Википедия
kywiki
https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA
MediaWiki 1.47.0-wmf.17
first-letter
Медиа
Атайын
Талкуу
Колдонуучу
Колдонуучунун баарлашуулары
Википедия
Википедияны талкуулоо
Файл
Файлды талкуулоо
МедиаВики
МедиаВикини талкуулоо
Калып
Калыпты талкуулоо
Жардам
Жардамды талкуулоо
Категория
Категорияны талкуулоо
Макала долбоору
Макала долбоорун талкуулоо
TimedText
TimedText talk
Модуль
Модулду талкуулоо
Event
Event talk
Өскөналиев Эркалы
0
4986
651727
553731
2026-08-28T15:08:11Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
651727
wikitext
text/x-wiki
{{Инсан
|ысымы = Өскөналиев Эркалы
|расмий ысымы =
|сүрөт =
|туурасы =
|сүрөттүн аталышы =
|туулгандагы ысымы =
|ишмердүүлүгү = акын, котормочу, журналист
|туулган күнү = [[9-август|09]].[[Август|08]].[[1958]]
|туулган жери = [[Нарын облусу]], [[Жумгал району]], [[Кабак (айыл)|Кабак айылы]]
|жарандыгы = {{Өлкө желеги|Кыргызстан}}
|букаралык =
|каза болгон күнү = [[26 Октябрь (Тогуздун айы)|26]].[[Октябрь|10]].[[2021]]
|каза болгон жери = [[Нарын облусу]], [[Жумгал району]]
|атасы =
|апасы =
|жубайы =
|келинчеги =
|балдары =
|сыйлыктары =
|сайты =
|уикиказына =
|башка маалымат =
}}
'''Эркалы Өскөналы (Өскөналиев)''' (09.08.1958 - 26.10.2021) — кыргыздын таланттуу уулу, акын, жазуучу жана котормочу. Кесиби - журналист.
== Кыскача өмүр таржымалы ==
Эркалы Өскөналы [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] [[Нарын облусу|Нарын облусуна]] караштуу [[Жумгал району]]ндагы [[Кабак (айыл)|Кабак]] айылында [[1958-жыл|1958-жылы]] [[9-август|9-августта]] туулган.
[[1980-жыл|1980-жылы]] [[Кыргыз мамлекеттик университети]]нин журналистика бөлүмүн бүтүргөн.
Эмгек жолун Жумгал райондук «Демилге» гезитинин редакциясында кабарчы болуудан баштаган.
1982-1985-жж. Компартиянын Жумгал райкомунун идеология бөлүмүндө инструктор болгон.
1985-1987-жж. Советтик Армияда рота командиринин саясий иштер боюнча орун басары катары кызматын өтөгөн.
1987-1990-жж. Компартиянын Жумгал райкомунун уюштуруу бөлүмүндө инструктор болгон.
1990-1992-жж. Жумгал райондук «Демилге» гезитинин редактору болуп иштеген.
2021-жылы 26-октябрда Бишкек шаарында
дүйнөдөн өткөн.
== Адабий чыгармачылыгы ==
Акындын чыгармачылык жолу окуучу чагында башталган. Алгачкы «Кыш» аттуу ыры (1970-жылы) «Жаш ленинчи» журналына жарыяланган.
Ырлары 1980-жылдардан баштап республикалык гезит-журналдарга байма-бай жарыялана баштаган.
Кыргыздын көрүнүктүү куудулу жана акылгөйү Куйручук тууралуу изилдөө жүргүзүп, баа жеткис эмгектерди жараткан.
Дүйнөгө даңктуу жапан акындары Мацуо Басё менен Исикава Такубокунун, айтылуу немис акыны Генрих Гейненин жана орус элинин улуу акыны Сергей Есениндин ырларын керемет которгон.
Эркалы Өскөналы "Эне Тил кайрыктары" поэмасында мындайча жазганы бар<ref>{{Cite web |title=Эркалы Өскөналиев: ЭНЕ ТИЛ КАЙРЫКТАРЫ |url=https://kmborboru.su/2018/05/21/erkaly-sk-naliev-ene-til-kajryktary/ |accessdate=2024-02-20 |archivedate=2024-02-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240220121101/https://kmborboru.su/2018/05/21/erkaly-sk-naliev-ene-til-kajryktary/ }}</ref>: <br>
Өлкөсүндө өгөйлөнөт өз тили, <br>Өйдөсүнөт, өпкөлөнөт чет тили. <br>Эгемен эл болгондугуң ушубу, <br>Эне тилиң кемсинтилди, өксүдү<ref>[https://ru-ru.facebook.com/YrDjn/photos/a.348789398557148.1073741831.346663798769708/349815481787873/ Ыр дүйнө. Эркалы Өскөналиев]</ref>.<br>
== Коомдук ишмердиги, уюмдарга мүчөлүгү ==
Айтылуу "жайсаңчылар" деп аталган халтурачы топко эң биринчи каршы публицистикалык макалалар жарыялап, алардын түркөйлүгүн ашкерелеген.
1991-жылы Кыргыз ССР Жазуучулар Союзунун мүчөлүгүнө кабыл алынган.
== Сыйлыктары. Наамдары ==
Кыргыз улуттук адабиятын колдоо максатында «Турар» басмасы менен эл аралык адабий-көркөм «Жаңы Ала-Тоо» журналы 2010-жылы мыкты чыгармаларга конкурс жарыялаган. Эркалы Өскөналынын ырлары мында 3-орундагы сыйлыкка татыган
Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн (2017-жыл, 18-август) буйругу аркылуу Эркалы Өскөналы “Куйручук баланын жоруктары” (проза жанры) китеби үчүн, кыргыз балдар адабияты сыйлыгынын лауреаты атыккан.
== Үй-бүлөсү ==
Жубайы - Чынаркүл Урсейитова (1979-жылы баш кошушкан).
Урмат (уулу, 1980), Гүлнур (1982-жыл), Айнур (1986), Улукбек (уулу, 1991-ж.).
Неберелери бар.
== Чыгармаларынын чакан тизмеси ==
'''ЖАРЫК КӨРГӨН КИТЕПТЕРИ:'''
''Кыргыз тилинде''
* Тирүүлүк: Ырлар. - Ф.: Адабият, 1988. - 56 б.
* Ырдаган ай: Ырлар. - Б.: Адабият, 1995. - 110 б.
* [http://www.bizdin.kg/ebooks/online/kuiru4uk.html '''Эй, Куйручук!:''' Көркөм санжыра, баяндар. - Б.: Шам. 1997. - 27 б.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110204051326/http://www.bizdin.kg/ebooks/online/kuiru4uk.html |date=2011-02-04 }}
* Кудай сүйгөн Куйручук: Кара сөз топтому. - Б.: Бийиктик, 2011.
* Куйручук баланын жоруктары: Тандалма аңгемелер жыйнагы. - Б.: Улуу Тоолор, 2015. - 32 б.
* «Жаш Куйручуктун окуялары: Тандалма аңгемелер жыйнагы. - Б.: Улуу Тоолор, 2015. - 94 б.
* Үч дабан: Поэмалар. - Бишкек: Улуу тоолор, 2017. - 112 бет.
* Кудай сүйгөн Куйручук: Роман. - Б.: Улуу Тоолор, 2018. - 632 б.
* Тирүү дүйнө: Ырлар жана поэмалар. - Б.: Улуу Тоолор, 2018. - 350 б.
* Тирүү дүйнө: Ырлар жана поэмалар. - Б.: Улуу Тоолор, 2019. - 368 б.
== Булактар ==
<references />
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://www.azattyk.org/a/kyrgyzstan_pressa_newspapers/28465049.html Сөөктөн чыккан дүрбөлөңl]
* http://www.bizdin.kg/ebooks/online/kuiru4uk.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110204051326/http://www.bizdin.kg/ebooks/online/kuiru4uk.html |date=2011-02-04 }}
* http://kmb3.kloop.asia/2011/05/13/turusbek-madylbaj-2010-zhyldyn-mykty-zhazuuchusu-dep-tabyldy/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210414081853/https://kmb3.kloop.asia/2011/05/13/turusbek-madylbaj-2010-zhyldyn-mykty-zhazuuchusu-dep-tabyldy/ |date=2021-04-14 }}
* http://aimakpress.kg/шабдан-баатыр-жөнүндө/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180608113153/http://aimakpress.kg/%D1%88%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BD-%D0%B1%D0%B0%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80-%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D3%A9/ |date=2018-06-08 }}
[[Категория:Кыргыз журналисттери]]
[[Категория:Туулгандар 1958-жылы]]
[[Категория:Нарын облусу]]
[[Категория:Кыргыз Улуттук Университети]]
[[Категория:Кыргыз акындары]]
[[Категория:Кыргыз адабияты]]
k9kw03bt6oqud5b5z3pzo5lowbczccm
Өмүрбаева Нуриза
0
29014
651726
645347
2026-08-28T15:04:43Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
651726
wikitext
text/x-wiki
{{Жазуучу|Ысымы=Өмүрбаева Нуриза Батырбековна|Сүрөт=|Туулган датасы=19.09.1985|Туулган жери=Жалал-Абад облусу, Токтогул району, Кызыл-Туу айылы|Жарандыгы={{Өлкө желеги|Кыргызстан}}|Чыгармачылык жылдары=2003-жылдардан|Ишмердүүлүгү=Акын, жазуучу|Жанр=Поэзия, проза|Сыйлыктары=Чыныбай Турсунбеков атындагы адабий сыйлыктын лауреаты|Нукура ысымы=}}
'''Нуриза Өмүрбаева''' – [[акын]], жазуучу. Чыныбай Турсунбеков атындагы адабий сыйлыктын лауреаты. Кыргыз улуттук жазуучулар союзунун мүчөсү.
== Өмүр баяны ==
Ал [[Токтогул району|Токтогул районунун,]] Кызыл-Туу айылында, 1985-жылдын 19-сентябрында туулган. Үй-бүлөдө төрт бир туугандын улуусу.
2003-жылы [[Мүлкүбат]] атындагы орто мектебин, 2008-жылы [[Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университети|Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз Улуттук университетинин]] Кыргыз филология факультетин, 2017-жылы Москвадагы Максим Горький атындагы Адабият институтун бүтүргөн.
== Эмгек жолу ==
2008-жылы «Айыл ажары» гезитинде кабарчы;
2008-2010-жылдары Кыргыз Республикасынын мамлекеттик архив агенттигинин жетектөөчү адиси;
2010-2014-жылдары [[ЭлТР|ЭлТР мамлекеттик телерадиоберүү]] компаниясында кабарчы ;
== Чыгармачылыгы ==
Анын бир катар чыгармалары мезгилдүү басма сөз беттеринде, айрымдары "Саамалык", "Алманын мөмөлөрү", "Много языков один мир", “Жаштар поэзиясынын антологиясы”, Түрк тилинде “Кыргыз поэзия антологиясы”, Азербайжан тилинде “Кыргыз жаштар поэзиясынын антологиясы”, Орто Азия акындарынын Немец тилинде "Зымырык " (SIMURGH) жыйнактарында жарыяланып келет.
2008-жылы Ч.Айтматов атындагы эл аралык фонду тарабынан уюштурулган «Дебют – 2008» жайкы мектебинин проза жанрынын жеңүүчүсү.
2009-жылы «Много языков один мир» конкурсунан поэзия жанры боюнча 3-орунду алган.
2010-жылдан Кыргыз Республикасынын Улуттук жазуучулар союзунун мүчөсү.
2023-жылы Чыныбай Турсунбеков атындагы адабий сыйлыктын лауреаты.
== Жарык көргөн китептери ==
*Ай менен сырдашуу. – Б. Турар. 2013.
*Кат турмуш. – Б. Улуу Тоолор. 2022
*Бейтаныш бекет. – Б. Улуу Тоолор. 2023
== Анын чыгармачылыгы тууралуу жазылган макалалар ==
https://adabiyat.kg/rizvan-ismailova-bejtaanysh-beketten-bejtaanyshtar-zholugushat/?_utl_t=wh{{Жеткиликсиз шилтеме|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} - Ризван Исмаилова: “Бейтааныш бекеттен” бейтааныштар жолугушат
https://ruhesh.kg/ky/category/show/news/3331/sultan-raev-beytaanish-beket-sapar-kayakka{{Жеткиликсиз шилтеме|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} - Султан Раев: “Бейтааныш бекет”: Сапар каякка?..
https://kmborboru.su/2022/04/11/kat-turmushtagy-otmo-katar-realduuluk/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240528133901/https://kmborboru.su/2022/04/11/kat-turmushtagy-otmo-katar-realduuluk/ |date=2024-05-28 }} - «Кат турмуштагы» өтмө катар реалдуулук
https://alakan.biz/2023/05/20/m-rbek-tillebaev-sagyn-ezhenin-yrlaryna-okshop-nurizanyn-yrlary-da-30-zhyl-zhashar/ - Өмүрбек Тиллебаев: “Сагын эженин ырларына окшоп Нуризанын ырлары да 30 жыл жашар...”
https://adabiyat.kg/m-t-kultaeva-zh-r-k-menen-syrdashuu/{{Жеткиликсиз шилтеме|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} - Үмүт Култаева: Жүрөк менен сырдашуу…
https://www.azattyk.org/a/yrga-aylangan-ymanday-syr-/32490342.html - Ырга айланган ыймандай сырлар
https://www.azattyk.org/a/bir-birikseng-ming-chachylgan-zholdosung-nurizanyn-yrlaryndagy-meken-yyy/32429098.html - "Бир бириксең, миң чачылган жолдосуң". Нуризанын ырларындагы Мекен ыйы
== Шилтемелер ==
https://www.youtube.com/watch?v=19T7KhhTPPc&list=PLGvoqUbBQ5qsZtoR-GlKd7e5mDmL4rMu3&index=41
https://www.azattyk.org/a/nuriza-oemuerbaeva-migratsiya-yrlarymdy-da-kurchuttu/32418499.html - Деңиз жээгинде тоолорду сагынган Нуриза акын
https://erkin-too.kg/akyn-nuriza-%D3%A9m%D2%AFrbaevaaruu-uluu-s%D2%AFj%D2%AF%D2%AF-ajtmatov-menen-b%D2%AFb%D2%AFsaradan-kijin-toktojt-okshojt/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240520030219/https://erkin-too.kg/akyn-nuriza-%D3%A9m%D2%AFrbaevaaruu-uluu-s%D2%AFj%D2%AF%D2%AF-ajtmatov-menen-b%D2%AFb%D2%AFsaradan-kijin-toktojt-okshojt/ |date=2024-05-20 }} - Акын Нуриза Өмүрбаева: “Аруу, улуу сүйүү Айтматов менен Бүбүсарадан кийин токтойт”
https://www.azattyk.org/a/25190807.html - Атымды алып жүрөт азыр наристең...
https://kmborboru.su/2015/02/20/nuriza-m-rbaevanyn-zha-y-yrlarynan/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240520223623/https://kmborboru.su/2015/02/20/nuriza-m-rbaevanyn-zha-y-yrlarynan/ |date=2024-05-20 }}
https://kmborboru.su/2014/08/13/nuriza-m-rbaeva/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241108012717/https://kmborboru.su/2014/08/13/nuriza-m-rbaeva/ |date=2024-11-08 }}
https://www.facebook.com/watch/?mibextid=qi2Omg&v=619773666929833&rdid=z6JOt0BRKXk0ZBaO - Нуриза Өмүрбаева "Мекенсиз куштар": "Учпай калган жүрөк узак жашайбы? - Кайкып учкан канаттуудан сурадым"
https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=9355979584472327&id=100001811366508&mibextid=qi2Omg&rdid=Bw8UWskgnUq6o9m1 - "Бейтаныш бекет" китеби | Түз эфир
https://www.youtube.com/watch?si=nRZ5K5nIegctOkgM&v=Bxw-KeauVww&feature=youtu.be - Нуриза Өмүрбаева. Поэзия кечеси Ысык-Көл
== Колдонулган адабияттар ==
* *[[Кыргыз Республикасынын жазуучулары]]/Кыргызпатент.Түз.: М. Ааматов, А.Чекиров, Ө.Калыева. – Б.: 2011. – 456 б. ISBN 978-9967-26-379-6
[[Категория: Кыргыз Республикасынын жазуучулары]]
[[Категория:Акындар]]
[[Категория:Журналисттер]]
[[Категория:Кыргыз жазуучулары]]
4ty38rptckizs97m7s6y1sdirf725bx
Хельсинки фонддук биржасы
0
38443
651721
542779
2026-08-28T13:27:01Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
651721
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Nasdaq.jpg|thumb|]]
'''Фондовая биржа в Хельсинки (Helsinki Stock Exchange, HEX)''' была основана в [[1912]] г. В [[1980]]-е годы на ней стала использоваться полностью автоматизированная торговая система, а в [[1995]] г. [[фондовая биржа|биржа]] стала коммерческой организацией.
Ключевой биржевой индекс — [[OMX Helsinki 25]]. В него включаются 25 крупнейших компаний.
