Википедия kywiki https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA MediaWiki 1.47.0-wmf.17 first-letter Медиа Атайын Талкуу Колдонуучу Колдонуучунун баарлашуулары Википедия Википедияны талкуулоо Файл Файлды талкуулоо МедиаВики МедиаВикини талкуулоо Калып Калыпты талкуулоо Жардам Жардамды талкуулоо Категория Категорияны талкуулоо Макала долбоору Макала долбоорун талкуулоо TimedText TimedText talk Модуль Модулду талкуулоо Event Event talk Калып:Кыргызстандын саясий түзүлүшү 10 3568 651666 444779 2026-08-27T09:02:19Z Artelow 2286 Artelow "[[Калып:Кыргызстан саясаты]]" барагын "[[Калып:Кыргызстандын саясий түзүлүшү]]" деп кайра атады: Аталыштарды бир стандартка келтирүү 444779 wikitext text/x-wiki {{politbox|country=Кыргыз Республикасы|image=Emblem of Kyrgyzstan.svg|size=125|title=Кыргызстан|}} |align=left| *[[Кыргыз Республикасынын Конституциясы|Конституциясы]] *[[Жоогазын Революциясы]] *[[Кыргызстандын Президенти|Президенти]] **[[Алмазбек Атамбаев]] *[[Кыргызстандын Премьер-Министри|Премьер-Министри]] **[[Жоомарт Оторбаев]] *[[Кыргызстандын Жогорку Соту|Жогорку Соту]] *[[Кыргызстандагы саясий партиялардын тизмеси|Саясий партиялары]] *[[:Category:Кыргызстандын саясатчылары|Саясатчылары]] *[[Кыргызстандагы шайлоолор|Шайлоолору]] *[[Кыргызстандын облустары|Облустары]] *[[Кыргызстандын райондору|Райондору]] *[[Кыргызстандагы адам укуктары|Адам укутары]] *[[Кыргызстандын эл аралык мамилелери|Эл аралык мамилелери]] {{politicsboxend|country=Кыргызстан|}}<noinclude> {{Азия саясаты (template)}} </noinclude> d6ok0244lku18rmdts1wzou3gfoao8n 651668 651666 2026-08-27T09:05:39Z Artelow 2286 651668 wikitext text/x-wiki {{sidebar | name = Кыргызстандын саясий түзүлүшү | topimage = [[Файл:Emblem of Kyrgyzstan.svg|280px]] | topimagestyle = padding:0.2em 0.4em 0.6em; | pretitle = &nbsp; | pretitlestyle = padding:0; line-height:0.4em; | title = Кыргызстандын саясий түзүлүшү | titleclass = background:#aaddff; padding:0.2em 0.4em 0.2em; | image = | headingstyle = background:#aaddff; padding:0.2em 0.4em 0.2em; | contentstyle = padding:0.3em 0.4em 0.6em; | heading1 = [[Кыргызстандын конституциясы|Конституция]] | heading2 = Мамлекет башчысы | content2 = [[Кыргыз Республикасынын президенти]] {{nowrap|Президент: [[Жапаров Садыр Нургожоевич]]}} | below = {{Өлкө желеги|Кыргызстан}} | belowstyle = background:#aaddff; }} arvuiomdrn5ozgr0bgbju50um2xn315 651669 651668 2026-08-27T09:08:13Z Artelow 2286 651669 wikitext text/x-wiki {{sidebar | name = Кыргызстандын саясий түзүлүшү | topimage = [[Файл:Emblem of Kyrgyzstan.svg|280px]] | topimagestyle = padding:0.2em 0.4em 0.6em; | pretitle = &nbsp; | pretitlestyle = padding:0; line-height:0.4em; | title = Кыргызстандын саясий түзүлүшү | titleclass = background:#aaddff; padding:0.2em 0.4em 0.2em; | image = | headingstyle = background:#aaddff; padding:0.2em 0.4em 0.2em; | contentstyle = padding:0.3em 0.4em 0.6em; | heading1 = [[Кыргызстандын конституциясы|Конституция]] | heading2 = Мамлекет башчысы | content2 = [[Кыргыз Республикасынын президенти]] {{nowrap|Президент: [[Жапаров Садыр Нургожоевич]]}} | content3 = [[Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин төрагасы]] {{nowrap|Министрлер Кабинетинин төрагасы: [[Касымалиев Адылбек Алешович]]}} | below = {{Өлкө желеги|Кыргызстан}} | belowstyle = background:#aaddff; }} 2vu4vfaxhzrawufvof8tg42jk7td7fr Масалиев Абсамат Масалиевич 0 4653 651633 651617 2026-08-26T14:44:55Z NurlanKG Bishkek editor 46070 /* Эмгек жолу */ 651633 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер | ысымы = Абсамат Масали уулу | расмий ысымы = Масалиев Абсамат Масалиевич | сүрөтү = Apsamat_Masaly.jpg | туурасы = | сүрөттүн аталышы = |кызматы = [[Кыргыз ССР Жогорку Совети|Кыргыз ССР Жогорку Советинин төрагасы]] | катары = | желек = Emblem of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1956–1991), Emblem of Kyrgyzstan (1991–1994).svg | желек2 = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1952–1991); Flag of Kyrgyzstan (1991–1992).svg | иш баштоо убагы = 10-апрель 1990-жыл | иш аяктоо убагы = 10-декабрь 1990-жыл | мурункандан мурунку инсан = [[Акматов Таштанбек|Акматов Таштанбек Акматович]] <br><small>(Кыргыз ССР Жогорку Советинин Президиумунун төрагасы; жогорку кызмат адамы)</small> | андан кийинки инсан = [[Медеткан Шеримкулов|Шеримкулов Медеткан Шеримкулович]];<br> [[Акаев Аскар Акаевич]] ([[Кыргыз ССРи|Кыргыз ССРнин президенти]])'' | кызматы_2 = [[Кыргызстан коммунисттик партиясы (ККП)|Кыргызстан КП БКнын 1-секретары]] | желек_2 = Emblem of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1956–1991), Emblem of Kyrgyzstan (1991–1994).svg | желек2_2 = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1952–1991); Flag of Kyrgyzstan (1991–1992).svg | иш баштоо убагы_2 = 2 ноябрь 1985 | иш аяктоо убагы_2 = 6 апрель 1991 | андан мурунку инсан_2 = [[Усубалиев, Турдакун Усубалиевич|Турдакун Усубалиев]] | андан кийинки инсан_2 = [[Жумгалбек Аманбаев|Аманбаев Джумгалбек Бексултанович]]''([[Кыргызстан коммунисттик партиясы (ККП)|Кыргызстан Коммунисттик партиясынын Борбордук комитетинин биринчи катчысы]]) | кызматы_3 = [[Кыргыз ССР КП|Кыргыз ССР КП БКнын Саясий бюросунун мүчөсү]] | желек_3 = Symbol-hammer-and-sickle.svg | желек2_3 = | иш баштоо убагы_3 = 14 июль 1990 | иш аяктоо убагы_3 = 25 апрель 1991 | андан мурунку инсан_3 = | андан кийинки инсан_3 = | должность_4 = [[Кыргызстан коммунисттик партиясы (ККП)|Кыргызстан Коммунисттик партиясынын Ысык-Көл обкомунун биринчи катчысы]] | желек_4 = Symbol-hammer-and-sickle.svg | иш баштоо убагы_4 = январь 1979 | иш аяктоо убагы_4 = июнь 1985 | андан мурунку инсан_4 = [[Арстанбек Дүйшеев|Дуйшеев Арстанбек Дуйшеевич]] | андан кийинки инсан_4 = [[Жумагулов Апас Жумагулович|Жумагулов Апас Жумагулович]] | кызматы_5 = [[Бишкек |Бишкек шаардык аткаруу комитетинин төрагасы]] | желек_5 = Symbol-hammer-and-sickle.svg | иш баштоо убагы_5 = 1972 | иш аяктоо убагы_5 = 1974 | андан мурунку инсан_5 = [[Такырбашев Ава|Такырбашев Ава Такырбашевич]] | андан кийинки инсан_5 = ''белгисиз'' | туулган жылы = 10-апрель 1933 жылы | туулган жери = с. [[Алыш айылы]], [[Кадамжай району]], [[Баткен облусу]], [[СССР]] |каза болгон жылы = 31-июль 2004-жылы (71 жаш) | каза болгон жери = {{ӨЖ|Бишкек|Бишкекте}}, [[Ала-Арча көрүстөнү.|Ала-Арча мамлекеттик тарыхый-мемориалдык көрүстөнү]] |улуту = [[Кыргыздар|Кыргыз]] | партиясы = ССКП | балдары = '''баласы:''' [[ Исхак Масалиев |Масалиев Исхак Абсаматович]] | билими = 1. [[Кызыл-Кыя |Кызыл-Кыя тоо-техникалык колледжи]]<br>2. [[Москва мамлекеттик университети|Москва мамлекеттик тоо-кен университети]]<br> 3. [[Казакстан Республикасынын президенти|Казакстан Республикасынын Президентине караштуу Мамлекеттик башкаруу академиясы]] | кесиби = [[Инженер технолог|инженер]] | ишмердүүлүгү = |Сыйлыктары = {{{!}} {{!}}{{[[Файл:Ак-Шумкар.png|Ак-Шумкар.png]]}} {{!}}} {{{!}} {{!}}{{[[File:SU Order of the Red Banner of Labour ribbon.svg]]}} {{!}}} {{{!}} {{!}}{{[[File:SU Order of the October Revolution ribbon.svg]]}} {{!}}- {{!}}{{[[File:SU Order of the Red Banner of Labour ribbon.svg]]}} {{!}}} | колу = [[File:Signature of Absamat Masaliyev.png]] }} '''Абсамат Масалиев''' — Абсамат Масали уулу ('''10-апрель 1933 — 31-июль 2004''', Алыш айылы, [[Баткен облусу]], [[Кыргыз АССРи]], СССР — 31-июль 2004-жыл, [[Бишкек]], [[Кыргызстан]]) — '''советтик жана кыргызстандык мамлекеттик, саясий жана партиялык ишмер.''' Кыргыз ССРинин Коммунисттик партиясынын Борбордук Комитетинин биринчи катчысы (1985–1991), Кыргыз ССР Жогорку Советинин төрагасы (1990). 1990–1991-жылдары КПСС БКнын Саясий бюросунун мүчөсү болгон. 2005-жылы каза болгондон кийин «Кыргыз Республикасынын Баатыры» жогорку артыкчылык даражасына татыган. (1933-2004) - [[Кыргызстан|Кыргызстандагы]] белгилүү мамлекеттик ишмер. Кыргыз Республикасынын Эл баатыры. == Өмүр баяны == Абсамат Масалиев '''1933-жылы 10-апрелде''' азыркы [[Баткен облусу|Баткен облусунун]] [[Кадамжай району|Кадамжай районундагы]] Алыш кыштагында туулган. Ал сегиз жылдык мектепти аяктагандан кийин '''1953-жылы''' [[Кызыл-Кыя |Кызыл-Кыядагы тоо-кен окуу жайында]] [[Техникалык билим берүү|«тоо-техник»]] адистигин бүтүргөн. '''1956-жылы''' [[Москва мамлекеттик университети|Москвадагы тоо-кен институтун]] аяктап, катмарлуу кен чыккан жерлерди иштетүү боюнча тоо [[Инженер технолог|инженери]] адистигине ээ болгон. '''1964-жылы''' [[Казакстан Республикасынын президенти|Казакстан Республикасынын Президентине караштуу Мамлекеттик башкаруу академиясын]] бүтүргөн. == Эмгек жолу == * Масалиев эмгек жолун '''1956-жылы''' шахтада участок башчысынын жардамчысы болуп баштаган. Кийин шахтанын башкы инженеринин орун басары, [[Кыргыз көмүр|«Кыргызкөмүр» трестинин]] башкы инженеринин жардамчысы болуп иштеген. * '''1961-жылдан''' тартып партиялык-мамлекеттик кызматтарга өткөн. Ош обкомунун өнөр жай-транспорт бөлүмүндө инструктор, Кыргыз ССРинин партиялык-мамлекеттик көзөмөл органдарында инспектор, Ош облусунун элдик көзөмөл комитетинин төрагасынын орун басары сыяктуу кызматтарды аркалаган. * '''1966–1971-жылдары''' [[Ош уезди|Ош обкомунун өнөр жай-транспорт бөлүмүн]] жетектеп, кийин Кыргызстандын Компартиясынын Борбордук Комитетинин өнөр жай-транспорт бөлүмүндө жетекчилик кызматта иштеген. Ошондой эле Таш-Көмүр шаардык партия комитетинин биринчи катчысы болгон. * '''1972–1974-жылдары''' [[Бишкек|Фрунзе шаардык аткаруу комитетинин төрагасы]] болуп иштеген. * '''1974-1979-жылдары''' Кыргызстандын Компартиясынын Борбордук Комитетинин катчысы болуп дайындалып, эмгектенген. * '''1979–1985-жылдары''' Кыргызстандын Компартиясынын [[Ысык-Көл облусу|Ысык-Көл]] обкомунун биринчи катчысы болгон. * Кыргызстан Компартиясынын жетекчиси * '''1985-жылы''' Масалиев КПСС БКнын инспектору болуп иштегенден кийин Кыргызстандын Компартиясынын Борбордук Комитетинин биринчи катчысы болуп дайындалган. * '''1985–1991-жылдары''' ал [[Кыргыз ССР Жогорку Совети|Кыргыз ССРиндеги партиялык жетекчиликтин]] башында турган. Бул мезгилде Кыргызстан СССРдин курамындагы союздук республика болгон. * '''1986–1991-жылдары''' КПСС Борбордук Комитетинин мүчөсү болгон. 1990-жылы КПСС БКнын Саясий бюросунун курамына кирген. * '''1990-жылдын 10-апрелинде''' Кыргыз ССР Жогорку Советинин төрагасы болуп шайланган. Бул тууралуу Кыргызстандын мамлекеттик архивинде Жогорку Советтин 1990-жылдын 10-апрелиндеги тиешелүү токтому сакталган. * '''1990-жылдын октябрында''' Кыргыз ССРинде президенттик кызматты киргизүү маселеси көтөрүлүп, президенттик шайлоо өткөн. Масалиев президенттикке талапкерлердин бири болгон. Шайлоонун жыйынтыгында [[Акаев Аскар Акаевич|Аскар Акаев]] Кыргыз ССРинин президенти болуп шайланган. * '''1991-жылдын 6-апрелинде''' КПСС БКнын идеологиялык аппаратына иштөөгө өткөндүгүнө байланыштуу [[Коммунисттик партиялар|Кыргызстандын Компартиясынын Борбордук Комитетинин биринчи катчысы]] жана БК бюросунун мүчөсү кызматтарынан бошотулган. 1991-жылдын апрель–август айларында КПСС БКнын идеологиялык бөлүмүндө консультант болуп иштеген. == Эгемендүү Кыргызстандагы ишмердиги == * Кыргызстан эгемендүүлүккө жетишкенден кийин Масалиев саясий жана коомдук ишмердигин уланткан. * 1'''992–2004-жылдары''' Кыргызстан коммунисттеринин саясий уюмдарында жетекчилик кызматтарды аркалап, Коммунисттик партиялар Союзунун Борбордук аткаруу комитетинин төрагасы, СКП–КПСС Кеңешинин аткаруу комитетинин мүчөсү жана анын төрагасынын орун басары болгон. * 1'''993-жылдын январынан 1996-жылдын июнуна''' чейин [[Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети|Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу өнөр жайдагы коопсуздукту көзөмөлдөө жана тоо-кен көзөмөлү боюнча мамлекеттик инспекциясынын]] директору болуп иштеген. Кийин эмгек жана өндүрүш коопсуздугун, ошондой эле тоо-кен тармагындагы коопсуздукту көзөмөлдөө боюнча мамлекеттик инспекцияны жетектеген. * '''1995–2000-жылдары''' [[Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши|Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Эл өкүлдөр жыйынынын депутаты]] болгон. * 1'''996–2000-жылдары''' Мамлекеттик түзүлүш, мыйзамдуулук жана конституциялык мыйзамдар боюнча комитеттин төрагасы болуп иштеген. * '''2000–2004-жылдары''' [[Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши|Жогорку Кеңештин Мыйзам чыгаруу жыйынынын Мамлекеттик түзүлүш боюнча комитетин]] жетектеген. == Партиялык ишмердиги == Масалиев '''1960-жылы''' КПССтин катарына өткөн. 1'''992-жылдан''' өмүрүнүн акырына чейин Кыргызстандагы коммунисттик кыймылдын жетекчилеринин бири болгон. '''1993-жылы''' Коммунисттер партиясынын жетекчилик органдарына шайланган. Ал ошондой эле Кыргызстандагы коммунисттик партиялардын биригүүсүнө байланыштуу түзүлгөн СКП–КПСС уюмдарында жетекчилик кызматтарды ээлеген. == Парламенттик ишмердиги == '''Абсамат Масалиев''' Кыргыз ССРинин Жогорку Советинин бир нече чакырылышынын депутаты болгон. Ошондой эле СССР Жогорку Советинин депутаты жана СССРдин эл депутаты болуп шайланган. Кийин Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Эл өкүлдөр жыйынынын жана Мыйзам чыгаруу жыйынынын депутаты болуп, парламенттин мамлекеттик түзүлүш, мыйзамдуулук жана конституциялык мыйзамдар боюнча иштерине катышкан. == Үй-бүлөсү == Абсамат Масалиев Хайрыхон Колчак кызы Козубаева менен үй-бүлө курган. Төрт баласы болгон: Айсалкын, Айчүрөк, Исхак жана Муса. == Көз караштары жана саясий мурасы == Масалиев Кыргызстандагы советтик доордун акыркы жылдарындагы жана эгемендүүлүктүн алгачкы мезгилиндеги көрүнүктүү саясий ишмерлердин бири катары бааланат. Ал советтик мамлекеттик башкаруу системасында жогорку жетекчилик кызматтарда иштеп, Кыргызстан эгемендүүлүк алгандан кийин да саясаттагы ишмердигин уланткан. Өзүнүн саясий карьерасынын кийинки мезгилинде коммунисттик кыймылдын идеяларын жактаган. Кыргызстандын Архив кызматы Абсамат Масалиевдин өмүрүнө жана мамлекеттик-саясий ишмердигине арналган атайын виртуалдык көргөзмөдө анын кызматтык жана саясий жолуна байланыштуу архивдик документтерди жарыялаган. Көргөзмө 2023-жылы анын 90 жылдыгына карата даярдалган. == Сыйлыктары == * '''«Кыргыз Республикасынын Баатыры»''' — 2005-жылдын 25-июнунда каза болгондон кийин берилген. Кыргыз Республикасынын мамлекеттик сыйлыктар порталында тиешелүү жарлык №256 деп көрсөтүлгөн. * '''III даражадагы «Манас» ордени''' — 1997-жылдын 4-февралында берилген. * '''Эмгек Кызыл Туу ордени''' — эки жолу; * '''Октябрь революциясы ордени'''; * '''«Шериктештик» ордени''' — КМШ Парламенттер аралык ассамблеясынын сыйлыгы; * медалдар. == Соңку маек == Абсамат Масалиевден эң соңку ирет интервью алган маалымат булактарынын бири – «Азаттык» үналгысы болуп калды. '''29-июлда, 2004-жылы''', ал "Азаттыктын" кабарчысы Бекташ Шамшиев менен маек куруп, Кыргыз өкмөтүнүн жарым жылдагы экономикалык өсүштөр жана ийгиликтер тууралуу маалыматын так эмес деп сынга алган: - Көмүр өнөр жайын алсак, жылына 4 млн тонна көмүр казып, биз Казакстан, [[Өзбекстан]] тарапка сатчубуз. Булардын баары токтоп турат, жылына 250-300 миң тонна көмүр гана казылып жатат. Ошондуктан азыр экономика катуу өсүп атат деген (билдирүү) туура эмес. == Өлүмү == '''2004-жылдын 31-июлунда''' Бишкек шаарында каза болгон. Ал [[«Ала-Арча» тарыхый-мемориалдык көрүстөнүнө|Ала-Арча көрүстөнүнө]] жерге берилген. == Эстелиги жана эл эсиндеги орду == Масалиевдин өмүрү жана мамлекеттик ишмердиги Кыргызстанда эскерилип келет. '''2022-жылдын 31-декабрында''' Кыргыз Республикасынын Президенти Абсамат Масалиевдин 90 жылдыгын белгилөө жөнүндө жарлыкка кол койгон. Анын 90 жылдыгына карата Кыргызстандын Архив кызматы тарабынан архивдик документтердин негизинде атайын виртуалдык көргөзмө уюштурулган. == Замандаштардын эскерүүсүндө == Замандаштары А. Масалиевди чынчыл, ак жүрөк, паракордук, жемкордук сыяктуу одоно көрүнүштөрдөн өзүн пакиза туткан инсан катары билишет. "Эсимде, - деп эскерет тарыхчы жана журналист Т. Чоротегин, - 1995-жылы ал президенттикке талапкер катары чыккан чакта аны менен «Азаттык» үчүн маек курдум. Маектен соң, 1990-жылдын октябр айындагы окуяларга кайра кылчаюуга да мүмкүн болду. Мен ал кезде Жогорку Кеңештин төрагасы, Кыргызстан Коммунисттик партиясынын жетекчиси, консерватор саясатчы Абсамат Масалиевдин кызматтан кетишин талап кылган саясий өнөктүккө, саясий ачкачылыкка да катышкан элем. Алардын баарын Абсамат ага дурус билээр эле. Ал мыйыгынан күлүп: «Эгерде мен ыйманды, чынчыл болуу керектигин ойлобосом, ошол октябр күндөрү бир эле министрлик кызматты бир нече кишиге сунуш кылып, далай аткаминерди алдап бийлигимди сактап калмакмын. Андай иштерге мен эч качан барбас элем», деп айтканы эсимде", - дейт Т.Чоротегин. Бир кезде бийликтеги Абсамат Масалиевге каршы чыгып, анын саясий оппоненти болгон «Эркиндик» партиясынын жетекчиси, мурдагы КДКнын негиздөөчүлөрүнүн бири Топчубек Тургуналы маркум саясатчы тууралуу 2004-жылы мындай деп эскерген: Апсамат аке жөнүндө эң оболу менин айтаарым – бул киши эски заманда дагы, жаңы заманда дагы элдин кызыкчылыгы үчүн жан дилин берип, күйүп-бышкан адам эле. Бул киши эл үчүн деп жанын сабап жүрүп (дүйнөдөн) өтүп кетти. <br> == Чыгармалары == А. Масалиев «Советтик доордон үзүндүлөр» (Бишкек - 1996) деген китептин автору. == Ал тууралуу адабият == Кыргызстан: Энциклопедия. - Бишкек, 2001. == Тышкы шилтемелер == * http://www.azattyk.org/content/article/1227052.html <br> {{Кыргыз Республикасынын Баатырлары}} [[Категория:Арип боюнча инсандар]] [[Категория:Кыргыз Республикасынын Баатырлары]] [[Категория:Арип боюнча саясатчылар]] [[Категория:КПСС]] [[Категория:Саясатчылар]] [[Категория:Кыргызстан]] 2srk3i7snwku64hp8jrrozojhi8l0ii Иманалы Айдарбеков 0 7113 651637 643626 2026-08-26T16:38:12Z Ханбийке Асанова 38297 651637 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Иманалы Айдарбек уулу |толук аты = Иманалы Айдарбек уулу Айдарбеков |сүрөтү =[[File:Portrait of Imanaly Aidarbekov.jpg|thumb|Portrait of Imanaly Aidarbekov]] |туурасы = | кызматы = Кыргыз АССР Жогорку Сотунун Төрагасы | желек = Flag_RSFSR_1918.svg | желек2 = Flag of the Kirghiz ASSR (1926–1936).svg | иш баштоо убагы = 1927 | иш аяктоо убагы = 1929 | президент = | андан мурунку инсан = [[Курманали Кулумбаев]] | андан кийинки инсан = [[Ян Цимдин]] | кызматы_2 = Кыргыз революциялык комитетинин төрагасы | катары_2 = 1 | желек_2 = Flag_RSFSR_1918.svg | желек2_2 = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1936–1940, variant).svg | иш баштоо убагы_2 = 21.10.1924 | иш аяктоо убагы_2 = 27.03.1925 | андан мурунку инсан_2 = ''кызмат оруну түзүлгөн''; [[Абдрахманов Жусуп Абдрахманович|Жусуп Абдрахманов]] ''("Улуттук уюштуруу бюросунун" төрагасы катары)'' | андан кийинки инсан_2 = ''кызмат жоюлган''; [[Абдыкадыр Орозбеков]] ''(Кара-Кыргыз облустук аткаруу комитетинин төрагасы катары)'' | премьер_2 = | президент_2 = | кызматы_3 = Пишпек уездинин аткаруу комитетинин төрагасы | катары_3 = 1 | желек_3 = Flag_RSFSR_1918.svg | желек2_3 = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1936–1940, variant).svg | иш баштоо убагы_3 = 02.12.1919 | иш аяктоо убагы_3 = 20.03.1923 | андан мурунку инсан_3 = '''Кызмат орду түзүлгөн'; [[Кожомурат Сарыкулаков]] ''(«Букара» союзунун төрагасы катары)'' [[Абдыкерим Сыдыков]] ''(Кара-Кыргыз облустук уюштуруу комитетинин төрагасы катары)'' | андан кийинки инсан_3 = [[Жайнак Садаев]] [[Абдрахманов Жусуп Абдрахманович|Жусуп Абдрахманов]] ''(«Улуттук уюштуруу бюросунун» төрагасы катары)'' | премьер_3 = | президент_3 = |билими = Орто Азия коммунисттик университети (САКУ), ВКП(б) БКнын партиялык курстары. |кесиби = [[Гидротехника|Гидротехник]], [[Инженер технолог|инженер]]. |партиясы = |туулган күнү = 1884 |туулган жери = 1884-жылы, [[Пишпек уезди|Пишпек уездинин]] [[Арчалы, өрөөн|Арчалы конушу]], азыркы [[Чүй облусу|Чүй аймагы]] |өлгөн күнү = 05.11.1938 |каза болгон жери = 1938 - жылы 08-ноябрь күнү [[Бишкек|Фрунзе шаарындагы]] түрмөнүн короосунда атылган. [[Ак-Бейит эстеликтери|1991-жылы 137 атылган адамдын сөөгү табылып]], сөөгү 30-августта мамлекеттик сый-урмат менен [[Ата-Бейит|«Ата-Бейит» мемориалдык комплексине]] кайра коюлган. |акталышы = 1958-жылы 06-январда акталган |жубайы = Кичкен Айдарбекова |балдары = Токтобүбү Рафа |улуту = [[кыргыз]] |дини = Ислам |атасы = Айдарбек Турду уулу (Айдарбек Турдин) |энеси = |сыйлыктары = |кол тамгасы= }} '''Иманалы Айдарбеков''' (1884 — 5-ноябрь 1938) — кыргыздын мамлекеттик жана саясий ишмери, советтик мезгилдеги мамлекеттик башкаруунун алгачкы жетекчилеринин бири. Ал 1924–1925-жылдары Кара-Кыргыз автономиялуу облусунун Революциялык комитетинин төрагасы, 1927–1929-жылдары Кыргыз АССРинин Жогорку сотунун төрагасы болуп иштеген. Ошондой эле Кыргызстандын мамлекеттик башкаруу, экономика жана укуктук системасынын калыптанышына катышкан. == Өмүр баяны == [[Пишпек уезди|Пишпек уездинин Арчалы конушунда]], азыркы [[Чүй облусу|Чүй аймагында]] төрөлгөн. Атасы Айдарбек Турду уулу [[Солто, уруу|Солто уруусунун]] [[Күнтуу |Күнтуу уругуна]] таандык манап болгон.<br> Алгач жергиликтүү орус-тузем мектебинде билим алган. 1898–1905-жылдары Пишпектеги айыл чарба мектебинде окуган. 1905–1910-жылдары[[Ташкент|Ташкенттеги]] [[Гидротехника|гидротехникалык окуу жайында]] билим алган.<br> 1908-жылы атасы каза болгондон кийин Иманалы үй-бүлөсүнө кам көрүп, кичүү бир туугандарына жоопкерчилик алган.<br> 1912–1918-жылдары айыл башкармалыгында катчы жана котормочу болуп, ошондой эле Келгиндер башкармалыгында иштеген. == Билими == Ал алгач айылдык молдодон кат тааныган. 1909-ж. [[Бишкек]]теги айыл чарба техникумун бүтүргөн. Андан кийин Ташкендеги гидротехника мектебинен билим алган. <br> == Ишмердүүлүгү == 1918–1920 жылдары [[Бишкек]] уезддик-шаардык кеңеш аткомунун, 1920–1921 жылдары [[Каракол]] уезддик ревкомунун мүчөсү. 1921–1923 жылдары [[Бишкек]] уезддик аткомунун төрагасы. 1924-жылы Кара-[[Кыргыз автономия облусу|Кыргыз автономия]] облусунун ревкомунун төрагасы. 1925–1926 жылдары [[Ташкен|Ташкенде]] «[[Орто Азия]]» кеңсесинде башкармалыктын мүчөсү болгон. 1927–29-ж. [[Кыргыз АССР|Кыргыз АКСР]]нин жеңил өнөр жай жана соода эл комиссары, 1930–31-ж. [[Кыргыз]] айыл чарба банкынын башкармалыгынын мүчөсү, [[Кыргыз АССР|Кыргыз АКСР]] Юстиция эл комиссары, [[Кыргыз АССР|Кыргыз АКСР]]нин башкы сотунун төрагасы. Аксуу козголоңун, Нарындагы контрреволюциячыл көтөрүлүштү басууга катышкан. Жалган жалаа менен атылган. 1991-жылы сөөгү [[Атабейит]] көрүстөнүнө кайра коюлган. <br> Иманалы Айдарбековду == Колдонулган булак == [[Категория:Инсандар]] [[Категория:Кыргыз адабияты]] [[Категория:Кыргыз тарыхы]] [[Категория:Туулгандар 1894-жылы]] [[Категория:Өлгөндөр 1938-жылы]] [[Категория:Кыргызстан]] [[Категория:Кыргыз таануу]] [[Категория:Куугунтукталгандар]] [[Категория:СССР]] tqsmreuty9n03d9jyqsuudpdq0gigmu 651640 651637 2026-08-26T16:58:07Z Ханбийке Асанова 38297 651640 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Иманалы Айдарбек уулу |толук аты = Иманалы Айдарбек уулу Айдарбеков |сүрөтү =[[File:Portrait of Imanaly Aidarbekov.jpg|thumb|Portrait of Imanaly Aidarbekov]] |туурасы = | кызматы = Кыргыз АССР Жогорку Сотунун Төрагасы | желек = Flag_RSFSR_1918.svg | желек2 = Flag of the Kirghiz ASSR (1926–1936).svg | иш баштоо убагы = 1927 | иш аяктоо убагы = 1929 | президент = | андан мурунку инсан = [[Курманали Кулумбаев]] | андан кийинки инсан = [[Ян Цимдин]] | кызматы_2 = Кыргыз революциялык комитетинин төрагасы | катары_2 = 1 | желек_2 = Flag_RSFSR_1918.svg | желек2_2 = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1936–1940, variant).svg | иш баштоо убагы_2 = 21.10.1924 | иш аяктоо убагы_2 = 27.03.1925 | андан мурунку инсан_2 = ''кызмат оруну түзүлгөн''; [[Абдрахманов Жусуп Абдрахманович|Жусуп Абдрахманов]] ''("Улуттук уюштуруу бюросунун" төрагасы катары)'' | андан кийинки инсан_2 = ''кызмат жоюлган''; [[Абдыкадыр Орозбеков]] ''(Кара-Кыргыз облустук аткаруу комитетинин төрагасы катары)'' | премьер_2 = | президент_2 = | кызматы_3 = Пишпек уездинин аткаруу комитетинин төрагасы | катары_3 = 1 | желек_3 = Flag_RSFSR_1918.svg | желек2_3 = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1936–1940, variant).svg | иш баштоо убагы_3 = 02.12.1919 | иш аяктоо убагы_3 = 20.03.1923 | андан мурунку инсан_3 = '''Кызмат орду түзүлгөн'; [[Кожомурат Сарыкулаков]] ''(«Букара» союзунун төрагасы катары)'' [[Абдыкерим Сыдыков]] ''(Кара-Кыргыз облустук уюштуруу комитетинин төрагасы катары)'' | андан кийинки инсан_3 = [[Жайнак Садаев]] [[Абдрахманов Жусуп Абдрахманович|Жусуп Абдрахманов]] ''(«Улуттук уюштуруу бюросунун» төрагасы катары)'' | премьер_3 = | президент_3 = |билими = Орто Азия коммунисттик университети (САКУ), ВКП(б) БКнын партиялык курстары. |кесиби = [[Гидротехника|Гидротехник]], [[Инженер технолог|инженер]]. |партиясы = |туулган күнү = 1884 |туулган жери = 1884-жылы, [[Пишпек уезди|Пишпек уездинин]] [[Арчалы, өрөөн|Арчалы конушу]], азыркы [[Чүй облусу|Чүй аймагы]] |өлгөн күнү = 05.11.1938 |каза болгон жери = 1938 - жылы 08-ноябрь күнү [[Бишкек|Фрунзе шаарындагы]] түрмөнүн короосунда атылган. [[Ак-Бейит эстеликтери|1991-жылы 137 атылган адамдын сөөгү табылып]], сөөгү 30-августта мамлекеттик сый-урмат менен [[Ата-Бейит|«Ата-Бейит» мемориалдык комплексине]] кайра коюлган. |акталышы = 1958-жылы 06-январда акталган |жубайы = Кичкен Айдарбекова |балдары = Токтобүбү Рафа |улуту = [[кыргыз]] |дини = Ислам |атасы = Айдарбек Турду уулу (Айдарбек Турдин) |энеси = |сыйлыктары = |кол тамгасы= }} '''Иманалы Айдарбеков''' (1884 — 5-ноябрь 1938) — кыргыздын мамлекеттик жана саясий ишмери, советтик мезгилдеги мамлекеттик башкаруунун алгачкы жетекчилеринин бири. Ал 1924–1925-жылдары Кара-Кыргыз автономиялуу облусунун Революциялык комитетинин төрагасы, 1927–1929-жылдары Кыргыз АССРинин Жогорку сотунун төрагасы болуп иштеген. Ошондой эле Кыргызстандын мамлекеттик башкаруу, экономика жана укуктук системасынын калыптанышына катышкан. == Өмүр баяны == [[Пишпек уезди|Пишпек уездинин Арчалы конушунда]], азыркы [[Чүй облусу|Чүй аймагында]] төрөлгөн. Атасы Айдарбек Турду уулу [[Солто, уруу|Солто уруусунун]] [[Күнтуу |Күнтуу уругуна]] таандык манап болгон.<br> Алгач жергиликтүү орус-тузем мектебинде билим алган.<br> 1898–1905-жылдары Пишпектеги айыл чарба мектебинде окуган.<br> 1905–1910-жылдары[[Ташкент|Ташкенттеги]] [[Гидротехника|гидротехникалык окуу жайында]] билим алган.<br> 1908-жылы атасы каза болгондон кийин Иманалы үй-бүлөсүнө кам көрүп, кичүү бир туугандарына жоопкерчилик алган.<br> 1912–1918-жылдары айыл башкармалыгында катчы жана котормочу болуп, ошондой эле Келгиндер башкармалыгында иштеген. == Саясий ишмердигинин башталышы == 1917-жылдагы [[Россия |Россиядагы революциялардан]] кийинки саясий өзгөрүүлөр мезгилинде Айдарбеков коомдук-саясий иштерге активдүү аралаша баштаган. Ал солчул эсерлердин партиясына мүчө болуп, ошол эле мезгилде [[Пишпек|Пишпекте]] түзүлгөн [[Алаш (партия)|«Алаш» кыймылынын]] кыргыз-казак саясий чөйрөсү менен байланышта болгон. 1918-жылы РКП(б)нын катарына өткөн. 1918-жылы [[Күнтуу|Күн-Туу болуштугунан]] [[Пишпек|Пишпектеги]] Кеңештердин съездине делегат болуп шайланган. 1919-жылы [[Пишпек уезди|Пишпек уездинин кеңештеринин съездинде уезддик-шаардык аткаруу комитетинин]] мүчөсү болуп шайланган. Кийин [[Жети-Суу облусу|Жети-Суу облустук]] Өзгөчө комиссиясынын [[Пишпек |Пишпек бөлүмүндө]] [[тергөөчү]] болуп иштеген. == Мамлекеттик кызматтагы ишмердиги == 1920–1921-жылдары Пишпек уезддик революциялык комитетинин төрагасы болуп иштеген.<br> 1921–1923-жылдары Пишпек уезддик советинин аткаруу комитетин жетектеген.<br> 1923–1924-жылдары [[Жети-Суу облусу|Жети-Суу облустук]] жер бөлүмүнүн башчысы кызматын аркалаган.<br> Бул мезгилде ал жаңы советтик мамлекеттик башкаруу органдарын түзүүгө жана аймактагы саясий-экономикалык маселелерди чечүүгө катышкан. Айдарбеков ошондой эле 1918-жылдагы [[Ак-Суу|Ак-Суу көтөрүлүшүн]] жана 1920-жылдагы [[Нарын|Нарындагы]] көтөрүлүштү басуу иштерине катышкан. == Кара-Кыргыз автономиялуу облусунун түзүлүшү == 1924-жылы Орто Азияда улуттук-аймактык бөлүштүрүү жүргүзүлүп, кыргыздардын автономиялуу аймагын түзүү жараяны башталган.<br> 1924-жылдын 21-октябрында Бүткүл Россиялык Борбордук Аткаруу Комитети Кара-Кыргыз автономиялуу облусунун Революциялык комитетинин курамын бекиткен. Анын курамына 17 адам кирип, төрагалыкка дайындалган. Ревкомдун төрагасы катары жаңы түзүлүп жаткан автономиянын мамлекеттик башкаруу органдарын уюштурууга катышкан.<br> 1924-жылдын декабрында автономиянын мамлекеттик башкаруу органдарын Ташкенттен Пишпекке көчүрүү ишинде да анын жетекчилик ролу болгон.<br> 1925-жылдын март айында Кара-Кыргыз автономиялуу облусунун биринчи съезди өткөн. Ушундан кийин революциялык комитеттин ордуна туруктуу мамлекеттик башкаруу органдары түзүлө баштаган жана Айдарбековдун ревком төрагасы катары ишмердиги аяктаган. == Кийинки мамлекеттик кызматтары == 1925-жылы Айдарбеков Кыргыз автономиялуу облусунун Орто Азиядагы, Ташкент шаарындагы өкүлү болуп иштеген. Ошол эле мезгилде «Орто Азия даны» уюмунун жана Кыргыз айыл чарба банкынын башкармалыктарында кызмат өтөгөн.<br> 1927-жылы Кыргыз АССРинин Борбордук эл чарба кеңешинин төрагасы болуп дайындалган.<br> 1927–1929-жылдары Кыргыз АССРинин Жогорку сотунун төрагалыгына келип, бул кызматты аркалаган.<br> Жогорку соттун төрагасы болуп турган мезгилде Кыргыз АССРинде укуктук жана соттук башкаруу системасынын калыптанышына катышкан.<br> 1929-жылдан тартып Кыргыз АССРинин жеңил өнөр жай жана соода тармагындагы эл комиссариаттарында жетекчилик кызматтарды ээлеген. == Репрессияга кабылышы == 1930-жылдардын ортосунда СССРде саясий репрессиялар күчөгөн мезгилде да куугунтукка кабылган.<br> 1935-жылдын 16-августунда ал коммунисттик партиянын катарынан чыгарылган. Ага саясий мүнөздөгү айыптоолор коюлган.<br> 1937-жылы Айдарбеков камакка алынып, ага «Социал-Туран партиясына» тиешеси бар деген жана антисоветтик ишмердикке катышкан деген айыптар коюлган.<br> 1938-жылдын 5-ноябрында Фрунзе шаарындагы түрмөнүн короосунда атылган. == Акталышы == 1958-жылы акталган. 1991-жылы анын сөөгү Бишкекке жакын жайгашкан «Ата-Бейит» улуттук тарыхый-мемориалдык комплексине кайра жерге берилген.<br> «Ата-Бейитке» кайра коюлушу анын 1930-жылдардагы саясий репрессиянын курмандыктарынын бири катары эскерилип келүүсүнө шарт түзгөн. == Үй-бүлөсү == Жубайы Кичкен Айдарбековага үйлөнгөн. Үй-бүлөдө Токтобубу жана Рафа аттуу эки кыз болгон. Улуу кызы Токтобубу Айдарбекова 1930-жылдардагы репрессиялык кысымдын курмандыгы болгон. Кенже кызы Рафа кийин Москвада билим алып, медицина тармагында иштеген. Ал Улуу Ата Мекендик согуш мезгилинде аскердик дарыгер катары кызмат өтөгөн. Анын кийинки муундарынан илим, медицина жана мамлекеттик кызмат тармагында эмгектенген адамдар чыккан. == Тарыхый мааниси == Кыргызстандын XX кылымдын биринчи чейрегиндеги саясий жана мамлекеттик тарыхында маанилүү орунду ээлейт. Анын өзгөчө тарыхый ролу 1924-жылы Кара-Кыргыз автономиялуу облусунун Революциялык комитетин жетектеп, кыргыздардын автономиялык мамлекеттик түзүлүшүнүн алгачкы башкаруу органдарын уюштурууга катышканы менен байланыштуу. Ал Пишпек уездиндеги жергиликтүү башкаруу органдарынан тартып автономиялык республиканын мамлекеттик түзүмдөрүнө чейинки бир катар кызматтарда иштеген. Мамлекеттик башкаруудан тышкары сот системасынын, айыл чарбанын, өнөр жайдын жана сооданын уюштурулушуна катышкан. 2014-жылы Бишкек шаарындагы мамлекеттик ишмерлер аллеясында Иманалы Айдарбековдун эстелиги тургузулган. К Кыргыз Энциклопедия Кыргызстанда анын ысымы бир катар тарыхый жана коомдук объектилерде эскерилет. Анын туулган жерине байланыштуу азыркы Чүй облусунун аймагында Иманалы Айдарбеков атындагы айыл бар. == Ишмердүүлүгү == 1918–1920 жылдары [[Бишкек]] уезддик-шаардык кеңеш аткомунун, 1920–1921 жылдары [[Каракол]] уезддик ревкомунун мүчөсү. 1921–1923 жылдары [[Бишкек]] уезддик аткомунун төрагасы. 1924-жылы Кара-[[Кыргыз автономия облусу|Кыргыз автономия]] облусунун ревкомунун төрагасы. 1925–1926 жылдары [[Ташкен|Ташкенде]] «[[Орто Азия]]» кеңсесинде башкармалыктын мүчөсү болгон. 1927–29-ж. [[Кыргыз АССР|Кыргыз АКСР]]нин жеңил өнөр жай жана соода эл комиссары, 1930–31-ж. [[Кыргыз]] айыл чарба банкынын башкармалыгынын мүчөсү, [[Кыргыз АССР|Кыргыз АКСР]] Юстиция эл комиссары, [[Кыргыз АССР|Кыргыз АКСР]]нин башкы сотунун төрагасы. Аксуу козголоңун, Нарындагы контрреволюциячыл көтөрүлүштү басууга катышкан. Жалган жалаа менен атылган. 1991-жылы сөөгү [[Атабейит]] көрүстөнүнө кайра коюлган. <br> Иманалы Айдарбековду == Колдонулган булак == [[Категория:Инсандар]] [[Категория:Кыргыз адабияты]] [[Категория:Кыргыз тарыхы]] [[Категория:Туулгандар 1894-жылы]] [[Категория:Өлгөндөр 1938-жылы]] [[Категория:Кыргызстан]] [[Категория:Кыргыз таануу]] [[Категория:Куугунтукталгандар]] [[Категория:СССР]] n6k27gb594idp2etxlvdz9xjuws5ert 651641 651640 2026-08-26T17:16:41Z Ханбийке Асанова 38297 651641 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Иманалы Айдарбек уулу |толук аты = Иманалы Айдарбек уулу Айдарбеков |сүрөтү =[[File:Portrait of Imanaly Aidarbekov.jpg|thumb|Portrait of Imanaly Aidarbekov]] |туурасы = | кызматы = Кыргыз АССР Жогорку Сотунун Төрагасы | желек = Flag_RSFSR_1918.svg | желек2 = Flag of the Kirghiz ASSR (1926–1936).svg | иш баштоо убагы = 1927 | иш аяктоо убагы = 1929 | президент = | андан мурунку инсан = [[Курманали Кулумбаев]] | андан кийинки инсан = [[Ян Цимдин]] | кызматы_2 = Кыргыз революциялык комитетинин төрагасы | катары_2 = 1 | желек_2 = Flag_RSFSR_1918.svg | желек2_2 = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1936–1940, variant).svg | иш баштоо убагы_2 = 21.10.1924 | иш аяктоо убагы_2 = 27.03.1925 | андан мурунку инсан_2 = ''кызмат оруну түзүлгөн''; [[Абдрахманов Жусуп Абдрахманович|Жусуп Абдрахманов]] ''("Улуттук уюштуруу бюросунун" төрагасы катары)'' | андан кийинки инсан_2 = ''кызмат жоюлган''; [[Абдыкадыр Орозбеков]] ''(Кара-Кыргыз облустук аткаруу комитетинин төрагасы катары)'' | премьер_2 = | президент_2 = | кызматы_3 = Пишпек уездинин аткаруу комитетинин төрагасы | катары_3 = 1 | желек_3 = Flag_RSFSR_1918.svg | желек2_3 = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1936–1940, variant).svg | иш баштоо убагы_3 = 02.12.1919 | иш аяктоо убагы_3 = 20.03.1923 | андан мурунку инсан_3 = '''Кызмат орду түзүлгөн'; [[Кожомурат Сарыкулаков]] ''(«Букара» союзунун төрагасы катары)'' [[Абдыкерим Сыдыков]] ''(Кара-Кыргыз облустук уюштуруу комитетинин төрагасы катары)'' | андан кийинки инсан_3 = [[Жайнак Садаев]] [[Абдрахманов Жусуп Абдрахманович|Жусуп Абдрахманов]] ''(«Улуттук уюштуруу бюросунун» төрагасы катары)'' | премьер_3 = | президент_3 = |билими = Орто Азия коммунисттик университети (САКУ), ВКП(б) БКнын партиялык курстары. |кесиби = [[Гидротехника|Гидротехник]], [[Инженер технолог|инженер]]. |партиясы = |туулган күнү = 1884 |туулган жери = 1884-жылы, [[Пишпек уезди|Пишпек уездинин]] [[Арчалы, өрөөн|Арчалы конушу]], азыркы [[Чүй облусу|Чүй аймагы]] |өлгөн күнү = 05.11.1938 |каза болгон жери = 1938 - жылы 08-ноябрь күнү [[Бишкек|Фрунзе шаарындагы]] түрмөнүн короосунда атылган. [[Ак-Бейит эстеликтери|1991-жылы 137 атылган адамдын сөөгү табылып]], сөөгү 30-августта мамлекеттик сый-урмат менен [[Ата-Бейит|«Ата-Бейит» мемориалдык комплексине]] кайра коюлган. |акталышы = 1958-жылы 06-январда акталган |жубайы = Кичкен Айдарбекова |балдары = Токтобүбү Рафа |улуту = [[кыргыз]] |дини = Ислам |атасы = Айдарбек Турду уулу (Айдарбек Турдин) |энеси = |сыйлыктары = |кол тамгасы= }} '''Иманалы Айдарбеков''' (1884 — 5-ноябрь 1938) — кыргыздын мамлекеттик жана саясий ишмери, советтик мезгилдеги мамлекеттик башкаруунун алгачкы жетекчилеринин бири. Ал 1924–1925-жылдары Кара-Кыргыз автономиялуу облусунун Революциялык комитетинин төрагасы, 1927–1929-жылдары Кыргыз АССРинин Жогорку сотунун төрагасы болуп иштеген. Ошондой эле Кыргызстандын мамлекеттик башкаруу, экономика жана укуктук системасынын калыптанышына катышкан. == Өмүр баяны == [[Пишпек уезди|Пишпек уездинин Арчалы конушунда]], азыркы [[Чүй облусу|Чүй аймагында]] төрөлгөн. Атасы Айдарбек Турду уулу [[Солто, уруу|Солто уруусунун]] [[Күнтуу |Күнтуу уругуна]] таандык манап болгон.