Жалал-Абад облусу

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="ky">
  <siteinfo>
    <sitename>Википедия</sitename>
    <dbname>kywiki</dbname>
    <base>https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.20</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Атайын</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Талкуу</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Колдонуучу</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Колдонуучунун баарлашуулары</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википедия</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Википедияны талкуулоо</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Файл</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Файлды талкуулоо</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">МедиаВики</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">МедиаВикини талкуулоо</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Калып</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Калыпты талкуулоо</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Жардам</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Жардамды талкуулоо</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Категория</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Категорияны талкуулоо</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">Макала долбоору</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">Макала долбоорун талкуулоо</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модуль</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Модулду талкуулоо</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Жалал-Абад облусу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1793</id>
    <revision>
      <id>652750</id>
      <parentid>646727</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T09:01:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-50119-07</username>
        <id>49013</id>
      </contributor>
      <origin>652750</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="90742" sha1="qy6epbq0ytgghv74gm4xrjvgj9uqpkf" xml:space="preserve">{{Административдик бирдик
 |Түс1                   = {{Түс|Кыргызстан}}
 |Кыргызча аталышы       = Жалал-Абад облусу
 |Өздүк аталышы          = 
 |Герб                = Coat of arms of Jalal-Abad region.png
 |Желек                 = Flag of Jalal-Abad region.png
 |Белгинин көлөмү        = 
 |Желектин көлөмү        = 
 |Белгинин аты           = 
 |Желектин аты           = 
 |Өлкө                   =Кыргызстан 
  |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |region                = 
  |type                  = 
  |деңгээл               = 
  |CoordScale            =  
 |Гимни                  = 
 |Абалы                  = Облус
 |Киргени                =
 |Курамында              = 6 шаар, 8 район
 |Борбору                = [[Манас]]
 |Ири шаары              = 
 |Ири шаарлары           = [[Таш-Көмүр]], [[Майлуу-Суу]], [[Кара-Көл]], [[Көк-Жаңгак]]
 |Түзүлгөн убакыты       = [[21-ноябрь]] [[1939]]
 |Таратылган убакыты     = 
 |Башчысы                =  
  |Башчынын түрү         = Губернатору
 |Башчысы2               = 
  |Башчынын түрү2        = 
 |ИДӨ                    = 
  |ИДӨ жылы              = 
  |ИДӨ бойунча оруну             = 
  |Жан башына алынган ИДӨ оруну  = 
 |Тили                           = 
 |Тилдери                        =[[Кыргыз тили]], [[Орус тили]] 
 |Калкы                          = 1 214 400
  |Санак жылы                    = 2019
  |Пайызы                        = 
  |Калктын саны бойунча оруну    =3 
  |Жыштыгы                       = 30,76
  |Жыштыгы бойунча оруну         = 
  |Улуттук курамы                = * [[Кыргыздар]]: 725 321 - 71,82 %
* [[Өзбектер]]: 250 748 - 24,83 %
* Башкалар: 33 774 - 3,35 %
  |Диний курамы                  = Мусулманчылык
 |Жер аянты                      = 33 700
  |Жер аянтынын пайызы           = 
  |Жер аянты боюнча оруну        = 
 |Максималдуу бийиктиги          = 
 |Орточо бийиктиги               = 
 |Минималдуу бийиктиги           = 
 |Көлөмү                         = 
 |Узундугу                       = 
 |Карта                          = Jalal-Abad Province in Kyrgyzstan.svg
 |Картанын көлөмү                = 
 |Акимчилик бирдигинин картасы   = 
  |Акимчилик бирдигинин картасынын көлөмү  = 
 |Саат алкагы                    = [[UTC+6]]
 |Аббревиатура                   = 
 |ISO                            = KG-J
 |FIPS                           = 
 |Телефон коду                   = 3722
 |Почто индекстери               = 
 |Интернет-домени                = 
 |Унаа коду                      = D,04
 |Сайты                          = https://gov.kg/ky/region/zhalal-abad
 |Commons түрмөгү                = 
 |Түшүндүрмөлөр                  = 
}}
'''Жалал-Абад облусу''' ― [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] тундук облоусунда карейада ОШТУ да жайгашкан ал тарапта ото коп нерселер болгон согуш болгон атыш болгон гонка болгон Толойкон айылында ото катууу согуш болгон. Ошол учурда нурсултан баатыр чыккан. карейстердин баарын кырган. Ото сапаттуу тай болгон.

Жалпы аянты 33,7 миң км&lt;sup&gt;&lt;small&gt;2.&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;

Административдик борбору — [[Жалал-Абад|Манас шаары]].

== Административдик-аймактык түзүлүшү ==
{{Кошумча караңыз|Кыргызстандын_административдик-аймактык_түзүлүшү}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Карта
!Аталыш
!Туу, герб
!Туруктуу калк
2021, миң адам&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.stat.kg/kg/statistics/download/operational/825/|title=Кыргыз Республикасынын облустарынын, райондорунун, шаарларынын, шаарчаларынын, айыл аймактарынын жана айылдарынын калкынын саны|website=Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети}}&lt;/ref&gt;
!Баш ийген
айыл аймактар (а. а.), шаарлар жана шаар тибиндеги посёлоктор{{sfn|Государственный классификатор|2012|с=15—28}}
!Айыл аймактарга жана шаарларга кирген айылдар
|-
| rowspan=&quot;12&quot; |[[Файл:Kyrgyzstan_Aksy_Raion.png|center|100x100px]]
| rowspan=&quot;12&quot; align=&quot;center&quot; |[[Аксы району]]
| rowspan=&quot;12&quot; align=&quot;center&quot; |[[Файл:CoA of Aksy district.png|center|50x50px]]
| rowspan=&quot;12&quot; align=&quot;center&quot; |137 103
|'''[[Кербен (шаар)|Кербен шаары]]'''
|[[Ак-Дөбө, Аксы району|Ак-Дөбө а.]], [[Жетиген, Аксы району|Жетиген а.]], [[Күлүк-Дөбө|Күлүк-Дөбө а.]], [[Курулуш, Аксы району|Курулуш а.]], [[Мамай (айыл)|Мамай а.]], [[Устукан (айыл)|Устукан а.]]
|-
|Авлетим айыл аймагы
|[[Авлетим|Авлетим а.]], [[Байкашка-Терек|Байкашка-Терек а.]], [[Дерес-Сай|Дерес-Сай а.]], [[Жаңгактуу-Булак|Жаңгактуу-Булак а.]], [[Ит-Агар|Ит-Агар а.]], [[Коргон, Аксы району|Коргон а.]], [[Мукур|Мукур а.]], [[Тегирмен-Сай|Тегирмен-Сай а.]], [[Товар-Сай|Товар-Сай а.]]
|-
|Ак-Жол айыл аймагы
|[[Ак-Жол (Аксы району)|Ак-Жол а.]], [[Жолборсту|Жолборсту а.]], [[Кара-Тыт|Кара-Тыт а.]], [[Кечүү|Кечүү а.]], [[Кызыл-Бейит|Кызыл-Бейит а.]], [[Күрп, Аксы району|Күрп а.]], [[Райкомол|Райкомол а.]], [[Разан-Сай|Разан-Сай а.]], [[Тегене|Тегене а.]]
|-
|Ак-Суу айыл аймагы
|[[Ак-Суу, Аксы району|Ак-Суу а.]], [[Ак-Сай, Аксы району|Ак-Сай а.]], [[Коргон-Дөбө|Коргон-Дөбө а.]]
|-
|Жаңы-Жол айыл аймагы
|[[Жаңы-Жол, Аксы району|Жаңы-Жол а.]], [[Кой-Таш, Аксы району|Кой-Таш а.]], [[Таштак, Аксы району|Таштак а.]], [[Терс, Аксы району|Терс а.]]
|-
|Жерге-Тал айыл аймагы
|[[Жерге-Тал (Аксы району)|Жерге-Тал а.]], [[Боспиек|Боспиек а.]], [[Кызыл-Капчыгай (Аксы району)|Кызыл-Капчыгай а.]]
|-
|Кара-Жыгач айыл аймагы
|[[Кара-Жыгач, Аксы району|Кара-Жыгач а.]], [[Дардак-Дөбө|Дардак-Дөбө а.]], [[Кара-Ой, Аксы району|Кара-Ой а.]], [[Сыны, Аксы району|Сыны а.]], [[Тор-Камыш, Аксы району|Тор-Камыш а.]], [[Чарба, Аксы району|Чарба а.]]
|-
|Кара-Суу айыл аймагы
|[[Кара-Суу, Аксы району|Кара-Суу а.]], [[Жүзүмжан, Аксы району|Жүзүмжан а.]], [[Кезарт, Аксы району|Кезарт а.]], [[Кызыл-Көл, Аксы району|Кызыл-Көл а.]], [[Сай-Булуң, Аксы району|Сай-Булуң а.]], [[Топ-Жаңгак, Аксы району|Топ-Жаңгак а.]], [[Түрдүк, Аксы району|Түрдүк а.]], [[Чалдыбар, Аксы району|Чалдыбар а.]], [[Чат, Аксы району|Чат а.]]
|-
|Кашка-Суу айыл аймагы
|[[Кашка-Суу, Аксы району|Кашка-Суу а.]], [[Жаңы-Айыл, Аксы району|Жаңы-Айыл а.]], [[Кара-Дөбө, Аксы району|Кара-Дөбө а.]], Кара-Башат а., [[Өлөң-Булак (кыштак)|Өлөң-Булак а.]], Согот а., Тосту а., Туюк-Жар а., Чарбак а.
|-
|Кызыл-Туу айыл аймагы
|[[Кызыл-Туу, Аксы району|Кызыл-Туу а.]], [[Аркыт (Аксы району)|Аркыт а.]], [[Жол-Сай, Аксы району|Жол-Сай а.]], [[Жылгын, Аксы району|Жылгын а.]]
|-
|Мавлянов айыл аймагы
|[[Атана, Аксы району|Атана а.]], Жаңгак а., [[Мундуз, Аксы району|Мундуз а.]],[[Сары-Кашка, Аксы району|Сары-Кашка а.]], [[Семет, Аксы району|Семет а.]], Таш-Жар а., [[Торук, Аксы району|Торук а.]], [[Улук, Аксы району|Улук а.]], [[Чие, Аксы району|Чие а.]]
|-
|Назаралиев айыл аймагы
|[[Жыл-Кол, Аксы району|Жыл-Кол а.]], [[Кум, Аксы району|Кум а.]], [[Кызыл-Жар, Аксы району|Кызыл-Жар а.]], [[Нарын, Аксы району|Нарын а.]]
|-
| rowspan=&quot;8&quot; |[[Файл:Kyrgyzstan_Ala-Buka_Raion.png|center|100x100px]]
| rowspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; |[[Ала-Бука району]]
| rowspan=&quot;8&quot; |[[Файл:Coat_of_arms_of_Ala-Buka_district.png|center|50x50px]]
| rowspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; |108 647
|Ак-Коргон айыл аймагы
|[[Ак-Коргон, Ала-Бука району|Ак-Коргон а.]], [[Баястан, Ала-Бука району|Баястан а.]], [[Падек, Ала-Бука району|Падек а.]], [[Сафедбулан, Ала-Бука району|Сафедбулан а.]]
|-
|Ак-Там айыл аймагы
|[[Ак-Там, Ала-Бука району|Ак-Там а.]], [[Жапа-Салды, Ала-Бука району|Жапа-Салды а.]], [[Кызыл-Ата, Ала-Бука району|Кызыл-Ата а.]]
|-
|Ала-Бука айыл аймагы
|[[Ала-Бука|Ала-Бука а.]], [[Достук, Ала-Бука району|Достук а.]], [[Сапалак, Ала-Бука району|Сапалак а.]], [[Сары-Талаа, Ала-Бука району|Сары-Талаа а.]]
|-
|Көк-Серек айыл аймагы
|[[Ак-Тайлак, Ала-Бука району|Ак-Тайлак а.]], [[Бирлешкен, Ала-Бука району|Бирлешкен а.]], [[Кош-Болот, Ала-Бука району|Кош-Болот а.]], [[Сары-Кол, Ала-Бука району|Сары-Кол а.]], [[Теңги|Теңги а.]], [[Төлөкө, Ала-Бука району|Төлөкө а.]]
|-
|Көк-Таш айыл аймагы
|[[Көк-Таш, Ала-Бука району|Көк-Таш а.]], [[Булак-Башы, Ала-Бука району|Булак-Башы а.]], [[Жалгыз-Өрүк, Ала-Бука району|Жалгыз-Өрүк а.]], [[Күлпөк-Сай|Күлпөк-Сай а.]], [[Орто-Суу, Ала-Бука району|Орто-Суу а.]], [[Чоң-Сай, Ала-Бука району|Чоң-Сай а.]]
|-
|Өрүктү айыл аймагы
|[[Өрүктү, Ала-Бука району|Өрүктү а.]], [[Кеңкол, Ала-Бука району|Кеңкол а.]], [[Орто-Токой, Ала-Бука району|Орто-Токой а.]], [[Өрүктү-Сай, Ала-Бука району|Өрүктү-Сай а.]], [[Чолок-Тума, Ала-Бука району|Чолок-Тума а.]]
|-
|Биринчи Май айыл аймагы
|[[Ажек, Ала-Бука району|Ажек а.]], [[Айры-Там|Айры-Там а.]], [[Ак-Башат, Ала-Бука району|Ак-Башат а.]], [[Алма-Бел, Ала-Бука району|Алма-Бел а.]], [[Жаңы-Шаар, Ала-Бука району|Жаңы-Шаар а.]], [[Кара-Үңкүр, Ала-Бука району|Кара-Үңкүр а.]], [[Совет-Сай, Ала-Бука району|Совет-Сай а.]]
|-
|Төрөгелди Балтагулов айыл аймагы
|[[Баймак, Ала-Бука району|Баймак а.]], Кажар а., [[Кашкалак, Ала-Бука району|Кашкалак а.]], [[Келте, Ала-Бука району|Келте а.]], [[Кош-Алмурут, Ала-Бука району|Кош-Алмурут а.]], [[Кош-Терек, Ала-Бука району|Кош-Терек а.]], [[Ызар, Ала-Бука району|Ызар а.]]
|-
| rowspan=&quot;9&quot; |[[Файл:Kyrgyzstan_Bazar-Korgon_Raion.png|center|100x100px]]
| rowspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; |[[Базар-Коргон району]]
| rowspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; |жок
| rowspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; |183 908
|[[Базар-Коргон|'''Базар-Коргон шаары''']]
| align=&quot;center&quot; |жок
|-
|Акман айыл аймагы
|[[Жаңы-Акман, Базар-Коргон району|Жаңы-Акман а.]], [[Жараке, Базар-Коргон району|Жараке а.]], [[Кайырма, Базар-Коргон району|Кайырма а.]], [[Колот, Базар-Коргон району|Колот а.]], Коргон-Жар а., [[Кош-Коргон, Базар-Коргон району|Кош-Коргон а.]], [[Таш-Булак, Базар-Коргон району|Таш-Булак а.]]
|-
|Арстанбап айыл аймагы
|[[Арстанбап|Арстанбап а.]], [[Ак-Терек, Базар-Коргон району|Ак-Терек а.]], [[Бел-Терек, Базар-Коргон району|Бел-Терек а.]], Гава а., [[Гүмкана|Гүмкана а.]], Дашман а., [[Жай-Терек, Базар-Коргон району|Жай-Терек а.]], [[Жарадар, Базар-Коргон району|Жарадар а.]]
|-
|Бешик-Жон айыл аймагы
|[[Бешик-Жон, Базар-Коргон району|Бешик-Жон а.]], [[Баймундуз, Базар-Коргон району|Баймундуз а.]], [[Жон, Базар-Коргон району|Жон а.]], [[Карача, Базар-Коргон району|Карача а.]], [[Көк-Алма, Базар-Коргон району|Көк-Алма а.]]
|-
|Кеңеш айыл аймагы
|[[Аук, Базар-Коргон району|Аук а.]], [[Биринчи Май, Базар-Коргон району|Биринчи Май а.]], [[Шыдыр, Базар-Коргон району|Шыдыр а.]], [[Кара-Жыгач, Базар-Коргон району|Кара-Жыгач а.]], [[Кызыл-Октябрь, Базар-Коргон району|Кызыл-Октябрь а.]], Коткор а., [[Могол-Коргон, Базар-Коргон району|Могол-Коргон а.]], [[Сейитказы|Сейитказы а.]], Совет а.,
|-
|Кызыл-Үңкүр айыл аймагы
|[[Кызыл-Үңкүр|Кызыл-Үңкүр а.]], [[Ак-Булак, Базар-Коргон району|Ак-Булак а.]], [[Жаз-Кечүү, Базар-Коргон району|Жаз-Кечүү а.]], [[Катар-Жаңгак|Катар-Жаңгак а.]], [[Көсө-Терек, Базар-Коргон району|Көсө-Терек а.]]
|-
|Могол айыл аймагы
|[[Бувакол|Бувакол а.]], Кайнар а., [[Кара-Ой, Базар-Коргон району|Кара-Ой а.]], [[Кызыл-Суу, Базар-Коргон району|Кызыл-Суу а.]], [[Көктоңду|Көктоңду а.]], [[Чарбак, Базар-Коргон району|Чарбак а.]], [[Чкалов, Базар-Коргон району|Чкалов а.]]
|-
|Сайдыкум айыл аймагы
|[[Сайдыкум, Базар-Коргон району|Сайдыкум а.]], [[Аркалык, Базар-Коргон району|Аркалык а.]], [[Дукур, Базар-Коргон району|Дукур а.]], [[Жаңы-Абад, Базар-Коргон району|Жаңы-Абад а.]], [[Жаш-Ленин, Базар-Коргон району|Жаш-Ленин а.]], [[Кызыл-Ай, Базар-Коргон району|Кыргыз-Каба а., Кызыл-Ай а.]], [[Тойчубек-Чек, Базар-Коргон району|Тойчубек-Чек а.]], [[Төш, Базар-Коргон району|Төш а.]], [[Турпак-Коргон, Базар-Коргон району|Турпак-Коргон а.]], [[Хажир-Абад, Базар-Коргон району|Хажир-Абад а.]], [[Чек, Базар-Коргон району|Чек а.]], [[Чоң-Курулуш, Базар-Коргон району|Чоң-Курулуш а.]]
|-
|Талдуу-Булак айыл аймагы
|[[Ак-Терек, Базар-Коргон району|Ак-Терек а.]], [[Ак-Тыт, Базар-Коргон району|Ак-Тыт а.]], [[Каба, Базар-Коргон району|Каба а.]], [[Катар-Жаңгак|Катар-Жаңгак а.]], [[Көк-Алма, Базар-Коргон району|Көк-Алма а.]], [[Кыргоо, Базар-Коргон району|Кыргоо а.]], [[Сары-Жайык|Сары-Жайык а.]], [[Үч-Булак, Базар-Коргон району|Үч-Булак а.]]
|-
| rowspan=&quot;9&quot; |[[Файл:Kyrgyzstan_Nooken_Raion.png|center|100x100px]]
| rowspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; |[[Ноокен району]]
| rowspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; |жок
| rowspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; |145 187
|'''[[Кочкор-Ата|Кочкор-Ата шаары]]'''
| align=&quot;center&quot; |жок
|-
|Арал айыл аймагы
|[[Арал, Ноокен району|Арал а.]], [[Интернационал, Ноокен району|Интернационал а.]], [[Рассвет, Ноокен району|Рассвет а.]], [[Чертак-Таш|Чертак-Таш а.]], [[Черемушки, Ноокен району|Черёмушки а.]]
|-
|Бүргөндү айыл аймагы
|[[Бүргөндү, Ноокен району|Бүргөндү а.]], Жаңы-Арык а., [[Жеңиш, Ноокен району|Жеңиш а.]], [[Кичи-Бүргөндү, Ноокен району|Кичи-Бүргөндү а.]], Кокондук а., [[Курама, Ноокен району|Курама а.]], [[Кызыл-Кыя, Ноокен району|Кызыл-Кыя а.]], [[Ноошкен, Ноокен району|Ноошкен а.]], [[Ууру-Жар, Ноокен району|Ууру-Жар а.]]
|-
|Достук айыл аймагы
|[[Достук, Ноокен району|Достук а.]], [[Шамалды-Сай|Шамалды-Сай а.]], [[Шынг-Сай, Ноокен району|Шынг-Сай а.]], [[Кудук, Ноокен району|Кудук а.]], [[Кызыл-Туу, Ноокен району, Достук айыл аймагы|Кызыл-Туу а.]], [[Сары-Камыш, Ноокен району|Сары-Камыш а.]]
|-
|Масы айыл аймагы
|[[Массы, Ноокен району|Масы а.]], [[Апыртан, Ноокен району|Апыртан а.]], [[Беш-Жыгач, Ноокен району|Беш-Жыгач а.]], Бөгөт а., [[Кызыл-Туу, Ноокен району, Масы айыл аймагы|Кызыл-Туу а.]]
|-
|Момбеков айыл аймагы
|[[Момбеков, Ноокен району|Момбеков а.]], [[Бостон, Ноокен району|Бостон а.]], [[Жазгак, Ноокен району|Жазгак а.]], [[Жаңы-Кыштак, Ноокен району|Жаңы-Кыштак а.]], [[Көк-Таш, Ноокен району|Көк-Таш а.]], [[Кочкор-Ата, Ноокен району|Кочкор-Ата а.]], [[Курулуш, Ноокен району|Курулуш а.]], Чек а.
|-
|Ноокат айыл аймагы
|[[Курулуш, Ноокен району|Курулуш а.]], [[Кара-Булак, Ноокен району|Кара-Булак а.]], [[Киров, Ноокен району|Киров а.]], [[Коминтерн, Ноокен району|Коминтерн а.]], [[Кызыл-Жылдыз, Ноокен району|Кызыл-Жылдыз а.]], [[Параканда, Ноокен району|Параканда а.]], [[Рахманжан, Ноокен району|Рахманжан а.]]
|-
|Сакалды айыл аймагы
|[[Сакалды, Ноокен району|Сакалды а.]], [[Аримжан, Ноокен району|Аримжан а.]], [[Бөбүй|Бөбүй а.]], [[Кагазды, Ноокен району|Кагазды а.]], [[Кызыл-Кыргызстан, Ноокен району|Кызыл-Кыргызстан а.]], [[Чек, Ноокен району, Сакалды айыл аймагы|Чек а.]], [[Чоң-Багыш, Ноокен району|Чоң-Багыш а.]]
|-
|Шайдан айыл аймагы
|[[Алма, Ноокен району|Алма а.]], [[Бирдик, Ноокен району|Бирдик а.]], [[Жаңы-Арык, Ноокен району, Шайдан айыл аймагы|Жаңы-Арык а.]], [[Жон-Арык, Ноокен району|Жон-Арык а.]], [[Көк-Айдар, Ноокен району|Көк-Айдар а.]], [[Тоскоол, Ноокен району|Тоскоол а.]], [[Эски-Масы|Эски-Масы а.]]
|-
| rowspan=&quot;14&quot; |[[Файл:Kyrgyzstan_Suzak_Raion.png|center|100x100px]]
| rowspan=&quot;14&quot; align=&quot;center&quot; |[[Сузак району]]
| rowspan=&quot;14&quot; align=&quot;center&quot; |[[Файл:Coat of arms of Suzak district.png|center|50x50px]]
| rowspan=&quot;14&quot; align=&quot;center&quot; |308 243
|'''[[Көк-Жаңгак|Көк-Жаңгак шаары]]'''
| align=&quot;center&quot; |жок
|-
|Багыш айыл аймагы
|[[Багыш, Сузак району|Багыш а.]], [[Беш-Бала, Сузак району|Беш-Бала а.]], [[Кедей-Арык, Сузак району|Кедей-Арык а.]], [[Кызыл-Туу, Сузак району|Кызыл-Туу а.]], [[Октябрь, Сузак району|Октябрь а.]], [[Сары-Булак, Сузак району, Багыш айыл аймагы|Сары-Булак а.]], [[Сафаровка, Сузак району|Сафаровка а.]]
|-
|Барпы айыл аймагы
|[[Ачы, Сузак району|Ачы а.]], [[Боз-Чычкан|Боз-Чычкан а.]], [[Беш-Мойнок, Сузак району|Беш-Мойнок а.]], [[Жаңы-Айыл, Сузак району|Жаңы-Айыл а.]], [[Жар-Кыштак (Сузак району)|Жар-Кыштак а.]], [[Дөбөй, Сузак району|Дөбөй а.]], [[Канды, Сузак району|Канды а.]], [[Комсомол, Сузак району, Барпы айыл аймагы|Комсомол а.]], [[Миң-Өрүк, Сузак району|Миң-Өрүк а.]], [[Маркай, Сузак району|Маркай а.]], [[Пригородный, Сузак району|Пригородный а.]], [[Сай, Сузак району|Сай а.]], [[Таштак, Сузак району, Барпы айыл аймагы|Таштак а.]], [[Төөлөс, Сузак району|Төөлөс а.]], [[Түрк-Маала, Сузак району|Түрк-Маала а.]], [[Үлгү, Сузак району|Үлгү а.]], [[Чаңгет-Сай|Чаңгет-Сай а.]], [[Чеке-Дөбө|Чеке-Дөбө а.]], [[Чокмор, Сузак району|Чокмор а.]]
|-
|Кара-Алма айыл аймагы
|[[Кара-Алма, Сузак району|Кара-Алма а.]], [[Орток, Сузак району|Орток а.]], Туура-Жаңгак а., [[Урумбаш (Сузак району, Кара-Алма айыл аймагы)|Урумбаш]] а.
|-
|Кара-Дарыя айыл аймагы
|[[Арал, Сузак району, Кара-Дарыя айыл аймагы|Арал а.]], [[Төш, Сузак району|Төш а.]], [[Чаңгыр-Таш|Чаңгыр-Таш а.]]
|-
|Көк-Арт айыл аймагы
|[[Комсомол, Сузак району, Көк-Арт айыл аймагы|Комсомол а.]], [[Михайловка, Сузак району|Михайловка а.]], Подгорное а., [[Үч-Малай, Сузак району|Үч-Малай а.]]
|-
|Курманбек айыл аймагы
|[[Жоон-Күнгөй, Сузак району|Жоон-Күнгөй а.]], [[Калмак-Кырчын, Сузак району|Калмак-Кырчын а.]], [[Канжыга, Сузак району|Канжыга а.]], [[Кара-Чолок, Сузак району|Кара-Чолок а.]], [[Сары-Булак, Сузак району, Курманбек айыл аймагы|Сары-Булак а.]], [[Саты, Сузак району|Саты а.]], [[Таран-Базар, Сузак району|Таран-Базар а.]], [[Урумбаш (Сузак району, Курманбек айыл аймагы)|Урумбаш а.]]
|-
|Кыз-Көл айыл аймагы
|[[Кыз-Көл, Сузак району|Кыз-Көл а.]], [[Ак-Булак, Сузак району, Кыз-Көл айыл аймагы|Ак-Булак а.]], [[Ак-Тоок, Сузак району|Ак-Тоок а.]], [[Жаны-Арык, Сузак району|Жаңы-Арык а.]], [[Жылан-Темир, Сузак району|Жылан-Темир а.]], [[Карамарт|Карамарт а.]], [[Каду, Сузак району|Каду а.]], [[Кара-Булак, Сузак району|Кара-Булак а.]], [[Катыраңкы|Катыраңкы а.]], [[Кашка-Терек, Сузак району|Кашка-Терек а.]], [[Кызыл-Кыя, Сузак району|Кызыл-Кыя а.]], [[Сары-Булак, Сузак району, Кыз-Көл айыл аймагы|Сары-Булак а.]]
|-
|Кызыл-Туу айыл аймагы
|[[Ак-Баш, Сузак району|Ак-Баш а.]], [[Ак-Булак, Сузак району, Кызыл-Туу айыл аймагы|Ак-Булак а.]], [[Ак-Терек, Сузак району|Ак-Терек а.]], [[Акчалуу, Сузак району|Акчалуу а.]], [[Алмалуу-Булак, Сузак району|Алмалуу-Булак а.]], [[Алчалуу, Сузак району|Алчалуу а.]], [[Бостон (Сузак району, Кызыл-Туу айыл аймагы)|Бостон а.]], [[Жаңы-Ачы, Сузак району|Жаңы-Ачы а.]], [[Жашасын-2, Сузак району|Жашасын-2 а.]], [[Кара-Инген, Сузак району|Кара-Инген а.]], [[Кара-Көл, Сузак району|Кара-Көл а.]], [[Кашка-Суу, Сузак району|Кашка-Суу а.]], [[Кызыл-Алма, Сузак району|Кызыл-Алма а.]], [[Кызыл-Сеңир, Сузак району|Кызыл-Сеңир а.]], [[Мундуз, Сузак району, Кызыл-Туу айыл аймагы|Мундуз а.]], [[Орто-Азия, Сузак району|Орто-Азия а.]], [[Соку-Таш, Сузак району|Соку-Таш а.]], [[Талаа-Булак, Сузак району|Талаа-Булак а.]], [[Таштак, Сузак району, Кызыл-Туу айыл аймагы|Таштак а.]], [[Шатрак, Сузак району|Шатрак а.]]
|-
|Ленин айыл аймагы
|[[Ленин, Сузак району|Ленин а.]], [[Жыгач-Коргон, Сузак району|Жыгач-Коргон а.]], [[Орто-Сай, Сузак району|Орто-Сай а.]]
|-
|Сайпидин Атабеков айыл аймагы
|[[Балта-Казы, Сузак району|Балта-Казы а.]], [[Бек-Абад, Сузак району|Бек-Абад а.]], [[Бостон (Сузак району, Сайпидин Атабеков айыл аймагы)|Бостон а.]], Бөкөй а., [[Жаңы-Жер, Сузак району|Жаңы-Жер а.]], [[Жийде, Сузак району|Жийде а.]], [[Кайнар, Сузак району, Сайпидин Атабеков айыл аймагы|Кайнар а.]], [[Кара-Жыгач, Сузак району|Кара-Жыгач а.]], [[Кашкар-Маала, Сузак району|Кашкар-Маала а.]], [[Кызыл-Багыш, Сузак району|Кызыл-Багыш а.]], [[Кыргыз-Абад, Сузак району|Кыргыз-Абад а.]], [[Мундуз, Сузак району, Сайпидин Атабеков айыл аймагы|Мундуз а.]], [[Найман, Сузак району|Найман а.]], [[Таш-Булак, Сузак району, Сайпидин Атабеков айыл аймагы|Таш-Булак а.]], [[Түрк-Абад, Сузак району|Түрк-Абад а.]], [[Өзбек-Абад, Сузак району|Өзбек-Абад а.,]] [[Чек, Сузак району|Чек а.]], [[Ширин, Сузак району|Ширин а.]]
|-
|Сузак айыл аймагы
|[[Сузак|Сузак а.]][[Арал, Сузак району, Сузак айыл аймагы|, Арал а.]], [[Благовещенка|Благовещенка а.]], [[Достук, Сузак району|Достук а.]], [[Жаңы-Дыйкан, Сузак району|Жаңы-Дыйкан а.]], [[Камыш-Башы, Сузак району|Камыш-Башы а.]], [[Кыр-Жол (Сузак району, Сузак айыл аймагы)|Кыр-Жол а.]], [[Садда, Сузак району|Садда а.]]
|-
|Таш-Булак айыл аймагы
|[[Таш-Булак, Сузак району, Таш-Булак айыл аймагы|Таш-Булак а.]], [[Арал (Сузак району, Таш-Булак айыл аймагы)|Арал а.]], [[Гүлстан, Сузак району|Гүлстан а.]], [[Димитровка, Сузак району|Димитровка а.]], [[Доскана, Сузак району|Доскана а.]], Жаңы-Арал а., Ирригатор а., Теплица а., Чолок-Терек а., Ынтымак а., [[Эшме, Сузак району|Эшме а.]]
|-
|Ырыс айыл аймагы
|[[Ырыс, Сузак району|Ырыс а.]], [[Арал-Сай (Сузак району)|Арал-Сай а.]], [[Дөмөр|Дөмөр а.]], [[Жар-Кыштак (Сузак району)|Жар-Кыштак а.]], [[Кайнар, Сузак району, Ырыс айыл аймагы|Кайнар а.]], [[Кургак-Көл, Сузак району|Кургак-Көл а.]], [[Күмүш-Азиз, Сузак району|Күмүш-Азиз а.]], [[Кыр-Жол (Сузак району, Ырыс айыл аймагы)|Кыр-Жол а.]], [[Ладан-Кара, Сузак району|Ладан-Кара а.]], [[Масадан, Сузак району|Масадан а.]], [[Сасык-Булак, Сузак району|Сасык-Булак а.]], [[Тотуя|Тотуя а.]], [[Чымчык-Жар, Сузак району|Чымчык-Жар а.]]
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |[[Файл:Kyrgyzstan_Toguz-Toro_Raion.png|center|100x100px]]
| rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot; |[[Тогуз-Торо району]]
| rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot; |[[Файл:Coat of arms of Toguz-Toro district.png|50px|center]]
| rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot; |25 497
|Атай айыл аймагы
|[[Атай, Тогуз-Торо району|Атай а.]], [[Карл Маркс, Тогуз-Торо району|Карл Маркс а.]]
|-
|Каргалык айыл аймагы
|[[Казарман|Казарман а.]], Кызыл-Жылдыз а., [[Макмал, Тогуз-Торо району|Макмал а.]], [[Чет-Булак, Тогуз-Торо району|Чет-Булак а.]]
|-
|Көк-Ирим айыл аймагы
|[[Арал, Тогуз-Торо району|Арал а.]], [[Бирдик, Тогуз-Торо району|Бирдик а.]]
|-
|Сары-Булуң айыл аймагы
|[[Кара-Суу, Тогуз-Торо району|Кара-Суу а.]], [[Табылгыты, Тогуз-Торо району|Табылгыты а.]]
|-
|Тогуз-Торо айыл аймагы
|[[Дөдөмөл, Тогуз-Торо району|Дөдөмөл а.]], [[Кош-Булак, Тогуз-Торо району|Кош-Булак а.]], [[Ленин, Тогуз-Торо району|Ленин а.]], [[Өрнөк, Тогуз-Торо району|Өрнөк а.]]
|-
| rowspan=&quot;11&quot; |[[Файл:Kyrgyzstan_Toktogul_Raion.png|center|100x100px]]
| rowspan=&quot;11&quot; align=&quot;center&quot; |[[Токтогул району]]
| rowspan=&quot;11&quot; |[[Файл:Flag of Toktogul District.svg|center|50x50px]][[Файл:Coat_of_arms_of_Toktogul_rayon.png|center|58x58px]]
| rowspan=&quot;11&quot; align=&quot;center&quot; |103 310
|'''[[Токтогул|Токтогул шаары]]'''
| align=&quot;center&quot; |жок
|-
|Абды Сүйөркулов айыл аймагы
|[[Кара-Жыгач, Токтогул району|Кара-Жыгач а.]], [[Көтөрмө, Токтогул району|Көтөрмө а.]], [[Торкент, Токтогул району|Торкент а.]]
|-
|Аралбаев айыл аймагы
|[[Алмалуу, Токтогул району|Алмалуу а.]], [[Толук|Толук а.]], [[Ноот, Токтогул району|Ноот а.]], [[Чаар-Таш, Токтогул району|Чаар-Таш а.]]
|-
|Бел-Алды айыл аймагы
|[[Бел-Алды, Токтогул району|Бел-Алды а.]], [[Коргон, Токтогул району|Коргон а.]], [[Сары-Сөгөт, Токтогул району|Сары-Сөгөт а.]]
|-
|Жаңы-Жол айыл аймагы
|[[Жаңы-Жол, Токтогул району|Жаңы-Жол а.]], [[Арал, Токтогул району|Арал а.]], [[Кара-Суу, Токтогул району|Кара-Суу а.]], [[Комсомол, Токтогул району|Комсомол а.]], [[Куйбышев, Токтогул району|Куйбышев а.]], [[Кызыл-Туу, Токтогул району|Кызыл-Туу а.]]
|-
|Кетмен-Дөбө айыл аймагы
|Беке-Чал а., [[Терек-Суу, Токтогул району|Терек-Суу а.]], [[Чоң-Арык, Токтогул району|Чоң-Арык а.]], [[Эшсай, Токтогул району|Эшсай а.]]
|-
|Кызыл-Өзгөрүш айыл аймагы
|[[Кызыл-Өзгөрүш, Токтогул району|Кызыл-Өзгөрүш а.]], [[Ак-Жар, Токтогул району|Ак-Жар а.]], [[Аң-Арык, Токтогул району|Аң-Арык а.]], [[Бел -Кара-Суу, Токтогул району|Бел-Кара-Суу а.]], [[Бууракан, Токтогул району|Бууракан а.]], Жар-Таш а., [[Камыш-Башы, Токтогул району|Камыш-Башы а.]], [[Коңур-Өгүз|Коңур-Өгүз а.]], [[Кош-Таш|Кош-Таш а.]], [[Орто-Жон, Токтогул району|Орто-Жон а.]], [[Чеч-Дөбө, Токтогул району|Чеч-Дөбө а.]], [[Шайык, Токтогул району|Шайык а.]]
|-
|Никче-Сай айыл аймагы
|[[Ничке-Сай, Токтогул району|Ничке-Сай а.]], [[Чоргочу, Токтогул району|Чоргочу а.]]
|-
|Сары-Камыш айыл аймагы
|[[Бирлик, Токтогул району|Бирлик а.]], [[Көтөрмө, Токтогул району|Көтөрмө а.]]
|-
|Үч-Терек айыл аймагы
|[[Үч-Терек, Токтогул району|Үч-Терек а.]], [[Жетиген, Токтогул району|Жетиген а.]], [[Кызыл-Ураан, Токтогул району|Кызыл-Ураан а.]], [[Саргата, Токтогул району|Саргата а.]], Такталык а.
|-
|Чолпон-Ата айыл аймагы
|[[Чолпон-Ата, Токтогул району|Чолпон-Ата а.]], [[Ак-Тектир, Токтогул району|Ак-Тектир а.]], [[Балыкты, Токтогул району|Балыкты а.]], [[Кара-Күңгөй, Токтогул району|Кара-Күңгөй а.]], [[Кушчу-Суу, Токтогул району|Кушчу-Суу а.]], [[Мазар-Суу, Токтогул району|Мазар-Суу а.]]
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |[[Файл:Kyrgyzstan_Chatkal_Raion.png|center|100x100px]]
| rowspan=&quot;4&quot; align=&quot;center&quot; |[[Чаткал району]]
| rowspan=&quot;4&quot; |[[Файл:Flag of Chatkal District 2022.svg|center|50x50px]][[Файл:Coat_of_arms_of_Chatkal_district.png|center|50x50px]]
| rowspan=&quot;4&quot; align=&quot;center&quot; |28 625
|Каныш-Кыя айыл аймагы
|[[Каныш-Кыя|Каныш-Кыя а.]], [[Айгыр-Жар, Чаткал району|Айгыр-Жал а.]], [[Башкы-Терек, Чаткал району|Башкы-Терек а.]], [[Коргон-Сай, Чаткал району|Коргон-Сай а.]], [[Кызыл-Токой, Чаткал району|Кызыл-Токой а.]], [[Чакмак-Суу, Чаткал району|Чакмак-Суу а.]], Жер-Капчыгай а., Кайың-Суу а., Кара-Булак а., Кара-Суу а.
|-
|Сумсар айыл аймагы
|[[Сумсар, Чаткал району|Сумсар а.]], Мончок-Дөбө а., [[Шекафтар|Шекафтар а.]]
|-
|Терек-Сай айыл аймагы
|[[Терек-Сай|Терек-Сай а.]], Ак-Терек а., Болуш а.
|-
|Чаткал айыл аймагы
|[[Ак-Таш, Чаткал району|Ак-Таш а.]], Беш-Арал а., [[Жаңы-Базар, Чаткал району|Жаңы-Базар а.]], [[Курулуш, Чаткал району|Курулуш а.]], Чандалаш а.
|-
|
| align=&quot;center&quot; |[[Жалал-Абад|Жалал-Абад шаары]]
|[[Файл:Flag of Manas.svg|center|50x50px]][[Файл:Jalalabad_coa.svg|center|50x50px]]
| align=&quot;center&quot; |112 997
(123 239 ― баш ийген калктуу конуштар менен)
| align=&quot;center&quot; |жок
|Камандар а., [[Качкынчы|Качкынчы а.]], Көлмө а., [[Кызыл-Кыргызстан, Жалал-Абад шаары|Кызыл-Кыргызстан а.]], Кызыл-Суу а., [[Таш-Кутчу|Таш-Кутчу а.]], Тельман а.
|-
|
| align=&quot;center&quot; |[[Кара-Көл|Кара-Көл шаары]]
| align=&quot;center&quot; |жок
| align=&quot;center&quot; |22 963
(26 901 ― баш ийген