== Содалануучу акцииялар ==
{|
|- style="vertical-align:top;"
|
:: '''A — N'''
* [[AffectoGenimap]] (AFE)
* [[Ahlstrom]] (AHL)
* [[Aldata Solution]] Plc (ALD)
* [[Alma Media]] Plc (ALM)
* [[Amanda Capital]] Plc (AMC)
* [[Amer Sports]] Plc (AME)
* [[Aspo]] Plc (ASU)
* [[Aspocomp Group]] Plc (ACG)
* [[Atlas Copco]] AB (ATC)
* [[Atria]] Yhtymä Plc (ATR)
* [[Basware]] Plc (BAS)
* [[Beltton Group]] Plc (BEL)
* [[Benefon]] Plc (BNF)
* [[Biohit]] Plc (BIO)
* [[Biotie Therapies]] Plc (BTH)
* [[Birka Line]] Abp (BIR)
* [[Capman]] Plc (CPM)
* [[Cargotec]] Plc (CGC)
* [[Cencorp]] Plc (CNC)
* [[Citycon]] Plc (CTY)
* [[Componenta]] Plc (CTH)
* [[Comptel]] Plc (CTL)
* [[Digia]] Plc (DIG)
* [[Done Solutions]] Plc (DSO)
* [[Efore]] Plc (EFO)
* [[Elcoteq]] Network Plc (ELQ)
* [[Elecster]] Plc (ELE)
* [[Elektrobit|Elektrobit Group]] Plc (EBG)
* [[Elisa Oyj|Elisa]] Plc (ELI)
* [[eQ Group]] Plc (EQO)
* [[Etteplan]] Plc (ETT)
* [[Evia]] Plc (EVI)
* [[Evox Rifa]] Group Plc (ERG)
* [[Exel]] Plc (EXL)
* [[FIM Group]] (FIM)
* [[Finnair]] Plc (FIA)
* [[Finnlines]] Plc (FLG)
* [[Fiskars]] Plc Abp (FIS)
* [[Fortum]] Plc (FUM)
* [[F-Secure]] Plc (FSC)
* [[HK Ruokatalo]] Plc (HKR)
* [[Honkarakenne]] Plc (HON)
* [[Huhtamäki]] Plc (HUH)
* [[Ilkka]]-Yhtymä Plc (ILK)
* [[Incap]] Plc (INC)
* [[Interavanti]] Plc (INT)
* [[Jaakko Pöyry Group]] Plc (JPG)
* Julius Tallberg-Kiinteistöt Plc (JTK)
* [[Kasola]] Plc (KAS)
* [[KCI Konecranes]] Plc (KCI)
* [[Kekkilä]] Plc (KEK)
* [[Kemira]] Plc (KRA)
* [[Kemira GrowHow]] Plc (KGH)
* [[Keskisuomalainen]] Plc (KSL)
* [[Kesko]] Plc (KES)
* [[Kesla]] Plc (KEL)
* [[KONE|KONE Corporation]] Plc (KNE)
* Kylpyläkasino Plc (KYP)
* [[Kyro]] Plc Abp (KRO)
* [[Larox]] Plc (LAR)
* [[Lassila & Tikanoja]] Plc (LAT)
* [[Lemminkäinen]] Plc (LEM)
* [[Lännen Tehtaat]] Plc (LTE)
* [[Marimekko]] Plc (MMO)
* [[Martela]] Plc (MAR)
* [[Metso]] Plc (MEO)
* [[M-real]] Plc (MRL)
* [[Neomarkka]] Plc (NEM)
* [[Neste Oil]] Plc (NES)
* [[Nokia]] Plc (NOK)
* [[Nokian Renkaat]] Plc (NOR)
* [[Nordea]] AB (NDA)
* [[Nordic Aluminium]] Plc (NOA)
* [[Norvestia]] Plc (NVA)
|
:: '''O — Å'''
* [[Okmetic]] Plc (OKM)
* [[OP-Pohjola|OKO]] Osuuspankkien Keskuspankki Plc (OKO)
* [[Olvi]] Plc (OLV)
* [[OMX]] AB (OMH)
* Oral Hammaslääkärit (ORA)
* [[Oriola KD]] (OKD)
* [[Orion Group]] Plc (ORN)
* [[Outokumpu]] Plc (OUT)
* [[Outokumpu Technology]] (OTE)
* [[Panostaja]] Plc (PAN)
* [[Perlos]] Plc (POS)
* [[PKC Group]] Plc (PKC)
* Pohjois-Karjalan Kirjapaino Plc (PKK)
* [[Ponsse]] Plc (PON)
* [[Proha]] Plc (ART)
* [[Puuharyhmä]] Plc (PHR)
* [[QPR Software]] Plc (QPR)
* [[Raisio Group]] Plc (RAI)
* [[Rakentajain Konevuokraamo]] Plc (RAK)
* [[Ramirent]] Plc (RMR)
* [[Rapala VMC]] Plc (RAP)
* [[Rautaruukki]] Plc (RTR)
* [[Raute]] Plc (RUT)
* [[Rocla]] Plc (ROC)
* [[Ruukki Group]] Plc (RUG)
* [[Salcomp]] (SAL)
* [[Sampo (bank)|Sampo]] Plc (SAM)
* [[Sandvik]] AB (SDK)
* [[SanomaWSOY]] Plc (SWS)
* [[Satama Interactive]] Plc (SAT)
* [[Scanfil]] Plc (SCF)
* [[Securitas AB]] (SEC)
* [[Sentera]] Plc (SNR)
* [[Skandia]] Försäkringsab (SDI)
* [[Skandinaviska Enskilda Banken]] AB (SEB)
* [[Solteq]] Plc (SOL)
* [[Soprano]] Plc (SNO)
* [[Sponda]] Plc (SDA)
* [[SSH Communications Security]] Plc (SSH)
* SSK Suomen Säästäjien Kiinteistöt Plc (SSK)
* [[Stockmann]] Plc Abp (STO)
* [[Stonesoft]] Plc (SFT)
* [[Stora Enso]] Plc (STE)
* Suomen Helasto Plc (SHE)
* [[Suominen]] Yhtymä Plc (SUY)
* Svenska [[Handelsbanken]] AB (HBA)
* [[Talentum]] Plc (TTM)
* [[Tamfelt]] Plc Abp (TAF)
* [[Technopolis]] Plc (TPS)
* [[Tecnomen]] Plc (TEM)
* [[Tekla]] Plc (TLA)
* [[Ericsson|Telefonaktiebolaget LM Ericsson]] (ERI)
* [[Teleste]] Plc (TEL)
* [[TeliaSonera]] AB (TLS)
* [[TietoEnator]] Plc (TIE)
* [[Tieto-X]] Plc (TIX)
* [[Tiimari]] Plc (TII)
* [[TJ Group]] Plc (TJT)
* [[Tulikivi]] Plc (TUL)
* [[Turkistuottajat]] Plc (TUR)
* [[Turvatiimi]] Plc (TUT)
* [[UPM-Kymmene]] Plc (UPM)
* [[Uponor]] Plc (UNR)
* [[Vaahto Group]] Plc Plc (WAT)
* [[Vacon]] Plc (VAC)
* [[Vaisala]] Plc (VAI)
* [[Viking Line]] Abp (VIK)
* [[Wärtsilä]] Plc Abp (WRT)
* [[YIT]]-Yhtymä Plc (YTY)
* Yleiselektroniikka Plc (YLE)
* [[Ålandsbanken]] Abp (ALB)
|}
== См. также ==
* [[:Категория:Компании, имеющие листинг акций на бирже Хельсинки|Компании, имеющие листинг акций на бирже Хельсинки]]
== Ссылки ==
* [http://omxgroup.com/nordicexchange/?languageId=1 Официальный сайт биржи] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121029073257/http://www.omxgroup.com/nordicexchange/?languageId=1 |date=2012-10-29 }}
{{NasdaqOMX}}
[[Категория:Фондовые биржи|Хельсинки]]
[[Категория:Европейские фондовые биржи]]
[[Категория:Североевропейские фондовые биржи]]
[[Категория:Члены FESE]]
[[Категория:Экономика Финляндии]]
[[Категория:Хельсинки]]
czswtlau6y6cog9jxl4x2w5ohsc1m6m
Хокспейер
0
59739
651722
582662
2026-08-28T13:34:38Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
651722
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хокспейер
|расмий аталышы = Hochspeyer
|сүрөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Gemeindewappen Hochspeyer.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=49 |lat_min=26 |lat_sec=34
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=53 |lon_sec=48
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Рейнланд-Пфальц
|таблицадагы облус = Рейнланд-Пфальц
|район түрү = Германия району{{!}}Району
|район = Кайзерслаутерн
|таблицадагы район = Кайзерслаутерн (район){{!}}Кайзерслаутерн
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Герхард Шерер
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 22,72
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 267
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 4527
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 06305
|почта индекси = 67691
|почта индекстери =
|автоунаа коду = KL
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 07 3 35 015
|Commons түрмөгүндө = Hochspeyer
|сайты = http://www.hochspeyer-pfalz.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хокспейер''' ({{lang-de|Hochspeyer}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Рейнланд-Пфальц]] [[Германия Жерлери|жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Кайзерслаутерн (район)|Кайзерслаутерн]] районуна кирет.
Калкы — 4527 киши (2013-жыл)<ref>[http://www.statistik.rlp.de/fileadmin/dokumente/berichte/A1033_201022_hj_G.pdf Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz – Bevölkerung der Gemeinden am 31. Dezember 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120131082852/http://www.statistik.rlp.de/fileadmin/dokumente/berichte/A1033_201022_hj_G.pdf |date=2012-01-31 }} (PDF; 727 KB)</ref>. Аянты — 22,72 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''07 3 35 015''. Муниципалитеттин башчысы — Герхард Шерер.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.hochspeyer-pfalz.de/ Расмий сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130604110000/http://hochspeyer-pfalz.de/ |date=2013-06-04 }}
{{Рейнланд-Пфальц райондору}}
{{Германия:Кайзерслаутерн району:Шаарлар}}
{{RhinelandPalatinate-geo-stub}}
[[Категория:Рейнланд-Пфальц шаарлары]]
beup6gj6r8484fnuvxa8mj71z1z3cpx
Nintendo
0
105991
651736
647225
2026-08-29T08:22:51Z
Cicihwahyuni6
36446
651736
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Nintendo.svg|thumb|Nintendo [[Логотип|логотиби]].]]
[[Файл:Headquarters of Nintendo Co., Ltd.jpg|thumb|Nintendo ([[Киото]]).]]
'''Nintendo Co., Ltd.''' — Башкы штабы [[Киото]] шаарында жайгашкан [[Жапония|Жапониянын]] эл аралык электроника жана видео оюн компаниясы. Базар капитализациясы боюнча дүйнөдөгү эң ири видео оюн компанияларынын бири болгон Nintendo Mario, The Legend of Zelda жана Pokémon сыяктуу эң белгилүү жана бестселлер видео оюн франшизаларын жараткан.
== Тарыхы ==
1889-жылы 23-сентябрда Фусажиро Ямаути тарабынан негизделген уюм алгач колдо жасалган ханафуда оюн карталарын өндүрүп чыгарган. 1963-жылга чейин компания такси кызматтары жана сүйүү мейманканалары сыяктуу бир нече нишалык ишкердик менен алектенип көргөн. 1960-жылдары оюнчуктардын пайдасына мурунку ишканаларды таштаган Nintendo 1970-жылдары видео оюн компаниясы болуп өнүккөн. Натыйжада эң таасирдүү өнөр жайы жана 85 млрд долларлык базар баасы менен Жапониянын үч кымбат компаниясынын бири болуп калган. 1992-жылдан тартып 2016-жылга чейин Nintendo дагы Бейсбол башкы лигасынын Сиэтл Маринерсинин ири үлүшүнө ээлик кылган.
== Шилтемелер ==
[[Категория:Жапония компаниялары| ]]
[[Категория:Маалымат технологиялары]]
[[Категория:Видеооюн компаниялары]]
[[Категория:1889-жыл]]
arzy3j4xr6xacx5soqtvpsrft8qk7x0
Феминисттик кыймыл
0
126847
651718
472854
2026-08-28T12:50:34Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
651718
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Womanpower_logo.jpg|thumb|Феминисттик кыймылдын белгиси]]
'''Феминисттик кыймыл,''' же б.а. '''аялдардын кыймылы''', репродуктивдүү укуктар, үй-бүлөлүк зордук-зомбулук, төрөт боюнча өргүү, тең эмгек акы, аялдардын шайлоо укугу, сексуалдык асылуу жана сексуалдык зордук-зомбулук ж.б. аял менен эркектердин теңсиздигинен улам келип чыккан маселелер боюнча реформалар үчүн күрөшкөн социалдык кыймыл же саясий кампанияларды билдирет. Кыймылдын приоритеттери ар кайсы өлкөлөрдө ар башка, Африка өлкөлөрүндө [[Аялдын жыныс органдарын жабыркаткан операциялар|аялдын жыныс органдарын жабыркаткан операцияларга]] каршы чыгуудан баштап, [[Европа]] өлкөлөрүндө [[Айнек шып|айнек шыпка]] каршы турууга чейин.
Батыштын кээ бир өлкөлөрүндө [[феминизм]] [[Феминизм#Феминизм толкундары|үч толкун]] болуп өттү<ref>''Humm, Maggie.'' [https://books.google.ru/books?id=6EdHAAAAMAAJ The dictionary of feminist theory] <small>(англ.)</small>. — Ohio State University Press, 1990. — 278 p. — [[:ru:Служебная:Источники_книг/9780814205075|ISBN 9780814205075]].</ref><ref>''Rebecca, Walker.'' [https://aula.fundaciondeloscomunes.net/sites/default/files/walker_1992_-_becoming_the_third_wave.pdf Becoming the Third Wave] <small>(англ.)</small> // Ms. : feminist magazine. — Liberty Media for Women, 1992. — January (iss. 41). — P. 39—41. — ISSN 0047-8318.</ref>.
* Феминизмдин [[Феминизм#Биринчи толкун|биринчи толкуну]] орто жана жогорку класстагы ак аялдардын абалына багытталган, алардын шайлоо укугун жана саясий теңчилигин камтыган.
* Феминизмдин [[Феминизм#Экинчи толкун|экинчи толкуну]] социалдык жана маданий теңсиздиктер менен күрөшүүгө аракет кылган. Феминизмдин биринчи толкуну негизинен ак түстөгү орто катмардагы аялдарга таасир этсе, экинчи толкунга түстүү жана өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдөн келген аялдар тартылды<ref>''Rampton, Martha.'' [https://www.pacificu.edu/magazine/four-waves-feminism Four Waves of Feminism] <small>(англ.)</small>. ''Pacific University'' (25 октября 2015). <small>Дата обращения: 24 мая 2020.</small> <small>[https://web.archive.org/web/20200426073134/https://www.pacificu.edu/magazine/four-waves-feminism Архивировано] 26 апреля 2020 года.</small></ref>.
* Феминизмдин [[Феминизм#Үчүнчү толкун|үчүнчү толкуну]] финансылык, социалдык жана маданий теңсиздик менен күрөшүүнү улантууда, ошондой эле [[Саясат|саясатта]] жана медиада аялдардын көбүрөөк таасири үчүн үгүт иштерин камтыйт.
* Акыркы (2010-жылдардын башында) изилдөөлөр жаңы медиа платформалар менен мүнөздөлгөн [[Феминизм#Төртүнчү толкун|төртүнчү толкун]] болушу мүмкүн экенин көрсөтүп турат<ref>''Baumgardner, Jennifer.'' [[iarchive:femgoogoogagasom0000baum/page/250/mode/2up|The Fourth Wave (Approximately 2008-0nward!]]) // [https://books.google.ru/books?id=B6xKDgAAQBAJ F'em!: goo goo, gaga, and some thoughts on balls] <small>(англ.)</small>. — Seal Press, 2011. — 256 p. — <nowiki>ISBN 9781580053600</nowiki>.</ref><ref>''Ruth Phillips and Viviene E. Cree.'' [https://www.pure.ed.ac.uk/ws/files/15148557/Phillips_Cree_Fourth_Wave_for_Open_Access.pdf What does the 'Fourth Wave' mean for teaching feminism in twenty-first century social work?] <small>(англ.)</small> // Social Work Education: The International Journal : academic journal. — Taylor & Francis, 2014. — October (vol. 33, iss. 7). — P. 930—943. — doi:[https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/02615479.2014.885007 10.1080/02615479.2014.885007].</ref>. Феминизмдин төртүнчү толкуну салттуу маргиналдашкан топтордун социалдык катмарлануусуна өбөлгө түзгөн өз ара байланышкан [[бийлик]] системаларын изилдейт<ref>[https://www.pacificu.edu/magazine/four-waves-feminism "Four Waves of Feminism"] (англ.) ''Pacific University''. 25.10.2015. <small>Текшерилген күн: 25.04.2023.</small></ref>.
[[Кытай|Кытайдагы]] феминизм 20-кылымда 1911-жылдагы Синхай революциясы менен башталган. [[Кытай|Кытайда]] феминизм [[социализм]] жана класстык маселелер менен тыгыз байланышкан<ref>''1952-, Lin, Chun.'' [[iarchive:transformationof01linc_2|The transformation of Chinese socialism]]. — [[:ru:Дьюкский_университет|Duke University Press]], 2006. — [[:ru:Служебная:Источники_книг/9780822337980|ISBN 978-0822337980]].</ref>. Кээ бир коментаторлор бул жакын бирикме кытай феминизмине зыян келтирет деп эсептешет жана [[Кытай Коммунистик Партиясы|партиянын]] кызыкчылыгы аялдардын кызыкчылыгынан жогору турат деп ырасташат<ref>''1945-, Walter, Lynn.'' [[iarchive:womensrightsglob00walt|Women's rights : a global view]]. — [[:ru:Greenwood_Publishing_Group|Greenwood Press]], 2001. — [[:ru:Служебная:Источники_книг/9780313308901|ISBN 978-0313308901]].</ref>.
== Тарыхы ==
[[Феминизм|Феминизмдин]] [[Тарых|тарыхы]] аялдардын тең укуктарга багытталган кыймылдардын жана [[Идеология|идеологиялардын]] баяндарын камтыйт. Дүйнөдөгү феминисттер мезгилге, маданиятка жана өлкөгө жараша себептери, максаттары жана ниеттери боюнча айырмаланса дагы, батыш феминисттик тарыхчылардын көбү аялдардын укуктары үчүн аракет кылган бардык кыймылдарды феминисттик кыймылдар катары көрүү керек деп ырасташат<ref>Witt, Charlotte (2012). [https://plato.stanford.edu/archives/fall2012/entries/feminism-femhist/ "Feminist History of Philosophy"]. In Zalta, Edward N (ed.). ''The Stanford Encyclopedia of Philosophy'' (Fall 2012 ed.). <small>Текшерилген күн: 25.04.2023.</small></ref><ref>Walters, Margaret (October 27, 2005). [[iarchive:feminismveryshor00walt/mode/2up|''Feminism: A Very Short Introduction''.]] Oxford University Press. ISBN <bdi>978-0-19-157803-8</bdi>.</ref><ref>Kinnaird, Joan (1983). "Mary Astell: Inspired by Ideas (1668–1731)" (англ.). In Spender, Dale (ed.). [[iarchive:feministtheorist00spen/page/29/mode/2up|''Feminist Theorists: Three Centuries of Key Women Thinkers''.]] Pantheon Books. p. 29. ISBN <bdi>978-0-394-53438-1</bdi>. <small>Текшерилген күн: 25.04.2023.</small></ref>.
=== 17-18 кылым ===
"Аялдардын сүйлөгөнү акталган" - {{iw|Margaret Fell|Маргарет Фелдин|en|Маргарет Фелдин}} эң атактуу эмгеги жана 17-кылымдагы аялдардын диний лидерлиги боюнча негизги тексттердин бири<ref>Margaret Fell, [http://www.qhpress.org/texts/fell.html "Women's Speaking Justified, Proved, and Allowed of by the Scriptures, All such as speak by the Spirit and Power of the Lord Jesus"] (англ.) Quaker Heritage Press Online Texts. <small>Текшерилген күн: 25.04.2023.</small></ref>. Бул эмгекте Маргарет Ыйык Жазмалардын негизинде аялдардын диний кызмат кылууга укукгу болгонун ырастайт. Анын айтымында, жыныстардын тең укуктуулугу {{iw|Quakerism|квакеризмдин|en|квакеризмдин}} негизги жоболорунун бирине, тактап айтканда, рухий теңчиликке негизделген. Анын ишеними боюнча, бардык адамдарды Кудай жараткан, ошондуктан эркектер да, аялдар да пайгамбар болууга жөндөмдүү<ref>Schofield, Mary Anne (1987). [https://www.jstor.org/stable/464160?origin=crossref "'Women's Speaking Justified': The Feminine Quaker Voice, 1662–1797"] (англ.) ''Tulsa Studies in Women's Literature''. '''6''' (1): 61–77. [https://www.jstor.org/stable/464160?origin=crossref doi:10.2307/464160].</ref>. Фелди "феминисттик пионер деп аташат<ref>[https://plato.stanford.edu/entries/margaret-fell/ Margaret Fell] (англ.) ''26.01.2012. <small>Текшерилген күн: 25.04.2023.</small>''</ref>.
Феминисттик ойлор агартуу доорунда аялдардын билим алуусун жактаган англис жазуучусу жана саякатчы Леди Мэри Вортли-Монтагу жана француз философу, математик жана саясатчы Маркиз де Кондорсе сыяктуу ойчулдар тарабынан калыптана баштаган. 1785-жылы [[Нидерланд|Нидерланддын]] түштүгүндөгү Мидделбург шаарында аялдардын биринчи илимий коому негизделген. Ошол эле мезгилде илим сыяктуу маселелерге арналган аялдар журналдары популярдуу боло баштады.
Аялдардын шайлоо укугун камсыз кылуу үчүн биринчи аракеттерди жасаган аялдар өз укуктары үчүн күрөшкө убактысын жана күчүн жумшаганга мүмкүнчүлүктөрү болгон кыйла туруктуу жана артыкчылыктуу тек-жайдан келишкен. Ошондуктан, баштапкы аялдар кыймылы негизинен орто жана жогорку катмардагы ак аялдардын көйгөйлөрү менен алектенген.
=== 19-20 кылым ===
19-кылымда жана 20-кылымдын башында [[Улуу Британия|Улуу Британияда]] жана [[АКШ|АКШда]] феминисттик кыймыл аялдар үчүн нике, ата-энелик жана мүлктүк укуктарды алууга багытталган. Улуу Британияда 1839-жылы Балдарга камкордук көрүү жөнүндө мыйзам (Custody of Infants Act 1839) киргизилип, биринчи жолу аялдарга балдарын камкордукка алуу укугун берген<ref>Wroath, John (1998). ''[[iarchive:untiltheyareseve00wroa|Until They Are Seven, The Origins of Women's Legal Rights]]''. Waterside Press. ISBN <bdi>1-872870-57-0</bdi>.</ref>.
Аялдарга добуш берүү укукгу биринчилерден болуп Британиянын [[Австралия]] колонияларында 19-кылымдын аягында башталган. Эң биринчи [[Жаңы Зеландия|Жаңы Зеландиянын]] өзүн-өзү башкаруучу колониялары 1893-жылы аялдарга добуш берүү укугун берген; Түштүк [[Австралия]] 1894-жылы Конституцияга өзгөртүү киргизүү боюнча мыйзамды кабыл алган дагы 1902-жылы Австралия аялдарга шайлоо укугун берген<ref>[https://web.archive.org/web/20130914135838/http://www.elections.org.nz/votes-women "Votes for Women Electoral Commission".] Elections New Zealand. 13 April 2005. </ref>.
== Агымдар ==
«Феминизм» термини бир эле идеологияны билдирбейт, бул кыймылдын ичинде көптөгөн агымдар жана топтор бар. Бул ар кандай тарыхый прецеденттерге, ар кайсы өлкөлөрдөгү аялдардын абалынын жана социалдык абалынын айырмачылыктарына, ошондой эле башка факторлорго байланыштуу. Кээ бир агымдардын жалпы өзгөчөлүктөрү бар жана феминисттер бир нече агымдын жолдоочулары боло алышат.
=== Либералдык феминизм ===
Либералдык феминизм аялдар менен эркектердин тең укуктуулугун саясий жана укуктук реформалар аркылуу көздөйт. Бул феминизмдин [[Индивидуализм|индивидуалисттик]] бутагы, ал аялдардын өз иш-аракеттеринин жана чечимдеринин негизинде эркектер менен бирдей укуктарга жетүү мүмкүнчүлүгүнө багытталган. Либералдык феминизм эркектер менен аялдардын ортосундагы жеке өз ара аракеттенүүнү коомду өзгөртүүнүн башталышы катары колдонот. Либералдык феминисттердин айтымында, бардык аялдар эркектер менен бирдей болууга укуктуу<ref name=":0">''bell hooks.'' [https://books.google.kg/books?id=L1WvBAAAQBAJ&redir_esc=y Feminist Theory: From Margin to Center] [англ.]. — Routledge, 2014. — <nowiki>ISBN 978-1-317-58834-4</nowiki>.</ref>.