<br> Алгач жергиликтүү орус-тузем мектебинде билим алган.<br> 1898–1905-жылдары Пишпектеги айыл чарба мектебинде окуган.<br> 1905–1910-жылдары[[Ташкент|Ташкенттеги]] [[Гидротехника|гидротехникалык окуу жайында]] билим алган.<br> 1908-жылы атасы каза болгондон кийин Иманалы үй-бүлөсүнө кам көрүп, кичүү бир туугандарына жоопкерчилик алган.<br> 1912–1918-жылдары айыл башкармалыгында катчы жана котормочу болуп, ошондой эле Келгиндер башкармалыгында иштеген. == Саясий ишмердигинин башталышы == 1917-жылдагы [[Россия |Россиядагы революциялардан]] кийинки саясий өзгөрүүлөр мезгилинде Айдарбеков коомдук-саясий иштерге активдүү аралаша баштаган. Ал солчул эсерлердин партиясына мүчө болуп, ошол эле мезгилде [[Пишпек|Пишпекте]] түзүлгөн [[Алаш (партия)|«Алаш» кыймылынын]] кыргыз-казак саясий чөйрөсү менен байланышта болгон. 1918-жылы РКП(б)нын катарына өткөн. 1918-жылы [[Күнтуу|Күн-Туу болуштугунан]] [[Пишпек|Пишпектеги]] Кеңештердин съездине делегат болуп шайланган. 1919-жылы [[Пишпек уезди|Пишпек уездинин кеңештеринин съездинде уезддик-шаардык аткаруу комитетинин]] мүчөсү болуп шайланган. Кийин [[Жети-Суу облусу|Жети-Суу облустук]] Өзгөчө комиссиясынын [[Пишпек |Пишпек бөлүмүндө]] [[тергөөчү]] болуп иштеген. == Мамлекеттик кызматтагы ишмердиги == 1920–1921-жылдары Пишпек уезддик революциялык комитетинин төрагасы болуп иштеген.<br> 1921–1923-жылдары Пишпек уезддик советинин аткаруу комитетин жетектеген.<br> 1923–1924-жылдары [[Жети-Суу облусу|Жети-Суу облустук]] жер бөлүмүнүн башчысы кызматын аркалаган.<br> Бул мезгилде ал жаңы советтик мамлекеттик башкаруу органдарын түзүүгө жана аймактагы саясий-экономикалык маселелерди чечүүгө катышкан. Айдарбеков ошондой эле 1918-жылдагы [[Ак-Суу|Ак-Суу көтөрүлүшүн]] жана 1920-жылдагы [[Нарын|Нарындагы]] көтөрүлүштү басуу иштерине катышкан. == Кара-Кыргыз автономиялуу облусунун түзүлүшү == 1924-жылы Орто Азияда улуттук-аймактык бөлүштүрүү жүргүзүлүп, кыргыздардын автономиялуу аймагын түзүү жараяны башталган.<br> 1924-жылдын 21-октябрында Бүткүл Россиялык Борбордук Аткаруу Комитети Кара-Кыргыз автономиялуу облусунун Революциялык комитетинин курамын бекиткен. Анын курамына 17 адам кирип, төрагалыкка дайындалган. Ревкомдун төрагасы катары жаңы түзүлүп жаткан автономиянын мамлекеттик башкаруу органдарын уюштурууга катышкан.<br> 1924-жылдын декабрында автономиянын мамлекеттик башкаруу органдарын Ташкенттен Пишпекке көчүрүү ишинде да анын жетекчилик ролу болгон.<br> 1925-жылдын март айында Кара-Кыргыз автономиялуу облусунун биринчи съезди өткөн. Ушундан кийин революциялык комитеттин ордуна туруктуу мамлекеттик башкаруу органдары түзүлө баштаган жана Айдарбековдун ревком төрагасы катары ишмердиги аяктаган. == Кийинки мамлекеттик кызматтары == 1925-жылы Айдарбеков Кыргыз автономиялуу облусунун Орто Азиядагы, Ташкент шаарындагы өкүлү болуп иштеген. Ошол эле мезгилде «Орто Азия даны» уюмунун жана Кыргыз айыл чарба банкынын башкармалыктарында кызмат өтөгөн.<br> 1927-жылы Кыргыз АССРинин Борбордук эл чарба кеңешинин төрагасы болуп дайындалган.<br> 1927–1929-жылдары Кыргыз АССРинин Жогорку сотунун төрагалыгына келип, бул кызматты аркалаган.<br> Жогорку соттун төрагасы болуп турган мезгилде Кыргыз АССРинде укуктук жана соттук башкаруу системасынын калыптанышына катышкан.<br> 1929-жылдан тартып Кыргыз АССРинин жеңил өнөр жай жана соода тармагындагы эл комиссариаттарында жетекчилик кызматтарды ээлеген. == Репрессияга кабылышы == 1930-жылдардын ортосунда СССРде саясий репрессиялар күчөгөн мезгилде да куугунтукка кабылган.<br> 1935-жылдын 16-августунда ал коммунисттик партиянын катарынан чыгарылган. Ага саясий мүнөздөгү айыптоолор коюлган.<br> 1937-жылы Айдарбеков камакка алынып, ага «Социал-Туран партиясына» тиешеси бар деген жана антисоветтик ишмердикке катышкан деген айыптар коюлган.<br> 1938-жылдын 5-ноябрында Фрунзе шаарындагы түрмөнүн короосунда атылган. == Акталышы == 1958-жылы акталган. 1991-жылы анын сөөгү Бишкекке жакын жайгашкан «Ата-Бейит» улуттук тарыхый-мемориалдык комплексине кайра жерге берилген.<br> «Ата-Бейитке» кайра коюлушу анын 1930-жылдардагы саясий репрессиянын курмандыктарынын бири катары эскерилип келүүсүнө шарт түзгөн. == Үй-бүлөсү == Жубайы Кичкен Айдарбековага үйлөнгөн. Үй-бүлөдө Токтобубу жана Рафа аттуу эки кыз болгон. Улуу кызы Токтобубу Айдарбекова 1930-жылдардагы репрессиялык кысымдын курмандыгы болгон. Кенже кызы Рафа кийин Москвада билим алып, медицина тармагында иштеген. Ал Улуу Ата Мекендик согуш мезгилинде аскердик дарыгер катары кызмат өтөгөн. Анын кийинки муундарынан илим, медицина жана мамлекеттик кызмат тармагында эмгектенген адамдар чыккан. == Тарыхый мааниси == Кыргызстандын XX кылымдын биринчи чейрегиндеги саясий жана мамлекеттик тарыхында маанилүү орунду ээлейт. Анын өзгөчө тарыхый ролу 1924-жылы Кара-Кыргыз автономиялуу облусунун Революциялык комитетин жетектеп, кыргыздардын автономиялык мамлекеттик түзүлүшүнүн алгачкы башкаруу органдарын уюштурууга катышканы менен байланыштуу. Ал Пишпек уездиндеги жергиликтүү башкаруу органдарынан тартып автономиялык республиканын мамлекеттик түзүмдөрүнө чейинки бир катар кызматтарда иштеген. Мамлекеттик башкаруудан тышкары сот системасынын, айыл чарбанын, өнөр жайдын жана сооданын уюштурулушуна катышкан. 2014-жылы Бишкек шаарындагы мамлекеттик ишмерлер аллеясында Иманалы Айдарбековдун эстелиги тургузулган. Мурдагы Жаштар Гвардия булвары Иманалы Айдарбеков ысымына алмашгкан. Кыргызстанда анын ысымы бир катар тарыхый жана коомдук объектилерде эскерилет. Анын туулган жерине байланыштуу азыркы Чүй облусунун аймагында Иманалы Айдарбеков атындагы айыл бар. == Эскерүү == Кыргызстандын мамлекеттүүлүгүнүн калыптануу тарыхына байланыштуу эмгектеринен улам тарыхый мамлекеттик ишмер катары эскерилет. Анын өмүр жолу советтик доордогу мамлекеттик курулуш, саясий күрөш жана 1937–1938-жылдардагы саясий репрессиялар менен тыгыз байланышта. == Колдонулган адабияттар жана булактар == Кыргыз Энциклопедия жана Терминология борбору. «Айдарбеков Иманаалы». Кыргыз улуттук энциклопедиясынын онлайн базасы. Чотонов У. История Кыргызстана. Бишкек. Джунушалиев Ж. Время созидания и трагедий. 20–30-е годы XX века. Бишкек, 2003. Курманов З. К., Койчиев А. К., Абытов Б. К., Сатвалдиев Н. А. Первый. Санкт-Петербург, 2024. Кыргыз Республикасынын Улуттук китепканасынын Иманалы Айдарбеков тууралуу материалдары. Иманалы Айдарбеков тууралуу тарыхый жана биографиялык материалдар. == Колдонулган булак == [[Категория:Инсандар]] [[Категория:Кыргыз адабияты]] [[Категория:Кыргыз тарыхы]] [[Категория:Туулгандар 1894-жылы]] [[Категория:Өлгөндөр 1938-жылы]] [[Категория:Кыргызстан]] [[Категория:Кыргыз таануу]] [[Категория:Куугунтукталгандар]] [[Категория:СССР]] fywj8ak75jjsnyfwj8awg1s38ixq8ek 651657 651641 2026-08-27T06:55:33Z ~2026-46648-56 48793 /* Колдонулган булак */ 651657 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Иманалы Айдарбек уулу |толук аты = Иманалы Айдарбек уулу Айдарбеков |сүрөтү =[[File:Portrait of Imanaly Aidarbekov.jpg|thumb|Portrait of Imanaly Aidarbekov]] |туурасы = | кызматы = Кыргыз АССР Жогорку Сотунун Төрагасы | желек = Flag_RSFSR_1918.svg | желек2 = Flag of the Kirghiz ASSR (1926–1936).svg | иш баштоо убагы = 1927 | иш аяктоо убагы = 1929 | президент = | андан мурунку инсан = [[Курманали Кулумбаев]] | андан кийинки инсан = [[Ян Цимдин]] | кызматы_2 = Кыргыз революциялык комитетинин төрагасы | катары_2 = 1 | желек_2 = Flag_RSFSR_1918.svg | желек2_2 = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1936–1940, variant).svg | иш баштоо убагы_2 = 21.10.1924 | иш аяктоо убагы_2 = 27.03.1925 | андан мурунку инсан_2 = ''кызмат оруну түзүлгөн''; [[Абдрахманов Жусуп Абдрахманович|Жусуп Абдрахманов]] ''("Улуттук уюштуруу бюросунун" төрагасы катары)'' | андан кийинки инсан_2 = ''кызмат жоюлган''; [[Абдыкадыр Орозбеков]] ''(Кара-Кыргыз облустук аткаруу комитетинин төрагасы катары)'' | премьер_2 = | президент_2 = | кызматы_3 = Пишпек уездинин аткаруу комитетинин төрагасы | катары_3 = 1 | желек_3 = Flag_RSFSR_1918.svg | желек2_3 = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1936–1940, variant).svg | иш баштоо убагы_3 = 02.12.1919 | иш аяктоо убагы_3 = 20.03.1923 | андан мурунку инсан_3 = '''Кызмат орду түзүлгөн'; [[Кожомурат Сарыкулаков]] ''(«Букара» союзунун төрагасы катары)'' [[Абдыкерим Сыдыков]] ''(Кара-Кыргыз облустук уюштуруу комитетинин төрагасы катары)'' | андан кийинки инсан_3 = [[Жайнак Садаев]] [[Абдрахманов Жусуп Абдрахманович|Жусуп Абдрахманов]] ''(«Улуттук уюштуруу бюросунун» төрагасы катары)'' | премьер_3 = | президент_3 = |билими = Орто Азия коммунисттик университети (САКУ), ВКП(б) БКнын партиялык курстары. |кесиби = [[Гидротехника|Гидротехник]], [[Инженер технолог|инженер]]. |партиясы = |туулган күнү = 1884 |туулган жери = 1884-жылы, [[Пишпек уезди|Пишпек уездинин]] [[Арчалы, өрөөн|Арчалы конушу]], азыркы [[Чүй облусу|Чүй аймагы]] |өлгөн күнү = 05.11.1938 |каза болгон жери = 1938 - жылы 08-ноябрь күнү [[Бишкек|Фрунзе шаарындагы]] түрмөнүн короосунда атылган. [[Ак-Бейит эстеликтери|1991-жылы 137 атылган адамдын сөөгү табылып]], сөөгү 30-августта мамлекеттик сый-урмат менен [[Ата-Бейит|«Ата-Бейит» мемориалдык комплексине]] кайра коюлган. |акталышы = 1958-жылы 06-январда акталган |жубайы = Кичкен Айдарбекова |балдары = Токтобүбү Рафа |улуту = [[кыргыз]] |дини = Ислам |атасы = Айдарбек Турду уулу (Айдарбек Турдин) |энеси = |сыйлыктары = |кол тамгасы= }} '''Иманалы Айдарбеков''' (1884 — 5-ноябрь 1938) — кыргыздын мамлекеттик жана саясий ишмери, советтик мезгилдеги мамлекеттик башкаруунун алгачкы жетекчилеринин бири. Ал 1924–1925-жылдары Кара-Кыргыз автономиялуу облусунун Революциялык комитетинин төрагасы, 1927–1929-жылдары Кыргыз АССРинин Жогорку сотунун төрагасы болуп иштеген. Ошондой эле Кыргызстандын мамлекеттик башкаруу, экономика жана укуктук системасынын калыптанышына катышкан. == Өмүр баяны == [[Пишпек уезди|Пишпек уездинин Арчалы конушунда]], азыркы [[Чүй облусу|Чүй аймагында]] төрөлгөн. Атасы Айдарбек Турду уулу [[Солто, уруу|Солто уруусунун]] [[Күнтуу |Күнтуу уругуна]] таандык манап болгон.<br> Алгач жергиликтүү орус-тузем мектебинде билим алган.<br> 1898–1905-жылдары Пишпектеги айыл чарба мектебинде окуган.<br> 1905–1910-жылдары[[Ташкент|Ташкенттеги]] [[Гидротехника|гидротехникалык окуу жайында]] билим алган.<br> 1908-жылы атасы каза болгондон кийин Иманалы үй-бүлөсүнө кам көрүп, кичүү бир туугандарына жоопкерчилик алган.<br> 1912–1918-жылдары айыл башкармалыгында катчы жана котормочу болуп, ошондой эле Келгиндер башкармалыгында иштеген. == Саясий ишмердигинин башталышы == 1917-жылдагы [[Россия |Россиядагы революциялардан]] кийинки саясий өзгөрүүлөр мезгилинде Айдарбеков коомдук-саясий иштерге активдүү аралаша баштаган. Ал солчул эсерлердин партиясына мүчө болуп, ошол эле мезгилде [[Пишпек|Пишпекте]] түзүлгөн [[Алаш (партия)|«Алаш» кыймылынын]] кыргыз-казак саясий чөйрөсү менен байланышта болгон. 1918-жылы РКП(б)нын катарына өткөн. 1918-жылы [[Күнтуу|Күн-Туу болуштугунан]] [[Пишпек|Пишпектеги]] Кеңештердин съездине делегат болуп шайланган. 1919-жылы [[Пишпек уезди|Пишпек уездинин кеңештеринин съездинде уезддик-шаардык аткаруу комитетинин]] мүчөсү болуп шайланган. Кийин [[Жети-Суу облусу|Жети-Суу облустук]] Өзгөчө комиссиясынын [[Пишпек |Пишпек бөлүмүндө]] [[тергөөчү]] болуп иштеген. == Мамлекеттик кызматтагы ишмердиги == 1920–1921-жылдары Пишпек уезддик революциялык комитетинин төрагасы болуп иштеген.<br> 1921–1923-жылдары Пишпек уезддик советинин аткаруу комитетин жетектеген.<br> 1923–1924-жылдары [[Жети-Суу облусу|Жети-Суу облустук]] жер бөлүмүнүн башчысы кызматын аркалаган.<br> Бул мезгилде ал жаңы советтик мамлекеттик башкаруу органдарын түзүүгө жана аймактагы саясий-экономикалык маселелерди чечүүгө катышкан. Айдарбеков ошондой эле 1918-жылдагы [[Ак-Суу|Ак-Суу көтөрүлүшүн]] жана 1920-жылдагы [[Нарын|Нарындагы]] көтөрүлүштү басуу иштерине катышкан. == Кара-Кыргыз автономиялуу облусунун түзүлүшү == 1924-жылы Орто Азияда улуттук-аймактык бөлүштүрүү жүргүзүлүп, кыргыздардын автономиялуу аймагын түзүү жараяны башталган.<br> 1924-жылдын 21-октябрында Бүткүл Россиялык Борбордук Аткаруу Комитети Кара-Кыргыз автономиялуу облусунун Революциялык комитетинин курамын бекиткен. Анын курамына 17 адам кирип, төрагалыкка дайындалган. Ревкомдун төрагасы катары жаңы түзүлүп жаткан автономиянын мамлекеттик башкаруу органдарын уюштурууга катышкан.<br> 1924-жылдын декабрында автономиянын мамлекеттик башкаруу органдарын Ташкенттен Пишпекке көчүрүү ишинде да анын жетекчилик ролу болгон.<br> 1925-жылдын март айында Кара-Кыргыз автономиялуу облусунун биринчи съезди өткөн. Ушундан кийин революциялык комитеттин ордуна туруктуу мамлекеттик башкаруу органдары түзүлө баштаган жана Айдарбековдун ревком төрагасы катары ишмердиги аяктаган. == Кийинки мамлекеттик кызматтары == 1925-жылы Айдарбеков Кыргыз автономиялуу облусунун Орто Азиядагы, Ташкент шаарындагы өкүлү болуп иштеген. Ошол эле мезгилде «Орто Азия даны» уюмунун жана Кыргыз айыл чарба банкынын башкармалыктарында кызмат өтөгөн.<br> 1927-жылы Кыргыз АССРинин Борбордук эл чарба кеңешинин төрагасы болуп дайындалган.<br> 1927–1929-жылдары Кыргыз АССРинин Жогорку сотунун төрагалыгына келип, бул кызматты аркалаган.<br> Жогорку соттун төрагасы болуп турган мезгилде Кыргыз АССРинде укуктук жана соттук башкаруу системасынын калыптанышына катышкан.<br> 1929-жылдан тартып Кыргыз АССРинин жеңил өнөр жай жана соода тармагындагы эл комиссариаттарында жетекчилик кызматтарды ээлеген. == Репрессияга кабылышы == 1930-жылдардын ортосунда СССРде саясий репрессиялар күчөгөн мезгилде да куугунтукка кабылган.<br> 1935-жылдын 16-августунда ал коммунисттик партиянын катарынан чыгарылган. Ага саясий мүнөздөгү айыптоолор коюлган.<br> 1937-жылы Айдарбеков камакка алынып, ага «Социал-Туран партиясына» тиешеси бар деген жана антисоветтик ишмердикке катышкан деген айыптар коюлган.<br> 1938-жылдын 5-ноябрында Фрунзе шаарындагы түрмөнүн короосунда атылган. == Акталышы == 1958-жылы акталган. 1991-жылы анын сөөгү Бишкекке жакын жайгашкан «Ата-Бейит» улуттук тарыхый-мемориалдык комплексине кайра жерге берилген.<br> «Ата-Бейитке» кайра коюлушу анын 1930-жылдардагы саясий репрессиянын курмандыктарынын бири катары эскерилип келүүсүнө шарт түзгөн. == Үй-бүлөсү == Жубайы Кичкен Айдарбековага үйлөнгөн. Үй-бүлөдө Токтобубу жана Рафа аттуу эки кыз болгон. Улуу кызы Токтобубу Айдарбекова 1930-жылдардагы репрессиялык кысымдын курмандыгы болгон. Кенже кызы Рафа кийин Москвада билим алып, медицина тармагында иштеген. Ал Улуу Ата Мекендик согуш мезгилинде аскердик дарыгер катары кызмат өтөгөн. Анын кийинки муундарынан илим, медицина жана мамлекеттик кызмат тармагында эмгектенген адамдар чыккан. == Тарыхый мааниси == Кыргызстандын XX кылымдын биринчи чейрегиндеги саясий жана мамлекеттик тарыхында маанилүү орунду ээлейт. Анын өзгөчө тарыхый ролу 1924-жылы Кара-Кыргыз автономиялуу облусунун Революциялык комитетин жетектеп, кыргыздардын автономиялык мамлекеттик түзүлүшүнүн алгачкы башкаруу органдарын уюштурууга катышканы менен байланыштуу. Ал Пишпек уездиндеги жергиликтүү башкаруу органдарынан тартып автономиялык республиканын мамлекеттик түзүмдөрүнө чейинки бир катар кызматтарда иштеген. Мамлекеттик башкаруудан тышкары сот системасынын, айыл чарбанын, өнөр жайдын жана сооданын уюштурулушуна катышкан. 2014-жылы Бишкек шаарындагы мамлекеттик ишмерлер аллеясында Иманалы Айдарбековдун эстелиги тургузулган. Мурдагы Жаштар Гвардия булвары Иманалы Айдарбеков ысымына алмашгкан. Кыргызстанда анын ысымы бир катар тарыхый жана коомдук объектилерде эскерилет. Анын туулган жерине байланыштуу азыркы Чүй облусунун аймагында Иманалы Айдарбеков атындагы айыл бар. == Эскерүү == Кыргызстандын мамлекеттүүлүгүнүн калыптануу тарыхына байланыштуу эмгектеринен улам тарыхый мамлекеттик ишмер катары эскерилет. Анын өмүр жолу советтик доордогу мамлекеттик курулуш, саясий күрөш жана 1937–1938-жылдардагы саясий репрессиялар менен тыгыз байланышта. == Колдонулган адабияттар жана булактар == Кыргыз Энциклопедия жана Терминология борбору. «Айдарбеков Иманаалы». Кыргыз улуттук энциклопедиясынын онлайн базасы. Чотонов У. История Кыргызстана. Бишкек. Джунушалиев Ж. Время созидания и трагедий. 20–30-е годы XX века. Бишкек, 2003. Курманов З. К., Койчиев А. К., Абытов Б. К., Сатвалдиев Н. А. Первый. Санкт-Петербург, 2024. Кыргыз Республикасынын Улуттук китепканасынын Иманалы Айдарбеков тууралуу материалдары. Иманалы Айдарбеков тууралуу тарыхый жана биографиялык материалдар. == Колдонулган булак == Кыргыз Энциклопедия жана Терминология борбору. «Айдарбеков Иманаалы». Кыргыз улуттук энциклопедиясынын онлайн базасы. Чотонов У. История Кыргызстана. Бишкек. Джунушалиев Ж. Время созидания и трагедий. 20–30-е годы XX века. Бишкек, 2003. Курманов З. К., Койчиев А. К., Абытов Б. К., Сатвалдиев Н. А. Первый. Санкт-Петербург, 2024. Кыргыз Республикасынын Улуттук китепканасынын Иманалы Айдарбеков тууралуу материалдары. Иманалы Айдарбеков тууралуу тарыхый жана биографиялык материалдар. [[Категория:Инсандар]] [[Категория:Кыргыз адабияты]] [[Категория:Кыргыз тарыхы]] [[Категория:Туулгандар 1894-жылы]] [[Категория:Өлгөндөр 1938-жылы]] [[Категория:Кыргызстан]] [[Категория:Кыргыз таануу]] [[Категория:Куугунтукталгандар]] [[Категория:СССР]] 5eyvuv8e35n0qy16de7i8wofp0egr1g 651658 651657 2026-08-27T06:56:18Z ~2026-46648-56 48793 /* Колдонулган булак */ 651658 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Иманалы Айдарбек уулу |толук аты = Иманалы Айдарбек уулу Айдарбеков |сүрөтү =[[File:Portrait of Imanaly Aidarbekov.jpg|thumb|Portrait of Imanaly Aidarbekov]] |туурасы = | кызматы = Кыргыз АССР Жогорку Сотунун Төрагасы | желек = Flag_RSFSR_1918.svg | желек2 = Flag of the Kirghiz ASSR (1926–1936).svg | иш баштоо убагы = 1927 | иш аяктоо убагы = 1929 | президент = | андан мурунку инсан = [[Курманали Кулумбаев]] | андан кийинки инсан = [[Ян Цимдин]] | кызматы_2 = Кыргыз революциялык комитетинин төрагасы | катары_2 = 1 | желек_2 = Flag_RSFSR_1918.svg | желек2_2 = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1936–1940, variant).svg | иш баштоо убагы_2 = 21.10.1924 | иш аяктоо убагы_2 = 27.03.1925 | андан мурунку инсан_2 = ''кызмат оруну түзүлгөн''; [[Абдрахманов Жусуп Абдрахманович|Жусуп Абдрахманов]] ''("Улуттук уюштуруу бюросунун" төрагасы катары)'' | андан кийинки инсан_2 = ''кызмат жоюлган''; [[Абдыкадыр Орозбеков]] ''(Кара-Кыргыз облустук аткаруу комитетинин төрагасы катары)'' | премьер_2 = | президент_2 = | кызматы_3 = Пишпек уездинин аткаруу комитетинин төрагасы | катары_3 = 1 | желек_3 = Flag_RSFSR_1918.svg | желек2_3 = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1936–1940, variant).svg | иш баштоо убагы_3 = 02.12.1919 | иш аяктоо убагы_3 = 20.03.1923 | андан мурунку инсан_3 = '''Кызмат орду түзүлгөн'; [[Кожомурат Сарыкулаков]] ''(«Букара» союзунун төрагасы катары)'' [[Абдыкерим Сыдыков]] ''(Кара-Кыргыз облустук уюштуруу комитетинин төрагасы катары)'' | андан кийинки инсан_3 = [[Жайнак Садаев]] [[Абдрахманов Жусуп Абдрахманович|Жусуп Абдрахманов]] ''(«Улуттук уюштуруу бюросунун» төрагасы катары)'' | премьер_3 = | президент_3 = |билими = Орто Азия коммунисттик университети (САКУ), ВКП(б) БКнын партиялык курстары. |кесиби = [[Гидротехника|Гидротехник]], [[Инженер технолог|инженер]]. |партиясы = |туулган күнү = 1884 |туулган жери = 1884-жылы, [[Пишпек уезди|Пишпек уездинин]] [[Арчалы, өрөөн|Арчалы конушу]], азыркы [[Чүй облусу|Чүй аймагы]] |өлгөн күнү = 05.11.1938 |каза болгон жери = 1938 - жылы 08-ноябрь күнү [[Бишкек|Фрунзе шаарындагы]] түрмөнүн короосунда атылган. [[Ак-Бейит эстеликтери|1991-жылы 137 атылган адамдын сөөгү табылып]], сөөгү 30-августта мамлекеттик сый-урмат менен [[Ата-Бейит|«Ата-Бейит» мемориалдык комплексине]] кайра коюлган. |акталышы = 1958-жылы 06-январда акталган |жубайы = Кичкен Айдарбекова |балдары = Токтобүбү Рафа |улуту = [[кыргыз]] |дини = Ислам |атасы = Айдарбек Турду уулу (Айдарбек Турдин) |энеси = |сыйлыктары = |кол тамгасы= }} '''Иманалы Айдарбеков''' (1884 — 5-ноябрь 1938) — кыргыздын мамлекеттик жана саясий ишмери, советтик мезгилдеги мамлекеттик башкаруунун алгачкы жетекчилеринин бири. Ал 1924–1925-жылдары Кара-Кыргыз автономиялуу облусунун Революциялык комитетинин төрагасы, 1927–1929-жылдары Кыргыз АССРинин Жогорку сотунун төрагасы болуп иштеген. Ошондой эле Кыргызстандын мамлекеттик башкаруу, экономика жана укуктук системасынын калыптанышына катышкан. == Өмүр баяны == [[Пишпек уезди|Пишпек уездинин Арчалы конушунда]], азыркы [[Чүй облусу|Чүй аймагында]] төрөлгөн. Атасы Айдарбек Турду уулу [[Солто, уруу|Солто уруусунун]] [[Күнтуу |Күнтуу уругуна]] таандык манап болгон.<br> Алгач жергиликтүү орус-тузем мектебинде билим алган.<br> 1898–1905-жылдары Пишпектеги айыл чарба мектебинде окуган.<br> 1905–1910-жылдары[[Ташкент|Ташкенттеги]] [[Гидротехника|гидротехникалык окуу жайында]] билим алган.<br> 1908-жылы атасы каза болгондон кийин Иманалы үй-бүлөсүнө кам көрүп, кичүү бир туугандарына жоопкерчилик алган.<br> 1912–1918-жылдары айыл башкармалыгында катчы жана котормочу болуп, ошондой эле Келгиндер башкармалыгында иштеген. == Саясий ишмердигинин башталышы == 1917-жылдагы [[Россия |Россиядагы революциялардан]] кийинки саясий өзгөрүүлөр мезгилинде Айдарбеков коомдук-саясий иштерге активдүү аралаша баштаган. Ал солчул эсерлердин партиясына мүчө болуп, ошол эле мезгилде [[Пишпек|Пишпекте]] түзүлгөн [[Алаш (партия)|«Алаш» кыймылынын]] кыргыз-казак саясий чөйрөсү менен байланышта болгон. 1918-жылы РКП(б)нын катарына өткөн. 1918-жылы [[Күнтуу|Күн-Туу болуштугунан]] [[Пишпек|Пишпектеги]] Кеңештердин съездине делегат болуп шайланган. 1919-жылы [[Пишпек уезди|Пишпек уездинин кеңештеринин съездинде уезддик-шаардык аткаруу комитетинин]] мүчөсү болуп шайланган. Кийин [[Жети-Суу облусу|Жети-Суу облустук]] Өзгөчө комиссиясынын [[Пишпек |Пишпек бөлүмүндө]] [[тергөөчү]] болуп иштеген. == Мамлекеттик кызматтагы ишмердиги == 1920–1921-жылдары Пишпек уезддик революциялык комитетинин төрагасы болуп иштеген.<br> 1921–1923-жылдары Пишпек уезддик советинин аткаруу комитетин жетектеген.<br> 1923–1924-жылдары [[Жети-Суу облусу|Жети-Суу облустук]] жер бөлүмүнүн башчысы кызматын аркалаган.<br> Бул мезгилде ал жаңы советтик мамлекеттик башкаруу органдарын түзүүгө жана аймактагы саясий-экономикалык маселелерди чечүүгө катышкан. Айдарбеков ошондой эле 1918-жылдагы [[Ак-Суу|Ак-Суу көтөрүлүшүн]] жана 1920-жылдагы [[Нарын|Нарындагы]] көтөрүлүштү басуу иштерине катышкан. == Кара-Кыргыз автономиялуу облусунун түзүлүшү == 1924-жылы Орто Азияда улуттук-аймактык бөлүштүрүү жүргүзүлүп, кыргыздардын автономиялуу аймагын түзүү жараяны башталган.<br> 1924-жылдын 21-октябрында Бүткүл Россиялык Борбордук Аткаруу Комитети Кара-Кыргыз автономиялуу облусунун Революциялык комитетинин курамын бекиткен. Анын курамына 17 адам кирип, төрагалыкка дайындалган. Ревкомдун төрагасы катары жаңы түзүлүп жаткан автономиянын мамлекеттик башкаруу органдарын уюштурууга катышкан.<br> 1924-жылдын декабрында автономиянын мамлекеттик башкаруу органдарын Ташкенттен Пишпекке көчүрүү ишинде да анын жетекчилик ролу болгон.<br> 1925-жылдын март айында Кара-Кыргыз автономиялуу облусунун биринчи съезди өткөн. Ушундан кийин революциялык комитеттин ордуна туруктуу мамлекеттик башкаруу органдары түзүлө баштаган жана Айдарбековдун ревком төрагасы катары ишмердиги аяктаган. == Кийинки мамлекеттик кызматтары == 1925-жылы Айдарбеков Кыргыз автономиялуу облусунун Орто Азиядагы, Ташкент шаарындагы өкүлү болуп иштеген. Ошол эле мезгилде «Орто Азия даны» уюмунун жана Кыргыз айыл чарба банкынын башкармалыктарында кызмат өтөгөн.<br> 1927-жылы Кыргыз АССРинин Борбордук эл чарба кеңешинин төрагасы болуп дайындалган.<br> 1927–1929-жылдары Кыргыз АССРинин Жогорку сотунун төрагалыгына келип, бул кызматты аркалаган.<br> Жогорку соттун төрагасы болуп турган мезгилде Кыргыз АССРинде укуктук жана соттук башкаруу системасынын калыптанышына катышкан.<br> 1929-жылдан тартып Кыргыз АССРинин жеңил өнөр жай жана соода тармагындагы эл комиссариаттарында жетекчилик кызматтарды ээлеген. == Репрессияга кабылышы == 1930-жылдардын ортосунда СССРде саясий репрессиялар күчөгөн мезгилде да куугунтукка кабылган.<br> 1935-жылдын 16-августунда ал коммунисттик партиянын катарынан чыгарылган. Ага саясий мүнөздөгү айыптоолор коюлган.<br> 1937-жылы Айдарбеков камакка алынып, ага «Социал-Туран партиясына» тиешеси бар деген жана антисоветтик ишмердикке катышкан деген айыптар коюлган.<br> 1938-жылдын 5-ноябрында Фрунзе шаарындагы түрмөнүн короосунда атылган. == Акталышы == 1958-жылы акталган. 1991-жылы анын сөөгү Бишкекке жакын жайгашкан «Ата-Бейит» улуттук тарыхый-мемориалдык комплексине кайра жерге берилген.<br> «Ата-Бейитке» кайра коюлушу анын 1930-жылдардагы саясий репрессиянын курмандыктарынын бири катары эскерилип келүүсүнө шарт түзгөн. == Үй-бүлөсү == Жубайы Кичкен Айдарбековага үйлөнгөн. Үй-бүлөдө Токтобубу жана Рафа аттуу эки кыз болгон. Улуу кызы Токтобубу Айдарбекова 1930-жылдардагы репрессиялык кысымдын курмандыгы болгон. Кенже кызы Рафа кийин Москвада билим алып, медицина тармагында иштеген. Ал Улуу Ата Мекендик согуш мезгилинде аскердик дарыгер катары кызмат өтөгөн. Анын кийинки муундарынан илим, медицина жана мамлекеттик кызмат тармагында эмгектенген адамдар чыккан. == Тарыхый мааниси == Кыргызстандын XX кылымдын биринчи чейрегиндеги саясий жана мамлекеттик тарыхында маанилүү орунду ээлейт. Анын өзгөчө тарыхый ролу 1924-жылы Кара-Кыргыз автономиялуу облусунун Революциялык комитетин жетектеп, кыргыздардын автономиялык мамлекеттик түзүлүшүнүн алгачкы башкаруу органдарын уюштурууга катышканы менен байланыштуу. Ал Пишпек уездиндеги жергиликтүү башкаруу органдарынан тартып автономиялык республиканын мамлекеттик түзүмдөрүнө чейинки бир катар кызматтарда иштеген. Мамлекеттик башкаруудан тышкары сот системасынын, айыл чарбанын, өнөр жайдын жана сооданын уюштурулушуна катышкан. 2014-жылы Бишкек шаарындагы мамлекеттик ишмерлер аллеясында Иманалы Айдарбековдун эстелиги тургузулган. Мурдагы Жаштар Гвардия булвары Иманалы Айдарбеков ысымына алмашгкан. Кыргызстанда анын ысымы бир катар тарыхый жана коомдук объектилерде эскерилет. Анын туулган жерине байланыштуу азыркы Чүй облусунун аймагында Иманалы Айдарбеков атындагы айыл бар. == Эскерүү == Кыргызстандын мамлекеттүүлүгүнүн калыптануу тарыхына байланыштуу эмгектеринен улам тарыхый мамлекеттик ишмер катары эскерилет. Анын өмүр жолу советтик доордогу мамлекеттик курулуш, саясий күрөш жана 1937–1938-жылдардагы саясий репрессиялар менен тыгыз байланышта. == Колдонулган адабияттар жана булактар == Кыргыз Энциклопедия жана Терминология борбору. «Айдарбеков Иманаалы». Кыргыз улуттук энциклопедиясынын онлайн базасы. Чотонов У. История Кыргызстана. Бишкек. Джунушалиев Ж. Время созидания и трагедий. 20–30-е годы XX века. Бишкек, 2003. Курманов З. К., Койчиев А. К., Абытов Б. К., Сатвалдиев Н. А. Первый. Санкт-Петербург, 2024. Кыргыз Республикасынын Улуттук китепканасынын Иманалы Айдарбеков тууралуу материалдары. Иманалы Айдарбеков тууралуу тарыхый жана биографиялык материалдар. [[Категория:Инсандар]] [[Категория:Кыргыз адабияты]] [[Категория:Кыргыз тарыхы]] [[Категория:Туулгандар 1894-жылы]] [[Категория:Өлгөндөр 1938-жылы]] [[Категория:Кыргызстан]] [[Категория:Кыргыз таануу]] [[Категория:Куугунтукталгандар]] [[Категория:СССР]] 0p4glgsf5b17dbpsxajrhss7d8biix6 651660 651658 2026-08-27T08:30:09Z Artelow 2286 651660 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Иманалы Айдарбек уулу |толук аты = Иманалы Айдарбек уулу Айдарбеков |сүрөтү =Portrait of Imanaly Aidarbekov.jpg |туурасы = 280px | кызматы = Кыргыз АССР Жогорку Сотунун Төрагасы | желек = Flag_RSFSR_1918.svg | желек2 = Flag of the Kirghiz ASSR (1926–1936).svg | иш баштоо убагы = 1927 | иш аяктоо убагы = 1929 | президент = | андан мурунку инсан = [[Курманали Кулумбаев]] | андан кийинки инсан = [[Ян Цимдин]] | кызматы_2 = Кыргыз революциялык комитетинин төрагасы | катары_2 = 1 | желек_2 = Flag_RSFSR_1918.svg | желек2_2 = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1936–1940, variant).svg | иш баштоо убагы_2 = 21.10.1924 | иш аяктоо убагы_2 = 27.03.1925 | андан мурунку инсан_2 = ''кызмат оруну түзүлгөн''; [[Абдрахманов Жусуп Абдрахманович|Жусуп Абдрахманов]] ''("Улуттук уюштуруу бюросунун" төрагасы катары)'' | андан кийинки инсан_2 = ''кызмат жоюлган''; [[Абдыкадыр Орозбеков]] ''(Кара-Кыргыз облустук аткаруу комитетинин төрагасы катары)'' | премьер_2 = | президент_2 = | кызматы_3 = Пишпек уездинин аткаруу комитетинин төрагасы | катары_3 = 1 | желек_3 = Flag_RSFSR_1918.svg | желек2_3 = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1936–1940, variant).svg | иш баштоо убагы_3 = 02.12.1919 | иш аяктоо убагы_3 = 20.03.1923 | андан мурунку инсан_3 = '''Кызмат орду түзүлгөн'; [[Кожомурат Сарыкулаков]] ''(«Букара» союзунун төрагасы катары)'' [[Абдыкерим Сыдыков]] ''(Кара-Кыргыз облустук уюштуруу комитетинин төрагасы катары)'' | андан кийинки инсан_3 = [[Жайнак Садаев]] [[Абдрахманов Жусуп Абдрахманович|Жусуп Абдрахманов]] ''(«Улуттук уюштуруу бюросунун» төрагасы катары)'' | премьер_3 = | президент_3 = |билими = Орто Азия коммунисттик университети (САКУ), ВКП(б) БКнын партиялык курстары. |кесиби = [[Гидротехника|Гидротехник]], [[Инженер технолог|инженер]]. |партиясы = |туулган күнү = 1884 |туулган жери = 1884-жылы, [[Пишпек уезди|Пишпек уездинин]] [[Арчалы, өрөөн|Арчалы конушу]], азыркы [[Чүй облусу|Чүй аймагы]] |өлгөн күнү = 05.11.1938 |каза болгон жери = 1938 - жылы 08-ноябрь күнү [[Бишкек|Фрунзе шаарындагы]] түрмөнүн короосунда атылган. [[Ак-Бейит эстеликтери|1991-жылы 137 атылган адамдын сөөгү табылып]], сөөгү 30-августта мамлекеттик сый-урмат менен [[Ата-Бейит|«Ата-Бейит» мемориалдык комплексине]] кайра коюлган. |акталышы = 1958-жылы 06-январда акталган |жубайы = Кичкен Айдарбекова |балдары = Токтобүбү Рафа |улуту = [[кыргыз]] |дини = Ислам |атасы = Айдарбек Турду уулу (Айдарбек Турдин) |энеси = |сыйлыктары = |кол тамгасы= }} '''Иманалы Айдарбеков''' (1884 — 5-ноябрь 1938) — кыргыздын мамлекеттик жана саясий ишмери, советтик мезгилдеги мамлекеттик башкаруунун алгачкы жетекчилеринин бири. Ал 1924–1925-жылдары Кара-Кыргыз автономиялуу облусунун Революциялык комитетинин төрагасы, 1927–1929-жылдары Кыргыз АССРинин Жогорку сотунун төрагасы болуп иштеген. Ошондой эле Кыргызстандын мамлекеттик башкаруу, экономика жана укуктук системасынын калыптанышына катышкан. == Өмүр баяны == [[Пишпек уезди|Пишпек уездинин Арчалы конушунда]], азыркы [[Чүй облусу|Чүй аймагында]] төрөлгөн. Атасы Айдарбек Турду уулу [[Солто, уруу|Солто уруусунун]] [[Күнтуу |Күнтуу уругуна]] таандык манап болгон.<br> Алгач жергиликтүү орус-тузем мектебинде билим алган.<br> 1898–1905-жылдары Пишпектеги айыл чарба мектебинде окуган.<br> 1905–1910-жылдары[[Ташкент|Ташкенттеги]] [[Гидротехника|гидротехникалык окуу жайында]] билим алган.<br> 1908-жылы атасы каза болгондон кийин Иманалы үй-бүлөсүнө кам көрүп, кичүү бир туугандарына жоопкерчилик алган.<br> 1912–1918-жылдары айыл башкармалыгында катчы жана котормочу болуп, ошондой эле Келгиндер башкармалыгында иштеген. == Саясий ишмердигинин башталышы == 1917-жылдагы [[Россия |Россиядагы революциялардан]] кийинки саясий өзгөрүүлөр мезгилинде Айдарбеков коомдук-саясий иштерге активдүү аралаша баштаган. Ал солчул эсерлердин партиясына мүчө болуп, ошол эле мезгилде [[Пишпек|Пишпекте]] түзүлгөн [[Алаш (партия)|«Алаш» кыймылынын]] кыргыз-казак саясий чөйрөсү менен байланышта болгон. 1918-жылы РКП(б)нын катарына өткөн. 1918-жылы [[Күнтуу|Күн-Туу болуштугунан]] [[Пишпек|Пишпектеги]] Кеңештердин съездине делегат болуп шайланган. 1919-жылы [[Пишпек уезди|Пишпек уездинин кеңештеринин съездинде уезддик-шаардык аткаруу комитетинин]] мүчөсү болуп шайланган. Кийин [[Жети-Суу облусу|Жети-Суу облустук]] Өзгөчө комиссиясынын [[Пишпек |Пишпек бөлүмүндө]] [[тергөөчү]] болуп иштеген. == Мамлекеттик кызматтагы ишмердиги == 1920–1921-жылдары Пишпек уезддик революциялык комитетинин төрагасы болуп иштеген.<br> 1921–1923-жылдары Пишпек уезддик советинин аткаруу комитетин жетектеген.<br> 1923–1924-жылдары [[Жети-Суу облусу|Жети-Суу облустук]] жер бөлүмүнүн башчысы кызматын аркалаган.<br> Бул мезгилде ал жаңы советтик мамлекеттик башкаруу органдарын түзүүгө жана аймактагы саясий-экономикалык маселелерди чечүүгө катышкан. Айдарбеков ошондой эле 1918-жылдагы [[Ак-Суу|Ак-Суу көтөрүлүшүн]] жана 1920-жылдагы [[Нарын|Нарындагы]] көтөрүлүштү басуу иштерине катышкан. == Кара-Кыргыз автономиялуу облусунун түзүлүшү == 1924-жылы Орто Азияда улуттук-аймактык бөлүштүрүү жүргүзүлүп, кыргыздардын автономиялуу аймагын түзүү жараяны башталган.<br> 1924-жылдын 21-октябрында Бүткүл Россиялык Борбордук Аткаруу Комитети Кара-Кыргыз автономиялуу облусунун Революциялык комитетинин курамын бекиткен. Анын курамына 17 адам кирип, төрагалыкка дайындалган. Ревкомдун төрагасы катары жаңы түзүлүп жаткан автономиянын мамлекеттик башкаруу органдарын уюштурууга катышкан.<br> 1924-жылдын декабрында автономиянын мамлекеттик башкаруу органдарын Ташкенттен Пишпекке көчүрүү ишинде да анын жетекчилик ролу болгон.<br> 1925-жылдын март айында Кара-Кыргыз автономиялуу облусунун биринчи съезди өткөн. Ушундан кийин революциялык комитеттин ордуна туруктуу мамлекеттик башкаруу органдары түзүлө баштаган жана Айдарбековдун ревком төрагасы катары ишмердиги аяктаган. == Кийинки мамлекеттик кызматтары == 1925-жылы Айдарбеков Кыргыз автономиялуу облусунун Орто Азиядагы, Ташкент шаарындагы өкүлү болуп иштеген. Ошол эле мезгилде «Орто Азия даны» уюмунун жана Кыргыз айыл чарба банкынын башкармалыктарында кызмат өтөгөн.<br> 1927-жылы Кыргыз АССРинин Борбордук эл чарба кеңешинин төрагасы болуп дайындалган.<br> 1927–1929-жылдары Кыргыз АССРинин Жогорку сотунун төрагалыгына келип, бул кызматты аркалаган.<br> Жогорку соттун төрагасы болуп турган мезгилде Кыргыз АССРинде укуктук жана соттук башкаруу системасынын калыптанышына катышкан.<br> 1929-жылдан тартып Кыргыз АССРинин жеңил өнөр жай жана соода тармагындагы эл комиссариаттарында жетекчилик кызматтарды ээлеген. == Репрессияга кабылышы == 1930-жылдардын ортосунда СССРде саясий репрессиялар күчөгөн мезгилде да куугунтукка кабылган.<br> 1935-жылдын 16-августунда ал коммунисттик партиянын катарынан чыгарылган. Ага саясий мүнөздөгү айыптоолор коюлган.<br> 1937-жылы Айдарбеков камакка алынып, ага «Социал-Туран партиясына» тиешеси бар деген жана антисоветтик ишмердикке катышкан деген айыптар коюлган.<br> 1938-жылдын 5-ноябрында Фрунзе шаарындагы түрмөнүн короосунда атылган. == Акталышы == 1958-жылы акталган. 1991-жылы анын сөөгү Бишкекке жакын жайгашкан «Ата-Бейит» улуттук тарыхый-мемориалдык комплексине кайра жерге берилген.