калктуу конуштар менен)
|''Кетмен-Төбө шаар тибиндеги посёлок''
|[[Жазы-Кечүү|Жазы-Кечүү а.]]
|-
|
| align=&quot;center&quot; |[[Майлуу-Суу|Майлуу-Суу шаары]]
|[[Файл:Coat_of_arms_of_Mailuu-Suu.png|center|50x50px]]
| align=&quot;center&quot; |22 441
(25 892 ― баш ийген калктуу

конуштар менен)
|''Көк-Таш шаар тибиндеги посёлок''
| align=&quot;center&quot; |жок
|-
|
| align=&quot;center&quot; |[[Таш-Көмүр|Таш-Көмүр шаары]]
|[[Файл:Coat_of_arms_of_Tash-Komur.png|center|50x50px]]
| align=&quot;center&quot; |24 124
(44 065 ― баш ийген

калктуу конуштар менен)
|''Кызыл-Жар шаар тибиндеги посёлок, [[Шамалды-Сай|Шамалды-Сай шаар тибиндеги посёлок]]''
|Кашкулак а., Кудук-Сай а., Кызыл-Алма а., Теңдик а., Чүйүт-Сай а.
|}

== Табияты ==
Облустун аймагынын басымдуу бөлүгү Түштүк-Батыш Теңир-Тоонун, бир аз бөлүгү (Тогуз-Торо ойдуңу) Ички Теңир-Тоонун аймактарынан орун алган. Алар негизинен [[Баргана өрөөнү|Фергана өрөөнүн]] түндүгүнөн курчаган бийик, орто бийик жана жапыз тоолор, жалдар, дөңсөөлөр, адырлар тилкеси, тоо этегиндеги жантайыңкы түздүктөр жана тоо аралык өрөөндөр болуп саналат. Деңиз деңгээлинен эң бийик жери 4503 м (Чаткал кырка тоосундагы Авлетим чокусу), эң жапыз жери 600 м (Базар-Коргон районунун аймагында). Облустун түн.-батыш, түн. жана чыгыш чет жакалары боюнча Батыш жана Ички Теңир-Тоо системаларына кирген бийик кырка тоолор Чаткал (бийиктиги 4503 м), Суусамыр-Тоо, Молдо-Тоо (түштүк капталдары) созулуп жатат. Облустун борбордук бөлүгүн Фергана (түн.-батышын), Кочкор-Төбө, Ат-Ойнок, Исфан-Жайлоо, Чаак-Тоо, Бабаш-Ата кырка тоолору ээлеп, түштүк-батышты карай жайпаң рельефтүү этек тоолорго өтөт. Фергана өрөөнүн түндүктөн торогон тоолордо дарыя өрөөндөрү жана салыштырмалуу бийикт. 100-400 мге жеткен адыр-дөңсөөлөр кезектешип жайгашат. Дарыя алаптарын Көкарт (мында облустун борбору [[Жалал-Абад шаары]] жайгашкан), Кара-Үңкүр, Нанай (Пачатанын алабы), Ала-Бука өрөөндөрү ээлейт. Облустун курамына о. Эле обочороок жайгашкан тоо аралык ири өрөөндөр Кетмен-Төбө, Тогуз-Торо жана Чаткал ойдундары да кирет. Кетмен-Төбө жана Тогуз-Торо ойдуңдары облустун Фергана өрөөнүнө караган негизги бөлүгүнөн Фергана жана Ат-Ойнок, Чаткал өрөөнү Чаткал кырка тоолору аркылуу бөлүнүп турат.

== Географиялык абалы ==
Кырка тоолору байыркы кристаллдык тоо тектерден (гранит, порфир), ал эми тоо капталдары жана тоо аралык ойдуңдары карбон, девон жана палеоген-неоген мезгилдеринде пайда болгон чөкмө тектерден түзүлгөн. Кен байлыктарынын ичинен облус отун-энергетика ресурстарына бай. [[Нарын дарыясы|Нарын дарыясында]] ГЭС каскады ([[Токтогул ГЭСи|Токтогул]], [[Күрпсай ГЭCи|Күрп-Сай]], [[Ташкөмүр ГЭСи|Таш-Көмүр]], [[Шамалды-Сай ГЭСи|Шамалды-Сай]], [[Үч-Коргон ГЭСи|Үч-Коргон]]) бар; Камбар-Ата I, II ГЭСтери курулууда. Таш көмүр Көк-Жаңгак, Таш-Көмүрдөн казылып алынат. [[Мунай]] менен табигый газ кендери Чаңгыр-Таш, Майлы-Суу, Избаскен, Кочкор-Атадан чыгат. Андан сырткары сурьма (Терек кени), полиметалл (Сумсар кени), марганец кенташы (Кара-Алма суусунун төмөнкү агымында) жана башка кендер да бар. Металл эмес [[Кен байлыктар|кен байлыктардан]] озокерит (Майлы-Сай), гипс (Сузак районунда) жана башка кендер чыгат. Ысык жана минералдуу булактар чыккан жерлер да арбын (Жалал-Абад, Майлы-Суу жана башка). Облустун аймагы рекреациялык ресурстарга бай; мында туристтерди кызыктыруучу Арстанбап, Кызыл-Үңкүр, Кара-Алма, Сары-Челек, Пачата сыяктуу кооз жерлер бар.

== Климаты ==
Тоолордун орографиялык түзүлүшүнүн өзгөчөлүгү арктикалык суук жана континенттик аба массаларынын аймактын климатына тийгизген таасирин кыйла басаңдатат. Жай мезгилинде бийик кырка тоолор Орто жана [[Борбордук Азия]] чөлдөрүнүн аптабын кыйла серүүндөтөт. Бирок, батыштан соккон аба агымы жана анын түн.-батыш, түштүкбатыш салаалары Түн. жана Чыгыш Ферганага тоскоолсуз кирип, облустун аймагына жана анын түрдүү ландшафттык зоналарына жагымдуу аба ырайын түзөт. Ички Теңир-Тоодо жайгашкан Кетмен-Төбө жана Тогуз-Торо өрөөндөрүнүн климаты облустун Фергана өндүрү жак бөлүгүнө караганда кыйла башкачараак. Бул өрөөндөрдө муздак тоо абасы туруп калат; декабрдан мартка чейинки темп-расынын орточо максимуму Түштүк Кыргызстандын башка метеорологиялык станцияларыныкына караганда 10°Сге төмөн болот. [[Жаан-чачын]] режими окшош болгондугуна карабастан, жааган жаан-чачындын өлчөмү менен абанын темпрасынын ортосунда айырмачылык сөзсүз болот. Аймактын деңиз деңгээлинен бийиктигине, тоо капталдарынын экспозицияларына жана рельефинин өзгөчөлүктөрүнө байланыштуу жайы ысык, жылуу, серүүн же суук болушу мүмкүн. Июлдун орточо температурасы этек тоо-адырлуу зонада 2522°С, жапыз тоолуу зонада 22-15°С, орто бийик тоолуу зонада 15-10°С, бийик тоолуу зонада 105°С, нивалдык-гляциалдык зонада 5-0°С. Жайдын биринчи жарымы жаанчыл, экинчи жарымы жана күз маалы өтө кургакчыл. Кышы жалпысынан мелүүн-суук, январдын орточо температурасы -3°Сден -15°Сге чейин. Эң төмөнкү темп-ра бийик тоолуу ойдуңдарда адатта Кызыл-Жарда (Тар ойдуңу) абсолюттук минимум -40,9°С, Чаткалда 39,8°С, ал эми ушул эле мезгилде муздак аба туруп калган ойдуңдарда Ошто -25,9°С, Кербенде(1280 м бийиктикте) -26,1°С гана болот. Ушундай эле кубулуш кышында Фергана өрөөнүндө да температуралык инверсияга байланыштуу пайда болот; тоолордо ойдуңдарга караганда жылуураак келет. Атмосфералык жаан-чачын бийиктик зоналуулук боюнча өзгөрөт жана ал ным алып келүүчү аба агымдарына карата жайгашуу экспозициясына байланыштуу. Фергана, Ат-Ойнок, Талас Ала-Тоолорунун түштүк-батыш капталдарында жаан-чачын 500-900 мм жана андан да мол жаайт. Токой-шалбаалуу талаа алкагында мелүүн-жылуу жана нымдуу жер ортолук деңиздик климат мүнөздүү, жаан-чачындын жылдык өлчөмү 500 ммден 900 ммге чейин, анын 50%и вегетация мезгилине туура келет. Чаткал системасына кирген тоолор орографиялык жактан ыктоодо жайгашкандыктан, жаан-чачынга салыштырмалуу жарды (400-500 мм), ал эми Чаткал кырка тоосунун түштүк-батыш капталына тоо аралык ички ойдуңдарындагыдай эле 300400 мм гана жаан-чачын жаайт. Жаан-чачын эң мол жааган мезгили жаз маалы, анын жылдык өлчөмүнүн 60%тен ашыгы кыш-жаз мезгилине туура келет, август-сентябрь эң аз жааган мезгил. Жаан-чачын көбүнчө жамгыр түрүндө жаайт. Тоолордо 2500-3000 мден жогору кардын өлчөмү кыйла зор (жылдык жаан-чачындын 30-50%). Кар катмарынын калыңдыгы тоо этеги-адырлуу зонада 20-25 смден, бийик тоолордо 90-100 смге чейин жетет. Фергана тоо тизмегинин кыр бөлүгүнө жакын кардын калыңдыгы 150 смдей болот.

== Суулары ==
Облустун аймагы, айрыкча Фергана тоо тизмегинин капталдары агын суу тармагынын жыштыгы жана алардын суусунун молдуулугу менен айырмаланат. Ири дарыялары: Нарын, Чаткал, Кара-Дарыя. Нарын дарыясы Фергана тоо тизмегинин тармактарын жана Чаак-Тоону кесип агат. Облустун чегинде Нарынга сол тараптан Көк-Ирим, Кемпир-Ата, Ничке-Сай жана башка, оң тараптан Толук, Торкен, Чычкан, Узун-Акмат, Кара-Суу жана башка суулар куят. Бул суулар терең өрөөндөр менен шар агып, нуктарында босоголор көп. Фергана тоо тизмегинин түштүк-батыш капталынан агып түшкөн суулардын бардыгы Кара-Дарыянын оң куймалары Чаңгет, Көгарт, КараҮңкүр, Майлы-Суу жана башка Ал эми облустун батышындагы Пачата, Чанач, Касан-Сай, Сумсар суулары Сыр-Дарыяга оң тараптан куят. Чаткал дарыясы Талас Ала-Тоосунун түштүк-батыш капталынан башталып, төмөнкү агымында кууш жана терең шаңшаардан чыга беришинде Пскем суусу менен кошулуп, Чырчык дарыясын түзөт. Анын ири куймалары: Чандалаш, Терс, Кара-Корум, Теректи-Сай жана башка Облустун дарыялары суу энергиясына өтө бай; Нарын дарыясына ГЭС каскады суу сактагычтары менен курулган. Дарыя суулары дээрлик сугатка пайдаланылат. Чаткал кырка тоосунун түндүк-чыгышындагы этек тоолорунда Сары-Челек, Көгала, Кара-Суу жана башка, Чаак-Тоонун түштүк капталдарында Кара-Көл жана башка көлдөрүнүн, дарыя өрөөндөрүн көчкү бөгөп калышынан пайда болгон тоо көлдөрү бар.

== Флорасы ==
Аймактын топурак-өсүмдүктөрү өтө ар түрдүү келип, таралышына бийиктик алкактуулук мүнөздүү. Облустун аймагынын эң жапыз бөлүгүн (деңиз деңгээлинен 500-900 м бийиктикте) шыбак-эфемердүү чөл жана жарым чөл өсүмдүктөрү (ак шыбак, ыраң, баялыш жана башка) ээлеп, анда ачык боз жана кадимки боз топурактар өөрчүйт. Бул топурактарга аз кесекчелүү борпоң структура мүнөздүү, чириндиси салыштырмалуу аз, ал эми минералдык сиңимдүү заттары арбын. Сугарганда түрдүү маданий өсүмдүктөр жакшы өсөт. Талаа өсүмдүктөрү бийик адырларды, айрым жерлерде жапыз тоолорду ээлеп, деңиз деңгээлинен 900-1300 м бийиктиктеги кеңири тилкени камтыйт. Чириндиси салыштырмалуу мол күңүрт боз топурак басымдуу. Өсүмдүктөрдөн пияз, түптүү арпа, түктүү буудайык, кызыл от, о. эле шыбак, сарындыз өсөт. Ушул эле зонада талаа жана шалбаа өсүмдүктөрүнүн арасында ксерофиттик сейрек токой, жыгач мистенин массивдери, сейрек долоно кездешет.