Бул позиция көп жагынан акыл-эс жана тең мүмкүнчүлүктөрдүн принциптеринде коомду куруу жөнүндөгү Агартуу доорунун классикалык концепциясынан келип чыгат. Бул принциптердин аялдарга карата колдонулушу 19-кылымда Жон Стюарт Милл, Элизабет Кэди Стэнтон жана башкалар сыяктуу теоретиктер тарабынан иштелип чыккан [[Либералдык феминизм|либералдык феминизмдин]] пайдубалын түзгөн. Ошондуктан, алар үчүн аялдын эркектен көз карандысыздыгын кепилдөөчү негизги укуктардын бири катары аялдын [[менчик укугу]] маселеси өзгөчө маанилүү болгон<ref>В. Брайсон. [https://spbactivistschool.files.wordpress.com/2017/08/brayson_valeri_politicheskaya_teoria_feminizma_vvedenie.pdf Политическая теория феминизма.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230425124907/https://spbactivistschool.files.wordpress.com/2017/08/brayson_valeri_politicheskaya_teoria_feminizma_vvedenie.pdf |date=2023-04-25 }} (орус.) <abbr>М.</abbr>: «Идея-Пресс», 2001. — Глава 2. Либерализм: ведущее феминистское направление XIX века, бет. 42—73. <small>Текшерилген күн: 25.04.2023.</small></ref>. Ушуга таянып, либералдык феминисттер коомдук түзүлүштөрдү түп-тамырынан бери өзгөртпөстөн, аялдардын абалын өзгөртүүгө болот деп ишенишет. Либералдык феминисттер үчүн абортко болгон укук, [[Ыдык көрсөтүү|сексуалдык асылуу]] маселеси, добуш берүү, билим берүүдөгү тең укуктуулук, «бирдей эмгекке бирдей акы», балдарга кам көрүү жана медициналык жардамдын жеткиликтүүлүгү, аялдарга карата сексуалдык жана үй-бүлөлүк зомбулук көйгөйүнө көңүл буруу сыяктуу маселелер маанилүү<ref name=":0" />.
=== Радикалдык феминизм ===
Радикалдык феминизм – бардык социалдык жана [[Экономика|экономикалык]] контексттерде эркектин үстөмдүгү жок кылынып, коомду түп-тамырынан кайра тартипке салууга чакырган феминисттик агым<ref>Willis, Ellen (1984). [https://www.jstor.org/stable/466537?origin=crossref "Radical Feminism and Feminist Radicalism"]. (англ.) ''Social Text'' (9/10, The 60's without Apology): 91–118. doi:10.2307/466537. JSTOR 466537.</ref>. Бул идеология жана кыймыл 1960-жылдары пайда болгон.
Радикалдык феминисттер коомду эркектер аялдарга үстөмдүк кылган жана басмырлаган патриархат катары карашат. Радикалдык феминисттер аялдарды жана кыздарды адилетсиз коомдон бошотуу үчүн болгон күрөштө патриархатты жоюуга умтулушат. Бул күрөш аялдарды сексуалдык объективдештирүүгө каршы чыгууну, [[зордуктоо]] жана аялдарга карата башка [[зомбулук]] түрлөрү сыяктуу маселелер боюнча коомчулуктун маалымдуулугун жогорулатууну, гендердик ролдордун концепциясына шек келтирүүнү жана радикал феминисттер расалык жана гендердик капитализм катары көргөн нерсеге каршы чыгууну камтыйт. {{iw|Shulamith Firestone|Шуламит Файерстоундун|en|Шуламит Файерстоундун}} айтымында: "Феминисттик [[Төңкөрүш|революциянын]] негизги максаты, биринчи феминисттик кыймылдан айырмаланып, эркектин артыкчылыгын жоюу гана эмес, жыныстык айырмачылыктын өзүн жоюу болушу керек: адамдардын ортосундагы жыныстык айырмачылыктар мындан ары маданий жактан маанилүү болбойт."<ref>Firestone, Shulamith (1970). ''[[iarchive:dialecticofsexth00fire/page/n5/mode/2up|The Dialectic of Sex: The Case for Feminist Revolution]]'' (1st ed.) (англ.). New York, New York: William Morrow and Company. ISBN <bdi>0-688-12359-7</bdi>. </ref> Ошол эле учурда, радикалдык феминисттер жыныстык органдардагы жана экинчил жыныстык мүнөздөмөлөрдөгү айырмачылыктар маданий же саясий жактан мааниге ээ болбошу керек деп эсептешсе да, алар аялдардын тукум улоодогу өзгөчө ролу таанылышы жана жумуш ордунда жазасыз жайгаштырылышы керек деп эсептешет, ал эми кээ бирлери бул социалдык жактан маанилүү жумуш үчүн компенсация сунушталышы керек деп эсептешет<ref>Hanisch, Carol. [http://meetinggroundonline.org/housework-reproduction-and-womens-liberation-2/ "Housework, Reproduction and Women's Liberation – MEETING GROUND OnLine"] (англ.) <small>Текшерилген күн: 25.04.2023.</small></ref>.
=== Постколониалдык феминизм ===
[[Файл:Audre_Lorde.jpg|thumb|{{iw|Одри Лорд||ky}} постколониалдык феминист (1934 - 1992жж.)]]
Постколониалдык феминисттер [[Колония|колониялык]] тажрыйба менен байланышкан басынтуу постколониялык коомдордогу аялдарга маргиналдаштыруучу таасирин тийгизген деп ырасташат. Постколониалдык феминисттер феминизмдин батыш формаларына (атап айтканда, радикалдык жана либералдык феминизмге) сын көз менен карайт<ref>''Greenwald, Andy.'' [https://www.postcolonialweb.org/achebe/greenwald3.html Postcolonial Feminism in Anthills of the Savannah] (англ.). ''www.postcolonialweb.org'' (2002). <small>Текшерилген күн: 25.04.2023.</small></ref>, батыштан башка коомдордогу аялдардын пассивдүү жана унчукпаган курмандыктар, ал эми батыштык аялдарды заманбап, билимдүү жана жарандык укуктарга ээ деп көрсөтүлүшүнө каршы<ref>Mills, S. «Postcolonial Feminist Theory». — Jackson, Stevi; Jones, Jackie (ed.). [https://search.library.uq.edu.au/primo-explore/fulldisplay?docid=61UQ_ALMA21110715390003131&context=L&vid=61UQ&lang=en_US&tab=61uq_all Contemporary feminist theories]. — Edinburgh: Edinburgh University Press, 1998. — <nowiki>ISBN 0-7486-0689-0</nowiki>.</ref>.
Постколониалдык феминизм колониализмдин гендердик теориясынан келип чыккан: колонизатор [[Держава (мамлекет)|державалар]] колонияланган аймактарга өз нормаларын таңуулашат. Постколониалдык феминизм учурда гендердик басынтууну Батыш колонизаторлору таңуулаган моделдер аркылуу эмес, коомдун өзүнүн маданий моделдеринин алкагында жок кылуу үчүн күрөшүп жатат<ref>''Bulbeck, Chilla.'' [https://www.amazon.com/Re-orienting-Western-Feminisms-Diversity-Postcolonial/dp/0521589754 Re-orienting western feminisms: women’s diversity in a postcolonial world] <small>(англ.)</small>. — Cambridge: Cambridge University Press, 1998. — 270 бет. — <nowiki>ISBN 0-521-58975-4</nowiki>.</ref>.
[[«Үчүнчү дүйнө»|"Үчүнчү дүйнө"]] феминизми - бул "Үчүнчү дүйнө" деп аталган өлкөлөрдө өз көз караштарын түзгөн жана феминисттик иш-аракеттерге катышкан феминисттер тарабынан иштелип чыккан теориялар тобунун шарттуу аталышы<ref>''Narayan, Uma.'' [[iarchive:dislocatingcultu0000nara|Dislocating cultures: identities, traditions, and Third-World feminism]] <small>(англ.)</small>. — New York: Routledge, 1997. — 226 бет. — <nowiki>ISBN 0-415-91418-3</nowiki>.</ref>. Чандра Талпад Моханти жана Сарожини Саху сыяктуу үчүнчү дүйнө феминисттери батыш феминизмин этноцентрдик жана үчүнчү дүйнө аялдарынын уникалдуу тажрыйбасын эске албайт деген негизде сынга алышкан<ref>Mohanty, Chandra Talpade. Introduction. — [https://www.amazon.com/Third-World-Women-Politics-Feminism/dp/0253206324 Mohanty, Chandra Talpade; Russo, Ann; Torres, Lourdes. Third World women and the politics of feminism.] — Bloomington: Indiana University Press, 1991. — бет. 49. — <nowiki>ISBN 0-253-20632-4</nowiki>.</ref>.
== Дүйнөдө ==
=== Мысыр ===
Араб феминизми араб улутчулдугу менен тыгыз байланышта болгон. 1899-жылы араб феминизминин "атасы" деп эсептелген Касим Амин аялдар үчүн укуктук жана социалдык реформаларды жүргүзүүнү жактаган "Аялдардын боштондугу" деген эмгегин жазган<ref>Stange, Mary Zeiss; Oyster, Carol K.; Sloan, Jane E. (2011). ''[https://www.google.kg/books/edition/Encyclopedia_of_Women_in_Today_s_World/bOkPjFQoBj8C?hl=ru&gbpv=1&dq=isbn:9781412976855&printsec=frontcover Encyclopedia of Women in Today's World]''. SAGE. бет. 79–81. ISBN <bdi>978-1-4129-7685-5</bdi>.</ref>. Ал Египеттин коомундагы аялдардын позициясы менен улутчулдуктун ортосундагы байланышты ачып, Каир университетинин жана Улуттук кыймылдын өнүгүшүнө алып келди<ref name=":1">Golley, Nawar Al-Hassan (2003). ''[https://www.google.kg/books/edition/Reading_Arab_Women_s_Autobiographies/7qbN4fJp2tsC?hl=ru&gbpv=1&dq=isbn:9780292705456&printsec=frontcover Reading Arab Women's Autobiographies: Shahrazad Tells Her Story]''. University of Texas Press. pp. 30–50. ISBN <bdi>978-0-292-70545-6</bdi>.</ref>. 1923-жылы {{iw|Huda Sha'arawi|Хода Шаарави|en|Худа Шарави}} Мысырдын Феминисттик бирдигин негиздеп, анын президенти жана араб аялдарынын укуктарын коргоо кыймылынын символу болду<ref name=":1" />.
=== Иран ===
[[Файл:Uprising_in_Tehran,_Keshavarz_Boulvard_September_2022_(3).jpg|thumb|Кешаварз бульварында ирандык демонстранттар Аяк оона, 2022]]
1905-жылдагы [[Иран|Ирандын]] Конституциялык революциясы ирандык аялдардын кыймылын козгоду, анын максаты аялдардын билим алууда, никеде, мансапта жана мыйзамдуу укуктарында тең укуктуулугуна жетишүүнү көздөгөн<ref>Ettehadieh, Mansoureh (2004). [https://books.google.kg/books?id=tLRgXf_e_CEC&pg=PA85&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false "The Origins and Development of the Women's Movement in Iran, 1906–41"]. In Beck, Lois; Nashat, Guity (eds.). ''Women in Iran from 1800 to the Islamic Republic''. University of Illinois Press. pp. 85–106. ISBN <bdi>978-0-252-07189-8</bdi>.</ref>. Бирок 1979-жылдагы Иран революциясы учурунда аялдардын аялдар кыймылынан алган көптөгөн укуктары, мисалы, Үй-бүлөнү коргоо мыйзамы сыяктуу системалуу түрдө жоюлган<ref>Gheytanchi, Elham (2000). [https://www.iranchamber.com/society/articles/chronology_events_women_iran.php "Chronology of Events Regarding Women in Iran since the Revolution of 1979"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230425165026/https://www.iranchamber.com/society/articles/chronology_events_women_iran.php |date=2023-04-25 }} (англ.) In Mack, Arien (ed.). ''Iran Since the Revolution''. Social Research, Volume 67, No. 2. <small>Текшерилген күн: 25.04.2023.</small></ref>.
2022-жылдын 16-сентябрында Махса Амининин полициянын камагында каза болушуна байланыштуу Иран өкмөтүнө каршы жарандык толкундоолор жана нааразылык акциялары башталды. Амини аны Ирандын милдеттүү хижаб кийүү мыйзамын бузду деген айып менен камакка алынган. Окуяга күбө болгондордун айтымында, аны патрулдук милиция кызматкерлери катуу сабап салышкан, бул ырастоо Иран бийлиги тарабынан четке кагылган<ref name=":2">Strzyżyńska, Weronika (22.09.2022). [https://www.theguardian.com/world/2022/sep/22/iran-blocks-capitals-internet-access-as-amini-protests-grow "Iran blocks capital's internet access as Amini protests grow"]. ''The Guardian''.</ref>. Нааразылык акциялары Амининин кичи мекени Саккезден Ирандын Күрдистанынын башка шаарларына жана бүткүл Иранга жайылганда, өкмөт интернетти өчүрүү, социалдык медианы колдонууга чектөөлөр<ref name=":2" />, көздөн жаш агызуучу газ жана ок атуу менен жооп берди<ref>[https://www.rte.ie/news/world/2022/0926/1325493-iran-protests/ "76 deaths, 1,200 arrests in Iran response to protests"]. ''rte.ie''. 26.09.2022. <small>Текшерилген күн: 25.04.2023.</small></ref>.
Алгач аялдар жетектеген нааразылык акциялары милдеттүү хиджабды токтотууну талап кылган; бул нааразылыктар улуттук көтөрүлүшкө айланды.<ref>Ghattas, Kim (2 October 2022). [https://www.theatlantic.com/ideas/archive/2022/10/whole-generation-revolts-against-iranian-regime/671631/ "A Whole Generation Revolts Against the Iranian Regime"]. ''The Atlantic''.</ref> Нааразычылык акциялары 2009, 2017 жана 2019-жылдардагыларга караганда кеңири жайылып, ал тургай Ислам Республикасынын ыйык Мешхед жана Кум сыяктуу шаараларын да камтыды.<ref>[https://edition.cnn.com/2022/10/05/middleeast/iran-protests-regime-intl "A barrier of fear has been broken in Iran. The regime may be at a point of no return".] ''CNN''. 5.10.2022. <small>Текшерилген күн: 25.04.2023.</small> </ref> Мындан тышкары, мектеп окуучу кыздары дагы көптөгөн санда демонстрацияга чыгышты.<ref>[https://www.bbc.com/news/world-middle-east-63240911 "Iran: A really simple guide to the protests".] ''BBC News''. 14.10.2022. <small>Текшерилген күн: 25.04.2023.</small></ref> Ирандыктар Аминин өлүмүнө нааразычылыгын улантып, милдеттүү хиджабды токтотууну талап кылуу менен бирге, андан кеңири эркиндиктерди жана аялдардын укуктарын талап кылып,<ref>[https://www.nbcnews.com/news/world/iran-mahsa-amini-west-death-protests-backlash-grows-rcna49363 "Iran warns the West over protests as international backlash grows".] ''NBC News''. 2022. <small>Текшерилген күн: 25.04.2023.</small></ref> адеп-ахлак полициясына,<ref>[https://www.cbc.ca/news/canada/newfoundland-labrador/iran-rally-protests-1.6603183 "'They want the world to hear them:' St. John's rally held in solidarity with Iran protests"]. ''CBC''. 1.10.2022. Текшерилген күн: 25.04.2023.</ref> аятоллага жана теократиялык режимге каршы чыгышкан.
=== Кыргызстанда ===
[[Файл:Монологи вагины бишкек.jpg|left|thumb|Бишкекте 2009-жылы биринчи жолу "Вагина монологдору" спектакли коюлган.]]
Кыргызстанда феминисттик кыймыл 20-кылымдын 20-жылдарында Советтик бийликтин өткөргөн [[Хүжүм]] кыймылы менен башталды.
Заманбап Кыргызстанда өзүлөрүн феминисттик уюм деп ачык атаган биринчи коомдук демилгелер 2009-жылдан баштап пайда боло баштаган. Алардын келип чыгышын [[Бишкек]] шаарында коюлган "Вагинанын монологу" деген биринчи кайрымдуулук пьесасы шарттаган. Так ушул пьесадан кийин Кыргызстандын коомунда сексуалдык жана сексуалдык зомбулукка байланыштуу тыюу салынган темалар ачык талкууга алынган. Кыз ала качуу жосуну үчүн каралган жазалоону катуулатуу максатын көздөгөн "Сообща" деген улуттук тармакка биригишкен аялдардын кыймылынын кийинки жана мурунку муундарынын биргелешкен аракеттери менен, 2012-жылы феминисттик активизм кулачын жайып, бир кыйла кеңейген. Ушул сыяктуу нааразычылык акцияларынан, мыйзамдарга түзөтүүлөрдү киргизүү сунуштарынан, феминисттик басылмаларды чыгаруу менен коштолгон ар кандай иш-чаралардан улам феминисттик активизм ЖМКда көбүрөөк байкалып, эл арасында кеңири талкуулана баштаган. Так ушул 2012-жылдан баштап феминисттик активизмде активист аялдардын ар кандай муундарынын өкүлдөрү катышкандыктан, анын курамы ар түрдүү боло баштаган. Учурда Кыргызстанда феминизм Кыргызстандагы аялдардын жарандык тармагындагы кууш багыт катары эмес, жигердүү коомдук кыймыл катары таанылып калды.
== Дагы ==
* [[Феминизм]]
* [[Радикалдык феминизм]]
* [[Ислам феминизми]]
* [[Интерсекционалдык феминизм|Интерсекционалдык феминизм]]
* [[Неопатриархат]]
== Булактар ==
<references />
[[Категория:Феминизм]]
[[Категория:Аял укуктары]]
[[Категория:Социалдык кыймыл]]
kvabcgdiz8rknxidyarm39krc6zbmia
Туяк Эрназар уулу
0
132778
651714
461180
2026-08-28T12:02:38Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
651714
wikitext
text/x-wiki
{{Жазуучу
| Ысымы = Туяк Эрназар уулу
| Расмий ысымы =
| Сүрөт =
| Туурасы =
| Сүрөттүн аталышы =
| Туулгандагы ысымы = Туяк Эрназар уулу
| Кайман аты = Туяк ырчы
| Туулган күнү = 1856
| Туулган жери = {{Желек|Кыргызстан}} [[Кыргызстан]], [[Кадамжай району]], [[Пум]] айылы
| Каза болгон күнү = 1912
| Каза болгон жери =
| Жарандыгы =
| Ишмердүүлүгү = [[ырчы]], [[жамакчы]], [[комузчу]], [[ойчул]], [[акын]]
| Чыгармачылык жылдары =
| Багыты =
| Жанр =
| Чыгарманын тилдери = [[Кыргыз тили]]
| Премиялары =
| Bizdin.kg =
| Сайты =
| Уикитека =
| Кол тамгасы =
| Уикиказына =
}}
'''Туяк ырчы''' (1856-1912) – ырчы, жамакчы, комузчу, ойчул акын. Болжолдуу алганда, 1856-жылы азыркы Кыргызстандын [[Баткен облусу]]на караштуу [[Кадамжай району]]ндагы [[Майдан (Кадамжай району)|Майдан]] айыл өкмөтүнүн аймагындагы Пум айылында жарык дүйнөгө келген. Ырларына караганда, Туяк Эрназар уулу Паргана өрөөнүн жана Кыргызстандын түштүгүн бүтүндөй кыдырып чыккан көрүнөт. А бизге жеткен маалыматтар боюнча, Туяк кылычтай курч курагы - жыйырмага толо элек маалында [[Исфайрам]] өрөөнүндөгү белгилүү Садыр миңбашыны жандап, [[Кокон хандыгы|Кокон]]го барып, [[Кудаяр хан|Кудаяр ханг]]а каяша сүйлөгөн<ref>{{Cite web |title=Туяк ырчы жана анын чыгармачылыгы тууралуу |url=https://kmborboru.su/2016/05/27/tuyak-yrchy/ |accessdate=2024-01-15 |archivedate=2024-01-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240115141803/https://kmborboru.su/2016/05/27/tuyak-yrchy/ }}</ref>.
== Эгемберди Эрматовдун Туяк ырчынын чыгармаларын жайылтууга кошкон салымы ==
'''Адабиятчы Абдыкерим Муратов:'''
''"Туяк ырчынын ысымын көрүнүктүү акын жана коомдук ишмер Эгемберди Эрматовдун аракети менен көпчүлүк эл учкай билип калган.'' ''Биз үчүн Туяк ырчы “туюк ырчы“ болчу да. Эч ким жакшы билчү эмес. Ал киши ар кандай адабий тизмелерде дагы, акындардын хрестоматияларында дагы, адабий портреттеринде дагы, окуу китептеринде, ЖОЖдордун окуулуктарында таптакыр эскерилген дагы эмес, аты дагы аталган эмес. Мында чоң эмгекти маркум [[Эгемберди Эрматов|Э. Эрматов]] сиңирген. Ал Кадамжай районундагы бир топ кишилерден Туяк ырчы жөнүндөгү материалдарды жыйнап, башка да кишилер аракет кылып, ошол отуз-кырктай ырын табышкан. Бул ырлардын бардыгы толук эмес да: үзүндү түрүндө же болбосо бир-эки кол эмес, бир нече колдон өткөн материалдай болуп турат. Ушундай шартта былтыркы “Туяк ырчы“ деген жыйнактын чыгышы биздин адабий жана маданий коомчулугубуз үчүн чоң окуя болду. Китеп чыгар замат эле бет ачары болуп, Туяк ырчынын 160 жылдыгына карата Кадамжай районунда мамлекеттик деңгээлдеги чоң иш-чара өткөрүлдү"''<ref>[https://www.azattyk.org/a/kyrgyz_literature_book_history_fate-of-tuyak-yrchy/28753970.html Элдик мурас: Туяк ырчы Эрназар уулунун кайыптан кайра жаралуусу]</ref>''. ''
'' '''Эгемберди Эрматов:''' ''
''«Туяк ырчы тууралуу адабий, маданий илимий коомчулуктун маалыматтары жок. 2005-жылы чыккан мен түзгөн “Туяк ырчы” деген китепке 17 гана ыры, бир айтышы жана чөбөрөсүнүн эскерүүсү, ошол чөлкөмдөгү аны иликтеп жүргөндөрдөн жазылып алынгандар кирген.''