<br> «Ата-Бейитке» кайра коюлушу анын 1930-жылдардагы саясий репрессиянын курмандыктарынын бири катары эскерилип келүүсүнө шарт түзгөн. == Үй-бүлөсү == Жубайы Кичкен Айдарбековага үйлөнгөн. Үй-бүлөдө Токтобубу жана Рафа аттуу эки кыз болгон. Улуу кызы Токтобубу Айдарбекова 1930-жылдардагы репрессиялык кысымдын курмандыгы болгон. Кенже кызы Рафа кийин Москвада билим алып, медицина тармагында иштеген. Ал Улуу Ата Мекендик согуш мезгилинде аскердик дарыгер катары кызмат өтөгөн. Анын кийинки муундарынан илим, медицина жана мамлекеттик кызмат тармагында эмгектенген адамдар чыккан. == Тарыхый мааниси == Кыргызстандын XX кылымдын биринчи чейрегиндеги саясий жана мамлекеттик тарыхында маанилүү орунду ээлейт. Анын өзгөчө тарыхый ролу 1924-жылы Кара-Кыргыз автономиялуу облусунун Революциялык комитетин жетектеп, кыргыздардын автономиялык мамлекеттик түзүлүшүнүн алгачкы башкаруу органдарын уюштурууга катышканы менен байланыштуу. Ал Пишпек уездиндеги жергиликтүү башкаруу органдарынан тартып автономиялык республиканын мамлекеттик түзүмдөрүнө чейинки бир катар кызматтарда иштеген. Мамлекеттик башкаруудан тышкары сот системасынын, айыл чарбанын, өнөр жайдын жана сооданын уюштурулушуна катышкан. 2014-жылы Бишкек шаарындагы мамлекеттик ишмерлер аллеясында Иманалы Айдарбековдун эстелиги тургузулган. Мурдагы Жаштар Гвардия булвары Иманалы Айдарбеков ысымына алмашгкан. Кыргызстанда анын ысымы бир катар тарыхый жана коомдук объектилерде эскерилет. Анын туулган жерине байланыштуу азыркы Чүй облусунун аймагында Иманалы Айдарбеков атындагы айыл бар. == Эскерүү == Кыргызстандын мамлекеттүүлүгүнүн калыптануу тарыхына байланыштуу эмгектеринен улам тарыхый мамлекеттик ишмер катары эскерилет. Анын өмүр жолу советтик доордогу мамлекеттик курулуш, саясий күрөш жана 1937–1938-жылдардагы саясий репрессиялар менен тыгыз байланышта. == Колдонулган адабияттар жана булактар == Кыргыз Энциклопедия жана Терминология борбору. «Айдарбеков Иманаалы». Кыргыз улуттук энциклопедиясынын онлайн базасы. Чотонов У. История Кыргызстана. Бишкек. Джунушалиев Ж. Время созидания и трагедий. 20–30-е годы XX века. Бишкек, 2003. Курманов З. К., Койчиев А. К., Абытов Б. К., Сатвалдиев Н. А. Первый. Санкт-Петербург, 2024. Кыргыз Республикасынын Улуттук китепканасынын Иманалы Айдарбеков тууралуу материалдары. Иманалы Айдарбеков тууралуу тарыхый жана биографиялык материалдар. [[Категория:Инсандар]] [[Категория:Кыргыз адабияты]] [[Категория:Кыргыз тарыхы]] [[Категория:Туулгандар 1894-жылы]] [[Категория:Өлгөндөр 1938-жылы]] [[Категория:Кыргызстан]] [[Категория:Кыргыз таануу]] [[Категория:Куугунтукталгандар]] [[Категория:СССР]] 211y9rucm2jwj2ce5wi7twkqccdpsnm Калып:Административдик бирдик 10 15753 651677 569593 2026-08-27T10:17:55Z Artelow 2286 651677 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Карточка |ысым = |стиль_денеси = |аталышы = {{{Кыргызча аталышы}}} {{#if: {{{Расмий аталышы|}}} | <br />{{{Расмий аталышы}}} }} |стиль_аталышы = font-size:larger; font-weight:bold; |үстүндө = |стиль_үстүндө = |үстүндө2 = |стиль_үстүндө2 = |сүрөт = {{#if: {{{Герб|}}}{{{Желек|}}} | <nowiki></nowiki> {{{!}} style="width:100%; background:transparent;" {{#if: {{{Герб|}}} |{{!}} style="width:50%" {{!}} Герб{{#if: {{{Гербдин сүрөттөлүшү|}}} | &nbsp;([[{{{Гербдин сүрөттөлүшү}}}|сүрөттөлүшү]])}}<br />[[Файл:{{{Герб}}}|{{#if:{{{Гербдин туурасы|}}}|{{{Гербдин туурасы|}}}|100}}px|Герб]]}} {{#if: {{{Желек|}}} |{{!}} style="width:50%" {{!}} Желек{{#if: {{{Желектин сүрөттөлүшү|}}} | &nbsp;([[{{{Желектин сүрөттөлүшү}}}|сүрөттөлүшү]])}}<br />[[Файл:{{{Желек}}}|{{#if:{{{Желектин туурасы|}}}|{{{Желектин туурасы|}}}|150}}px|border|Желек]]}} {{!}}} }} |стиль_сүрөт = font-size:smaller; font-weight:bold; border:solid darkgray; border-width:1px 0px; text-align:center; |сүрөт_колтамга = |стиль_сүрөт_колтамга = |стиль_башжазуу = background:{{{Түс1|#C3FFC3}}}; font-weight:normal; |стиль_белги = background:{{{Түс1|#C3FFC3}}}; font-weight:normal; text-align:right; |стиль_текст = |белги1 = Өлкө |текст1 = {{{Өлкө|}}} |белги2 = Гимн: |текст2 = {{#if: {{{Гимн|}}} | <small>{{{Гимн}}}</small> }} |белги3 = Урааны |текст3 = {{{Урааны|}}} |белги4 = Лакап аты |текст4 = {{{Лакап аты|}}} |белги5 = Штат ыры |текст5 = {{{Штат ыры|}}} |белги6 = Статусу |текст6 = {{{Статусу|}}} |белги7 = {{#switch:{{Тарыхый өлкө |{{{Өлкө|}}}|{{{Түс1|}}}|административдик статусу|{{{Статусу|}}}}} |мр=Областка карачу|жр=Областка карачу|ср=Областка карачу|#default=Областка карайт}} |текст7 = {{{Областка карайт|}}} |белги8 = {{#switch:{{Тарыхый өлкө |{{{Өлкө|}}}|{{{Түс1|}}}|административдик статусу|{{{Статусу|}}}}} |мр=Районго карачу|жр=Районго карачу|ср=Районго карачу|#default=Районго карайт}} |текст8 = {{{Районго карайт|}}} |белги9 = Административдик&nbsp;борбор |текст9 = {{{Борбору|}}} |белги10 = Ири шаары |текст10 = {{{Ири шаары|{{{Ири шаары|}}}}}} |белги11 = {{#if: {{{Ири шаарлары|{{{Ири шаарлары|}}}}}} | Б.ири шаары | Ири шаарлары}} |текст11 = {{{Ири шаарлары|{{{ИриШаарлары|}}}}}} |белги12 = Негизделген күнү |текст12 = {{#if:{{{Күнү|}}}|{{{Күнү}}}|{{{Негизделген|}}}}} |белги13 = Жоюлган күнү |текст13 = {{{Жоюлган|}}} |белги14 = {{{Башчысынын аталышы|Башчысы}}} |текст14 = {{{Башчысы|}}} |белги15 = {{{Башчысынын аталышы2|Башчысы}}} |текст15 = {{{Башчысы2|}}} |белги16 = {{{Башчысынын аталышы3|Башчысы}}} |текст16 = {{{Башчысы3|}}} |белги17 = ИДП {{#if: {{{Жылдык ИДП|}}} | ([[{{{Жылдык ИДП}}}]])}}{{#if: {{{ИДП боюнча орду|}}}|}}{{#if: {{{ИДП калк жанына жараша|}}} | <br/>ИДП&nbsp;калк&nbsp;жанына&nbsp;жараша}}{{#if: {{{ИДП калк санынана жараша|}}} }} |текст17 = {{#if: {{{ИДП|}}} | {{{ИДП}}} {{#if: {{{ИДП боюнча орду|}}} | &nbsp;({{{ИДП боюнча орду}}}-чи)}}{{#if: {{{ИДП калк жанына жараша|}}}|<br/>{{{ИДП калк жанына жараша}}} }}{{#if: {{{ИДП калк санынана жараша|}}}|&nbsp;({{{ИДП калк санынана жараша|}}}-чи)}} }} |белги18 = {{#if: {{{Тили|}}} | Расмий тили | Расмий тили}} |текст18 = {{{Тилдери|}}}{{{Тили|}}} |белги19 = Калкы{{#if: {{{Калк боюнча орду|}}} | &nbsp;([[{{{Калк боюнча орду}}}]])}}{{#if: {{{Калк боюнча орду|}}} | <br/> | {{#if: {{{Калк боюнча пайызы|}}} | <br/>}} }} |текст19 = {{#if: {{{Калкы|}}} | {{{Калкы}}}{{#if: {{{Калк боюнча орду|}}} | &nbsp;( | {{#if: {{{Калк боюнча пайызы|}}} | <br />(}} }}{{#if: {{{Калк боюнча пайызы|}}} | {{{Калк боюнча пайызы}}}&nbsp;%}}{{#if: {{{Калк боюнча орду|}}} | {{#if: {{{Калк боюнча пайызы|}}} | ,&nbsp;}}{{{Калк боюнча орду}}}-орунда}}{{#if: {{{Калк боюнча орду|}}} | ) | {{#if: {{{Калк боюнча пайызы|}}} | )}} }} }} |белги20 = Жыштыгы |текст20 = {{#if: {{{Жыштыгы|}}} | {{#if: {{{Жыштыгы|}}} | {{{Жыштыгы}}} адам/[[км²]]<!-- -->{{#if: {{{Жыштык боюнча орду|}}} | &nbsp;({{{Жыштык боюнча орду}}}-орунда)<!-- -->}} }} }} |белги21 = Улуттук&nbsp;курамы |текст21 = {{#if: {{{Калкы|}}} | {{#if: {{{Улуттук курамы|}}} | {{{Улуттук курамы}}} }} }} |белги22 = Диний&nbsp;курамы |текст22 = {{#if: {{{Калкы|}}} | {{#if: {{{Диний курамы|}}} | {{{Диний курамы}}} }} }} |белги23 = Аянты |текст23 = {{#if: {{{Аянты|}}} | {{{Аянты}}} [[км²]]{{#if: {{{Аянт боюнча орду|}}} | &nbsp;( | {{#if: {{{Аянты боюнча пайызы|}}} | <br />(}} }}{{#if: {{{Аянты боюнча пайызы|}}} | {{{Аянты боюнча пайызы}}}&nbsp;%}}{{#if: {{{Аянт боюнча орду|}}} | {{#if: {{{Аянты боюнча пайызы|}}} | ,&nbsp;}}{{{Аянт боюнча орду}}}-&nbsp;орунда}}{{#if: {{{Аянт боюнча орду|}}} | ) | {{#if: {{{Аянты боюнча пайызы|}}} | )}} }} }} |белги24 = Деңиз<br/>денгээлинен&nbsp;бийиктиги{{#if: {{{Максималдуу бийиктиги|}}} | <br/>&nbsp;• Бийик чекити}}{{#if: {{{Орточо бийиктиги|}}} | <br/>&nbsp;• Орточо бийиктиги}}{{#if: {{{Минималдуу бийиктиги|}}} | <br/>&nbsp;• Эң төмөнкү чекити}} |текст24 = {{#if: {{{Максималдуу бийиктиги|}}}{{{Орточо бийиктиги|}}}{{{Минималдуу бийиктиги|}}} | <br/>{{#if: {{{Максималдуу бийиктиги|}}} | <br/> &nbsp;{{{Максималдуу бийиктиги}}} [[метр|м]]}}{{#if: {{{Орточо бийиктиги|}}} | <br/> &nbsp;{{{Орточо бийиктиги}}} [[метр|м]]}}{{#if: {{{Минималдуу бийиктиги|}}} | <br/> &nbsp;{{{Минималдуу бийиктиги}}} [[метр|м]]}} }} |белги25 = [[Тууралыгы]] |текст25 = {{#if:{{{Тууралыгы|}}}|{{{Тууралыгы}}} [[км]]}} |белги26 = [[Узундук]] |текст26 = {{#if:{{{Узундугу|}}}|{{{Узундугу}}} [[км]]}} |текст27 = {{#if: {{{Карта|}}} | [[Файл:{{{Карта}}}|{{#if:{{{Картанын өлчөмү|}}}|{{{Картанын өлчөмү|}}}|300}}px|Картадагы{{{кыргызча аталышы}}}]]}} |белги28 = |текст28 = {{#if: {{{Административдик бирдиктин картасы|}}} | [[Файл:{{{Административдик бирдиктин картасы}}}|{{#if:{{{Картанын өлчөмү ае|}}}|{{{Картанын өлчөмү ае|}}}|300}}px|Картадагы{{{кыргызча аталышы}}}]]}} |белги29 = Убакыт аралыгы |текст29 = {{{Убакыт аралыгы|{{{УбакытАралыгы|}}}}}} |белги30 = Аббревиатурасы |текст30 = {{{Аббревиатурасы|}}} |белги31 = Коду [[ISO 3166-2]] |текст31 = {{{ISO|}}} |белги32 = Индекси [[FIPS]] |текст32 = {{{FIPS|}}} |белги33 = Телефон коду |текст33 = {{#if: {{{Телефон коду|}}} | {{Телефон коду|{{{Телефон коду}}}|{{{Өлкө}}} }} }} |белги34 = Почта индекси |текст34 = {{{Почта индекси|}}} |белги35 = Интернет-домени |текст35 = {{{Интернет-домени|}}} |белги36 = Автоунаа номурунун коду |текст36 = {{{Автоунаа номурунун коду|}}} |башжазуу37 = {{#if: {{{Сайты|}}} | [{{{Сайты}}} Расмий сайты] }} |башжазуу38 = {{#if: {{{Commons түрмөгүндө|{{{Commons|}}} }}} |'''{{Commonslink|{{{Commons түрмөгүндө|{{{Commons|}}}}}}|{{{Commons-text|{{{Кыргызча аталышы}}}}}} }} [[Уикиказына]]да'''}} |белги39 = {{{Көрсөткүч аталышы1|}}} |текст39 = {{{Көрсөткүч1|}}} |башжазуу40 = {{#if: {{{Кошумча маалымат|}}} | Кошумча маалымат:&nbsp;{{{Кошумча маалымат}}} }} {{#if: {{{lat_deg|}}} | {{coord|1={{{lat_deg|0}}}|2={{{lat_min|0}}}|3={{{lat_sec|0}}}|4={{#if:{{{lat_dir|}}}|{{{lat_dir}}}|N}}|5={{{lon_deg|0}}}|6={{{lon_min|0}}}|7={{{lon_sec|0}}}|8={{#if:{{{lon_dir|}}}|{{{lon_dir}}}|E}}|9=type:{{#if: {{{type|}}} | {{#if: {{{region|}}} | {{{type}}}_region:{{{region}}} | {{{type}}} }} | {{#if: {{{region|}}} | {{#switch: {{{баскыч|}}} | 1 = adm1st_region:{{{region}}} | 2 = adm2nd_region:{{{region}}} | 3 = adm3rd_region:{{{region}}} | adm2nd_region:{{{region}}} }} | {{#switch: {{{баскыч|}}} | 1 = adm1st | 2 = adm2nd | 3 = adm3rd | adm2nd }} }} }} |scale={{#if:{{{CoordScale|}}}|{{{CoordScale}}}|100000}}|format=dms|display=title}} |{{#if:{{{nocat|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:Географиялык координаттары көрсөтүлбөгөн административдик бирдиктер]]}}}} }} }} {{namespace detect|template=[[Категория:Административдик бирдик|{{PAGENAME}}]]}}</includeonly><noinclude> {{Документация}} [[Категория:Административдик бирдик| ]] </noinclude> 2it29y2ki9bqybuwdyu2rg3umohris6 Эркин-Сай 0 41804 651646 651505 2026-08-27T02:52:37Z NurlanKG Bishkek editor 46070 /* Белгилүү инсандары */ 651646 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |статусу = Айыл |кыргызча аталышы = Эркин-Сай |расмий аталышы = Эркин-Сай |өлкө = Кыргызстан |герб = National emblem of Kyrgyzstan.svg |желек = Flag of Kyrgyzstan (3-2).svg |lat_dir = N|lat_deg = 42 |lat_min = 49 |lat_sec = 44 |lon_dir = E|lon_deg = 73 |lon_min = 40 |lon_sec = 56 |өлкөнүн картасынын өлчөмү = 300 |областын түрү = област |област = Чүй областы |аймак = Панфилов району |айыл аймагы = Орто-Кайыңды айыл аймагы |калкы = 709 |элди каттоо жылы = 2023 |убакыт аралыгы = +6 |почта индекси = 722015 |СОАТЕ = 41708219811030 }} '''Эркин-Сай''' — [[Кыргызстан]]дын [[Чүй облусу]]нун [[Панфилов району|Панфилов району]] айыл. [[Орто-Кайыңды айыл аймагы|Орто-Кайыңды айыл аймагы]] кирет. == Географиясы == Айыл Чүй өрөөнүнүн батыш тарабында, Чоң-Кайыңды суусунун оң жээгинде жайгашкан. Деңиз деңгээлинен 1025 метр бийиктикте турат. Айылга жакын жерден стратегиялык маанидеги [[Бишкек]] — [[Ош]] унаа жолу өтөт. == Калкы == Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитетинин маалыматы боюнча, айылдын калкынын саны 2023-жылдын башында 709 кишини түзгөн<ref name="НСК23"/>. {| class="wikitable" |- !scope="row"|Жылы !! 2009<ref>{{Cite web |url=https://stat.gov.kg/media/files/aa7cd7ae-9f37-4dc1-b103-c828ac335b00.pdf|title=Кыргыз Республикасынын калкын каттоо 2009. Чүй областы}}</ref> !! 2014<ref>{{cite web |url=http://www.stat.kg/media/statisticsoperational/67aedfb9-2ede-44d0-8d8e-e472db00a59c.xls |title=Кыргыз Республикасынын айыл аймактарынын жана айылдарынын туруктуу калкынын саны (2014-ж.)}}</ref> !! 2015<ref>{{cite web |url=http://www.stat.kg/media/statisticsoperational/e93c217e-a339-4412-91d6-9972471a0224.xls |title=Кыргыз Республикасынын айыл аймактарынын жана айылдарынын туруктуу калкынын саны (2015-ж.)}}</ref> !! 2020<ref>{{Cite web |url=http://www.stat.kg/ru/statistics/download/operational/825/ |title=Кыргыз Республикасынын облустарынын, райондорунун, шаарларынын, айыл аймактарынын жана айылдарынын калкынын саны (2020-жылдын башына карата)}}</ref> !! 2021<ref>{{Cite web |url=http://www.stat.kg/ru/statistics/download/operational/825 |title=Кыргыз Республикасынын облустарынын, райондорунун, шаарларынын, айыл аймактарынын жана айылдарынын калкынын саны (2021-жылдын башына карата)}}</ref> ! 2023<ref name="НСК23">{{cite web |url=https://stat.kg/ru/statistics/download/operational/825/ |title=Кыргыз Республикасынын облустарынын, райондорунун, шаарларынын, айыл аймактарынын жана айылдарынын калкынын саны (2023-жылдын башына карата)}}</ref> |- !scope="row"|Адам саны | 720 || 725 || 740 || 749 || 845 || 709 |} == Белгилүү инсандары == * '''[[Сагынбаев Экмет Сагынбаевич]]''' (1940—2020) — '''КР турак жай-коммуналдык чарба тармагынын эмгек сиңирген кызматкери, мамлекеттик башкаруучу жана инженер-куруучу.'''[[Кыргыз Республикасына өзгөчө эмгек сиңирген пенсионер]] *'''[[Төлөбаев Мухуддин]]'''(1940-2022)-'''Жазуучу, акын,Ветеринария илимдеринин кандидаты.''' *'''[[Мисир Ашыркулов]]'''-''' Мамлекеттик жана аскердик ишмер,генерал-лейтенант (2002)''' *'''[[Марат Козукеев]]'''(1970-2017)-'''Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер,Кыргызстандык актёр жана режиссёр.''' *'''[[Азыгалиев Жумабек]]'''(1923-2013)-'''Педагог,КР эмгек синирген мугалими,'''[[Кыргыз Республикасына өзгөчө эмгек сиңирген пенсионер]] *'''[[Кангельдиев Нургазы]]'''(1924-1990)-'''КР маданиятына эмгек синерген ишмери''' *'''[[Мамбеталиев Сатыбалды]]'''(1931-2021)-'''Жазуучу, котормочу, публицист, философ жана илимпоз'''. *'''[[Рысбекова Бурул]]'''(1921-2002)-'''Педагог, Педагогика Илимдеринин Кандидаты''', '''КР эмгек синерген мугалими,'''[[Кыргыз Республикасына өзгөчө эмгек сиңирген пенсионер]] *'''[[Чолпонкулов Калык]]'''(1935-)-'''СССР балык өнөр жайынын мыктысы''' *'''[[Айткулов Медетбек Ашыркулович]]'''(1956-)-'''Профессор,академик,техника илимдеринин кандидаты''' *'''[[Кадыркулов Касымалы]]'''(1934-)-'''Педогог''','''КР эмгек синерген мугалими''' == Галерея == <gallery> Файл:Кыргызстан. Жайыл району. Эркин-Сай айылы (2023-05-21 13-01-03).jpg Файл:Кыргызстан. Жайыл району. Эркин-Сай айылы (2023-05-21 13-01-08).jpg Файл:Кыргызстан. Жайыл району. Эркин-Сай айылы (2023-05-21 13-01-05).jpg Файл:Кыргызстан. Жайыл району. Эркин-Сай айылы (2023-05-21 13-01-11).jpg Файл:Кыргызстан. Жайыл району. Эркин-Сай айылы (2023-05-21 14-22-00).jpg Файл:Кыргызстан. Жайыл району. Эркин-Сай айылы (2023-05-21 14-22-02).jpg Файл:Кыргызстан. Жайыл району. Эркин-Сай айылы (2023-05-21 14-22-06).jpg Файл:Кыргызстан. Жайыл району. Эркин-Сай айылы (2023-05-21 14-22-11).jpg </gallery> == Булактар == {{Булактар}} [[Категория:Эркин-Сай]] [[Категория:Чүй облусу]] [[Категория:Панфилов району]] [[Категория:Кыргызстан]] [[Категория:Ала-Арча көрүстөнүндө жерленгендер]] [[Категория:Орто-Кайыңды айыл аймагы]] 0qx5uuh7ibcbfghkr89kwarfsvm1tsz 651654 651646 2026-08-27T03:44:36Z NurlanKG Bishkek editor 46070 651654 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |статусу = Айыл |кыргызча аталышы = Эркин-Сай |расмий аталышы = Эркин-Сай |өлкө = Кыргызстан |герб = National emblem of Kyrgyzstan.svg |желек = Flag of Kyrgyzstan (3-2).svg |lat_dir = N|lat_deg = 42 |lat_min = 49 |lat_sec = 44 |lon_dir = E|lon_deg = 73 |lon_min = 40 |lon_sec = 56 |өлкөнүн картасынын өлчөмү = 300 |областын түрү = област |област = Чүй областы |аймак = Панфилов району |айыл аймагы = Орто-Кайыңды айыл аймагы |калкы = 709 |элди каттоо жылы = 2023 |убакыт аралыгы = +6 |почта индекси = 722015 |СОАТЕ = 41708219811030 }} '''Эркин-Сай''' — [[Кыргызстан]]дын [[Чүй облусу]]нун [[Панфилов району|Панфилов районундагы]] айыл. [[Орто-Кайыңды айыл аймагы|Орто-Кайыңды айыл аймагынын]] курамына кирет<ref name="СОАТЕ25">{{Cite web|url=https://stat.gov.kg/media/files/134a9e98-89b8-466c-a560-25f34b33e882.doc|title=Кыргыз Республикасынын администрациялык-аймактык жана аймактык бирдиктердин белгилөө тутумунун мамлекеттик классификатору (СОАТЕ), 12.06.2025-ж.|archive-date=2025-08-17|access-date=2026-06-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20250817140004/https://stat.gov.kg/media/files/134a9e98-89b8-466c-a560-25f34b33e882.doc|url-status=live}}</ref>. == Географиясы == Айыл Чүй өрөөнүнүн батыш тарабында, Чоң-Кайыңды суусунун оң жээгинде жайгашкан. Деңиз деңгээлинен 1025 метр бийиктикте турат. Айылга жакын жерден республикалык маанидеги [[Бишкек]] — [[Ош]] автомобили жолу өтөт. == Тарыхы == Советтик мезгилде айыл Панфилов районунун колхоз-совхоздор тутумуна кирген. Кыргызстан эгемендүүлүк алгандан кийин Орто-Кайыңды айыл аймагынын курамына кошулган. == Калкы == Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитетинин маалыматы боюнча, айылдын калкынын саны 2023-жылдын башында 709 кишини түзгөн<ref name="НСК23"/>. {| class="wikitable" |- !scope="row"|Жылы !! 2009<ref>{{Cite web |url=https://stat.gov.kg/media/files/aa7cd7ae-9f37-4dc1-b103-c828ac335b00.pdf|title=Кыргыз Республикасынын калкын каттоо 2009. Чүй областы}}</ref> !! 2014<ref>{{cite web |url=http://www.stat.kg/media/statisticsoperational/67aedfb9-2ede-44d0-8d8e-e472db00a59c.xls |title=Кыргыз Республикасынын айыл аймактарынын жана айылдарынын туруктуу калкынын саны (2014-ж.)}}</ref> !! 2015<ref>{{cite web |url=http://www.stat.kg/media/statisticsoperational/e93c217e-a339-4412-91d6-9972471a0224.xls |title=Кыргыз Республикасынын айыл аймактарынын жана айылдарынын туруктуу калкынын саны (2015-ж.)}}</ref> !! 2020<ref>{{Cite web |url=http://www.stat.kg/ru/statistics/download/operational/825/ |title=Кыргыз Республикасынын облустарынын, райондорунун, шаарларынын, айыл аймактарынын жана айылдарынын калкынын саны (2020-жылдын башына карата)}}</ref> !! 2021<ref>{{Cite web |url=http://www.stat.kg/ru/statistics/download/operational/825 |title=Кыргыз Республикасынын облустарынын, райондорунун, шаарларынын, айыл аймактарынын жана айылдарынын калкынын саны (2021-жылдын башына карата)}}</ref> ! 2023<ref name="НСК23">{{cite web |url=https://stat.kg/ru/statistics/download/operational/825/ |title=Кыргыз Республикасынын облустарынын, райондорунун, шаарларынын, айыл аймактарынын жана айылдарынын калкынын саны (2023-жылдын башына карата)}}</ref> |- !scope="row"|Адам саны | 720 || 725 || 740 || 749 || 845 || 709 |} == Инфраструктурасы == Айылда К. Жуматаев атындагы орто мектеп, фельдшердик-акушердик пункт (ФАП) жана жергиликтүү соода-турмуштук тейлөө объекттери иштейт. == Экономикасы == Жергиликтүү калктын негизги чарбалык багыты — айыл чарбасы (мал чарбачылыгы, дыйканчылык, үрөнчүлүк жана тоют өсүмдүктөрүн өстүрүү). == Белгилүү инсандары == * [[Сагынбаев Экмет Сагынбаевич]] (1940—2020) — КР турак жай-коммуналдык чарба тармагынын эмгек сиңирген кызматкери, мамлекеттик башкаруучу жана инженер-куруучу, [[Кыргыз Республикасына өзгөчө эмгек сиңирген пенсионер]]. * [[Төлөбаев Мухуддин]] (1940—2022) — жазуучу, акын, ветеринария илимдеринин кандидаты. * [[Ашыркулов Мисир Садырович|Мисир Ашыркулов]] (1946-жылы туулган) — мамлекеттик жана аскердик ишмер, генерал-лейтенант (2002). * [[Марат Козукеев]] (1970—2017) — Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер, актёр жана режиссёр. * [[Азыгалиев Жумабек]] (1923—2013) — педагог, КР эмгек сиңирген мугалими, [[Кыргыз Республикасына өзгөчө эмгек сиңирген пенсионер]]. * [[Кангельдиев Нургазы]] (1924—1990) — КР маданиятына эмгек сиңирген ишмери. * [[Мамбеталиев Сатыбалды]] (1931—2021) — жазуучу, котормочу, публицист, философ жана илимпоз. * [[Рысбекова Бурул]] (1921—2002) — педагог, педагогика илимдеринин кандидаты, КР эмгек сиңирген мугалими, [[Кыргыз Республикасына өзгөчө эмгек сиңирген пенсионер]]. * [[Чолпонкулов Калык]] (1935-жылы туулган) — СССР балык өнөр жайынын мыктысы. * [[Айткулов Медетбек Ашыркулович]] (1956-жылы туулган) — профессор, академик, техника илимдеринин кандидаты. * [[Кадыркулов Касымалы]] (1934-жылы туулган) — педагог, КР эмгек сиңирген мугалими. == Галерея == <gallery> Кыргызстан. Жайыл району. Эркин-Сай айылы (2023-05-21 13-01-03).jpg|Айылдын жалпы көрүнүшү Кыргызстан. Жайыл району. Эркин-Сай айылы (2023-05-21 13-01-08).jpg|Айылдын четки тарабы Кыргызстан. Жайыл району. Эркин-Сай айылы (2023-05-21 13-01-05).jpg|Тоо этегиндеги панорама Кыргызстан. Жайыл району. Эркин-Сай айылы (2023-05-21 13-01-11).jpg|Айылдагы ландшафт Кыргызстан. Жайыл району. Эркин-Сай айылы (2023-05-21 14-22-00).jpg|Сельская дорога Кыргызстан. Жайыл району. Эркин-Сай айылы (2023-05-21 14-22-02).jpg|Айылдын көчөсү Кыргызстан. Жайыл району. Эркин-Сай айылы (2023-05-21 14-22-06).jpg|Турак үйлөр Кыргызстан. Жайыл району. Эркин-Сай айылы (2023-05-21 14-22-11).jpg|Айыл көрүнүшү </gallery> == Булактар == {{Булактар}} [[Категория:Чүй облусунун калктуу конуштары]] [[Категория:Панфилов районунун калктуу конуштары]] [[Категория:Орто-Кайыңды айыл аймагы]] bjdmhl7eylpb9ozk7am0q0xshmin2t1 651655 651654 2026-08-27T03:45:58Z NurlanKG Bishkek editor 46070 /* Белгилүү инсандары */ 651655 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |статусу = Айыл |кыргызча аталышы = Эркин-Сай |расмий аталышы = Эркин-Сай |өлкө = Кыргызстан |герб = National emblem of Kyrgyzstan.svg |желек = Flag of Kyrgyzstan (3-2).svg |lat_dir = N|lat_deg = 42 |lat_min = 49 |lat_sec = 44 |lon_dir = E|lon_deg = 73 |lon_min = 40 |lon_sec = 56 |өлкөнүн картасынын өлчөмү = 300 |областын түрү = област |област = Чүй областы |аймак = Панфилов району |айыл аймагы = Орто-Кайыңды айыл аймагы |калкы = 709 |элди каттоо жылы = 2023 |убакыт аралыгы = +6 |почта индекси = 722015 |СОАТЕ = 41708219811030 }} '''Эркин-Сай''' — [[Кыргызстан]]дын [[Чүй облусу]]нун [[Панфилов району|Панфилов районундагы]] айыл. [[Орто-Кайыңды айыл аймагы|Орто-Кайыңды айыл аймагынын]] курамына кирет<ref name="СОАТЕ25">{{Cite web|url=https://stat.gov.kg/media/files/134a9e98-89b8-466c-a560-25f34b33e882.doc|title=Кыргыз Республикасынын администрациялык-аймактык жана аймактык бирдиктердин белгилөө тутумунун мамлекеттик классификатору (СОАТЕ), 12.06.2025-ж.|archive-date=2025-08-17|access-date=2026-06-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20250817140004/https://stat.gov.kg/media/files/134a9e98-89b8-466c-a560-25f34b33e882.doc|url-status=live}}</ref>. == Географиясы == Айыл Чүй өрөөнүнүн батыш тарабында, Чоң-Кайыңды суусунун оң жээгинде жайгашкан. Деңиз деңгээлинен 1025 метр бийиктикте турат. Айылга жакын жерден республикалык маанидеги [[Бишкек]] — [[Ош]] автомобили жолу өтөт. == Тарыхы == Советтик мезгилде айыл Панфилов районунун колхоз-совхоздор тутумуна кирген. Кыргызстан эгемендүүлүк алгандан кийин Орто-Кайыңды айыл аймагынын курамына кошулган. == Калкы == Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитетинин маалыматы боюнча, айылдын калкынын саны 2023-жылдын башында 709 кишини түзгөн<ref name="НСК23"/>. {| class="wikitable" |- !scope="row"|Жылы !! 2009<ref>{{Cite web |url=https://stat.gov.kg/media/files/aa7cd7ae-9f37-4dc1-b103-c828ac335b00.pdf|title=Кыргыз Республикасынын калкын каттоо 2009. Чүй областы}}</ref> !! 2014<ref>{{cite web |url=http://www.stat.kg/media/statisticsoperational/67aedfb9-2ede-44d0-8d8e-e472db00a59c.xls |title=Кыргыз Республикасынын айыл аймактарынын жана айылдарынын туруктуу калкынын саны (2014-ж.)}}</ref> !! 2015<ref>{{cite web |url=http://www.stat.kg/media/statisticsoperational/e93c217e-a339-4412-91d6-9972471a0224.xls |title=Кыргыз Республикасынын айыл аймактарынын жана айылдарынын туруктуу калкынын саны (2015-ж.)}}</ref> !! 2020<ref>{{Cite web |url=http://www.stat.kg/ru/statistics/download/operational/825/ |title=Кыргыз Республикасынын облустарынын, райондорунун, шаарларынын, айыл аймактарынын жана айылдарынын калкынын саны (2020-жылдын башына карата)}}</ref> !! 2021<ref>{{Cite web |url=http://www.stat.kg/ru/statistics/download/operational/825 |title=Кыргыз Республикасынын облустарынын, райондорунун, шаарларынын, айыл аймактарынын жана айылдарынын калкынын саны (2021-жылдын башына карата)}}</ref> ! 2023<ref name="НСК23">{{cite web |url=https://stat.kg/ru/statistics/download/operational/825/ |title=Кыргыз Республикасынын облустарынын, райондорунун, шаарларынын, айыл аймактарынын жана айылдарынын калкынын саны (2023-жылдын башына карата)}}</ref> |- !scope="row"|Адам саны | 720 || 725 || 740 || 749 || 845 || 709 |} == Инфраструктурасы == Айылда К. Жуматаев атындагы орто мектеп, фельдшердик-акушердик пункт (ФАП) жана жергиликтүү соода-турмуштук тейлөө объекттери иштейт. == Экономикасы == Жергиликтүү калктын негизги чарбалык багыты — айыл чарбасы (мал чарбачылыгы, дыйканчылык, үрөнчүлүк жана тоют өсүмдүктөрүн өстүрүү). == Белгилүү инсандары == * [[Сагынбаев Экмет Сагынбаевич]] (1940—2020) — КР турак жай-коммуналдык чарба тармагынын эмгек сиңирген кызматкери, мамлекеттик башкаруучу жана инженер-куруучу, [[Кыргыз Республикасына өзгөчө эмгек сиңирген пенсионер]]. * [[Төлөбаев Мухуддин]] (1940—2022) — жазуучу, акын, ветеринария илимдеринин кандидаты. * [[Мисир Ашыркулов]] (1946-жылы туулган) — мамлекеттик жана аскердик ишмер, генерал-лейтенант (2002). * [[Марат Козукеев]] (1970—2017) — Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер, актёр жана режиссёр. * [[Азыгалиев Жумабек]] (1923—2013) — педагог, КР эмгек сиңирген мугалими, [[Кыргыз Республикасына өзгөчө эмгек сиңирген пенсионер]]. * [[Кангельдиев Нургазы]] (1924—1990) — КР маданиятына эмгек сиңирген ишмери. * [[Мамбеталиев Сатыбалды]] (1931—2021) — жазуучу, котормочу, публицист, философ жана илимпоз. * [[Рысбекова Бурул]] (1921—2002) — педагог, педагогика илимдеринин кандидаты, КР эмгек сиңирген мугалими, [[Кыргыз Республикасына өзгөчө эмгек сиңирген пенсионер]]. * [[Чолпонкулов Калык]] (1935-жылы туулган) — СССР балык өнөр жайынын мыктысы. * [[Айткулов Медетбек Ашыркулович]] (1956-жылы туулган) — профессор, академик, техника илимдеринин кандидаты. * [[Кадыркулов Касымалы]] (1934-жылы туулган) — педагог, КР эмгек сиңирген мугалими. == Галерея == <gallery> Кыргызстан. Жайыл району. Эркин-Сай айылы (2023-05-21 13-01-03).jpg|Айылдын жалпы көрүнүшү Кыргызстан. Жайыл району. Эркин-Сай айылы (2023-05-21 13-01-08).jpg|Айылдын четки тарабы Кыргызстан. Жайыл району. Эркин-Сай айылы (2023-05-21 13-01-05).jpg|Тоо этегиндеги панорама Кыргызстан. Жайыл району. Эркин-Сай айылы (2023-05-21 13-01-11).jpg|Айылдагы ландшафт Кыргызстан. Жайыл району. Эркин-Сай айылы (2023-05-21 14-22-00).jpg|Сельская дорога Кыргызстан. Жайыл району. Эркин-Сай айылы (2023-05-21 14-22-02).jpg|Айылдын көчөсү Кыргызстан. Жайыл району. Эркин-Сай айылы (2023-05-21 14-22-06).jpg|Турак үйлөр Кыргызстан. Жайыл району. Эркин-Сай айылы (2023-05-21 14-22-11).jpg|Айыл көрүнүшү </gallery> == Булактар == {{Булактар}} [[Категория:Чүй облусунун калктуу конуштары]] [[Категория:Панфилов районунун калктуу конуштары]] [[Категория:Орто-Кайыңды айыл аймагы]] a54rslna3g0nb3qdtolz9qbpiiy3af3 Кыргызстандын конституциясы 0 44970 651664 650817 2026-08-27T08:59:01Z Artelow 2286 651664 wikitext text/x-wiki {{Түзөтүлүүдө|колдонуучу=[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 14:42, 5 август 2026 (UTC)}} {{Ченемдик акт |Аталышы = Кыргыз Республикасынын Конституциясы |Сүрөт = Constitution of the Kyrgyz Republic.jpg |Туурасы = 280px |Сүрөткө баяндама = Кыргыз Республикасынын Конституциясы |Укук тармагы = [[Конституциялык укук]] |Түрү = Конституция |Мамлекет = Кыргызстан |Кабыл алынган = 2021-жылдын 11-апрелиндеги референдумдун жыйынтыгы боюнча |Учурдагы редакциясы = 2021--жыл 5-май |Биринчи жарыяланышы = 1993-жыл 5-май |Lib = https://cbd.minjust.gov.kg/1-2/edition/1202952/kg }} '''Кыргызстандын конституциясы''' — Кыргызстандын башкы мыйзамы. Азыркы учурда колдонуудагы конституция 2021-жылдын 11-апрелинде референдум аркылуу кабыл алынган. == Кыргыз АССРинин 1929-жылкы конституциясы == 1929-жылдын 30-апрелинде Экинчи Бүткүлкыргыз Кеңештер съезди Конституция долбоорунун акыркы редакциясын карап чыгып аны бекиткен. Кыргыз АССРинин 1929-жылдагы Конституциясы ОСФСР Конституциясынын негизинде кабыл алынган. Кыргыз АССРинин 1929-жылдагы Конституциясына чейин кыргыз тарыхында бир да конституция болгон эмес. == Кыргыз ССРнин 1937-жылкы конституциясы == {{Section-stub|kk}} == Кыргыз ССРнин 1978-жылкы конституциясы == {{Section-stub}} == Кыргыз Республикасынын 1993-жылкы конституциясы == 5-май 1993-жылы Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши – «легендардуу парламенттин» 12-сессиясында Кыргызстан Конституциясын кабыл алган. «Легендардуу парламенттин» курамы 1990-жылдагы биринчи альтернативдик шайлоодо түзүлгөн. Бул парламент КР мамлекеттик көзкарандысыздыгына саясий жана укуктук негиздерди жана демократиялык коомду куруу жана эркин базар саясатын уюштурууну түзгөн бийлик органы катары тарыхта калган. «Легендардуу парламент» тарабынан кабыл алынган тарыхый актылар: - Кыргыз Республикасынын суверендүүлүгү жөнүндө декларация (15-декабрь 1990-жыл); - Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик көз карандысыздыгы жөнүндө декларация (31-август 1991-жыл); - Кыргыз Республикасынын конституциясы (5-май 1993-жыл). == Кыргыз Республикасынын 2010-жылкы конституциясы == 2010-жылдын 27-июнунда кабыл алынган Конституцияда республиканын башкаруу формасы жазылган эмес<ref>{{cite web|url=http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/202913|title=Биринчи бөлүм. Конституциялык түзүлүштүн негиздери. 1-берене|author=|website=Кыргыз Республикасынын Конституциясы|date=|publisher=Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлиги|accessdate=2018-01-19}}</ref>. Расмий булактарда [[Парламенттик республика|парламенттик башкаруу]] формасы тууралу айтылган<ref>{{cite web|url=http://mfa.gov.kg/contents/view/id/35|deadlink=yes|title=Мамлекеттик түзүлүш|author=|website=Кыргыз Республикасынын Тышкы иштер министрлиги|date=|publisher=|accessdate=2019-01-06|lang=ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190106204844/http://mfa.gov.kg/contents/view/id/35|archivedate=2019-01-06}}</ref>. [[Де-факто (иш жүзүндө) таануу|Де-факто]] башкаруу формасы — парламенттик-президенттик (аралаш) болгон. 2016-жылы Кыргызстандын эгемендүүлүгүнө 25-жыл болгонуна арналган парадындагы [[Алмазбек Атамбаев|Алмазбек Атамбаевдин]] сөзүнөн: {{Цитатанын башы}}Биринчиден, 2010-жылкы Конституция өлкөдө парламенттик башкарууну орноткон жок. Бул Конституция бизди президенттик-парламенттик тутумга алып келген, ал авторитардык режимди түзүү үчүн бардык шарттарды камтыйт.{{Oq|ru|Во-первых, Конституция 2010 года не ввела в стране парламентскую систему правления. Эта Конституция привела нас к президентско-парламентской системе, и в ней заложены все условия для создания авторитарного режима.}}{{Цитатанын аягы|булак=А. Ш. Атамбаев<ref>{{cite web|url= https://knews.kg/2016/08/31/polnyj-tekst-vystupleniya-almazbeka-atambaeva-na-prazdnovanii-nezavisimosti-kyrgyzstana/ |deadlink = no |date=31.08.2016|title =Полный текст выступления Алмазбека Атамбаева на праздновании независимости Кыргызстана|lang=ru|accessdate=2020-10-19 }}</ref>}} Бул конституция 2021-жылдын 5-майына чейин күчүндө болгон. == Кыргыз Республикасынын 2021-жылкы конституциясы == {{Section-stub}} == Булактар == * Judith Beyer, Rhetoric of ‘Transformation’: The Case of the Kyrgyz Constitutional Reform, in: Andrea Berg, Anna Kreikemeyer (eds.), ''Realities of Transformation''. Democratisation Policies in Central Asia Revisited, Baden-Baden 2006, p. 43 et seq * ''Расов С.'' [http://www.politcom.ru/10045.html Конституция Кыргызстана: плюсы и минусы], 2010 {{эскертүүлөр}} [[Категория:Конституциялар|Кыргызстан]] [[Категория:Кыргызстан саясаты]] [[Категория:Кыргыз тарыхы|Конституциясы]] bioenfm0rj5mnyr2lredtpt4bvwczi5 Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген мугалими 0 53880 651653 204010 2026-08-27T03:09:51Z NurlanKG Bishkek editor 46070 /* Колдонулган адабияттар */ 651653 wikitext text/x-wiki '''Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген мугалими''' — ардак наам. 1991-жылга чейин Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген мугалими. Кыргыз ССР Жогорку Советинин Президиумунун 1940-жылы 14-апрелдеги указы менен белгиленген. Жогорку билимдүү, адистиги боюнча кеминде 15 жыл иштеген жана балдарды, окуучу жаштарды, студенттерди адеп-ахлактык жактан тарбиялоо жана окутуу ишинде, эл чарбасында, саламаттык сактоо, маданият, агартуу үчүн кадрларды даярдоодо, өзүнүн педагогикалык иши жагынан өзгөчө айырмаланган, республиканын жалпы билим берүүчү мектептеринин, кесиптик-техникалык билим берүү окуу жайларынын мугалимдерине, атайын, орто окуу жайлардын жана жогорку окуу жайлардын окутуучуларына, балдар үйлөрүнүн, мектепке чейинки балдар мекемелеринин тарбиячыларына жана билим берүүдө эмгектенген башка кызматкерлерине берилет. [[Категория:Терминдер жана түшүнүктөр]] ==Колдонулган адабияттар== * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104 -9 [[Категория:Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген мугалимдери]] ox8ptilyepjy0bbpfcm4t93mnz9useq Марий Эл 0 56859 651671 544087 2026-08-27T10:04:49Z Artelow 2286 Artelow "[[Марий Эл Республикасы]]" барагын "[[Марий Эл]]" деп кайра атады: Аталыштарды бир стандартка келтирүү 544087 wikitext text/x-wiki '''Марий Эл Республикасы''' - (''[[Марий тили|лугмарий.]] Марий Эл Республик; [[Марий тили|тоолуу марий.]] Мары Эл Республик'') [[Орусия|Орусиянын]] [[Европа]] бөлүгүнүн борборунда, Ортонку Волга боюнда жайгашкан [[республика]] {|class="infobox" |- !<font size=+2>Марий Эл Республикасы (МЭр)</font> |- |align=center| [[Файл:Flag of Mari El.svg | thumb | 220x124px | right]] <br /> |align=center|[[Файл:Coat of arms of Mari El.png | thumb | 220x124px | right]] |} == Негизги маалымат == Аянты 23,4 миң км2. Калкы 698,2 миң (2010). орточо жыштыгы 1 км2 жерге 32 киши. Борбору – [[Йошкар-Ола]] шаары Ири шаарлары: [[Волжск]], Козмодемьянск. Шаар калкы 63,2%. Акимий-аймактык жактан 14 районго, 4 шаарга, 15 шаарчага бөлүнөт. [[Орустар]] басымдуу (47,5%), ошондой эле [[марийлер]] (43,3), [[татарлар]] (5,9%) ж. б. улуттун өкүлдөрү да жашайт. Калкынын көпчүлүгү православиелер, андан тышкары мусулмандар, протестанттар, жергиликтүү динди туткандар да бар. [[Файл:Mari El in Russia.svg | thumb | 220x124px | right | Марий эл жайгашуун картасы.]] == Саясий түзүлүшү == Мамлекеттик бийликтин органдар системасы РФтин жана Марий Эл Республикасынын конституциясы тарабынан аныкталат. Мамлекеттик бийлик – Мамлекеттик чогулуш тарабынан жүргүзүлөт. Ал жалпы эл тарабынан 5 жылга шайланган 52 депутаттан турат. Республиканы президент башкарат. [[Файл:Mari people in Mari El by settlements.svg | thumb | 220x124px | right | Мари Элдеги марилер картасы.]] Волга бою федерация округуна кирет. Табияты адамдын жашоо шартына жагымдуу. Экологиялык абалы аймагынын көпчүлүк бөлүгүндө канааттандырарлык. Чебоксары суу сактагычы айлана-чөйрөгө терс таасирин тийгизүүдө. Марий-Чодра улуттук паркы, Чоң Кокшага коругу, 9 заказник, 38 табигый (анын ичинде ботаника, зоология) эстеликтер уюштурулган. Жеринин бети – адырлуу түздүк. == Климаты == Климаты мелүүн континенттик. Кышы анча суук эмес. Жайы салкын. Январдын орточо температурасы –13°С, июлдуку 19°7С. Жылдык жаан-чачыны 460 мм. Башкы дарыясы – Волга. Аймагынын 55,6%ин токой ээлейт. Ийне жалбырактуу токой басымдуу. [[Файл:Tolman Mari El.JPG | thumb | 220x124px | right | Толман, Мари Эл.]] == Табияты == Дарыя өрөөндөрүндө жазы жалбырактуу токой өсөт. РФтин Кызыл китебине өсүмдүктөрдүн 12 түрү (анын ичинде калипсо, марал кулак ж. б.), дарактын 107 түрү (анын ичинде кара терек, кадимки ясень) киргизилген. Фаунасында [[Сүт эмүүчү|сүт эмүүчүлөрдүн]] 60 (анын ичинде МЭРдин Кызыл китебине 23 түрү киргизилген)), уялоочу куштардын 176 (анын ичинде 57си), балык менен оймок ооздуулардын 42 (анын ичинде 10у), сойлоочулардын 7 түрү кездешет. Табигый курулуш материалдарынын, айнек кумунун, сапропелдин (чиринди), табигый минералдык боёктордун, дары баткактардын, мин суулардын запасы бар. [[Файл:Близ источника под названием "Йогыман памаш".jpg | thumb | 220x124px | right | Йогыман Памаш]] == Улуттар == Калкы – марийлер (42,9%), орустар (47,5%), башка улуттар да бар. Марийлердин пайда болушу биздин замандын 5–7-кылымдарына туура келет. 