Деңиз деңгээлинен 1000-2200 м бийиктикте токойлуу талаа зонасы жайгашкан. Мында жаңгакмөмө жемиш токою талаалашкан шалбаалуу, бадалдуу, сейрек алмалуу жерлер менен кезектешип жатат. Токой астында кара коңур токой, бадалдар, шалбаа жана талаа өсүмдүктөрүнүн астында күңүрт боз тоо-талаа топурактары өөрчүйт. Жаңгак токоюнун астында өөрчүгөн топурак өзгөчө касиетке ээ: чириндиге бай, ал топуракка каралжын өң берип турат, жаңгак сымал структуралуу, ным сыйымдуулугу өтө зор жана башка Ошого байланыштуу, капталдардын кыйла эңкейиштигине карабай агын суулар жокко эсе, кар жана жамгыр суулары бүт кыртышка сиңип кетет. Облустун аймагынын зор аянтын (700 миң га) ээлеген жаңгак-мөмө-жемиш токоюнун чарбалык мааниси өтө зор. Ал токойлор Фергана жана Чаткал кырка тоолорунун Фергана өрөөнүн караган этек тоолорун ээлейт. Айрым жаңгак дарактары бириндеп 800 м бийиктиктен эле кездеше баштайт. Жаңгак токою деңиз деңгээлинен 1000-1200 мден 1800-1900 м бийиктикке чейин эң кеңири таралган. Жаңгак токоюнун арасында алма, алча, айвансары, карагат, итмурун, изирик жана башка дарак-бадал өсүмдүктөрү өсөт. Андан жогору 2200 м бийиктикке чейин да бирин-серин жаңгак дарактары кездешет. Жаңгак токоюнун чет жакаларында жапайы мөмө-жемиш дарактары алмурут, алча, бадам, жүзүм жана башка өсөт. Токой өсүмдүктөрү тоо капталдарынын түштүк, о. эле чыгыш экспозицияларынан башка бүт беттеринде өсүп, алар негизинен жаңгак жана жапайы мөмө-жемиш дарактарынан турат. Токойлуу талаа зонасынын ачык түштүк жана бир аз чыгыш капталдары эфемероиддүү шалбаа жана талаа менен капталган; аюу чач, пияз түптүү арпа, түктүү буудайык, кызыл от, ак сокто, кылкансыз түбү бош жана башка үстөмдүк кылат. Түрдүү чөп өсүмдүктөрүнөн бийик чатыр гүлдүүлөр аюу чач, шашыр өсөт. Кеңири аймакты ээлеген шалбаалуу талаанын бул бөлүктөрү негизинен кеч жаздагы жайкы жайыт катары пайдаланылат. Бул зонанын жантайыңкы капталдарында жана жайык кырларында кайрак эгин эгилет.
Субальп зонасы 2000-3000 м бийиктикти ээлейт. Мында субальп шалбаасы жана карагай, көк карагай, арча, кайың ж. б-дан турган токой өсүмдүктөрү кеңири таралган. Субальп зонасында күңүрт түстөгү тоо-токой жана тоо-шалбаа-талаанын күрөң, чанда кара топурак сымал топурак типтери өөрчүйт. Чөп өсүмдүктөрдөн флёмис, крестовник, шимүүр, түлкү куйрук, ак сокто жана башка өсөт. Субальп шалбаасы жайкы жайыт катары кеңири пайдаланылат. Альп зонасы кырка тоолордун бийик (3000 мден жогору) бөлүгүн ээлейт. Анда чымдак-чала чымдашкан тоо-шалбаа альп топурактары өөрчүйт. Зонанын басымдуу бөлүгүн аска, корум таш-шагылдар, чакан бөлүгүн альп шалбаасы ээлейт. Альп өсүмдүктөрүнүн ичинен эң кеңири таралганы көбүргөн басымдуулук кылган фитоценоздор болуп саналат. Көбүргөн менен кошо каз таман, козу кулак, таран жана башка да өсөт. Альп шалбаа зонасы кыска мезгилге жайыт катары пайдаланылат.

== Калкы ==
Облустун калкы республиканын калкынын 18,7%ын (2009; 993,8 миң) түзөт. Анын 23,0%ы (228,3 миң) шаарларда, калган 76,0%ы (765,5 миң) айыл-кыштактарда турат. Калкынын саны боюнча республикада Ош облусунан кийин 2-орунда. Көп улуттуу; басымдуу бөлүгү кыргыздар (2006; 71,0%), ошондой эле өзбек (24,6%), орус (1,2%), тажик (0,6%), түрк (0,6%), татар (0,5%), украин (0,1%) жана башка улуттардын өкүлдөрү да жашайт. Калктын орточо жыштыгы жалпы республиканыкына караганда бир аз жогору: 1 км2 жерге 29 адам (республикада 26) туура келет. Шаарлары: Жалал-Абад (облустун борбору, 97,2 миң), Таш-Көмүр (31,7 миң), Кара-Көл (20,8 миң), Майлы-Суу (22,8 миң), Кочкор-Ата (14,8 миң), Кербен (13,2 миң), Көк-Жаңгак (15,6 миң); шаарчалары: Кызыл-Жар (2,6), Кетмен-Төбө (1,9 миң), Көк-Таш (2,7 миң), Сумсар (6,0 миң), Терек-Сай (2,4 миң), Токтогул (16,4 миң), Шамалды-Сай (9,5 миң). Облустун калк көп жашаган айылдары (2009-жылы эл каттоо): Базар-Коргон (33,4 миң киши), Сузак (24,0 миң), Масы (13,9 миң), Казарман (9,5 миң), АлаБука (10,8 миң), Каныш-Кыя (2,4 миң).

Облустун жалпы калкынын жаш курактары боюнча бөлүнүшү: 16 жашка чейинки жаштардын саны 2006-жылы 388,1 миң адам (жалпы калктын 40,1%), эмгекке жарактуулары 510,4 миң
(53,1%), эмгек жашынан өткөндөр 62,3 миң (6,5%).

== Улуттук курамы ==
*[[Кыргыздар]] – 824 977 (71.9 %) (2016)
*[[Өзбектер]] – 289 587 (25.2 %)
*[[Орустар]] – 6 903 (0.6 %)
*[[Түрктөр]] – 6 569 (0.5 %)
*[[Тажиктер]] - 6 308 (0.5 %)
*[[Уйгурлар]] – 3 718 (0.3 %)
*[[Татарлар]] – 2 852 (0.2 %)
*[[Азербайжандар]] – 1 029 (0.08 %)
*Башка улуттар - 4 577 (0.3 %)

== Экономикасы ==
Жалал-Абад облусу экономикалык жактан өнүгүү деңгээли боюнча республикада Чүй облусунан кийинки 2-регион. Анын өнүгүшүн өнөр жай, айыл чарба, курулуш, транспорт жана байланыш, соода жана коомдук тамактануу тармактары, ал эми социалдык өсүшүн тейлөө кызмат, билим жана илим, саламаттык сактоо, маданият жана башка тармактарынын деңгээли аныктайт. Бул тармактар базар экономикасынын шартына ылайык ар түрлүү менчикке тиешелүү өндүрүштүк же тейлөөчү ишкана жана мекемелерден (өнөр жайчакан жана өнөктөш ишканалар, кооперациялар, акционердик коомдор, биржа жана фирмалар, дыйкан жана фермер чарбалары, ошондой эле жеке дыйкан чарбалары) жана башка өзүнчө ээлик кылуучу субъектилерден турат. Облуста 2009-жылдын башында чарба жүргүзүүчү субъектилердин саны 110202 болгон. Алардын 2,2%и мамлекеттик менчиктеги, 2,1%и коммуналык жана 95,7%и жеке менчиктеги ишканалар. Ишканалар түрлөрү боюнча ири (0,3%), орто (0,5%) жана чакан (1,8%), дыйкан (фермер) чарбалары (78,7%), жеке ишкерлер (18,1%) жана башка обочолонгон бөлүмчөлөр (0,6%) болуп бөлүнөт.

== Өнөр жай ==
Өнөр жай тармагында бардыгы 135 ишкана иштейт, алардын ичинен 102си өзүнчө баланста турган өнөр жайишканалары болгон (2005). Аларда 17,4 миңден ашык жумушчу иштеп, 2006-жылы 7007,8 млн сомдук (республиканын 19,5%) продукция өндүргөн. Ө. ж-дын негизги тармактары: электрэнергетика (өнөр жайпродукциясынын 54,0%ин түзөт), машина куруу (19,2%), отун (10,1%), түстүү металлургия (6,3%), жеңил (6,2%), тамак-аш (2,8%) жана башка өнөр жайтармактары. Облустун өнөр жайтармактарынан электр-энергетика, машина куруу, отун жана түстүү металлургиянын респ-дагы орду кыйла жогору.
* Электр энергетика
Облустун өнөр жайынын 54,0% продукциясын өндүрүп (республиканын электр-энергетикасынын 83,3%), 4 ишкананы камтыйт: Токтогул ГЭС каскадынын «Электрстанция» ААК (2007-жылы 1,9 млрд сомдук продукция өндүргөн), «Электрстанция» ААКтын ПСГЭСи (851,2 млн сом), «Улуттук электр» ААК (95,0 млн сом) жана «Жалал-Абад электро» АК (446,0 млн сом). Бул тармакта облустун жалпы өнөр жайында иштеген калктын 21,8%и эмгектенип, өнөр жайындагы негизги өндүрүш каражатынын (фондунун) 43,7%и топтолгон. Облуста 2008-жылы 10,5 млрд кВт-с электр энергиясы (республикадагы электр энергиясынын 89,4%и) өндүрүлгөн. Өндүрүлгөн электр энергиясынын басымдуу бөлүгү республиканын башка региондорунда пайдаланылат, чет өлкөлөргө экспорттолот.

2025-жылы Жалал-Абад аймагында энергетика жана өнөр жай тармактарындагы жаңы ивестициялык долбоорлор, анын ичинде &quot;Авлетим&quot; ГЭСин куруу, Жалал-Абад жашыл энергия долбоорун өнүктүрүү, &quot;Тегене&quot; көмүр кенин иштетүү жана [[Токтогул суу сактагычы|Токтогул суу сактагычында]] осетр балык чарбасын түзүү сунушталган&lt;ref&gt;https://www.tazabek.kg/news:2239386&lt;/ref&gt;.
* Отун өнөр жайы
Облустун үчүнчү маанилүү өнөр жай тармагы. Бул тармакта 2007-жылы өнөр жай продукциясынын 10,1%и өндүрүлгөн. Отун өнөр жай структурасына көмүр казып алуу, нефть жана жаратылыш газын өндүрүү, нефтини кайра иштетүү тармактары кирет. Көмүр казып алуу тармагында 4 ишкана иштеп, аларда 219 адам эмгектенген. 2008-жылы 44,7 миң т көмүр казылып алынган (респ-да казылып алынган көмүрдүн 9,1%и), 2005-жылы «Тегене» ЖЧКнын кубаттуулугунун 44,0%и, «Көк-Жаңгак шахтасы» МАКтын 25,8%и, «Таш-Көмүр» МАКтын 27,4%и гана пайдаланылган болсо, «Коргон-Таш» АК иштебей турган. Көмүр казып алуудагы мындай акыбалга биринчиден өндүрүлгөн көмүрдүн өздүк наркынын кымбаттыгы, экинчиден алардын сапатынын начардыгы, үчүнчүдөн аларды сатуудагы рыноктун тардыгы же жоктугу себеп болууда.
* Мунай жана табигый газ өндүрүү
Облустагы «Кыргызмунайгаз» АКсы, «Ань-Банг» ЖАК иштешкен. Алар 2008-жылы 55,0 миң т нефть (республика боюнча өндүрүүнүн 77,0%и) жана 17,3 млн м3 табигый газ (100%) өндүргөн. Облуста өндүрүлгөн жаратылыш газы Жалал-Абад, Кочкор-Ата шаарына берилип, азыраак бөлүгү Тажикстанга экспорттолот. Отун өнөр жайынын маанилүү тармактарынын бири нефтини кайра иштетүү. «Кыргыз Петролеум Компани» (КПК) биргелешкен ишканасы облуста өндүрүлгөн жана бөлөк өлкөлөрдөн ташылып келинген нефтини кайра иштетип, бензин (2007-жылы 35,0 миң т же респ-дагынын 46,7%и), дизелдик күйүүчү май (136,2 миң т же 95,8%и), мазут (220,0 миң тже 98,6%и) өндүргөн. Ишкана чыгарган нефть продуктулары республиканын түштүк райондорун толук камсыздай алат.
* Түстүү металлургия
Жалпы өнөр жай продукциясынын 6,3%ын түстүү металлургия өндүрүп, өнөр жай тармактарынын ичинен 4-орунда турат. Бул тармактын 3 ишканасы бар, алар: Макмал алтын кен комбинаты (2005-жылы 389,6 млн сомдук продукция өндүргөн; 1143 адам иштеген); «Кыргызалтын» ААКтын филиалы «Терек-Сай кени» (24,2 млн сом өндүрүп, 464 адам иштеген); «Кристалл» МАК (жарым өткөргүчтүү кристаллдык кремний жана башка түрлөрүн чыгаруучу КМШ өлкөлөрүндөгү жалгыз ишкана).
* Машина куруу жана металл иштетүү 
Өнөр жай тармактарынын ичинде 19,2% продукция өндүрүп, электр-энергетика ө. ж-нан кийинки 2-орунду ээлейт. Тармактын 19 ишканасы бар; ирилери: «Майлы-Суу электр лампа заводу» АК, «Нур» АК, ТТО з-ду, «Достук» АК, «Гидросталь-конструкция» АК, «Кыргызэлектроизолит» з-ду, ОП-36/10 ишканасы, «Жетиген» АК, «Анар» з-ду, «Ротор» чакан ишканасы жана башка Облустун машина куруу өнөр жайреспубликанын масштабында ушул тармактын 46,1% продукциясын өндүрүп, облустардын ичинен 1-орунда турат. Негизги продукциялары: электр лампалары (2007-жылы 171,2 млн даана), электр өткөрбөөчү (изоляциялоочу) материалдар (тасмалар) жана түтүкчөлөр, электр жылыткычтар, насос, автомобиль тетиктери. Бул тармакта өндүрүлгөн продукциянын көп түрү экспортко чыгарылат. «Майлы-Суу электр лампа заводу» АКтын продукциясынын 80,0%ке жакыны, «Нур» АКтын 60,0%тен ашык продукциясы экспорттолот. Негизги ишканалары Жалал-Абад, Кара-Көл, Көк-Жаңгак, Таш-Көмүр, Кочкор-Ата ш-нда, Сумсар шаарчасында жайгашкан.
* Токой, жыгаччылык жана целлюлоза-кагаз өнөр жайы
23 ишкана иштейт. Анын 18и токой өстүрүп, эмерек жана башка буюмдарды жасоого жарактуу жыгачтарды, отун даярдайт. Ал эми 5 ишкана жыгачтан эмерек жана башка буюмдарды жасоого ылайыкташкан. Негизги ишканалары: Жалал-Абад ш-ндагы «Эмерек», «Көгарт» АКтары, Базар-Коргон районундагы «Кыргыз-түрк вуд ИНДАСТРИ» биргелешкен ишканасы, токой чарбачылыгындагы чакан ишкана-цехтер жана башка Жаңгак жыгачынан, айрыкча анын уюлунан (кап) жогорку сапаттагы, баалуу, дүйнөлүк рынокко өтүмдүү эмерек жана башка буюмдарды жасоого жетишүү үчүн аракеттер көрүлүүдө.
* Курулуш материалдарын өндүрүү тармагы
12 ишкана иштейт (2007); негизги ишканалары: «Кыргызкурулушматериалдар» АК, «Темирташ» АК, темир-бетон заводу (Жалал-Абад ш-нда), «Ока-Керамика» ЖЧК (Кочкор-Атада), «Береке» АК (Майлы-Сууда), «Таш-Рабат» ЖЧК (Токтогул шаарчасында); чыгарган негизги продукциялары: темир-бетон конструкциялары, кыш, карапа, черепица, бетон, курулуш аралашмалары жана башка Айрым курулуш материалдары (кыш жана башка) Өзбекстанга (Анжиян, Наманган обл-на) сатылат.
* Жеңил өнөр жай
Жеңил өнөр жай тармагы өндүргөн продукциясынын көлөмү боюнча облустун өнөр жай структурасында 6,2%ти түзүп, 5-орунду ээлейт. Иштеген адамдардын саны боюнча тармактын респ-дагы үлүшү 17,3%, өндүргөн продукциясынын көлөмү боюнча 49,0%ти түзгөн. 2005-жылы жеңил өнөр жайтармагында 28 ишкана иштеген. Ири ишканалары: «Кыргыз пахтасы» жабык АК, «Мата» ААК, «Ак алтын» биргелешкен ишканасы, «Юнисеп Каттон-Рефинери», «Глейзер-Дунай-Нарын», «Актилек-А» ЖЧКлары жана башка Жеңил өнөр жайишканалары негизинен Жалал-Абад, Көк-Жаңгак, Майлы-Суу ш-нда, Аксы, Базар-Коргон, Ноокен, Токтогул р-ндорунда жайгашкан. Алардын чыгарган негизги продукциялары: чигитинен тазаланып таңылган пахта буласы, токулбаган кездеме, о. эле көйнөк, шым, төшөк, бут кийим жана башка Пахта буласы экспортко (негизинен Россияга) чыгарылат.
* Тамак-аш өнөр жайы
Облустун айыл чарбасында өндүрүлгөн продукцияларды кайра иштетип, эл керектөөчү товарларды, айрыкча азык-түлүктү өндүрүп, калктын муктаждыгын камсыз кылып туруучу маанилүү тармак. Анда 2006-жылы 54 ишкана иштеген. Ири ишканалары: «Келечек» АК (колбаса азыктары), «Сары алтын» (Таш-Көмүр ш-нда, ферменттелген тамеки), «Арак заводу» (41,5 млн сом), «Таттуу суу» (кондитер азыктары) АКтары, «Азиз тамеки» (ферменттелген тамеки). Ири ишканалары негизинен Жалал-Абад, Таш-Көмүр ш-нда жана Ала-Бука районунда жайгашкан. Облустун тамак-аш өнөр жай ишканалары 2008-жылы респ-да чыгарылган өсүмдүк майынын 69,6%, кондитер азыктарынын 13,5%, спирт ичимдигинин 4,8%, минералдуу суунун 20,8%, ферменттелген тамекинин 10,3%ин жана башка өндүргөн.
* Тоют чыгаруу өнөр жайы
Ун-акшак жана аралаш тоют чыгаруу өнөр жайында 2008-жылы 6 ишкана иштеп, аларда жалпы өнөр жайында иштегендердин 0,6%и эмгектенген. Негизги ишканалары Жалал-Абад шаарында жайгашкан; ири ишканалары: «Дан-ЮГ», «Марьям и Ко» ЖЧКлары, «Азретайып», Таш-Көмүр шаарындагы «Техник» АКтары жана башка Облустун башка ишканалары да бул тармактын кошумча продукцияларын чыгарат; ошондой эле облустун шаарларында, райондорунда, айыл-кыштактарында жеке менчик тегирмендер ун-акшак тартышат. 2008-жылы облуста 70,5 миң т ун чыгарылып, ал республикада өндүрүлгөн ундун 22,4%ин түзгөн.
Полиграфия өнөр жайынын 5 ишканасы иштейт; алар Жалал-Абад, Таш-Көмүр ш-ндагы басмаканалар жана чакан ишкана. Негизги продукциялары: китеп, гезит, бланк, этикетка жана башка ИДПнин 49,9%и а. ч-га туура келет. 2008-жылы 46 а. ч. кооперациясы, 2 орток дыйкан чарбасы, 4 АК, 8,2 миң жеке дыйкан (фермер) субъектилери катталып, алар 18467,5 млн сомдук продукция өндүргөн (республиканын жалпы продукциясынын 16,4%). А. ч-нда өндүрүлгөн продукциянын 62,4%и дыйканчылыкка туура келет, ал пахта, тамеки жана жашылча өстүрүүгө адистешкен. Кийинки жылдарда облустун жеринде кант кызылча жана май алынуучу өсүмдүктөр өстүрүлө баштады.
== Айыл чарбасы ==
Айыл чарбага жарактуу жери 1857,3 миң га, анын 9,0%и (167,1 миң га) айдоо, 0,5%и (9,2 миң га) көп жылдык мөмө-жемиш дарактары, 2,1%и (39,0 миң га) чабынды жана 88,4%и (1642,1 миң га) жайыт (2008). Эгин аянты 875,5 миң га болуп (респ-дагы эгин аянтынын 14,6%и), анда 72,9 миң га дан (12,4%), 22,9 миң га пахта (67,5%), 4,5 миң га тамеки (31,0%), 5,6 миң га картөшкө (8,1%), 7,2 миң га жашылча (15,3%), 13,5 миң га тоют (8,0%), 19,9 миң га май алынчу өсүмдүктөр (34,8%), калган 1,1 миң га жерге бакча өсүмдүктөрү эгилген. Булардан башка облустун жеринде 6,8 миң га мөмө-жемиш бактары (14,0%), 1,3 миң га жүзүм (16,7%) аянты болгон. 2008-жылы 234,9 миң т дан (респ-кадагынын жалпы 15,5%), 63,2 миң т пахта (66,6%), 1,1 миң т тамеки (8,1%), 96,6 миң т картөшкө (7,2%), 153,1 миң т жашылча (18,6%), 18,9 миң т бакча өсүмдүктөрү (28,8%), 39,5 миң т мөмө-жемиш (21,3%) жана 6,2 миң т жүзүм (23,4%) алынган.
* Мал чарба тармагы
Айыл чарба продукциясынын 37,1%ин өндүрөт. Облустун бардык чарбаларында 2009-жылдын 1-январында малдын саны миң баш менен эсептегенде: уй 241,3 (республиканын 19,7%), кой менен эчки 855,3 (19,0%), жылкы 51,6 (16,0%), чочко 0,9 (1,4%), үй куштары 756,4 (14,2%) болгон. Облустун мал чарбасынан 2008-жылы тирүү салмакта эсептегенде 46,8 миң т эт (республикада өндүрүлгөн эттин 14,1%и), 234,5 миң т чийки сүт (17,4%), 1,7 миң т жүн (14,5% ) жана 37,8 млн даана жумуртка (10,2%) өндүрүлгөн.

== Транспорту ==
Жалал-Абад облусунда автомобиль, темир жана аба жолдор жана куур транспорту бар. Алардын ичинен негизги орунду автомобиль транспорту ээлейт. 2000-жылы автомобиль транспорту менен 4971,9 миң т жүк (респ-дагы жүктүн 13,6%и), 461,6 млн жүргүнчү (10,6%) ташылган. Автомобиль жолунун негизин Бишкек Ош жолу түзөт. Андан башка Жалал-Абад Казарман, Үч-Коргон Кербен Ала-Бука Каныш-Кыя жана башка автомобиль жолдору жана Кара-Суу Жалал-Абад Көк-Жаңгак жана Наманган (Өзбекстан) Үч-Коргон Таш-Көмүр темир жол тармактары өтөт. Алардын узундугу чектелүү болгону менен башка өлкөлөр менен экономикалык байланыш түзүүдө мааниси чоң. Кочкор-Ата шаарчасынан ЖалалАбад ш-на чейин газ кууру жеткирилген. Жалал-Абад шаарында, Казарман, Кербен, Каныш-Кыя кыштагында аэропорттор иштеп, алардын Бишкек менен аба жол каттамы бар. Жалал-Абад  шаары Каракол, Чолпон-Ата шаары жана Казарман кыштагы менен жалпы аба жолдору аркылуу байланышат. Облустагы бардык шаарлар жана райондун борборлору облустун борбору Жалал-Абад шаары менен аба, кабель жана радиореле линиясы аркылуу байланышат. Облуста калкка кызмат көрсөтүүнүн жалпы көлөмү 2008-жылы 1199,6 млн сомду түзүп, республиканыкынын 7,1%ине барабар болгон.

2025-жылы Жалал-Абад облусунда келечектеги Чыгыш-Батыш транспорттук коридорунун негизги элементи болгон [[Кытай]]-[[Кыргызстан]]-[[Өзбекстан]] эл аралык [[темир жол]] долбоорунун алкагында туннель курулушу башталган&lt;ref&gt;https://economist.kg/transport/2025/04/29/v-dzhalal-abadskoi-oblasti-nachali-stroitielstvo-tonnielia-zhielieznoi-doroghi-knr-kr-ruz/&lt;/ref&gt;. Бул долбоор [[Борбордук Азия]] өлкөлөрүн Кытай менен байланыштырып, аймактын транзиттик потенциалын кеңейте турган жаңы транспорттук-логистикалык коридордун бир бөлүгү катары каралууда.

== Маданий турмушу ==
Облуста 13 ЖОЖ бар; анда 22,3 миң студент билим алып, аларда 970 окутуучу (анын ичинен 9 илимдин доктору, 67 илимдин кандидаты) иштеген. Ошондой эле 8 атайын орто (3,5 миң студент; 292 окутуучу), 22 кесиптик-техниктик (5,0 миң окуучу) окуу жайлары жана жалпы билим берүүчү 416 мектеп (221,3 миң окуучу; 14,1 миң мугалим) бар. Облус боюнча 293 мектепте кыргыз, 6 мектепте орус жана 38инде өзбек тилдеринде, ал эми 74 мектепте сабактар кыргыз, орус, өзбек тилдеринде окутулат.
Облус боюнча 92 клуб тибиндеги мекемелер, 3 автоклуб, 189 массалык китепканалар (2,0 млн нуска китеп жана журналдары менен), 11 ар түрдүү музейлер, а. и. Аксыдагы жана Тогуз-Тородогу тарых-мекен таануу музейлери, Сузак районунда Барпынын үй-музейи жана башка бар. Алардан башка балдардын 14 муз., 4 көркөм өнөр, 1 көркөм сүрөт мектептери, Жалал-Абад ш-ндагы Барпы атындагы кыргыз драма театры, Т. Тыныбеков атындагы филармония жана башка бар. Облусунун радио уктуруу жана телекөрсөтүү студиясы иштейт. 2006-жылы облуста 309 мед. дарылоо мекемеси болгон, анын 261и айылдык амбулаториялар, ооруканалар, фельдшердик-акушердик пункттар. Бардык мед. мекемелеринде 1664 врач (10 миң адамга 19 врач), 7066 мед. орто билимдүү кызматкер (81), 7700 орундуу койка (10 миң адамга 89 койка) болгон. Кийинки жылдарда ири ооруканаларда акы төлөп дарылануучулар үчүн атайын палаталар иштей баштады.

Жалал-Абад ш-нын жанында дарылык касиети жогору болгон минералдуу суунун базасында Жалал-Абад курорту иштейт. Облустун аймагы жаратылыш шартынын кооздугу, кен байлыктарынын ар түрдүүлүгү жана тарыхый эстеликтеринин сакталышы менен белгилүү. Дүйнө жүзүндөгү жаңгак токойлордун ичинен эң зор аянтты ээлеген белгилүү Түштүк Кырг-н жаңгак жана жемиш токоюнун 90%и облустун аймагында. Сары-Челек көлүнүн айланасы, Аркыт, Арстанбап, Кызыл-Үңкүр, Кара-Алма жана башка жерлердин кооздугун айрыкча белгилөөгө болот. Облустун аймагында таш доорунда адам жашаган Кара-Суу тургун жайы, Саймалы-Таш (б. з. ч. 2-к. б. з. 8-к.) жана Чаар-Таштагы таш бетине чегилген сүрөт-эстеликтер, Торкен көрүстөнүнүн (1-5-к.) калдыктары, 10-12-кылымдагы Күлбөс-Хан, Чанчар-Хан жана Тогуз-Торо шаар-чептеринин чалдыбарлары, Шах-Фазил (12-к.), Арстан бабанын (16-к.) кабырлары, Ыдырыс пайгамбардын күмбөзү (19-к-дын башы) жана акыркы жылдарда калыбына келтирилип, кайра курулган Курманбек баатырдын күмбөзү бар.