''Туяк ырчы болжол менен 1856-жылы төрөлүп, өлгөнү 1912-жылга туш келет. Мен эс тартканы Туяктын ырын угуп өстүм. Аш-тойлордо акындар Туяктын ыры деп ырдашчу. Туяк өлгөндөн 60-70 жыл өтсө дагы акындардын оозунда жүрүүнүн өзү бул акындын ырды жамгырдай төккөн, эртеңки болорду алаканга салгандай айткан олуя ырчы болгонунан маалымат берип турат. Кадамжайда Исфайрам чөлкөмү деп коет, өткөн кылымдын 30-40-жылдарында ошо ченде жашаган Уста Календар, молдо Жусуп, Нышан, Эгемберди Кокоев деген инсандар Туяктын ырын жакшы билишчү экен. Анын “Бир алла” деген ыры бар. Бул ырдан бизге аз эле саптары жетти. Туяк ырчы бул ырын таңдан кечке дейре ырдачу экен. Кат тааныбаптыр. Анын Абдукаим Эшен деген Самаркан, Бухарадан окуп келген, ошол чөлкөмгө абдан таанымал, аалым досу болуптур. Айрымдар Туяк ырчыны ага жамандап барышып, “Бир алла” деп ырдап жүрөт, тыйып койбойсуңбу”,- дешет. “Андай болсо чакырып келгиле”- деп, мечиттеги намаздан кийин: — Кана Туяк жанагы “Бир алла” деген ырыңды ырдап койчу дептир. Ошондо бир төгүп ырдайт. Баягы келген элдин баары былк этпей угуп отуруптур. Ырдап бүткөн соң “мына, көрдүңөрбү Туяк китептин сөзүн ырдап атат, бир жеринде ашык-кеми жок, ырдай бер Туяк” деп [https://kmborboru.wordpress.com/2016/06/05/%D1%82%D1%83%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BD%D0%B0-%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%BE%D0%BD-%D1%82%D1%83%D1%8F%D0%BA-%D1%8B%D1%80%D1%87%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BD-%D0%B4%D2%AF%D0%B1%D2%AF%D1%80%D1%82%D2%AF/ коюптур…]”''
== Эскерүү ==
2016-жылы "Тарых жана маданият жылына" карата өкмөттүн токтому менен Туяк ырчынын туулгандыгынын 160 жылдыгы Баткендеги Кадамжай районунда өкмөттүк деңгээлде белгиленди жана бир томдук жыйнагы жарык көргөн.
Туяк ырчынын 160 жылдыгын өзү төрөлүп чоңойгон Очок таш аттуу жерде өткөрүлдү.
2018 жылы Баткен облусунун Кызыл-Кыя шаарында Туяк Эрназар уулуна эстелик тургузулду. Аны "Төөлөс ынтымагы” фонд каржылаган, Кызыл-Кыя шаардык мэриясы жардам көрсөткөн.
== Ал жөнүндө китептер ==
Туяк ырчы. Түзгөн: Эгемберди Эрматов. ЖЧК “Салам” Басма үйү. Бишкек, 2016 <nowiki>ISBN 978-9967-472-16-7</nowiki>
Китепке Туяк ырчынын эл оозунан жыйналып алынган ырлары, санат-термелери менен бирге, акын жөнүндө эскерүүлөр жана акындын чыгармаларын окугандан кийинки окумуштуулардын жана акын-жазуучулардын ой-пикирлери, макалалары берилди.
== Булактар ==
<references />
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://new.bizdin.kg/media/books/Новый_Ала-Тоо._2011._10.pdf Туяк ырчынын чыгармалары. Жаңы Ала-Тоо журналы, №10, 2011-жыл.]
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Баткен облусу]]
[[Категория:Кадамжай району]]
[[Категория:Акындар]]
[[Категория:Кыргыз адабияты]]
i9dsjgqw2u05k5wddht3t4fvvi18gw7
Шаршенбек Үмөталиев
0
135264
651723
492220
2026-08-28T13:56:43Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
651723
wikitext
text/x-wiki
{{Жазуучу
|Ысымы = Шаршенбек Үмөталиев
|Нукура ысымы =
|Сүрөт =
|Туурасы =
|Туулган датасы = 10.02.1925
|Туулган жери = [[Сокулук району]], [[Түз]] айылы
|Өлгөн датасы = 2001
|Өлгөн жери =
|Чыгармачылык жылдары =
|Сыйлыктары = Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер <ref name="nagrada">https://nagrada.srs.kg/site/person/1321</ref>
|Чыгармаларынын тилдери = [[кыргыз тили|кыргыз]]
|Ишмердүүлүгү =
}}
'''Шаршенбек Үмөталиев''' (10.02.1925<ref name="nagrada" />–2001) — кыргыз сынчы, адабиятчы, жазуучу.
Ал [[Сокулук району]]нун Түз деген айылда 1925-жылы туулган.
Орто мектепти бүтүрүп, Улуу Ата Мекендик согушка өз ыктыяры менен кетет. 1951-жылы [[Кыргызстан мамлекеттик педагогика институту]]нун тил жана адабият факультетин артыкчылык диплому менен аяктап, 1952–1955-жж. [[Москва шаары]]ндагы СССР Илимдер академиясынын М.Горький атындагы дүйнөлүк адабият институтунун аспирантурасында окуп, «[[Аалы Токомбаев]]дин поэзиясы» деген темада диссертация жактап, филология илимдеринин кандидаты болот. 1955–1960-жж. СССРдин 50 жылдыгы атындагы Кыргызстан мамлекеттик университетинин филология факультетинде улук окутуучу, 1961–1965-жж. В.Маяковский атындагы Кыргызстан мамлекеттик кыз келиндер институтунда адабият боюнча улук окутуучу, кайрадан университетте улук окутуучу, 1968–1977-жж. Кыргыз ССР Илимдер академиясынын тил жана адабият институтунда улук илимий кызматкер, Кыргыз совет энциклопедиясында илимий редактор, редакциянын башчысы болуп иштейт.
Шаршенбектин адабий сындагы ишмердиги 1950-жылдан башталып, кыргыз адабиятынын ар түрдүү маселелери боюнча макалаларды жазып, Шаршенбек орто мектептердин 10-классына арналган «Кыргыз совет адабияты» деген китепке 1953-жылдан бери авторлош болуп келген. «[[Калыгул Бай уулу]]» (1992), «Калыгул, Казыбек» (1992), «Аалы Токомбаев», «[[Алыкул Осмонов]]» жыйнактарынын түзүүчүсү.
[[Виссарион Григорьевич Белинский|Белинскийдин]] «[[Александр Пушкин]]дин чыгармалары» деген макаласын кыргыз тилине которгон.
1953-жылдан СССР Жазуучулар союзуна мүчө болгон.
Ш.Үмөталиев 1958-жылы [[Маскөө]]да өткөн кыргыз адабияты менен искусствосунун катышуучусу, «Литературный Кыргызстан» журналынын редколлегиясынын, 1969-жылдан «Ала-Too» журналынын редколлегиясынын мүчөсү болгон.
1993-жылы «Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер» деген наам берилген.
Ш.Үмөталиев «1941–1945-жылдар да Улуу Ата Мекендик согушка катышкандыгы үчүн», «1941–1945-жылдардагы Улуу Ата Мекендик согуштагы күжүрмөн эмгеги үчүн», «1941–1945-жылдардагы Улуу Ата Мекендик согуштагы жеңишке 30 жыл» деген медалдар менен сыйланган.
==Жарык көргөн китептери==
*'''Кыргыз совет адабияты.''' – Ф.: Кыргызокуупедмамбас, 1955. – 256 б. (Б.Керимжанова менен бирге).
*'''Алыкул Осмонов.''' Өмүрү жана чыгармалары. – Ф.: Кыргызмамбас, 1958. – 184 б.
*'''Аалы Токомбаев.''' (Сын – библиографиялык очерк). Ф.: Кыргызмамбас, 1958. – 106 б.
*'''Кыргыз совет адабиятынын тарыхынын очерки.''' – Ф.: Кыргызокуупедмамбас, I960. – 510 б. (Коллектив).
*'''Аалы Токомбаев.''' (Чыгармачылык жолу). – Ф.: Мектеп басмасы, 1964. – 104 б.
*'''Чындык жана чыгарма.''' – Ф.: Кыргызстан басмасы, 1964. – 244 б.
*'''Кыргыз совет адабияты.''' 10-класс үчүн окуу китеби. – Ф.: Кыргызокуупедмамбас, 1968. – 264 б. (Б.Керимжанова, К.Иманалиев менен бирге).
*'''Өркөнү өскөн адабият.''' – Ф.: Кыргызстан, 1968.-114 б.
*'''Кыргыз совет адабияты:''' Орто мектептин 10-классы үчүн окуу китеби. – Ф.: Мектеп, 1972. – 384 б. (Б.Керимжанова, К.Иманалиев менен бирге).
*'''Кыргыз совет адабияты:''' Орто мектептин 10-классы үчүн окуу китеби. Үчүнчү басылышы. – Ф.: Мектеп, 1973.-382 б.
*'''Советтик кыргыз адабиятында социалисттик реализм методунун түзүлүшү.''' – Ф.: Мектеп, 1973, – 114 б.
*'''Реализм дүйнөсүндө.''' – Ф.: Кыргызстан, 1976. – 230 б.
*'''Токтогул.''' – Ф.: Мектеп, 1975. – 96 б.
*'''Реализм дүйнөсүндө:''' Адабий-сын макалалар. – Ф.: Кыргызстан 1976. – 280 б.
*'''Ленин жана Октябрь кыргыздын элдик поэзиясында.''' – Ф.: Кыргызстан, 1977. – 83 б.
*'''Турмуш тузагы:''' Повесттер жана новелла. – Ф.: Кыргызстан, 1979. – 248 б.
*'''Тааныш, бейтааныш:''' Макалалар. – Ф.: Мектеп, 1981. – 136 б.
*'''Турмуш ашуусу:''' Повесттер. – Ф.: Кыргызстан, 1983. – 224 б.
*'''Кыргыз адабиятынын өнүгүү жолу.''' – Ф.: Кыргызстан, 1985. – 161 б.
*'''Ак дил:''' Адабий-сын макалалар. – Ф.: Кыргызстан, 1986.
*'''Өзөктөгү өрт''' (Тарыхый роман)<ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=https://kmborboru.su/2017/03/29/lb-j-kal-sharshenbek-agaj/ |accessdate=2024-10-12 |archivedate=2024-12-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241209153827/https://kmborboru.su/2017/03/29/lb-j-kal-sharshenbek-agaj/ }}</ref>
==Булактар==
[[Категория:Кыргыз адабияты]]
[[Категория:Адабият]]
[[Категория:Кыргыз акындары]]
[[Категория:Акындар]]
[[Категория:ССРС жазуучулары]]
[[Категория:Кыргыз жазуучулары]]
[[Категория:Инсандар]]
27ezpv62i5szx3d6jbh8jzgtfzswww0
У Жанжу
0
136483
651717
651307
2026-08-28T12:27:02Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
651717
wikitext
text/x-wiki
{{Жазуучу
|Ысымы = У Жанжу
|Расмий ысымы =
|Сүрөт =
|Туурасы =
|Сүрөттүн аталышы =
|Туулгандагы ысымы = 吴占柱
|Кайман аты =
|Туулган күнү = 3.12.1947
|Туулган жери = Чижазы айылы, Неньжан провинциясы, Кытай
|Каза болгон күнү =
|Каза болгон жери = (каза болгон жери)
|Жарандыгы =Кытай
|Ишмердүүлүгү =
|Чыгармачылык жылдары =
|Багыты =экономика, социализм, түркология, этнография, тарих
|Жанр = илим, публицистика
|Чыгарманын тилдери = кытай тили
|Дебют =
|Премиялары =
|Сыйлыктары =
|Кол тамгасы =
|Сайты =
|Викитека =
|Викицита = ([[Викицитата|Викицитатага]] шилтеме)
|Викиказына = ([[Викиказына]] дагы категория аталыштары)
|Туулган датасы=3.12.1947|Нукура ысымы=Wu Zhanzhu|Чыгармаларынын тилдери=кытай тили}}
'''У Жанжу''' ({{lang-zh|吴占柱}}<ref>[https://baike.baidu.com/item/吴占柱/50894307 吴占柱 中国柯尔克孜族作家、高级政工师 ]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>; [[Пиньинь|пиньинь]]: Wú Zhànzhù; 3-[[Декабрь|бештин айы]], [[1947-жыл|1947-жыл]]<ref>[https://mqikan.cqvip.com/Article/ArticleDetail?id=40004119 黑龙江省民族研究学会理事长吴占柱简介 ]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>; Чижазы айылы, Неньжан провинциясы, [[Кытайдагы элдик боштондук согуш (1946—49)|Коммунисттик башкаруудагы]] Кытайдын аймагы) — [[Фуйү кыргыздары|Фуйү кыргыздарынын]]
[[Аксакал|аксакалы]]<ref>{{Cite web |title=Фу-йү кыргыздары (Гүлзада АБДАЛИЕВА, тарых илимдеринин кандидаты, «Кыргыз туусу», 25.09.2012-ж.) |url=https://kmborboru.su/2012/10/01/fu-j-ky-rgy-zdary/ |accessdate=2025-02-04 |archivedate=2025-02-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250214232729/https://kmborboru.su/2012/10/01/fu-j-ky-rgy-zdary/ }}</ref>, жазуучу, Кытай Коммунисттик партиясынын мүчөсү, саясий кызматкер, профессор<ref>[https://www.hljszw.org.cn/home/book/info/get_id/368891.html 吴占柱,柯尔克孜族,黑龙江省富裕县人,1947年12月出生,1965年8月参加工作,1970年 7月加入中国共产党,学历研究生,教授级高级政工师。]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
==Өмүр баяны==
У Жанжу 1947-жылы [[декабрь|бештин айынын]] 3-күнү [[Фуйү ооданы|Фуйүдеги]] Чижазы ({{lang-zh|七家子村}}) айылында туулган. 1965-жылдан айыл чарбасы жана билим берүү тармактарында иштеген. 1970-жылы [[июль|теке айында]] Кытай Коммунисттик партиясынын катарына кирген. [[Пекин|Бээжин]] шаарында У Жанжу Борбордук улуттар университетинде жана Кытайдын Жэньмин университетинде билим алды. 1992-жылы Цицикар шаар округунда ал Фуйү кыргыз ассоциациясын, андан кийин 1996-жылы [[Хэйлунцзян|Хыйлоңжыяң]] провинциясынын этникалык изилдөөлөр коомунун Кыргыз илимий ассоциациясын түзүүгө төрагалык кылып, аларды жетектеди<ref>[https://www.hljszw.org.cn/home/book/info/get_id/369116.html 柯族雄鹰 (原载人民日报出版社《东方之子》1998年4月。作者系齐齐哈尔分局宣传部部长) ]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
1998-жылы ал сел менен күрөшүүгө активдүү катышкан<ref>[https://www.hljszw.org.cn/home/book/info/get_id/370399.html 万众岿然坝岿然傅强 祥超 朝晖 田峰 五、98抗洪纪实 ]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Профессор У Жанжу 2007-жылдан бери пенсияга чыгып, [[Харбин|Харбин]] шаарында жашайт<ref> [https://archive.ph/Ix2AB “迎新春 送温暖”——黑龙江省农垦管理干部学院 (2025年01月23日 15:05)] . Архив версиясы [https://mp.weixin.qq.com/s?__biz=MzI1MzY3MTA5NQ==&mid=2247494437&idx=1&sn=5da44d0291e97b8ee00f47ac53b8610c&chksm=e9d248fddea5c1ebcaa9f0d829c2e79db5bbceabf7f21d6546cadb3b4d6ff020d35033bcfc91&scene=27 булактан] </ref>.
==Илимий жана адабий ишмердүүлүгү==
У Жанжу башкаруу илими, айыл чарбасы жана экономика боюнча көптөгөн макалаларды жазган, алар үчүн кайра-кайра сыйлыктарга ээ болгон. Ошондой эле ал Фуйү кыргыздары жөнүндөгү китептери жана макалалары аркылуу тюркологияга чоң салым кошкон.