13-кылымда моңгол-татарлар басып алган. 1551–52-жылдары Россиянын курамына кирген. 1920-жылы РСФСРдин курамында Марий АОсу, 1936-жылы Марий АССРи болуп түзүлгөн. 1992-жылдан Марий Эл Республикасы. [[Файл:Flag of the Mari ASSR.jpg | thumb | 220x124px | right | Марий ӨКСР туусу.]] == Экономикасы == Республика Волга-Вятка экономикалык районунун курамына кирет. Региондун дүң продукциясынын көлөмү 15484,0 млн рублди түзөт. Андагы өнөр жайдын үлүшү 27%. РФтин экономикасында Республика муздаткычтардын жабдууларын, токой даярдоочу техникаларды чыгаруу жана целлюлоза-кагаз өндүрүшү менен өзгөчөлөнөт. Машина куруу [ири ишканалары: «Ариада» (соода жана өнөр жай муздаткычтары), «Гран» (тез муздатуучу аппараттар, аба муздатуучу жабдуулар), «Марийский машиностроитель», «Изотоп» өндүрүш бирикмеси; «Контакт», «Новатор» АК)], тамак-аш, электр-техникалык, электроника, оптика, жыгаччылык, целлюлоза-кагаз, өнөр жай ишканалары жана булгаары-бут кийим, булгаары-мех фабрикалары иштейт. [[Файл:Map of Russia - Volga-Vyatka economic region (with Crimea).svg | thumb | 220x124px | right | Волга-Вятка экономикалык аймагы.]] музыкалык аспаптарга салттуу оймо түшүрүү өнүккөн. Экономикасында маанилүү орунду нефть ажыратуу (эң ири Марий нефть тазалоочу ишканасы; кубаттуулугу 1250 миң тонна чийки нефть) жана нефть продукцияларын чыгаруу ээлейт. Мал чарбасы (анын ичинде сүт багытындагы) өнүккөн. Бодо мал, кой, чочко асыралып, үй канаттуулары багылат. Дан эгиндери, жашылча, картошка, кендир, кулмак өстүрүлөт. Темир жолунун узундугу 152 км, автомобилдики 3313 км (анын ичинде асфальтталганы 2900), деңиз жолу 279&nbsp;кмден ашык. Волга жана Ветлуга дарыясында кеме жүрөт. Негизги деңиз порттору: Волжск, Звенигово, Кокшайск, Козьмодемьянск, Юрино. Йошкар-Олада аэропорт бар. Жалпы билим берүүчү 401 окуу жайы, 32 алгачкы жана атайын билим берүүчү, 6 жогорку окуу жайы (анын ичинде 4 мамлекеттик, филиалдары менен), 6 театр (анын ичинде музыкалык, куурчак), филармония, улуттук аспаптар оркестри, 30дан ашык музей (анын ичинде улуттук, ачык асман астындагы этнографиялык), «Замок Шереметева» архитектуралык-чарбак музей- корук, М. Шкетандын үй-музейи, 3 республикалык китепкана (анын ичинде азиздер үчүн) бар. ==Билим берүүсү== Мектепке чейинки тарбиялоону, милдеттүү башталгыч, орто, кесиптик даярдоону жана жогорку билим берүүнү камтыйт. 15 жаштан жогору калктын сабаттуулугу 96%ти түзөт. (2008). Окутуу негизинен марий жана орус тилинде жүргүзүлөт. Мамлекеттик жана мамлекеттик эмес окуу жайлары бар. Университеттер, илимий мекемелер, китепканалар жана музейлер Йошкар-Ола шаарында жайгашкан. Марий мамлекеттик техникалык университети (1932), Н. К. Крупская атындагы Мамлекеттик педагогика институту (1931), Марий мамлекеттик университети (1972) ж. б. ири окуу жайлары, С. Г. Чавайн атындагы улуттук китепканасы (1876), Улуттук музейи (1920), Көркөм сүрөт музейи (1981), Ачык асман алдындагы этнографиялык музейи (1961), 120дан ашык гезит-журналдары, анын ичинде «Марий Эл», «Марийская правда», «Волжская правда» ж. б. гезиттери бар. Радиоуктуруусу 1929-жылдан, телекөрсөтүүсү 1960-жылдан иштейт. ==Адабияты== Марийлердин көркөм адабияты 1905–07-жылдардагы революция мезгилиндеги улуттук-боштондук кыймыл учурунда пайда болгон. Марий адабиятына негиз салуучулар: С. Г. Чавайн, М. С. Герасимов-Микай, Н. С. Мухин ж. б. 1934-жылы СССР Жазуучулар союзунун Мари бөлүмү уюшулган. Адегенде Марийлердин адабиятынын негизги жанры поэзия болгон. Драмалык чыгармалар көбүнчө коом, тиричилик темасында жазылган. Марий адабиятында роман, повесть жанры 30-жылдары М. Шкетандын «Эренгер» (1933), Шабдардын «Аял сапары» (1929–37) романдары, Н. В. Игнатьев, Я. Ялкайн, Д. Орайдын ж. б. повесттери жаралган. Улуу Ата мекендик согуш мезгилинде поэзия күчтүү өнүккөн (С. А. Вишневский, Н. И. Казаков). Согуштан кийин прозада Н. Лекайн, В. М. Иванов, Эрыкандын роман, повесттери жарыкка чыккан. Көрүнүктүү акын-жазуучулар: В. Н. Косоротов, А. Юзыкайн, М. И. Якимов, В. Х. Колумба. адабият таануу жана адабий сында А. А. Асылбаев, К. К. Васин, В. Столяров, М. А. Георгина, С. Эман ж. б. чыгышты. ==Архитектура жана сүрөт искусствосу== Марийде археологиялык казууда чоподон, таштан жасалган айбанат тулкулары (биздин заманга чейинки 2-миң жылдыктын орто чени) табылган. Марийлерде жыгач бедерлөө, үй буюмдарын саймалап жасоо ж. б. байыртадан өнүккөн. Азыркы мезгилде шаарлар генплан боюнча салынып, 30-жылдардан монументтүү таш үйлөр, административдик имараттар (университет, 1936, архитектор А. З. Гринберг); кинотеатрлар, маданият сарайлары, турак үйлөр тургузулган. 1941-жылы [[Кеңештер Бирлиги|СССР]] Архитекторлор союзунун Марий бөлүмү түзүлгөн. 20-жылдардын орто ченинде орус сүрөтчүлөрү В. К. Тимофеев жана П. А. Радимов менен катар А.В. Григорьев, К. Ф. Егоров жана Е. Д. Атлашкина сыяктуу улуттук сүрөтчүлөр профессионал сүрөт искусствосуна негиз салышкан. 1961-жылдан [[Орусия Советтик Федеративдик Социалисттик Республикасы|РСФСР]] сүрөтчүлөр союзунун Мари бөлүмү (1968-жылдан Марий АССРинин сүрөтчүлөр союзу) иштейт. 1910-жылы мари тилинде биринчи театр оюну көрсөтүлгөн. Улуу Октябрь Социалисттик революциясынан кийин өнөрпоздор ийрими кулач жайган. 1919-жылы Мари элинин көчмө театры (Йошкар-Ола) Т. Осыптын «Закон үчүн» спектакли менен ачылган. Реалист профессионал театрдын калыптанышына орус классиктеринин жана марий драматургдары С. Г. Чавайн, М. Шкетандын пьесаларынын коюлушу зор таасир тийгизген. 1929-жылы Марий мамлекеттик театры (1948-жылы М. Шкетандын ысмы берилген) уюшулган. Йошкар-Олада республикалык орус драма (1936) жана Куурчак (1943) театрлары иштейт. [[Категория:Мамлекеттер арип боюнча]] ==Колдонулган адабияттар== * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 5-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. илл. ISBN 978 9967-14-111 -7 59og69w9f0128mtc4s9eautibb9pbgm Абтсбессинген 0 64514 651656 609227 2026-08-27T05:08:11Z Gliwi 15757 ([[c:GR|GR]]) [[File:Wappen Abtsbessingen.png]] → [[File:DEU Abtsbessingen COA.svg]] PNG → SVG 651656 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |статусу = муниципалитет |кыргызча аталышы = Абтсбессинген |расмий аталышы = Abtsbessingen |сурөтү = |баш ийгени = |өлкө = Германия |герб = DEU Abtsbessingen COA.svg |желек = |гербдин сүрөттөлүшү = |желектин сүрөттөлүшү = |гербдин туурасы = |желектин туурасы = |lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=15 |lat_sec=39 |lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=45 |lon_sec=51 |CoordAddon = |CoordScale = |чек аранын түрү = |таблицадагы чек ара = |өлкөнүн картасынын өлчөмү = |облус картасынын өлчөмү = |район картасынын өлчөмү = |облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер |облус = Тюрингия |таблицадагы облус = Тюрингия |район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район |район = Кифхойзер |таблицадагы район = Кифхойзер (район){{!}}Кифхойзер |коомдун түрү = |коом = |таблицадагы коом = |ички бөлүнүшү = |башчысынын түрү = |башчысы = Карин Кестнер |негизделген күнү = |биринчи белгиленген = |мурунку аталышы = |статустун берилиши = |аймагы = 14.09 |бийиктиктин түрү = |ОЖ борборунун бийиктиги = 260 |климаты = |расмий тили = |калкы = 522 |элди каттоо жылы = 2010 |жыштыгы = |агломерация = |улуттук курамы = |диний курамы = |этнохороним = |убакыт аралыгы = +1 |DST = бар |телефон коду = 036020 |почта индекси = 99713 |почта индекстери = |автоунаа коду = KYF |идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду |цифралык идентификатор = 16 0 65 001 |Commons түрмөгүндө = Abtsbessingen |сайты = |сайтынын тили = de }} '''Абтсбессинген''' ({{lang-de|Abtsbessingen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Тюрингия|Тюрингия жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Кифхойзер (район)|Кифхойзер]] районуна кирет. Калкы — 522 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>[http://www.statistik.thueringen.de/datenbank/TabAnzeige.asp?tabelle=gg000102%7C%7C Thüringer Landesamt für Statistik – Bevölkerung nach Gemeinden, erfüllenden Gemeinden und Verwaltungsgemeinschaften]</ref> Болжолдуу аянты — 14.09 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''16 0 65 001''. Муниципалитеттин башчысы — Карин Кестнер. == Булактар == {{Булактар}} == Тышкы шилтемелер == * {{Тюрингия райондору}} {{Германия:Кифхойзер Район:Шаарлар}} {{Thuringia-geo-stub}} [[Категория:Тюрингия шаарлары]] 3cxetwgo3ss0lfzvxff36t0i8wc1prd Баялы Исакеев 0 90634 651627 647384 2026-08-26T12:20:29Z Ханбийке Асанова 38297 651627 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Баялы Исакеев |сүрөтү = Баялы Исакеев.jpg |туурасы =190px | кызматы = Кыргыз ССРинин Эл Комиссарлар Кеңешинин төрагасы | желек = Emblem of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1920–1954).svg | желек2 = Flag of the Kirghiz ASSR (1926–1936).svg | иш баштоо убагы = 24.03.1937 | иш аяктоо убагы = 08.09.1937 | президент = | андан мурунку инсан = | андан кийинки инсан = [[Мурат Салихов]] | кызматы_2 =Кыргыз АССР Эл Комиссарлар Кеңешинин төрагасы | катары_2 = 1 | желек_2 = Emblem of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1956–1991), Emblem of Kyrgyzstan (1991–1994).svg | желек2_2 = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1936–1940, variant).svg | иш баштоо убагы_2 = 27.09.1933 | иш аяктоо убагы_2 = 24.03.1937 | андан мурунку инсан_2 = | андан кийинки инсан_2 = [[Жусуп Абдрахманов]] | премьер_2 = | президент_2 = |билими = Орто Азия коммунисттик университети (САКУ), ВКП(б) БКнын партиялык курстары. |кесиби = [[Мамлекеттик башкаруу|Мамлекеттик жана партиялык ишмер]], [[журналист]]. |партиясы = |туулган күнү = 1897 |туулган жери = 1897-жылы, [[Кочкор району]], [[Нарын облусу]]. |өлгөн күнү = 08.11.1938 |каза болгон жери = [[Ата-Бейит|08-ноябрь 1928 жылы Чоң-Ташта атылган.]] [[Ак-Бейит эстеликтери|1991-жылы 137 атылган адамдын сөөгү табылып]], сөөгү 30-августта мамлекеттик сый-урмат менен [[Ата-Бейит|«Ата-Бейит» мемориалдык комплексине]] кайра коюлган. |акталышы = 1957-жылы акталган |жубайы = |балдары = |улуту = [[кыргыз]] |дини = |атасы = |энеси = |сыйлыктары = |кол тамгасы=Bayaly Isakeev Signature.png}} '''Баялы Дыйканбай уулу Исакеев''' (1897–1938) — советтик мамлекеттик жана партиялык ишмер. Кыргызстандын советтик мамлекеттик башкаруу системасынын калыптанышына катышкан жетекчилердин бири. 1933–1937-жылдары Кыргыз АССРинин, кийин Кыргыз ССРинин Эл Комиссарлар Кеңешинин төрагасы болгон. == Өмүр таржымалы == 1897-жылы азыркы Нарын облусунун Кочкор районунун аймагында, ошол мезгилдеги Жети-Суу облусунун Нарын уездине караган Үчкө (Үчүкө) болуштугунда туулган. Атасы Дыйканбай мал чарбачылык менен алектенген. Исакеев жаш кезинен билим алып, 1916-жылы Нарын шаарындагы үч жылдык орус-жергиликтүү мектеп-интернатын бүтүргөн. 1916-жылдагы улуттук көтөрүлүшкө катышкан. Көтөрүлүш басылгандан кийин Кытайдын Шинжаң аймагына өткөн. 1917-жылдагы Февраль революциясынан кийин мекенине кайтып келген. == Билими == 1916-жыл — Нарын шаарындагы үч жылдык орус-жергиликтүү мектеп-интернатын бүтүргөн.<br> 1923-жыл — Ташкенттеги Орто Азия коммунисттик университетинде (САКУ) окуган.<br> 1925–1926-жылдары — Москвадагы ВКП(б) БКнын алдындагы уезддик партия кызматкерлери үчүн уюштурулган курстарда окуган.<br> 1926-жыл — Москвадагы партиялык курстарды аяктаган.<br> == Эмгек жолу == 1917–1920-жылдары — Кум-Бел-Арал жана Орто-Токойдогу менчик почта станцияларында күзөтчү, киречи жана бекет башчысы болуп иштеген.<br> 1920-жыл — РКП(б)нын катарына кирген.<br> 1920–1921-жылдары — Үчкө (Кочкор) болуштугунун аткаруу комитетинде иштеген.<br> 1921–1922-жылдары — Кочкор участкалык эл сотунда катчы болуп иштеген.<br> 1922–1923-жылдары — Нарын уезддик партия комитетинде иштеген.<br> == Партиялык жана мамлекеттик кызматтары == 1924–1925-жылдары — Түркстан АССРинин Лепси жана Каракол уезддик партиялык жана шаардык комитеттеринде;.<br> 1926–1927-жылдары — Кыргыз АССРинин Каракол округдук партия комитетинде бөлүм башчысы;<br> 1927–1928-жылдары — «Кызыл Кыргызстан» гезитинин жооптуу редактору;<br> 1928–1929-жылдары — ВКП(б)нын Кыргыз обкомунда бөлүм башчысы;<br> 1929–1930-жылдары — Кыргыз АССРинин жер иштери боюнча эл комиссары;<br> 1930–1933-жылдары — Кыргыз өкмөтүн жетектеген;<br> 1933–1937-жылдары — Кыргыз АССРинин, 1936-жылдан тартып Кыргыз ССРинин Эл Комиссарлар Кеңешинин төрагасы;<br> 1934-жылы ВКП(б)нын XVII съездине делегат болуп катышкан;<br> 1935-жылдан тартып СССРдин Бүткүл россиялык борбордук аткаруу комитетинин мүчөсү;<br> Анын жетекчилик мезгили Кыргызстанда чарбанын, билим берүүнүн, маданияттын жана мамлекеттик башкаруунун советтик системасы калыптанып жаткан мезгилге туш келген. Кыргыз тилине жана маданий мураска байланышкан маселелерге да көңүл бурган. Айрым тарыхый булактарда анын [[Манас эпосу|«Манас» эпосун]] изилдөө жана орус тилине которуу иштерин колдогон [[мамлекет|мамлекеттик ишмерлердин]] бири болгону белгиленет. == Репрессияга учурашы жана өлүмү == * 1937-жылы саясий репрессиялар күчөгөн мезгилде Баялы Исакеев кызматынан алынып 10-сентябрда камалган. Ага контрреволюциялык ишмердүүлүк боюнча айып коюлган.<br> * 1938-жылы 08-ноябрда Чоң-Ташта атылган. 1991-жылы Чоң-Ташта 1938-жылы атылган 137 адамдын сөөгү табылып, алардын сөөгү 30-августта мамлекеттик сый-урмат менен «Ата-Бейит» мемориалдык комплексине кайра коюлган. * Баялы Исакеев 1957-жылы акталган. == Үй-бүлөсү == Кыздарынын бири - Лариса атасын актоо жана анын ысымын түбөлүккө калтыруу үчүн зор эмгек кылды. == Эстелиги == Баялы Исакеевдин ысымы Кыргызстанда бир катар жер-суу жана коомдук объектилерге берилген. Бишкек шаарында анын эстелиги орнотулган. 2025-жылы Кочкор районундагы мурдагы Большевик айылы Баялы Исакеев айылы деп кайра аталган. == Ал жана доору тууралуу адабият == * Кыргыз энциклопедиясы. «Исакеев Баялы». Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору. «Исакеев, Баялы Дикамбаевич». Орусча Википедия. * «Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898–1991». «Исакеев Баялы Дикамбаевич». Осмонов Ө. жана башкалар. Кыргызстан тарыхы боюнча эмгектер. * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 3-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2011. 784 бет, илл. ISBN 978 9967-14-074 -5 == Замандаштары == Ал кыргыздын чыгаан мамлекеттик жана коомдук ишмерлери Абдыкадыр Орозбеков, Төрөкул Айтматов, ж.б. менен чогуу иштешкен. Ал 1937-жылы Бишкеккке келген Николай Бухарин менен да жолуккан<ref>http://www.azattyk.org/a/baialy-isakeev_bukharin_1937_kyrgyz-dance_stalinism_ky/28371247.html</ref>. == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * http://www.azattyk.org/a/baialy-isakeev_bukharin_1937_kyrgyz-dance_stalinism_ky/28371247.html * http://www.azattyk.kg/archive/ky-news/20090615/828/828.html?id=1754169 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305110435/http://www.azattyk.kg/archive/ky-news/20090615/828/828.html?id=1754169 |date=2016-03-05 }} <br> * http://www.for.kg/ru/news/101190/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200926022102/https://www.for.kg/ru/news/101190/ |date=2020-09-26 }} <br> {{Кыргызстандын премьер-министрлери}} [[Категория:Кыргызстан]] [[Категория:Кыргыз таануу]] [[Категория:Кыргыз тарыхы]] [[Категория:Туулгандар 1897-жылы]] [[Категория:Өлгөндөр 1938-жылы]] [[Категория:Нарын облусу]] [[Категория:Мамлекеттик ишмерлер]] [[Категория:Борбордук Азия]] [[Категория:СССР]] g5bqn14hkfclg6k27fhin250n0izlq2 651628 651627 2026-08-26T12:21:39Z Ханбийке Асанова 38297 /* Эмгек жолу */ 651628 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Баялы Исакеев |сүрөтү = Баялы Исакеев.jpg |туурасы =190px | кызматы = Кыргыз ССРинин Эл Комиссарлар Кеңешинин төрагасы | желек = Emblem of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1920–1954).svg | желек2 = Flag of the Kirghiz ASSR (1926–1936).svg | иш баштоо убагы = 24.03.1937 | иш аяктоо убагы = 08.09.1937 | президент = | андан мурунку инсан = | андан кийинки инсан = [[Мурат Салихов]] | кызматы_2 =Кыргыз АССР Эл Комиссарлар Кеңешинин төрагасы | катары_2 = 1 | желек_2 = Emblem of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1956–1991), Emblem of Kyrgyzstan (1991–1994).svg | желек2_2 = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1936–1940, variant).svg | иш баштоо убагы_2 = 27.09.1933 | иш аяктоо убагы_2 = 24.03.1937 | андан мурунку инсан_2 = | андан кийинки инсан_2 = [[Жусуп Абдрахманов]] | премьер_2 = | президент_2 = |билими = Орто Азия коммунисттик университети (САКУ), ВКП(б) БКнын партиялык курстары. |кесиби = [[Мамлекеттик башкаруу|Мамлекеттик жана партиялык ишмер]], [[журналист]]. |партиясы = |туулган күнү = 1897 |туулган жери = 1897-жылы, [[Кочкор району]], [[Нарын облусу]]. |өлгөн күнү = 08.11.1938 |каза болгон жери = [[Ата-Бейит|08-ноябрь 1928 жылы Чоң-Ташта атылган.]] [[Ак-Бейит эстеликтери|1991-жылы 137 атылган адамдын сөөгү табылып]], сөөгү 30-августта мамлекеттик сый-урмат менен [[Ата-Бейит|«Ата-Бейит» мемориалдык комплексине]] кайра коюлган. |акталышы = 1957-жылы акталган |жубайы = |балдары = |улуту = [[кыргыз]] |дини = |атасы = |энеси = |сыйлыктары = |кол тамгасы=Bayaly Isakeev Signature.png}} '''Баялы Дыйканбай уулу Исакеев''' (1897–1938) — советтик мамлекеттик жана партиялык ишмер. Кыргызстандын советтик мамлекеттик башкаруу системасынын калыптанышына катышкан жетекчилердин бири. 1933–1937-жылдары Кыргыз АССРинин, кийин Кыргыз ССРинин Эл Комиссарлар Кеңешинин төрагасы болгон. == Өмүр таржымалы == 1897-жылы азыркы Нарын облусунун Кочкор районунун аймагында, ошол мезгилдеги Жети-Суу облусунун Нарын уездине караган Үчкө (Үчүкө) болуштугунда туулган. Атасы Дыйканбай мал чарбачылык менен алектенген. Исакеев жаш кезинен билим алып, 1916-жылы Нарын шаарындагы үч жылдык орус-жергиликтүү мектеп-интернатын бүтүргөн. 1916-жылдагы улуттук көтөрүлүшкө катышкан. Көтөрүлүш басылгандан кийин Кытайдын Шинжаң аймагына өткөн. 1917-жылдагы Февраль революциясынан кийин мекенине кайтып келген. == Билими == 1916-жыл — Нарын шаарындагы үч жылдык орус-жергиликтүү мектеп-интернатын бүтүргөн.<br> 1923-жыл — Ташкенттеги Орто Азия коммунисттик университетинде (САКУ) окуган.<br> 1925–1926-жылдары — Москвадагы ВКП(б) БКнын алдындагы уезддик партия кызматкерлери үчүн уюштурулган курстарда окуган.<br> 1926-жыл — Москвадагы партиялык курстарды аяктаган.<br> == Эмгек жолу == 1917–1920-жылдары — Кум-Бел-Арал жана Орто-Токойдогу менчик почта станцияларында күзөтчү, киречи жана бекет башчысы;<br> 1920-жыл — РКП(б)нын катарында иштеген;<br> 1920–1921-жылдары — Үчкө (Кочкор) болуштугунун аткаруу комитети;.<br> 1921–1922-жылдары — Кочкор участкалык эл сотунда катчы;<br> 1922–1923-жылдары — Нарын уезддик партия комитети<br> == Партиялык жана мамлекеттик кызматтары == 1924–1925-жылдары — Түркстан АССРинин Лепси жана Каракол уезддик партиялык жана шаардык комитеттеринде;.<br> 1926–1927-жылдары — Кыргыз АССРинин Каракол округдук партия комитетинде бөлүм башчысы;<br> 1927–1928-жылдары — «Кызыл Кыргызстан» гезитинин жооптуу редактору;<br> 1928–1929-жылдары — ВКП(б)нын Кыргыз обкомунда бөлүм башчысы;<br> 1929–1930-жылдары — Кыргыз АССРинин жер иштери боюнча эл комиссары;<br> 1930–1933-жылдары — Кыргыз өкмөтүн жетектеген;<br> 1933–1937-жылдары — Кыргыз АССРинин, 1936-жылдан тартып Кыргыз ССРинин Эл Комиссарлар Кеңешинин төрагасы;<br> 1934-жылы ВКП(б)нын XVII съездине делегат болуп катышкан;<br> 1935-жылдан тартып СССРдин Бүткүл россиялык борбордук аткаруу комитетинин мүчөсү;<br> Анын жетекчилик мезгили Кыргызстанда чарбанын, билим берүүнүн, маданияттын жана мамлекеттик башкаруунун советтик системасы калыптанып жаткан мезгилге туш келген. Кыргыз тилине жана маданий мураска байланышкан маселелерге да көңүл бурган. Айрым тарыхый булактарда анын [[Манас эпосу|«Манас» эпосун]] изилдөө жана орус тилине которуу иштерин колдогон [[мамлекет|мамлекеттик ишмерлердин]] бири болгону белгиленет. == Репрессияга учурашы жана өлүмү == * 1937-жылы саясий репрессиялар күчөгөн мезгилде Баялы Исакеев кызматынан алынып 10-сентябрда камалган. Ага контрреволюциялык ишмердүүлүк боюнча айып коюлган.<br> * 1938-жылы 08-ноябрда Чоң-Ташта атылган. 1991-жылы Чоң-Ташта 1938-жылы атылган 137 адамдын сөөгү табылып, алардын сөөгү 30-августта мамлекеттик сый-урмат менен «Ата-Бейит» мемориалдык комплексине кайра коюлган. * Баялы Исакеев 1957-жылы акталган. == Үй-бүлөсү == Кыздарынын бири - Лариса атасын актоо жана анын ысымын түбөлүккө калтыруу үчүн зор эмгек кылды. == Эстелиги == Баялы Исакеевдин ысымы Кыргызстанда бир катар жер-суу жана коомдук объектилерге берилген. Бишкек шаарында анын эстелиги орнотулган. 2025-жылы Кочкор районундагы мурдагы Большевик айылы Баялы Исакеев айылы деп кайра аталган. == Ал жана доору тууралуу адабият == * Кыргыз энциклопедиясы. «Исакеев Баялы». Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору. «Исакеев, Баялы Дикамбаевич». Орусча Википедия. * «Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898–1991». «Исакеев Баялы Дикамбаевич». Осмонов Ө. жана башкалар. Кыргызстан тарыхы боюнча эмгектер. * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 3-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2011. 784 бет, илл. ISBN 978 9967-14-074 -5 == Замандаштары == Ал кыргыздын чыгаан мамлекеттик жана коомдук ишмерлери Абдыкадыр Орозбеков, Төрөкул Айтматов, ж.б. менен чогуу иштешкен. Ал 1937-жылы Бишкеккке келген Николай Бухарин менен да жолуккан<ref>http://www.azattyk.org/a/baialy-isakeev_bukharin_1937_kyrgyz-dance_stalinism_ky/28371247.html</ref>. == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * http://www.azattyk.org/a/baialy-isakeev_bukharin_1937_kyrgyz-dance_stalinism_ky/28371247.html * http://www.azattyk.kg/archive/ky-news/20090615/828/828.html?id=1754169 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305110435/http://www.azattyk.kg/archive/ky-news/20090615/828/828.html?id=1754169 |date=2016-03-05 }} <br> * http://www.for.kg/ru/news/101190/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200926022102/https://www.for.kg/ru/news/101190/ |date=2020-09-26 }} <br> {{Кыргызстандын премьер-министрлери}} [[Категория:Кыргызстан]] [[Категория:Кыргыз таануу]] [[Категория:Кыргыз тарыхы]] [[Категория:Туулгандар 1897-жылы]] [[Категория:Өлгөндөр 1938-жылы]] [[Категория:Нарын облусу]] [[Категория:Мамлекеттик ишмерлер]] [[Категория:Борбордук Азия]] [[Категория:СССР]] hzwcve69rpqqiduy4xnvsfv5nexm7n9 651629 651628 2026-08-26T12:21:51Z Ханбийке Асанова 38297 /* Эмгек жолу */ 651629 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Баялы Исакеев |сүрөтү = Баялы Исакеев.jpg |туурасы =190px | кызматы = Кыргыз ССРинин Эл Комиссарлар Кеңешинин төрагасы | желек = Emblem of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1920–1954).svg | желек2 = Flag of the Kirghiz ASSR (1926–1936).svg | иш баштоо убагы = 24.03.1937 | иш аяктоо убагы = 08.09.1937 | президент = | андан мурунку инсан = | андан кийинки инсан = [[Мурат Салихов]] | кызматы_2 =Кыргыз АССР Эл Комиссарлар Кеңешинин төрагасы | катары_2 = 1 | желек_2 = Emblem of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1956–1991), Emblem of Kyrgyzstan (1991–1994).svg | желек2_2 = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1936–1940, variant).svg | иш баштоо убагы_2 = 27.09.1933 | иш аяктоо убагы_2 = 24.03.1937 | андан мурунку инсан_2 = | андан кийинки инсан_2 = [[Жусуп Абдрахманов]] | премьер_2 = | президент_2 = |билими = Орто Азия коммунисттик университети (САКУ), ВКП(б) БКнын партиялык курстары. |кесиби = [[Мамлекеттик башкаруу|Мамлекеттик жана партиялык ишмер]], [[журналист]]. |партиясы = |туулган күнү = 1897 |туулган жери = 1897-жылы, [[Кочкор району]], [[Нарын облусу]]. |өлгөн күнү = 08.11.1938 |каза болгон жери = [[Ата-Бейит|08-ноябрь 1928 жылы Чоң-Ташта атылган.]] [[Ак-Бейит эстеликтери|1991-жылы 137 атылган адамдын сөөгү табылып]], сөөгү 30-августта мамлекеттик сый-урмат менен [[Ата-Бейит|«Ата-Бейит» мемориалдык комплексине]] кайра коюлган. |акталышы = 1957-жылы акталган |жубайы = |балдары = |улуту = [[кыргыз]] |дини = |атасы = |энеси = |сыйлыктары = |кол тамгасы=Bayaly Isakeev Signature.png}} '''Баялы Дыйканбай уулу Исакеев''' (1897–1938) — советтик мамлекеттик жана партиялык ишмер. Кыргызстандын советтик мамлекеттик башкаруу системасынын калыптанышына катышкан жетекчилердин бири. 1933–1937-жылдары Кыргыз АССРинин, кийин Кыргыз ССРинин Эл Комиссарлар Кеңешинин төрагасы болгон. == Өмүр таржымалы == 1897-жылы азыркы Нарын облусунун Кочкор районунун аймагында, ошол мезгилдеги Жети-Суу облусунун Нарын уездине караган Үчкө (Үчүкө) болуштугунда туулган. Атасы Дыйканбай мал чарбачылык менен алектенген. Исакеев жаш кезинен билим алып, 1916-жылы Нарын шаарындагы үч жылдык орус-жергиликтүү мектеп-интернатын бүтүргөн. 1916-жылдагы улуттук көтөрүлүшкө катышкан. Көтөрүлүш басылгандан кийин Кытайдын Шинжаң аймагына өткөн. 1917-жылдагы Февраль революциясынан кийин мекенине кайтып келген. == Билими == 1916-жыл — Нарын шаарындагы үч жылдык орус-жергиликтүү мектеп-интернатын бүтүргөн.<br> 1923-жыл — Ташкенттеги Орто Азия коммунисттик университетинде (САКУ) окуган.<br> 1925–1926-жылдары — Москвадагы ВКП(б) БКнын алдындагы уезддик партия кызматкерлери үчүн уюштурулган курстарда окуган.<br> 1926-жыл — Москвадагы партиялык курстарды аяктаган.<br> == Эмгек жолу == 1917–1920-жылдары — Кум-Бел-Арал жана Орто-Токойдогу менчик почта станцияларында күзөтчү, киречи жана бекет башчысы;<br> 1920-жыл — РКП(б)нын катарында иштеген;<br> 1920–1921-жылдары — Үчкө (Кочкор) болуштугунун аткаруу комитети;.<br> 1921–1922-жылдары — Кочкор участкалык эл сотунда катчы;<br> 1922–1923-жылдары — Нарын уезддик партия комитети.<br> == Партиялык жана мамлекеттик кызматтары == 1924–1925-жылдары — Түркстан АССРинин Лепси жана Каракол уезддик партиялык жана шаардык комитеттеринде;.<br> 1926–1927-жылдары — Кыргыз АССРинин Каракол округдук партия комитетинде бөлүм башчысы;<br> 1927–1928-жылдары — «Кызыл Кыргызстан» гезитинин жооптуу редактору;<br> 1928–1929-жылдары — ВКП(б)нын Кыргыз обкомунда бөлүм башчысы;<br> 1929–1930-жылдары — Кыргыз АССРинин жер иштери боюнча эл комиссары;<br> 1930–1933-жылдары — Кыргыз өкмөтүн жетектеген;<br> 1933–1937-жылдары — Кыргыз АССРинин, 1936-жылдан тартып Кыргыз ССРинин Эл Комиссарлар Кеңешинин төрагасы;<br> 1934-жылы ВКП(б)нын XVII съездине делегат болуп катышкан;<br> 1935-жылдан тартып СССРдин Бүткүл россиялык борбордук аткаруу комитетинин мүчөсү;<br> Анын жетекчилик мезгили Кыргызстанда чарбанын, билим берүүнүн, маданияттын жана мамлекеттик башкаруунун советтик системасы калыптанып жаткан мезгилге туш келген. Кыргыз тилине жана маданий мураска байланышкан маселелерге да көңүл бурган. Айрым тарыхый булактарда анын [[Манас эпосу|«Манас» эпосун]] изилдөө жана орус тилине которуу иштерин колдогон [[мамлекет|мамлекеттик ишмерлердин]] бири болгону белгиленет. == Репрессияга учурашы жана өлүмү == * 1937-жылы саясий репрессиялар күчөгөн мезгилде Баялы Исакеев кызматынан алынып 10-сентябрда камалган. Ага контрреволюциялык ишмердүүлүк боюнча айып коюлган.<br> * 1938-жылы 08-ноябрда Чоң-Ташта атылган. 1991-жылы Чоң-Ташта 1938-жылы атылган 137 адамдын сөөгү табылып, алардын сөөгү 30-августта мамлекеттик сый-урмат менен «Ата-Бейит» мемориалдык комплексине кайра коюлган. * Баялы Исакеев 1957-жылы акталган. == Үй-бүлөсү == Кыздарынын бири - Лариса атасын актоо жана анын ысымын түбөлүккө калтыруу үчүн зор эмгек кылды. == Эстелиги == Баялы Исакеевдин ысымы Кыргызстанда бир катар жер-суу жана коомдук объектилерге берилген. Бишкек шаарында анын эстелиги орнотулган. 2025-жылы Кочкор районундагы мурдагы Большевик айылы Баялы Исакеев айылы деп кайра аталган. == Ал жана доору тууралуу адабият == * Кыргыз энциклопедиясы. «Исакеев Баялы». Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору. «Исакеев, Баялы Дикамбаевич». Орусча Википедия. * «Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898–1991». «Исакеев Баялы Дикамбаевич». Осмонов Ө. жана башкалар. Кыргызстан тарыхы боюнча эмгектер. * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 3-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2011. 784 бет, илл. ISBN 978 9967-14-074 -5 == Замандаштары == Ал кыргыздын чыгаан мамлекеттик жана коомдук ишмерлери Абдыкадыр Орозбеков, Төрөкул Айтматов, ж.б. менен чогуу иштешкен. Ал 1937-жылы Бишкеккке келген Николай Бухарин менен да жолуккан<ref>http://www.azattyk.org/a/baialy-isakeev_bukharin_1937_kyrgyz-dance_stalinism_ky/28371247.html</ref>. == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * http://www.azattyk.org/a/baialy-isakeev_bukharin_1937_kyrgyz-dance_stalinism_ky/28371247.html * http://www.azattyk.kg/archive/ky-news/20090615/828/828.html?id=1754169 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305110435/http://www.azattyk.kg/archive/ky-news/20090615/828/828.html?id=1754169 |date=2016-03-05 }} <br> * http://www.for.kg/ru/news/101190/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200926022102/https://www.for.kg/ru/news/101190/ |date=2020-09-26 }} <br> {{Кыргызстандын премьер-министрлери}} [[Категория:Кыргызстан]] [[Категория:Кыргыз таануу]] [[Категория:Кыргыз тарыхы]] [[Категория:Туулгандар 1897-жылы]] [[Категория:Өлгөндөр 1938-жылы]] [[Категория:Нарын облусу]] [[Категория:Мамлекеттик ишмерлер]] [[Категория:Борбордук Азия]] [[Категория:СССР]] k8fe7o70362p16reqrdj096nhdrmmby 651631 651629 2026-08-26T13:47:05Z Ханбийке Асанова 38297 651631 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Баялы Исакеев |сүрөтү = Баялы Исакеев.jpg |туурасы =190px | кызматы = Кыргыз ССРинин Эл Комиссарлар Кеңешинин төрагасы | желек = Emblem of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1920–1954).svg | желек2 = Flag of the Kirghiz ASSR (1926–1936).svg | иш баштоо убагы = 24.03.1937 | иш аяктоо убагы = 08.09.1937 | президент = | андан мурунку инсан = | андан кийинки инсан = [[Мурат Салихов]] | кызматы_2 =Кыргыз АССР Эл Комиссарлар Кеңешинин төрагасы | катары_2 = 1 | желек_2 = Emblem of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1956–1991), Emblem of Kyrgyzstan (1991–1994).svg | желек2_2 = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1936–1940, variant).svg | иш баштоо убагы_2 = 27.09.1933 | иш аяктоо убагы_2 = 24.03.1937 | андан мурунку инсан_2 = | андан кийинки инсан_2 = [[Жусуп Абдрахманов]] | премьер_2 = | президент_2 = |билими = Орто Азия коммунисттик университети (САКУ), ВКП(б) БКнын партиялык курстары. |кесиби = [[Мамлекеттик башкаруу|Мамлекеттик жана партиялык ишмер]], [[журналист]]. |партиясы = |туулган күнү = 1897 |туулган жери = 1897-жылы, [[Кочкор району]], [[Нарын облусу]]. |өлгөн күнү = 08.11.1938 |каза болгон жери = [[Ата-Бейит|1928 - жылы 08-ноябрь күнү Чоң-Ташта атылган.]] [[Ак-Бейит эстеликтери|1991-жылы 137 атылган адамдын сөөгү табылып]], сөөгү 30-августта мамлекеттик сый-урмат менен [[Ата-Бейит|«Ата-Бейит» мемориалдык комплексине]] кайра коюлган. |акталышы = 1957-жылы акталган |жубайы = |балдары = |улуту = [[кыргыз]] |дини = |атасы = |энеси = |сыйлыктары = |кол тамгасы=Bayaly Isakeev Signature.png}} '''Баялы Дыйканбай уулу Исакеев''' (1897–1938) — советтик мамлекеттик жана партиялык ишмер. Кыргызстандын советтик мамлекеттик башкаруу системасынын калыптанышына катышкан жетекчилердин бири. 1933–1937-жылдары Кыргыз АССРинин, кийин Кыргыз ССРинин Эл Комиссарлар Кеңешинин төрагасы болгон. == Өмүр таржымалы == 1897-жылы азыркы Нарын облусунун Кочкор районунун аймагында, ошол мезгилдеги Жети-Суу облусунун Нарын уездине караган Үчкө (Үчүкө) болуштугунда туулган. Атасы Дыйканбай мал чарбачылык менен алектенген. Исакеев жаш кезинен билим алып, 1916-жылы Нарын шаарындагы үч жылдык орус-жергиликтүү мектеп-интернатын бүтүргөн. 1916-жылдагы улуттук көтөрүлүшкө катышкан. Көтөрүлүш басылгандан кийин Кытайдын Шинжаң аймагына өткөн. 1917-жылдагы Февраль революциясынан кийин мекенине кайтып келген. == Билими == 1916-жыл — Нарын шаарындагы үч жылдык орус-жергиликтүү мектеп-интернатын бүтүргөн.<br> 1923-жыл — Ташкенттеги Орто Азия коммунисттик университетинде (САКУ) окуган.<br> 1925–1926-жылдары — Москвадагы ВКП(б) БКнын алдындагы уезддик партия кызматкерлери үчүн уюштурулган курстарда окуган.<br> 1926-жыл — Москвадагы партиялык курстарды аяктаган.<br> == Эмгек жолу == 1917–1920-жылдары — Кум-Бел-Арал жана Орто-Токойдогу менчик почта станцияларында күзөтчү, киречи жана бекет башчысы;<br> 1920-жыл — РКП(б)нын катарында иштеген;<br> 1920–1921-жылдары — Үчкө (Кочкор) болуштугунун аткаруу комитети;.<br> 1921–1922-жылдары — Кочкор участкалык эл сотунда катчы;<br> 1922–1923-жылдары — Нарын уезддик партия комитети.<br> == Партиялык жана мамлекеттик кызматтары == 1924–1925-жылдары — Түркстан АССРинин Лепси жана Каракол уезддик партиялык жана шаардык комитеттеринде;.<br> 1926–1927-жылдары — Кыргыз АССРинин Каракол округдук партия комитетинде бөлүм башчысы;<br> 1927–1928-жылдары — «Кызыл Кыргызстан» гезитинин жооптуу редактору;<br> 1928–1929-жылдары — ВКП(б)нын Кыргыз обкомунда бөлүм башчысы;<br> 1929–1930-жылдары — Кыргыз АССРинин жер иштери боюнча эл комиссары;<br> 1930–1933-жылдары — Кыргыз өкмөтүн жетектеген;<br> 1933–1937-жылдары — Кыргыз АССРинин, 1936-жылдан тартып Кыргыз ССРинин Эл Комиссарлар Кеңешинин төрагасы;<br> 1934-жылы ВКП(б)нын XVII съездине делегат болуп катышкан;<br> 1935-жылдан тартып СССРдин Бүткүл россиялык борбордук аткаруу комитетинин мүчөсү;<br> Анын жетекчилик мезгили Кыргызстанда чарбанын, билим берүүнүн, маданияттын жана мамлекеттик башкаруунун советтик системасы калыптанып жаткан мезгилге туш келген. Кыргыз тилине жана маданий мураска байланышкан маселелерге да көңүл бурган. Айрым тарыхый булактарда анын [[Манас эпосу|«Манас» эпосун]] изилдөө жана орус тилине которуу иштерин колдогон [[мамлекет|мамлекеттик ишмерлердин]] бири болгону белгиленет. == Репрессияга учурашы жана өлүмү == * 1937-жылы саясий репрессиялар күчөгөн мезгилде Баялы Исакеев кызматынан алынып 10-сентябрда камалган. Ага контрреволюциялык ишмердүүлүк боюнча айып коюлган.<br> * 1938-жылы 08-ноябрда Чоң-Ташта атылган. 1991-жылы Чоң-Ташта 1938-жылы атылган 137 адамдын сөөгү табылып, алардын сөөгү 30-августта мамлекеттик сый-урмат менен «Ата-Бейит» мемориалдык комплексине кайра коюлган. * Баялы Исакеев 1957-жылы акталган. == Үй-бүлөсү == Кыздарынын бири - Лариса атасын актоо жана анын ысымын түбөлүккө калтыруу үчүн зор эмгек кылды. == Эстелиги == Баялы Исакеевдин ысымы Кыргызстанда бир катар жер-суу жана коомдук объектилерге берилген. Бишкек шаарында анын эстелиги орнотулган. 