== Окуу жайлары ==
*  [[Жалал-Абад мамлекеттик университети]]
*  Жалал-Абад медицина окуу жайы
*  [[Жалал-Абад шаарындагы эл-аралык университет|Кыргызстан эл аралык университети Жалал-Абад институту]]
*  Экономика жана ишкердик Университети
*  Жалал-Абад маданият техникуму
*  Жалал-Абад педагогика окуу жайы
* [[Жалал-Абад областтык китепкананын тарыхы|Жалал-Абад областтык китепкана]]

== Колдонулган адабияттар ==
* “Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 3-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2011. ISBN 978–9967–14–074–5

== Шилтемелер ==
{{Kyrgyzstanprovinces}}

[[Категория:Жалал-Абад облусу| ]]</text>
      <sha1>qy6epbq0ytgghv74gm4xrjvgj9uqpkf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>652753</id>
      <parentid>652750</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T11:20:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-50119-07|~2026-50119-07]] ([[User talk:~2026-50119-07|баарлашуу]]) кылган [[Special:Diff/652750|652750]] түзөтүүсүн жокко чыгаруу</comment>
      <origin>652753</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="90384" sha1="pdju2zkza76tsyynnoij8dswbyz1qjn" xml:space="preserve">{{Административдик бирдик
 |Түс1                   = {{Түс|Кыргызстан}}
 |Кыргызча аталышы       = Жалал-Абад облусу
 |Өздүк аталышы          = 
 |Герб                = Coat of arms of Jalal-Abad region.png
 |Желек                 = Flag of Jalal-Abad region.png
 |Белгинин көлөмү        = 
 |Желектин көлөмү        = 
 |Белгинин аты           = 
 |Желектин аты           = 
 |Өлкө                   =Кыргызстан 
  |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |region                = 
  |type                  = 
  |деңгээл               = 
  |CoordScale            =  
 |Гимни                  = 
 |Абалы                  = Облус
 |Киргени                =
 |Курамында              = 6 шаар, 8 район
 |Борбору                = [[Манас]]
 |Ири шаары              = 
 |Ири шаарлары           = [[Таш-Көмүр]], [[Майлуу-Суу]], [[Кара-Көл]], [[Көк-Жаңгак]]
 |Түзүлгөн убакыты       = [[21-ноябрь]] [[1939]]
 |Таратылган убакыты     = 
 |Башчысы                =  
  |Башчынын түрү         = Губернатору
 |Башчысы2               = 
  |Башчынын түрү2        = 
 |ИДӨ                    = 
  |ИДӨ жылы              = 
  |ИДӨ бойунча оруну             = 
  |Жан башына алынган ИДӨ оруну  = 
 |Тили                           = 
 |Тилдери                        =[[Кыргыз тили]], [[Орус тили]] 
 |Калкы                          = 1 214 400
  |Санак жылы                    = 2019
  |Пайызы                        = 
  |Калктын саны бойунча оруну    =3 
  |Жыштыгы                       = 30,76
  |Жыштыгы бойунча оруну         = 
  |Улуттук курамы                = * [[Кыргыздар]]: 725 321 - 71,82 %
* [[Өзбектер]]: 250 748 - 24,83 %
* Башкалар: 33 774 - 3,35 %
  |Диний курамы                  = Мусулманчылык
 |Жер аянты                      = 33 700
  |Жер аянтынын пайызы           = 
  |Жер аянты боюнча оруну        = 
 |Максималдуу бийиктиги          = 
 |Орточо бийиктиги               = 
 |Минималдуу бийиктиги           = 
 |Көлөмү                         = 
 |Узундугу                       = 
 |Карта                          = Jalal-Abad Province in Kyrgyzstan.svg
 |Картанын көлөмү                = 
 |Акимчилик бирдигинин картасы   = 
  |Акимчилик бирдигинин картасынын көлөмү  = 
 |Саат алкагы                    = [[UTC+6]]
 |Аббревиатура                   = 
 |ISO                            = KG-J
 |FIPS                           = 
 |Телефон коду                   = 3722
 |Почто индекстери               = 
 |Интернет-домени                = 
 |Унаа коду                      = D,04
 |Сайты                          = https://gov.kg/ky/region/zhalal-abad
 |Commons түрмөгү                = 
 |Түшүндүрмөлөр                  = 
}}
'''Жалал-Абад облусу''' ― [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] түштүк-батышындагы [[административдик-аймактык бирдик]].

Жалпы аянты 33,7 миң км&lt;sup&gt;&lt;small&gt;2.&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;

Административдик борбору — [[Жалал-Абад|Манас шаары]].

== Административдик-аймактык түзүлүшү ==
{{Кошумча караңыз|Кыргызстандын_административдик-аймактык_түзүлүшү}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Карта
!Аталыш
!Туу, герб
!Туруктуу калк
2021, миң адам&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.stat.kg/kg/statistics/download/operational/825/|title=Кыргыз Республикасынын облустарынын, райондорунун, шаарларынын, шаарчаларынын, айыл аймактарынын жана айылдарынын калкынын саны|website=Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети}}&lt;/ref&gt;
!Баш ийген
айыл аймактар (а. а.), шаарлар жана шаар тибиндеги посёлоктор{{sfn|Государственный классификатор|2012|с=15—28}}
!Айыл аймактарга жана шаарларга кирген айылдар
|-
| rowspan=&quot;12&quot; |[[Файл:Kyrgyzstan_Aksy_Raion.png|center|100x100px]]
| rowspan=&quot;12&quot; align=&quot;center&quot; |[[Аксы району]]
| rowspan=&quot;12&quot; align=&quot;center&quot; |[[Файл:CoA of Aksy district.png|center|50x50px]]
| rowspan=&quot;12&quot; align=&quot;center&quot; |137 103
|'''[[Кербен (шаар)|Кербен шаары]]'''
|[[Ак-Дөбө, Аксы району|Ак-Дөбө а.]], [[Жетиген, Аксы району|Жетиген а.]], [[Күлүк-Дөбө|Күлүк-Дөбө а.]], [[Курулуш, Аксы району|Курулуш а.]], [[Мамай (айыл)|Мамай а.]], [[Устукан (айыл)|Устукан а.]]
|-
|Авлетим айыл аймагы
|[[Авлетим|Авлетим а.]], [[Байкашка-Терек|Байкашка-Терек а.]], [[Дерес-Сай|Дерес-Сай а.]], [[Жаңгактуу-Булак|Жаңгактуу-Булак а.]], [[Ит-Агар|Ит-Агар а.]], [[Коргон, Аксы району|Коргон а.]], [[Мукур|Мукур а.]], [[Тегирмен-Сай|Тегирмен-Сай а.]], [[Товар-Сай|Товар-Сай а.]]
|-
|Ак-Жол айыл аймагы
|[[Ак-Жол (Аксы району)|Ак-Жол а.]], [[Жолборсту|Жолборсту а.]], [[Кара-Тыт|Кара-Тыт а.]], [[Кечүү|Кечүү а.]], [[Кызыл-Бейит|Кызыл-Бейит а.]], [[Күрп, Аксы району|Күрп а.]], [[Райкомол|Райкомол а.]], [[Разан-Сай|Разан-Сай а.]], [[Тегене|Тегене а.]]
|-
|Ак-Суу айыл аймагы
|[[Ак-Суу, Аксы району|Ак-Суу а.]], [[Ак-Сай, Аксы району|Ак-Сай а.]], [[Коргон-Дөбө|Коргон-Дөбө а.]]
|-
|Жаңы-Жол айыл аймагы
|[[Жаңы-Жол, Аксы району|Жаңы-Жол а.]], [[Кой-Таш, Аксы району|Кой-Таш а.]], [[Таштак, Аксы району|Таштак а.]], [[Терс, Аксы району|Терс а.]]
|-
|Жерге-Тал айыл аймагы
|[[Жерге-Тал (Аксы району)|Жерге-Тал а.]], [[Боспиек|Боспиек а.]], [[Кызыл-Капчыгай (Аксы району)|Кызыл-Капчыгай а.]]
|-
|Кара-Жыгач айыл аймагы
|[[Кара-Жыгач, Аксы району|Кара-Жыгач а.]], [[Дардак-Дөбө|Дардак-Дөбө а.]], [[Кара-Ой, Аксы району|Кара-Ой а.]], [[Сыны, Аксы району|Сыны а.]], [[Тор-Камыш, Аксы району|Тор-Камыш а.]], [[Чарба, Аксы району|Чарба а.]]
|-
|Кара-Суу айыл аймагы
|[[Кара-Суу, Аксы району|Кара-Суу а.]], [[Жүзүмжан, Аксы району|Жүзүмжан а.]], [[Кезарт, Аксы району|Кезарт а.]], [[Кызыл-Көл, Аксы району|Кызыл-Көл а.]], [[Сай-Булуң, Аксы району|Сай-Булуң а.]], [[Топ-Жаңгак, Аксы району|Топ-Жаңгак а.]], [[Түрдүк, Аксы району|Түрдүк а.]], [[Чалдыбар, Аксы району|Чалдыбар а.]], [[Чат, Аксы району|Чат а.]]
|-
|Кашка-Суу айыл аймагы
|[[Кашка-Суу, Аксы району|Кашка-Суу а.]], [[Жаңы-Айыл, Аксы району|Жаңы-Айыл а.]], [[Кара-Дөбө, Аксы району|Кара-Дөбө а.]], Кара-Башат а., [[Өлөң-Булак (кыштак)|Өлөң-Булак а.]], Согот а., Тосту а., Туюк-Жар а., Чарбак а.
|-
|Кызыл-Туу айыл аймагы
|[[Кызыл-Туу, Аксы району|Кызыл-Туу а.]], [[Аркыт (Аксы району)|Аркыт а.]], [[Жол-Сай, Аксы району|Жол-Сай а.]], [[Жылгын, Аксы району|Жылгын а.]]
|-
|Мавлянов айыл аймагы
|[[Атана, Аксы району|Атана а.]], Жаңгак а., [[Мундуз, Аксы району|Мундуз а.]],[[Сары-Кашка, Аксы району|Сары-Кашка а.]], [[Семет, Аксы району|Семет а.]], Таш-Жар а., [[Торук, Аксы району|Торук а.]], [[Улук, Аксы району|Улук а.]], [[Чие, Аксы району|Чие а.]]
|-
|Назаралиев айыл аймагы
|[[Жыл-Кол, Аксы району|Жыл-Кол а.]], [[Кум, Аксы району|Кум а.]], [[Кызыл-Жар, Аксы району|Кызыл-Жар а.]], [[Нарын, Аксы району|Нарын а.]]
|-
| rowspan=&quot;8&quot; |[[Файл:Kyrgyzstan_Ala-Buka_Raion.png|center|100x100px]]
| rowspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; |[[Ала-Бука району]]
| rowspan=&quot;8&quot; |[[Файл:Coat_of_arms_of_Ala-Buka_district.png|center|50x50px]]
| rowspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; |108 647
|Ак-Коргон айыл аймагы
|[[Ак-Коргон, Ала-Бука району|Ак-Коргон а.]], [[Баястан, Ала-Бука району|Баястан а.]], [[Падек, Ала-Бука району|Падек а.]], [[Сафедбулан, Ала-Бука району|Сафедбулан а.]]
|-
|Ак-Там айыл аймагы
|[[Ак-Там, Ала-Бука району|Ак-Там а.]], [[Жапа-Салды, Ала-Бука району|Жапа-Салды а.]], [[Кызыл-Ата, Ала-Бука району|Кызыл-Ата а.]]
|-
|Ала-Бука айыл аймагы
|[[Ала-Бука|Ала-Бука а.]], [[Достук, Ала-Бука району|Достук а.]], [[Сапалак, Ала-Бука району|Сапалак а.]], [[Сары-Талаа, Ала-Бука району|Сары-Талаа а.]]
|-
|Көк-Серек айыл аймагы
|[[Ак-Тайлак, Ала-Бука району|Ак-Тайлак а.]], [[Бирлешкен, Ала-Бука району|Бирлешкен а.]], [[Кош-Болот, Ала-Бука району|Кош-Болот а.]], [[Сары-Кол, Ала-Бука району|Сары-Кол а.]], [[Теңги|Теңги а.]], [[Төлөкө, Ала-Бука району|Төлөкө а.]]
|-
|Көк-Таш айыл аймагы
|[[Көк-Таш, Ала-Бука району|Көк-Таш а.]], [[Булак-Башы, Ала-Бука району|Булак-Башы а.]], [[Жалгыз-Өрүк, Ала-Бука району|Жалгыз-Өрүк а.]], [[Күлпөк-Сай|Күлпөк-Сай а.]], [[Орто-Суу, Ала-Бука району|Орто-Суу а.]], [[Чоң-Сай, Ала-Бука району|Чоң-Сай а.]]
|-
|Өрүктү айыл аймагы
|[[Өрүктү, Ала-Бука району|Өрүктү а.]], [[Кеңкол, Ала-Бука району|Кеңкол а.]], [[Орто-Токой, Ала-Бука району|Орто-Токой а.]], [[Өрүктү-Сай, Ала-Бука району|Өрүктү-Сай а.]], [[Чолок-Тума, Ала-Бука району|Чолок-Тума а.]]
|-
|Биринчи Май айыл аймагы
|[[Ажек, Ала-Бука району|Ажек а.]], [[Айры-Там|Айры-Там а.]], [[Ак-Башат, Ала-Бука району|Ак-Башат а.]], [[Алма-Бел, Ала-Бука району|Алма-Бел а.]], [[Жаңы-Шаар, Ала-Бука району|Жаңы-Шаар а.]], [[Кара-Үңкүр, Ала-Бука району|Кара-Үңкүр а.]], [[Совет-Сай, Ала-Бука району|Совет-Сай а.]]
|-
|Төрөгелди Балтагулов айыл аймагы
|[[Баймак, Ала-Бука району|Баймак а.]], Кажар а., [[Кашкалак, Ала-Бука району|Кашкалак а.]], [[Келте, Ала-Бука району|Келте а.]], [[Кош-Алмурут, Ала-Бука району|Кош-Алмурут а.]], [[Кош-Терек, Ала-Бука району|Кош-Терек а.]], [[Ызар, Ала-Бука району|Ызар а.]]
|-
| rowspan=&quot;9&quot; |[[Файл:Kyrgyzstan_Bazar-Korgon_Raion.png|center|100x100px]]
| rowspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; |[[Базар-Коргон району]]
| rowspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; |жок
| rowspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; |183 908
|[[Базар-Коргон|'''Базар-Коргон шаары''']]
| align=&quot;center&quot; |жок
|-
|Акман айыл аймагы
|[[Жаңы-Акман, Базар-Коргон району|Жаңы-Акман а.]], [[Жараке, Базар-Коргон району|Жараке а.]], [[Кайырма, Базар-Коргон району|Кайырма а.]], [[Колот, Базар-Коргон району|Колот а.]], Коргон-Жар а., [[Кош-Коргон, Базар-Коргон району|Кош-Коргон а.]], [[Таш-Булак, Базар-Коргон району|Таш-Булак а.]]
|-
|Арстанбап айыл аймагы
|[[Арстанбап|Арстанбап а.]], [[Ак-Терек, Базар-Коргон району|Ак-Терек а.]], [[Бел-Терек, Базар-Коргон району|Бел-Терек а.]], Гава а., [[Гүмкана|Гүмкана а.]], Дашман а., [[Жай-Терек, Базар-Коргон району|Жай-Терек а.]], [[Жарадар, Базар-Коргон району|Жарадар а.]]
|-
|Бешик-Жон айыл аймагы
|[[Бешик-Жон, Базар-Коргон району|Бешик-Жон а.]], [[Баймундуз, Базар-Коргон району|Баймундуз а.]], [[Жон, Базар-Коргон району|Жон а.]], [[Карача, Базар-Коргон району|Карача а.]], [[Көк-Алма, Базар-Коргон району|Көк-Алма а.]]
|-
|Кеңеш айыл аймагы
|[[Аук, Базар-Коргон району|Аук а.]], [[Биринчи Май, Базар-Коргон району|Биринчи Май а.]], [[Шыдыр, Базар-Коргон району|Шыдыр а.]], [[Кара-Жыгач, Базар-Коргон району|Кара-Жыгач а.]], [[Кызыл-Октябрь, Базар-Коргон району|Кызыл-Октябрь а.]], Коткор а., [[Могол-Коргон, Базар-Коргон району|Могол-Коргон а.]], [[Сейитказы|Сейитказы а.]], Совет а.,
|-
|Кызыл-Үңкүр айыл аймагы
|[[Кызыл-Үңкүр|Кызыл-Үңкүр а.]], [[Ак-Булак, Базар-Коргон району|Ак-Булак а.]], [[Жаз-Кечүү, Базар-Коргон району|Жаз-Кечүү а.]], [[Катар-Жаңгак|Катар-Жаңгак а.]], [[Көсө-Терек, Базар-Коргон району|Көсө-Терек а.]]
|-
|Могол айыл аймагы
|[[Бувакол|Бувакол а.]], Кайнар а., [[Кара-Ой, Базар-Коргон району|Кара-Ой а.]], [[Кызыл-Суу, Базар-Коргон району|Кызыл-Суу а.]], [[Көктоңду|Көктоңду а.]], [[Чарбак, Базар-Коргон району|Чарбак а.]], [[Чкалов, Базар-Коргон району|Чкалов а.]]
|-
|Сайдыкум айыл аймагы
|[[Сайдыкум, Базар-Коргон району|Сайдыкум а.]], [[Аркалык, Базар-Коргон району|Аркалык а.]], [[Дукур, Базар-Коргон району|Дукур а.]], [[Жаңы-Абад, Базар-Коргон району|Жаңы-Абад а.]], [[Жаш-Ленин, Базар-Коргон району|Жаш-Ленин а.]], [[Кызыл-Ай, Базар-Коргон району|Кыргыз-Каба а., Кызыл-Ай а.]], [[Тойчубек-Чек, Базар-Коргон району|Тойчубек-Чек а.]], [[Төш, Базар-Коргон району|Төш а.]], [[Турпак-Коргон, Базар-Коргон району|Турпак-Коргон а.]], [[Хажир-Абад, Базар-Коргон району|Хажир-Абад а.]], [[Чек, Базар-Коргон району|Чек а.]], [[Чоң-Курулуш, Базар-Коргон району|Чоң-Курулуш а.]]
|-
|Талдуу-Булак айыл аймагы
|[[Ак-Терек, Базар-Коргон району|Ак-Терек а.]], [[Ак-Тыт, Базар-Коргон району|Ак-Тыт а.]], [[Каба, Базар-Коргон району|Каба а.]], [[Катар-Жаңгак|Катар-Жаңгак а.]], [[Көк-Алма, Базар-Коргон району|Көк-Алма а.]], [[Кыргоо, Базар-Коргон району|Кыргоо а.]], [[Сары-Жайык|Сары-Жайык а.]], [[Үч-Булак, Базар-Коргон району|Үч-Булак а.]]
|-
| rowspan=&quot;9&quot; |[[Файл:Kyrgyzstan_Nooken_Raion.png|center|100x100px]]
| rowspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; |[[Ноокен району]]
| rowspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; |жок
| rowspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; |145 187
|'''[[Кочкор-Ата|Кочкор-Ата шаары]]'''
| align=&quot;center&quot; |жок
|-
|Арал айыл аймагы
|[[Арал, Ноокен району|Арал а.]], [[Интернационал, Ноокен району|Интернационал а.]], [[Рассвет, Ноокен району|Рассвет а.]], [[Чертак-Таш|Чертак-Таш а.]], [[Черемушки, Ноокен району|Черёмушки а.]]
|-
|Бүргөндү айыл аймагы
|[[Бүргөндү, Ноокен району|Бүргөндү а.]], Жаңы-Арык а., [[Жеңиш, Ноокен району|Жеңиш а.]], [[Кичи-Бүргөндү, Ноокен району|Кичи-Бүргөндү а.]], Кокондук а., [[Курама, Ноокен району|Курама а.]], [[Кызыл-Кыя, Ноокен району|Кызыл-Кыя а.]], [[Ноошкен, Ноокен району|Ноошкен а.]], [[Ууру-Жар, Ноокен району|Ууру-Жар а.]]
|-
|Достук айыл аймагы
|[[Достук, Ноокен району|Достук а.]], [[Шамалды-Сай|Шамалды-Сай а.]], [[Шынг-Сай, Ноокен району|Шынг-Сай а.]], [[Кудук, Ноокен району|Кудук а.]], [[Кызыл-Туу, Ноокен району, Достук айыл аймагы|Кызыл-Туу а.]], [[Сары-Камыш, Ноокен району|Сары-Камыш а.]]
|-
|Масы айыл аймагы
|[[Массы, Ноокен району|Масы а.]], [[Апыртан, Ноокен району|Апыртан а.]], [[Беш-Жыгач, Ноокен району|Беш-Жыгач а.]], Бөгөт а., [[Кызыл-Туу, Ноокен району, Масы айыл аймагы|Кызыл-Туу а.]]
|-
|Момбеков айыл аймагы
|[[Момбеков, Ноокен району|Момбеков а.]], [[Бостон, Ноокен району|Бостон а.]], [[Жазгак, Ноокен району|Жазгак а.]], [[Жаңы-Кыштак, Ноокен району|Жаңы-Кыштак а.]], [[Көк-Таш, Ноокен району|Көк-Таш а.]], [[Кочкор-Ата, Ноокен району|Кочкор-Ата а.]], [[Курулуш, Ноокен району|Курулуш а.]], Чек а.
|-
|Ноокат айыл аймагы
|[[Курулуш, Ноокен району|Курулуш а.]], [[Кара-Булак, Ноокен району|Кара-Булак а.]], [[Киров, Ноокен району|Киров а.]], [[Коминтерн, Ноокен району|Коминтерн а.]], [[Кызыл-Жылдыз, Ноокен району|Кызыл-Жылдыз а.]], [[Параканда, Ноокен району|Параканда а.]], [[Рахманжан, Ноокен району|Рахманжан а.]]
|-
|Сакалды айыл аймагы
|[[Сакалды, Ноокен району|Сакалды а.]], [[Аримжан, Ноокен району|Аримжан а.]], [[Бөбүй|Бөбүй а.]], [[Кагазды, Ноокен району|Кагазды а.]], [[Кызыл-Кыргызстан, Ноокен району|Кызыл-Кыргызстан а.]], [[Чек, Ноокен району, Сакалды айыл аймагы|Чек а.]], [[Чоң-Багыш, Ноокен району|Чоң-Багыш а.]]
|-
|Шайдан айыл аймагы
|[[Алма, Ноокен району|Алма а.]], [[Бирдик, Ноокен району|Бирдик а.]], [[Жаңы-Арык, Ноокен району, Шайдан айыл аймагы|Жаңы-Арык а.]], [[Жон-Арык, Ноокен району|Жон-Арык а.]], [[Көк-Айдар, Ноокен району|Көк-Айдар а.]], [[Тоскоол, Ноокен району|Тоскоол а.]], [[Эски-Масы|Эски-Масы а.]]
|-
| rowspan=&quot;14&quot; |[[Файл:Kyrgyzstan_Suzak_Raion.png|center|100x100px]]
| rowspan=&quot;14&quot; align=&quot;center&quot; |[[Сузак району]]
| rowspan=&quot;14&quot; align=&quot;center&quot; |[[Файл:Coat of arms of Suzak district.png|center|50x50px]]
| rowspan=&quot;14&quot; align=&quot;center&quot; |308 243
|'''[[Көк-Жаңгак|Көк-Жаңгак шаары]]'''
| align=&quot;center&quot; |жок
|-
|Багыш айыл аймагы
|[[Багыш, Сузак району|Багыш а.]], [[Беш-Бала, Сузак району|Беш-Бала а.]], [[Кедей-Арык, Сузак району|Кедей-Арык а.]], [[Кызыл-Туу, Сузак району|Кызыл-Туу а.]], [[Октябрь, Сузак району|Октябрь а.]], [[Сары-Булак, Сузак району, Багыш айыл аймагы|Сары-Булак а.]], [[Сафаровка, Сузак району|Сафаровка а.]]
|-
|Барпы айыл аймагы
|[[Ачы, Сузак району|Ачы а.]], [[Боз-Чычкан|Боз-Чычкан а.]], [[Беш-Мойнок, Сузак району|Беш-Мойнок а.]], [[Жаңы-Айыл, Сузак району|Жаңы-Айыл а.]], [[Жар-Кыштак (Сузак району)|Жар-Кыштак а.]], [[Дөбөй, Сузак району|Дөбөй а.]], [[Канды, Сузак району|Канды а.]], [[Комсомол, Сузак району, Барпы айыл аймагы|Комсомол а.]], [[Миң-Өрүк, Сузак району|Миң-Өрүк а.]], [[Маркай, Сузак району|Маркай а.]], [[Пригородный, Сузак району|Пригородный а.]], [[Сай, Сузак району|Сай а.]], [[Таштак, Сузак району, Барпы айыл аймагы|Таштак а.]], [[Төөлөс, Сузак району|Төөлөс а.]], [[Түрк-Маала, Сузак району|Түрк-Маала а.]], [[Үлгү, Сузак району|Үлгү а.]], [[Чаңгет-Сай|Чаңгет-Сай а.]], [[Чеке-Дөбө|Чеке-Дөбө а.]], [[Чокмор, Сузак району|Чокмор а.]]
|-
|Кара-Алма айыл аймагы
|[[Кара-Алма, Сузак району|Кара-Алма а.]], [[Орток, Сузак району|Орток а.]], Туура-Жаңгак а., [[Урумбаш (Сузак району, Кара-Алма айыл аймагы)|Урумбаш]] а.
|-
|Кара-Дарыя айыл аймагы
|[[Арал, Сузак району, Кара-Дарыя айыл аймагы|Арал а.]], [[Төш, Сузак району|Төш а.]], [[Чаңгыр-Таш|Чаңгыр-Таш а.]]
|-
|Көк-Арт айыл аймагы
|[[Комсомол, Сузак району, Көк-Арт айыл аймагы|Комсомол а.]], [[Михайловка, Сузак району|Михайловка а.]], Подгорное а., [[Үч-Малай, Сузак району|Үч-Малай а.]]
|-
|Курманбек айыл аймагы
|[[Жоон-Күнгөй, Сузак району|Жоон-Күнгөй а.]], [[Калмак-Кырчын, Сузак району|Калмак-Кырчын а.]], [[Канжыга, Сузак району|Канжыга а.]], [[Кара-Чолок, Сузак району|Кара-Чолок а.]], [[Сары-Булак, Сузак району, Курманбек айыл аймагы|Сары-Булак а.]], [[Саты, Сузак району|Саты а.]], [[Таран-Базар, Сузак району|Таран-Базар а.]], [[Урумбаш (Сузак району, Курманбек айыл аймагы)|Урумбаш а.]]
|-
|Кыз-Көл айыл аймагы
|[[Кыз-Көл, Сузак району|Кыз-Көл а.]], [[Ак-Булак, Сузак району, Кыз-Көл айыл аймагы|Ак-Булак а.]], [[Ак-Тоок, Сузак району|Ак-Тоок а.]], [[Жаны-Арык, Сузак району|Жаңы-Арык а.]], [[Жылан-Темир, Сузак району|Жылан-Темир а.]], [[Карамарт|Карамарт а.]], [[Каду, Сузак району|Каду а.]], [[Кара-Булак, Сузак району|Кара-Булак а.]], [[Катыраңкы|Катыраңкы а.]], [[Кашка-Терек, Сузак району|Кашка-Терек а.]], [[Кызыл-Кыя, Сузак району|Кызыл-Кыя а.]], [[Сары-Булак, Сузак району, Кыз-Көл айыл аймагы|Сары-Булак а.]]
|-
|Кызыл-Туу айыл аймагы
|[[Ак-Баш, Сузак району|Ак-Баш а.]], [[Ак-Булак, Сузак району, Кызыл-Туу айыл аймагы|Ак-Булак а.]], [[Ак-Терек, Сузак району|Ак-Терек а.]], [[Акчалуу, Сузак району|Акчалуу а.]], [[Алмалуу-Булак, Сузак району|Алмалуу-Булак а.]], [[Алчалуу, Сузак району|Алчалуу а.]], [[Бостон (Сузак району, Кызыл-Туу айыл аймагы)|Бостон а.]], [[Жаңы-Ачы, Сузак району|Жаңы-Ачы а.]], [[Жашасын-2, Сузак району|Жашасын-2 а.]], [[Кара-Инген, Сузак району|Кара-Инген а.]], [[Кара-Көл, Сузак району|Кара-Көл а.]], [[Кашка-Суу, Сузак району|Кашка-Суу а.]], [[Кызыл-Алма, Сузак району|Кызыл-Алма а.]], [[Кызыл-Сеңир, Сузак району|Кызыл-Сеңир а.]], [[Мундуз, Сузак району, Кызыл-Туу айыл аймагы|Мундуз а.]], [[Орто-Азия, Сузак району|Орто-Азия а.]], [[Соку-Таш, Сузак району|Соку-Таш а.]], [[Талаа-Булак, Сузак району|Талаа-Булак а.]], [[Таштак, Сузак району, Кызыл-Туу айыл аймагы|Таштак а.]], [[Шатрак, Сузак району|Шатрак а.]]
|-
|Ленин айыл аймагы
|[[Ленин, Сузак району|Ленин а.]], [[Жыгач-Коргон, Сузак району|Жыгач-Коргон а.]], [[Орто-Сай, Сузак району|Орто-Сай а.]]
|-
|Сайпидин Атабеков айыл аймагы
|[[Балта-Казы, Сузак району|Балта-Казы а.]], [[Бек-Абад, Сузак району|Бек-Абад а.]], [[Бостон (Сузак району, Сайпидин Атабеков айыл аймагы)|Бостон а.]], Бөкөй а., [[Жаңы-Жер, Сузак району|Жаңы-Жер а.]], [[Жийде, Сузак району|Жийде а.]], [[Кайнар, Сузак району, Сайпидин Атабеков айыл аймагы|Кайнар а.]], [[Кара-Жыгач, Сузак району|Кара-Жыгач а.]], [[Кашкар-Маала, Сузак району|Кашкар-Маала а.]], [[Кызыл-Багыш, Сузак району|Кызыл-Багыш а.]], [[Кыргыз-Абад, Сузак району|Кыргыз-Абад а.]], [[Мундуз, Сузак району, Сайпидин Атабеков айыл аймагы|Мундуз а.]], [[Найман, Сузак району|Найман а.]], [[Таш-Булак, Сузак району, Сайпидин Атабеков айыл аймагы|Таш-Булак а.]], [[Түрк-Абад, Сузак району|Түрк-Абад а.]], [[Өзбек-Абад, Сузак району|Өзбек-Абад а.,]] [[Чек, Сузак району|Чек а.]], [[Ширин, Сузак району|Ширин а.]]
|-
|Сузак айыл аймагы
|[[Сузак|Сузак а.]][[Арал, Сузак району, Сузак айыл аймагы|, Арал а.]], [[Благовещенка|Благовещенка а.]], [[Достук, Сузак району|Достук а.]], [[Жаңы-Дыйкан, Сузак району|Жаңы-Дыйкан а.]], [[Камыш-Башы, Сузак району|Камыш-Башы а.]], [[Кыр-Жол (Сузак району, Сузак айыл аймагы)|Кыр-Жол а.]], [[Садда, Сузак району|Садда а.]]
|-
|Таш-Булак айыл аймагы
|[[Таш-Булак, Сузак району, Таш-Булак айыл аймагы|Таш-Булак а.]], [[Арал (Сузак району, Таш-Булак айыл аймагы)|Арал а.]], [[Гүлстан, Сузак району|Гүлстан а.]], [[Димитровка, Сузак району|Димитровка а.]], [[Доскана, Сузак району|Доскана а.]], Жаңы-Арал а., Ирригатор а., Теплица а., Чолок-Терек а., Ынтымак а., [[Эшме, Сузак району|Эшме а.]]
|-
|Ырыс айыл аймагы
|[[Ырыс, Сузак району|Ырыс а.]], [[Арал-Сай (Сузак району)|Арал-Сай а.]], [[Дөмөр|Дөмөр а.]], [[Жар-Кыштак (Сузак району)|Жар-Кыштак а.]], [[Кайнар, Сузак району, Ырыс айыл аймагы|Кайнар а.]], [[Кургак-Көл, Сузак району|Кургак-Көл а.]], [[Күмүш-Азиз, Сузак району|Күмүш-Азиз а.]], [[Кыр-Жол (Сузак району, Ырыс айыл аймагы)|Кыр-Жол а.]], [[Ладан-Кара, Сузак району|Ладан-Кара а.]], [[Масадан, Сузак району|Масадан а.]], [[Сасык-Булак, Сузак району|Сасык-Булак а.]], [[Тотуя|Тотуя а.]], [[Чымчык-Жар, Сузак району|Чымчык-Жар а.]]
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |[[Файл:Kyrgyzstan_Toguz-Toro_Raion.png|center|100x100px]]
| rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot; |[[Тогуз-Торо району]]
| rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot; |[[Файл:Coat of arms of Toguz-Toro district.png|50px|center]]
| rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot; |25 497
|Атай айыл аймагы
|[[Атай, Тогуз-Торо району|Атай а.]], [[Карл Маркс, Тогуз-Торо району|Карл Маркс а.]]
|-
|Каргалык айыл аймагы
|[[Казарман|Казарман а.]], Кызыл-Жылдыз а., [[Макмал, Тогуз-Торо району|Макмал а.]], [[Чет-Булак, Тогуз-Торо району|Чет-Булак а.]]
|-
|Көк-Ирим айыл аймагы
|[[Арал, Тогуз-Торо району|Арал а.]], [[Бирдик, Тогуз-Торо району|Бирдик а.]]
|-
|Сары-Булуң айыл аймагы
|[[Кара-Суу, Тогуз-Торо району|Кара-Суу а.]], [[Табылгыты, Тогуз-Торо району|Табылгыты а.]]
|-
|Тогуз-Торо айыл аймагы
|[[Дөдөмөл, Тогуз-Торо району|Дөдөмөл а.]], [[Кош-Булак, Тогуз-Торо району|Кош-Булак а.]], [[Ленин, Тогуз-Торо району|Ленин а.]], [[Өрнөк, Тогуз-Торо району|Өрнөк а.]]
|-
| rowspan=&quot;11&quot; |[[Файл:Kyrgyzstan_Toktogul_Raion.png|center|100x100px]]
| rowspan=&quot;11&quot; align=&quot;center&quot; |[[Токтогул району]]
| rowspan=&quot;11&quot; |[[Файл:Flag of Toktogul District.svg|center|50x50px]][[Файл:Coat_of_arms_of_Toktogul_rayon.png|center|58x58px]]
| rowspan=&quot;11&quot; align=&quot;center&quot; |103 310
|'''[[Токтогул|Токтогул шаары]]'''
| align=&quot;center&quot; |жок
|-
|Абды Сүйөркулов айыл аймагы
|[[Кара-Жыгач, Токтогул району|Кара-Жыгач а.]], [[Көтөрмө, Токтогул району|Көтөрмө а.]], [[Торкент, Токтогул району|Торкент а.]]
|-
|Аралбаев айыл аймагы
|[[Алмалуу, Токтогул району|Алмалуу а.]], [[Толук|Толук а.]], [[Ноот, Токтогул району|Ноот а.]], [[Чаар-Таш, Токтогул району|Чаар-Таш а.]]
|-
|Бел-Алды айыл аймагы
|[[Бел-Алды, Токтогул району|Бел-Алды а.]], [[Коргон, Токтогул району|Коргон а.]], [[Сары-Сөгөт, Токтогул району|Сары-Сөгөт а.]]
|-
|Жаңы-Жол айыл аймагы
|[[Жаңы-Жол, Токтогул району|Жаңы-Жол а.]], [[Арал, Токтогул району|Арал а.]], [[Кара-Суу, Токтогул району|Кара-Суу а.]], [[Комсомол, Токтогул району|Комсомол а.]], [[Куйбышев, Токтогул району|Куйбышев а.]], [[Кызыл-Туу, Токтогул району|Кызыл-Туу а.]]
|-
|Кетмен-Дөбө айыл аймагы
|Беке-Чал а., [[Терек-Суу, Токтогул району|Терек-Суу а.]], [[Чоң-Арык, Токтогул району|Чоң-Арык а.]], [[Эшсай, Токтогул району|Эшсай а.]]
|-
|Кызыл-Өзгөрүш айыл аймагы
|[[Кызыл-Өзгөрүш, Токтогул району|Кызыл-Өзгөрүш а.]], [[Ак-Жар, Токтогул району|Ак-Жар а.]], [[Аң-Арык, Токтогул району|Аң-Арык а.]], [[Бел -Кара-Суу, Токтогул району|Бел-Кара-Суу а.]], [[Бууракан, Токтогул району|Бууракан а.]], Жар-Таш а., [[Камыш-Башы, Токтогул району|Камыш-Башы а.]], [[Коңур-Өгүз|Коңур-Өгүз а.]], [[Кош-Таш|Кош-Таш а.]], [[Орто-Жон, Токтогул району|Орто-Жон а.]], [[Чеч-Дөбө, Токтогул району|Чеч-Дөбө а.]], [[Шайык, Токтогул району|Шайык а.]]
|-
|Никче-Сай айыл аймагы
|[[Ничке-Сай, Токтогул району|Ничке-Сай а.]], [[Чоргочу, Токтогул району|Чоргочу а.]]
|-
|Сары-Камыш айыл аймагы
|[[Бирлик, Токтогул району|Бирлик а.]], [[Көтөрмө, Токтогул району|Көтөрмө а.]]
|-
|Үч-Терек айыл аймагы
|[[Үч-Терек, Токтогул району|Үч-Терек а.]], [[Жетиген, Токтогул району|Жетиген а.]], [[Кызыл-Ураан, Токтогул району|Кызыл-Ураан а.]], [[Саргата, Токтогул району|Саргата а.]], Такталык а.
|-
|Чолпон-Ата айыл аймагы
|[[Чолпон-Ата, Токтогул району|Чолпон-Ата а.]], [[Ак-Тектир, Токтогул району|Ак-Тектир а.]], [[Балыкты, Токтогул району|Балыкты а.]], [[Кара-Күңгөй, Токтогул району|Кара-Күңгөй а.]], [[Кушчу-Суу, Токтогул району|Кушчу-Суу а.]], [[Мазар-Суу, Токтогул району|Мазар-Суу а.]]
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |[[Файл:Kyrgyzstan_Chatkal_Raion.png|center|100x100px]]
| rowspan=&quot;4&quot; align=&quot;center&quot; |[[Чаткал району]]
| rowspan=&quot;4&quot; |[[Файл:Flag of Chatkal District 2022.svg|center|50x50px]][[Файл:Coat_of_arms_of_Chatkal_district.png|center|50x50px]]
| rowspan=&quot;4&quot; align=&quot;center&quot; |28 625
|Каныш-Кыя айыл аймагы
|[[Каныш-Кыя|Каныш-Кыя а.]], [[Айгыр-Жар, Чаткал району|Айгыр-Жал а.]], [[Башкы-Терек, Чаткал району|Башкы-Терек а.]], [[Коргон-Сай, Чаткал району|Коргон-Сай а.]], [[Кызыл-Токой, Чаткал району|Кызыл-Токой а.]], [[Чакмак-Суу, Чаткал району|Чакмак-Суу а.]], Жер-Капчыгай а., Кайың-Суу а., Кара-Булак а., Кара-Суу а.
|-
|Сумсар айыл аймагы
|[[Сумсар, Чаткал району|Сумсар а.]], Мончок-Дөбө а., [[Шекафтар|Шекафтар а.]]
|-
|Терек-Сай айыл аймагы
|[[Терек-Сай|Терек-Сай а.]], Ак-Терек а., Болуш а.
|-
|Чаткал айыл аймагы
|[[Ак-Таш, Чаткал району|Ак-Таш а.]], Беш-Арал а., [[Жаңы-Базар, Чаткал району|Жаңы-Базар а.]], [[Курулуш, Чаткал району|Курулуш а.]], Чандалаш а.
|-
|
| align=&quot;center&quot; |[[Жалал-Абад|Жалал-Абад шаары]]
|[[Файл:Flag of Manas.svg|center|50x50px]][[Файл:Jalalabad_coa.svg|center|50x50px]]
| align=&quot;center&quot; |112 997
(123 239 ― баш ийген калктуу конуштар менен)
| align=&quot;center&quot; |жок
|Камандар а., [[Качкынчы|Качкынчы а.]], Көлмө а., [[Кызыл-Кыргызстан, Жалал-Абад шаары|Кызыл-Кыргызстан а.]], Кызыл-Суу а., [[Таш-Кутчу|Таш-Кутчу а.]], Тельман а.
|-
|
| align=&quot;center&quot; |[[Кара-Көл|Кара-Көл шаары]]
| align=&quot;center&quot; |жок
| align=&quot;center&quot; |22 963
(26 901 ― баш ийген