== Булактар ==
{{булактар}}
[[Категория:Фу-йү кыргыздары]]
[[Категория:Түркологдор]]
[[Категория:Окумуштуулар]]
0762hxlsuq4iwdn3gqcu2qlen203opj
Википедия:Түзөтүүлөр саны боюнча боттор тизмеси
4
137589
651716
651686
2026-08-28T12:02:42Z
Jembot
9565
Bot: Маалыматтар жаңыланды
651716
wikitext
text/x-wiki
{{/begin|150}}
|-
| 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:115280}}]]
|-
| 2 || [[User:ChoRusBot|<span style="color:gray">ChoRusBot</span>]] || [[Special:Contributions/ChoRusBot|{{formatnum:70508}}]]
|-
| 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:35846}}]]
|-
| 4 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:8513}}]]
|-
| 5 || [[User:Xqbot|Xqbot]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:7219}}]]
|-
| 6 || [[User:VertexBot|<span style="color:gray">VertexBot</span>]] || [[Special:Contributions/VertexBot|{{formatnum:6637}}]]
|-
| 7 || [[User:MerlIwBot|<span style="color:gray">MerlIwBot</span>]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:5237}}]]
|-
| 8 || [[User:VolkovBot|<span style="color:gray">VolkovBot</span>]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:3666}}]]
|-
| 9 || [[User:Legobot|<span style="color:gray">Legobot</span>]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:3325}}]]
|-
| 10 || [[User:TXiKiBoT|<span style="color:gray">TXiKiBoT</span>]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:3259}}]]
|-
| 11 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:3204}}]]
|-
| 12 || [[User:SieBot|<span style="color:gray">SieBot</span>]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:2910}}]]
|-
| 13 || [[User:Luckas-bot|<span style="color:gray">Luckas-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:2815}}]]
|-
| 14 || [[User:ZéroBot|<span style="color:gray">ZéroBot</span>]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:1942}}]]
|-
| 15 || [[User:WikitanvirBot|<span style="color:gray">WikitanvirBot</span>]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1927}}]]
|-
| 16 || [[User:Addbot|<span style="color:gray">Addbot</span>]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:1596}}]]
|-
| 17 || [[User:ArthurBot|<span style="color:gray">ArthurBot</span>]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:1492}}]]
|-
| 18 || [[User:JAnDbot|<span style="color:gray">JAnDbot</span>]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:1332}}]]
|-
| 19 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1243}}]]
|-
| 20 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:1139}}]]
|-
| 21 || [[User:Escarbot|<span style="color:gray">Escarbot</span>]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:1039}}]]
|-
| 22 || [[User:MelancholieBot|<span style="color:gray">MelancholieBot</span>]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:911}}]]
|-
| 23 || [[User:FoxBot|<span style="color:gray">FoxBot</span>]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:890}}]]
|-
| 24 || [[User:TjBot|<span style="color:gray">TjBot</span>]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:802}}]]
|-
| 25 || [[User:AlleborgoBot|<span style="color:gray">AlleborgoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:690}}]]
|-
| 26 || [[User:Thijs!bot|<span style="color:gray">Thijs!bot</span>]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:686}}]]
|-
| 27 || [[User:Idioma-bot|<span style="color:gray">Idioma-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:663}}]]
|-
| 28 || [[User:RedBot|<span style="color:gray">RedBot</span>]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:592}}]]
|-
| 29 || [[User:JackieBot|<span style="color:gray">JackieBot</span>]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:545}}]]
|-
| 30 || [[User:MastiBot|<span style="color:gray">MastiBot</span>]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:511}}]]
|-
| 31 || [[User:Synthebot|<span style="color:gray">Synthebot</span>]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:486}}]]
|-
| 32 || [[User:Mjbmrbot|<span style="color:gray">Mjbmrbot</span>]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:468}}]]
|-
| 33 || [[User:HRoestBot|<span style="color:gray">HRoestBot</span>]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:455}}]]
|-
| 34 || [[User:Ripchip Bot|<span style="color:gray">Ripchip Bot</span>]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:438}}]]
|-
| 35 || [[User:Alexbot|<span style="color:gray">Alexbot</span>]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:420}}]]
|-
| 36 || [[User:AvocatoBot|<span style="color:gray">AvocatoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:405}}]]
|-
| 37 || [[User:KamikazeBot|<span style="color:gray">KamikazeBot</span>]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:366}}]]
|-
| 38 || [[User:LaaknorBot|<span style="color:gray">LaaknorBot</span>]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:352}}]]
|-
| 39 || [[User:Movses-bot|<span style="color:gray">Movses-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:332}}]]
|-
| 40 || [[User:YiFeiBot|<span style="color:gray">YiFeiBot</span>]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:311}}]]
|-
| 41 || [[User:Rubinbot|<span style="color:gray">Rubinbot</span>]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:310}}]]
|-
| 42 || [[User:PipepBot|<span style="color:gray">PipepBot</span>]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:306}}]]
|-
| 43 || [[User:Vagobot|<span style="color:gray">Vagobot</span>]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:294}}]]
|-
| 44 || [[User:AvicBot|<span style="color:gray">AvicBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:290}}]]
|-
| 45 || [[User:SilvonenBot|<span style="color:gray">SilvonenBot</span>]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:282}}]]
|-
| 46 || [[User:Gerakibot|<span style="color:gray">Gerakibot</span>]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:282}}]]
|-
| 47 || [[User:Purbo T|<span style="color:gray">Purbo T</span>]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:278}}]]
|-
| 48 || [[User:Makecat-bot|<span style="color:gray">Makecat-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:275}}]]
|-
| 49 || [[User:BotMultichill|<span style="color:gray">BotMultichill</span>]] || [[Special:Contributions/BotMultichill|{{formatnum:233}}]]
|-
| 50 || [[User:PixelBot|<span style="color:gray">PixelBot</span>]] || [[Special:Contributions/PixelBot|{{formatnum:106}}]]
|-
| 51 || [[User:Loveless|<span style="color:gray">Loveless</span>]] || [[Special:Contributions/Loveless|{{formatnum:99}}]]
|-
| 52 || [[User:MediaWiki default|<span style="color:gray">MediaWiki default</span>]] || [[Special:Contributions/MediaWiki default|{{formatnum:21}}]]
|-
| 53 || [[User:Maintenance script|<span style="color:gray">Maintenance script</span>]] || [[Special:Contributions/Maintenance script|{{formatnum:13}}]]
|-
| 54 || [[User:Flow talk page manager|<span style="color:gray">Flow talk page manager</span>]] || [[Special:Contributions/Flow talk page manager|{{formatnum:8}}]]
{{/end}}
k7yihg1zi1xtwwblba5mlq2k0b6gexy
Википедия:Түзөтүүлөр саны боюнча Википедиячылар тизмеси (боттор менен бирге)
4
137601
651715
651685
2026-08-28T12:02:41Z
Jembot
9565
Bot: Маалыматтар жаңыланды
651715
wikitext
text/x-wiki
{{/begin|150}}
|-
| 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:115280}}]] || {{Permissions|JigildikBot}}
|-
| 2 || [[User:ChoRusBot|<span style="color:gray">ChoRusBot</span>]] || [[Special:Contributions/ChoRusBot|{{formatnum:70508}}]] || {{Permissions|ChoRusBot}}
|-
| 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:35846}}]] || {{Permissions|InternetArchiveBot}}
|-
| 4 || [[User:Chaoborus|Chaoborus]] || [[Special:Contributions/Chaoborus|{{formatnum:25689}}]] || {{Permissions|Chaoborus}}
|-
| 5 || [[User:Bosogo|<span style="color:gray">Bosogo</span>]] || [[Special:Contributions/Bosogo|{{formatnum:18491}}]] || {{Permissions|Bosogo}}
|-
| 6 || [[User:Artelow|Artelow]] || [[Special:Contributions/Artelow|{{formatnum:14104}}]] || {{Permissions|Artelow}}
|-
| 7 || [[User:Chorobek|<span style="color:gray">Chorobek</span>]] || [[Special:Contributions/Chorobek|{{formatnum:13446}}]] || {{Permissions|Chorobek}}
|-
| 8 || [[User:Mirzoulugʻbek|<span style="color:gray">Mirzoulugʻbek</span>]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:12819}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}}
|-
| 9 || [[User:Абдырашит Сатылганов|<span style="color:gray">Абдырашит Сатылганов</span>]] || [[Special:Contributions/Абдырашит Сатылганов|{{formatnum:11073}}]] || {{Permissions|Абдырашит Сатылганов}}
|-
| 10 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:8513}}]] || {{Permissions|EmausBot}}
|-
| 11 || [[User:Baydastann|Baydastann]] || [[Special:Contributions/Baydastann|{{formatnum:7970}}]] || {{Permissions|Baydastann}}
|-
| 12 || [[User:Xqbot|Xqbot]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:7219}}]] || {{Permissions|Xqbot}}
|-
| 13 || [[User:VertexBot|<span style="color:gray">VertexBot</span>]] || [[Special:Contributions/VertexBot|{{formatnum:6637}}]] || {{Permissions|VertexBot}}
|-
| 14 || [[User:Элден|<span style="color:gray">Элден</span>]] || [[Special:Contributions/Элден|{{formatnum:6447}}]] || {{Permissions|Элден}}
|-
| 15 || [[User:Aiyanakk|Aiyanakk]] || [[Special:Contributions/Aiyanakk|{{formatnum:6002}}]] || {{Permissions|Aiyanakk}}
|-
| 16 || [[User:UlutSoft3|<span style="color:gray">UlutSoft3</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft3|{{formatnum:5435}}]] || {{Permissions|UlutSoft3}}
|-
| 17 || [[User:Чагылган|<span style="color:gray">Чагылган</span>]] || [[Special:Contributions/Чагылган|{{formatnum:5412}}]] || {{Permissions|Чагылган}}
|-
| 18 || [[User:MerlIwBot|<span style="color:gray">MerlIwBot</span>]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:5237}}]] || {{Permissions|MerlIwBot}}
|-
| 19 || [[User:Эльза Мамбетакунова|<span style="color:gray">Эльза Мамбетакунова</span>]] || [[Special:Contributions/Эльза Мамбетакунова|{{formatnum:5098}}]] || {{Permissions|Эльза Мамбетакунова}}
|-
| 20 || [[User:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]] || [[Special:Contributions/Tynchtyk Chorotegin|{{formatnum:4965}}]] || {{Permissions|Tynchtyk Chorotegin}}
|-
| 21 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:4519}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 22 || [[User:ImeNtrav|<span style="color:gray">ImeNtrav</span>]] || [[Special:Contributions/ImeNtrav|{{formatnum:4506}}]] || {{Permissions|ImeNtrav}}
|-
| 23 || [[User:Maksat|<span style="color:gray">Maksat</span>]] || [[Special:Contributions/Maksat|{{formatnum:4218}}]] || {{Permissions|Maksat}}
|-
| 24 || [[User:Shchb|<span style="color:gray">Shchb</span>]] || [[Special:Contributions/Shchb|{{formatnum:4150}}]] || {{Permissions|Shchb}}
|-
| 25 || [[User:Kmaksat|<span style="color:gray">Kmaksat</span>]] || [[Special:Contributions/Kmaksat|{{formatnum:3969}}]] || {{Permissions|Kmaksat}}
|-
| 26 || [[User:Үрүйэ|<span style="color:gray">Үрүйэ</span>]] || [[Special:Contributions/Үрүйэ|{{formatnum:3964}}]] || {{Permissions|Үрүйэ}}
|-
| 27 || [[User:VolkovBot|<span style="color:gray">VolkovBot</span>]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:3666}}]] || {{Permissions|VolkovBot}}
|-
| 28 || [[User:Kgbek|<span style="color:gray">Kgbek</span>]] || [[Special:Contributions/Kgbek|{{formatnum:3618}}]] || {{Permissions|Kgbek}}
|-
| 29 || [[User:Connexxx|<span style="color:gray">Connexxx</span>]] || [[Special:Contributions/Connexxx|{{formatnum:3478}}]] || {{Permissions|Connexxx}}
|-
| 30 || [[User:Elebayev|<span style="color:gray">Elebayev</span>]] || [[Special:Contributions/Elebayev|{{formatnum:3382}}]] || {{Permissions|Elebayev}}
|-
| 31 || [[User:Legobot|<span style="color:gray">Legobot</span>]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:3325}}]] || {{Permissions|Legobot}}
|-
| 32 || [[User:TXiKiBoT|<span style="color:gray">TXiKiBoT</span>]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:3259}}]] || {{Permissions|TXiKiBoT}}
|-
| 33 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:3204}}]] || {{Permissions|CommonsDelinker}}
|-
| 34 || [[User:Aidabishkek|<span style="color:gray">Aidabishkek</span>]] || [[Special:Contributions/Aidabishkek|{{formatnum:3167}}]] || {{Permissions|Aidabishkek}}
|-
| 35 || [[User:SieBot|<span style="color:gray">SieBot</span>]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:2910}}]] || {{Permissions|SieBot}}
|-
| 36 || [[User:Luckas-bot|<span style="color:gray">Luckas-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:2815}}]] || {{Permissions|Luckas-bot}}
|-
| 37 || [[User:Askar Nazyrov|<span style="color:gray">Askar Nazyrov</span>]] || [[Special:Contributions/Askar Nazyrov|{{formatnum:2724}}]] || {{Permissions|Askar Nazyrov}}
|-
| 38 || [[User:Umut|<span style="color:gray">Umut</span>]] || [[Special:Contributions/Umut|{{formatnum:2419}}]] || {{Permissions|Umut}}
|-
| 39 || [[User:QECUB|<span style="color:gray">QECUB</span>]] || [[Special:Contributions/QECUB|{{formatnum:2264}}]] || {{Permissions|QECUB}}
|-
| 40 || [[User:Бахтияр Толукбаев|<span style="color:gray">Бахтияр Толукбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Бахтияр Толукбаев|{{formatnum:2158}}]] || {{Permissions|Бахтияр Толукбаев}}
|-
| 41 || [[User:ZéroBot|<span style="color:gray">ZéroBot</span>]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:1942}}]] || {{Permissions|ZéroBot}}
|-
| 42 || [[User:WikitanvirBot|<span style="color:gray">WikitanvirBot</span>]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1927}}]] || {{Permissions|WikitanvirBot}}
|-
| 43 || [[User:Roman, Alexej and Vładimir|<span style="color:gray">Roman, Alexej and Vładimir</span>]] || [[Special:Contributions/Roman, Alexej and Vładimir|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Roman, Alexej and Vładimir}}
|-
| 44 || [[User:Kairat Zamirbekov|Kairat Zamirbekov]] || [[Special:Contributions/Kairat Zamirbekov|{{formatnum:1601}}]] || {{Permissions|Kairat Zamirbekov}}
|-
| 45 || [[User:Addbot|<span style="color:gray">Addbot</span>]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:1596}}]] || {{Permissions|Addbot}}
|-
| 46 || [[User:ArthurBot|<span style="color:gray">ArthurBot</span>]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:1492}}]] || {{Permissions|ArthurBot}}
|-
| 47 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:1458}}]] || {{Permissions|Gliwi}}
|-
| 48 || [[User:Meri|<span style="color:gray">Meri</span>]] || [[Special:Contributions/Meri|{{formatnum:1392}}]] || {{Permissions|Meri}}
|-
| 49 || [[User:JAnDbot|<span style="color:gray">JAnDbot</span>]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:1332}}]] || {{Permissions|JAnDbot}}
|-
| 50 || [[User:Asankozhoevas|<span style="color:gray">Asankozhoevas</span>]] || [[Special:Contributions/Asankozhoevas|{{formatnum:1279}}]] || {{Permissions|Asankozhoevas}}
|-
| 51 || [[User:Adinai|<span style="color:gray">Adinai</span>]] || [[Special:Contributions/Adinai|{{formatnum:1270}}]] || {{Permissions|Adinai}}
|-
| 52 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1243}}]] || {{Permissions|Jembot}}
|-
| 53 || [[User:Friendwip.kg|<span style="color:gray">Friendwip.kg</span>]] || [[Special:Contributions/Friendwip.kg|{{formatnum:1187}}]] || {{Permissions|Friendwip.kg}}
|-
| 54 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:1139}}]] || {{Permissions|MediaWiki message delivery}}
|-
| 55 || [[User:Kglive|<span style="color:gray">Kglive</span>]] || [[Special:Contributions/Kglive|{{formatnum:1067}}]] || {{Permissions|Kglive}}
|-
| 56 || [[User:Escarbot|<span style="color:gray">Escarbot</span>]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:1039}}]] || {{Permissions|Escarbot}}
|-
| 57 || [[User:UlutSoft6|<span style="color:gray">UlutSoft6</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft6|{{formatnum:1027}}]] || {{Permissions|UlutSoft6}}
|-
| 58 || [[User:TarPas|<span style="color:gray">TarPas</span>]] || [[Special:Contributions/TarPas|{{formatnum:1019}}]] || {{Permissions|TarPas}}
|-
| 59 || [[User:Gulzhana|<span style="color:gray">Gulzhana</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzhana|{{formatnum:993}}]] || {{Permissions|Gulzhana}}
|-
| 60 || [[User:MelancholieBot|<span style="color:gray">MelancholieBot</span>]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:911}}]] || {{Permissions|MelancholieBot}}
|-
| 61 || [[User:FoxBot|<span style="color:gray">FoxBot</span>]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:890}}]] || {{Permissions|FoxBot}}
|-
| 62 || [[User:Arsensky|Arsensky]] || [[Special:Contributions/Arsensky|{{formatnum:885}}]] || {{Permissions|Arsensky}}
|-
| 63 || [[User:Aida23a|<span style="color:gray">Aida23a</span>]] || [[Special:Contributions/Aida23a|{{formatnum:872}}]] || {{Permissions|Aida23a}}
|-
| 64 || [[User:Dnes1302|<span style="color:gray">Dnes1302</span>]] || [[Special:Contributions/Dnes1302|{{formatnum:845}}]] || {{Permissions|Dnes1302}}
|-
| 65 || [[User:Элдин беги|<span style="color:gray">Элдин беги</span>]] || [[Special:Contributions/Элдин беги|{{formatnum:834}}]] || {{Permissions|Элдин беги}}
|-
| 66 || [[User:UlutSoft1|<span style="color:gray">UlutSoft1</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft1|{{formatnum:818}}]] || {{Permissions|UlutSoft1}}
|-
| 67 || [[User:TjBot|<span style="color:gray">TjBot</span>]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:802}}]] || {{Permissions|TjBot}}
|-
| 68 || [[User:Rotlink|<span style="color:gray">Rotlink</span>]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:799}}]] || {{Permissions|Rotlink}}
|-
| 69 || [[User:Chris die Seele|<span style="color:gray">Chris die Seele</span>]] || [[Special:Contributions/Chris die Seele|{{formatnum:792}}]] || {{Permissions|Chris die Seele}}
|-
| 70 || [[User:Дилдорбек|Дилдорбек]] || [[Special:Contributions/Дилдорбек|{{formatnum:702}}]] || {{Permissions|Дилдорбек}}
|-
| 71 || [[User:Aiylchy|<span style="color:gray">Aiylchy</span>]] || [[Special:Contributions/Aiylchy|{{formatnum:697}}]] || {{Permissions|Aiylchy}}
|-
| 72 || [[User:AlleborgoBot|<span style="color:gray">AlleborgoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|AlleborgoBot}}
|-
| 73 || [[User:Estebesovdastan|<span style="color:gray">Estebesovdastan</span>]] || [[Special:Contributions/Estebesovdastan|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|Estebesovdastan}}
|-
| 74 || [[User:Thijs!bot|<span style="color:gray">Thijs!bot</span>]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:686}}]] || {{Permissions|Thijs!bot}}
|-
| 75 || [[User:Jakshysapa|<span style="color:gray">Jakshysapa</span>]] || [[Special:Contributions/Jakshysapa|{{formatnum:672}}]] || {{Permissions|Jakshysapa}}
|-
| 76 || [[User:Idioma-bot|<span style="color:gray">Idioma-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:663}}]] || {{Permissions|Idioma-bot}}
|-
| 77 || [[User:Lirchik|<span style="color:gray">Lirchik</span>]] || [[Special:Contributions/Lirchik|{{formatnum:649}}]] || {{Permissions|Lirchik}}
|-
| 78 || [[User:Ch|Ch]] || [[Special:Contributions/Ch|{{formatnum:626}}]] || {{Permissions|Ch}}
|-
| 79 || [[User:Amantur r|<span style="color:gray">Amantur r</span>]] || [[Special:Contributions/Amantur r|{{formatnum:606}}]] || {{Permissions|Amantur r}}
|-
| 80 || [[User:Cekli829|<span style="color:gray">Cekli829</span>]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|Cekli829}}
|-
| 81 || [[User:RedBot|<span style="color:gray">RedBot</span>]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|RedBot}}
|-
| 82 || [[User:Табалдыев Ысламбек|<span style="color:gray">Табалдыев Ысламбек</span>]] || [[Special:Contributions/Табалдыев Ысламбек|{{formatnum:590}}]] || {{Permissions|Табалдыев Ысламбек}}
|-
| 83 || [[User:S(uz)ak|<span style="color:gray">S(uz)ak</span>]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:585}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}}
|-
| 84 || [[User:Firespeaker|<span style="color:gray">Firespeaker</span>]] || [[Special:Contributions/Firespeaker|{{formatnum:573}}]] || {{Permissions|Firespeaker}}
|-
| 85 || [[User:Gulzat05|<span style="color:gray">Gulzat05</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzat05|{{formatnum:571}}]] || {{Permissions|Gulzat05}}
|-
| 86 || [[User:Канымбу|<span style="color:gray">Канымбу</span>]] || [[Special:Contributions/Канымбу|{{formatnum:564}}]] || {{Permissions|Канымбу}}