2025-жылы Кочкор районундагы мурдагы Большевик айылы Баялы Исакеев айылы деп кайра аталган. == Ал жана доору тууралуу адабият == * Кыргыз энциклопедиясы. «Исакеев Баялы». Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору. «Исакеев, Баялы Дикамбаевич». Орусча Википедия. * «Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898–1991». «Исакеев Баялы Дикамбаевич». Осмонов Ө. жана башкалар. Кыргызстан тарыхы боюнча эмгектер. * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 3-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2011. 784 бет, илл. ISBN 978 9967-14-074 -5 == Замандаштары == Ал кыргыздын чыгаан мамлекеттик жана коомдук ишмерлери Абдыкадыр Орозбеков, Төрөкул Айтматов, ж.б. менен чогуу иштешкен. Ал 1937-жылы Бишкеккке келген Николай Бухарин менен да жолуккан<ref>http://www.azattyk.org/a/baialy-isakeev_bukharin_1937_kyrgyz-dance_stalinism_ky/28371247.html</ref>. == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * http://www.azattyk.org/a/baialy-isakeev_bukharin_1937_kyrgyz-dance_stalinism_ky/28371247.html * http://www.azattyk.kg/archive/ky-news/20090615/828/828.html?id=1754169 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305110435/http://www.azattyk.kg/archive/ky-news/20090615/828/828.html?id=1754169 |date=2016-03-05 }} <br> * http://www.for.kg/ru/news/101190/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200926022102/https://www.for.kg/ru/news/101190/ |date=2020-09-26 }} <br> {{Кыргызстандын премьер-министрлери}} [[Категория:Кыргызстан]] [[Категория:Кыргыз таануу]] [[Категория:Кыргыз тарыхы]] [[Категория:Туулгандар 1897-жылы]] [[Категория:Өлгөндөр 1938-жылы]] [[Категория:Нарын облусу]] [[Категория:Мамлекеттик ишмерлер]] [[Категория:Борбордук Азия]] [[Категория:СССР]] 169f4xl54rvdhs88poliy5uavfwqit3 651632 651631 2026-08-26T13:49:42Z Ханбийке Асанова 38297 651632 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Баялы Дыйканбай уулу Исакеев |толук аты = Баялы Дыйканбай уулу |сүрөтү = Баялы Исакеев.jpg |туурасы =190px | кызматы = Кыргыз ССРинин Эл Комиссарлар Кеңешинин төрагасы | желек = Emblem of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1920–1954).svg | желек2 = Flag of the Kirghiz ASSR (1926–1936).svg | иш баштоо убагы = 24.03.1937 | иш аяктоо убагы = 08.09.1937 | президент = | андан мурунку инсан = | андан кийинки инсан = [[Мурат Салихов]] | кызматы_2 =Кыргыз АССР Эл Комиссарлар Кеңешинин төрагасы | катары_2 = 1 | желек_2 = Emblem of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1956–1991), Emblem of Kyrgyzstan (1991–1994).svg | желек2_2 = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1936–1940, variant).svg | иш баштоо убагы_2 = 27.09.1933 | иш аяктоо убагы_2 = 24.03.1937 | андан мурунку инсан_2 = | андан кийинки инсан_2 = [[Жусуп Абдрахманов]] | премьер_2 = | президент_2 = |билими = Орто Азия коммунисттик университети (САКУ), ВКП(б) БКнын партиялык курстары. |кесиби = [[Мамлекеттик башкаруу|Мамлекеттик жана партиялык ишмер]], [[журналист]]. |партиясы = |туулган күнү = 1897 |туулган жери = 1897-жылы, [[Кочкор району]], [[Нарын облусу]]. |өлгөн күнү = 08.11.1938 |каза болгон жери = [[Ата-Бейит|1928 - жылы 08-ноябрь күнү Чоң-Ташта атылган.]] [[Ак-Бейит эстеликтери|1991-жылы 137 атылган адамдын сөөгү табылып]], сөөгү 30-августта мамлекеттик сый-урмат менен [[Ата-Бейит|«Ата-Бейит» мемориалдык комплексине]] кайра коюлган. |акталышы = 1957-жылы акталган |жубайы = |балдары = |улуту = [[кыргыз]] |дини = |атасы = |энеси = |сыйлыктары = |кол тамгасы=Bayaly Isakeev Signature.png}} '''Баялы Дыйканбай уулу Исакеев''' (1897–1938) — советтик мамлекеттик жана партиялык ишмер. Кыргызстандын советтик мамлекеттик башкаруу системасынын калыптанышына катышкан жетекчилердин бири. 1933–1937-жылдары Кыргыз АССРинин, кийин Кыргыз ССРинин Эл Комиссарлар Кеңешинин төрагасы болгон. == Өмүр таржымалы == 1897-жылы азыркы Нарын облусунун Кочкор районунун аймагында, ошол мезгилдеги Жети-Суу облусунун Нарын уездине караган Үчкө (Үчүкө) болуштугунда туулган. Атасы Дыйканбай мал чарбачылык менен алектенген. Исакеев жаш кезинен билим алып, 1916-жылы Нарын шаарындагы үч жылдык орус-жергиликтүү мектеп-интернатын бүтүргөн. 1916-жылдагы улуттук көтөрүлүшкө катышкан. Көтөрүлүш басылгандан кийин Кытайдын Шинжаң аймагына өткөн. 1917-жылдагы Февраль революциясынан кийин мекенине кайтып келген. == Билими == 1916-жыл — Нарын шаарындагы үч жылдык орус-жергиликтүү мектеп-интернатын бүтүргөн.<br> 1923-жыл — Ташкенттеги Орто Азия коммунисттик университетинде (САКУ) окуган.<br> 1925–1926-жылдары — Москвадагы ВКП(б) БКнын алдындагы уезддик партия кызматкерлери үчүн уюштурулган курстарда окуган.<br> 1926-жыл — Москвадагы партиялык курстарды аяктаган.<br> == Эмгек жолу == 1917–1920-жылдары — Кум-Бел-Арал жана Орто-Токойдогу менчик почта станцияларында күзөтчү, киречи жана бекет башчысы;<br> 1920-жыл — РКП(б)нын катарында иштеген;<br> 1920–1921-жылдары — Үчкө (Кочкор) болуштугунун аткаруу комитети;.<br> 1921–1922-жылдары — Кочкор участкалык эл сотунда катчы;<br> 1922–1923-жылдары — Нарын уезддик партия комитети.<br> == Партиялык жана мамлекеттик кызматтары == 1924–1925-жылдары — Түркстан АССРинин Лепси жана Каракол уезддик партиялык жана шаардык комитеттеринде;.<br> 1926–1927-жылдары — Кыргыз АССРинин Каракол округдук партия комитетинде бөлүм башчысы;<br> 1927–1928-жылдары — «Кызыл Кыргызстан» гезитинин жооптуу редактору;<br> 1928–1929-жылдары — ВКП(б)нын Кыргыз обкомунда бөлүм башчысы;<br> 1929–1930-жылдары — Кыргыз АССРинин жер иштери боюнча эл комиссары;<br> 1930–1933-жылдары — Кыргыз өкмөтүн жетектеген;<br> 1933–1937-жылдары — Кыргыз АССРинин, 1936-жылдан тартып Кыргыз ССРинин Эл Комиссарлар Кеңешинин төрагасы;<br> 1934-жылы ВКП(б)нын XVII съездине делегат болуп катышкан;<br> 1935-жылдан тартып СССРдин Бүткүл россиялык борбордук аткаруу комитетинин мүчөсү;<br> Анын жетекчилик мезгили Кыргызстанда чарбанын, билим берүүнүн, маданияттын жана мамлекеттик башкаруунун советтик системасы калыптанып жаткан мезгилге туш келген. Кыргыз тилине жана маданий мураска байланышкан маселелерге да көңүл бурган. Айрым тарыхый булактарда анын [[Манас эпосу|«Манас» эпосун]] изилдөө жана орус тилине которуу иштерин колдогон [[мамлекет|мамлекеттик ишмерлердин]] бири болгону белгиленет. == Репрессияга учурашы жана өлүмү == * 1937-жылы саясий репрессиялар күчөгөн мезгилде Баялы Исакеев кызматынан алынып 10-сентябрда камалган. Ага контрреволюциялык ишмердүүлүк боюнча айып коюлган.<br> * 1938-жылы 08-ноябрда Чоң-Ташта атылган. 1991-жылы Чоң-Ташта 1938-жылы атылган 137 адамдын сөөгү табылып, алардын сөөгү 30-августта мамлекеттик сый-урмат менен «Ата-Бейит» мемориалдык комплексине кайра коюлган. * Баялы Исакеев 1957-жылы акталган. == Үй-бүлөсү == Кыздарынын бири - Лариса атасын актоо жана анын ысымын түбөлүккө калтыруу үчүн зор эмгек кылды. == Эстелиги == Баялы Исакеевдин ысымы Кыргызстанда бир катар жер-суу жана коомдук объектилерге берилген. Бишкек шаарында анын эстелиги орнотулган. 2025-жылы Кочкор районундагы мурдагы Большевик айылы Баялы Исакеев айылы деп кайра аталган. == Ал жана доору тууралуу адабият == * Кыргыз энциклопедиясы. «Исакеев Баялы». Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору. «Исакеев, Баялы Дикамбаевич». Орусча Википедия. * «Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898–1991». «Исакеев Баялы Дикамбаевич». Осмонов Ө. жана башкалар. Кыргызстан тарыхы боюнча эмгектер. * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 3-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2011. 784 бет, илл. ISBN 978 9967-14-074 -5 == Замандаштары == Ал кыргыздын чыгаан мамлекеттик жана коомдук ишмерлери Абдыкадыр Орозбеков, Төрөкул Айтматов, ж.б. менен чогуу иштешкен. Ал 1937-жылы Бишкеккке келген Николай Бухарин менен да жолуккан<ref>http://www.azattyk.org/a/baialy-isakeev_bukharin_1937_kyrgyz-dance_stalinism_ky/28371247.html</ref>. == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * http://www.azattyk.org/a/baialy-isakeev_bukharin_1937_kyrgyz-dance_stalinism_ky/28371247.html * http://www.azattyk.kg/archive/ky-news/20090615/828/828.html?id=1754169 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305110435/http://www.azattyk.kg/archive/ky-news/20090615/828/828.html?id=1754169 |date=2016-03-05 }} <br> * http://www.for.kg/ru/news/101190/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200926022102/https://www.for.kg/ru/news/101190/ |date=2020-09-26 }} <br> {{Кыргызстандын премьер-министрлери}} [[Категория:Кыргызстан]] [[Категория:Кыргыз таануу]] [[Категория:Кыргыз тарыхы]] [[Категория:Туулгандар 1897-жылы]] [[Категория:Өлгөндөр 1938-жылы]] [[Категория:Нарын облусу]] [[Категория:Мамлекеттик ишмерлер]] [[Категория:Борбордук Азия]] [[Категория:СССР]] jkxrya4asmj2fip873j613d52r9d0kd 651635 651632 2026-08-26T16:14:13Z Ханбийке Асанова 38297 651635 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Баялы Дыйканбай уулу Исакеев |толук аты = Баялы Дыйканбай уулу |сүрөтү = Баялы Исакеев.jpg |туурасы =190px | кызматы = Кыргыз ССРинин Эл Комиссарлар Кеңешинин төрагасы | желек = Emblem of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1920–1954).svg | желек2 = Flag of the Kirghiz ASSR (1926–1936).svg | иш баштоо убагы = 24.03.1937 | иш аяктоо убагы = 08.09.1937 | президент = | андан мурунку инсан = | андан кийинки инсан = [[Мурат Салихов]] | кызматы_2 =Кыргыз АССР Эл Комиссарлар Кеңешинин төрагасы | катары_2 = 1 | желек_2 = Emblem of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1956–1991), Emblem of Kyrgyzstan (1991–1994).svg | желек2_2 = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1936–1940, variant).svg | иш баштоо убагы_2 = 27.09.1933 | иш аяктоо убагы_2 = 24.03.1937 | андан мурунку инсан_2 = | андан кийинки инсан_2 = [[Жусуп Абдрахманов]] | премьер_2 = | президент_2 = |билими = Орто Азия коммунисттик университети (САКУ), ВКП(б) БКнын партиялык курстары. |кесиби = [[Мамлекеттик башкаруу|Мамлекеттик жана партиялык ишмер]], [[журналист]]. |партиясы = |туулган күнү = 1897 |туулган жери = 1897-жылы, [[Кочкор району]], [[Нарын облусу]]. |өлгөн күнү = 08.11.1938 |каза болгон жери = [[Ата-Бейит|1938 - жылы 08-ноябрь күнү Чоң-Ташта атылган.]] [[Ак-Бейит эстеликтери|1991-жылы 137 атылган адамдын сөөгү табылып]], сөөгү 30-августта мамлекеттик сый-урмат менен [[Ата-Бейит|«Ата-Бейит» мемориалдык комплексине]] кайра коюлган. |акталышы = 1957-жылы акталган |жубайы = |балдары = |улуту = [[кыргыз]] |дини = |атасы = |энеси = |сыйлыктары = |кол тамгасы=Bayaly Isakeev Signature.png }} '''Баялы Дыйканбай уулу Исакеев''' (1897–1938) — советтик мамлекеттик жана партиялык ишмер. Кыргызстандын советтик мамлекеттик башкаруу системасынын калыптанышына катышкан жетекчилердин бири. 1933–1937-жылдары Кыргыз АССРинин, кийин Кыргыз ССРинин Эл Комиссарлар Кеңешинин төрагасы болгон. == Өмүр таржымалы == 1897-жылы азыркы Нарын облусунун Кочкор районунун аймагында, ошол мезгилдеги Жети-Суу облусунун Нарын уездине караган Үчкө (Үчүкө) болуштугунда туулган. Атасы Дыйканбай мал чарбачылык менен алектенген. Исакеев жаш кезинен билим алып, 1916-жылы Нарын шаарындагы үч жылдык орус-жергиликтүү мектеп-интернатын бүтүргөн. 1916-жылдагы улуттук көтөрүлүшкө катышкан. Көтөрүлүш басылгандан кийин Кытайдын Шинжаң аймагына өткөн. 1917-жылдагы Февраль революциясынан кийин мекенине кайтып келген. == Билими == 1916-жыл — Нарын шаарындагы үч жылдык орус-жергиликтүү мектеп-интернатын бүтүргөн.<br> 1923-жыл — Ташкенттеги Орто Азия коммунисттик университетинде (САКУ) окуган.<br> 1925–1926-жылдары — Москвадагы ВКП(б) БКнын алдындагы уезддик партия кызматкерлери үчүн уюштурулган курстарда окуган.<br> 1926-жыл — Москвадагы партиялык курстарды аяктаган.<br> == Эмгек жолу == 1917–1920-жылдары — Кум-Бел-Арал жана Орто-Токойдогу менчик почта станцияларында күзөтчү, киречи жана бекет башчысы;<br> 1920-жыл — РКП(б)нын катарында иштеген;<br> 1920–1921-жылдары — Үчкө (Кочкор) болуштугунун аткаруу комитети;.<br> 1921–1922-жылдары — Кочкор участкалык эл сотунда катчы;<br> 1922–1923-жылдары — Нарын уезддик партия комитети.<br> == Партиялык жана мамлекеттик кызматтары == 1924–1925-жылдары — Түркстан АССРинин Лепси жана Каракол уезддик партиялык жана шаардык комитеттеринде;.<br> 1926–1927-жылдары — Кыргыз АССРинин Каракол округдук партия комитетинде бөлүм башчысы;<br> 1927–1928-жылдары — «Кызыл Кыргызстан» гезитинин жооптуу редактору;<br> 1928–1929-жылдары — ВКП(б)нын Кыргыз обкомунда бөлүм башчысы;<br> 1929–1930-жылдары — Кыргыз АССРинин жер иштери боюнча эл комиссары;<br> 1930–1933-жылдары — Кыргыз өкмөтүн жетектеген;<br> 1933–1937-жылдары — Кыргыз АССРинин, 1936-жылдан тартып Кыргыз ССРинин Эл Комиссарлар Кеңешинин төрагасы;<br> 1934-жылы ВКП(б)нын XVII съездине делегат болуп катышкан;<br> 1935-жылдан тартып СССРдин Бүткүл россиялык борбордук аткаруу комитетинин мүчөсү;<br> Анын жетекчилик мезгили Кыргызстанда чарбанын, билим берүүнүн, маданияттын жана мамлекеттик башкаруунун советтик системасы калыптанып жаткан мезгилге туш келген. Кыргыз тилине жана маданий мураска байланышкан маселелерге да көңүл бурган. Айрым тарыхый булактарда анын [[Манас эпосу|«Манас» эпосун]] изилдөө жана орус тилине которуу иштерин колдогон [[мамлекет|мамлекеттик ишмерлердин]] бири болгону белгиленет. == Репрессияга учурашы жана өлүмү == * 1937-жылы саясий репрессиялар күчөгөн мезгилде Баялы Исакеев кызматынан алынып 10-сентябрда камалган. Ага контрреволюциялык ишмердүүлүк боюнча айып коюлган.<br> * 1938-жылы 08-ноябрда Чоң-Ташта атылган. 1991-жылы Чоң-Ташта 1938-жылы атылган 137 адамдын сөөгү табылып, алардын сөөгү 30-августта мамлекеттик сый-урмат менен «Ата-Бейит» мемориалдык комплексине кайра коюлган. * Баялы Исакеев 1957-жылы акталган. == Үй-бүлөсү == Кыздарынын бири - Лариса атасын актоо жана анын ысымын түбөлүккө калтыруу үчүн зор эмгек кылды. == Эстелиги == Баялы Исакеевдин ысымы Кыргызстанда бир катар жер-суу жана коомдук объектилерге берилген. Бишкек шаарында анын эстелиги орнотулган. 2025-жылы Кочкор районундагы мурдагы Большевик айылы Баялы Исакеев айылы деп кайра аталган. == Ал жана доору тууралуу адабият == * Кыргыз энциклопедиясы. «Исакеев Баялы». Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору. «Исакеев, Баялы Дикамбаевич». Орусча Википедия. * «Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898–1991». «Исакеев Баялы Дикамбаевич». Осмонов Ө. жана башкалар. Кыргызстан тарыхы боюнча эмгектер. * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 3-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2011. 784 бет, илл. ISBN 978 9967-14-074 -5 == Замандаштары == Ал кыргыздын чыгаан мамлекеттик жана коомдук ишмерлери Абдыкадыр Орозбеков, Төрөкул Айтматов, ж.б. менен чогуу иштешкен. Ал 1937-жылы Бишкеккке келген Николай Бухарин менен да жолуккан<ref>http://www.azattyk.org/a/baialy-isakeev_bukharin_1937_kyrgyz-dance_stalinism_ky/28371247.html</ref>. == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * http://www.azattyk.org/a/baialy-isakeev_bukharin_1937_kyrgyz-dance_stalinism_ky/28371247.html * http://www.azattyk.kg/archive/ky-news/20090615/828/828.html?id=1754169 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305110435/http://www.azattyk.kg/archive/ky-news/20090615/828/828.html?id=1754169 |date=2016-03-05 }} <br> * http://www.for.kg/ru/news/101190/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200926022102/https://www.for.kg/ru/news/101190/ |date=2020-09-26 }} <br> {{Кыргызстандын премьер-министрлери}} [[Категория:Кыргызстан]] [[Категория:Кыргыз таануу]] [[Категория:Кыргыз тарыхы]] [[Категория:Туулгандар 1897-жылы]] [[Категория:Өлгөндөр 1938-жылы]] [[Категория:Нарын облусу]] [[Категория:Мамлекеттик ишмерлер]] [[Категория:Борбордук Азия]] [[Категория:СССР]] k6n0njtu9vqnr73ys4fh2lt8e47tlho Хаукарль 0 129438 651670 430648 2026-08-27T09:11:41Z CommonsDelinker 130 Removing [[:c:File:Brenn_and_Hak.jpg|Brenn_and_Hak.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files uploaded by Bapak Alex|]]. 651670 wikitext text/x-wiki '''Хаукарль -''' ошондой эле ар кандай "сөздүк эмес" орфографиялар бар, анын ичинде hakarl, haukadl жана haukarl - [[:ru:Гренландская_полярная_акула|Гренландиянын поляр акуласынын]] (Somniosus microcephalus) же [[:ru:Гигантская_акула|гигант акуласынын]] (Cetorhinus maximus) жарым-жартылай чирип, анан куураган эти болгон исландиялык улуттук тамак. [[Файл:Hakarl near Bjarnahöfn in Iceland.JPG|thumb|жулкуган хаукартль]] = Даярдоо ыкмасы = Акуланын өлүгү терисин сыйрып, бөлүкчөлөргө бөлүп, 6-8 жума же андан көп убакытка чейин сакталат - мезгилине жараша - шагыл ташы бар идиштерде жана [[Мочевина|карбамидге]] каныккан ширелер эркин агып кетиши үчүн дубалдары тешиктер. Андан соң этти сыртка чыгарып, атайын илгичтерге илип, таза абада дагы 2-4 ай кургатуу үчүн калтырышат. Бул убакыттын ичинде, эт кесим бир гана саргыч ички бөлүгү калат, ошондуктан, столдо кызмат кылып жаткан кыртыш менен капталган. = Тамактын жаралуу тарыхы = Гренландия акулаларынын этинде уулуу кошулмалардын ([[Мочевина|карбамид]], [[аммиак]]) жогорку концентрациясы бар жана жаңы колдонууга жараксыз. Ошентип, бышыруу ыкмасы ойлоп табылган, андан кийин эт кандайдыр бир жол менен адам сиңирип алат. Салт боюнча, Исландиянын көптөгөн шаарларында январь айында Торраблот гастрономиялык фестивалы өткөрүлөт. Анын жүрүшүндө байыркы [[Викингдер|викингдердин]] чыныгы тамак-ашын бышырып, даамын татып көрүү салтка айланган. 5azyrczm5snj31s98gq8r9wzcg8l2ss Калып:Орусия Федерациясынын субъектилери 10 134947 651673 520046 2026-08-27T10:05:55Z Artelow 2286 651673 wikitext text/x-wiki {{Багыттоочу жадыбал |state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> |аталышы = Орусия Федерациясынын субъектилери |стиль_негизги_башжазуу = background:#ccccff;color:#000; |стиль_башжазуу = background:#ccccff;color:#000; |башжазуу = [[Орусия Федерациясынын субъектилери]] |сүрөт = |башжазуу1 = Республикалар |тизмек1 = [[Адыгэ Республикасы]]{{*}}[[Алтай Республикасы]]{{*}}[[Башкыртстан]]{{*}}[[Бурятия]]{{*}}[[Дагстан]]{{*}}''[[Донецк Эл Республикасы]]''<ref name="Таанылбаган аймактары">2014 жана 2022-жылдары орус-украин согушунда аннексияланган. Эл аралык деңгээлде Украинанын аймактары деп таанылган.</ref>{{*}}[[Ингушстан]]{{*}}[[Кабарда-Балкария]]{{*}}[[Калмакстан]]{{*}}[[Карачай-Черкисия]]{{*}}[[Карелия]]{{*}}[[Коми Республикасы]]{{*}}''[[Крым Республикасы]]''<ref name="Таанылбаган аймактары" />{{*}}''[[Луганск Эл Республикасы]]''<ref name="Таанылбаган аймактары" />{{*}}[[Марий Эл]]{{*}}[[Мордовия]]{{*}}[[Якутия]]{{*}}[[Түндүк Осетия]]{{*}}[[Татарстан]]{{*}}[[Тыва]]{{*}}[[Удмуртия]]{{*}}[[Хакасия]]{{*}}[[Чеченстан]]{{*}}[[Чувашстан]] |башжазуу2 = Крайлар |тизмек2 = [[Алтай крайы]]{{*}}[[Забайкалье крайы]]{{*}}[[Камчатка крайы]]{{*}}[[Краснодар крайы]]{{*}}[[Краснояр крайы]]{{*}}[[Перм крайы]]{{*}}[[Приморье крайы]]{{*}}[[Ставрополь крайы]]{{*}}[[Хабаров крайы]] |башжазуу3 = Облустар |тизмек3 = [[Амур облусу]]{{*}}[[Архангельск облусу]]{{*}}[[Астрахань облусу]]{{*}}[[Белгород облусу]]{{*}}[[Брянск облусу]]{{*}}[[Владимир облусу]]{{*}}[[Волгоград облусу]]{{*}}[[Вологда облусу]]{{*}}[[Воронеж облусу]]{{*}}''[[Запорожье облусу]]''<ref name="Таанылбаган аймактары" />{{*}}[[Иванов облусу]]{{*}}[[Иркутск облусу]]{{*}}[[Калининград облусу]]{{*}}[[Калуга облусу]]{{*}}[[Кемеров облусу]]{{*}}[[Киров облусу]]{{*}}[[Кострома облусу]]{{*}}[[Курган облусу]]{{*}}[[Курск облусу]]{{*}}[[Ленинград облусу]]{{*}}[[Липецк облусу]]{{*}}[[Магадан облусу]]{{*}}[[Москва облусу]]{{*}}[[Мурманск облусу]]{{*}}[[Нижний Новгород облусу]]{{*}}[[Новгород облусу]]{{*}}[[Новосибирск облусу]]{{*}}[[Омск облусу]]{{*}}[[Оренбург облусу]]{{*}}[[Орел облусу]]{{*}}[[Пенза облусу]]{{*}}[[Псков облусу]]{{*}}[[Ростов облусу]]{{*}}[[Рязань облусу]]{{*}}[[Самара облусу]]{{*}}[[Саратов облусу]]{{*}}[[Сахалин облусу]]{{*}}[[Свердлов облусу]]{{*}}[[Смоленск облусу]]{{*}}[[Тамбов облусу]]{{*}}[[Тверь облусу]]{{*}}[[Томск облусу]]{{*}}[[Тула облусу]]{{*}}[[Тюмень облусу]]{{*}}[[Ульянов облусу]]{{*}}''[[Херсон облусу]]''<ref name="Таанылбаган аймактары" />{{*}}[[Челябинск облусу]]{{*}}[[Ярославль облусу]] |башжазуу4 = Федералдык<br>маанидеги шаарлар |тизмек4 = [[Москва]]{{*}}[[Санкт-Петербург]]{{*}}''[[Севастополь]]''<ref name="Таанылбаган аймактары" /> |башжазуу5 = Автономиялуу облустар |тизмек5 = [[Еврей автономиялуу облусу]] |башжазуу6 = Автономиялуу округдар |тизмек6 = [[Ненец автономия округу]]<ref>Архангельск облусунун курамында</ref>{{*}}[[Ханты-Манси автономия округу]]<ref name="Тюмень">Тюмень облусунун курамында</ref>{{*}}[[Чукча автономия округу]]{{*}}[[Ямал-Ненец автономиялуу округу]]<ref name="Тюмень" /> |стиль_астында = font-size: 90%; |астында = {{Булактар}} }} <noinclude>{{documentation}}</noinclude> m8cxbsaa92cllmntsux1exxmcszfpi7 Википедия:Түзөтүүлөр саны боюнча Википедиячылар тизмеси 4 136776 651624 651594 2026-08-26T12:02:08Z Jembot 9565 Bot: Маалыматтар жаңыланды 651624 wikitext text/x-wiki {{/begin|150}} |- | 1 || [[User:Chaoborus|Chaoborus]] || [[Special:Contributions/Chaoborus|{{formatnum:25689}}]] || {{Permissions|Chaoborus}} |- | 2 || [[User:Bosogo|<span style="color:gray">Bosogo</span>]] || [[Special:Contributions/Bosogo|{{formatnum:18491}}]] || {{Permissions|Bosogo}} |- | 3 || [[User:Artelow|Artelow]] || [[Special:Contributions/Artelow|{{formatnum:14087}}]] || {{Permissions|Artelow}} |- | 4 || [[User:Chorobek|<span style="color:gray">Chorobek</span>]] || [[Special:Contributions/Chorobek|{{formatnum:13446}}]] || {{Permissions|Chorobek}} |- | 5 || [[User:Mirzoulugʻbek|<span style="color:gray">Mirzoulugʻbek</span>]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:12819}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}} |- | 6 || [[User:Абдырашит Сатылганов|<span style="color:gray">Абдырашит Сатылганов</span>]] || [[Special:Contributions/Абдырашит Сатылганов|{{formatnum:11073}}]] || {{Permissions|Абдырашит Сатылганов}} |- | 7 || [[User:Baydastann|Baydastann]] || [[Special:Contributions/Baydastann|{{formatnum:7970}}]] || {{Permissions|Baydastann}} |- | 8 || [[User:Элден|<span style="color:gray">Элден</span>]] || [[Special:Contributions/Элден|{{formatnum:6447}}]] || {{Permissions|Элден}} |- | 9 || [[User:Aiyanakk|Aiyanakk]] || [[Special:Contributions/Aiyanakk|{{formatnum:6002}}]] || {{Permissions|Aiyanakk}} |- | 10 || [[User:UlutSoft3|<span style="color:gray">UlutSoft3</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft3|{{formatnum:5435}}]] || {{Permissions|UlutSoft3}} |- | 11 || [[User:Чагылган|<span style="color:gray">Чагылган</span>]] || [[Special:Contributions/Чагылган|{{formatnum:5412}}]] || {{Permissions|Чагылган}} |- | 12 || [[User:Эльза Мамбетакунова|<span style="color:gray">Эльза Мамбетакунова</span>]] || [[Special:Contributions/Эльза Мамбетакунова|{{formatnum:5098}}]] || {{Permissions|Эльза Мамбетакунова}} |- | 13 || [[User:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]] || [[Special:Contributions/Tynchtyk Chorotegin|{{formatnum:4965}}]] || {{Permissions|Tynchtyk Chorotegin}} |- | 14 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:4519}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}} |- | 15 || [[User:ImeNtrav|<span style="color:gray">ImeNtrav</span>]] || [[Special:Contributions/ImeNtrav|{{formatnum:4506}}]] || {{Permissions|ImeNtrav}} |- | 16 || [[User:Maksat|<span style="color:gray">Maksat</span>]] || [[Special:Contributions/Maksat|{{formatnum:4218}}]] || {{Permissions|Maksat}} |- | 17 || [[User:Shchb|<span style="color:gray">Shchb</span>]] || [[Special:Contributions/Shchb|{{formatnum:4150}}]] || {{Permissions|Shchb}} |- | 18 || [[User:Kmaksat|<span style="color:gray">Kmaksat</span>]] || [[Special:Contributions/Kmaksat|{{formatnum:3969}}]] || {{Permissions|Kmaksat}} |- | 19 || [[User:Үрүйэ|<span style="color:gray">Үрүйэ</span>]] || [[Special:Contributions/Үрүйэ|{{formatnum:3964}}]] || {{Permissions|Үрүйэ}} |- | 20 || [[User:Kgbek|<span style="color:gray">Kgbek</span>]] || [[Special:Contributions/Kgbek|{{formatnum:3618}}]] || {{Permissions|Kgbek}} |- | 21 || [[User:Connexxx|<span style="color:gray">Connexxx</span>]] || [[Special:Contributions/Connexxx|{{formatnum:3478}}]] || {{Permissions|Connexxx}} |- | 22 || [[User:Elebayev|<span style="color:gray">Elebayev</span>]] || [[Special:Contributions/Elebayev|{{formatnum:3382}}]] || {{Permissions|Elebayev}} |- | 23 || [[User:Aidabishkek|<span style="color:gray">Aidabishkek</span>]] || [[Special:Contributions/Aidabishkek|{{formatnum:3167}}]] || {{Permissions|Aidabishkek}} |- | 24 || [[User:Askar Nazyrov|<span style="color:gray">Askar Nazyrov</span>]] || [[Special:Contributions/Askar Nazyrov|{{formatnum:2724}}]] || {{Permissions|Askar Nazyrov}} |- | 25 || [[User:Umut|<span style="color:gray">Umut</span>]] || [[Special:Contributions/Umut|{{formatnum:2419}}]] || {{Permissions|Umut}} |- | 26 || [[User:QECUB|<span style="color:gray">QECUB</span>]] || [[Special:Contributions/QECUB|{{formatnum:2264}}]] || {{Permissions|QECUB}} |- | 27 || [[User:Бахтияр Толукбаев|<span style="color:gray">Бахтияр Толукбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Бахтияр Толукбаев|{{formatnum:2158}}]] || {{Permissions|Бахтияр Толукбаев}} |- | 28 || [[User:Roman, Alexej and Vładimir|<span style="color:gray">Roman, Alexej and Vładimir</span>]] || [[Special:Contributions/Roman, Alexej and Vładimir|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Roman, Alexej and Vładimir}} |- | 29 || [[User:Kairat Zamirbekov|Kairat Zamirbekov]] || [[Special:Contributions/Kairat Zamirbekov|{{formatnum:1601}}]] || {{Permissions|Kairat Zamirbekov}} |- | 30 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:1457}}]] || {{Permissions|Gliwi}} |- | 31 || [[User:Meri|<span style="color:gray">Meri</span>]] || [[Special:Contributions/Meri|{{formatnum:1392}}]] || {{Permissions|Meri}} |- | 32 || [[User:Asankozhoevas|<span style="color:gray">Asankozhoevas</span>]] || [[Special:Contributions/Asankozhoevas|{{formatnum:1279}}]] || {{Permissions|Asankozhoevas}} |- | 33 || [[User:Adinai|<span style="color:gray">Adinai</span>]] || [[Special:Contributions/Adinai|{{formatnum:1270}}]] || {{Permissions|Adinai}} |- | 34 || [[User:Friendwip.kg|<span style="color:gray">Friendwip.kg</span>]] || [[Special:Contributions/Friendwip.kg|{{formatnum:1187}}]] || {{Permissions|Friendwip.kg}} |- | 35 || [[User:Kglive|<span style="color:gray">Kglive</span>]] || [[Special:Contributions/Kglive|{{formatnum:1067}}]] || {{Permissions|Kglive}} |- | 36 || [[User:UlutSoft6|<span style="color:gray">UlutSoft6</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft6|{{formatnum:1027}}]] || {{Permissions|UlutSoft6}} |- | 37 || [[User:TarPas|<span style="color:gray">TarPas</span>]] || [[Special:Contributions/TarPas|{{formatnum:1019}}]] || {{Permissions|TarPas}} |- | 38 || [[User:Gulzhana|<span style="color:gray">Gulzhana</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzhana|{{formatnum:993}}]] || {{Permissions|Gulzhana}} |- | 39 || [[User:Arsensky|Arsensky]] || [[Special:Contributions/Arsensky|{{formatnum:885}}]] || {{Permissions|Arsensky}} |- | 40 || [[User:Aida23a|<span style="color:gray">Aida23a</span>]] || [[Special:Contributions/Aida23a|{{formatnum:872}}]] || {{Permissions|Aida23a}} |- | 41 || [[User:Dnes1302|<span style="color:gray">Dnes1302</span>]] || [[Special:Contributions/Dnes1302|{{formatnum:845}}]] || {{Permissions|Dnes1302}} |- | 42 || [[User:Элдин беги|<span style="color:gray">Элдин беги</span>]] || [[Special:Contributions/Элдин беги|{{formatnum:834}}]] || {{Permissions|Элдин беги}} |- | 43 || [[User:UlutSoft1|<span style="color:gray">UlutSoft1</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft1|{{formatnum:818}}]] || {{Permissions|UlutSoft1}} |- | 44 || [[User:Rotlink|<span style="color:gray">Rotlink</span>]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:799}}]] || {{Permissions|Rotlink}} |- | 45 || [[User:Chris die Seele|<span style="color:gray">Chris die Seele</span>]] || [[Special:Contributions/Chris die Seele|{{formatnum:792}}]] || {{Permissions|Chris die Seele}} |- | 46 || [[User:Дилдорбек|Дилдорбек]] || [[Special:Contributions/Дилдорбек|{{formatnum:702}}]] || {{Permissions|Дилдорбек}} |- | 47 || [[User:Aiylchy|<span style="color:gray">Aiylchy</span>]] || [[Special:Contributions/Aiylchy|{{formatnum:697}}]] || {{Permissions|Aiylchy}} |- | 48 || [[User:Estebesovdastan|<span style="color:gray">Estebesovdastan</span>]] || [[Special:Contributions/Estebesovdastan|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|Estebesovdastan}} |- | 49 || [[User:Jakshysapa|<span style="color:gray">Jakshysapa</span>]] || [[Special:Contributions/Jakshysapa|{{formatnum:672}}]] || {{Permissions|Jakshysapa}} |- | 50 || [[User:Lirchik|<span style="color:gray">Lirchik</span>]] || [[Special:Contributions/Lirchik|{{formatnum:649}}]] || {{Permissions|Lirchik}} |- | 51 || [[User:Ch|Ch]] || [[Special:Contributions/Ch|{{formatnum:626}}]] || {{Permissions|Ch}} |- | 52 || [[User:Amantur r|<span style="color:gray">Amantur r</span>]] || [[Special:Contributions/Amantur r|{{formatnum:606}}]] || {{Permissions|Amantur r}} |- | 53 || [[User:Cekli829|<span style="color:gray">Cekli829</span>]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|Cekli829}} |- | 54 || [[User:Табалдыев Ысламбек|<span style="color:gray">Табалдыев Ысламбек</span>]] || [[Special:Contributions/Табалдыев Ысламбек|{{formatnum:590}}]] || {{Permissions|Табалдыев Ысламбек}} |- | 55 || [[User:S(uz)ak|<span style="color:gray">S(uz)ak</span>]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:585}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}} |- | 56 || [[User:Firespeaker|<span style="color:gray">Firespeaker</span>]] || [[Special:Contributions/Firespeaker|{{formatnum:573}}]] || {{Permissions|Firespeaker}} |- | 57 || [[User:Gulzat05|<span style="color:gray">Gulzat05</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzat05|{{formatnum:571}}]] || {{Permissions|Gulzat05}} |- | 58 || [[User:Канымбу|<span style="color:gray">Канымбу</span>]] || [[Special:Contributions/Канымбу|{{formatnum:564}}]] || {{Permissions|Канымбу}} |- | 59 || [[User:Zhanyl90|<span style="color:gray">Zhanyl90</span>]] || [[Special:Contributions/Zhanyl90|{{formatnum:551}}]] || {{Permissions|Zhanyl90}} |- | 60 || [[User:Aladobot|<span style="color:gray">Aladobot</span>]] || [[Special:Contributions/Aladobot|{{formatnum:548}}]] || {{Permissions|Aladobot}} |- | 61 || [[User:Gulaiym001|<span style="color:gray">Gulaiym001</span>]] || [[Special:Contributions/Gulaiym001|{{formatnum:540}}]] || {{Permissions|Gulaiym001}} |- | 62 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:528}}]] || {{Permissions|Makenzis}} |- | 63 || [[User:Орозобек Түгөлбаев|<span style="color:gray">Орозобек Түгөлбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Орозобек Түгөлбаев|{{formatnum:522}}]] || {{Permissions|Орозобек Түгөлбаев}} |- | 64 || [[User:Кайып Пайзылдаев|<span style="color:gray">Кайып Пайзылдаев</span>]] || [[Special:Contributions/Кайып Пайзылдаев|{{formatnum:497}}]] || {{Permissions|Кайып Пайзылдаев}} |- | 65 || [[User:Бегаим|<span style="color:gray">Бегаим</span>]] || [[Special:Contributions/Бегаим|{{formatnum:463}}]] || {{Permissions|Бегаим}} |- | 66 || [[User:Rartat|<span style="color:gray">Rartat</span>]] || [[Special:Contributions/Rartat|{{formatnum:462}}]] || {{Permissions|Rartat}} |- | 67 || [[User:Fornax|<span style="color:gray">Fornax</span>]] || [[Special:Contributions/Fornax|{{formatnum:459}}]] || {{Permissions|Fornax}} |- | 68 || [[User:PlanespotterA320|<span style="color:gray">PlanespotterA320</span>]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:457}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}} |- | 69 || [[User:UlutSoft4|<span style="color:gray">UlutSoft4</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft4|{{formatnum:447}}]] || {{Permissions|UlutSoft4}} |- | 70 || [[User:ДолбоЯщер|ДолбоЯщер]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:439}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}} |- | 71 || [[User:Hugo.arg|<span style="color:gray">Hugo.arg</span>]] || [[Special:Contributions/Hugo.arg|{{formatnum:434}}]] || {{Permissions|Hugo.arg}} |- | 72 || [[User:Pathoschild|Pathoschild]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Pathoschild}} |- | 73 || [[User:Ksc~ruwiki|<span style="color:gray">Ksc~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ksc~ruwiki|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Ksc~ruwiki}} |- | 74 || [[User:Алтынбек Касымов|<span style="color:gray">Алтынбек Касымов</span>]] || [[Special:Contributions/Алтынбек Касымов|{{formatnum:418}}]] || {{Permissions|Алтынбек Касымов}} |- | 75 || [[User:Εὐθυμένης|<span style="color:gray">Εὐθυμένης</span>]] || [[Special:Contributions/Εὐθυμένης|{{formatnum:409}}]] || {{Permissions|Εὐθυμένης}} |- | 76 || [[User:Namir|<span style="color:gray">Namir</span>]] || [[Special:Contributions/Namir|{{formatnum:376}}]] || {{Permissions|Namir}} |- | 77 || [[User:Госфонд ИС|<span style="color:gray">Госфонд ИС</span>]] || [[Special:Contributions/Госфонд ИС|{{formatnum:361}}]] || {{Permissions|Госфонд ИС}} |- | 78 || [[User:V3~kywiki|<span style="color:gray">V3~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/V3~kywiki|{{formatnum:357}}]] || {{Permissions|V3~kywiki}} |- | 79 || [[User:NurlanKG Bishkek editor|NurlanKG Bishkek editor]] || [[Special:Contributions/NurlanKG Bishkek editor|{{formatnum:355}}]] || {{Permissions|NurlanKG Bishkek editor}} |- | 80 || [[User:AdemazAlmaz|<span style="color:gray">AdemazAlmaz</span>]] || [[Special:Contributions/AdemazAlmaz|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|AdemazAlmaz}} |- | 81 || [[User:Ырысгул|<span style="color:gray">Ырысгул</span>]] || [[Special:Contributions/Ырысгул|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|Ырысгул}} |- | 82 || [[User:Nurjamal|<span style="color:gray">Nurjamal</span>]] || [[Special:Contributions/Nurjamal|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nurjamal}} |- | 83 || [[User:Nursultan|<span style="color:gray">Nursultan</span>]] || [[Special:Contributions/Nursultan|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nursultan}} |- | 84 || [[User:Aymira|<span style="color:gray">Aymira</span>]] || [[Special:Contributions/Aymira|{{formatnum:321}}]] || {{Permissions|Aymira}} |- | 85 || [[User:Ptbotgourou|<span style="color:gray">Ptbotgourou</span>]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:320}}]] || {{Permissions|Ptbotgourou}} |- | 86 || [[User:Symbat92|<span style="color:gray">Symbat92</span>]] || [[Special:Contributions/Symbat92|{{formatnum:315}}]] || {{Permissions|Symbat92}} |- | 87 || [[User:Andrew J.Kurbiko|<span style="color:gray">Andrew J.Kurbiko</span>]] || [[Special:Contributions/Andrew J.Kurbiko|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Andrew J.Kurbiko}} |- | 88 || [[User:Орозгул|<span style="color:gray">Орозгул</span>]] || [[Special:Contributions/Орозгул|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Орозгул}} |- | 89 || [[User:Ziv|<span style="color:gray">Ziv</span>]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:305}}]] || {{Permissions|Ziv}} |- | 90 || [[User:Atlikta|<span style="color:gray">Atlikta</span>]] || [[Special:Contributions/Atlikta|{{formatnum:298}}]] || {{Permissions|Atlikta}} |- | 91 || [[User:Abiyoyo|<span style="color:gray">Abiyoyo</span>]] || [[Special:Contributions/Abiyoyo|{{formatnum:295}}]] || {{Permissions|Abiyoyo}} |- | 