калктуу конуштар менен)
|''Кетмен-Төбө шаар тибиндеги посёлок''
|[[Жазы-Кечүү|Жазы-Кечүү а.]]
|-
|
| align=&quot;center&quot; |[[Майлуу-Суу|Майлуу-Суу шаары]]
|[[Файл:Coat_of_arms_of_Mailuu-Suu.png|center|50x50px]]
| align=&quot;center&quot; |22 441
(25 892 ― баш ийген калктуу

конуштар менен)
|''Көк-Таш шаар тибиндеги посёлок''
| align=&quot;center&quot; |жок
|-
|
| align=&quot;center&quot; |[[Таш-Көмүр|Таш-Көмүр шаары]]
|[[Файл:Coat_of_arms_of_Tash-Komur.png|center|50x50px]]
| align=&quot;center&quot; |24 124
(44 065 ― баш ийген

калктуу конуштар менен)
|''Кызыл-Жар шаар тибиндеги посёлок, [[Шамалды-Сай|Шамалды-Сай шаар тибиндеги посёлок]]''
|Кашкулак а., Кудук-Сай а., Кызыл-Алма а., Теңдик а., Чүйүт-Сай а.
|}

== Табияты ==
Облустун аймагынын басымдуу бөлүгү Түштүк-Батыш Теңир-Тоонун, бир аз бөлүгү (Тогуз-Торо ойдуңу) Ички Теңир-Тоонун аймактарынан орун алган. Алар негизинен [[Баргана өрөөнү|Фергана өрөөнүн]] түндүгүнөн курчаган бийик, орто бийик жана жапыз тоолор, жалдар, дөңсөөлөр, адырлар тилкеси, тоо этегиндеги жантайыңкы түздүктөр жана тоо аралык өрөөндөр болуп саналат. Деңиз деңгээлинен эң бийик жери 4503 м (Чаткал кырка тоосундагы Авлетим чокусу), эң жапыз жери 600 м (Базар-Коргон районунун аймагында). Облустун түн.-батыш, түн. жана чыгыш чет жакалары боюнча Батыш жана Ички Теңир-Тоо системаларына кирген бийик кырка тоолор Чаткал (бийиктиги 4503 м), Суусамыр-Тоо, Молдо-Тоо (түштүк капталдары) созулуп жатат. Облустун борбордук бөлүгүн Фергана (түн.-батышын), Кочкор-Төбө, Ат-Ойнок, Исфан-Жайлоо, Чаак-Тоо, Бабаш-Ата кырка тоолору ээлеп, түштүк-батышты карай жайпаң рельефтүү этек тоолорго өтөт. Фергана өрөөнүн түндүктөн торогон тоолордо дарыя өрөөндөрү жана салыштырмалуу бийикт. 100-400 мге жеткен адыр-дөңсөөлөр кезектешип жайгашат. Дарыя алаптарын Көкарт (мында облустун борбору [[Жалал-Абад шаары]] жайгашкан), Кара-Үңкүр, Нанай (Пачатанын алабы), Ала-Бука өрөөндөрү ээлейт. Облустун курамына о. Эле обочороок жайгашкан тоо аралык ири өрөөндөр Кетмен-Төбө, Тогуз-Торо жана Чаткал ойдундары да кирет. Кетмен-Төбө жана Тогуз-Торо ойдуңдары облустун Фергана өрөөнүнө караган негизги бөлүгүнөн Фергана жана Ат-Ойнок, Чаткал өрөөнү Чаткал кырка тоолору аркылуу бөлүнүп турат.

== Географиялык абалы ==
Кырка тоолору байыркы кристаллдык тоо тектерден (гранит, порфир), ал эми тоо капталдары жана тоо аралык ойдуңдары карбон, девон жана палеоген-неоген мезгилдеринде пайда болгон чөкмө тектерден түзүлгөн. Кен байлыктарынын ичинен облус отун-энергетика ресурстарына бай. [[Нарын дарыясы|Нарын дарыясында]] ГЭС каскады ([[Токтогул ГЭСи|Токтогул]], [[Күрпсай ГЭCи|Күрп-Сай]], [[Ташкөмүр ГЭСи|Таш-Көмүр]], [[Шамалды-Сай ГЭСи|Шамалды-Сай]], [[Үч-Коргон ГЭСи|Үч-Коргон]]) бар; Камбар-Ата I, II ГЭСтери курулууда. Таш көмүр Көк-Жаңгак, Таш-Көмүрдөн казылып алынат. [[Мунай]] менен табигый газ кендери Чаңгыр-Таш, Майлы-Суу, Избаскен, Кочкор-Атадан чыгат. Андан сырткары сурьма (Терек кени), полиметалл (Сумсар кени), марганец кенташы (Кара-Алма суусунун төмөнкү агымында) жана башка кендер да бар. Металл эмес [[Кен байлыктар|кен байлыктардан]] озокерит (Майлы-Сай), гипс (Сузак районунда) жана башка кендер чыгат. Ысык жана минералдуу булактар чыккан жерлер да арбын (Жалал-Абад, Майлы-Суу жана башка). Облустун аймагы рекреациялык ресурстарга бай; мында туристтерди кызыктыруучу Арстанбап, Кызыл-Үңкүр, Кара-Алма, Сары-Челек, Пачата сыяктуу кооз жерлер бар.

== Климаты ==
Тоолордун орографиялык түзүлүшүнүн өзгөчөлүгү арктикалык суук жана континенттик аба массаларынын аймактын климатына тийгизген таасирин кыйла басаңдатат. Жай мезгилинде бийик кырка тоолор Орто жана [[Борбордук Азия]] чөлдөрүнүн аптабын кыйла серүүндөтөт. Бирок, батыштан соккон аба агымы жана анын түн.-батыш, түштүкбатыш салаалары Түн. жана Чыгыш Ферганага тоскоолсуз кирип, облустун аймагына жана анын түрдүү ландшафттык зоналарына жагымдуу аба ырайын түзөт. Ички Теңир-Тоодо жайгашкан Кетмен-Төбө жана Тогуз-Торо өрөөндөрүнүн климаты облустун Фергана өндүрү жак бөлүгүнө караганда кыйла башкачараак. Бул өрөөндөрдө муздак тоо абасы туруп калат; декабрдан мартка чейинки темп-расынын орточо максимуму Түштүк Кыргызстандын башка метеорологиялык станцияларыныкына караганда 10°Сге төмөн болот. [[Жаан-чачын]] режими окшош болгондугуна карабастан, жааган жаан-чачындын өлчөмү менен абанын темпрасынын ортосунда айырмачылык сөзсүз болот. Аймактын деңиз деңгээлинен бийиктигине, тоо капталдарынын экспозицияларына жана рельефинин өзгөчөлүктөрүнө байланыштуу жайы ысык, жылуу, серүүн же суук болушу мүмкүн. Июлдун орточо температурасы этек тоо-адырлуу зонада 2522°С, жапыз тоолуу зонада 22-15°С, орто бийик тоолуу зонада 15-10°С, бийик тоолуу зонада 105°С, нивалдык-гляциалдык зонада 5-0°С. Жайдын биринчи жарымы жаанчыл, экинчи жарымы жана күз маалы өтө кургакчыл. Кышы жалпысынан мелүүн-суук, январдын орточо температурасы -3°Сден -15°Сге чейин. Эң төмөнкү темп-ра бийик тоолуу ойдуңдарда адатта Кызыл-Жарда (Тар ойдуңу) абсолюттук минимум -40,9°С, Чаткалда 39,8°С, ал эми ушул эле мезгилде муздак аба туруп калган ойдуңдарда Ошто -25,9°С, Кербенде(1280 м бийиктикте) -26,1°С гана болот. Ушундай эле кубулуш кышында Фергана өрөөнүндө да температуралык инверсияга байланыштуу пайда болот; тоолордо ойдуңдарга караганда жылуураак келет. Атмосфералык жаан-чачын бийиктик зоналуулук боюнча өзгөрөт жана ал ным алып келүүчү аба агымдарына карата жайгашуу экспозициясына байланыштуу. Фергана, Ат-Ойнок, Талас Ала-Тоолорунун түштүк-батыш капталдарында жаан-чачын 500-900 мм жана андан да мол жаайт. Токой-шалбаалуу талаа алкагында мелүүн-жылуу жана нымдуу жер ортолук деңиздик климат мүнөздүү, жаан-чачындын жылдык өлчөмү 500 ммден 900 ммге чейин, анын 50%и вегетация мезгилине туура келет. Чаткал системасына кирген тоолор орографиялык жактан ыктоодо жайгашкандыктан, жаан-чачынга салыштырмалуу жарды (400-500 мм), ал эми Чаткал кырка тоосунун түштүк-батыш капталына тоо аралык ички ойдуңдарындагыдай эле 300400 мм гана жаан-чачын жаайт. Жаан-чачын эң мол жааган мезгили жаз маалы, анын жылдык өлчөмүнүн 60%тен ашыгы кыш-жаз мезгилине туура келет, август-сентябрь эң аз жааган мезгил. Жаан-чачын көбүнчө жамгыр түрүндө жаайт. Тоолордо 2500-3000 мден жогору кардын өлчөмү кыйла зор (жылдык жаан-чачындын 30-50%). Кар катмарынын калыңдыгы тоо этеги-адырлуу зонада 20-25 смден, бийик тоолордо 90-100 смге чейин жетет. Фергана тоо тизмегинин кыр бөлүгүнө жакын кардын калыңдыгы 150 смдей болот.

== Суулары ==
Облустун аймагы, айрыкча Фергана тоо тизмегинин капталдары агын суу тармагынын жыштыгы жана алардын суусунун молдуулугу менен айырмаланат. Ири дарыялары: Нарын, Чаткал, Кара-Дарыя. Нарын дарыясы Фергана тоо тизмегинин тармактарын жана Чаак-Тоону кесип агат. Облустун чегинде Нарынга сол тараптан Көк-Ирим, Кемпир-Ата, Ничке-Сай жана башка, оң тараптан Толук, Торкен, Чычкан, Узун-Акмат, Кара-Суу жана башка суулар куят. Бул суулар терең өрөөндөр менен шар агып, нуктарында босоголор көп. Фергана тоо тизмегинин түштүк-батыш капталынан агып түшкөн суулардын бардыгы Кара-Дарыянын оң куймалары Чаңгет, Көгарт, КараҮңкүр, Майлы-Суу жана башка Ал эми облустун батышындагы Пачата, Чанач, Касан-Сай, Сумсар суулары Сыр-Дарыяга оң тараптан куят. Чаткал дарыясы Талас Ала-Тоосунун түштүк-батыш капталынан башталып, төмөнкү агымында кууш жана терең шаңшаардан чыга беришинде Пскем суусу менен кошулуп, Чырчык дарыясын түзөт. Анын ири куймалары: Чандалаш, Терс, Кара-Корум, Теректи-Сай жана башка Облустун дарыялары суу энергиясына өтө бай; Нарын дарыясына ГЭС каскады суу сактагычтары менен курулган. Дарыя суулары дээрлик сугатка пайдаланылат. Чаткал кырка тоосунун түндүк-чыгышындагы этек тоолорунда Сары-Челек, Көгала, Кара-Суу жана башка, Чаак-Тоонун түштүк капталдарында Кара-Көл жана башка көлдөрүнүн, дарыя өрөөндөрүн көчкү бөгөп калышынан пайда болгон тоо көлдөрү бар.

== Флорасы ==
Аймактын топурак-өсүмдүктөрү өтө ар түрдүү келип, таралышына бийиктик алкактуулук мүнөздүү. Облустун аймагынын эң жапыз бөлүгүн (деңиз деңгээлинен 500-900 м бийиктикте) шыбак-эфемердүү чөл жана жарым чөл өсүмдүктөрү (ак шыбак, ыраң, баялыш жана башка) ээлеп, анда ачык боз жана кадимки боз топурактар өөрчүйт. Бул топурактарга аз кесекчелүү борпоң структура мүнөздүү, чириндиси салыштырмалуу аз, ал эми минералдык сиңимдүү заттары арбын. Сугарганда түрдүү маданий өсүмдүктөр жакшы өсөт. Талаа өсүмдүктөрү бийик адырларды, айрым жерлерде жапыз тоолорду ээлеп, деңиз деңгээлинен 900-1300 м бийиктиктеги кеңири тилкени камтыйт. Чириндиси салыштырмалуу мол күңүрт боз топурак басымдуу. Өсүмдүктөрдөн пияз, түптүү арпа, түктүү буудайык, кызыл от, о. эле шыбак, сарындыз өсөт. Ушул эле зонада талаа жана шалбаа өсүмдүктөрүнүн арасында ксерофиттик сейрек токой, жыгач мистенин массивдери, сейрек долоно кездешет.