|-
| 87 || [[User:Zhanyl90|<span style="color:gray">Zhanyl90</span>]] || [[Special:Contributions/Zhanyl90|{{formatnum:551}}]] || {{Permissions|Zhanyl90}}
|-
| 88 || [[User:Aladobot|<span style="color:gray">Aladobot</span>]] || [[Special:Contributions/Aladobot|{{formatnum:548}}]] || {{Permissions|Aladobot}}
|-
| 89 || [[User:JackieBot|<span style="color:gray">JackieBot</span>]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:545}}]] || {{Permissions|JackieBot}}
|-
| 90 || [[User:Gulaiym001|<span style="color:gray">Gulaiym001</span>]] || [[Special:Contributions/Gulaiym001|{{formatnum:540}}]] || {{Permissions|Gulaiym001}}
|-
| 91 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:528}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 92 || [[User:Орозобек Түгөлбаев|<span style="color:gray">Орозобек Түгөлбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Орозобек Түгөлбаев|{{formatnum:522}}]] || {{Permissions|Орозобек Түгөлбаев}}
|-
| 93 || [[User:MastiBot|<span style="color:gray">MastiBot</span>]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:511}}]] || {{Permissions|MastiBot}}
|-
| 94 || [[User:Кайып Пайзылдаев|<span style="color:gray">Кайып Пайзылдаев</span>]] || [[Special:Contributions/Кайып Пайзылдаев|{{formatnum:497}}]] || {{Permissions|Кайып Пайзылдаев}}
|-
| 95 || [[User:Synthebot|<span style="color:gray">Synthebot</span>]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:486}}]] || {{Permissions|Synthebot}}
|-
| 96 || [[User:Mjbmrbot|<span style="color:gray">Mjbmrbot</span>]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:468}}]] || {{Permissions|Mjbmrbot}}
|-
| 97 || [[User:Бегаим|<span style="color:gray">Бегаим</span>]] || [[Special:Contributions/Бегаим|{{formatnum:463}}]] || {{Permissions|Бегаим}}
|-
| 98 || [[User:Rartat|<span style="color:gray">Rartat</span>]] || [[Special:Contributions/Rartat|{{formatnum:462}}]] || {{Permissions|Rartat}}
|-
| 99 || [[User:Fornax|<span style="color:gray">Fornax</span>]] || [[Special:Contributions/Fornax|{{formatnum:459}}]] || {{Permissions|Fornax}}
|-
| 100 || [[User:PlanespotterA320|<span style="color:gray">PlanespotterA320</span>]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:457}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}}
|-
| 101 || [[User:HRoestBot|<span style="color:gray">HRoestBot</span>]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:455}}]] || {{Permissions|HRoestBot}}
|-
| 102 || [[User:UlutSoft4|<span style="color:gray">UlutSoft4</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft4|{{formatnum:447}}]] || {{Permissions|UlutSoft4}}
|-
| 103 || [[User:ДолбоЯщер|ДолбоЯщер]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:439}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}}
|-
| 104 || [[User:Ripchip Bot|<span style="color:gray">Ripchip Bot</span>]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:438}}]] || {{Permissions|Ripchip Bot}}
|-
| 105 || [[User:Hugo.arg|<span style="color:gray">Hugo.arg</span>]] || [[Special:Contributions/Hugo.arg|{{formatnum:434}}]] || {{Permissions|Hugo.arg}}
|-
| 106 || [[User:Pathoschild|Pathoschild]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Pathoschild}}
|-
| 107 || [[User:Ksc~ruwiki|<span style="color:gray">Ksc~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ksc~ruwiki|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Ksc~ruwiki}}
|-
| 108 || [[User:Alexbot|<span style="color:gray">Alexbot</span>]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:420}}]] || {{Permissions|Alexbot}}
|-
| 109 || [[User:Алтынбек Касымов|<span style="color:gray">Алтынбек Касымов</span>]] || [[Special:Contributions/Алтынбек Касымов|{{formatnum:418}}]] || {{Permissions|Алтынбек Касымов}}
|-
| 110 || [[User:Εὐθυμένης|<span style="color:gray">Εὐθυμένης</span>]] || [[Special:Contributions/Εὐθυμένης|{{formatnum:409}}]] || {{Permissions|Εὐθυμένης}}
|-
| 111 || [[User:AvocatoBot|<span style="color:gray">AvocatoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:405}}]] || {{Permissions|AvocatoBot}}
|-
| 112 || [[User:Namir|<span style="color:gray">Namir</span>]] || [[Special:Contributions/Namir|{{formatnum:376}}]] || {{Permissions|Namir}}
|-
| 113 || [[User:NurlanKG Bishkek editor|NurlanKG Bishkek editor]] || [[Special:Contributions/NurlanKG Bishkek editor|{{formatnum:367}}]] || {{Permissions|NurlanKG Bishkek editor}}
|-
| 114 || [[User:KamikazeBot|<span style="color:gray">KamikazeBot</span>]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:366}}]] || {{Permissions|KamikazeBot}}
|-
| 115 || [[User:Госфонд ИС|<span style="color:gray">Госфонд ИС</span>]] || [[Special:Contributions/Госфонд ИС|{{formatnum:361}}]] || {{Permissions|Госфонд ИС}}
|-
| 116 || [[User:V3~kywiki|<span style="color:gray">V3~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/V3~kywiki|{{formatnum:357}}]] || {{Permissions|V3~kywiki}}
|-
| 117 || [[User:LaaknorBot|<span style="color:gray">LaaknorBot</span>]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|LaaknorBot}}
|-
| 118 || [[User:AdemazAlmaz|<span style="color:gray">AdemazAlmaz</span>]] || [[Special:Contributions/AdemazAlmaz|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|AdemazAlmaz}}
|-
| 119 || [[User:Ырысгул|<span style="color:gray">Ырысгул</span>]] || [[Special:Contributions/Ырысгул|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|Ырысгул}}
|-
| 120 || [[User:Nurjamal|<span style="color:gray">Nurjamal</span>]] || [[Special:Contributions/Nurjamal|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nurjamal}}
|-
| 121 || [[User:Nursultan|<span style="color:gray">Nursultan</span>]] || [[Special:Contributions/Nursultan|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nursultan}}
|-
| 122 || [[User:Movses-bot|<span style="color:gray">Movses-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:332}}]] || {{Permissions|Movses-bot}}
|-
| 123 || [[User:Aymira|<span style="color:gray">Aymira</span>]] || [[Special:Contributions/Aymira|{{formatnum:321}}]] || {{Permissions|Aymira}}
|-
| 124 || [[User:Ptbotgourou|<span style="color:gray">Ptbotgourou</span>]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:320}}]] || {{Permissions|Ptbotgourou}}
|-
| 125 || [[User:Symbat92|<span style="color:gray">Symbat92</span>]] || [[Special:Contributions/Symbat92|{{formatnum:315}}]] || {{Permissions|Symbat92}}
|-
| 126 || [[User:YiFeiBot|<span style="color:gray">YiFeiBot</span>]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:311}}]] || {{Permissions|YiFeiBot}}
|-
| 127 || [[User:Rubinbot|<span style="color:gray">Rubinbot</span>]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Rubinbot}}
|-
| 128 || [[User:Andrew J.Kurbiko|<span style="color:gray">Andrew J.Kurbiko</span>]] || [[Special:Contributions/Andrew J.Kurbiko|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Andrew J.Kurbiko}}
|-
| 129 || [[User:Орозгул|<span style="color:gray">Орозгул</span>]] || [[Special:Contributions/Орозгул|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Орозгул}}
|-
| 130 || [[User:PipepBot|<span style="color:gray">PipepBot</span>]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:306}}]] || {{Permissions|PipepBot}}
|-
| 131 || [[User:Ziv|<span style="color:gray">Ziv</span>]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:305}}]] || {{Permissions|Ziv}}
|-
| 132 || [[User:Atlikta|<span style="color:gray">Atlikta</span>]] || [[Special:Contributions/Atlikta|{{formatnum:298}}]] || {{Permissions|Atlikta}}
|-
| 133 || [[User:Abiyoyo|<span style="color:gray">Abiyoyo</span>]] || [[Special:Contributions/Abiyoyo|{{formatnum:295}}]] || {{Permissions|Abiyoyo}}
|-
| 134 || [[User:Росул|<span style="color:gray">Росул</span>]] || [[Special:Contributions/Росул|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Росул}}
|-
| 135 || [[User:Vagobot|<span style="color:gray">Vagobot</span>]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Vagobot}}
|-
| 136 || [[User:Elya3|<span style="color:gray">Elya3</span>]] || [[Special:Contributions/Elya3|{{formatnum:292}}]] || {{Permissions|Elya3}}
|-
| 137 || [[User:AvicBot|<span style="color:gray">AvicBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:290}}]] || {{Permissions|AvicBot}}
|-
| 138 || [[User:Baronnet|<span style="color:gray">Baronnet</span>]] || [[Special:Contributions/Baronnet|{{formatnum:287}}]] || {{Permissions|Baronnet}}
|-
| 139 || [[User:Ahmadi~ruwiki|<span style="color:gray">Ahmadi~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ahmadi~ruwiki|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Ahmadi~ruwiki}}
|-
| 140 || [[User:Rakutai|<span style="color:gray">Rakutai</span>]] || [[Special:Contributions/Rakutai|{{formatnum:284}}]] || {{Permissions|Rakutai}}
|-
| 141 || [[User:Minorax|<span style="color:gray">Minorax</span>]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:283}}]] || {{Permissions|Minorax}}
|-
| 142 || [[User:SilvonenBot|<span style="color:gray">SilvonenBot</span>]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:282}}]] || {{Permissions|SilvonenBot}}
|-
| 143 || [[User:Gerakibot|<span style="color:gray">Gerakibot</span>]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:282}}]] || {{Permissions|Gerakibot}}
|-
| 144 || [[User:Purbo T|<span style="color:gray">Purbo T</span>]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:278}}]] || {{Permissions|Purbo T}}
|-
| 145 || [[User:Makecat-bot|<span style="color:gray">Makecat-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:275}}]] || {{Permissions|Makecat-bot}}
|-
| 146 || [[User:Peri~kywiki|<span style="color:gray">Peri~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/Peri~kywiki|{{formatnum:266}}]] || {{Permissions|Peri~kywiki}}
|-
| 147 || [[User:Ashirov Maksatbek|<span style="color:gray">Ashirov Maksatbek</span>]] || [[Special:Contributions/Ashirov Maksatbek|{{formatnum:265}}]] || {{Permissions|Ashirov Maksatbek}}
|-
| 148 || [[User:Asel90|<span style="color:gray">Asel90</span>]] || [[Special:Contributions/Asel90|{{formatnum:263}}]] || {{Permissions|Asel90}}
|-
| 149 || [[User:Belekoff|<span style="color:gray">Belekoff</span>]] || [[Special:Contributions/Belekoff|{{formatnum:261}}]] || {{Permissions|Belekoff}}
|-
| 150 || [[User:Jol004u|<span style="color:gray">Jol004u</span>]] || [[Special:Contributions/Jol004u|{{formatnum:258}}]] || {{Permissions|Jol004u}}
{{/end}}
bzaytswqxdrljnwfv4vxhgaudr7tqhm
Шри-Жаяварденепура-Котте
0
137903
651724
559821
2026-08-28T14:08:40Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
651724
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|макамы = Борбор шаар
|кыргызча аталышы = Шри-Жаяварденепура-Котте
|расмий аталышы =
|сүрөт = Diyawanna Lake - October 2017 (1 of 3).jpg
|сүрөт ачыктамасы =
|баш ийгени =
|өлкө = Шри-Ланка
|герб =
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir = N|lat_deg = 6|lat_min = 54|lat_sec = 39
|lon_dir = E|lon_deg = 79|lon_min = 53|lon_sec =16
|CoordAddon = type:city(115826)_region:LK
|CoordScale =
|өлкө картасынын өлчөмү = 300
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү =
|облус =
|таблицадагы облус =
|район түрү =
|район =
|таблицадагы район =
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы =
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши = 1982
|аймагы = 17
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги =
|климаты = тропикалык нымдуу климат
|расмий тили = сингал тили, тамил тили, англис тили
|расмий тили2 =
|калкы = {{Өсүү}} 107,925
|элди каттоо жылы = 2012
|жыштыгы = 3,305
|агломерация =
|улуттук курамы = [[сингалдар]] — 85%, [[тамилдер]] — 7%, башка улуттура — 8%
|диний курамы = буддисттер, индуисттер, мусулмандар, христиандар
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +05:30
|DST =
|телефон коду = +94 11
|почта индекси = 0100
|почта индекстери =
|автоунаа коду =
|идентификатордун түрү =
|цифралык идентификатор =
|Commons түрмөгүндө = Sri Jayawardenepura Kotte
|сайты = https://kotte.mc.gov.lk
|сайтынын тили = si
|статусу=Шаар
}}
'''Шри-Жаяварденепура-Котте''' ({{lang-si|ශ්රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ}}, {{lang-ta|சிறீ ஜெயவர்தனபுர கோட்டே}}) '''Котте'''<ref>[https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=CFcYNWUC7mM News 1st: Madura Vithanage elected as the Mayor of Sri Jayewardenapura Kotte M C]</ref> деген аталыш менен дагы белгилүү ({{lang-si|කෝට්ටේ}}, {{lang-ta|கோட்டை}}) — [[Шри-Ланка|Шри-Ланканын]] борбору. Бул шаарда Шри-Ланканын парламенти жайгашкан. Шаар өлкөдөгү эң чоң [[Коломбо (Шри-Ланка)|Коломбо]] шаарынын чет жакасы болуп саналат.
== Тарыхы ==
[[Файл:Map_of_Sri_Jayawardenapura_Kotte_(1557_-1565).png|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Map_of_Sri_Jayawardenapura_Kotte_(1557_-1565).png|thumb|Коттенин картасы (1557—1565)]]
[[XIII кылым|XIII кылымда]] курулган Котте чебинин айланасында пайда болгон шаар. Котте Дияванна Оя жана Колоннава Оя дарыялары түзгөн үч бурчтукта суу менен курчалган чеп. Үчүнчү тарабынан аң казылган. Аянты 2,5 км² болгон чеп 2,5 метр бийиктиктеги жана 10,7 метр тууралыктагы латериттен жасалган дубалдар менен корголгон.
1391-жылы Жаффна падышалыгын канзаадасы Сапумал басып алгандан кийин, Котте «Шри Жаявардханепура» («жеңиштин гүлдөгөн жана жаркыраган шаары») деген каймана аталышты алган. Котте XVI кылымдын аягына чейинки ушул аймактагы өкүм сүргөн Котте падышалыгынын борбору болгон.
1505-жылы аралга келген португалдар 1565-жылы шаарга өз көзөмөлүн орнотушкан. Бирок, коңшу Ситавака падышалыгынан шаарды коргой албай, Коттени таштап, Коломбону өз борбору кылышкан<ref>[https://countrystudies.us/sri-lanka/8.htm EUROPEAN ENCROACHMENT AND DOMINANCE. Sri Lanka]</ref>.
Коттенин урбанизациясы XIX кылымда башталган. Бул учурда көптөгөн маданий жана архитектуралык эстеликтер жок кылынып, алардын элементтери жаңы курулуш иштеринде колдонулган.
1982-жылдын 29-апрелинен тартып Котте шаарында Шри-Ланка парламентинин расмий жайгашкан жери. Парламенттик комплекс Дияванна Оя дарыясындагы көлдүн ортосундагы аралда курулган. Өлкөнүн өкмөтүн бул шаарга көчүрүү процесси азыркыга чейин толук аяктай элек.
== Географиясы ==
Шри-Жаяварденепура-Котте шаары — Батыш провинциясынын курамына кирет. Ал өлкөнүн эң ири шаары [[Коломбо (Шри-Ланка)|Коломбонун]] түштүк-чыгыш тарабында жайгашкан жана Коломбо агломерациясынын ажырагыс бөлүгү<ref>[https://www.mapsofworld.com/sri-lanka/sri-jayawardenapura-kotte.html Sri Jayawardenapura-kotte Map]</ref>. Шаардын географиялык координаттары болжол менен 6°54′ түндүк кеңдик жана 79°53′ чыгыш узундук, деңиз деңгээлинен орточо 7–8 метр бийиктикте жайгашкан<ref>[https://www.uda.gov.lk/attachments/dev-plans-2021-2030/kotte_development_plan_Eng.pdf.pdf Ministry of Urban Development and Housing. Sri Jayawardenepura Kotte MunicipalityArea]</ref>.
Шри-Жаяварденепура-Коттенин аймагынын жалпы аянты болжол менен 17 км² түзөт<ref>[https://www.colombocity.org/sri-jayawardenepura-kotte/ The Historical and Administrative Capital of Sri Lanka]</ref>. Бул чакан, бирок калк жыш жайгашкан шаар болуп, мамлекеттик мекемелердин, айрыкча парламент имаратынын жайгашуусу менен айырмаланат. Шаар Дияванна Оя дарыясынын жана анын куймаларынын боюнда орун алган. Бул аймактар шаардагы өзгөчө экосистемалык мааниге ээ. Саздар жана көлмөлөр жаан-чачын мезгилинде табигый дренаж системасынын ролун аткарат, ошондой эле биологиялык ар түрдүүлүктү сактоодо маанилүү.
=== Климаты ===
Тропикалык нымдуу климатка кирет. Жыл бою абанын температурасы дээрлик туруктуу болуп, орточо 26–28°C тегерегинде сакталат. Ноябрдан апрелге чейин нөшөрлүү жаан-чачын көп жаайт, ал эми майдан сентябрга чейин салыштырмалуу кургакчыл мезгил өкүм сүрөт. {{Шаардын аба ырайы
| Туурасы = 100%
| Абалы =
| Жер_илик = Шри-Жаяварденепура-Коттенин
| Булак = ''Free Meteo'' (1961–1990)<ref>[https://kg.freemeteo.com/weather/sri-jayewardenepura-kotte/daily-forecast/today/?gid=1238992&language=russian&country=sri-lanka Free Meteo]</ref>, Weatherbase<ref>[https://www.weatherbase.com/ Weatherbase]</ref>
| Үчт_ор = 26,6
| Бир_ор = 26,9
| Жал_ор = 27,7
| Чын_ор = 28,2
| Буг_ор = 28,3
| Кул_ор = 27,9
| Тек_ор = 27,5
| Баш_ор = 27,6
| Аяк_ор = 27,5
| Тог_ор = 27,0
| Жет_ор = 26,7
| Беш_ор = 26,6
| Жыл_ор = 27,4
| Үчт_ор_ж-ч = 85
| Бир_ор_ж-ч = 63
| Жал_ор_ж-ч = 112
| Чын_ор_ж-ч = 252
| Буг_ор_ж-ч = 335
| Кул_ор_ж-ч = 195
| Тек_ор_ж-ч = 130
| Баш_ор_ж-ч = 95
| Аяк_ор_ж-ч = 165
| Тог_ор_ж-ч = 358
| Жет_ор_ж-ч = 309
| Беш_ор_ж-ч = 153
| Жыл_ор_ж-ч = 2,251
| Үчт_ор_мин = 22,3
| Бир_ор_мин = 22,7
| Жал_ор_мин = 23,7
| Чын_ор_мин = 24,6
| Буг_ор_мин = 25,5
| Кул_ор_мин = 25,5
| Тек_ор_мин = 25,1
| Баш_ор_мин = 25,2
| Аяк_ор_мин = 24,8
| Тог_ор_мин = 24,0
| Жет_ор_мин = 23,2
| Беш_ор_мин = 22,8
| Жыл_ор_мин = 24,1
| Үчт_ор_макс = 30,6
| Бир_ор_макс = 31,2
| Жал_ор_макс = 31,7
| Чын_ор_макс = 31,8
| Буг_ор_макс = 31,1
| Кул_ор_макс = 30,4
| Тек_ор_макс = 30,0
| Баш_ор_макс = 30,0
| Аяк_ор_макс = 30,3
| Тог_ор_макс = 30,0
| Жет_ор_макс = 30,2
| Беш_ор_макс = 30,4
| Жыл_ор_макс = +30,6
| Үчт_а_мин =
| Бир_а_мин =
| Жал_а_мин =
| Чын_а_мин =
| Буг_а_мин =
| Кул_а_мин =
| Тек_а_мин =
| Баш_а_мин =
| Аяк_а_мин =
| Тог_а_мин =
| Жет_а_мин =
| Беш_а_мин =
| Жыл_а_мин =
| Үчт_а_макс =
| Бир_а_макс =
| Жал_а_макс =
| Чын_а_макс =
| Буг_а_макс =
| Кул_а_макс =
| Тек_а_макс =
| Баш_а_макс =
| Аяк_а_макс =
| Тог_а_макс =
| Жет_а_макс =
| Беш_а_макс =
| Жыл_а_макс =
| Үчт_суу =
| Бир_суу =
| Жал_суу =
| Чын_суу =
| Буг_суу =
| Кул_суу =
| Тек_суу =
| Баш_суу =
| Аяк_суу =
| Тог_суу =
| Жет_суу =
| Беш_суу =
| Жыл_суу =
}}
== Калкы ==
Шаардын калкы акыркы калкты каттоонун маалыматтары боюнча болжол менен 115 миң адамды түзөт. Калктын 85% — [[сингалдар]], 7% — [[тамилдер]]<ref name=":0">[https://www.statistics.gov.lk/ The Department of Census and Statistics, Sri Lanka]</ref>. Расмий тилдери — сингал жана тамил тилдери. Сингал тили Шри-Ланкада жана анын борборунда гана колдонулат.
Калктын 75% буддисттер болуп саналат. Дагы болжол менен 15% индуисттер (негизинен тамилдер), ал эми 10% — христиандар менен мусулмандар<ref name=":0" />.
== Социалдык тармагы ==
=== Билим берүү тутуму ===
[[Файл:HSBC_Group_Service_Center,_Rajagiriya.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:HSBC_Group_Service_Center,_Rajagiriya.jpg|thumb|HSBC тейлөө борбору]]
[[Файл:Fountain_at_Diyatha_Uyana.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fountain_at_Diyatha_Uyana.JPG|thumb|Диятха Уяна оргумасы]]
Коттеде мамлекеттик жана жеке мектептердин саны көп. Алардын арасында борбордук өкмөт башкарган «улуттук мектептер» (мисалы, Президент колледжи), провинциялык кеңештерге караштуу «мамлекеттик мектептер», жарым-жартылай жеке жана эл аралык мектептер бар. Эл аралык мектептер жеке адамдар же трасттар тарабынан башкарылат.
Англис тилинде билим берген өлкөдөгү эң эски мектеп — Пита-Коттедеги Шри-Жаяварденепура Маха Видьялая (мурдагы Кристиан колледжи). Пита-Коттедеги Ананда Шастралайя шаардын эң эски буддисттик мектеби болуп саналат. Ал эми Нугегодадагы Анулa Видьялая Түштүк Азиядагы үчүнчү эң ири буддисттик кыздар мектеп (5000ден ашуун окуучусу бар).
Билим берүү министрлиги менен экзамендер боюнча департаменти Коттеде жайгашкан. Райондо жашаган көптөгөн окуучулар Коломбодогу мамлекеттик жана эл аралык мектептерде окушат.
Навалада Шри-Ланканын Ачык университети, ал эми Нугегодада Шри-Жаяварденепура университети орун алган. Коомдук китепканалар Нугегода жана Ражагирия аймактарында жайгашкан.
=== Ден-соолукту сактоо тутуму ===
Аймактагы негизги оорукана — Шри-Жаяварденепура ооруканасы<ref>[https://sjgh.health.gov.lk/ Sri Jayewardenepura General Hospital]</ref>, ал Мадивелада жайгашкан жана [[Жапония]] өкмөтүнүн белеги катары курулган. Ражагирияда көз жана кулак-мурун ооруканасы иштейт, ал эми Навалада төрөт үйү курулуп жатат. Ражагириядагы чакан «Блю Кросс» жеке ооруканасы негизги медициналык анализдерди жүргүзүүгө ылайыкталган. Великададагы Парк-лейн көчөсүндө жайгашкан кичинекей жеке клиника көбүнчө Мальдивдерден келген бейтаптарды дарылайт.
=== Транспорту ===
Шри-Жаяварденепура-Коттенин негизги темир жол бекети Нугегодада жайгашкан жана ал Келани өрөөнүндөгү темир жол линиясынын курамына кирет. Нугегодада ошондой эле шаардагы негизги автобекет бар. Пита-Коттеде кошумча кичи автобекеттер иштейт. Бул шаардык аймак автобус каттамдары менен жакшы камсыздалган, ал эми Удахамуллада мамлекеттик автобус депосу орун алган.