92 || [[User:Росул|<span style="color:gray">Росул</span>]] || [[Special:Contributions/Росул|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Росул}} |- | 93 || [[User:Elya3|<span style="color:gray">Elya3</span>]] || [[Special:Contributions/Elya3|{{formatnum:292}}]] || {{Permissions|Elya3}} |- | 94 || [[User:Baronnet|<span style="color:gray">Baronnet</span>]] || [[Special:Contributions/Baronnet|{{formatnum:287}}]] || {{Permissions|Baronnet}} |- | 95 || [[User:Ahmadi~ruwiki|<span style="color:gray">Ahmadi~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ahmadi~ruwiki|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Ahmadi~ruwiki}} |- | 96 || [[User:Rakutai|<span style="color:gray">Rakutai</span>]] || [[Special:Contributions/Rakutai|{{formatnum:284}}]] || {{Permissions|Rakutai}} |- | 97 || [[User:Minorax|<span style="color:gray">Minorax</span>]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:283}}]] || {{Permissions|Minorax}} |- | 98 || [[User:Peri~kywiki|<span style="color:gray">Peri~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/Peri~kywiki|{{formatnum:266}}]] || {{Permissions|Peri~kywiki}} |- | 99 || [[User:Ashirov Maksatbek|<span style="color:gray">Ashirov Maksatbek</span>]] || [[Special:Contributions/Ashirov Maksatbek|{{formatnum:265}}]] || {{Permissions|Ashirov Maksatbek}} |- | 100 || [[User:Asel90|<span style="color:gray">Asel90</span>]] || [[Special:Contributions/Asel90|{{formatnum:263}}]] || {{Permissions|Asel90}} |- | 101 || [[User:Belekoff|<span style="color:gray">Belekoff</span>]] || [[Special:Contributions/Belekoff|{{formatnum:261}}]] || {{Permissions|Belekoff}} |- | 102 || [[User:Jol004u|<span style="color:gray">Jol004u</span>]] || [[Special:Contributions/Jol004u|{{formatnum:258}}]] || {{Permissions|Jol004u}} |- | 103 || [[User:Janyzak|<span style="color:gray">Janyzak</span>]] || [[Special:Contributions/Janyzak|{{formatnum:255}}]] || {{Permissions|Janyzak}} |- | 104 || [[User:Машъал|<span style="color:gray">Машъал</span>]] || [[Special:Contributions/Машъал|{{formatnum:254}}]] || {{Permissions|Машъал}} |- | 105 || [[User:Fatim|<span style="color:gray">Fatim</span>]] || [[Special:Contributions/Fatim|{{formatnum:253}}]] || {{Permissions|Fatim}} |- | 106 || [[User:Баха Исаев|<span style="color:gray">Баха Исаев</span>]] || [[Special:Contributions/Баха Исаев|{{formatnum:249}}]] || {{Permissions|Баха Исаев}} |- | 107 || [[User:Noloun|<span style="color:gray">Noloun</span>]] || [[Special:Contributions/Noloun|{{formatnum:248}}]] || {{Permissions|Noloun}} |- | 108 || [[User:Чоко Бой|<span style="color:gray">Чоко Бой</span>]] || [[Special:Contributions/Чоко Бой|{{formatnum:243}}]] || {{Permissions|Чоко Бой}} |- | 109 || [[User:Tynchtykbek|<span style="color:gray">Tynchtykbek</span>]] || [[Special:Contributions/Tynchtykbek|{{formatnum:243}}]] || {{Permissions|Tynchtykbek}} |- | 110 || [[User:Dutcman|<span style="color:gray">Dutcman</span>]] || [[Special:Contributions/Dutcman|{{formatnum:242}}]] || {{Permissions|Dutcman}} |- | 111 || [[User:Ulan A|<span style="color:gray">Ulan A</span>]] || [[Special:Contributions/Ulan A|{{formatnum:241}}]] || {{Permissions|Ulan A}} |- | 112 || [[User:DragonBot|<span style="color:gray">DragonBot</span>]] || [[Special:Contributions/DragonBot|{{formatnum:235}}]] || {{Permissions|DragonBot}} |- | 113 || [[User:Таалай Берен|<span style="color:gray">Таалай Берен</span>]] || [[Special:Contributions/Таалай Берен|{{formatnum:231}}]] || {{Permissions|Таалай Берен}} |- | 114 || [[User:Adilet15|<span style="color:gray">Adilet15</span>]] || [[Special:Contributions/Adilet15|{{formatnum:223}}]] || {{Permissions|Adilet15}} |- | 115 || [[User:Dostojewskij|<span style="color:gray">Dostojewskij</span>]] || [[Special:Contributions/Dostojewskij|{{formatnum:220}}]] || {{Permissions|Dostojewskij}} |- | 116 || [[User:MauritsBot|<span style="color:gray">MauritsBot</span>]] || [[Special:Contributions/MauritsBot|{{formatnum:218}}]] || {{Permissions|MauritsBot}} |- | 117 || [[User:タチコマ robot|<span style="color:gray">タチコマ robot</span>]] || [[Special:Contributions/タチコマ robot|{{formatnum:216}}]] || {{Permissions|タチコマ robot}} |- | 118 || [[User:Adamboluu|<span style="color:gray">Adamboluu</span>]] || [[Special:Contributions/Adamboluu|{{formatnum:213}}]] || {{Permissions|Adamboluu}} |- | 119 || [[User:Dr.atakulov|<span style="color:gray">Dr.atakulov</span>]] || [[Special:Contributions/Dr.atakulov|{{formatnum:211}}]] || {{Permissions|Dr.atakulov}} |- | 120 || [[User:Dinamik-bot|<span style="color:gray">Dinamik-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Dinamik-bot|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Dinamik-bot}} |- | 121 || [[User:Kyrgyzchala|<span style="color:gray">Kyrgyzchala</span>]] || [[Special:Contributions/Kyrgyzchala|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Kyrgyzchala}} |- | 122 || [[User:Anara|<span style="color:gray">Anara</span>]] || [[Special:Contributions/Anara|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Anara}} |- | 123 || [[User:UlutSoft2|<span style="color:gray">UlutSoft2</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft2|{{formatnum:209}}]] || {{Permissions|UlutSoft2}} |- | 124 || [[User:YFdyh-bot|<span style="color:gray">YFdyh-bot</span>]] || [[Special:Contributions/YFdyh-bot|{{formatnum:209}}]] || {{Permissions|YFdyh-bot}} |- | 125 || [[User:A.djan|<span style="color:gray">A.djan</span>]] || [[Special:Contributions/A.djan|{{formatnum:206}}]] || {{Permissions|A.djan}} |- | 126 || [[User:Robbot|<span style="color:gray">Robbot</span>]] || [[Special:Contributions/Robbot|{{formatnum:205}}]] || {{Permissions|Robbot}} |- | 127 || [[User:Chingis|<span style="color:gray">Chingis</span>]] || [[Special:Contributions/Chingis|{{formatnum:205}}]] || {{Permissions|Chingis}} |- | 128 || [[User:Foggy kub|<span style="color:gray">Foggy kub</span>]] || [[Special:Contributions/Foggy kub|{{formatnum:204}}]] || {{Permissions|Foggy kub}} |- | 129 || [[User:Чръный человек|<span style="color:gray">Чръный человек</span>]] || [[Special:Contributions/Чръный человек|{{formatnum:203}}]] || {{Permissions|Чръный человек}} |- | 130 || [[User:Мыктыбек|<span style="color:gray">Мыктыбек</span>]] || [[Special:Contributions/Мыктыбек|{{formatnum:203}}]] || {{Permissions|Мыктыбек}} |- | 131 || [[User:Adamantine|<span style="color:gray">Adamantine</span>]] || [[Special:Contributions/Adamantine|{{formatnum:201}}]] || {{Permissions|Adamantine}} |- | 132 || [[User:BakytTalas|<span style="color:gray">BakytTalas</span>]] || [[Special:Contributions/BakytTalas|{{formatnum:201}}]] || {{Permissions|BakytTalas}} |- | 133 || [[User:Zorrobot|<span style="color:gray">Zorrobot</span>]] || [[Special:Contributions/Zorrobot|{{formatnum:200}}]] || {{Permissions|Zorrobot}} |- | 134 || [[User:Мастер теней|<span style="color:gray">Мастер теней</span>]] || [[Special:Contributions/Мастер теней|{{formatnum:198}}]] || {{Permissions|Мастер теней}} |- | 135 || [[User:Amirobot|<span style="color:gray">Amirobot</span>]] || [[Special:Contributions/Amirobot|{{formatnum:197}}]] || {{Permissions|Amirobot}} |- | 136 || [[User:HerculeBot|<span style="color:gray">HerculeBot</span>]] || [[Special:Contributions/HerculeBot|{{formatnum:195}}]] || {{Permissions|HerculeBot}} |- | 137 || [[User:GhalyBot|<span style="color:gray">GhalyBot</span>]] || [[Special:Contributions/GhalyBot|{{formatnum:187}}]] || {{Permissions|GhalyBot}} |- | 138 || [[User:DARIO SEVERI|<span style="color:gray">DARIO SEVERI</span>]] || [[Special:Contributions/DARIO SEVERI|{{formatnum:172}}]] || {{Permissions|DARIO SEVERI}} |- | 139 || [[User:Temir21|<span style="color:gray">Temir21</span>]] || [[Special:Contributions/Temir21|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Temir21}} |- | 140 || [[User:Nasihat.kg|<span style="color:gray">Nasihat.kg</span>]] || [[Special:Contributions/Nasihat.kg|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Nasihat.kg}} |- | 141 || [[User:Vasit|<span style="color:gray">Vasit</span>]] || [[Special:Contributions/Vasit|{{formatnum:166}}]] || {{Permissions|Vasit}} |- | 142 || [[User:CarsracBot|<span style="color:gray">CarsracBot</span>]] || [[Special:Contributions/CarsracBot|{{formatnum:163}}]] || {{Permissions|CarsracBot}} |- | 143 || [[User:HiW-Bot|<span style="color:gray">HiW-Bot</span>]] || [[Special:Contributions/HiW-Bot|{{formatnum:163}}]] || {{Permissions|HiW-Bot}} |- | 144 || [[User:JYBot|<span style="color:gray">JYBot</span>]] || [[Special:Contributions/JYBot|{{formatnum:162}}]] || {{Permissions|JYBot}} |- | 145 || [[User:NKOzi|<span style="color:gray">NKOzi</span>]] || [[Special:Contributions/NKOzi|{{formatnum:159}}]] || {{Permissions|NKOzi}} |- | 146 || [[User:Кичинекей Поллианна|<span style="color:gray">Кичинекей Поллианна</span>]] || [[Special:Contributions/Кичинекей Поллианна|{{formatnum:158}}]] || {{Permissions|Кичинекей Поллианна}} |- | 147 || [[User:Samatq|<span style="color:gray">Samatq</span>]] || [[Special:Contributions/Samatq|{{formatnum:157}}]] || {{Permissions|Samatq}} |- | 148 || [[User:Sampo.Kuusi|<span style="color:gray">Sampo.Kuusi</span>]] || [[Special:Contributions/Sampo.Kuusi|{{formatnum:157}}]] || {{Permissions|Sampo.Kuusi}} |- | 149 || [[User:Azamat Omar|<span style="color:gray">Azamat Omar</span>]] || [[Special:Contributions/Azamat Omar|{{formatnum:155}}]] || {{Permissions|Azamat Omar}} |- | 150 || [[User:Kaiyr|<span style="color:gray">Kaiyr</span>]] || [[Special:Contributions/Kaiyr|{{formatnum:154}}]] || {{Permissions|Kaiyr}} {{/end}} lmjogmh3zfnus1sebxyt2aasm77unba Википедия:Түзөтүүлөр саны боюнча боттор тизмеси 4 137589 651626 651596 2026-08-26T12:02:11Z Jembot 9565 Bot: Маалыматтар жаңыланды 651626 wikitext text/x-wiki {{/begin|150}} |- | 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:115263}}]] |- | 2 || [[User:ChoRusBot|<span style="color:gray">ChoRusBot</span>]] || [[Special:Contributions/ChoRusBot|{{formatnum:70508}}]] |- | 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:35827}}]] |- | 4 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:8513}}]] |- | 5 || [[User:Xqbot|Xqbot]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:7219}}]] |- | 6 || [[User:VertexBot|<span style="color:gray">VertexBot</span>]] || [[Special:Contributions/VertexBot|{{formatnum:6637}}]] |- | 7 || [[User:MerlIwBot|<span style="color:gray">MerlIwBot</span>]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:5237}}]] |- | 8 || [[User:VolkovBot|<span style="color:gray">VolkovBot</span>]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:3666}}]] |- | 9 || [[User:Legobot|<span style="color:gray">Legobot</span>]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:3325}}]] |- | 10 || [[User:TXiKiBoT|<span style="color:gray">TXiKiBoT</span>]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:3259}}]] |- | 11 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:3203}}]] |- | 12 || [[User:SieBot|<span style="color:gray">SieBot</span>]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:2910}}]] |- | 13 || [[User:Luckas-bot|<span style="color:gray">Luckas-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:2815}}]] |- | 14 || [[User:ZéroBot|<span style="color:gray">ZéroBot</span>]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:1942}}]] |- | 15 || [[User:WikitanvirBot|<span style="color:gray">WikitanvirBot</span>]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1927}}]] |- | 16 || [[User:Addbot|<span style="color:gray">Addbot</span>]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:1596}}]] |- | 17 || [[User:ArthurBot|<span style="color:gray">ArthurBot</span>]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:1492}}]] |- | 18 || [[User:JAnDbot|<span style="color:gray">JAnDbot</span>]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:1332}}]] |- | 19 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1237}}]] |- | 20 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:1139}}]] |- | 21 || [[User:Escarbot|<span style="color:gray">Escarbot</span>]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:1039}}]] |- | 22 || [[User:MelancholieBot|<span style="color:gray">MelancholieBot</span>]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:911}}]] |- | 23 || [[User:FoxBot|<span style="color:gray">FoxBot</span>]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:890}}]] |- | 24 || [[User:TjBot|<span style="color:gray">TjBot</span>]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:802}}]] |- | 25 || [[User:AlleborgoBot|<span style="color:gray">AlleborgoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:690}}]] |- | 26 || [[User:Thijs!bot|<span style="color:gray">Thijs!bot</span>]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:686}}]] |- | 27 || [[User:Idioma-bot|<span style="color:gray">Idioma-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:663}}]] |- | 28 || [[User:RedBot|<span style="color:gray">RedBot</span>]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:592}}]] |- | 29 || [[User:JackieBot|<span style="color:gray">JackieBot</span>]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:545}}]] |- | 30 || [[User:MastiBot|<span style="color:gray">MastiBot</span>]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:511}}]] |- | 31 || [[User:Synthebot|<span style="color:gray">Synthebot</span>]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:486}}]] |- | 32 || [[User:Mjbmrbot|<span style="color:gray">Mjbmrbot</span>]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:468}}]] |- | 33 || [[User:HRoestBot|<span style="color:gray">HRoestBot</span>]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:455}}]] |- | 34 || [[User:Ripchip Bot|<span style="color:gray">Ripchip Bot</span>]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:438}}]] |- | 35 || [[User:Alexbot|<span style="color:gray">Alexbot</span>]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:420}}]] |- | 36 || [[User:AvocatoBot|<span style="color:gray">AvocatoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:405}}]] |- | 37 || [[User:KamikazeBot|<span style="color:gray">KamikazeBot</span>]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:366}}]] |- | 38 || [[User:LaaknorBot|<span style="color:gray">LaaknorBot</span>]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:352}}]] |- | 39 || [[User:Movses-bot|<span style="color:gray">Movses-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:332}}]] |- | 40 || [[User:YiFeiBot|<span style="color:gray">YiFeiBot</span>]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:311}}]] |- | 41 || [[User:Rubinbot|<span style="color:gray">Rubinbot</span>]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:310}}]] |- | 42 || [[User:PipepBot|<span style="color:gray">PipepBot</span>]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:306}}]] |- | 43 || [[User:Vagobot|<span style="color:gray">Vagobot</span>]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:294}}]] |- | 44 || [[User:AvicBot|<span style="color:gray">AvicBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:290}}]] |- | 45 || [[User:SilvonenBot|<span style="color:gray">SilvonenBot</span>]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:282}}]] |- | 46 || [[User:Gerakibot|<span style="color:gray">Gerakibot</span>]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:282}}]] |- | 47 || [[User:Purbo T|<span style="color:gray">Purbo T</span>]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:278}}]] |- | 48 || [[User:Makecat-bot|<span style="color:gray">Makecat-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:275}}]] |- | 49 || [[User:BotMultichill|<span style="color:gray">BotMultichill</span>]] || [[Special:Contributions/BotMultichill|{{formatnum:233}}]] |- | 50 || [[User:PixelBot|<span style="color:gray">PixelBot</span>]] || [[Special:Contributions/PixelBot|{{formatnum:106}}]] |- | 51 || [[User:Loveless|<span style="color:gray">Loveless</span>]] || [[Special:Contributions/Loveless|{{formatnum:99}}]] |- | 52 || [[User:MediaWiki default|<span style="color:gray">MediaWiki default</span>]] || [[Special:Contributions/MediaWiki default|{{formatnum:21}}]] |- | 53 || [[User:Maintenance script|<span style="color:gray">Maintenance script</span>]] || [[Special:Contributions/Maintenance script|{{formatnum:13}}]] |- | 54 || [[User:Flow talk page manager|<span style="color:gray">Flow talk page manager</span>]] || [[Special:Contributions/Flow talk page manager|{{formatnum:8}}]] {{/end}} 3lcyvxc2e1ljjkxnmdzzjg1zzesvt94 Википедия:Түзөтүүлөр саны боюнча Википедиячылар тизмеси (боттор менен бирге) 4 137601 651625 651595 2026-08-26T12:02:09Z Jembot 9565 Bot: Маалыматтар жаңыланды 651625 wikitext text/x-wiki {{/begin|150}} |- | 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:115263}}]] || {{Permissions|JigildikBot}} |- | 2 || [[User:ChoRusBot|<span style="color:gray">ChoRusBot</span>]] || [[Special:Contributions/ChoRusBot|{{formatnum:70508}}]] || {{Permissions|ChoRusBot}} |- | 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:35827}}]] || {{Permissions|InternetArchiveBot}} |- | 4 || [[User:Chaoborus|Chaoborus]] || [[Special:Contributions/Chaoborus|{{formatnum:25689}}]] || {{Permissions|Chaoborus}} |- | 5 || [[User:Bosogo|<span style="color:gray">Bosogo</span>]] || [[Special:Contributions/Bosogo|{{formatnum:18491}}]] || {{Permissions|Bosogo}} |- | 6 || [[User:Artelow|Artelow]] || [[Special:Contributions/Artelow|{{formatnum:14087}}]] || {{Permissions|Artelow}} |- | 7 || [[User:Chorobek|<span style="color:gray">Chorobek</span>]] || [[Special:Contributions/Chorobek|{{formatnum:13446}}]] || {{Permissions|Chorobek}} |- | 8 || [[User:Mirzoulugʻbek|<span style="color:gray">Mirzoulugʻbek</span>]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:12819}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}} |- | 9 || [[User:Абдырашит Сатылганов|<span style="color:gray">Абдырашит Сатылганов</span>]] || [[Special:Contributions/Абдырашит Сатылганов|{{formatnum:11073}}]] || {{Permissions|Абдырашит Сатылганов}} |- | 10 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:8513}}]] || {{Permissions|EmausBot}} |- | 11 || [[User:Baydastann|Baydastann]] || [[Special:Contributions/Baydastann|{{formatnum:7970}}]] || {{Permissions|Baydastann}} |- | 12 || [[User:Xqbot|Xqbot]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:7219}}]] || {{Permissions|Xqbot}} |- | 13 || [[User:VertexBot|<span style="color:gray">VertexBot</span>]] || [[Special:Contributions/VertexBot|{{formatnum:6637}}]] || {{Permissions|VertexBot}} |- | 14 || [[User:Элден|<span style="color:gray">Элден</span>]] || [[Special:Contributions/Элден|{{formatnum:6447}}]] || {{Permissions|Элден}} |- | 15 || [[User:Aiyanakk|Aiyanakk]] || [[Special:Contributions/Aiyanakk|{{formatnum:6002}}]] || {{Permissions|Aiyanakk}} |- | 16 || [[User:UlutSoft3|<span style="color:gray">UlutSoft3</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft3|{{formatnum:5435}}]] || {{Permissions|UlutSoft3}} |- | 17 || [[User:Чагылган|<span style="color:gray">Чагылган</span>]] || [[Special:Contributions/Чагылган|{{formatnum:5412}}]] || {{Permissions|Чагылган}} |- | 18 || [[User:MerlIwBot|<span style="color:gray">MerlIwBot</span>]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:5237}}]] || {{Permissions|MerlIwBot}} |- | 19 || [[User:Эльза Мамбетакунова|<span style="color:gray">Эльза Мамбетакунова</span>]] || [[Special:Contributions/Эльза Мамбетакунова|{{formatnum:5098}}]] || {{Permissions|Эльза Мамбетакунова}} |- | 20 || [[User:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]] || [[Special:Contributions/Tynchtyk Chorotegin|{{formatnum:4965}}]] || {{Permissions|Tynchtyk Chorotegin}} |- | 21 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:4519}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}} |- | 22 || [[User:ImeNtrav|<span style="color:gray">ImeNtrav</span>]] || [[Special:Contributions/ImeNtrav|{{formatnum:4506}}]] || {{Permissions|ImeNtrav}} |- | 23 || [[User:Maksat|<span style="color:gray">Maksat</span>]] || [[Special:Contributions/Maksat|{{formatnum:4218}}]] || {{Permissions|Maksat}} |- | 24 || [[User:Shchb|<span style="color:gray">Shchb</span>]] || [[Special:Contributions/Shchb|{{formatnum:4150}}]] || {{Permissions|Shchb}} |- | 25 || [[User:Kmaksat|<span style="color:gray">Kmaksat</span>]] || [[Special:Contributions/Kmaksat|{{formatnum:3969}}]] || {{Permissions|Kmaksat}} |- | 26 || [[User:Үрүйэ|<span style="color:gray">Үрүйэ</span>]] || [[Special:Contributions/Үрүйэ|{{formatnum:3964}}]] || {{Permissions|Үрүйэ}} |- | 27 || [[User:VolkovBot|<span style="color:gray">VolkovBot</span>]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:3666}}]] || {{Permissions|VolkovBot}} |- | 28 || [[User:Kgbek|<span style="color:gray">Kgbek</span>]] || [[Special:Contributions/Kgbek|{{formatnum:3618}}]] || {{Permissions|Kgbek}} |- | 29 || [[User:Connexxx|<span style="color:gray">Connexxx</span>]] || [[Special:Contributions/Connexxx|{{formatnum:3478}}]] || {{Permissions|Connexxx}} |- | 30 || [[User:Elebayev|<span style="color:gray">Elebayev</span>]] || [[Special:Contributions/Elebayev|{{formatnum:3382}}]] || {{Permissions|Elebayev}} |- | 31 || [[User:Legobot|<span style="color:gray">Legobot</span>]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:3325}}]] || {{Permissions|Legobot}} |- | 32 || [[User:TXiKiBoT|<span style="color:gray">TXiKiBoT</span>]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:3259}}]] || {{Permissions|TXiKiBoT}} |- | 33 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:3203}}]] || {{Permissions|CommonsDelinker}} |- | 34 || [[User:Aidabishkek|<span style="color:gray">Aidabishkek</span>]] || [[Special:Contributions/Aidabishkek|{{formatnum:3167}}]] || {{Permissions|Aidabishkek}} |- | 35 || [[User:SieBot|<span style="color:gray">SieBot</span>]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:2910}}]] || {{Permissions|SieBot}} |- | 36 || [[User:Luckas-bot|<span style="color:gray">Luckas-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:2815}}]] || {{Permissions|Luckas-bot}} |- | 37 || [[User:Askar Nazyrov|<span style="color:gray">Askar Nazyrov</span>]] || [[Special:Contributions/Askar Nazyrov|{{formatnum:2724}}]] || {{Permissions|Askar Nazyrov}} |- | 38 || [[User:Umut|<span style="color:gray">Umut</span>]] || [[Special:Contributions/Umut|{{formatnum:2419}}]] || {{Permissions|Umut}} |- | 39 || [[User:QECUB|<span style="color:gray">QECUB</span>]] || [[Special:Contributions/QECUB|{{formatnum:2264}}]] || {{Permissions|QECUB}} |- | 40 || [[User:Бахтияр Толукбаев|<span style="color:gray">Бахтияр Толукбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Бахтияр Толукбаев|{{formatnum:2158}}]] || {{Permissions|Бахтияр Толукбаев}} |- | 41 || [[User:ZéroBot|<span style="color:gray">ZéroBot</span>]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:1942}}]] || {{Permissions|ZéroBot}} |- | 42 || [[User:WikitanvirBot|<span style="color:gray">WikitanvirBot</span>]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1927}}]] || {{Permissions|WikitanvirBot}} |- | 43 || [[User:Roman, Alexej and Vładimir|<span style="color:gray">Roman, Alexej and Vładimir</span>]] || [[Special:Contributions/Roman, Alexej and Vładimir|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Roman, Alexej and Vładimir}} |- | 44 || [[User:Kairat Zamirbekov|Kairat Zamirbekov]] || [[Special:Contributions/Kairat Zamirbekov|{{formatnum:1601}}]] || {{Permissions|Kairat Zamirbekov}} |- | 45 || [[User:Addbot|<span style="color:gray">Addbot</span>]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:1596}}]] || {{Permissions|Addbot}} |- | 46 || [[User:ArthurBot|<span style="color:gray">ArthurBot</span>]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:1492}}]] || {{Permissions|ArthurBot}} |- | 47 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:1457}}]] || {{Permissions|Gliwi}} |- | 48 || [[User:Meri|<span style="color:gray">Meri</span>]] || [[Special:Contributions/Meri|{{formatnum:1392}}]] || {{Permissions|Meri}} |- | 49 || [[User:JAnDbot|<span style="color:gray">JAnDbot</span>]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:1332}}]] || {{Permissions|JAnDbot}} |- | 50 || [[User:Asankozhoevas|<span style="color:gray">Asankozhoevas</span>]] || [[Special:Contributions/Asankozhoevas|{{formatnum:1279}}]] || {{Permissions|Asankozhoevas}} |- | 51 || [[User:Adinai|<span style="color:gray">Adinai</span>]] || [[Special:Contributions/Adinai|{{formatnum:1270}}]] || {{Permissions|Adinai}} |- | 52 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1237}}]] || {{Permissions|Jembot}} |- | 53 || [[User:Friendwip.kg|<span style="color:gray">Friendwip.kg</span>]] || [[Special:Contributions/Friendwip.kg|{{formatnum:1187}}]] || {{Permissions|Friendwip.kg}} |- | 54 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:1139}}]] || {{Permissions|MediaWiki message delivery}} |- | 55 || [[User:Kglive|<span style="color:gray">Kglive</span>]] || [[Special:Contributions/Kglive|{{formatnum:1067}}]] || {{Permissions|Kglive}} |- | 56 || [[User:Escarbot|<span style="color:gray">Escarbot</span>]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:1039}}]] || {{Permissions|Escarbot}} |- | 57 || [[User:UlutSoft6|<span style="color:gray">UlutSoft6</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft6|{{formatnum:1027}}]] || {{Permissions|UlutSoft6}} |- | 58 || [[User:TarPas|<span style="color:gray">TarPas</span>]] || [[Special:Contributions/TarPas|{{formatnum:1019}}]] || {{Permissions|TarPas}} |- | 59 || [[User:Gulzhana|<span style="color:gray">Gulzhana</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzhana|{{formatnum:993}}]] || {{Permissions|Gulzhana}} |- | 60 || [[User:MelancholieBot|<span style="color:gray">MelancholieBot</span>]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:911}}]] || {{Permissions|MelancholieBot}} |- | 61 || [[User:FoxBot|<span style="color:gray">FoxBot</span>]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:890}}]] || {{Permissions|FoxBot}} |- | 62 || [[User:Arsensky|Arsensky]] || [[Special:Contributions/Arsensky|{{formatnum:885}}]] || {{Permissions|Arsensky}} |- | 63 || [[User:Aida23a|<span style="color:gray">Aida23a</span>]] || [[Special:Contributions/Aida23a|{{formatnum:872}}]] || {{Permissions|Aida23a}} |- | 64 || [[User:Dnes1302|<span style="color:gray">Dnes1302</span>]] || [[Special:Contributions/Dnes1302|{{formatnum:845}}]] || {{Permissions|Dnes1302}} |- | 65 || [[User:Элдин беги|<span style="color:gray">Элдин беги</span>]] || [[Special:Contributions/Элдин беги|{{formatnum:834}}]] || {{Permissions|Элдин беги}} |- | 66 || [[User:UlutSoft1|<span style="color:gray">UlutSoft1</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft1|{{formatnum:818}}]] || {{Permissions|UlutSoft1}} |- | 67 || [[User:TjBot|<span style="color:gray">TjBot</span>]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:802}}]] || {{Permissions|TjBot}} |- | 68 || [[User:Rotlink|<span style="color:gray">Rotlink</span>]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:799}}]] || {{Permissions|Rotlink}} |- | 69 || [[User:Chris die Seele|<span style="color:gray">Chris die Seele</span>]] || [[Special:Contributions/Chris die Seele|{{formatnum:792}}]] || {{Permissions|Chris die Seele}} |- | 70 || [[User:Дилдорбек|Дилдорбек]] || [[Special:Contributions/Дилдорбек|{{formatnum:702}}]] || {{Permissions|Дилдорбек}} |- | 71 || [[User:Aiylchy|<span style="color:gray">Aiylchy</span>]] || [[Special:Contributions/Aiylchy|{{formatnum:697}}]] || {{Permissions|Aiylchy}} |- | 72 || [[User:AlleborgoBot|<span style="color:gray">AlleborgoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|AlleborgoBot}} |- | 73 || [[User:Estebesovdastan|<span style="color:gray">Estebesovdastan</span>]] || [[Special:Contributions/Estebesovdastan|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|Estebesovdastan}} |- | 74 || [[User:Thijs!bot|<span style="color:gray">Thijs!bot</span>]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:686}}]] || {{Permissions|Thijs!bot}} |- | 75 || [[User:Jakshysapa|<span style="color:gray">Jakshysapa</span>]] || [[Special:Contributions/Jakshysapa|{{formatnum:672}}]] || {{Permissions|Jakshysapa}} |- | 76 || [[User:Idioma-bot|<span style="color:gray">Idioma-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:663}}]] || {{Permissions|Idioma-bot}} |- | 77 || [[User:Lirchik|<span style="color:gray">Lirchik</span>]] || [[Special:Contributions/Lirchik|{{formatnum:649}}]] || {{Permissions|Lirchik}} |- | 78 || [[User:Ch|Ch]] || [[Special:Contributions/Ch|{{formatnum:626}}]] || {{Permissions|Ch}} |- | 79 || [[User:Amantur r|<span style="color:gray">Amantur r</span>]] || [[Special:Contributions/Amantur r|{{formatnum:606}}]] || {{Permissions|Amantur r}} |- | 80 || [[User:Cekli829|<span style="color:gray">Cekli829</span>]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|Cekli829}} |- | 81 || [[User:RedBot|<span style="color:gray">RedBot</span>]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|RedBot}} |- | 82 || [[User:Табалдыев Ысламбек|<span style="color:gray">Табалдыев Ысламбек</span>]] || [[Special:Contributions/Табалдыев Ысламбек|{{formatnum:590}}]] || {{Permissions|Табалдыев Ысламбек}} |- | 83 || [[User:S(uz)ak|<span style="color:gray">S(uz)ak</span>]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:585}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}} |- | 84 || [[User:Firespeaker|<span style="color:gray">Firespeaker</span>]] || [[Special:Contributions/Firespeaker|{{formatnum:573}}]] || {{Permissions|Firespeaker}} |- | 85 || [[User:Gulzat05|<span style="color:gray">Gulzat05</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzat05|{{formatnum:571}}]] || {{Permissions|Gulzat05}} |- | 86 || [[User:Канымбу|<span style="color:gray">Канымбу</span>]] || [[Special:Contributions/Канымбу|{{formatnum:564}}]] || {{Permissions|Канымбу}} |- | 87 || [[User:Zhanyl90|<span style="color:gray">Zhanyl90</span>]] || [[Special:Contributions/Zhanyl90|{{formatnum:551}}]] || {{Permissions|Zhanyl90}} |- | 88 || [[User:Aladobot|<span style="color:gray">Aladobot</span>]] || [[Special:Contributions/Aladobot|{{formatnum:548}}]] || {{Permissions|Aladobot}} |- | 89 || [[User:JackieBot|<span style="color:gray">JackieBot</span>]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:545}}]] || {{Permissions|JackieBot}} |- | 90 || [[User:Gulaiym001|<span style="color:gray">Gulaiym001</span>]] || [[Special:Contributions/Gulaiym001|{{formatnum:540}}]] || {{Permissions|Gulaiym001}} |- | 91 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:528}}]] || {{Permissions|Makenzis}} |- | 92 || [[User:Орозобек Түгөлбаев|<span style="color:gray">Орозобек Түгөлбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Орозобек Түгөлбаев|{{formatnum:522}}]] || {{Permissions|Орозобек Түгөлбаев}} |- | 93 || [[User:MastiBot|<span style="color:gray">MastiBot</span>]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:511}}]] || {{Permissions|MastiBot}} |- | 94 || [[User:Кайып Пайзылдаев|<span style="color:gray">Кайып Пайзылдаев</span>]] || [[Special:Contributions/Кайып Пайзылдаев|{{formatnum:497}}]] || {{Permissions|Кайып Пайзылдаев}} |- | 95 || [[User:Synthebot|<span style="color:gray">Synthebot</span>]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:486}}]] || {{Permissions|Synthebot}} |- | 96 || [[User:Mjbmrbot|<span style="color:gray">Mjbmrbot</span>]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:468}}]] || {{Permissions|Mjbmrbot}} |- | 97 || [[User:Бегаим|<span style="color:gray">Бегаим</span>]] || [[Special:Contributions/Бегаим|{{formatnum:463}}]] || {{Permissions|Бегаим}} |- | 98 || [[User:Rartat|<span style="color:gray">Rartat</span>]] || [[Special:Contributions/Rartat|{{formatnum:462}}]] || {{Permissions|Rartat}} |- | 99 || [[User:Fornax|<span style="color:gray">Fornax</span>]] || [[Special:Contributions/Fornax|{{formatnum:459}}]] || {{Permissions|Fornax}} |- | 100 || [[User:PlanespotterA320|<span style="color:gray">PlanespotterA320</span>]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:457}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}} |- | 101 || [[User:HRoestBot|<span style="color:gray">HRoestBot</span>]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:455}}]] || {{Permissions|HRoestBot}} |- | 102 || [[User:UlutSoft4|<span style="color:gray">UlutSoft4</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft4|{{formatnum:447}}]] || {{Permissions|UlutSoft4}} |- | 103 || [[User:ДолбоЯщер|ДолбоЯщер]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:439}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}} |- | 104 || [[User:Ripchip Bot|<span style="color:gray">Ripchip Bot</span>]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:438}}]] || {{Permissions|Ripchip Bot}} |- | 105 || [[User:Hugo.arg|<span style="color:gray">Hugo.arg</span>]] || [[Special:Contributions/Hugo.arg|{{formatnum:434}}]] || {{Permissions|Hugo.arg}} |- | 106 || [[User:Pathoschild|Pathoschild]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Pathoschild}} |- | 107 || [[User:Ksc~ruwiki|<span style="color:gray">Ksc~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ksc~ruwiki|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Ksc~ruwiki}} |- | 108 || [[User:Alexbot|<span style="color:gray">Alexbot</span>]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:420}}]] || {{Permissions|Alexbot}} |- | 109 || [[User:Алтынбек Касымов|<span style="color:gray">Алтынбек Касымов</span>]] || [[Special:Contributions/Алтынбек Касымов|{{formatnum:418}}]] || {{Permissions|Алтынбек Касымов}} |- | 110 || [[User:Εὐθυμένης|<span style="color:gray">Εὐθυμένης</span>]] || [[Special:Contributions/Εὐθυμένης|{{formatnum:409}}]] || {{Permissions|Εὐθυμένης}} |- | 111 || [[User:AvocatoBot|<span style="color:gray">AvocatoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:405}}]] || {{Permissions|AvocatoBot}} |- | 112 || [[User:Namir|<span style="color:gray">Namir</span>]] || [[Special:Contributions/Namir|{{formatnum:376}}]] || {{Permissions|Namir}} |- | 113 || [[User:KamikazeBot|<span style="color:gray">KamikazeBot</span>]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:366}}]] || {{Permissions|KamikazeBot}} |- | 114 || [[User:Госфонд ИС|<span style="color:gray">Госфонд ИС</span>]] || [[Special:Contributions/Госфонд ИС|{{formatnum:361}}]] || {{Permissions|Госфонд ИС}} |- | 115 || [[User:V3~kywiki|<span style="color:gray">V3~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/V3~kywiki|{{formatnum:357}}]] || {{Permissions|V3~kywiki}} |- | 116 || [[User:NurlanKG Bishkek editor|NurlanKG Bishkek editor]] || [[Special:Contributions/NurlanKG Bishkek editor|{{formatnum:355}}]] || {{Permissions|NurlanKG Bishkek editor}} |- | 117 || [[User:LaaknorBot|<span style="color:gray">LaaknorBot</span>]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|LaaknorBot}} |- | 118 || [[User:AdemazAlmaz|<span style="color:gray">AdemazAlmaz</span>]] || [[Special:Contributions/AdemazAlmaz|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|AdemazAlmaz}} |- | 119 || [[User:Ырысгул|<span style="color:gray">Ырысгул</span>]] || [[Special:Contributions/Ырысгул|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|Ырысгул}} |- | 120 || [[User:Nurjamal|<span