Деңиз деңгээлинен 1000-2200 м бийиктикте токойлуу талаа зонасы жайгашкан. Мында жаңгакмөмө жемиш токою талаалашкан шалбаалуу, бадалдуу, сейрек алмалуу жерлер менен кезектешип жатат. Токой астында кара коңур токой, бадалдар, шалбаа жана талаа өсүмдүктөрүнүн астында күңүрт боз тоо-талаа топурактары өөрчүйт. Жаңгак токоюнун астында өөрчүгөн топурак өзгөчө касиетке ээ: чириндиге бай, ал топуракка каралжын өң берип турат, жаңгак сымал структуралуу, ным сыйымдуулугу өтө зор жана башка Ошого байланыштуу, капталдардын кыйла эңкейиштигине карабай агын суулар жокко эсе, кар жана жамгыр суулары бүт кыртышка сиңип кетет. Облустун аймагынын зор аянтын (700 миң га) ээлеген жаңгак-мөмө-жемиш токоюнун чарбалык мааниси өтө зор. Ал токойлор Фергана жана Чаткал кырка тоолорунун Фергана өрөөнүн караган этек тоолорун ээлейт. Айрым жаңгак дарактары бириндеп 800 м бийиктиктен эле кездеше баштайт. Жаңгак токою деңиз деңгээлинен 1000-1200 мден 1800-1900 м бийиктикке чейин эң кеңири таралган. Жаңгак токоюнун арасында алма, алча, айвансары, карагат, итмурун, изирик жана башка дарак-бадал өсүмдүктөрү өсөт. Андан жогору 2200 м бийиктикке чейин да бирин-серин жаңгак дарактары кездешет. Жаңгак токоюнун чет жакаларында жапайы мөмө-жемиш дарактары алмурут, алча, бадам, жүзүм жана башка өсөт. Токой өсүмдүктөрү тоо капталдарынын түштүк, о. эле чыгыш экспозицияларынан башка бүт беттеринде өсүп, алар негизинен жаңгак жана жапайы мөмө-жемиш дарактарынан турат. Токойлуу талаа зонасынын ачык түштүк жана бир аз чыгыш капталдары эфемероиддүү шалбаа жана талаа менен капталган; аюу чач, пияз түптүү арпа, түктүү буудайык, кызыл от, ак сокто, кылкансыз түбү бош жана башка үстөмдүк кылат. Түрдүү чөп өсүмдүктөрүнөн бийик чатыр гүлдүүлөр аюу чач, шашыр өсөт. Кеңири аймакты ээлеген шалбаалуу талаанын бул бөлүктөрү негизинен кеч жаздагы жайкы жайыт катары пайдаланылат. Бул зонанын жантайыңкы капталдарында жана жайык кырларында кайрак эгин эгилет.
Субальп зонасы 2000-3000 м бийиктикти ээлейт. Мында субальп шалбаасы жана карагай, көк карагай, арча, кайың ж. б-дан турган токой өсүмдүктөрү кеңири таралган. Субальп зонасында күңүрт түстөгү тоо-токой жана тоо-шалбаа-талаанын күрөң, чанда кара топурак сымал топурак типтери өөрчүйт. Чөп өсүмдүктөрдөн флёмис, крестовник, шимүүр, түлкү куйрук, ак сокто жана башка өсөт. Субальп шалбаасы жайкы жайыт катары кеңири пайдаланылат. Альп зонасы кырка тоолордун бийик (3000 мден жогору) бөлүгүн ээлейт. Анда чымдак-чала чымдашкан тоо-шалбаа альп топурактары өөрчүйт. Зонанын басымдуу бөлүгүн аска, корум таш-шагылдар, чакан бөлүгүн альп шалбаасы ээлейт. Альп өсүмдүктөрүнүн ичинен эң кеңири таралганы көбүргөн басымдуулук кылган фитоценоздор болуп саналат. Көбүргөн менен кошо каз таман, козу кулак, таран жана башка да өсөт. Альп шалбаа зонасы кыска мезгилге жайыт катары пайдаланылат.

== Калкы ==
Облустун калкы республиканын калкынын 18,7%ын (2009; 993,8 миң) түзөт. Анын 23,0%ы (228,3 миң) шаарларда, калган 76,0%ы (765,5 миң) айыл-кыштактарда турат. Калкынын саны боюнча республикада Ош облусунан кийин 2-орунда. Көп улуттуу; басымдуу бөлүгү кыргыздар (2006; 71,0%), ошондой эле өзбек (24,6%), орус (1,2%), тажик (0,6%), түрк (0,6%), татар (0,5%), украин (0,1%) жана башка улуттардын өкүлдөрү да жашайт. Калктын орточо жыштыгы жалпы республиканыкына караганда бир аз жогору: 1 км2 жерге 29 адам (республикада 26) туура келет. Шаарлары: Жалал-Абад (облустун борбору, 97,2 миң), Таш-Көмүр (31,7 миң), Кара-Көл (20,8 миң), Майлы-Суу (22,8 миң), Кочкор-Ата (14,8 миң), Кербен (13,2 миң), Көк-Жаңгак (15,6 миң); шаарчалары: Кызыл-Жар (2,6), Кетмен-Төбө (1,9 миң), Көк-Таш (2,7 миң), Сумсар (6,0 миң), Терек-Сай (2,4 миң), Токтогул (16,4 миң), Шамалды-Сай (9,5 миң). Облустун калк көп жашаган айылдары (2009-жылы эл каттоо): Базар-Коргон (33,4 миң киши), Сузак (24,0 миң), Масы (13,9 миң), Казарман (9,5 миң), АлаБука (10,8 миң), Каныш-Кыя (2,4 миң).

Облустун жалпы калкынын жаш курактары боюнча бөлүнүшү: 16 жашка чейинки жаштардын саны 2006-жылы 388,1 миң адам (жалпы калктын 40,1%), эмгекке жарактуулары 510,4 миң
(53,1%), эмгек жашынан өткөндөр 62,3 миң (6,5%).

== Улуттук курамы ==
*[[Кыргыздар]] – 824 977 (71.9 %) (2016)
*[[Өзбектер]] – 289 587 (25.2 %)
*[[Орустар]] – 6 903 (0.6 %)
*[[Түрктөр]] – 6 569 (0.5 %)
*[[Тажиктер]] - 6 308 (0.5 %)
*[[Уйгурлар]] – 3 718 (0.3 %)
*[[Татарлар]] – 2 852 (0.2 %)
*[[Азербайжандар]] – 1 029 (0.08 %)
*Башка улуттар - 4 577 (0.3 %)

== Экономикасы ==
Жалал-Абад облусу экономикалык жактан өнүгүү деңгээли боюнча республикада Чүй облусунан кийинки 2-регион. Анын өнүгүшүн өнөр жай, айыл чарба, курулуш, транспорт жана байланыш, соода жана коомдук тамактануу тармактары, ал эми социалдык өсүшүн тейлөө кызмат, билим жана илим, саламаттык сактоо, маданият жана башка тармактарынын деңгээли аныктайт. Бул тармактар базар экономикасынын шартына ылайык ар түрлүү менчикке тиешелүү өндүрүштүк же тейлөөчү ишкана жана мекемелерден (өнөр жайчакан жана өнөктөш ишканалар, кооперациялар, акционердик коомдор, биржа жана фирмалар, дыйкан жана фермер чарбалары, ошондой эле жеке дыйкан чарбалары) жана башка өзүнчө ээлик кылуучу субъектилерден турат. Облуста 2009-жылдын башында чарба жүргүзүүчү субъектилердин саны 110202 болгон. Алардын 2,2%и мамлекеттик менчиктеги, 2,1%и коммуналык жана 95,7%и жеке менчиктеги ишканалар. Ишканалар түрлөрү боюнча ири (0,3%), орто (0,5%) жана чакан (1,8%), дыйкан (фермер) чарбалары (78,7%), жеке ишкерлер (18,1%) жана башка обочолонгон бөлүмчөлөр (0,6%) болуп бөлүнөт.

== Өнөр жай ==
Өнөр жай тармагында бардыгы 135 ишкана иштейт, алардын ичинен 102си өзүнчө баланста турган өнөр жайишканалары болгон (2005). Аларда 17,4 миңден ашык жумушчу иштеп, 2006-жылы 7007,8 млн сомдук (республиканын 19,5%) продукция өндүргөн. Ө. ж-дын негизги тармактары: электрэнергетика (өнөр жайпродукциясынын 54,0%ин түзөт), машина куруу (19,2%), отун (10,1%), түстүү металлургия (6,3%), жеңил (6,2%), тамак-аш (2,8%) жана башка өнөр жайтармактары. Облустун өнөр жайтармактарынан электр-энергетика, машина куруу, отун жана түстүү металлургиянын респ-дагы орду кыйла жогору.
* Электр энергетика
Облустун өнөр жайынын 54,0% продукциясын өндүрүп (республиканын электр-энергетикасынын 83,3%), 4 ишкананы камтыйт: Токтогул ГЭС каскадынын «Электрстанция» ААК (2007-жылы 1,9 млрд сомдук продукция өндүргөн), «Электрстанция» ААКтын ПСГЭСи (851,2 млн сом), «Улуттук электр» ААК (95,0 млн сом) жана «Жалал-Абад электро» АК (446,0 млн сом). Бул тармакта облустун жалпы өнөр жайында иштеген калктын 21,8%и эмгектенип, өнөр жайындагы негизги өндүрүш каражатынын (фондунун) 43,7%и топтолгон. Облуста 2008-жылы 10,5 млрд кВт-с электр энергиясы (республикадагы электр энергиясынын 89,4%и) өндүрүлгөн. Өндүрүлгөн электр энергиясынын басымдуу бөлүгү республиканын башка региондорунда пайдаланылат, чет өлкөлөргө экспорттолот.

2025-жылы Жалал-Абад аймагында энергетика жана өнөр жай тармактарындагы жаңы ивестициялык долбоорлор, анын ичинде &quot;Авлетим&quot; ГЭСин куруу, Жалал-Абад жашыл энергия долбоорун өнүктүрүү, &quot;Тегене&quot; көмүр кенин иштетүү жана [[Токтогул суу сактагычы|Токтогул суу сактагычында]] осетр балык чарбасын түзүү сунушталган&lt;ref&gt;https://www.tazabek.kg/news:2239386&lt;/ref&gt;.
* Отун өнөр жайы
Облустун үчүнчү маанилүү өнөр жай тармагы. Бул тармакта 2007-жылы өнөр жай продукциясынын 10,1%и өндүрүлгөн. Отун өнөр жай структурасына көмүр казып алуу, нефть жана жаратылыш газын өндүрүү, нефтини кайра иштетүү тармактары кирет. Көмүр казып алуу тармагында 4 ишкана иштеп, аларда 219 адам эмгектенген. 2008-жылы 44,7 миң т көмүр казылып алынган (респ-да казылып алынган көмүрдүн 9,1%и), 2005-жылы «Тегене» ЖЧКнын кубаттуулугунун 44,0%и, «Көк-Жаңгак шахтасы» МАКтын 25,8%и, «Таш-Көмүр» МАКтын 27,4%и гана пайдаланылган болсо, «Коргон-Таш» АК иштебей турган. Көмүр казып алуудагы мындай акыбалга биринчиден өндүрүлгөн көмүрдүн өздүк наркынын кымбаттыгы, экинчиден алардын сапатынын начардыгы, үчүнчүдөн аларды сатуудагы рыноктун тардыгы же жоктугу себеп болууда.
* Мунай жана табигый газ өндүрүү
Облустагы «Кыргызмунайгаз» АКсы, «Ань-Банг» ЖАК иштешкен. Алар 2008-жылы 55,0 миң т нефть (республика боюнча өндүрүүнүн 77,0%и) жана 17,3 млн м3 табигый газ (100%) өндүргөн. Облуста өндүрүлгөн жаратылыш газы Жалал-Абад, Кочкор-Ата шаарына берилип, азыраак бөлүгү Тажикстанга экспорттолот. Отун өнөр жайынын маанилүү тармактарынын бири нефтини кайра иштетүү. «Кыргыз Петролеум Компани» (КПК) биргелешкен ишканасы облуста өндүрүлгөн жана бөлөк өлкөлөрдөн ташылып келинген нефтини кайра иштетип, бензин (2007-жылы 35,0 миң т же респ-дагынын 46,7%и), дизелдик күйүүчү май (136,2 миң т же 95,8%и), мазут (220,0 миң тже 98,6%и) өндүргөн. Ишкана чыгарган нефть продуктулары республиканын түштүк райондорун толук камсыздай алат.
* Түстүү металлургия
Жалпы өнөр жай продукциясынын 6,3%ын түстүү металлургия өндүрүп, өнөр жай тармактарынын ичинен 4-орунда турат. Бул тармактын 3 ишканасы бар, алар: Макмал алтын кен комбинаты (2005-жылы 389,6 млн сомдук продукция өндүргөн; 1143 адам иштеген); «Кыргызалтын» ААКтын филиалы «Терек-Сай кени» (24,2 млн сом өндүрүп, 464 адам иштеген); «Кристалл» МАК (жарым өткөргүчтүү кристаллдык кремний жана башка түрлөрүн чыгаруучу КМШ өлкөлөрүндөгү жалгыз ишкана).
* Машина куруу жана металл иштетүү 
Өнөр жай тармактарынын ичинде 19,2% продукция өндүрүп, электр-энергетика ө. ж-нан кийинки 2-орунду ээлейт. Тармактын 19 ишканасы бар; ирилери: «Майлы-Суу электр лампа заводу» АК, «Нур» АК, ТТО з-ду, «Достук» АК, «Гидросталь-конструкция» АК, «Кыргызэлектроизолит» з-ду, ОП-36/10 ишканасы, «Жетиген» АК, «Анар» з-ду, «Ротор» чакан ишканасы жана башка Облустун машина куруу өнөр жайреспубликанын масштабында ушул тармактын 46,1% продукциясын өндүрүп, облустардын ичинен 1-орунда турат. Негизги продукциялары: электр лампалары (2007-жылы 171,2 млн даана), электр өткөрбөөчү (изоляциялоочу) материалдар (тасмалар) жана түтүкчөлөр, электр жылыткычтар, насос, автомобиль тетиктери. Бул тармакта өндүрүлгөн продукциянын көп түрү экспортко чыгарылат. «Майлы-Суу электр лампа заводу» АКтын продукциясынын 80,0%ке жакыны, «Нур» АКтын 60,0%тен ашык продукциясы экспорттолот. Негизги ишканалары Жалал-Абад, Кара-Көл, Көк-Жаңгак, Таш-Көмүр, Кочкор-Ата ш-нда, Сумсар шаарчасында жайгашкан.
* Токой, жыгаччылык жана целлюлоза-кагаз өнөр жайы
23 ишкана иштейт. Анын 18и токой өстүрүп, эмерек жана башка буюмдарды жасоого жарактуу жыгачтарды, отун даярдайт. Ал эми 5 ишкана жыгачтан эмерек жана башка буюмдарды жасоого ылайыкташкан. Негизги ишканалары: Жалал-Абад ш-ндагы «Эмерек», «Көгарт» АКтары, Базар-Коргон районундагы «Кыргыз-түрк вуд ИНДАСТРИ» биргелешкен ишканасы, токой чарбачылыгындагы чакан ишкана-цехтер жана башка Жаңгак жыгачынан, айрыкча анын уюлунан (кап) жогорку сапаттагы, баалуу, дүйнөлүк рынокко өтүмдүү эмерек жана башка буюмдарды жасоого жетишүү үчүн аракеттер көрүлүүдө.
* Курулуш материалдарын өндүрүү тармагы
12 ишкана иштейт (2007); негизги ишканалары: «Кыргызкурулушматериалдар» АК, «Темирташ» АК, темир-бетон заводу (Жалал-Абад ш-нда), «Ока-Керамика» ЖЧК (Кочкор-Атада), «Береке» АК (Майлы-Сууда), «Таш-Рабат» ЖЧК (Токтогул шаарчасында); чыгарган негизги продукциялары: темир-бетон конструкциялары, кыш, карапа, черепица, бетон, курулуш аралашмалары жана башка Айрым курулуш материалдары (кыш жана башка) Өзбекстанга (Анжиян, Наманган обл-на) сатылат.
* Жеңил өнөр жай
Жеңил өнөр жай тармагы өндүргөн продукциясынын көлөмү боюнча облустун өнөр жай структурасында 6,2%ти түзүп, 5-орунду ээлейт. Иштеген адамдардын саны боюнча тармактын респ-дагы үлүшү 17,3%, өндүргөн продукциясынын көлөмү боюнча 49,0%ти түзгөн. 2005-жылы жеңил өнөр жайтармагында 28 ишкана иштеген. Ири ишканалары: «Кыргыз пахтасы» жабык АК, «Мата» ААК, «Ак алтын» биргелешкен ишканасы, «Юнисеп Каттон-Рефинери», «Глейзер-Дунай-Нарын», «Актилек-А» ЖЧКлары жана башка Жеңил өнөр жайишканалары негизинен Жалал-Абад, Көк-Жаңгак, Майлы-Суу ш-нда, Аксы, Базар-Коргон, Ноокен, Токтогул р-ндорунда жайгашкан. Алардын чыгарган негизги продукциялары: чигитинен тазаланып таңылган пахта буласы, токулбаган кездеме, о. эле көйнөк, шым, төшөк, бут кийим жана башка Пахта буласы экспортко (негизинен Россияга) чыгарылат.
* Тамак-аш өнөр жайы
Облустун айыл чарбасында өндүрүлгөн продукцияларды кайра иштетип, эл керектөөчү товарларды, айрыкча азык-түлүктү өндүрүп, калктын муктаждыгын камсыз кылып туруучу маанилүү тармак. Анда 2006-жылы 54 ишкана иштеген. Ири ишканалары: «Келечек» АК (колбаса азыктары), «Сары алтын» (Таш-Көмүр ш-нда, ферменттелген тамеки), «Арак заводу» (41,5 млн сом), «Таттуу суу» (кондитер азыктары) АКтары, «Азиз тамеки» (ферменттелген тамеки). Ири ишканалары негизинен Жалал-Абад, Таш-Көмүр ш-нда жана Ала-Бука районунда жайгашкан. Облустун тамак-аш өнөр жай ишканалары 2008-жылы респ-да чыгарылган өсүмдүк майынын 69,6%, кондитер азыктарынын 13,5%, спирт ичимдигинин 4,8%, минералдуу суунун 20,8%, ферменттелген тамекинин 10,3%ин жана башка өндүргөн.
* Тоют чыгаруу өнөр жайы
Ун-акшак жана аралаш тоют чыгаруу өнөр жайында 2008-жылы 6 ишкана иштеп, аларда жалпы өнөр жайында иштегендердин 0,6%и эмгектенген. Негизги ишканалары Жалал-Абад шаарында жайгашкан; ири ишканалары: «Дан-ЮГ», «Марьям и Ко» ЖЧКлары, «Азретайып», Таш-Көмүр шаарындагы «Техник» АКтары жана башка Облустун башка ишканалары да бул тармактын кошумча продукцияларын чыгарат; ошондой эле облустун шаарларында, райондорунда, айыл-кыштактарында жеке менчик тегирмендер ун-акшак тартышат. 2008-жылы облуста 70,5 миң т ун чыгарылып, ал республикада өндүрүлгөн ундун 22,4%ин түзгөн.
Полиграфия өнөр жайынын 5 ишканасы иштейт; алар Жалал-Абад, Таш-Көмүр ш-ндагы басмаканалар жана чакан ишкана. Негизги продукциялары: китеп, гезит, бланк, этикетка жана башка ИДПнин 49,9%и а. ч-га туура келет. 2008-жылы 46 а. ч. кооперациясы, 2 орток дыйкан чарбасы, 4 АК, 8,2 миң жеке дыйкан (фермер) субъектилери катталып, алар 18467,5 млн сомдук продукция өндүргөн (республиканын жалпы продукциясынын 16,4%). А. ч-нда өндүрүлгөн продукциянын 62,4%и дыйканчылыкка туура келет, ал пахта, тамеки жана жашылча өстүрүүгө адистешкен. Кийинки жылдарда облустун жеринде кант кызылча жана май алынуучу өсүмдүктөр өстүрүлө баштады.
== Айыл чарбасы ==
Айыл чарбага жарактуу жери 1857,3 миң га, анын 9,0%и (167,1 миң га) айдоо, 0,5%и (9,2 миң га) көп жылдык мөмө-жемиш дарактары, 2,1%и (39,0 миң га) чабынды жана 88,4%и (1642,1 миң га) жайыт (2008). Эгин аянты 875,5 миң га болуп (респ-дагы эгин аянтынын 14,6%и), анда 72,9 миң га дан (12,4%), 22,9 миң га пахта (67,5%), 4,5 миң га тамеки (31,0%), 5,6 миң га картөшкө (8,1%), 7,2 миң га жашылча (15,3%), 13,5 миң га тоют (8,0%), 19,9 миң га май алынчу өсүмдүктөр (34,8%), калган 1,1 миң га жерге бакча өсүмдүктөрү эгилген. Булардан башка облустун жеринде 6,8 миң га мөмө-жемиш бактары (14,0%), 1,3 миң га жүзүм (16,7%) аянты болгон. 2008-жылы 234,9 миң т дан (респ-кадагынын жалпы 15,5%), 63,2 миң т пахта (66,6%), 1,1 миң т тамеки (8,1%), 96,6 миң т картөшкө (7,2%), 153,1 миң т жашылча (18,6%), 18,9 миң т бакча өсүмдүктөрү (28,8%), 39,5 миң т мөмө-жемиш (21,3%) жана 6,2 миң т жүзүм (23,4%) алынган.
* Мал чарба тармагы
Айыл чарба продукциясынын 37,1%ин өндүрөт. Облустун бардык чарбаларында 2009-жылдын 1-январында малдын саны миң баш менен эсептегенде: уй 241,3 (республиканын 19,7%), кой менен эчки 855,3 (19,0%), жылкы 51,6 (16,0%), чочко 0,9 (1,4%), үй куштары 756,4 (14,2%) болгон. Облустун мал чарбасынан 2008-жылы тирүү салмакта эсептегенде 46,8 миң т эт (республикада өндүрүлгөн эттин 14,1%и), 234,5 миң т чийки сүт (17,4%), 1,7 миң т жүн (14,5% ) жана 37,8 млн даана жумуртка (10,2%) өндүрүлгөн.

== Транспорту ==
Жалал-Абад облусунда автомобиль, темир жана аба жолдор жана куур транспорту бар. Алардын ичинен негизги орунду автомобиль транспорту ээлейт. 2000-жылы автомобиль транспорту менен 4971,9 миң т жүк (респ-дагы жүктүн 13,6%и), 461,6 млн жүргүнчү (10,6%) ташылган. Автомобиль жолунун негизин Бишкек Ош жолу түзөт. Андан башка Жалал-Абад Казарман, Үч-Коргон Кербен Ала-Бука Каныш-Кыя жана башка автомобиль жолдору жана Кара-Суу Жалал-Абад Көк-Жаңгак жана Наманган (Өзбекстан) Үч-Коргон Таш-Көмүр темир жол тармактары өтөт. Алардын узундугу чектелүү болгону менен башка өлкөлөр менен экономикалык байланыш түзүүдө мааниси чоң. Кочкор-Ата шаарчасынан ЖалалАбад ш-на чейин газ кууру жеткирилген. Жалал-Абад шаарында, Казарман, Кербен, Каныш-Кыя кыштагында аэропорттор иштеп, алардын Бишкек менен аба жол каттамы бар. Жалал-Абад  шаары Каракол, Чолпон-Ата шаары жана Казарман кыштагы менен жалпы аба жолдору аркылуу байланышат. Облустагы бардык шаарлар жана райондун борборлору облустун борбору Жалал-Абад шаары менен аба, кабель жана радиореле линиясы аркылуу байланышат. Облуста калкка кызмат көрсөтүүнүн жалпы көлөмү 2008-жылы 1199,6 млн сомду түзүп, республиканыкынын 7,1%ине барабар болгон.

2025-жылы Жалал-Абад облусунда келечектеги Чыгыш-Батыш транспорттук коридорунун негизги элементи болгон [[Кытай]]-[[Кыргызстан]]-[[Өзбекстан]] эл аралык [[темир жол]] долбоорунун алкагында туннель курулушу башталган&lt;ref&gt;https://economist.kg/transport/2025/04/29/v-dzhalal-abadskoi-oblasti-nachali-stroitielstvo-tonnielia-zhielieznoi-doroghi-knr-kr-ruz/&lt;/ref&gt;. Бул долбоор [[Борбордук Азия]] өлкөлөрүн Кытай менен байланыштырып, аймактын транзиттик потенциалын кеңейте турган жаңы транспорттук-логистикалык коридордун бир бөлүгү катары каралууда.

== Маданий турмушу ==
Облуста 13 ЖОЖ бар; анда 22,3 миң студент билим алып, аларда 970 окутуучу (анын ичинен 9 илимдин доктору, 67 илимдин кандидаты) иштеген. Ошондой эле 8 атайын орто (3,5 миң студент; 292 окутуучу), 22 кесиптик-техниктик (5,0 миң окуучу) окуу жайлары жана жалпы билим берүүчү 416 мектеп (221,3 миң окуучу; 14,1 миң мугалим) бар. Облус боюнча 293 мектепте кыргыз, 6 мектепте орус жана 38инде өзбек тилдеринде, ал эми 74 мектепте сабактар кыргыз, орус, өзбек тилдеринде окутулат.
Облус боюнча 92 клуб тибиндеги мекемелер, 3 автоклуб, 189 массалык китепканалар (2,0 млн нуска китеп жана журналдары менен), 11 ар түрдүү музейлер, а. и. Аксыдагы жана Тогуз-Тородогу тарых-мекен таануу музейлери, Сузак районунда Барпынын үй-музейи жана башка бар. Алардан башка балдардын 14 муз., 4 көркөм өнөр, 1 көркөм сүрөт мектептери, Жалал-Абад ш-ндагы Барпы атындагы кыргыз драма театры, Т. Тыныбеков атындагы филармония жана башка бар. Облусунун радио уктуруу жана телекөрсөтүү студиясы иштейт. 2006-жылы облуста 309 мед. дарылоо мекемеси болгон, анын 261и айылдык амбулаториялар, ооруканалар, фельдшердик-акушердик пункттар. Бардык мед. мекемелеринде 1664 врач (10 миң адамга 19 врач), 7066 мед. орто билимдүү кызматкер (81), 7700 орундуу койка (10 миң адамга 89 койка) болгон. Кийинки жылдарда ири ооруканаларда акы төлөп дарылануучулар үчүн атайын палаталар иштей баштады.

Жалал-Абад ш-нын жанында дарылык касиети жогору болгон минералдуу суунун базасында Жалал-Абад курорту иштейт. Облустун аймагы жаратылыш шартынын кооздугу, кен байлыктарынын ар түрдүүлүгү жана тарыхый эстеликтеринин сакталышы менен белгилүү. Дүйнө жүзүндөгү жаңгак токойлордун ичинен эң зор аянтты ээлеген белгилүү Түштүк Кырг-н жаңгак жана жемиш токоюнун 90%и облустун аймагында. Сары-Челек көлүнүн айланасы, Аркыт, Арстанбап, Кызыл-Үңкүр, Кара-Алма жана башка жерлердин кооздугун айрыкча белгилөөгө болот. Облустун аймагында таш доорунда адам жашаган Кара-Суу тургун жайы, Саймалы-Таш (б. з. ч. 2-к. б. з. 8-к.) жана Чаар-Таштагы таш бетине чегилген сүрөт-эстеликтер, Торкен көрүстөнүнүн (1-5-к.) калдыктары, 10-12-кылымдагы Күлбөс-Хан, Чанчар-Хан жана Тогуз-Торо шаар-чептеринин чалдыбарлары, Шах-Фазил (12-к.), Арстан бабанын (16-к.) кабырлары, Ыдырыс пайгамбардын күмбөзү (19-к-дын башы) жана акыркы жылдарда калыбына келтирилип, кайра курулган Курманбек баатырдын күмбөзү бар.