== Булактар ==
{{Булактар|2}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://www.kotte.mc.gov.lk/index.php?lang=en Sri Jayawardenepura Kotte Municipal Council] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251109110602/https://kotte.mc.gov.lk/index.php?lang=en |date=2025-11-09 }}
* [https://www.sjp.ac.lk/ University of Sri Jayewardenepura, Sri Lanka]
{{Азия өлкөлөрүнүн борборлору}}
[[Категория:Азия мамлекеттеринин борборлору]]
gzxbr74yo7271spzvi340grfmmgf4f9
Колдонуучунун баарлашуулары:NurlanKG Bishkek editor
3
148562
651732
629014
2026-08-29T06:43:09Z
Mirzoulugʻbek
4632
651732
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 17:58, 4 январь 2026 (UTC)
== Категория барагын түзүү боюнча эскертме ==
Саламатсызбы!
Сиз түзөткөн [[:Категория:Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген мугалимдери]] барагына тиешелүү маанилүү эскертмени билдирип кетмекчибиз.
Википедия эрежелерине ылайык, Категория мейкиндигиндеги барактар макала сыяктуу толтурулбашы керек. Категориянын негизги милдети — тиешелүү макалаларды бир жерге топтоо жана сорттоо.
f86vhzpain3kiafavwtdhgtg9ktnv40
651733
651732
2026-08-29T06:43:48Z
Mirzoulugʻbek
4632
651733
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 17:58, 4 январь 2026 (UTC)
== Категория барагын түзүү боюнча эскертме ==
Саламатсызбы!
Сиз түзөткөн [[:Категория:Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген мугалимдери]] барагына тиешелүү маанилүү эскертмени билдирип кетмекчибиз.
Википедия эрежелерине ылайык, Категория мейкиндигиндеги барактар макала сыяктуу толтурулбашы керек. Категориянын негизги милдети — тиешелүү макалаларды бир жерге топтоо жана сорттоо.--<span style="background:#f2ecdf;border:solid 1px;border-radius:7px;"> '''[[Колдонуучу:Mirzoulug'bek|Mirzoulug'bek]]''' |'''[[Колдонуучунун баарлашуулары:Mirzoulug'bek|@]]''' </span> 06:43, 29 август 2026 (UTC)
dsn2766yitpu3mt4tmb2y8rwkbtppp7
Язкулиев Баллы
0
151946
651725
646437
2026-08-28T14:47:42Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
651725
wikitext
text/x-wiki
{{Мамлекеттик ишмер
|ысымы = Язкулиев Баллы
|расмий ысымы = {{lang-tk|Ýazkuliýew Bally}}
|сүрөтү =
|туурасы =
|өлкө =
|желек = Flag of the Turkmen Soviet Socialist Republic (1974–1991), Flag of Turkmenistan (1991–1992).svg
|желек2 = Emblem of the Turkmen Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Turkmenistan (1991–1992).svg
|президент =
|кызматы = Түркмөн ССР Жогорку Кеңешинин президиумунун төрагасы
|иш баштоо убагы = 15-декабрь 1978
|иш аяктоо убагы = 13-август 1988
|андан мурунку инсан = Клычев Аннамухаммед
|андан кийинки инсан = Базарова Роза Атамурадовна
|желек_2 = Flag of the Turkmen Soviet Socialist Republic (1974–1991), Flag of Turkmenistan (1991–1992).svg
|желек2_2 = Emblem of the Turkmen Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Turkmenistan (1991–1992).svg
|президент_2 =
|кызматы_2 = Түркмөн ССРинин тышкы иштер министри
|иш баштоо убагы_2 = 17-декабрь 1975
|иш аяктоо убагы_2 = 15-декабрь 1978
|андан мурунку инсан_2 =
|андан кийинки инсан_2 =
|желек_3 = Flag of the Turkmen Soviet Socialist Republic (1974–1991), Flag of Turkmenistan (1991–1992).svg
|желек2_3 = Emblem of the Turkmen Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Turkmenistan (1991–1992).svg
|кызматы_3 = Түркмөн ССР Министрлер Советинин төрагасы
|иш баштоо убагы_3 = 5-июль 1973
|иш аяктоо убагы_3 = 17-декабрь 1975
|президент_3 =
|премьер_3 =
|заголовок1_3 =
|текст1_3 =
|андан мурунку инсан_3 =
|андан кийинки инсан_3 =
|желек_4 = Flag of the Turkmen Soviet Socialist Republic (1974–1991), Flag of Turkmenistan (1991–1992).svg
|желек2_4 = Emblem of the Turkmen Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Turkmenistan (1991–1992).svg
|кызматы_4 = Түркмөнстан республикалык кесиптик бирликтер (профсоюздар) кеңешинин төрагасы
|иш баштоо убагы_4 = 4-июль 1973
|иш аяктоо убагы_4 = 8-январь 1976
|президент_4 =
|андан мурунку инсан_4 =
|андан кийинки инсан_4 =
|желек_5 = Flag of the Turkmen Soviet Socialist Republic (1974–1991), Flag of Turkmenistan (1991–1992).svg
|желек2_5 = Emblem of the Turkmen Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Turkmenistan (1991–1992).svg
|кызматы_5 = Ташауз облустук Эл депутаттарынын кеңешинин аткаруу комитетинин төрагасы
|иш баштоо убагы_5 = декабрь 1970
|иш аяктоо убагы_5 = июль 1973
|президент_5 =
|андан мурунку инсан_5 =
|андан кийинки инсан_5 =
|туулган жылы = 2.1.1930
|туулган жери = Түркмөн ССРинин Ташауз округунун Ильялы районундагы Омор-Пякизе айылы
|каза болгон жылы =
|каза болгон жери =
|мүрзөсүнүн орду =
|атасы =
|апасы =
|жубайы =
|балдары =
|партиясы = СССРдин Коммунистик партиясы
|билими =
|кесиби =
|илимий даражасы =
|илимий наамы =
|дини =
|кол тамгасы =
|сыйлыктары = Октябрь революциясы ордени<br>Эмгек Кызыл Туу ордени<br>Ардак белгиси ордени
|ишмердүүлүгү =
|наамы =
|өтөгөн жылы =
|жарандыгы =
|кызмат өтөгөн жайы =
|башкаруусу =
}}
'''Язкулиев Баллы''' ({{lang-tk|Ýazkuliýew Bally}}, 2-январь 1930-жыл, [[Кеңештер Бирлиги|СССР]], [[Түркмөн Советтик Социалисттик Республикасы|Түркмөн ССР]], [[Ташауз областы|Ташауз округу]], Ильялы району, Омор-Пякизе айылы) — советтик экономикалык, мамлекеттик жана саясий ишмер. 1953-жылдан бери СССРдин Коммуничтик партысынын мүчөсү болгон<ref name=":0">{{Cite web |title=Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898 - 1991. Язкулиев Баллы |url=https://www.knowbysight.info/YaYY/17663.asp |accessdate=2026-05-06 |archivedate=2025-09-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250918033054/http://www.knowbysight.info/YaYY/17663.asp }}</ref>.
== Өмүр баяны ==
1932-жылдын 2-январында Түркмөн ССРинин Ташауз округунун Ильялы районундагы Омор-Пякизе айылында дыйкандын үй-бүлөсүндө туулган<ref name=":0" />.
1949-жылы Ташауз мугалимдер институтун, 1952-жылы Чаржоу педагогикалык институтун (сырттан), 1962-жылы ССКП БКнын алдындагы Жогорку партиялык мектепти аяктаган<ref name=":1">[https://centrasia.org/person2.php?st=1013880250#gsc.tab=0 ЦентрАзия. ЯЗКУЛИЕВ Баллы]</ref>.
1949 август — 1952 январь: Ильялы районундагы №2 орто мектептин тарых мугалими, №12 жети жылдык мектептин окуу бөлүмүнүн башчысы жана тарых мугалими.
01.1952 — 09.1953: Түркмөнстан Лениндик коммунисттик жаштар бирлигинин Ильялы райондук комитетинин 2-катчысы<ref name=":1" />.
09.1953 — 11.1957: Түркмөнстан Лениндик коммунисттик жаштар бирлигинин Ильялы райондук комитетинин 1-катчысы<ref name=":1" />.
11.1957 — 09.1960: Түркмөнстан Лениндик коммунисттик жаштар бирлигинин Ташауз облустук комитетинин 1-катчысы<ref name=":1" />.
08.1962 — 01.1963: Ильялы райондук Эл депутаттарынын кеңешинин аткаруу комитетинин төрагасы.
01.1963 — 01.1965: Ленин райондук Эл депутаттарынын кеңешинин аткаруу комитетинин төрагасы.
01.1965 — 12.1970: Түркмөнстан Компартиясынын Ильялы райондук комитетинин 1-катчысы.
25.02.1966 — 19.02.1971: Түркмөнстан Компартиясынын Текшерүү комиссиясынын мүчөсү.
12.1970 — 07.1973: Ташауз облустук Эл депутаттарынын кеңешинин аткаруу комитетинин төрагасы.
20.02.1971 — 11.05.1990: Түркмөнстан Компартиясынын Борбордук Комитетинин (БК) мүчөсү.
04.07.1973 — 08.01.1976: Түркмөнстан республикалык кесиптик бирликтер (профсоюздар) кеңешинин төрагасы<ref name=":0" />.
05.07.1973 — 17.12.1975: Түркмөн ССР Жогорку Кеңешинин төрагасы.
14.04.1975 — 16.12.1975: Түркмөнстан КФ БКнын Бюро мүчөлүгүнө талапкер.
16.12.1975 — 10.09.1988: Түркмөнстан КФ БКнын Бюро мүчөсү.
17.12.1975 — 15.12.1978: Түркмөн ССР Министрлер Советинин төрагасы<ref name=":0" />.
17.12.1975 — 15.12.1978: Түркмөн ССРинин тышкы иштер министри<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=net-film. Председатель Совета Министров Туркменской ССР Б. Язкулиев |url=https://www.net-film.ru/photo-149339/ |accessdate=2026-05-06 |archivedate=2026-05-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260519183900/https://www.net-film.ru/photo-149339/ }}</ref>.
05.03.1976 — 23.02.1981: ССКПтин Борбордук текшерүү комиссиясынын мүчөсү.
15.12.1978 — 13.08.1988: Түркмөн ССР Жогорку Кеңешинин президиумунун төрагасы.
03.03.1981 — 02.07.1990: ССКП БКнын мүчөлүгүнө талапкер.
08.1988 — 03.1990: Тарых жана маданият эстеликтерин коргоо боюнча Түркмөнстан Республикалык ыктыярдуу коомунун президиумунун төрагасы<ref name=":0" />.
03.1990-жылдан баштап ардактуу эс алууда (пенсияда).
== Сыйлыктары ==
* Октябрь революциясы ордени (29.12.1979)<ref>Указ Президиума Верховного Совета СССР от 29 декабря 1979 года № 1329—Х «О награждении тов. Язкулиева Б. орденом Октябрьской Революции» // «Ведомости Верховного Совета СССР». — № 1 (2023) от 2 января 1980 года.</ref>
* Эмгек Кызыл Туу ордени
* Ардак белгиси ордени
== Булактар ==
{{Булактар|2}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [http://www.rulex.ru/rpg/persons/198/198590.htm Большая Советская энциклопедия. Язкулиев Баллы]
okmam4u1y2upt1uf6ev38i67yb54uuc
Риети
0
152978
651737
648989
2026-08-29T08:26:42Z
Aiyanakk
38273
651737
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = Италия провинциясы
|кыргызча аталышы = Риети
|расмий аталышы = {{lang-it|Provincia di Rieti}}
|өлкө = Италия
|аймак = Лацио
|борбору = Риети
|аянты = 2 749
|калкы = 149 000
|элди каттоо жылы = 2024
|расмий тили = Италян тили
|аймактын түрү = Провинция
|курамына кирет = Лацио
|ISO = IT-RI
|сайты = https://www.provincia.rieti.it
|сайтынын тили = it
|герб=Provincia di Rieti-Stemma.svg|желек=Flag of the province of Rieti.svg|сүрөт=Map of comune of Rieti (province of Rieti, region Lazio, Italy).svg}}
'''Риети''' ({{lang-it|Provincia di Rieti}}) — [[Италия|Италиянын]] борбордук бөлүгүндөгү [[Лацио]] аймагына караштуу провинция. Административдик борбору — [[Риети]] шаары. Провинция Сабина тарыхый аймагында жайгашып, тоолуу жаратылышы, көлдөрү жана улуттук парктары менен белгилүү.
== Географиясы ==
Риети провинциясы Лационун түндүк-чыгыш бөлүгүндө жайгашкан. Ал [[Умбрия]], [[Абруццо]] жана [[Марке]] аймактары менен чектешет. Провинциянын аймагында Апеннин тоолорунун бир бөлүгү жана Велино дарыясынын өрөөнү орун алган.
== Экономикасы ==
Провинциянын экономикасынын негизин айыл чарба, мал чарбачылыгы, чакан өнөр жай жана туризм түзөт. Ошондой эле табигый парктар менен тоо туризми жакшы өнүккөн.
== Калкы ==
2024-жылдагы маалымат боюнча Риети провинциясында болжол менен 149 миң адам жашайт.
== Булактар ==
<references />
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://www.provincia.rieti.it Расмий сайт]
314w0p8xow26ob7uxlp72e4o4m8n2t1
Колдонуучунун баарлашуулары:Mulan Xon
3
153794
651719
2026-08-28T13:00:01Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
651719
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 13:00, 28 август 2026 (UTC)
iui33r1qq3dss5c2oakcon2qf95ffuq
Колдонуучунун баарлашуулары:PaulNicolas
3
153795
651720
2026-08-28T13:00:11Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
651720
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 13:00, 28 август 2026 (UTC)
iui33r1qq3dss5c2oakcon2qf95ffuq
Колдонуучунун баарлашуулары:Alegische
3
153796
651728
2026-08-28T16:00:43Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
651728
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 16:00, 28 август 2026 (UTC)
8mdaclsmgpa8vb6ojqdvqbc2i558z48
Колдонуучунун баарлашуулары:Maxim 0702
3
153797
651729
2026-08-28T18:01:05Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
651729
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 18:01, 28 август 2026 (UTC)
6ta5eh52fqyyb1960mm0s4u1f07wq95
Колдонуучунун баарлашуулары:Duke azu
3
153798
651730
2026-08-28T23:01:58Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
651730
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 23:01, 28 август 2026 (UTC)
qkx5b03qiom7kpgeri1jhzbz6rhvr5j
Колдонуучунун баарлашуулары:Мухамедов жумадыл мирланович
3
153799
651731
2026-08-29T06:03:10Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
651731
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 06:03, 29 август 2026 (UTC)
obs9nx39pj23n5clwcnrjhpl7hmlzn0
Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-46834-51
3
153801
651735
2026-08-29T08:03:32Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
651735
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 08:03, 29 август 2026 (UTC)
75yzjpjwvvi1smz54soyrdzo64pqt21
Колдонуучунун баарлашуулары:Ælfgar
3
153802
651738
2026-08-29T11:04:04Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
651738
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 11:04, 29 август 2026 (UTC)
47i0sr491a7l76gpntfp6gwasnnvtmv
Умбрия
0
153803
651739
2026-08-29T11:43:20Z
Aiyanakk
38273
Жаңы барак: "{{ОЖ |статусу = Италия аймагы |кыргызча аталышы = Умбрия |расмий аталышы = {{lang-it|Umbria}} |өлкө = Италия |аймак = Борбордук Италия |борбору = Перуджа |аянты = 8 456 |калкы = 855 000 |элди каттоо жылы = 2023 |расмий тили = Италян тили |аймактын түрү = Административдик аймак |курамын..."
651739
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = Италия аймагы
|кыргызча аталышы = Умбрия
|расмий аталышы = {{lang-it|Umbria}}
|өлкө = Италия
|аймак = Борбордук Италия
|борбору = Перуджа
|аянты = 8 456
|калкы = 855 000
|элди каттоо жылы = 2023
|расмий тили = Италян тили
|аймактын түрү = Административдик аймак
|курамына кирет = [[Перуджа (провинция)|Перуджа]], [[Терни (провинция)|Терни]]
|ISO = IT-55
|сайты = https://www.regione.umbria.it
|сайтынын тили = it
|герб=Coat of arms of Umbria.svg|желек=Flag of Umbria.svg|сүрөт=Umbria in Italy.svg}}
'''Умбрия''' ({{lang-it|Umbria}}) — [[Италия|Италиянын]] борбордук бөлүгүндө жайгашкан административдик аймак (регион). Административдик борбору — [[Перуджа]] шаары. Тынч жаратылышы жана жашыл токойлору үчүн көп учурда «Италиянын жашыл жүрөгү» ({{lang-it|Il cuore verde d'Italia}}) деп аталат.
== Географиясы ==
Умбрия — деңизге же башка мамлекетке чыгуусу жок Италиянын борбордук бөлүгүндөгү жалгыз аймак. Батышында жана түндүк-батышында [[Тоскана]], чыгышында жана түндүк-чыгышында [[Марке]], ал эми түштүгүндө [[Лацио]] аймактары менен чектешет. Аймактын рельефин Апеннин тоолору жана дөңсөөлөр түзөт. Аймак аркылуу [[Тибр]] дарыясы агып өтөт жана борбордук Италиядагы эң чоң көлдөрдүн бири болгон Тразимено көлү жайгашкан.
== Административдик бөлүнүшү ==
Умбрия аймагы 2 провинцияга бөлүнөт:
* [[Перуджа (провинция)|Перуджа]] (Provincia di Perugia)
* [[Терни (провинция)|Терни]] (Provincia di Terni)
== Экономикасы ==
Аймактын экономикасында айыл чарбасы (зайтун майын, шарап өндүрүү, трюфель өстүрүү), туризм жана чакан өнөр жай негизги орунду ээлейт. Ассизи, Орвието, Сполето сыяктуу тарыхый шаарлары тарыхый-маданий туризмдин ири борборлору болуп саналат.
== Калкы ==
2023-жылдагы маалымат боюнча Умбрияда болжол менен 855 миң адам жашайт. Калктын басымдуу бөлүгү италяндар.
== Булактар ==
<references />
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://www.regione.umbria.it Расмий сайт]
[[Категория:Италия аймактары]]
6pcnef82xh2a7wh8l1dzwu7dgkosmqg
651740
651739
2026-08-29T11:44:16Z
Aiyanakk
38273
651740
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = Италия аймагы
|кыргызча аталышы = Умбрия
|расмий аталышы = {{lang-it|Umbria}}
|өлкө = Италия
|аймак = Борбордук Италия
|борбору = Перуджа
|аянты = 8 456
|калкы = 855 000
|элди каттоо жылы = 2023
|расмий тили = Италян тили
|аймактын түрү = Административдик аймак
|курамына кирет = [[Перуджа (провинция)|Перуджа]], [[Терни (провинция)|Терни]]
|ISO = IT-55
|сайты = https://www.regione.umbria.it
|сайтынын тили = it
|герб=Regione-Umbria-Stemma.svg|желек=Flag of Umbria.svg|сүрөт=Umbria in Italy.svg}}
'''Умбрия''' ({{lang-it|Umbria}}) — [[Италия|Италиянын]] борбордук бөлүгүндө жайгашкан административдик аймак (регион). Административдик борбору — [[Перуджа]] шаары. Тынч жаратылышы жана жашыл токойлору үчүн көп учурда «Италиянын жашыл жүрөгү» ({{lang-it|Il cuore verde d'Italia}}) деп аталат.
== Географиясы ==
Умбрия — деңизге же башка мамлекетке чыгуусу жок Италиянын борбордук бөлүгүндөгү жалгыз аймак. Батышында жана түндүк-батышында [[Тоскана]], чыгышында жана түндүк-чыгышында [[Марке]], ал эми түштүгүндө [[Лацио]] аймактары менен чектешет. Аймактын рельефин Апеннин тоолору жана дөңсөөлөр түзөт. Аймак аркылуу [[Тибр]] дарыясы агып өтөт жана борбордук Италиядагы эң чоң көлдөрдүн бири болгон Тразимено көлү жайгашкан.
== Административдик бөлүнүшү ==
Умбрия аймагы 2 провинцияга бөлүнөт:
* [[Перуджа (провинция)|Перуджа]] (Provincia di Perugia)
* [[Терни (провинция)|Терни]] (Provincia di Terni)
== Экономикасы ==
Аймактын экономикасында айыл чарбасы (зайтун майын, шарап өндүрүү, трюфель өстүрүү), туризм жана чакан өнөр жай негизги орунду ээлейт. Ассизи, Орвието, Сполето сыяктуу тарыхый шаарлары тарыхый-маданий туризмдин ири борборлору болуп саналат.
== Калкы ==
2023-жылдагы маалымат боюнча Умбрияда болжол менен 855 миң адам жашайт. Калктын басымдуу бөлүгү италяндар.