style="color:gray">Nurjamal</span>]] || [[Special:Contributions/Nurjamal|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nurjamal}} |- | 121 || [[User:Nursultan|<span style="color:gray">Nursultan</span>]] || [[Special:Contributions/Nursultan|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nursultan}} |- | 122 || [[User:Movses-bot|<span style="color:gray">Movses-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:332}}]] || {{Permissions|Movses-bot}} |- | 123 || [[User:Aymira|<span style="color:gray">Aymira</span>]] || [[Special:Contributions/Aymira|{{formatnum:321}}]] || {{Permissions|Aymira}} |- | 124 || [[User:Ptbotgourou|<span style="color:gray">Ptbotgourou</span>]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:320}}]] || {{Permissions|Ptbotgourou}} |- | 125 || [[User:Symbat92|<span style="color:gray">Symbat92</span>]] || [[Special:Contributions/Symbat92|{{formatnum:315}}]] || {{Permissions|Symbat92}} |- | 126 || [[User:YiFeiBot|<span style="color:gray">YiFeiBot</span>]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:311}}]] || {{Permissions|YiFeiBot}} |- | 127 || [[User:Rubinbot|<span style="color:gray">Rubinbot</span>]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Rubinbot}} |- | 128 || [[User:Andrew J.Kurbiko|<span style="color:gray">Andrew J.Kurbiko</span>]] || [[Special:Contributions/Andrew J.Kurbiko|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Andrew J.Kurbiko}} |- | 129 || [[User:Орозгул|<span style="color:gray">Орозгул</span>]] || [[Special:Contributions/Орозгул|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Орозгул}} |- | 130 || [[User:PipepBot|<span style="color:gray">PipepBot</span>]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:306}}]] || {{Permissions|PipepBot}} |- | 131 || [[User:Ziv|<span style="color:gray">Ziv</span>]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:305}}]] || {{Permissions|Ziv}} |- | 132 || [[User:Atlikta|<span style="color:gray">Atlikta</span>]] || [[Special:Contributions/Atlikta|{{formatnum:298}}]] || {{Permissions|Atlikta}} |- | 133 || [[User:Abiyoyo|<span style="color:gray">Abiyoyo</span>]] || [[Special:Contributions/Abiyoyo|{{formatnum:295}}]] || {{Permissions|Abiyoyo}} |- | 134 || [[User:Росул|<span style="color:gray">Росул</span>]] || [[Special:Contributions/Росул|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Росул}} |- | 135 || [[User:Vagobot|<span style="color:gray">Vagobot</span>]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Vagobot}} |- | 136 || [[User:Elya3|<span style="color:gray">Elya3</span>]] || [[Special:Contributions/Elya3|{{formatnum:292}}]] || {{Permissions|Elya3}} |- | 137 || [[User:AvicBot|<span style="color:gray">AvicBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:290}}]] || {{Permissions|AvicBot}} |- | 138 || [[User:Baronnet|<span style="color:gray">Baronnet</span>]] || [[Special:Contributions/Baronnet|{{formatnum:287}}]] || {{Permissions|Baronnet}} |- | 139 || [[User:Ahmadi~ruwiki|<span style="color:gray">Ahmadi~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ahmadi~ruwiki|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Ahmadi~ruwiki}} |- | 140 || [[User:Rakutai|<span style="color:gray">Rakutai</span>]] || [[Special:Contributions/Rakutai|{{formatnum:284}}]] || {{Permissions|Rakutai}} |- | 141 || [[User:Minorax|<span style="color:gray">Minorax</span>]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:283}}]] || {{Permissions|Minorax}} |- | 142 || [[User:SilvonenBot|<span style="color:gray">SilvonenBot</span>]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:282}}]] || {{Permissions|SilvonenBot}} |- | 143 || [[User:Gerakibot|<span style="color:gray">Gerakibot</span>]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:282}}]] || {{Permissions|Gerakibot}} |- | 144 || [[User:Purbo T|<span style="color:gray">Purbo T</span>]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:278}}]] || {{Permissions|Purbo T}} |- | 145 || [[User:Makecat-bot|<span style="color:gray">Makecat-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:275}}]] || {{Permissions|Makecat-bot}} |- | 146 || [[User:Peri~kywiki|<span style="color:gray">Peri~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/Peri~kywiki|{{formatnum:266}}]] || {{Permissions|Peri~kywiki}} |- | 147 || [[User:Ashirov Maksatbek|<span style="color:gray">Ashirov Maksatbek</span>]] || [[Special:Contributions/Ashirov Maksatbek|{{formatnum:265}}]] || {{Permissions|Ashirov Maksatbek}} |- | 148 || [[User:Asel90|<span style="color:gray">Asel90</span>]] || [[Special:Contributions/Asel90|{{formatnum:263}}]] || {{Permissions|Asel90}} |- | 149 || [[User:Belekoff|<span style="color:gray">Belekoff</span>]] || [[Special:Contributions/Belekoff|{{formatnum:261}}]] || {{Permissions|Belekoff}} |- | 150 || [[User:Jol004u|<span style="color:gray">Jol004u</span>]] || [[Special:Contributions/Jol004u|{{formatnum:258}}]] || {{Permissions|Jol004u}} {{/end}} jd04vq9b2qcgopi7pkvogjn2jj5oglt Үпү 0 137928 651661 651609 2026-08-27T08:31:19Z Artelow 2286 /* Булактары */ 651661 wikitext text/x-wiki {{ОЖ|кыргызча аталышы=Үпү<br><small>{{lang-ba|Өфө}}<br>{{lang-ru|Уфа}}</small>|сүрөт=ӨФӨ-2015-(v2).jpg|герб=Coat of arms of Ufa.svg|желек=Flag of Ufa.svg|өлкө={{RUS}}|облус түрү=[[Орусиянын аймактык бөлүнүшү|Кошмо субъекти]]|облус=[[Башкыртстан]]|район=Үпү району|негизделген күнү=1574|макамдын берилиши=1586|аймагы=753,7 км²|калкы=1 105 667|элди каттоо жылы=2015}} '''Үпү''' ({{Lang-ba|Өфө}}) же '''Уфа''' ({{Lang-ru|Уфа}}) — [[Башкыртстан|Башкырстандын]] борбору, [[Орусия|Орусиядагы]] шаар, [[Үпү району|Үпү районунун]] жана [[Упү шаардык округу|Үпү шаардык округунун]] административдик борбору. Калкы миллиондон ашык адамдан турган Орусия Кошмолугундагы он эки ири шаардын бири, калкынын саны боюнча Орусия Кошмолугунда 11-орунда турат. Агломерацияда 1 130 001 адам жашайт (14–16-орундар). Аянты 753,7 км². Шаар [[Ак-Эдил]] жана [[Кара-Эдил]] дарыяларынын аралашуусунда түштүк-батыштан түндүк-чыгышка карай 70 кмден ашык созулуп жатат (Орусияда [[Сочи]] жана [[Волгоград|Волгограддан]] кийинки 3-чоң шаар). Үпү - ири транспорттук жана логистикалык борбор, маанилүү илимий борбор. [[Москва|Маскөөгө]] чейинки аралык 1357 км. == Географиясы == === Жер жайгашуусу === Шаар Ак-Эдил дарыясынын жээгинде, Кара-Эдил жана Дем дарыяларынын кошулган жеринде, Ак-Эдилдин боюндагы толкундуу түздүгүндө, [[Түштүк Орол|Башкырт (Түштүк)]] [[Түштүк Орол|Орол]] тоо кыркаларынан 100 км батышта жайгашкан. === Климаты === Үпү мелүүн зонанын түндүк токой-талаа субзонасында жайгашкан. Климаты континенталдуу, бир топ нымдуу, жайы жылуу, кышы орточо суук жана узак. Январь айындагы орточо температура −14,6 °C, эң азы −50 °C; июль айында +19,3 °C, эң көп +40 °C. Орточо жаан-чачын 419 мм. === Убакыт алкагы === Үпү эл аралык стандарт боюнча Екатеринбург убакыт алкагы (YEKT/YEKTST) деп белгиленген убакыт алкагында жайгашкан. UTC боюнча жылышуу +5:00. Убакыт алкагынын Маскөө убактысына карата туруктуу жылышы +2 саатты түзөт жана Россияда MSK+2 деп белгиленет. Екатеринбург убактысы стандарттык убакыттан бир саатка айырмаланат, анткени Россия мыйзамдуу убакытта. == Административдик түзүлүшү == [[Файл:Ufa map division.svg|thumb|right|Үпүнүн административдик түзүлүшү]] Үпүдө 7 административдик район бар (2020-жылдын 1-январына карата калктын саны кашаанын ичинде көрсөтүлгөн<ref>{{Cite web|url=https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/CcG8qBhP/mun_obr2020.rar|title=Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2020 года|publisher=[[Federal State Statistics Service (Russia)|Rosstat]]|access-date=17 жовтня 2020|language=ru}}</ref>): {| class="wikitable sortable" |+ !Картадагы номуру !Аталышы !Нукура аталышы !Калкы |- |{{legend|Orange|01}} |[[Файл:Эмблема Демского района Уфы.jpg|15px]] Дем району |{{Lang-ba|Дим районы}} |80 714 |- |{{legend|Gray|02}} |[[Файл:Герб Калининского района Уфы.jpg|15px]] Калинин району |{{Lang-ba|Калинин районы}} |207 750 |- |{{legend|Red|03}} |[[Файл:Эмблема Кировского района Уфы.jpg|15px]] Киров району |{{Lang-ba|Киров районы}} |162 958 |- |{{legend|Blue|04}} |[[Файл:Герб Ленинского района Уфы.png|15px]] Ленин району |{{Lang-ba|Ленин районы}} |89 062 |- |{{legend|Yellow|05}} |[[Файл:Эмблема Октябрьского района Уфы.jpg|15px]] Октябрь району |{{Lang-ba|Октябрь районы}} |246 476 |- |{{legend|Aqua|06}} |[[Файл:Эмблема Орджоникидзевского района Уфы.jpg|15px]] Орджиникидзе району |{{Lang-ba|Орджиникидзе районы}} |164 682 |- |{{legend|Fuchsia|07}} |[[Файл:Эмблема Советского района Уфы.jpg|15px]] Совет району |{{Lang-ba|Совет районы}} |177 145 |} Үпү шаарынын ичинде 2010-жылга карата жалпы калкы 9321 адамды түзгөн 24 айылдык конуш бар, алар шаар райондорунун административдик баш ийүүсүндө. == Тарыхы == [[Файл:Памятник_Основателю_Уфы_воеводе_Нагому_Михаилу_Александровичу.jpg|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:%D0%9F%D0%B0%D0%BC%D1%8F%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA_%D0%9E%D1%81%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8E_%D0%A3%D1%84%D1%8B_%D0%B2%D0%BE%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D0%B4%D0%B5_%D0%9D%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%BC%D1%83_%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D1%83_%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83.jpg|thumb|334x334px|Үпү негиздөөчүсү воеводасынын Нагой Михаил Александровичтин эстелиги]] 1574-жылы, башкырт уруулары өз ыктыяры менен орус жарандыгын кабыл алып, Башкыртстан Орусиянын курамына киргенден 17 жыл өткөндөн кийин, Орусиянын түштүк-чыгыш чек араларын отурукташтыруу жана бекемдөө максатында, Кара-Эдил менен Ак-Эдил дарыяларынын кошулган жериндеги Эски Казан жолунун жанында Казан губернатору Михаил Александрович Нагой кичинекей Үпү чебин негиздеген, анын чыгышында Тынч океанына чейин бир дагы шаар болгон эмес. Бул көз карашты Үпүнүн байыркы келип чыгышын жактаган башкыр окумуштуулары четке кагышат<ref>[https://www.kommersant.ru/doc/786720 Не сотвори себе башкира – Власть – Коммерсантъ]</ref>. Башка жагынан алганда, чептин курулушу Кама боюндагы чек араны белгилеген [[Ногой Ордосу]] менен түзүлгөн 1571-жылдагы келишимди бузуу болгондугу белгиленет<ref>Буровский А. Русская Атлантида</ref>. Үпү чеп шаарынан 17-18-кылымдарда акырындык менен аймактын административдик жана экономикалык борборуна айланган. 1708-жылдан бери Үпү Казан губерниясынын курамында болгон. 1728-жылы шаар Үпү губерниясынын борборуна айланган, анын губернатору түздөн-түз Сенатка баш ийген. 1744-жылы Үпү Орунбор губерниясынын курамында болгон. 1781-жылдын декабрынан тартып шаар Үпү губернаторлугунун борборуна айланган, анын губернатору болуп И. В. Ламб дайындалган. 1796-жылдан бери Үпү кайрадан Орунбор губерниясынын курамында болгон. 1802-жылдан бери Үпү губернатордун резиденциясы жана губерниялык мекемелери бар губерниялык шаарга айланган. 1803-жылы орус кызматындагы шотландиялык архитектор Уильям Гесте шаардын биринчи башкы планын түзгөн, бирок ар кандай себептерден улам (анын ичинде каражаттын жетишсиздигинен улам) план ишке ашырылган эмес. Уильям Гесте 1817-жылдын декабрында кайрадан Үпүдө болуп, провинциялык геодезист Сметанин менен биргеликте планга түзөтүүлөрдү киргизген. Бул формада долбоор өкмөт тарабынан 1819-жылдын 3-мартында бекитилген жана бул башкы план Үпүнүн [[XIX кылым]] бою курулушунун багыттарын аныктаган. Уильям Гестенин планына ылайык, шаардын чек аралары Телеграфная көчөсүнөн (азыркы Цюрупа көчөсү) Никольская көчөсүнө (Гафури) жана Ак-Эдил дарыясынан Богородская көчөсүнө (азыркы Төңкөрүш) чейин кеңейтилген. Архитектор бар имараттарды жана жер бедерин ийгиликтүү колдонгон. Ал шаардын башкы көчөсү болгон Велика Казанская көчөсүн (азыркы Октябрь Төңкөрүшү) жаңы борборго - Верхнеторговая аянтындагы келечектеги Гостиный Дворго алып келген. Үпүнүн административдик жана соода борбору ийгиликтүү пландаштырылган, муну анын шаардын тарыхый өзөгүнүн аймагында көпкө чейин сакталып калганы тастыктайт<ref>Стаття [http://www.bashvest.ru/showinf.php?id=3017 «Плану Гесте&nbsp;— двести лет»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130313205609/http://www.bashvest.ru/showinf.php?id=3017|date=13 березня 2013}} в інтернет-газеті [http://www.bashvest.ru/ «БАШвестЪ»]</ref>. 1865-жылдан бери Үпү Үпү губерниясынын борбору болуп калган. Үпүдө өнөр жай 19-кылымда пайда болгон. 19-кылымдын ортосунда шаарда ондон ашык фарфор заводдору жана башка заводдор болгон. 1870-жылы Ак-Эдил дарыясында үзгүлтүксүз кемелердин ачылышы жана Самара-Златоуст (азыркы Куйбышев) темир жолунун курулушу (1888–1892) шаардын өнүгүшүнө жаңы түрткү берген. Шаарда темир жол жана кеме оңдоочу устаканалар, жыгач тилүүчү заводдор жана буу тегирмендери пайда болгон. 19-кылымдын аягында Үпүдө 30га жакын завод жана фабрика болгон (жогоруда айтылгандардан тышкары, силикат өндүрүү, айыл чарба чийки заттарын кайра иштетүү ж.б. да болгон), шаарда нан жана эт соодасы гүлдөгөн. 1918-жылдын 23-сентябрында Үпүдө Убактылуу Бүткүл орусиялык өкмөт түзүлүп, ал 1918-жылдын 9-октябрына чейин Үпүдө калган, андан кийин [[Омск|Омбу]] шаарына көчүп кеткен. 1922-жылы июнь айында жаңыдан түзүлгөн Башкырт Автономиялуу Кеңештик Социалисттик Республикасы (БАКСР) 1919-жылы Үпү губерниясына кошулуп, Үпү анын борбору болуп калган. 1920-жылдардын аягында жана 1930-жылдары шаар тездик менен өнүгө баштаган, ал эми өнөр жайдын дүң продукциясы 16 эсеге өскөн. Үпү өнөр жай комплекси ишке киргизилген, анын курамына ширеңке жана фанера заводдору, жыгач тилүүчү заводдор, тери иштетүү жана экстракциялоочу заводдор), жеңил жана тамак-аш өнөр жай ишканалары кирген. Биринчи беш жылдык пландын жүрүшүндө Үпү мотор куруу заводу жана ЖЭБ курулган. 1939-жылы Башкыртстанда мунай табылгандан кийин Үпү мунай иштетүүчү заводу курулган. [[Улуу Ата-Мекендик согуш|Германия-Совет согушу]] учурунда [[Кеңештер Бирлиги|КСРБ]]нин батыш аймактарынан ондогон өнөр жай ишканалары, айрым мамлекеттик мекемелер жана изилдөө институттары, Коминтерн кызматкерлери, украин жазуучулары ж.б. Үпүгө эвакуацияланган. 1944-жылы Үпүнүн Сталин району Черниковск деп аталган өзүнчө шаарга айланган, ал 1956-жылы кайрадан Үпүнүн курамына кирген. Согуштан кийинки жылдары республикада мунай өндүрүшүнүн кеңейиши менен Үпүдө жаңы мунай иштетүүчү заводдор курулган: экинчиси (Жаңы-Үпү), ал эми бир нече жылдан кийин үчүнчүсү. Ошентип, Үпү [[Эдил бою|Эдил боюндагы]] жана Оролдогу эң ири мунай иштетүүчү борборго айланган. Ошол эле учурда шаарда [[Химиялык өнөр жайлар|химия өнөр жайы]] жана машина куруу өнүккөн. 2018-жылы башкир шиханы (тоосу) Кош-Тоо акиташ өндүрүү үчүн Башкир сода компаниясына өткөрүлүп берилген. Жергиликтүү тургундар бул чечимге каршы чыга башташкан. Бул акциялардан кийин Кош-Тоону коргоп сүйлөгөн көптөгөн активисттер административдик жана кылмыш жоопкерчилигине тартылышкан. Кош-Тоо тоосунун коргоочусу Фаил Алсынов жек көрүүчүлүктү же кастыкты козуткан деп айыпталган, бирок ал күнөөсүн мойнуна алган эмес. Буга чейин Фаил Алсынов 2020-жылы Орусия бийлиги тарабынан экстремисттик деп табылып, тыюу салынган "Башкорт" уюмун жетектеген. Башкыртстандын башчысы активистти "экстремисттик иш-аракеттерди жүргүзгөн" жана "мамлекетке каршы сөздөргө чакырган" үчүн кылмыш жоопкерчилигине тартууну талап кылган. 2024-жылдын 19-январында эртең менен Фаил Алсынов соттолгон Баймактагы сот имаратынын жанында бир нече саат бою координацияланбаган нааразычылык акциясы өткөн. Бир нече миң адам экоактивистти бошотууну талап кылышкан. 4 жылга эркинен ажыратылган активист Фаил Алсыновдун тарапкерлери социалдык медиада акция өткөрүүгө чакырышкан. Бирок, ОМОН бир нече адамды, анын ичинде Алсыновдун сөздөрү жазылган плакат көтөргөн кызды кармаган. Кийинчерээк чогулуштун катышуучулары полициянын фургону төрт кармалган адамды аянттан алып кетүүсүнө жол бербөөгө аракет кылышкан, ошондо ОМОН менен кагылышуу болгон. Жалпысынан ондон ашык кармалган адам кармалган. Полиция көздөн жаш агызуучу газ жана электр гранаталарын колдонуп, демонстранттарды дубинкалар менен сабап, бир нече ондогон адамдарды кармаган. 20га жакын нааразычылык акциясынын катышуучусу медициналык жардам сурап кайрылган, ал эми бир нече адам кийинчерээк административдик камакка алынган. Тергөө комитети массалык башаламандыктарды уюштуруу жана катышуу, ошондой эле мамлекеттик кызматкерлерге карата күч колдонуу беренелери боюнча кылмыш ишин козгогон. Башкыртстандын башчысы Радий Хабиров Баймактагы Алсыновдун тарапташтары менен полициянын ортосундагы кагылышуулар боюнча комментарий берип жатып, "экстремизмге жана кырдаалды туруксуздаштыруу аракеттерине чыдабай турганын" билдирип, уюштуруучуларды сепаратизмде айыптаган<ref>{{Cite web|url=https://www.svoboda.org/a/na-tsentraljnuyu-ploschadj-ufy-vyshli-sotni-lyudey-estj-zaderzhaniya/32783037.html|title=В Уфі, столиці російської республіки Башкортостан, на центральній площі Салавата Юлаєва зібралося приблизно півтори тисячі людей, є затримані|website=Радіо Свобода|date=2024-01-19}}</ref>. == Калкы == {| class="wikitable" |+ ! colspan="10" |Калктын саны |- !1650<ref name=":0">[http://bashstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/bashstat/resources/7e37de804db875be9239d3356f373569/%D0%A0%D0%B0%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D0%BB+1.pdf bashstat.gks.ru]</ref> !1718<ref name=":0" /> !1811<ref name=":0" /> !1840<ref name=":0" /> !1856<ref name=":1">[https://www.mojgorod.ru/r_bashkortst/ufa/ Уфа]</ref> !1863<ref name=":1" /> !1865<ref name=":0" /> !1879<ref name=":0" /> !1886<ref name=":0" /> !1897<ref>[http://www.vatandash.ru/?article=1900 www.vatandash.ru]</ref> |- |700 |{{Көбөйүү}}5 600 |{{Көбөйүү}}9 200 |{{Көбөйүү}}16 500 |{{Азаюу}}12 900 |{{Көбөйүү}}16 500 |{{Көбөйүү}}20 100 |{{Көбөйүү}}23 000 |{{Көбөйүү}}27 000 |{{Көбөйүү}}49 275 |- !1913<ref name=":0" /> !1914<ref name=":1" /> !1916<ref name=":0" /> !1920<ref name=":0" /> !1923<ref name=":0" /> !1926<ref name=":2">[https://docs.historyrussia.org/ru/nodes/47581-vsesoyuznaya-perepis-naseleniya-1937-goda-obschie-itogi#mode/inspect/page/64/zoom/4 Электронная библиотека исторических документов (ЭБИД) | Всесоюзная перепись населения 1937 года: Общие итоги]</ref> !1931<ref>[https://istmat.org/files/uploads/17630/sssr_ad-ter_delenie_1931_rsfsr.pdf istmat.org/files/uploads/17630/sssr_ad-ter_delenie_1931_rsfsr.pdf]</ref> !1933<ref>[https://istmat.org/files/uploads/53487/adm._delenie_sssr_1934.pdf istmat.org/files/uploads/53487/adm._delenie_sssr_1934.pdf]</ref> !1937<ref name=":2" /> !1939<ref>[https://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_pop_39_3.php Демоскоп Weekly - Приложение. Справочник статистических показателей.]</ref> |- |{{Көбөйүү}}100 700 |{{Азаюу}}99 900 |{{Көбөйүү}}112 700 |{{Азаюу}}92 800 |{{Азаюу}}85 300 |{{Көбөйүү}}97 737 |{{Көбөйүү}}123 446 |{{Көбөйүү}}167 900 |{{Көбөйүү}}216 449 |{{Көбөйүү}}250 011 |- !1945<ref name=":0" /> !1956<ref>[https://web.archive.org/web/20140716031938/http://istmat.info/files/uploads/17165/narhoz_sssr_1956_svodnyy.pdf Демоскоп Weekly - Приложение. Справочник статистических показателей.]</ref> !1959<ref>[https://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus59_reg2.php Демоскоп Weekly - Приложение. Справочник статистических показателей.]</ref> !1962<ref name=":1" /> !1967<ref name=":1" /> !1968<ref>[https://elib.uraic.ru/bitstream/123456789/12420/1/0016922.pdf elib.uraic.ru/bitstream/123456789/12420/1/0016922.pdf]</ref> !1970<ref>[https://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus70_reg2.php Демоскоп Weekly - Приложение. Справочник статистических показателей.]</ref> !1973<ref name=":1" /> !1975<ref>[https://istmat.org/files/uploads/41385/rossiyskiy_statisticheskiy_ezhegodnik_1998_g.pdf Демоскоп Weekly - Приложение. Справочник статистических показателей.]</ref> !1976<ref name=":3">[https://web.archive.org/web/20160624150219/http://istmat.info/files/uploads/18276/stat._ezh._rf_1994_demografiya.pdf Wayback Machine]</ref> |- |{{Көбөйүү}}264 800 |{{Көбөйүү}}265 000 |{{Көбөйүү}}546 878 |{{Көбөйүү}}610 000 |{{Көбөйүү}}704 000 |{{Көбөйүү}}733 800 |{{Көбөйүү}}770 905 |{{Көбөйүү}}844 000 |{{Көбөйүү}}924 000 |{{Өзгөрүү жок}}924 000 |- !1979<ref>[https://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus79_reg2.php Демоскоп Weekly - Приложение. Справочник статистических показателей.]</ref> !1982<ref>[https://istmat.org/files/uploads/15623/narodnoe_hozyaystvo_sssr_1922-1982.pdf istmat.org/files/uploads/15623/narodnoe_hozyaystvo_sssr_1922-1982.pdf]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> !1985<ref name=":4">[https://web.archive.org/web/20141116000850/http://istmat.info/files/uploads/21317/nx_5.pdf https://istmat.org/files/uploads/15623/narodnoe_hozyaystvo_sssr_1922-1982.pdf]</ref> !1986<ref name=":3" /> !1987<ref>[http://alcdata.narod.ru/USSR_70_1987 Wayback Machine]</ref> !1989<ref>[https://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus89_reg2.php Демоскоп Weekly - Приложение. Справочник статистических показателей.]</ref> !1990<ref>[https://istmat.org/files/uploads/43527/rossiyskiy_statisticheskiy_ezhegodnik_2002.pdf istmat.org/files/uploads/43527/rossiyskiy_statisticheskiy_ezhegodnik_2002.pdf]</ref> !1991<ref name=":3" /> !1992<ref name=":3" /> !1993<ref name=":3" /> |- |{{Көбөйүү}}969 289 |{{Көбөйүү}}1 023 000 |{{Көбөйүү}}1 040 000 |{{Көбөйүү}}1 043 000 |{{Көбөйүү}}1 092 000 |{{Азаюу}}1 082 052 |{{Көбөйүү}}1 088 000 |{{Көбөйүү}}1 097 000 |{{Өзгөрүү жок}}1 097 000 |{{Азаюу}}1 096 000 |- !1994<ref name=":3" /> !1995<ref name=":4" /> !1996<ref name=":4" /> !1997<ref>[https://web.archive.org/web/20161122150432/http://istmat.info/files/uploads/45329/4naselenie.pdf Wayback Machine]</ref> !1998<ref name=":4" /> !1999<ref>[https://web.archive.org/web/20161129232919/http://istmat.info/files/uploads/45390/07naselenie.pdf Wayback Machine]</ref> !2000<ref>[https://istmat.org/files/uploads/45859/07_naselenie.pdf istmat.org/files/uploads/45859/07_naselenie.pdf]</ref> !2001<ref name=":4" /> !2002<ref>[https://perepis2002.ru/ct/doc/1_TOM_01_04.xls Проблема конфиденциальности]</ref> !2003<ref name=":0" /> |- |{{Азаюу}}1 092 000 |{{Өзгөрүү жок}}1 092 000 |{{Көбөйүү}}1 094 000 |{{Азаюу}}1 082 000 |{{Көбөйүү}}1 084 000 |{{Көбөйүү}}1 088 900 |{{Көбөйүү}}1 091 200 |{{Азаюу}}1 088 800 |{{Азаюу}}1 042 437 |{{Көбөйүү}}1 043 306 |- !2004<ref name=":0" /> !2005<ref name=":0" /> !2006<ref name=":0" /> !2007<ref name=":0" /> !2008<ref name=":0" /> !2009<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/B09_109/IssWWW.exe/Stg/d01/tabl-21-09.xls 403 Forbidden]</ref> !2010<ref>[http://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/croc/Documents/Vol1/pub-01-11.xlsx 403 Forbidden]</ref> !2011<ref name=":0" /> !2012<ref>[http://www.gks.ru/free_doc/doc_2012/bul_dr/mun_obr2012.rar 403 Forbidden]</ref> !2013<ref>[https://web.archive.org/web/20131012013314/www.gks.ru/free_doc/doc_2013/bul_dr/mun_obr2013.rar Wayback Machine]</ref> |- |{{Азаюу}}1 040 623 |{{Азаюу}}1 036 026 |{{Азаюу}}1 029 616 |{{Азаюу}}1 022 575 |{{Азаюу}}1 021 458 |{{Көбөйүү}}1 024 842 |{{Көбөйүү}}1 062 319 |{{Көбөйүү}}1 065 602 |{{Көбөйүү}}1 071 291 |{{Көбөйүү}}1 077 719 |- !2014<ref>[http://www.gks.ru/free_doc/doc_2014/bul_dr/mun_obr2014.rar 403 Forbidden]</ref> !2015<ref>[http://www.gks.ru/free_doc/doc_2015/bul_dr/mun_obr2015.rar 403 Forbidden]</ref> !2016<ref>[http://www.gks.ru/free_doc/doc_2016/bul_dr/mun_obr2016.rar 403 Forbidden]</ref> !2017<ref>[http://www.gks.ru/free_doc/doc_2017/bul_dr/mun_obr2017.rar 403 Forbidden]</ref> !2018<ref>[http://www.gks.ru/free_doc/doc_2018/bul_dr/mun_obr2018.rar 403 Forbidden]</ref> !2019<ref>[http://www.gks.ru/free_doc/doc_2019/bul_dr/mun_obr2019.rar 403 Forbidden]</ref> !2020<ref>[https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/CcG8qBhP/mun_obr2020.rar Проблема конфиденциальности]</ref> !2021<ref>[https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/tab-5_VPN-2020.xlsx Проблема конфиденциальности]</ref> !2023<ref>[https://web.archive.org/web/20240109051148/https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Bul_MO_2023.xlsx Проблема конфиденциальности]</ref> !2024<ref>[https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/%D0%A1hisl_MO_01-01-2024.xlsx Проблема конфиденциальности]</ref> |- |{{Көбөйүү}}1 096 702 |{{Көбөйүү}}1 105 667 |{{Көбөйүү}}1 110 976 |{{Көбөйүү}}1 115 560 |{{Көбөйүү}}1 120 547 |{{Көбөйүү}}1 124 226 |{{Көбөйүү}}1 128 787 |{{Көбөйүү}}1 144 809 |{{Көбөйүү}}1 157 994 |{{Көбөйүү}}1 163 304 |- !2025 ! ! ! ! ! ! ! ! ! |- |{{Көбөйүү}}1 166 098 | | | | | | | | | |} [[Файл:Население_Уфы_по_районам,_в_%25_I.png|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:%D0%9D%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%A3%D1%84%D1%8B_%D0%BF%D0%BE_%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BC,_%D0%B2_%25_I.png|thumb|300x300px|Үпү шаарынын райондор боюнча калкынын саны, 2010-жылдагы эл каттоонун I бөлүгү боюнча % менен]] [[Файл:Население_Уфы_по_районам,_в_%25_II.png|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:%D0%9D%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%A3%D1%84%D1%8B_%D0%BF%D0%BE_%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BC,_%D0%B2_%25_II.png|thumb|300x300px|Үпү шаарынын райондор боюнча калкынын саны, 2010-жылдагы эл каттоонун I бөлүгү боюнча % менен]] 2025-жылдын 1-январында шаар калкынын саны боюнча Россия Федерациясынын 1124 шаарынын ичинен 9-орунда турган. Ошондой эле, калкынын саны боюнча Европада 31-орунда турат<ref>{{Cite web|url=https://geo.koltyrin.ru/city_stat_europe.php|title=GEO. Города мира. Самые большие города Европы|access-date=2020-04-22|archive-date=2020-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200605191704/https://geo.koltyrin.ru/city_stat_europe.php|url-status=live}}</ref>. Үпү шаарынын калкынын саны 2025-жылы 1 190 254<ref>{{Cite web|url=https://news.mail.ru/incident/65625162/|title=В Башкирии живет более четырех миллионов человек|lang=ru|first=Настя|last=Касаткина|website=Новости Mail|date=2025-04-08|access-date=2025-04-12}}</ref>. Үпү агломерациясынын калкынын саны (Үпү шаарынын шаардык району, Үпү, Благовещен, Чешме, Иглин, Кумурскалы жана Кушнаренко райондорунун муниципалдык райондору) 1 529 422 адамды түзөт (2021). 2008-жылдан бери калктын табигый өсүшү байкалууда<ref name="ufacity">[http://www.ufacity.info/news/19406.html Уфа становится более комфортным городом] {{Wayback|url=http://www.ufacity.info/news/19406.html|date=20120118210323}} День города 12 июня</ref>. 2009-жылдын 1-январына карата маалыматтарга ылайык, республиканын бардык тургундарынын 25,4% же шаар калкынын 42,2% шаардын тагдырына туш болгон. Аялдардын саны эркектердин санынан басымдуулук кылат (тиешелүүлүгүнө жараша 54,5 жана 45,5%), ар бир 1000 аялга 835 эркек туура келет. Эмгекке жарамдуу курактан кичүүлөрдүн үлүшү 15,4%, эмгекке жарамдуу курактагылар 65,2%, эмгекке жарамдуу курактан улуулар 19,4% түзөт. 2016-жылы орточо жашоо узактыгы: аялдар - 75 жаш, эркектер - 66 жаш болгон. Шаардын миллионер тургуну 1980-жылы 12-августта төрөлгөн, бирок Башкырстандын көп улуттуулугунан улам, КСРБнин көптөгөн шаарларындагыдай бир да балалуу эмес, бир эле учурда үч балалуу болгон: башкырт Салават Базаров, орус Петр Сошников жана татар Гүлшат Зарипова<ref>{{cite web|url=https://ufa.aif.ru/society/details/na_novom_rubezhe_rovno_40_let_nazad_ufa_stala_millionnikom|title=На новом рубеже. Ровно 40 лет назад Уфа стала миллионником|publisher=[[Аргументы и факты]]|date=2020-08-12|access-date=2020-08-12|archive-date=2020-09-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200922081819/https://ufa.aif.ru/society/details/na_novom_rubezhe_rovno_40_let_nazad_ufa_stala_millionnikom|url-status=live}}</ref>. Үпү Орусиядагы 11-миллионер шаар, ал эми КСРБдеги 21-миллионер шаар болуп калды. === Улуттук курамы === {| class="standard" cellpadding="3" cellspacing="0" ! rowspan="2" |Жылы ! rowspan="2" width="150" |Калктын саны (адам) ! colspan="7" |Өзгөчө |- ![[орустар]] ![[Башкырлар|башкырттар]] ![[татарлар]] ![[украиндер]]<!--калкы 10 000ден ашык болгон мамлекеттерди көрсөттү--> |- | align="center" |1897 | align="right" |49 275 | align="right" |42 119 | align="right" |3151 | align="right" |2524 | align="right" |43 |- | align="center" |1920 | align="right" |92 800 | align="right" |69 900 | align="right" |1200 | align="right" |10 000 | align="right" |1700 |- | align="center" |1923 | align="right" |85 300 | align="right" |64 000 | align="right" |3600 | align="right" |12 500 | align="right" |б.э. |- | align="center" |1926 | align="right" |98 537 | align="right" |74 785 | align="right" |4632 | align="right" |14 331 | align="right" |534 |- | align="center" |1939 | align="right" |250 000 | align="right" |176 400 | align="right" |15 400 | align="right" |39 000 | align="right" |6200 |- | align="center" |1959 | align="right" |546 878 | align="right" |355 192 | align="right" |30 321 | align="right" |115 146 | align="right" |15 131 |- | align="center" |1970 | align="right" |770 905 | align="right" |475 480 | align="right" |54 368 | align="right" |183 326 | align="right" |19 257 |- | align="center" |1979 | align="right" |976 858 | align="right" |568 504 | align="right" |92 678 | align="right" |240 881 | align="right" |25 739 |- | align="center" |1989 | align="right" |1 079 765 | align="right" |585 337 | align="right" |122 026 | align="right" |291 190 | align="right" |28 107 |- | align="center" |2002 | align="right" |1 049 479 | align="right" |530 136 | align="right" |154 928 | align="right" |294 399 | align="right" |17 772 |- | align="center" |2010 | align="right" |1 071 640 | align="right" |494 723 | align="right" |172 794 | align="right" |286 409 | align="right" |12 485 |- | align="center" |2021 | align="right" |1 167 775 | align="right" |557 492 | align="right" |233 128 | align="right" |308 381 | align="right" |4543 |} 2020-жылдагы эл каттоонун жыйынтыктары боюнча төмөнкү улуттар жашаган (улуттар 0,1% дан аз жана башкалар, "Башка" сабынын шилтемесин караңыз)<ref name="ВПН2020">{{Cite web|url=https://02.rosstat.gov.ru/storage/mediabank/1.%20Национальный%20состав%20по%20муниципальным%20образованиям%20РБ.xlsx|title=Итоги Всероссийской переписи населения 2020 года. Том 5. Национальный состав и владение языками. 1. Национальный состав по муниципальным образованиям РБ|access-date=2023-12-16|archive-date=2023-09-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20230905184103/https://02.rosstat.gov.ru/storage/mediabank/1.%20Национальный%20состав%20по%20муниципальным%20образованиям%20РБ.xlsx|url-status=live}}</ref>: {| class="standard" !Улуту !Саны, адам !Үлүшү |- |Орустар | align="right" |546 613 | align="right" |47,75 % |- |Татарлар | align="right" |302 254 | align="right" |26,40 % |- |Башкырттар | align="right" |228 542 | align="right" |19,96 % |- |Чуваштар | align="right" |5573 | align="right" |0,49 % |- |Марийлер | align="right" |5475 | align="right" |0,48 % |- |Украиндер | align="right" |4497 | align="right" |0,39 % |- |Өзбектер | align="right" |3375 | align="right" |0,29 % |- |Тажиктер | align="right" |3099 | align="right" |0,27 % |- |Армяндар | align="right" |2817 | align="right" |0,25 % |- |Азербайжандар | align="right" |1663 | align="right" |0,15 % |- |Беларустар | align="right" |1281 | align="right" |0,11 % |- |Башка<ref>'''Абазиндер''' (2), '''Абхаздар''' (23), '''Аварлар''' (126), '''Андилер''' (8), '''Агулдар''' (10), '''Адыгдар''' (7), '''Алтайлар''' (6), '''Америкалыктар''' (10), '''Арабдар''' (774), '''Ассириялыктар''' (10), '''Оогандар''' (83), '''Балкарлар''' (19), '''Болгарлар''' (55), '''Британиялыктар''' (12), '''Буряттар''' (36), '''Мажарлар''' (8), '''Вьетнамдыктар''' (473), '''Гагауздар''' (13), '''Гректер''' (154), '''Гүржүлөр''' (405), '''Даргиндер''' (39), '''Долгандар''' (1), '''Езиддер''' (58), '''Жөөттөр''' (936), '''Ижорлор''' (1), '''Ингуштар''' (74), '''Үндүлөр''' (514), '''Испандар''' (17), '''Италиялыктар''' (18), '''Кабардалар''' (20), '''Казактар''' (912), '''Калмыктар''' (25), '''Караимдер''' (2), '''Каракалпактар''' (9), '''Карачайлар''' (13), '''Карелдер''' (2), '''Кыргыздар''' (224), '''Кытайцы''' (80), '''Комилер''' (22), '''Коми-пермдер''' (2), '''Корейлер''' (154), '''Кырым татарлар''' (21), '''Кырымчактар''' (1), '''Кубалыктар''' (35), '''Кумыктар''' (38), '''Күрттөр''' (16), '''Лактар''' (13), '''Латыштар''' (116), '''Лезгиндер''' (140), '''Литовдор''' (44), '''Молдовалыктар''' (103), '''Моңголдор''' (3), '''Мордвалар''' (912), '''Нагайбектер''' (3), '''Нанайлар''' (3), '''Немистер''' (785), '''Ненистер''' (3), '''Нивхтер''' (1), '''Ногойлор''' (16), '''Осетиндер''' (43), '''Пакистандыктар''' (2), '''Перстер''' (15), '''Поляктар''' (96), '''Румындар''' (2), '''Поморлор''' (4), '''Сербдер''' (13), '''Табасарандар''' (36), '''Талыштар''' (16), '''Астрахан татарлар''' (1), '''Кирешендер''' (59), '''Шибер татарлар''' (2), '''Таты''' (56), '''Тывалар''' (10), '''Түрктөр''' (189), '''Ахыска түрктөр''' (8), '''Түркмөндөр''' (235), '''Удмурттар''' (491), '''Үдегейлер''' (1), '''Уйгурлар''' (24), '''Финндер''' (11), '''Ингерманланд финндер''' (1), '''Француздар''' (26), '''Хакастар''' (2), '''Ханттар''' (3), '''Цахурлар''' (1), '''Цыгандар''' (96), '''Черкестер''' (1), '''Чехтер''' (6), '''Чечендер''' (203), '''Чукчалар''' (2), '''Эвендер''' (6), '''Эстондор''' (31), '''Юкагирлер''' (2), '''Сахалар''' (9), '''Жапондор''' (5), '''Улуту боюнча башка жоопторду көрсөткөндөр''' (1719), '''Улуту жок''' (2006), '''Эл каттоо формаларында жарандыгы көрсөтүлбөгөн адамдар''' (26 652)</ref> | align="right" |39 620 | align="right" |3,46 % |- |Бардыгы | align="right" |1 144 809 | align="right" |100,00 % |} == Илим жана окутум == Жогорку окутум программасы боюнча окуткан алгачкы окуу жайы 1909-жылы уюштурулган Үпү окутуучулар институту болгон<ref>[https://web.archive.org/web/20080317164958/http://www.bashedu.ru/95let/bgu_yanguz.htm Датировка БГУ - Янгузин]</ref>. 