== Окуу жайлары ==
*  [[Жалал-Абад мамлекеттик университети]]
*  Жалал-Абад медицина окуу жайы
*  [[Жалал-Абад шаарындагы эл-аралык университет|Кыргызстан эл аралык университети Жалал-Абад институту]]
*  Экономика жана ишкердик Университети
*  Жалал-Абад маданият техникуму
*  Жалал-Абад педагогика окуу жайы
* [[Жалал-Абад областтык китепкананын тарыхы|Жалал-Абад областтык китепкана]]

== Колдонулган адабияттар ==
* “Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 3-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2011. ISBN 978–9967–14–074–5

== Шилтемелер ==
{{Kyrgyzstanprovinces}}

[[Категория:Жалал-Абад облусу| ]]</text>
      <sha1>pdju2zkza76tsyynnoij8dswbyz1qjn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Экономика</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1826</id>
    <revision>
      <id>652747</id>
      <parentid>539278</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T08:02:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>652747</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11984" sha1="k0kvxeycp04pd51jqpri884dtx6om3i" xml:space="preserve">{{Каталар}}
{{Комплекстүү илим
|Аталышы                 = Экономика
|Сүрөт                   = Supply-demand-right-shift-demand.svg
|Сүрөткө баяндама        = [[Суроо жана сунуш|Сурам жана сунуш]] модели баалардын өнөмдүн жеткиликтүүлүгү менен суроо-талаптын ортосундагы тең салмактуулуктун натыйжасында кандайча өзгөрөрүн сүрөттөйт
|Башка аталыштары        = 
|Темасы                  = 
|Изилдөө багыты          = өндүрүш, бөлүштүрүү, керектөө, алмашуу
|Түптөлгөн мезгили       = XVIII кылым
|Негизги багыттары       = [[Микроэкономика]], [[Макроэкономика]], Эл аралык экономика, Саясий экономия
|Жардамчы дисциплиналар  = Эконометрика, Математикалык экономика, Экономикалык-математикалык моделдөө
|Изилдөө борборлору      = 
|Олуттуу окумуштуулары   = Адам Смит, Давид Рикардо, Карл Маркс, Жон Стюарт Милль, Леон Вальрас, Альфред Маршалл, Жон Мейнард Кейнс, Фридрих фон Хайек
|Викиказына              = Economics
}}


'''Экономика''' товарларды жана кызматтарды [[Өндүрүш|өндүрүүнү]], [[Бөлүштүрүү (экономикада)|бөлүштүрүүнү]] жана керектөөнү изилдеген коомдук илим.

Экономика, экономикалык агенттердин жүрүм-турумуна жана экономикалардын кандай иштешине көңүл бурат. [[Микроэкономика]], жеке агенттерди жана базарларды, алардын өз ара аракеттерин жана өз ара аракеттеринин натыйжаларын камтыган экономиканын негизги элементтери катары каралган нерселерди талдаган бир тармак. Жеке агенттерге, мисалы, үй чарбалары, фирмалар, сатып алуучулар жана сатуучулар кириши мүмкүн. [[Макроэкономика]] экономиканы өндүрүү, керектөө, үнөмдөө жана инвестиция өз ара аракеттенген система катары жана ага таасир эткен факторлорду талдайт: эмгек ресурстарын, капиталды жана жерди пайдаланууну, валюта инфляциясын, экономикалык өсүүнү жана ушул элементтерге таасир эткен мамлекеттик саясатты.

Экономиканын башка кеңири айырмачылыктарына &quot;эмне&quot; деп мүнөздөмө берген позитивдүү экономика жана &quot;эмне болушу керек&quot; деген нормативдик экономика ортосундагы; акыл-эстүү жана жүрүм-турум экономикасынын ортосундагы; жана негизги экономика менен гетеродокстук экономиканын ортосундагы айырмачылыктар кирет.

Экономикалык талдоо [[Бизнес|бизнести]], [[Каржы|каржыны]], саламаттыкты сактоону, инженерияны жана өкмөттү камтыган бүткүл коомдо колдонулушу мүмкүн. Ал ошондой эле кылмыштуулук, [[билим берүү]], [[үй-бүлө]], [[феминизм]] [[укук]], [[философия]], [[саясат]], [[дин]], [[Коомдук институт|коомдук институттар]], [[согуш]], [[илим]] жана айлана-чөйрө сыяктуу ар түрдүү субъекттерге карата колдонулат.

== Экономикалык ой жүгүртүүнүн тарыхы ==

=== Байыркы доордон физиократтар аркылуу ===
Экономикалык жазуулар [[Месопотамия]], Грек, Урум, Индостан субконтинентинен, [[Кытай]], [[Персия]] жана Арап цивилизацияларынан башталган. Экономикалык осуяттар Боэотиялык акын Гесиоддун жазуу мезгилинде пайда болгон жана бир нече экономикалык тарыхчылар Гесиоддун өзүн &quot;биринчи экономист&quot; деп мүнөздөшкөн. Антикалык мезгилден Ранессанска чейинки белгилүү жазуучулардын катарына [[Ксенофонт|Аристотел, Ксенофонт]], Чанакя (Каутиля деп да белгилүү), Чин Ши Хуаң, Томас Акуинас жана Ибн Калдун кирет. Жозеп Шумпетер Акуинасты табигый мыйзамдын чегинде акча, пайыздык жана баалуулук теориясын &quot;илимий экономиканын негиздөөчүсү болууга башка топторго караганда жакыныраак&quot; деп мүнөздөгөн. 

[[Файл:Lorrain.seaport.jpg|thumb|upright=1.15|Меркантилизмдин алтын чагында Прансуз лиманынын 1638 сүрөтү|alt=A seaport with a ship arriving]]

Кийинчерээк &quot;меркантилисттер&quot; жана &quot;физиократтар&quot; деп аталган эки топ, теманын кийинки өнүгүүсүнө түздөн-түз таасир эткен. Эки топ тең Европада экономикалык улутчулдуктун жана заманбап капитализмдин күч алышы менен байланыштуу болгон. Меркантилизм, соодагерлер болобу же мамлекеттик ишмерлер болобу, өнүккөн брошүралык адабиятта 16чы кылымдан 18чи кылымга чейин өнүккөн экономикалык доктрина болгон. Анда улуттун байлыгы анын алтын менен күмүштүн топтолушунан көз каранды деп айтылган. Доктрина экспорттолуучу товарларды өндүрүүдө колдонула турган арзан чийки заттарды импорттоону жана чет өлкөлүк өндүрүш товарларына коргоочу тарифтерди киргищүүнү жана колонияларда өндүрүшкө тыюу салууну мамлекеттик жөнгө салууну талап кылган.

18чи-кылым француз ойчулдарынын жана жазуучуларынын тобу болгон физиократтар, экономика идеясын кирешелердин жана өндүрүштүн айланма агымы катары иштеп чыгышкан. Физиократтар айыл чарба өндүрүшү гана өздүк нарктан ашыкча пайда алып келген, ошондуктан айыл чарба бардык байлыктын негизи болгон деп эсептешкен. Ошентип, алар айыл чарбасынын эсебинен өндүрүштү жана сооданы, анын ичинде импорттук тарифтерди өнүктүрүүнүн меркантилисттик саясатына каршы чыгышты. Физиократтар административдик чыгымы көп салык жыйымдарын жер ээлеринин кирешелеринен алынуучу бирдиктүү салыкка алмаштырууну жакташты. Көпчүлүк меркантилисттик соода эрежелерине каршы реакцияда физиократтар өкмөттүн экономикага минималдуу кийлигишүүсүн талап кылган Лайсез-Фэй саясатын жакташты.

[[Адам Смит]] (1723–1790) баштапкы экономикалык теоретик. Смит, меркантилисттерди кескин сынга алган, бирок физиократтык системаны &quot;бардык кемчиликтери менен&quot; &quot;балким, жарыяланган чындыкка эң таза жакындоо&quot; деп мүнөздөгөн.

=== Классикалык саясий экономия ===
1776 жылы Адам Смиттин «Элдердин байлыгы» китебинин жарыкка чыгышы «экономиканын өзүнчө дисциплина катары эффективдүү жаралышы» деп мүнөздөлгөн. Китепте жер, эмгек жана капитал өндүрүштүн үч фактору жана айыл чарбасы гана өндүрүмдүү болот деген физиократиялык идеядан айырмаланып, мамлекеттин байлыгынын негизги салымы катары аныкталган.

Смит эмгекти бөлүштүрүү аркылуу адистештирүүнүн потенциалдуу артыкчылыктарын, анын ичинде эмгек өндүрүмдүүлүгүн жогорулатууну жана шаар менен өлкөнүн ортосундагы же башка өлкөлөрдүн ортосундагы соодадан түшкөн пайданы талкуулайт. Анын «эмгектин бөлүштүрүлүшү базардын масштабы менен чектелет» деген «теоремасы» «фирма менен тармактын функцияларынын теориясынын өзөгү» жана «экономиканы уюштуруунун негизги принциби» катары сүрөттөлгөн. Смитке ошондой эле &quot;экономикадагы эң маанилүү сунуш&quot; жана ресурстарды бөлүштүрүү теориясынын негизи деп аталат - атаандаштыктын шартында ресурс ээлери (эмгектин, жердин жана капиталдын) эң пайдалуу пайдаланууну издешет, натыйжада тең салмактуулукта бардык колдонуулар үчүн бирдей кирешелүүлүк нормасы (окутуу жана жумушсуздук сыяктуу факторлордон келип чыккан көрүнгөн айырмачылыктарга туураланган).

«Бардык экономикадагы эң атактуу үзүндүлөрдүн бирин» камтыган аргументте Смит ар бир инсанды коом үчүн эмес, өз кызыкчылыгы үчүн жана пайда үчүн колдонууга аракет кылып жатканын көрсөтөт. ата мекендик өнөр жайда капиталды ишке киргизүү үчүн кандайдыр бир деңгээлде зарыл жана продукциянын наркына оң байланыштуу.</text>
      <sha1>k0kvxeycp04pd51jqpri884dtx6om3i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>652748</id>
      <parentid>652747</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T08:02:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>652748</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12026" sha1="h7o2aecbh6hn9ose61mwrqagg5su0b7" xml:space="preserve">{{Каталар}}
{{Комплекстүү илим
|Аталышы                 = Экономика
|Сүрөт                   = Supply-demand-right-shift-demand.svg
|Сүрөткө баяндама        = [[Суроо жана сунуш|Сурам жана сунуш]] модели баалардын өнөмдүн жеткиликтүүлүгү менен суроо-талаптын ортосундагы тең салмактуулуктун натыйжасында кандайча өзгөрөрүн сүрөттөйт
|Башка аталыштары        = 
|Темасы                  = 
|Изилдөө багыты          = өндүрүш, бөлүштүрүү, керектөө, алмашуу
|Түптөлгөн мезгили       = XVIII кылым
|Негизги багыттары       = [[Микроэкономика]], [[Макроэкономика]], Эл аралык экономика, Саясий экономия
|Жардамчы дисциплиналар  = Эконометрика, Математикалык экономика, Экономикалык-математикалык моделдөө
|Изилдөө борборлору      = 
|Олуттуу окумуштуулары   = Адам Смит, Давид Рикардо, Карл Маркс, Жон Стюарт Милль, Леон Вальрас, Альфред Маршалл, Жон Мейнард Кейнс, Фридрих фон Хайек
|Викиказына              = Economics
}}


'''Экономика''' товарларды жана кызматтарды [[Өндүрүш|өндүрүүнү]], [[Бөлүштүрүү (экономикада)|бөлүштүрүүнү]] жана керектөөнү изилдеген коомдук илим.

Экономика, экономикалык агенттердин жүрүм-турумуна жана экономикалардын кандай иштешине көңүл бурат. [[Микроэкономика]], жеке агенттерди жана базарларды, алардын өз ара аракеттерин жана өз ара аракеттеринин натыйжаларын камтыган экономиканын негизги элементтери катары каралган нерселерди талдаган бир тармак. Жеке агенттерге, мисалы, үй чарбалары, фирмалар, сатып алуучулар жана сатуучулар кириши мүмкүн. [[Макроэкономика]] экономиканы өндүрүү, керектөө, үнөмдөө жана инвестиция өз ара аракеттенген система катары жана ага таасир эткен факторлорду талдайт: эмгек ресурстарын, капиталды жана жерди пайдаланууну, валюта инфляциясын, экономикалык өсүүнү жана ушул элементтерге таасир эткен мамлекеттик саясатты.

Экономиканын башка кеңири айырмачылыктарына &quot;эмне&quot; деп мүнөздөмө берген позитивдүү экономика жана &quot;эмне болушу керек&quot; деген нормативдик экономика ортосундагы; акыл-эстүү жана жүрүм-турум экономикасынын ортосундагы; жана негизги экономика менен гетеродокстук экономиканын ортосундагы айырмачылыктар кирет.

Экономикалык талдоо [[Бизнес|бизнести]], [[Каржы|каржыны]], саламаттыкты сактоону, инженерияны жана өкмөттү камтыган бүткүл коомдо колдонулушу мүмкүн. Ал ошондой эле кылмыштуулук, [[билим берүү]], [[үй-бүлө]], [[феминизм]] [[укук]], [[философия]], [[саясат]], [[дин]], [[Коомдук институт|коомдук институттар]], [[согуш]], [[илим]] жана айлана-чөйрө сыяктуу ар түрдүү субъекттерге карата колдонулат.

== Экономикалык ой жүгүртүүнүн тарыхы ==

=== Байыркы доордон физиократтар аркылуу ===
Экономикалык жазуулар [[Месопотамия]], Грек, Урум, Индостан субконтинентинен, [[Кытай]], [[Персия]] жана Арап цивилизацияларынан башталган. Экономикалык осуяттар Боэотиялык акын Гесиоддун жазуу мезгилинде пайда болгон жана бир нече экономикалык тарыхчылар Гесиоддун өзүн &quot;биринчи экономист&quot; деп мүнөздөшкөн. Антикалык мезгилден Ранессанска чейинки белгилүү жазуучулардын катарына [[Ксенофонт|Аристотел, Ксенофонт]], Чанакя (Каутиля деп да белгилүү), Чин Ши Хуаң, Томас Акуинас жана Ибн Калдун кирет. Жозеп Шумпетер Акуинасты табигый мыйзамдын чегинде акча, пайыздык жана баалуулук теориясын &quot;илимий экономиканын негиздөөчүсү болууга башка топторго караганда жакыныраак&quot; деп мүнөздөгөн. 

[[Файл:Lorrain.seaport.jpg|thumb|upright=1.15|Меркантилизмдин алтын чагында Прансуз лиманынын 1638 сүрөтү|alt=A seaport with a ship arriving]]

Кийинчерээк &quot;меркантилисттер&quot; жана &quot;физиократтар&quot; деп аталган эки топ, теманын кийинки өнүгүүсүнө түздөн-түз таасир эткен. Эки топ тең Европада экономикалык улутчулдуктун жана заманбап капитализмдин күч алышы менен байланыштуу болгон. Меркантилизм, соодагерлер болобу же мамлекеттик ишмерлер болобу, өнүккөн брошүралык адабиятта 16чы кылымдан 18чи кылымга чейин өнүккөн экономикалык доктрина болгон. Анда улуттун байлыгы анын алтын менен күмүштүн топтолушунан көз каранды деп айтылган. Доктрина экспорттолуучу товарларды өндүрүүдө колдонула турган арзан чийки заттарды импорттоону жана чет өлкөлүк өндүрүш товарларына коргоочу тарифтерди киргищүүнү жана колонияларда өндүрүшкө тыюу салууну мамлекеттик жөнгө салууну талап кылган.

18чи-кылым француз ойчулдарынын жана жазуучуларынын тобу болгон физиократтар, экономика идеясын кирешелердин жана өндүрүштүн айланма агымы катары иштеп чыгышкан. Физиократтар айыл чарба өндүрүшү гана өздүк нарктан ашыкча пайда алып келген, ошондуктан айыл чарба бардык байлыктын негизи болгон деп эсептешкен. Ошентип, алар айыл чарбасынын эсебинен өндүрүштү жана сооданы, анын ичинде импорттук тарифтерди өнүктүрүүнүн меркантилисттик саясатына каршы чыгышты. Физиократтар административдик чыгымы көп салык жыйымдарын жер ээлеринин кирешелеринен алынуучу бирдиктүү салыкка алмаштырууну жакташты. Көпчүлүк меркантилисттик соода эрежелерине каршы реакцияда физиократтар өкмөттүн экономикага минималдуу кийлигишүүсүн талап кылган Лайсез-Фэй саясатын жакташты.

[[Адам Смит]] (1723–1790) баштапкы экономикалык теоретик. Смит, меркантилисттерди кескин сынга алган, бирок физиократтык системаны &quot;бардык кемчиликтери менен&quot; &quot;балким, жарыяланган чындыкка эң таза жакындоо&quot; деп мүнөздөгөн.

=== Классикалык саясий экономия ===
1776 жылы Адам Смиттин «Элдердин байлыгы» китебинин жарыкка чыгышы «экономиканын өзүнчө дисциплина катары эффективдүү жаралышы» деп мүнөздөлгөн. Китепте жер, эмгек жана капитал өндүрүштүн үч фактору жана айыл чарбасы гана өндүрүмдүү болот деген физиократиялык идеядан айырмаланып, мамлекеттин байлыгынын негизги салымы катары аныкталган.

Смит эмгекти бөлүштүрүү аркылуу адистештирүүнүн потенциалдуу артыкчылыктарын, анын ичинде эмгек өндүрүмдүүлүгүн жогорулатууну жана шаар менен өлкөнүн ортосундагы же башка өлкөлөрдүн ортосундагы соодадан түшкөн пайданы талкуулайт. Анын «эмгектин бөлүштүрүлүшү базардын масштабы менен чектелет» деген «теоремасы» «фирма менен тармактын функцияларынын теориясынын өзөгү» жана «экономиканы уюштуруунун негизги принциби» катары сүрөттөлгөн. Смитке ошондой эле &quot;экономикадагы эң маанилүү сунуш&quot; жана ресурстарды бөлүштүрүү теориясынын негизи деп аталат - атаандаштыктын шартында ресурс ээлери (эмгектин, жердин жана капиталдын) эң пайдалуу пайдаланууну издешет, натыйжада тең салмактуулукта бардык колдонуулар үчүн бирдей кирешелүүлүк нормасы (окутуу жана жумушсуздук сыяктуу факторлордон келип чыккан көрүнгөн айырмачылыктарга туураланган).

«Бардык экономикадагы эң атактуу үзүндүлөрдүн бирин» камтыган аргументте Смит ар бир инсанды коом үчүн эмес, өз кызыкчылыгы үчүн жана пайда үчүн колдонууга аракет кылып жатканын көрсөтөт. ата мекендик өнөр жайда капиталды ишке киргизүү үчүн кандайдыр бир деңгээлде зарыл жана продукциянын наркына оң байланыштуу.
[[Категория:Экономика]]</text>
      <sha1>h7o2aecbh6hn9ose61mwrqagg5su0b7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Аялдардын укуктары</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21807</id>
    <revision>
      <id>652754</id>
      <parentid>492835</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T11:25:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>652754</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65916" sha1="0u4329df7ew7dgiicvwvey44bz4w9ng" xml:space="preserve">[[Файл:Annie Kenney and Christabel Pankhurst.jpg|thumb|280px|Энни Кенни менен Кристабель Панкхерст аялдардын шайлоо укугу үчүн күрөшүүү акциялары учурунда.]]
'''Аялдардын укуктары''' – [[Адам укуктары|адамдын жалпы укуктары]], ошондой эле аялдардын биологиялык өзгөчөлүктөрү, социалдык жана үй-бүлөлүк статусу менен шартталган укуктары менен эркиндиктеринин жыйындысы. 1945-жылдан кийин А. у. Эл-аралык-укуктук жөнгө салуунун маанилүү объектилеринин бири болуп калды (аялдардын абалына тийешелүү бир катар атайын конвенциялар кабыл алынды). Аялдардын укуктары – ар бир аялга, кызга [[Жарандык|жарандыгына]], жаш курагына, [[Раса|расасына]], этникалык жана диний өзгөчөлүгүнө карабай туулгандан тарта таандык жана тартып алгыс [[Укук|укуктар]].

Кээ бир өлкөлөрдө бул укуктар мыйзам, жергиликтүү үрп-адат жана жүрүм-турум менен институтташтырылган же колдоого алынат, ал эми башкаларында алар этибарга алынбайт жана басылышат.

Көбүнчө аялдардын укуктары жөнүндөгү түшүнүктөр менен байланышкан маселелерге дененин бүтүндүгүн жана өз алдынчалуулугун, сексуалдык зомбулуктан эркин болуу, добуш берүү, мамлекеттик кызматтарды ээлөө, мыйзамдуу келишимдерди түзүү, үй-бүлөлүк укукта бирдей укуктарга ээ болуу, иштөө, адилет эмгек акы же бирдей акы алуу, репродуктивдүү укуктарга ээ болуу, менчикке ээ болуу жана билим алуу кирет.&lt;ref&gt;Lockwood, Bert B. (ed.), Women's Rights: A &quot;Human Rights Quarterly&quot; Reader (Johns Hopkins University Press, 2006), (англ.). &lt;nowiki&gt;ISBN 978-0-8018-8374-3&lt;/nowiki&gt;.&lt;/ref&gt;

== Тарыхы ==
Байыркы Шумерияда аялдар мүлк сатып алууга, мүлккө ээлик кылууга, сатууга жана мурастоого укуктуу болушкан деген маалымат бар.&lt;ref&gt;Kramer, Samuel Noah (1963), [https://books.google.kg/books?id=IuxIdug8DBUC&amp;printsec=frontcover&amp;dq=isbn:9780226452388&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false The Sumerians: Their History, Culture, and Character] University of Chicago Press, (англ.). &lt;nowiki&gt;ISBN 978-0-226-45238-8&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt; Алар соода менен алектенип жана сотто күбө катары көрсөтмө бере алышкан.

Байыркы [[Мисир|Мысырда]] аялдар ал учурдагы башка көптөгөн өнүккөн цивилизациялардагы аялдарга, мисалы, байыркы [[Греция]] жана [[Рим|Римдеги]] аялдарга салыштырмалуу бийик статуста болушкан. Мысырдык аялдар мурас калтырууда эркектер менен тең укуктуу болуп эсептелген, согуштан бөлөк учурларда өлкөдө кыймыл эркиндигине ээ болушкан, келишим түзүүгө, сотторго катышууга, бирөөнү сотко берүүгө, балдарды өз наамына каттоого укуктуу болушкан. Птолемей доорунун тушунда Мысырда жашаган жана күйөөсүнөн көз каранды грек аялдары мысырдык аялдардын өз алдынчалыгына, эркиндигине суктанышкан деп айтылат.&lt;ref&gt;Bob Brier, [https://books.google.kg/books?id=h1LsCh68d7kC&amp;printsec=frontcover&amp;dq=isbn:9780313353062&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false Hoyt Hobbs. Daily Life of the Ancient Egyptians]. — Westport: Greenwood Press, 2008. — &lt;nowiki&gt;ISBN 978-0-313-35306-2&lt;/nowiki&gt;.&lt;/ref&gt;

Байыркы [[Афины|Афиныда]] аялдардын укуктары кыйла чектелүү болгон. Алар үчүн көп тармактар кол жеткис болгон, аларга жетүүгө умтулган аялдар коомдук кескин сын-пикирлерге дуушар болушкан.&lt;ref&gt;Schaps, D. M. [https://www.jstor.org/stable/284411 &quot;What Was Free about a Free Athenian Woman?&quot;] // Transactions of the American Philological Society. — 1998.&lt;/ref&gt;

Батыш [[Европа|Европадагы]] аялдар үчүн никеге туруу менен башталып, никени токтотуу менен аяктаган өзгөчө жөндөмсүздүк иштелип чыккан. Англис укугунда турмушка чыккан аял өзүнүн укуктук жекелигин таптакыр жоготкон, күйөө-аял бир адам деп саналган, ал адам – күйөө. Күйөөсү аялы менен келишим түзө алган эмес, аялынын турмушка чыга элек кезиндеги карыздары күйөөнүн карызына айланган, аял турмушка чыгары менен анын керээзи жокко чыгып, бардык кыймылдуу мүлкү күйөөсүнүн менчиги деп таанылган. Аял өз алдынча келишим түзө алган эмес, күйөөсүнүн макулдугу менен түзүлгөн келишимге аял эмес, күйөөсү жоопкер болгон. 1882-жылы гана Улуу Британиядагы аялдар мүлккө ортомчусуз ээлик кылуу жана керээз калтыруу укугуна ээ болушту.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://dic.academic.ru/dic.nsf/brokgauz_efron/40701/%D0%96%D0%B5%D0%BD%D1%89%D0%B8%D0%BD%D0%B0 Женщина, в гражданском праве // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона] (орус.). — СПб., 1890—1907.&lt;/ref&gt;

[[Америка Кошмо Штаттары|АКШнын]] биринчи болуп Миссисипи штаты 1839-жылы никелүү аялдын жеке менчикке болгон укугу жөнүндө мыйзам кабыл алып, артынан башка штаттар да кабыл ала башташкан.&lt;ref&gt;Married Women’s Property Acts United States [1839] https://www.britannica.com/event/Married-Womens-Property-Acts-United-States-1839 Текшерилген күн: бугу айынын 20, 2022.&lt;/ref&gt; Ушундай эле мыйзамды [[Швеция]] 1874-жылы кабыл алды.&lt;ref&gt;[https://theoryandpractice.ru/posts/17679-pokonchit-s-yarmarkoy-nevest-kak-zhenshchiny-v-xix-veke-dobivalis-prava-lyubit-i-razvoditsya Покончить с ярмаркой невест: как женщины в XIX веке добивались права любить и разводиться] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210709190413/https://theoryandpractice.ru/posts/17679-pokonchit-s-yarmarkoy-nevest-kak-zhenshchiny-v-xix-veke-dobivalis-prava-lyubit-i-razvoditsya |date=2021-07-09 }} (орус.). Текшерилген күн: бугу айынын 20, 2022.&lt;/ref&gt;

[[Германия]] күйөөсү аялынын никеге чейинки мүлктөрүнө ээлик кылуусун токтотуп, никеден кийин табылган мүлктөрдү экөөсүнүн жалпы мүлкү деп тааный турган мыйзамды 1957-жылы кабыл алган.&lt;ref&gt;[https://germania-online.diplo.de/ru-dz-ru/politik/-/2199688 Перемены участи: краткая история борьбы за права женщин в Германии.] (орус.). Текшерилген күн: бугу айынын 20, 2022.&lt;/ref&gt;  

АКШда 1963-жылдан баштап бирдей эмгек маяна, эмгек акы чөйрөсүндө жыныс белгисине карап дискриминациялоого тыюу салуу жөнүндө мыйзам иштеп баштаган. 1968-жылы турак жай курулушунда жыныстардын бирдейлиги, 1974-жылы аялдардын билим алуудагы теңдиги, 1975-жылы насыялоо ишинде бирдей мүмкүнчүлүктөр жөнүндө мыйзамдар кабыл алынган.&lt;ref&gt;[https://www.kommersant.ru/doc/387897 От женщины до тоже человека] (орус.).Текшерилген күн: бугу айынын 20, 2022.&lt;/ref&gt;

Медициналык көрсөтмөсүз абортторго [[Улуу Британия|Улуу Британияда]] 1967-жылы, [[Америка Кошмо Штаттары|АКШда]] 1973-жылы, [[Франция|Францияда]] 1979-жылы уруксат берилген.