== Булактар ==
<references />
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://www.regione.umbria.it Расмий сайт]
[[Категория:Италия аймактары]]
ntmlj5v0fk834ao4i2zpuctfsic1vto
651741
651740
2026-08-29T11:44:46Z
Aiyanakk
38273
651741
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = Италия аймагы
|кыргызча аталышы = Умбрия
|расмий аталышы = {{lang-it|Umbria}}
|өлкө = Италия
|аймак = Борбордук Италия
|борбору = Перуджа
|аянты = 8 456
|калкы = 855 000
|элди каттоо жылы = 2023
|расмий тили = Италян тили
|аймактын түрү = Административдик аймак
|курамына кирет = [[Перуджа (провинция)|Перуджа]], [[Терни (провинция)|Терни]]
|ISO = IT-55
|сайты = https://www.regione.umbria.it
|сайтынын тили = it
|герб=Regione-Umbria-Stemma.svg|желек=Flag of Umbria.svg|сүрөт=Umbria in Italy.svg}}
'''Умбрия''' ({{lang-it|Umbria}}) — [[Италия|Италиянын]] борбордук бөлүгүндө жайгашкан административдик аймак. Административдик борбору — [[Перуджа]] шаары. Тынч жаратылышы жана жашыл токойлору үчүн көп учурда «Италиянын жашыл жүрөгү» ({{lang-it|Il cuore verde d'Italia}}) деп аталат.
== Географиясы ==
Умбрия — деңизге же башка мамлекетке чыгуусу жок Италиянын борбордук бөлүгүндөгү жалгыз аймак. Батышында жана түндүк-батышында [[Тоскана]], чыгышында жана түндүк-чыгышында [[Марке]], ал эми түштүгүндө [[Лацио]] аймактары менен чектешет. Аймактын рельефин Апеннин тоолору жана дөңсөөлөр түзөт. Аймак аркылуу [[Тибр]] дарыясы агып өтөт жана борбордук Италиядагы эң чоң көлдөрдүн бири болгон Тразимено көлү жайгашкан.
== Административдик бөлүнүшү ==
Умбрия аймагы 2 провинцияга бөлүнөт:
* [[Перуджа (провинция)|Перуджа]] (Provincia di Perugia)
* [[Терни (провинция)|Терни]] (Provincia di Terni)
== Экономикасы ==
Аймактын экономикасында айыл чарбасы (зайтун майын, шарап өндүрүү, трюфель өстүрүү), туризм жана чакан өнөр жай негизги орунду ээлейт. Ассизи, Орвието, Сполето сыяктуу тарыхый шаарлары тарыхый-маданий туризмдин ири борборлору болуп саналат.
== Калкы ==
2023-жылдагы маалымат боюнча Умбрияда болжол менен 855 миң адам жашайт. Калктын басымдуу бөлүгү италяндар.
== Булактар ==
<references />
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://www.regione.umbria.it Расмий сайт]
[[Категория:Италия аймактары]]
s4j2egio6py4lnfusocixwvzjyspaxe
Перуджа
0
153804
651742
2026-08-29T11:46:54Z
Aiyanakk
38273
Жаңы барак: "{{ОЖ |статусу = Италия коммунасы |кыргызча аталышы = Перуджа |расмий аталышы = {{lang-it|Comune di Perugia}} |өлкө = Италия |аймак = Умбрия |борбору = Перуджа |аянты = 449.6 |калкы = 162 400 |элди каттоо жылы = 2026 |расмий тили = Италян тили |аймактын түрү = Коммуна |курамына кирет = Перуд..."
651742
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = Италия коммунасы
|кыргызча аталышы = Перуджа
|расмий аталышы = {{lang-it|Comune di Perugia}}
|өлкө = Италия
|аймак = Умбрия
|борбору = Перуджа
|аянты = 449.6
|калкы = 162 400
|элди каттоо жылы = 2026
|расмий тили = Италян тили
|аймактын түрү = Коммуна
|курамына кирет = [[Перуджа (провинция)|Перуджа]]
|ISO = IT-PG
|сайты = https://www.comune.perugia.it
|сайтынын тили = it
|герб=Perugia-Stemma.svg|желек=Flag of Perugia.svg|сүрөт=Perugia in Italy.svg}}
'''Перуджа''' ({{lang-it|Perugia}}) — [[Италия|Италиянын]] борбордук бөлүгүндө жайгашкан шаар. [[Умбрия]] аймагынын жана ушул эле аталыштагы [[Перуджа (провинция)|провинциянын]] административдик борбору. Тибр дарыясына жакын жайгашкан бул тарыхый шаар өзүнүн бай археологиялык мурасы, архитектурасы жана шоколад өндүрүшү менен белгилүү.
== Географиясы ==
Перуджа Умбриянын түндүк-борбордук бөлүгүндө, дөңсөөлүү рельефте жайгашкан. Шаар деңиз деңгээлинен 493 метр бийиктикте орун алып, айланасындагы өрөөндөргө жана Апеннин тоолоруна сонун көрүнүш ачат.
== Тарыхы ==
Шаар байыркы этрусктар тарабынан негизделген. Этруск доорунан калган сепил дубалдары жана дарбазалары (мисалы, Этруск дарбазасы — {{lang-it|Arco Etrusco}}) ушул күнгө чейин сакталып калган. Орто кылымдарда Перуджа көз карандысыз күчтүү шаар-мамлекет болгон, кийинчерээк Папа мамлекетинин курамына кирген.
== Маданияты жана билим берүүсү ==
Перуджа — Италиядагы эң эски университеттик шаарлардын бири.
* '''Перуджа университети''' ({{lang-it|Università degli Studi di Perugia}}) — 1308-жылы негизделген.
* '''Чет өлкөлүктөр үчүн Перуджа университети''' ({{lang-it|Università per Stranieri di Perugia}}) — италян тилин жана маданиятын чет өлкөлүктөргө үйрөтүүчү атайын ири борбор.
Шаар ошондой эле жыл сайын өтүүчү дүйнөгө белгилүү «Umbria Jazz» фестивалы жана «Eurochocolate» шоколад фестивалы менен да атактуу.
== Экономикасы ==
Экономикасынын негизин туризм, билим берүү, кызмат көрсөтүү тармагы жана тамак-аш өнөр жайы түзөт. Айрыкча шаарда жайгашкан белгилүү «Perugina» кондитердик фабрикасы өндүргөн шоколаддар Италия боюнча жана дүйнөгө кеңири таанымал.
== Калкы ==
2026-жылдагы маалыматка ылайык, Перуджа шаарында болжол менен 162 миңден ашык адам жашайт.
== Булактар ==
<references />
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://www.comune.perugia.it Расмий сайт]
[[Категория:Италия шаарлары]]
[[Категория:Умбрия коммуналары]]
ffw24r1i5oex4v6i94ekx075guv71ic
651743
651742
2026-08-29T11:48:09Z
Aiyanakk
38273
651743
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = Италия коммунасы
|кыргызча аталышы = Перуджа
|расмий аталышы = {{lang-it|Comune di Perugia}}
|өлкө = Италия
|аймак = Умбрия
|борбору = Перуджа
|аянты = 449.6
|калкы = 162 400
|элди каттоо жылы = 2026
|расмий тили = Италян тили
|аймактын түрү = Коммуна
|курамына кирет = [[Перуджа (провинция)|Перуджа]]
|ISO = IT-PG
|сайты = https://www.comune.perugia.it
|сайтынын тили = it
|герб=Perugia-Stemma.svg|желек=Flag of Perugia.svg|сүрөт=Perugia in Italy.svg}}
'''Перуджа''' ({{lang-it|Perugia}}) — [[Италия|Италиянын]] борбордук бөлүгүндө жайгашкан шаар. [[Умбрия]] аймагыны административдик борбору. Тибр дарыясына жакын жайгашкан бул тарыхый шаар өзүнүн бай археологиялык мурасы, архитектурасы жана шоколад өндүрүшү менен белгилүү.
== Географиясы ==
Перуджа Умбриянын түндүк-борбордук бөлүгүндө, дөңсөөлүү рельефте жайгашкан. Шаар деңиз деңгээлинен 493 метр бийиктикте орун алып, айланасындагы өрөөндөргө жана Апеннин тоолоруна сонун көрүнүш ачат.
== Тарыхы ==
Шаар байыркы этрусктар тарабынан негизделген. Этруск доорунан калган сепил дубалдары жана дарбазалары (мисалы, Этруск дарбазасы — {{lang-it|Arco Etrusco}}) ушул күнгө чейин сакталып калган. Орто кылымдарда Перуджа көз карандысыз күчтүү шаар-мамлекет болгон, кийинчерээк Папа мамлекетинин курамына кирген.
== Маданияты жана билим берүүсү ==
Перуджа — Италиядагы эң эски университеттик шаарлардын бири.
* '''Перуджа университети''' ({{lang-it|Università degli Studi di Perugia}}) — 1308-жылы негизделген.
* '''Чет өлкөлүктөр үчүн Перуджа университети''' ({{lang-it|Università per Stranieri di Perugia}}) — италян тилин жана маданиятын чет өлкөлүктөргө үйрөтүүчү атайын ири борбор.
Шаар ошондой эле жыл сайын өтүүчү дүйнөгө белгилүү «Umbria Jazz» фестивалы жана «Eurochocolate» шоколад фестивалы менен да атактуу.
== Экономикасы ==
Экономикасынын негизин туризм, билим берүү, кызмат көрсөтүү тармагы жана тамак-аш өнөр жайы түзөт. Айрыкча шаарда жайгашкан белгилүү «Perugina» кондитердик фабрикасы өндүргөн шоколаддар Италия боюнча жана дүйнөгө кеңири таанымал.
== Калкы ==
2026-жылдагы маалыматка ылайык, Перуджа шаарында болжол менен 162 миңден ашык адам жашайт.
== Булактар ==
<references />
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://www.comune.perugia.it Расмий сайт]
[[Категория:Италия шаарлары]]
[[Категория:Умбрия коммуналары]]
8hf98y7r0c78m0hw242u5ssihovzd9o
651744
651743
2026-08-29T11:53:54Z
Aiyanakk
38273
651744
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = Италия коммунасы
|кыргызча аталышы = Перуджа
|расмий аталышы = {{lang-it|Comune di Perugia}}
|өлкө = Италия
|аймак = Умбрия
|борбору = Перуджа
|аянты = 449.6
|калкы = 162 400
|элди каттоо жылы = 2026
|расмий тили = Италян тили
|аймактын түрү = Коммуна
|курамына кирет = [[Перуджа (провинция)|Перуджа]]
|ISO = IT-PG
|сайты = https://www.comune.perugia.it
|сайтынын тили = it
|герб=Perugia-Stemma.svg|желек=Flag of Perugia.svg|сүрөт=Perugia in Italy.svg}}
'''Перуджа''' ({{lang-it|Perugia}}) — [[Италия|Италиянын]] борбордук бөлүгүндө жайгашкан шаар. [[Умбрия]] аймагыны административдик борбору. Тибр дарыясына жакын жайгашкан бул тарыхый шаар өзүнүн бай археологиялык мурасы, архитектурасы жана шоколад өндүрүшү менен белгилүү.
== Географиясы ==
Перуджа Умбриянын түндүк-борбордук бөлүгүндө, дөңсөөлүү рельефте жайгашкан. Шаар деңиз деңгээлинен 493 метр бийиктикте орун алып, айланасындагы өрөөндөргө жана Апеннин тоолоруна сонун көрүнүш ачат.
== Тарыхы ==
Шаар байыркы этрусктар тарабынан негизделген. Этруск доорунан калган сепил дубалдары жана дарбазалары (мисалы, Этруск дарбазасы — {{lang-it|Arco Etrusco}}) ушул күнгө чейин сакталып калган. Орто кылымдарда Перуджа көз карандысыз күчтүү шаар-мамлекет болгон, кийинчерээк Папа мамлекетинин курамына кирген.
== Маданияты жана билим берүүсү ==
Перуджа — Италиядагы эң эски университеттик шаарлардын бири.
* '''Перуджа университети''' ({{lang-it|Università degli Studi di Perugia}}) — 1308-жылы негизделген.
* '''Чет өлкөлүктөр үчүн Перуджа университети''' ({{lang-it|Università per Stranieri di Perugia}}) — италян тилин жана маданиятын чет өлкөлүктөргө үйрөтүүчү атайын ири борбор.
Шаар ошондой эле жыл сайын өтүүчү дүйнөгө белгилүү «Umbria Jazz» фестивалы жана «Eurochocolate» шоколад фестивалы менен да атактуу.
== Экономикасы ==
Экономикасынын негизин туризм, билим берүү, кызмат көрсөтүү тармагы жана тамак-аш өнөр жайы түзөт. Айрыкча шаарда жайгашкан белгилүү «Perugina» кондитердик фабрикасы өндүргөн шоколаддар Италия боюнча жана дүйнөгө кеңири таанымал.
== Калкы ==
2026-жылдагы маалыматка ылайык, Перуджа шаарында болжол менен 162 миңден ашык адам жашайт.
== Булактар ==
<references />
Перуджа шаары байыркы этрусктар тарабынан негизделген<ref>{{cite web
|url = https://www.exploring-umbria.com/scopri-perugia/la-storia-di-perugia/
|title = La storia di Perugia
|website = Exploring Umbria
|publisher = Exploring Umbria
|language = it
|access-date = 2026-08-29
}}</ref>.
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://www.comune.perugia.it Расмий сайт]
[[Категория:Италия шаарлары]]
[[Категория:Умбрия коммуналары]]
n5mpwdny0phl95pqyrtey4j7dzd8drf
651745
651744
2026-08-29T11:54:58Z
Aiyanakk
38273
651745
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = Италия коммунасы
|кыргызча аталышы = Перуджа
|расмий аталышы = {{lang-it|Comune di Perugia}}
|өлкө = Италия
|аймак = Умбрия
|борбору = Перуджа
|аянты = 449.6
|калкы = 162 400
|элди каттоо жылы = 2026
|расмий тили = Италян тили
|аймактын түрү = Коммуна
|курамына кирет = [[Перуджа (провинция)|Перуджа]]
|ISO = IT-PG
|сайты = https://www.comune.perugia.it
|сайтынын тили = it
|герб=Perugia-Stemma.svg|желек=Flag of Perugia.svg|сүрөт=Perugia in Italy.svg}}
'''Перуджа''' ({{lang-it|Perugia}}) — [[Италия|Италиянын]] борбордук бөлүгүндө жайгашкан шаар. [[Умбрия]] аймагыны административдик борбору. Тибр дарыясына жакын жайгашкан бул тарыхый шаар өзүнүн бай археологиялык мурасы, архитектурасы жана шоколад өндүрүшү менен белгилүү.
== Географиясы ==
Перуджа Умбриянын түндүк-борбордук бөлүгүндө, дөңсөөлүү рельефте жайгашкан. Шаар деңиз деңгээлинен 493 метр бийиктикте орун алып, айланасындагы өрөөндөргө жана Апеннин тоолоруна сонун көрүнүш ачат.
== Тарыхы ==
Шаар байыркы этрусктар тарабынан негизделген. Этруск доорунан калган сепил дубалдары жана дарбазалары (мисалы, Этруск дарбазасы — {{lang-it|Arco Etrusco}}) ушул күнгө чейин сакталып калган. Орто кылымдарда Перуджа көз карандысыз күчтүү шаар-мамлекет болгон, кийинчерээк Папа мамлекетинин курамына кирген.
== Маданияты жана билим берүүсү ==
Перуджа — Италиядагы эң эски университеттик шаарлардын бири.
* '''Перуджа университети''' ({{lang-it|Università degli Studi di Perugia}}) — 1308-жылы негизделген.
* '''Чет өлкөлүктөр үчүн Перуджа университети''' ({{lang-it|Università per Stranieri di Perugia}}) — италян тилин жана маданиятын чет өлкөлүктөргө үйрөтүүчү атайын ири борбор.
Шаар ошондой эле жыл сайын өтүүчү дүйнөгө белгилүү «Umbria Jazz» фестивалы жана «Eurochocolate» шоколад фестивалы менен да атактуу.
== Экономикасы ==
Экономикасынын негизин туризм, билим берүү, кызмат көрсөтүү тармагы жана тамак-аш өнөр жайы түзөт. Айрыкча шаарда жайгашкан белгилүү «Perugina» кондитердик фабрикасы өндүргөн шоколаддар Италия боюнча жана дүйнөгө кеңири таанымал.
== Калкы ==
2026-жылдагы маалыматка ылайык, Перуджа шаарында болжол менен 162 миңден ашык адам жашайт.
== Булактар ==
<references />
Перуджа шаары байыркы этрусктар тарабынан негизделген<ref>{{cite web
|url = https://www.exploring-umbria.com/scopri-perugia/la-storia-di-perugia/
|title = La storia di Perugia
|website = Exploring Umbria
|publisher = Exploring Umbria
|language = it
|access-date = 2026-08-29
}}</ref>.
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://www.comune.perugia.it Расмий сайт]
Перуджа — байыркы тарыхы бар шаарлардын бири<ref>{{cite web
|url = https://www.anticoborgocarceri.com/perugia/
|title = Perugia
|website = Antico Borgo Carceri
|publisher = Antico Borgo Carceri
|language = it
|access-date = 2026-08-29
}}</ref>.
[[Категория:Италия шаарлары]]
[[Категория:Умбрия коммуналары]]
rhaidj278sfdmvyufbfzrqyn605bvta
651746
651745
2026-08-29T11:56:35Z
Aiyanakk
38273
651746
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = Италия коммунасы
|кыргызча аталышы = Перуджа
|расмий аталышы = {{lang-it|Comune di Perugia}}
|өлкө = Италия
|аймак = Умбрия
|борбору = Перуджа
|аянты = 449.6
|калкы = 162 400
|элди каттоо жылы = 2026
|расмий тили = Италян тили
|аймактын түрү = Коммуна
|курамына кирет = [[Перуджа (провинция)|Перуджа]]
|ISO = IT-PG
|сайты = https://www.comune.perugia.it
|сайтынын тили = it
|герб=Perugia-Stemma.svg|желек=Flag of Perugia.svg|сүрөт=Perugia in Italy.svg}}
'''Перуджа''' ({{lang-it|Perugia}}) — [[Италия|Италиянын]] борбордук бөлүгүндө жайгашкан шаар. [[Умбрия]] аймагыны административдик борбору. Тибр дарыясына жакын жайгашкан бул тарыхый шаар өзүнүн бай археологиялык мурасы, архитектурасы жана шоколад өндүрүшү менен белгилүү.
== Географиясы ==
Перуджа Умбриянын түндүк-борбордук бөлүгүндө, дөңсөөлүү рельефте жайгашкан. Шаар деңиз деңгээлинен 493 метр бийиктикте орун алып, айланасындагы өрөөндөргө жана Апеннин тоолоруна сонун көрүнүш ачат.
== Тарыхы ==
Шаар байыркы этрусктар тарабынан негизделген. Этруск доорунан калган сепил дубалдары жана дарбазалары (мисалы, Этруск дарбазасы — {{lang-it|Arco Etrusco}}) ушул күнгө чейин сакталып калган. Орто кылымдарда Перуджа көз карандысыз күчтүү шаар-мамлекет болгон, кийинчерээк Папа мамлекетинин курамына кирген.
== Маданияты жана билим берүүсү ==
Перуджа — Италиядагы эң эски университеттик шаарлардын бири.
* '''Перуджа университети''' ({{lang-it|Università degli Studi di Perugia}}) — 1308-жылы негизделген.
* '''Чет өлкөлүктөр үчүн Перуджа университети''' ({{lang-it|Università per Stranieri di Perugia}}) — италян тилин жана маданиятын чет өлкөлүктөргө үйрөтүүчү атайын ири борбор.
Шаар ошондой эле жыл сайын өтүүчү дүйнөгө белгилүү «Umbria Jazz» фестивалы жана «Eurochocolate» шоколад фестивалы менен да атактуу.
== Экономикасы ==
Экономикасынын негизин туризм, билим берүү, кызмат көрсөтүү тармагы жана тамак-аш өнөр жайы түзөт. Айрыкча шаарда жайгашкан белгилүү «Perugina» кондитердик фабрикасы өндүргөн шоколаддар Италия боюнча жана дүйнөгө кеңири таанымал.
== Калкы ==
2026-жылдагы маалыматка ылайык, Перуджа шаарында болжол менен 162 миңден ашык адам жашайт.
== Булактар ==
<references />
* [https://www.comune.perugia.it Расмий сайт]
Перуджа шаары байыркы этрусктар тарабынан негизделген<ref>{{cite web
|url = https://www.exploring-umbria.com/scopri-perugia/la-storia-di-perugia/
|title = La storia di Perugia
|website = Exploring Umbria
|publisher = Exploring Umbria
|language = it
|access-date = 2026-08-29
}}</ref>.
Перуджа шаарынын негизделиши жөнүндө түрдүү уламыштар бар<ref>{{cite web
|url = https://www.gabriellagiudici.it/1-la-leggenda-fondativa-di-perugia/
|title = La leggenda fondativa di Perugia
|author = Gabriella Giudici
|website = Gabriella Giudici
|language = it
|access-date = 2026-08-29
}}</ref>.
== Тышкы шилтемелер ==
Перуджа — байыркы тарыхы бар шаарлардын бири<ref>{{cite web
|url = https://www.anticoborgocarceri.com/perugia/
|title = Perugia
|website = Antico Borgo Carceri
|publisher = Antico Borgo Carceri
|language = it
|access-date = 2026-08-29
}}</ref>.
[[Категория:Италия шаарлары]]
[[Категория:Умбрия коммуналары]]
635okdprbi5lqwefsc5c42zpnijoo8e