1920-жылы ал Калк окутуму институтуна, андан кийин педагогика институтуна, 1957-жылы Башкырт мамлекеттик университетине айландырылды. Азыр Үпү шаарында жана [[Башкыртстан|Башкыртстан Республикасында]] 11 өз алдынча мамлекеттик ЖОЖдо 169 багыт жана адистик боюнча жогорку билимдүү адистер даярдалат. Жогорку окуу жайларынын студенттеринин жалпы контингенти 50 миңден ашык адамды түзөт. Орто звенодогу адистерди даярдоо 109 багыт боюнча 76 атайын орто окуу жайларында жүргүзүлөт. Илимий-педагогикалык кадрларды даярдоону жогорку окуу жайлардын 11 аспирантурасы жүзөгө ашырат. Башкырт мамлекеттик университети, Үпү мамлекеттик авиациялык-техникалык университети, Үпү мамлекеттик мунай-техникалык университети, Башкырт мамлекеттик медициналык университети, Башкырт мамлекеттик агрардык университети, Мифтахетдин Акмолдо атындагы Башкырт мамлекеттик педагогикалык университети сыяктуу Үпү шаарындагы алдыңкы жогорку окуу жайлары негизги болуп саналат. Илимий-педагогикалык кадрларды даярдоону жогорку окуу жайлардын 11 аспирантурасы жүзөгө ашырат, аларда 828 адам, анын ичинде 525 (63,4%) өндүрүштөн ажыратуу менен окушат. Үпү шаарындагы жогорку окуу жайлардын үч докторантурасында 50дөн ашык адам окуйт, 700дөн ашык илимдин кандидаты жана доктору окумуштуулук даражасына талапкерлер өз алдынча диссертациялар менен иштешет. Үпүнүн алдыңкы ЖОЖдору жогорку рейтингге ээ жана, эреже катары, Орусия Кошмолугу боюнча окшош профилдеги мыкты ЖОЖдордун биринчи ондугуна кирет. Жогорку окуу жайларында окумуштуулардын негизги кадрдык потенциалы топтолгон (илимий даражасы бар бардык окумуштуулардын 75%га жакыны), органикалык химия жана жогорку молекулярдык бирикмелердин химиясы, машина куруу жана металлдарды басым менен иштетүү, мунайзат химиясы жана мунайзат боюнча бүткүл дүйнөдө таанылган илимий мектептер ийгиликтүү иштеп жатат. Акыркы жылдары Үпү шаарында жогорку жана атайын орто окуу жайларынын статусун өзгөртүү процесси тездик менен жүрүп жатат. Алсак, төрт алдыңкы ЖОЖ университет статусун алды, 24 атайын орто окуу жайы коллежге айландырылды. === Үпү жана Башкыртстандын ЖОЖдору === * Башкырт мамлекеттик университети * Үпү мамлекеттик авиациялык техникалык университети * Үпү мамлекеттик мунай техникалык университети * Башкырт мамлекеттик агрардык университети * Башкырт мамлекеттик медициналык университети * Мифтахетдин Акмолдо атындагы Башкырт мамлекеттик педагогикалык университети * Загир Исмагилов атындагы Үпү мамлекеттик көркөм өнөр академиясы * Үпү технологиялык сервис институту * Орусия ислам университети * Орусия Кошмолугунун Ички иштер министрлигинин Уфа юридикалык институту * Стерлитамак мамлекеттик педагогикалык институту * Бөрү мамлекеттик педагогикалык университети * РИАнын Үпү илимий борборунун алдындагы Органикалык химия институту == Булактар == {{Булактар|2}} [[Категория:Орусия шаарлары]] 5a9qmvb5kjrgap5p97rc2wfaxeu2x12 Рысбекова Бурул 0 153659 651652 651364 2026-08-27T03:07:54Z NurlanKG Bishkek editor 46070 /* Колдонулган адабияттар */ 651652 wikitext text/x-wiki '''Бурул Рысбекова''' (1921, [[Эркин-Сай]], [[Панфилов району]] — 2002) — педагог, педагогика илимдеринин кандидаты, [[Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген мугалими]] (1964). Кыргызстандагы легендарлуу «Алиппе» окуу китебинин авторлорунун бири. == Өмүр баяны == Бурул Рысбекова 1921-жылы [[Панфилов району]]ндагы [[Эркин-Сай]] айылында туулган. * Айылдагы 7 жылдык мектепти бүткөндөн кийин, 1940-жылы Фрунзедеги педагогикалык техникумду аяктаган. Кийинчирээк [[Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз Улуттук Университети|Кыргыз мамлекеттик университетин]] бүтүргөн. * 1940–1941-окуу жылында [[Ош]] облусунун Кара-Кулжа районуна караштуу Тельман колхозундагы мектепте мугалим болуп эмгек жолун баштаган. * 1941–1943-жылдары Эркин-Сай орто мектебинде окуу бөлүмүнүн башчысы, ал эми 1943–1946-жылдары Сай-Арык башталгыч мектебинде директор болуп иштеген. * 1950–1960-жылдары Бишкек шаарындагы №5 кыргыз орто мектебинде мугалимдик кызматты аркалаган. * 1960–1978-жылдары Кыргыз педагогика илим-изилдөө институтунда ага илимий кызматкер болуп иштеп, педагогика илимдеринин кандидаттык диссертациясын коргогон. === Илимге жана билим берүүгө кошкон салымы === 1961-жылы С. Турусбеков менен бирдикте мектеп окуучулары үчүн «Алиппе» китебин иштеп чыгышкан. Бул окуу китеби Кыргызстандын мектептеринде 1996-жылга чейин (35 жыл бою) негизги окуу куралы катары колдонулган. 1977-жылы бул «Алиппе» китеби Москвадагы Эл чарба жетишкендиктеринин көргөзмөсүнүн (ВДНХ) коло медалына татыктуу болгон. 1997-жылдан баштап Бурул Рысбекованын «Алиппеси» Өзбекстанда жашаган кыргыздар үчүн Ташкент шаарында басылып чыгып, мектептерде окутула баштаган. Өмүр жолунда 25ке жакын ар кандай окуу китептеринин жана окуу-методикалык көрсөтмөлөрдүн автору болгон. == Сыйлыктары жана наамдары == * [[Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген мугалими]] (1964) * [[Эмгек Кызыл Туу ордени]] (1960) * «Эмгектеги каармандыгы үчүн» медалы (1970) * ВДНХнын коло медалы (1977) * Кыргыз ССРинин өзгөчө эмгек сиңирген персоналык пенсионери (1978). == Колдонулган адабияттар == * Жайылов Н. Мен окуган мектеп. — Бишкек. * Кыргызстан: Улуттук энциклопедия / Башкы ред. А. Асанов. — Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. — ISBN 978-9967-26-379-6. [[Категория:Инсандар алиппе боюнча]] [[Категория:1921-жылы туулгандар]] [[Категория:2002-жылы өлгөндөр]] [[Категория:Панфилов районунда туулгандар]] [[Категория:Кыргызстандык мугалимдер]] [[Категория:Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген мугалимдери]] [[Категория:Эмгек Кызыл Туу орденинин кавалерлери]] [[Категория:Педагогика илимдеринин кандидаттары]] [[Category:Чүй облусунун инсандары]] [[Категория:Панфилов районун инсандары]] [[Category:Эркин-Сай]] [[Категория:Инсандар:Кыргызстан]] [[Категория:Кыргызстан]] [[Категория:Кыргыз Республикасынын сыйлыктары]] [[Категория:Кыргыз Республикасына өзгөчө эмгек сиңирген пенсионерлер]] 0zs0nfbwryfr653aad4oeidolg04o58 Колдонуучунун баарлашуулары:Asd12fgh 3 153767 651630 2026-08-26T13:22:55Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 651630 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 13:22, 26 август 2026 (UTC) pklgsuhruqglu8yldrf27cb7swk0che Колдонуучунун баарлашуулары:Rieltskwiki 3 153768 651634 2026-08-26T15:23:17Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 651634 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 15:23, 26 август 2026 (UTC) e849c6dpj8o3out4lojbrfopr41jmaf Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-46445-91 3 153769 651636 2026-08-26T16:23:29Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 651636 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 16:23, 26 август 2026 (UTC) gcfqp5n4gb4jnz4az6n2cpxxmew5gon Колдонуучунун баарлашуулары:Popperhilton 3 153770 651638 2026-08-26T16:51:45Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 651638 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 16:51, 26 август 2026 (UTC) e5gv05l10iurh4c0oa9d4hwhdecvni7 Колдонуучунун баарлашуулары:AlexandreSG03 3 153771 651639 2026-08-26T16:51:55Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 651639 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 16:51, 26 август 2026 (UTC) e5gv05l10iurh4c0oa9d4hwhdecvni7 Колдонуучунун баарлашуулары:Eichel-Streiber 3 153772 651642 2026-08-26T17:52:11Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 651642 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 17:52, 26 август 2026 (UTC) 1hu5tf3roerpm6vh5dtn3yndgxg7sir Колдонуучунун баарлашуулары:Pouchie153 3 153773 651643 2026-08-26T21:52:57Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 651643 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 21:52, 26 август 2026 (UTC) gz3qurowbpvi6dbc5rntv7gdnzdmhoi Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-46722-93 3 153774 651644 2026-08-27T00:53:28Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 651644 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 00:53, 27 август 2026 (UTC) ab0vnh70r1mkqqrgl56aqkhic06a8u1 Кадыркулов Касымалы 0 153775 651645 2026-08-27T02:51:23Z NurlanKG Bishkek editor 46070 Жаңы барак: "‎'''Кадыркулов Касымалы''' (1934-жылы туулган, [[Эркин-Сай]], [[Панфилов району]]) — педогог, [[Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген мугалими]] (1999), Кыргыз Республикасынын эл агартуусунун отличниги (1994). == Өмүр баяны == Касымалы Кадыркулов 1934-жылы Чүй облусунун Панф..." 651645 wikitext text/x-wiki '''Кадыркулов Касымалы''' (1934-жылы туулган, [[Эркин-Сай]], [[Панфилов району]]) — педогог, [[Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген мугалими]] (1999), Кыргыз Республикасынын эл агартуусунун отличниги (1994). == Өмүр баяны == Касымалы Кадыркулов 1934-жылы Чүй облусунун Панфилов районуна караштуу [[Эркин-Сай]] айылында туулган. 1952-жылы Эркин-Сай орто мектебинин эң биринчи бүтүрүүчүлөрүнүн бири болуп, аттестат алган 16 окуучунун катарында мектепти аяктаган. 1957-жылы Ош мамлекеттик педагогикалык институтунун математика факультетин бүтүргөн. == Эмгек жолу жана педагогикалык ишмердүүлүгү == Эмгек жолун өзү бүтүргөн Эркин-Сай орто мектебинде мугалим болуу менен баштап, 50 жылдан ашык убакыт ушул мектепте эмгектенген. Мектепте математика сабагы боюнча усулдук кеңешти, математикалык ийримдерди жетектеп, илимий-практикалык конференцияларды уюштурган. Сабак берүүдө инновациялык методдорду активдүү колдонгон. Анын шакирттеринин арасынан эл депутаттары, генералдар, эмгек сиңирген медиктер, куруучулар жана мугалимдер өсүп чыккан. == Сыйлыктары жана наамдары == * 1994 — «Кыргыз Республикасынын эл агартуусунун отличниги» төш белгиси. * 1999 — «[[Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген мугалими]]» ардактуу наамы. * 2000 — Кыргыз Республикасынын Президентинин стипендиясынын лауреаты. == Эскертүүлөр == {{эскертүүлөр}} [[Категория:1934-жылы туулгандар]] [[Категория:Панфилов районунда туулгандар]] [[Категория:Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген мугалимдери]] [[Категория:Кыргыз Республикасынын эл агартуу отличниктери]] [[Категория:Математиктер]] [[Category:Чүй облусунун инсандары]] [[Category:Панфилов районун инсандары]] [[Category:Эркин-Сай]] [[Категория:Инсандар:Кыргызстан]] [[Категория:Кыргызстан]] [[Категория:Кыргыз Республикасынын сыйлыктары]] d36adf6gq90w96lfk4ephs7mcymdngs 651647 651645 2026-08-27T02:54:15Z NurlanKG Bishkek editor 46070 /* Сыйлыктары жана наамдары */ 651647 wikitext text/x-wiki '''Кадыркулов Касымалы''' (1934-жылы туулган, [[Эркин-Сай]], [[Панфилов району]]) — педогог, [[Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген мугалими]] (1999), Кыргыз Республикасынын эл агартуусунун отличниги (1994). == Өмүр баяны == Касымалы Кадыркулов 1934-жылы Чүй облусунун Панфилов районуна караштуу [[Эркин-Сай]] айылында туулган. 1952-жылы Эркин-Сай орто мектебинин эң биринчи бүтүрүүчүлөрүнүн бири болуп, аттестат алган 16 окуучунун катарында мектепти аяктаган. 1957-жылы Ош мамлекеттик педагогикалык институтунун математика факультетин бүтүргөн. == Эмгек жолу жана педагогикалык ишмердүүлүгү == Эмгек жолун өзү бүтүргөн Эркин-Сай орто мектебинде мугалим болуу менен баштап, 50 жылдан ашык убакыт ушул мектепте эмгектенген. Мектепте математика сабагы боюнча усулдук кеңешти, математикалык ийримдерди жетектеп, илимий-практикалык конференцияларды уюштурган. Сабак берүүдө инновациялык методдорду активдүү колдонгон. Анын шакирттеринин арасынан эл депутаттары, генералдар, эмгек сиңирген медиктер, куруучулар жана мугалимдер өсүп чыккан. == Сыйлыктары жана наамдары == * 1994 — «Кыргыз Республикасынын эл агартуусунун отличниги» төш белгиси. * 1999 — «[[Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген мугалими]]» ардактуу наамы. * 2000 — Кыргыз Республикасынын Президентинин стипендиясынын лауреаты. == Колдонулган адабияттар == * Жайылов Н. Мен окуган мектеп. — Бишкек.2024 * Кыргызстан: Улуттук энциклопедия / Башкы ред. А. Асанов. — Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. — ISBN 978-9967-26-379-6 == Эскертүүлөр == {{эскертүүлөр}} [[Категория:1934-жылы туулгандар]] [[Категория:Панфилов районунда туулгандар]] [[Категория:Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген мугалимдери]] [[Категория:Кыргыз Республикасынын эл агартуу отличниктери]] [[Категория:Математиктер]] [[Category:Чүй облусунун инсандары]] [[Category:Панфилов районун инсандары]] [[Category:Эркин-Сай]] [[Категория:Инсандар:Кыргызстан]] [[Категория:Кыргызстан]] [[Категория:Кыргыз Республикасынын сыйлыктары]] 36kvw4d7g2ywz3ql8znu0w9cec9anv0 651648 651647 2026-08-27T02:55:57Z NurlanKG Bishkek editor 46070 /* Сыйлыктары жана наамдары */ 651648 wikitext text/x-wiki '''Кадыркулов Касымалы''' (1934-жылы туулган, [[Эркин-Сай]], [[Панфилов району]]) — педогог, [[Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген мугалими]] (1999), Кыргыз Республикасынын эл агартуусунун отличниги (1994). == Өмүр баяны == Касымалы Кадыркулов '''1934-жылы''' Чүй облусунун Панфилов районуна караштуу [[Эркин-Сай]] айылында туулган. '''1952-жылы''' Эркин-Сай орто мектебинин эң биринчи бүтүрүүчүлөрүнүн бири болуп, аттестат алган 16 окуучунун катарында мектепти аяктаган. '''1957-жылы''' Ош мамлекеттик педагогикалык институтунун математика факультетин бүтүргөн. == Эмгек жолу жана педагогикалык ишмердүүлүгү == Эмгек жолун өзү бүтүргөн Эркин-Сай орто мектебинде мугалим болуу менен баштап, 50 жылдан ашык убакыт ушул мектепте эмгектенген. Мектепте математика сабагы боюнча усулдук кеңешти, математикалык ийримдерди жетектеп, илимий-практикалык конференцияларды уюштурган. Сабак берүүдө инновациялык методдорду активдүү колдонгон. Анын шакирттеринин арасынан эл депутаттары, генералдар, эмгек сиңирген медиктер, куруучулар жана мугалимдер өсүп чыккан. == Сыйлыктары жана наамдары == * '''1994''' — «Кыргыз Республикасынын эл агартуусунун отличниги» төш белгиси. * '''1999''' — «[[Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген мугалими]]» ардактуу наамы. * '''2000''' — Кыргыз Республикасынын Президентинин стипендиясынын лауреаты. == Колдонулган адабияттар == * Жайылов Н. Мен окуган мектеп. — Бишкек.2024 * Кыргызстан: Улуттук энциклопедия / Башкы ред. А. Асанов. — Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. — ISBN 978-9967-26-379-6 == Эскертүүлөр == {{эскертүүлөр}} [[Категория:1934-жылы туулгандар]] [[Категория:Панфилов районунда туулгандар]] [[Категория:Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген мугалимдери]] [[Категория:Кыргыз Республикасынын эл агартуу отличниктери]] [[Категория:Математиктер]] [[Category:Чүй облусунун инсандары]] [[Category:Панфилов районун инсандары]] [[Category:Эркин-Сай]] [[Категория:Инсандар:Кыргызстан]] [[Категория:Кыргызстан]] [[Категория:Кыргыз Республикасынын сыйлыктары]] p68zb5w56s6qtg6q7ia309q6zyeysz7 651649 651648 2026-08-27T02:56:29Z NurlanKG Bishkek editor 46070 /* Эскертүүлөр */ 651649 wikitext text/x-wiki '''Кадыркулов Касымалы''' (1934-жылы туулган, [[Эркин-Сай]], [[Панфилов району]]) — педогог, [[Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген мугалими]] (1999), Кыргыз Республикасынын эл агартуусунун отличниги (1994). == Өмүр баяны == Касымалы Кадыркулов '''1934-жылы''' Чүй облусунун Панфилов районуна караштуу [[Эркин-Сай]] айылында туулган. '''1952-жылы''' Эркин-Сай орто мектебинин эң биринчи бүтүрүүчүлөрүнүн бири болуп, аттестат алган 16 окуучунун катарында мектепти аяктаган. '''1957-жылы''' Ош мамлекеттик педагогикалык институтунун математика факультетин бүтүргөн. == Эмгек жолу жана педагогикалык ишмердүүлүгү == Эмгек жолун өзү бүтүргөн Эркин-Сай орто мектебинде мугалим болуу менен баштап, 50 жылдан ашык убакыт ушул мектепте эмгектенген. Мектепте математика сабагы боюнча усулдук кеңешти, математикалык ийримдерди жетектеп, илимий-практикалык конференцияларды уюштурган. Сабак берүүдө инновациялык методдорду активдүү колдонгон. Анын шакирттеринин арасынан эл депутаттары, генералдар, эмгек сиңирген медиктер, куруучулар жана мугалимдер өсүп чыккан. == Сыйлыктары жана наамдары == * '''1994''' — «Кыргыз Республикасынын эл агартуусунун отличниги» төш белгиси. * '''1999''' — «[[Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген мугалими]]» ардактуу наамы. * '''2000''' — Кыргыз Республикасынын Президентинин стипендиясынын лауреаты. == Колдонулган адабияттар == * Жайылов Н. Мен окуган мектеп. — Бишкек.2024 * Кыргызстан: Улуттук энциклопедия / Башкы ред. А. Асанов. — Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. — ISBN 978-9967-26-379-6 [[Категория:1934-жылы туулгандар]] [[Категория:Панфилов районунда туулгандар]] [[Категория:Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген мугалимдери]] [[Категория:Кыргыз Республикасынын эл агартуу отличниктери]] [[Категория:Математиктер]] [[Category:Чүй облусунун инсандары]] [[Category:Панфилов районун инсандары]] [[Category:Эркин-Сай]] [[Категория:Инсандар:Кыргызстан]] [[Категория:Кыргызстан]] [[Категория:Кыргыз Республикасынын сыйлыктары]] ll5t6og3axfcwt5poc8wbiop8b8b6db Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген мугалимдери 0 153776 651650 2026-08-27T03:02:56Z NurlanKG Bishkek editor 46070 Жаңы барак: "‎'''Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген мугалими''' — [[Кыргыз Республикасы]]нын мамлекеттик сыйлыгы, мааниси боюнча жогорку ардактуу наамдардын бири. Элге билим берүү тармагын өнүктүрүүгө, өсүп келе жаткан муунду тарбиялоого жана окутуунун инновациялы..." 651650 wikitext text/x-wiki '''Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген мугалими''' — [[Кыргыз Республикасы]]нын мамлекеттик сыйлыгы, мааниси боюнча жогорку ардактуу наамдардын бири. Элге билим берүү тармагын өнүктүрүүгө, өсүп келе жаткан муунду тарбиялоого жана окутуунун инновациялык методдорун киргизүүгө өзгөчө салымын кошкон педагогдорго, мектептердин, орто кесиптик окуу жайлардын жана мектепке чейинки мекемелердин мугалимдерине ыйгарылат. == Тарыхы == * '''СССР мезгили:''' Алгач 1940-жылы 20-декабрда Кыргыз ССР Жогорку Советинин Президиумунун Указы менен «Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген мугалими» деген наам катары негизделген. * '''Эгемендүүлүк мезгили:''' Кыргызстан көз карандысыздык алгандан кийин, 1996-жылдын 10-июлунда «Кыргыз Республикасынын мамлекеттик сыйлыктары жөнүндө» мыйзамы кабыл алынып, наамдын аталышы «Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген мугалими» болуп өзгөртүлгөн. == Ыйгаруу тартиби == Наам педагогикалык иш стажы кеминде 15 жыл болгон, билим берүү тармагында жогорку натыйжаларга жетишкен мугалимдерге Кыргыз Республикасынын Президентинин Указы менен ыйгарылат. Наамга ээ болгон инсандарга атайын төш белги жана күбөлүк тапшырылат. == Сыйлыктын ээлери == Бул ардактуу наамга түрдүү жылдары өлкөнүн мыкты педагогдору, анын ичинде айылдык жана шаардык мектептердин алдыңкы мугалимдери ээ болушкан. == Эскертүүлөр == {{эскертүүлөр}} [[Категория:Кыргыз Республикасынын мамлекеттик сыйлыктары]] [[Категория:Кыргыз Республикасынын ардактуу наамдары]] [[Категория:Билим берүү]] 80zrk8k4rami5q0nmpb7tdwehttyj1x Категория:Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген мугалимдери 14 153777 651651 2026-08-27T03:06:20Z NurlanKG Bishkek editor 46070 Жаңы барак: "‎'''Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген мугалими''' — [[Кыргыз Республикасы]]нын мамлекеттик сыйлыгы, мааниси боюнча жогорку ардактуу наамдардын бири. Элге билим берүү тармагын өнүктүрүүгө, өсүп келе жаткан муунду тарбиялоого жана окутуунун инновациялы..." 651651 wikitext text/x-wiki '''Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген мугалими''' — [[Кыргыз Республикасы]]нын мамлекеттик сыйлыгы, мааниси боюнча жогорку ардактуу наамдардын бири. Элге билим берүү тармагын өнүктүрүүгө, өсүп келе жаткан муунду тарбиялоого жана окутуунун инновациялык методдорун киргизүүгө өзгөчө салымын кошкон педагогдорго, мектептердин, орто кесиптик окуу жайлардын жана мектепке чейинки мекемелердин мугалимдерине ыйгарылат. == Тарыхы == * '''СССР мезгили:''' Алгач 1940-жылы 20-декабрда Кыргыз ССР Жогорку Советинин Президиумунун Указы менен «Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген мугалими» деген наам катары негизделген. * '''Эгемендүүлүк мезгили:''' Кыргызстан көз карандысыздык алгандан кийин, 1996-жылдын 10-июлунда «Кыргыз Республикасынын мамлекеттик сыйлыктары жөнүндө» мыйзамы кабыл алынып, наамдын аталышы «Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген мугалими» болуп өзгөртүлгөн. == Ыйгаруу тартиби == Наам педагогикалык иш стажы кеминде 15 жыл болгон, билим берүү тармагында жогорку натыйжаларга жетишкен мугалимдерге Кыргыз Республикасынын Президентинин Указы менен ыйгарылат. Наамга ээ болгон инсандарга атайын төш белги жана күбөлүк тапшырылат. == Сыйлыктын ээлери == Бул ардактуу наамга түрдүү жылдары өлкөнүн мыкты педагогдору, анын ичинде айылдык жана шаардык мектептердин алдыңкы мугалимдери ээ болушкан. == Эскертүүлөр == {{эскертүүлөр}} [[Категория:Кыргыз Республикасынын мамлекеттик сыйлыктары]] [[Категория:Кыргыз Республикасынын ардактуу наамдары]] [[Категория:Билим берүү]] 80zrk8k4rami5q0nmpb7tdwehttyj1x Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-46648-56 3 153778 651659 2026-08-27T07:54:36Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 651659 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 07:54, 27 август 2026 (UTC) 9we081fiasx0uzdax0zhu92gyyqfieq Калып:Ченемдик акт 10 153779 651662 2026-08-27T08:48:25Z Artelow 2286 Жаңы барак: "‎{{Карточка |Аталышы = Ченемдик акт |from = {{{from|}}} |стиль_үстүндө = background:#ccccff; |стиль_башжазуу = background:#ccccff; |үстүндө = {{#if:{{{Аталышы|}}}|{{{Аталышы}}}|{{PAGENAME}}}} |үстүндө2 = {{{Расмий аталышы|}}} |сүрөт = {{#if:{{{Сүрөт|}}}|Файл:{{{Сүрөт}}}|{{#if:{{{Туурасы|}}}|{..." 651662 wikitext text/x-wiki {{Карточка |Аталышы = Ченемдик акт |from = {{{from|}}} |стиль_үстүндө = background:#ccccff; |стиль_башжазуу = background:#ccccff; |үстүндө = {{#if:{{{Аталышы|}}}|{{{Аталышы}}}|{{PAGENAME}}}} |үстүндө2 = {{{Расмий аталышы|}}} |сүрөт = {{#if:{{{Сүрөт|}}}|[[Файл:{{{Сүрөт}}}|{{#if:{{{Туурасы|}}}|{{{Туурасы}}}|280px}}]]|{{#if:{{wikidata|p18|from={{{{from|}}}}}}}|[[Файл:{{wikidata|p18|from={{{{from|}}}}}}}|280px]]}}}} |сүрөттүн_аталышы = {{#if:{{{Сүрөткө баяндама|}}}|<small>{{{Сүрөткө баяндама}}}</small>}} |белги1 = [[Укук тармагы]] |текст1 = {{{Укук тармагы|}}} |белги2 = Түрү |текст2 = {{{Түрү|}}} |wikidata2 = p31 |белги3 = Мамлекет |текст3 = {{#if:{{{Мамлекет|{{{Өлкө|}}}}}}|{{Өлкө желеги|{{{Мамлекет|{{{Өлкө|}}}}}} }} }} |wikidata3 = p17 |белги4 = Номуру |текст4 = {{{Номуру|}}} |белги5 = Кабыл алынган |текст5 = {{{Кабыл алынган|}}} |wikidata5 = P467 |белги6 = Төмөнкү палатанын добуш берүүсү |текст6 = {{{Төмөнкү палатанын добуш берүүсү|}}} |белги7 = Парламенттин добуш берүүсү |текст7 = {{{Парламенттин добуш берүүсү|}}} |белги8 = Жактырылган |текст8 = {{{Жактырылган|}}} |белги9 = Жогорку палатанын добуш берүүсү |текст9 = {{{Жогорку палатанын добуш берүүсү|}}} |белги10 = Кол коюлган |текст10 = {{{Кол коюлган|{{{Кол коюулган|}}}}}} |белги11 = Күчүнө кирген |текст11 = {{{Күчүнө кирген|}}} |wikidata11 = P7589 |белги12 = Биринчи жарыяланышы |текст12 = {{{Биринчи жарыяланышы|}}} |wikidata12 = p577 |белги13 = Учурдагы редакциясы |текст13 = {{{Учурдагы редакциясы|}}} |белги14 = Күчүн жоготкон |текст14 = {{{Күчүн жоготкон|}}} |wikidata14 = p582 |белги15 = Сакталган жайы |текст15 = {{{Сакталган жайы|}}} |текст16 = {{#if:{{{Lib|}}}|[{{{Lib}}} Электрондук версиясы]}} |астында = {{#if:{{{Викиказына|}}}|'''{{Commonslink|{{{Викиказына|}}}|{{{Commons-text|{{{Аталышы|{{PAGENAME}}}}}}}}}} [[Викиказына|Викиказынада]]'''}} }} <noinclude> {{doc}} </noinclude> geciflwbbiw8074cjm0v6rumqdqf1p3 651663 651662 2026-08-27T08:49:29Z Artelow 2286 651663 wikitext text/x-wiki {{Карточка |Аталышы = Ченемдик акт |from = {{{from|}}} |стиль_үстүндө = background:#ccccff; |стиль_башжазуу = background:#ccccff; |үстүндө = {{#if:{{{Аталышы|}}}|{{{Аталышы}}}|{{PAGENAME}}}} |үстүндө2 = {{{Расмий аталышы|}}} |сүрөт = {{#if:{{{Сүрөт|}}}|[[Файл:{{{Сүрөт}}}|{{#if:{{{Туурасы|}}}|{{{Туурасы}}}|280px}}]]|{{#if:{{wikidata|p18|from={{{from|}}}}}|[[Файл:{{wikidata|p18|from={{{from|}}}}}|280px]]}}}} |сүрөттүн_аталышы = {{#if:{{{Сүрөткө баяндама|}}}|<small>{{{Сүрөткө баяндама}}}</small>}} |белги1 = [[Укук тармагы]] |текст1 = {{{Укук тармагы|}}} |белги2 = Түрү |текст2 = {{{Түрү|}}} |wikidata2 = p31 |белги3 = Мамлекет |текст3 = {{#if:{{{Мамлекет|{{{Өлкө|}}}}}}|{{Өлкө желеги|{{{Мамлекет|{{{Өлкө|}}}}}} }} }} |wikidata3 = p17 |белги4 = Номуру |текст4 = {{{Номуру|}}} |белги5 = Кабыл алынган |текст5 = {{{Кабыл алынган|}}} |wikidata5 = P467 |белги6 = Төмөнкү палатанын добуш берүүсү |текст6 = {{{Төмөнкү палатанын добуш берүүсү|}}} |белги7 = Парламенттин добуш берүүсү |текст7 = {{{Парламенттин добуш берүүсү|}}} |белги8 = Жактырылган |текст8 = {{{Жактырылган|}}} |белги9 = Жогорку палатанын добуш берүүсү |текст9 = {{{Жогорку палатанын добуш берүүсү|}}} |белги10 = Кол коюлган |текст10 = {{{Кол коюлган|{{{Кол коюулган|}}}}}} |белги11 = Күчүнө кирген |текст11 = {{{Күчүнө кирген|}}} |wikidata11 = P7589 |белги12 = Биринчи жарыяланышы |текст12 = {{{Биринчи жарыяланышы|}}} |wikidata12 = p577 |белги13 = Учурдагы редакциясы |текст13 = {{{Учурдагы редакциясы|}}} |белги14 = Күчүн жоготкон |текст14 = {{{Күчүн жоготкон|}}} |wikidata14 = p582 |белги15 = Сакталган жайы |текст15 = {{{Сакталган жайы|}}} |текст16 = {{#if:{{{Lib|}}}|[{{{Lib}}} Электрондук версиясы]}} |астында = {{#if:{{{Викиказына|}}}|'''{{Commonslink|{{{Викиказына|}}}|{{{Commons-text|{{{Аталышы|{{PAGENAME}}}}}}}}}} [[Викиказына|Викиказынада]]'''}} }} <noinclude> {{doc}} </noinclude> 674su493ab2cu9dfquo8lcl9rszzc02 Калып:Ченемдик акт/doc 10 153780 651665 2026-08-27T09:00:12Z Artelow 2286 Жаңы барак: "‎<noinclude>{{docpage}}</noinclude> == Көчүрүүгө камылга == <pre> {{Ченемдик акт |Аталышы = |Расмий аталышы = |Сүрөт = |Туурасы = |Сүрөткө баяндама = |Укук тармагы = |Түрү = |Мамлекет = |Н..." 651665 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{docpage}}</noinclude> == Көчүрүүгө камылга == <pre> {{Ченемдик акт |Аталышы = |Расмий аталышы = |Сүрөт = |Туурасы = |Сүрөткө баяндама = |Укук тармагы = |Түрү = |Мамлекет = |Номуру = |Кабыл алынган = |Төмөнкү палатанын добуш берүүсү = |Парламенттин добуш берүүсү = |Жактырылган = |Жогорку палатанын добуш берүүсү = |Кол коюлган = |Күчүнө кирген = |Биринчи жарыяланышы = |Учурдагы редакциясы = |Күчүн жоготкон = |Сакталган жайы = |Lib = |Викиказына = }} </pre> == Колдонуу мисалы == {{Ченемдик акт |Аталышы = Кыргыз Республикасынын Конституциясы |Сүрөт = Constitution of the Kyrgyz Republic.jpg |Туурасы = 280px |Сүрөткө баяндама = Кыргыз Республикасынын Конституциясы |Укук тармагы = [[Конституциялык укук]] |Түрү = Конституция |Мамлекет = Кыргызстан |Кабыл алынган = 2021-жылдын 11-апрелиндеги референдумдун жыйынтыгы боюнча |Учурдагы редакциясы = 2021--жыл 5-май |Биринчи жарыяланышы = 1993-жыл 5-май |Lib = https://cbd.minjust.gov.kg/1-2/edition/1202952/kg }} <pre> {{Ченемдик акт |Аталышы = Кыргыз Республикасынын Конституциясы |Сүрөт = Constitution of the Kyrgyz Republic.jpg |Туурасы = 280px |Сүрөткө баяндама = Кыргыз Республикасынын Конституциясы |Укук тармагы = [[Конституциялык укук]] |Түрү = Конституция |Мамлекет = Кыргызстан |Кабыл алынган = 2021-жылдын 11-апрелиндеги референдумдун жыйынтыгы боюнча |Учурдагы редакциясы = 2021--жыл 5-май |Биринчи жарыяланышы = 1993-жыл 5-май |Lib = https://cbd.minjust.gov.kg/1-2/edition/1202952/kg }} </pre> 24d4u2tw2nb5b9tz96i20qvouqwnxr1 Калып:Кыргызстан саясаты 10 153781 651667 2026-08-27T09:02:19Z Artelow 2286 Artelow "[[Калып:Кыргызстан саясаты]]" барагын "[[Калып:Кыргызстандын саясий түзүлүшү]]" деп кайра атады: Аталыштарды бир стандартка келтирүү 651667 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Калып:Кыргызстандын саясий түзүлүшү]] jrs3abaaan89d8euwwtgix0a7x4he75 Марий Эл Республикасы 0 153782 651672 2026-08-27T10:04:49Z Artelow 2286 Artelow "[[Марий Эл Республикасы]]" барагын "[[Марий Эл]]" деп кайра атады: Аталыштарды бир стандартка келтирүү 651672 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Марий Эл]] gqew9fzxw19q4zb3cumbgcuvkb5exrx Калып:Lang-yi 10 153783 651674 2026-08-27T10:09:43Z Artelow 2286 Жаңы барак: "‎[[идиш]] ''{{lang|yi|{{{1}}}}}''<noinclude> [[Категория:Калыптар lang-x|yi]] </noinclude>" 651674 wikitext text/x-wiki [[идиш]] ''{{lang|yi|{{{1}}}}}''<noinclude> [[Категория:Калыптар lang-x|yi]] </noinclude> hxrpl494bho0pcyouujv1gzjmz91sih Еврей автономиялуу облусу 0 153784 651675 2026-08-27T10:10:26Z Artelow 2286 Жаңы барак: "‎'''Еврей автономиялуу облусу''' {{lang-yi|ייִדישע אויטאָנאָמע געגנט}} — Орусия Федерациясынын субъекттеринин бири, Ыраакы Чыгыш федералдык округунун курамына кирет. Административдик борбору — Биробиджан шаары. == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == {{О..." 651675 wikitext text/x-wiki '''Еврей автономиялуу облусу''' {{lang-yi|ייִדישע אויטאָנאָמע געגנט}} — Орусия Федерациясынын субъекттеринин бири, Ыраакы Чыгыш федералдык округунун курамына кирет. Административдик борбору — Биробиджан шаары. == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == {{Орусия Федерациясынын субъектилери}} 1j4iqdp4x3qyxvolwk2oq8wda3s3409 651676 651675 2026-08-27T10:14:39Z Artelow 2286 651676 wikitext text/x-wiki {{Түзөтүлүүдө|колдонуучу=[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 10:14, 27 август 2026 (UTC)}} '''Еврей автономиялуу облусу''' ({{lang-yi|ייִדישע אויטאָנאָמע געגנט}}) — [[Орусия|Орусия Федерациясынын]] субъектилеринин бири, [[Ыраакы Чыгыш]] федералдык округунун курамына кирет. Административдик борбору — [[Биробижан]] шаары. == Тарыхы == Еврей автономиялуу облусу 1934-жылдын 7-майында СССР Бүткүл орусиялык борбордук аткаруу комитетинин токтому менен түзүлгөн. Бул долбоор Советтер Союзундагы еврей калкын аймактык жактан жайгаштыруу жана алардын маданий-улуттук автономиясын түзүү максатында демилгеленген. Орусия империясынын мезгилинде еврейлерге белгилүү гана аймактарда жашоого уруксат берилсе, совет өкмөтү аларды Амур дарыясынын боюндагы аймактарга отурукташтырууну сунуштаган. 1920-1930-жылдары аймакка СССРдин ар кайсы бурчунан, ошондой эле чет өлкөлөрдөн да еврей үй-бүлөлөрү көчүп келишкен. == Географиясы == Облус Ыраакы Чыгышта жайгашкан. Түштүгүнөн жана түштүк-батышынан Кытай Эл Республикасы менен (Амур дарыясы аркылуу), батышынан Амур облусу, ал эми түндүгүнөн жана чыгышынан Хабаровск крайы менен чектешет. Аймактын рельефи тоолуу жана түздүктүү болуп бөлүнөт. Түндүк жана батыш бөлүгүн Кичи Хинган, Бурея сыяктуу кырка тоолор ээлесе, түштүк жана чыгыш бөлүгүн Орто Амур түздүгү ээлейт. Аянты: 36 266 км². Ири дарыялары: Амур, Бира, Биджан, Тунгуска. === Климаты === == Калкы == Облустун калкы 2020-жылдардагы маалыматтар боюнча болжол менен 145-150 миң адамды түзөт. Демографиялык түзүмү боюнча орустар — калктын басымдуу бөлүгүн (90%дан ашыгын) түзөт. Украиндар, еврейлер, татарлар, кытайлар жана башка улуттар жашайт. == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == {{Орусия Федерациясынын субъектилери}} 43z7xsntuaa1bmq18k316pblak52781 651678 651676 2026-08-27T10:18:05Z Artelow 2286 651678 wikitext text/x-wiki {{Түзөтүлүүдө|колдонуучу=[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 10:14, 27 август 2026 (UTC)}} {{Административдик бирдик|Кыргызча аталышы=Еврей автономиялуу облусу|Расмий аталышы={{lang-yi|ייִדישע אויטאָנאָמע געגנט}}}} '''Еврей автономиялуу облусу''' ({{lang-yi|ייִדישע אויטאָנאָמע געגנט}}) — [[Орусия|Орусия Федерациясынын]] субъектилеринин бири, [[Ыраакы Чыгыш]] федералдык округунун курамына кирет. Административдик борбору — [[Биробижан]] шаары. == Тарыхы == Еврей автономиялуу облусу 1934-жылдын 7-майында СССР Бүткүл орусиялык борбордук аткаруу комитетинин токтому менен түзүлгөн. Бул долбоор Советтер Союзундагы еврей калкын аймактык жактан жайгаштыруу жана алардын маданий-улуттук автономиясын түзүү максатында демилгеленген. Орусия империясынын мезгилинде еврейлерге белгилүү гана аймактарда жашоого уруксат берилсе, совет өкмөтү аларды Амур дарыясынын боюндагы аймактарга отурукташтырууну сунуштаган. 1920-1930-жылдары аймакка СССРдин ар кайсы бурчунан, ошондой эле чет өлкөлөрдөн да еврей үй-бүлөлөрү көчүп келишкен. == Географиясы == Облус Ыраакы Чыгышта жайгашкан. Түштүгүнөн жана түштүк-батышынан Кытай Эл Республикасы менен (Амур дарыясы аркылуу), батышынан Амур облусу, ал эми түндүгүнөн жана чыгышынан Хабаровск крайы менен чектешет. Аймактын рельефи тоолуу жана түздүктүү болуп бөлүнөт. Түндүк жана батыш бөлүгүн Кичи Хинган, Бурея сыяктуу кырка тоолор ээлесе, түштүк жана чыгыш бөлүгүн Орто Амур түздүгү ээлейт. Аянты: 36 266 км². Ири дарыялары: Амур, Бира, Биджан, Тунгуска. === Климаты === == Калкы == Облустун калкы 2020-жылдардагы маалыматтар боюнча болжол менен 145-150 миң адамды түзөт. Демографиялык түзүмү боюнча орустар — калктын басымдуу бөлүгүн (90%дан ашыгын) түзөт. Украиндар, еврейлер, татарлар, кытайлар жана башка улуттар жашайт. == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == {{Орусия Федерациясынын субъектилери}} amimb6o8j4wknsk3uq05jb0h7wnmme1 651679 651678 2026-08-27T10:28:30Z Artelow 2286 651679 wikitext text/x-wiki {{Түзөтүлүүдө|колдонуучу=[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 10:14, 27 август 2026 (UTC)}} {{Административдик бирдик|Кыргызча аталышы=Еврей автономиялуу облусу|Расмий аталышы={{lang-yi|ייִדישע אויטאָנאָמע געגנט}}|Герб=Coat of arms of the Jewish Autonomous Oblast.svg|Желек=Flag of the Jewish Autonomous Oblast.svg|Гербдин сүрөттөлүшү=Герб|Гербдин туурасы=120px|Желектин сүрөттөлүшү=Желек|Желектин туурасы=120px|Өлкө=Орусия|Статусу=Орусия Федерациясынын субъектиси|Борбору=Биробиджан|Негизделген=1924-жыл 29-август|Башчысынын аталышы=Губернатор|Башчысы=Костюк Мария|Башчысынын аталышы2=Мыйзам чыгаруу жыйынынын төрагасы|Башчысы2=Голубь Андрей|Тилдери=орус тили, идиш тили|Калк боюнча орду=82|Калкы=144 428|Жыштык боюнча орду=3,98|Улуттук курамы=орустар (97,7 %), украиндер, еврейлер (0,6 %)|Аянты=36 271|Аянт боюнча орду=60|Максималдуу бийиктиги=Максималдуу бийиктиги|Орточо бийиктиги=Орточо бийиктиги|Минималдуу бийиктиги=Минималдуу бийиктиги}} '''Еврей автономиялуу облусу''' ({{lang-yi|ייִדישע אויטאָנאָמע געגנט}}) — [[Орусия|Орусия Федерациясынын]] субъектилеринин бири, [[Ыраакы Чыгыш]] федералдык округунун курамына кирет. Административдик борбору — [[Биробижан]] шаары. == Тарыхы == Еврей автономиялуу облусу 1934-жылдын 7-майында СССР Бүткүл орусиялык борбордук аткаруу комитетинин токтому менен түзүлгөн. Бул долбоор Советтер Союзундагы еврей калкын аймактык жактан жайгаштыруу жана алардын маданий-улуттук автономиясын түзүү максатында демилгеленген. Орусия империясынын мезгилинде еврейлерге белгилүү гана аймактарда жашоого уруксат берилсе, совет өкмөтү аларды Амур дарыясынын боюндагы аймактарга отурукташтырууну сунуштаган. 1920-1930-жылдары аймакка СССРдин ар кайсы бурчунан, ошондой эле чет өлкөлөрдөн да еврей үй-бүлөлөрү көчүп келишкен. == Географиясы == Облус Ыраакы Чыгышта жайгашкан. Түштүгүнөн жана түштүк-батышынан Кытай Эл Республикасы менен (Амур дарыясы аркылуу), батышынан Амур облусу, ал эми түндүгүнөн жана чыгышынан Хабаровск крайы менен чектешет. Аймактын рельефи тоолуу жана түздүктүү болуп бөлүнөт. Түндүк жана батыш бөлүгүн Кичи Хинган, Бурея сыяктуу кырка тоолор ээлесе, түштүк жана чыгыш бөлүгүн Орто Амур түздүгү ээлейт. Аянты: 36 266 км². Ири дарыялары: Амур, Бира, Биджан, Тунгуска. === Климаты === == Калкы == Облустун калкы 2020-жылдардагы маалыматтар боюнча болжол менен 145-150 миң адамды түзөт. Демографиялык түзүмү боюнча орустар — калктын басымдуу бөлүгүн (90%дан ашыгын) түзөт. Украиндар, еврейлер, татарлар, кытайлар жана башка улуттар жашайт. == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == {{Орусия Федерациясынын субъектилери}} drccrg0d0vjgm2asimodo64l5huekvl Колдонуучунун баарлашуулары:Dijacz 3 153785 651680 2026-08-27T10:55:06Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 651680 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 10:55, 27 август 2026 (UTC) n3e02v6oabeszq5a9p3aauioqqhr57c Колдонуучунун баарлашуулары:AlbertOlivares 3 153786 651681 2026-08-27T10:55:16Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 651681 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 10:55, 27 август 2026 (UTC) n3e02v6oabeszq5a9p3aauioqqhr57c Колдонуучунун баарлашуулары:Gzyeah 3 153787 651682 2026-08-27T10:55:26Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 651682 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 10:55, 27 август 2026 (UTC) n3e02v6oabeszq5a9p3aauioqqhr57c Колдонуучунун баарлашуулары:Lol1OneLove 3 153788 651683 2026-08-27T11:55:37Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 651683 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 11:55, 27 август 2026 (UTC) cg3jt3bigfcajdwh5tsskin3v82gjox