1917-жылдагы Октябрь революциясы Россияда аялдардын абалынын терең жана бардыгын кучагына алган өзгөрүүлөрдүн башталышын белгиледи. 1917-жылы декабрда Бүткүл россиялык Борбордук Аткаруу Комитети жана Элдик Комиссарлар Совети нике жана ажырашуу жөнүндө декреттерди кабыл алышкан, алар күйөө менен аялга бирдей укуктарды берген. 1918-жылы январь айында Советтердин Бүткүл россиялык III съезди аялдарга эркектер менен бирдей саясий укуктарды берген «Эмгекчи жана эксплуатацияланган элдин укуктарынын декларациясын» бекитти. 1918-жылдын июль айында советтик биринчи Конституция бул укуктарды жана эркектер менен аялдардын закондуу теңдигин камсыз кылган. 1920-1930-жылдар аялдарды массалык түрдө коомдук иштерге тартуу мезгили болду.&lt;ref&gt;Гамелько, Е. В. [https://moluch.ru/archive/16/527/ Советское законодательство о положении женщины в 1917-1930-гг.] / Е. В. Гамелько. (орус.).  // Молодой ученый. — 2010. — № 5 (16). — Т. 2. — б. 97-99.&lt;/ref&gt;
[[Файл:Hujum.png|alt=8-март Аялдардын эл аралык күнүндө Анжияндагы паранжаларды өрттөө, 1927-ж|left|thumb|400x400px|8-март Аялдардын эл аралык күнүндө Анжияндагы паранжаларды өрттөө, 1927-ж]]
Коомдук өндүрүштө жалпы жумушчулардын жана кызматчылардын 51 пайызын аялдар түзүп турган учурлар болду.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Поленина С. В. [https://a-z.ru/women/texts/polenrd.htm Советская женщина в обществе и семье // Роль женщины в современном обществе]  (орус.). макалалар тизмеси II. Москва, 1985/ б. 203-218.&lt;/ref&gt; Билим алууда советтик аялдар 1920-жылдардан кийин эл чарбачылыгында иштеген жогорку жана орто билимдүү адистердин 59 пайызын түздү.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; 1981-жылы аялдар ЖОЖдордо окуган студенттердин 52 пайызын, орто атайын билим берүү мекемелеринде окугандардын 56 пайызын түзгөн. 1980-жылкы шайлоолордо 1 миллиондон ашык аял жергиликтүү Советтердин депутаты болуп шайланды. Бул – жалпы депутаттардын 50 пайызы болчу.

Орто Азияда аялдардын укугу жана эркиндигин чагылдырган көрүнүктүү окуялардын бири – Худжум операциясы. Худжум (түрк. “баштоо, киришүү”) – аялдардын статусун өзгөртүү максатында 1920-30-жылдары Орто Азияда жүргүзүлгөн кампания. [[Орто Азия|Орто Азияда]] көп аялдуулук, жашы жете элек кыздарды күйөөгө берүү, аялды мураска калтыруу (күйөөсү каза болсо, анын бир тууганына энчилеп берүү) көрүнүштөрү кездешчү.&lt;ref&gt;Татыбекова Ж.С. Великий Октябрь и женщины Киргизстана. (орус.). Фрунзе: Кыргызстан, 1975&lt;/ref&gt; 1920-жылдары СССР боюнча аялдардын коомдогу статусун жакшыртуу саясаты старт алган. 1920-жылдын ортосунда “Чыгыш аялдарынын боштондугу” кампаниясынын алкагында атайын көрсөтмө иштелип чыккан – бул худжум. Аялдар бала багуу, гигиена, укук, медицина боюнча окутула баштаган. [[Худжум («Чабуул»)|Худжум]] – аялдардын коомчулук алдында паранжысын чечип өрттөгөн акциялары менен белгилүү. Совет бийлиги 1924-жылы “Калың төлөөнү жоюу тууралуу” декретти күчүнө киргизген, ушундан кийин биринчилерден болуп өзбек жумушчулары массалык түрдө паранжа ташташкан.&lt;ref&gt;Журнал «Смена» № 965 от август 1967 год (орус.).&lt;/ref&gt;

7-кылымга чейин Араб жарым аралдарында бир үй-бүлөнүн бирден ашык кызы болсо, алар жүк болуп көрүнсө, аларды тирүүлөй көмүшкөн.&lt;ref&gt;А. Safi, [https://historyofyesterday.com/pre-islamic-arabs-used-to-bury-their-children-alive-994d9290c7a0 Pre-Islamic Arabs Used to Bury Their Children Alive] (англ.). Текшерилген күн: бугу айынын 22,2022.&lt;/ref&gt; Жаңы диндин пайда болушу менен жаңы төрөлгөн наристелерди өлтүрүүгө тыюу салынган. Куран аяттарынын биринде бул тууралуу минтип жазылган: “Ачкачылыктан коркуп өз балдарыңарды өлтүрбөгүлө, биз аларды жана силерди багабыз...”.&lt;ref&gt;[[Сура 17 «Аль-Исра», аят 31]]&lt;/ref&gt; Ымыркайларды өлтүрүү салты токтогону менен, кыздарга караганда уул балдарга дагы деле артыкчылык берилет.

Түркияда феминисттик кыймылдар XIX кылымда Осмон империясы кулаган тушта башталган. Гендердик теңдиктин идеалы расмий деңгээлде Мустафа Кемаль Ататүрктүн башкаруусу тушунда кабыл алынган деп эсептелет. Анын модернизацияланган реформалары көп аялдуулукка тыюу салууну да камтыган, жыйынтыгы түрк аялдарына саясий укук берүүгө алып барды.  

Түркияда 1908-жылы алгачкы аялдар ассоциациясы, аялдарды социалдык камсыздоо боюнча Осмон уюму түзүлгөн. Түркия 1930-жылы аялдарга толук саясий укук берди, аялдар муниципалдык деңгээлде шайлоо жана шайланууга мүмкүнчүлүк алышты, 1934-жылы бул укук улуттук деңгээлге көтөрүлдү. Түркия Конституциялык соттун жетекчилигине аял бекитилген дүйнөдөгү биринчи өлкө.&lt;ref&gt;Великое Национальное Собрание Турции.  &lt;nowiki&gt;https://www5.tbmm.gov.tr/yayinlar/yabanci_diller/TBMM_Rusca.pdf&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt;

Африкалык коомдордо тарыхка белгилүү аял лидерлер 7-кылымдан баштап болуп келген. Маданият жана чөлкөмдүн динамикасынын көп тараптуулугу көп кылымдар бою бири-бири менен өз ара аракетте болду, татаал жана карама каршылыктуу гендердик маданиятты жаратты дешет адистер.&lt;ref&gt;[https://www.encyclopedia.com/history/dictionaries-thesauruses-pictures-and-press-releases/feminism-africa-and-african-diaspora &quot;Feminism: Africa and African Diaspora] .&quot; New Dictionary of the History of Ideas. (англ.). ''Encyclopedia.com.'' 25 Apr. 2022 &lt;https://www.encyclopedia.com&gt;.&lt;/ref&gt; Өзүнчө кыймыл катары африкалык феминизм XX кылымда старт алган. Аны жарандык активист Аделаида Кейси-Хейфорд (1918-жылы [[Түштүк-Африка Республикасы|Түштүк Африкада]] “Банту” аялдар лигасын түзгөн) жана Худа Шараави (1923-жылы Египеттик феминисттик союзду түзгөн) жетектеген.

== Негизги түшүнүктөр ==

=== Табигый укуктар ===
'''Табигый укуктар''' (лат. ''ius naturale'') – адамга табияттан ыйгарылган жана мамлекетте мыйзам аркылуу таанууга же тааныбоого муктаж эмес баалуулуктардын жана укуктардын жыйындысын түшүндүргөн термин. Мисалы, элдин Конституция түзүүгө карата укугу, үй-бүлө курууга же курбоого болгон укугу, эмгекке болгон укук, жарандардын мыйзам жана сот алдында бирдейлиги жана башкалар табыгый укук болуп саналат.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[http://pravo-olymp.ru/wp-content/uploads/2013/05/Lazarev_V_V_Obschaya_teoria_prava_i_gosudarstva-U.pdf Общая теория права и государства]: Учебник / Под ред. 0-28 В. В. Лазарева. — 3-е изд., перераб. и доп. — М.: Юристъ, 2001. — С. 48.&lt;/ref&gt;

Улуу Британия менен Америкадагы 17-кылымдагы табигый укук философтору [[Аристотель]] жана христиан теологу Томас Аквинский сыяктуу байыркы философторго шилтеме жасоо менен табигый укуктар теориясын иштеп чыгышкан. Байыркы философтор сыяктуу эле, 17-кылымдын табигый укук философтору кулчулукту жана мыйзамдагы аялдардын төмөн статусун жакташкан.&lt;ref&gt;Morey, Dr Robert A. [https://books.google.kg/books?id=Ct2P-AUUMe0C&amp;dq=Dr+Robert+a.+Morey&amp;redir_esc=y&amp;hl=ru The Bible, Natural theology and Natural Law: Conflict Or Compromise?] (англ.). — Xulon Press, 2010. — P. 282. — &lt;nowiki&gt;ISBN 978-1-60957-143-6&lt;/nowiki&gt;.&lt;/ref&gt;

=== Добуш берүү укугу ===
[[Файл:Emmeline_Pankhurst_addresses_crowd.jpg|thumb|260x260px|Үйүн саткан англиялык активист {{iw|Эммелин Панкхерст|Эммелин Панкхерст|en|Emmeline Pankhurst}} Британия менен АКШны добуш укугу үчүн сөз сүйлөп кыдырды. Ал 1913-жылы Коннектикутта сүйлөгөн &quot;Эркиндик же өлүм&quot; деген анын эң белгилүү сөздөрүнүн бири.]]
Жарандын мамлекетте шайлоого жана шайланууга болгон укугу.&lt;ref&gt;[https://www.ahdictionary.com/word/search.html?q=suffrage &quot;Suffrage&quot;]. The American Heritage Dictionary of the English Language (5th ed.). (англ.).  HarperCollins&lt;/ref&gt; Биринчилерден болуп аялдардын шайлоо укугун [[Жаңы Зеландия]] (1893), [[Австралия]] (1902), [[Европа|Европада]] – [[Финляндия|Финляндиянын]] Улуу Герцогдугу (Россия империясынын курамында, 1906), ислам дүйнөсүндө – Крым Эл Республикасы (1917) киргизген.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; Акыркыларынын айрымдары: [[Кувейт]] (2005), [[Бириккен Араб Эмирликтери|Бириккен Араб Эмираттары]] (2006) жана [[Сауд Арабиясы]] (2011).

=== Менчик укуктары ===
'''Менчик укуктары''' – өндүрүш каражатына жана пайдалануу предметине болгон менчик мамилелерди бекемдеген укуктук нормалардын системи.

19-кылымга чейин Батыш Европа өлкөлөрүндө аялдардын менчикке укугу дээрлик жок болчу. Бул аракетке жөндөмсүздүгүнүн ашкере көрүнүшү англиялык мыйзамдарда берилген, мында аял никеге тургандан кийин өзүнүн юридикалык субъектилигинен толук ажырайт. Бир гана 1882-жылы [[Улуу Британия|Улуу Британияда]] аялдар менчик укугуна ээ болгон.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Америка Кошмо Штаттарында Миссисипи штаты биринчилерден болуп 1839-жылы үй-бүлөлүү аялдын мүлккө болгон укугу жөнүндөгү мыйзамды кабыл алган, андан кийин башка штаттар.&lt;ref&gt;[https://www.britannica.com/event/Married-Womens-Property-Acts-United-States-1839 Married Women’s Property Acts], United States [1839] (англ.). Текшерилген күну: бугу айынын 22, 2022.&lt;/ref&gt; Германияда 1957-жылы теңдик жөнүндө мыйзам кабыл алынган, ага ылайык күйөөсү мындан ары аялынын мүлкүн башкара албайт, аялынын айлыгын сарптоо укугунан ажыратылган жана мындан ары жумуш берүүчүдөн аны жумуштан кетирүүнү талап кыла албайт .&lt;ref&gt;[https://germania-online.diplo.de/ru-dz-ru/politik/-/2199688 Перемены участи: краткая история борьбы за права женщин в Германии, 2019.] Текшерилген күнү: бугу айынын 22, 2022.&lt;/ref&gt;

Кыргызстанда аялдардын турак жайга болгон укуктары корголбойт, аялдардын 10%ы гана турак жайга ээ. Ал эми Кыргызстандагы турак жайлардын 71%ы эркектерге таандык.&lt;ref&gt;К. Элкеева, [https://www.azattyk.org/a/25408273.html Үй милдетиңди аткар, укугуңду унут...] 2014. Текшерилген күн: бугу айынын 22, 2022.&lt;/ref&gt;

=== Тең эмгектенүү укугу ===
'''Тең эмгектенүү укугу''' – “[[Адам укуктарынын жалпы декларациясы|Адам укуктарынын жалпы декларациясынын]]” 23-беренесине ылайык, ар бир адам эмгекке, жумушту эркин тандоого, адижаштүү жана алгылыктуу эмгек шартына жана жумушсуздуктан корголууга укуктуу. Мисалы, айрым өлкөлөрдө жумуштун кээ бир түрлөрүнө аялдарды тартууга уруксат берилбейт. [[Декларация (жарнак)|Декларация]] андай көрүнүштөрдү айыптайт.  

=== '''Кыймыл эркиндиги''' ===
{{iw|Кыймыл эркиндиги|Кыймыл эркиндиги|en|freedom of movement}} – адамдын өлкө ичинде тоскоолдуксуз кыймылдоого, жашай турган жерин тандоого, өлкөдөн чыгууга жана кайтып келүүгө болгон укугу.&lt;ref&gt;[https://www.ahdictionary.com/word/search.html?q=suffrage &quot;Suffrage&quot;]. The American Heritage Dictionary of the English Language (5th ed.). HarperCollins.&lt;/ref&gt; Адамдагы негизги жеке укуктардын бири. Бул укук өлкө жарандары үчүн гана толук түрдө берилет, башка өлкөнүн жарандары үчүн чектелиши ыктымал.

Бүгүнкү күндө бир катар өлкөлөрдө аялдардын кыймыл эркиндиги чектелүү, мисалы, [[Бириккен Араб Эмирликтери|Бириккен Араб Эмирчиликтеригин]] коомдук нормалары аялдын күйөөсүнүн же атасынын макулдугусуз чыгуу мүмкүнчүлүгүн чектейт.&lt;ref&gt;Freedomhouse. Freedom in the world 2020. United Arab Emirates, country overview. https://freedomhouse.org/country/united-arab-emirates/freedom-world/2020&lt;/ref&gt; [[Конституция|Конституциянын]] 29-беренеси [[Бириккен Араб Эмирликтери|БАЭ]]нин бардык жарандарына, эркектерине жана аялдарына, мыйзам чегинде кыймыл жана жашоо эркиндигине кепилдик берсе дагы аялдар чет өлкөгө чыгуу үчүн камкорчу эркектин уруксатына ээ болушу керек. Эркек адам аялынын жана кыздарынын паспортторун тартып алууга же иммиграция органдарына алардын БАЭден чыгуусуна тыюу салууга укуктуу.&lt;ref&gt;FIDH. [https://www.fidh.org/IMG/pdf/UAE_summaryreport_for_CEDAW.pdf Women's Rights in the United Arab Emirates (UAE)] 2010 (англ.).&lt;/ref&gt;

=== Саламаттык укугу ===
'''Саламаттык укугу''' – Дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюмунун Уставына ылайык, “саламаттыктын жогорку жеткиликтүү деңгээлине жетишүү бардык адамзаттын негизги укуктарынын бири болуп саналат”.&lt;ref&gt;WHO. [https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/human-rights-and-health Human rights and health], 29 December 2017 (англ.).&lt;/ref&gt; Мисалы, өлкөнүн ар бир жараны ооруп калганда мамлекеттик ооруканадан дарыланууга укуктуу.

=== Билим алуу укугу ===
'''Билим алуу укугу''' – “экинчи муундагы” адамдардын укуктарынын бири. [[Бириккен Улуттар Уюму|БУУнун]] экономикалык, социалдык жана маданий укуктар боюнча комитети тарабынан билим алууга болгон укук 4 негизги мүнөздөмөгө бөлүнөт: бар болуучулук, жеткиликтүүлүк, алгылыктуулук жана билим берүүнүн адаптациялануучулугу. Башка көпчүлүк өлкөлөрдөй эле, Кыргызстандын Баш мыйзамында да ар бир жаран билим алууга укуктуу экени жазылган.

=== Репродуктивдик укуктар ===
'''Репродуктивдик укуктар''' – адамдын жыныстык ден соолугу менен байланышкан, ар кайсы өлкө өз алдынча аныктаган жана ар кандай түшүнүлгөн мыйзамдуу (юридикалык) укуктардын бир бөлүгү.&lt;ref&gt;Cook, Rebecca J.; Mahmoud F. Fathalla. [https://www.jstor.org/stable/2950752?seq=1 Advancing Reproductive Rights Beyond Cairo and Beijing] (англ.) // International Family Planning Perspectives  (англ.)рус. : journal. — International Family Planning Perspectives, Vol. 22, No. 3, 1996. — September (vol. 22, no. 3). — P. 115—121. — doi:10.2307/2950752. — JSTOR 2950752&lt;/ref&gt; [[Жаран|Жарандардын]] тукум улоого, алардын репродуктивдик ден соолугун коргоого жана никеси бар же никеден тышкары бала төрөө (төрөтүү) же бала төрөөдөн (төрөтүүдөн) баш тартуу, бойго бүтүрүү жана бала төрөө ыкмалары туурасында чечимдерди эркин кабыл алууга, бул чөйрөдө медициналык, маалыматтык жана консультациялык жардам алууга болгон укуктары.&lt;ref&gt;Кыргыз Республикасынын [http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/111191?cl=ky-kg “Жарандардын репродуктивдик укуктары жана аларды ишке ашыруудагы кепилдиктери жөнүндө”] мыйзамы.&lt;/ref&gt;

=== Зомбулуктан эркин болуу укугу ===
'''Зомбулуктан эркин болуу укугу''' – [[Баланын укуктары жөнүндө конвенция]] 19-беренесине ылайык, ар бир мүчө-мамлекет балдарды физикалык жана психологиялык зомбулуктун бардык формасынан коргоо үчүн зарыл болгон бардык мыйзамдык, административдик, социалдык чараларды көрүүгө милдеттүү. Мисалы, өспүрүм кыздарды оор жумуштарга тартуудан коргоочу мыйзамдар жана жоболор.

=== Үй-бүлөлүк укугу ===
'''Үй-бүлөлүк укугу''' – Аялдарга карата дискриминациянын бардык формасын жоюу жөнүндө конвенциянын (1979) 9-беренесине ылайык, ар бир мүчө-мамлекет балдарынын жарандыгына карата аялдарга жана эркектерге бирдей укук берүүгө тийиш деп бекитилген. Мисалы, баланы кайсы өлкөдө окутууну жана жашатууну аныктоону ата жана эне бирдей чече алышат дегенди билдирет.

== 8-март ==
[[Файл:8_марта_—_день_восстания_работниц_против_кухонного_рабства!.jpg|thumb|'''Агитациялык плакат:''' 8 март — үй кулчулугуна каршы жумушчу аялдардын козголошунун күнү. Дейкин Б.,1932, СССР]]
'''Аялдардын эл аралык күнү''' – дүйнөнүн бир нече өлкөлөрүндө жыл сайын 8-мартта белгиленген,тең укуктуулук үчүн күрөшүүдө аялдардын тилектештигинин күнү катары жаралган. 1975-жылдын мартынан баштап Аялдардын эл аралык күнү БУУда белгиленет.&lt;ref&gt;UN. International Women's Day, 8 March //https://www.un.org/en/observances/womens-day&lt;/ref&gt;

Аялдардын эл аралык күнүнүн жыл сайын майрамдалып башташына 1910-жылы [[Копенгаген|Копенгагенде]] өткөн социалист айымдардын Экинчи эл аралык конференциясы салым кошту. Бул күндү майрамдоону Клара Цеткин сунуштаган. Максаттарынын бири – аялдардын жалпыга бирдей шайлоо укугу үчүн күрөшүү эле. Сунуш 17 өлкөнүн атынан катышкан 100дөн ашык аялдын бир добуштан колдоосуна татыган&lt;ref&gt;UN. About International Women’s Day. (англ.).https://unwomen.org.au/get-involved/international-womens-day/about/&lt;/ref&gt;, бирок кайсы датада белгиленери чечилген эмес. Көп жылдар бою бул күн ар кайсы өлкөдө март айынын ар кайсы күнүндө белгиленип жүрдү.&lt;ref&gt;History of International Women's Day. (англ.). https://www.internationalwomensday.com/Activity/15586/The-history-of-IWD&lt;/ref&gt; 1975-жылы БУУ Аялдардын эл аралык жылына байланыштуу 8-мартта Аялдардын эл аралык күнүн белгилөөнү баштаган.

Учурда 8-март Аялдардын эл аралык күнү белгиленет жана мурдагы СССРдеги мамлекеттерде (Латвия, Литва жана Эстониядан башка) иш күнү эмес деп жарыяланат.&lt;ref&gt;[https://tass.ru/info/6196352 История Международного женского дня] // ТАСС, 08.03.2019.&lt;/ref&gt; Кытайда аялдар үчүн кыскартылган иш күнү каралган. [[Германия|Германияда]] 2019-жылдан бери 8-март аймактык майрам болуп эсептелет жана Берлинде дем алыш күн деп жарыяланат.&lt;ref&gt;German holidays 2022 &amp; 2023 (англ.). https://www.iamexpat.de/expat-info/german-holidays Текшерилген күн: бугу айынын 21, 2022.&lt;/ref&gt;

Кыргызстанда 8-март Аялдардын эл аралык күнү катары майрамдалат. Бул күнү феминисттер ар кандай акцияларды өткөрүшүп, тең укуктуулук тууралуу коңгуроо кагышат.      

== Дүйнөлүк диндердеги аял укуктары ==
[[Ислам]] мыйзамдары укук, милдеттер жаатында эркек жана аялдын ролундагы сезилерлик айырмачылыкты белгилейт. Андай айырмачылыктар никеде, ажырашууда, укуктук статуста, кийинүүдө жана билим алууда даана байкалат. Мисалы, эркектин (күйөөсүнүн) 3 жолу [[талак]] деп айтышы менен жубайлар ажырашып кетиши мүмкүн (диний жөрөлгө боюнча). Аялда андай укук жок. Шарият олуттуу себеби жок туруп аялдын талак сурашын айыптайт, бул жаатта [[Мухаммед]] пайгамбардын мындай дегени бар:&lt;blockquote&gt;“Аял күйөөсү менен ажырашууну кааласа, бирок ал үчүн олуттуу себептер жок болсо, андай аял бейиштин жытын да жыттабайт”.&lt;ref&gt;Абу Дауд: 2226; Тирмизи: 1187; Ибн Мажа: 2055.https://vhijabe.ru/video/abu-umar-razvod-po-initsiative-zheny/ Текшерилген күн: бугу айынын 22, 2022.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;
[[Файл:Loujain_Alhathloul.jpg|thumb|{{iw|Лужайн аль-Хатлул|Лужайн аль-Хатлул|en|Loujain al-Hathloul}}, саудиялык аялдардын укугун коргоочу активист. Автоунаа айдап жүргөнү үчүн 2018-жылы камакка алынган.]]
Куранда ''“эркектер аялдардан бир даража жогору турушат”'' деп айтылат.&lt;ref&gt;Куран, [https://quran-online.ru/2:228 аль-Бакара 2:228]&lt;/ref&gt; ''“Эркектер аялдардын үстүнөн башкаруучу”''.&lt;ref&gt;Куран, [https://quran-online.ru/4:34 ан-Ниса 4:34] (араб/орус.). Текшерилген күнү: бугу айынын 22, 2022.&lt;/ref&gt; ''“Бийликти аялга ыйгарып койгон коом эч ийгиликке жетишпейт”''.&lt;ref&gt;[https://hadith.islamnews.ru/?p=208401 Бухари: 4425] (орус.). Текшерилген күнү: бугу айынын 22, 2022.&lt;/ref&gt; Исламдагы эркекке 4 аялга чейин алууга болот, ал эми аялга бир никеден башкага уруксат берилбейт деген норма дагы бар.  

[[Индия|Индиялык]] “Ману мыйзамы” мындай деп бекемдейт:&lt;blockquote&gt;“Бала кезде аял атасына, жаш кезинде күйөөсүнө, күйөөсү өлгөндөн кийин балдарына баш ийиши керек... Аял эч качан баш ийүүдөн эркин болбошу керек”.&lt;ref&gt;Ляшенко, Е. Н. (2013). [https://cyberleninka.ru/article/n/pravovoe-polozhenie-zhenschiny-po-drevneindiyskim-istochnikam/viewer Правовое положение женщины по древнеиндийским источникам]. Вестник Волжского университета им. В. Н. Татищева, (2 (78)), 210-218.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;[[Инжил|Инжилде]]&lt;blockquote&gt;“Аялдар, күйөөңөргө Кудайга баш ийгендей баш ийгиле. Анткени күйөөңөр аялдын башчысы, Христос чиркөөнүн башчысы болгондой эле” деп айтылат.&lt;ref&gt;[https://www.bible-center.ru/ru/bibletext/synnew_ru/eph/5:22-23 Послание к Ефесянам, V: 22—23] (орус.). Текшерилген күнү: бугу айынын 22, 2022.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;Жогорудагыдай нормалардан улам айрым окумуштуулар диний окуулар аялдардын коомдогу тең укуксуз ордун эскертип турат деп белгилешет.&lt;ref&gt;М. Степанянц. [https://iphras.ru/uplfile/orient/biblio/marietta_stepanyants/018_Stepanyants_ZhENShchINA_V_OBShchESTVE.pdf “Образ женщины в религиозном сознании: прошлое, настоящее, будущее”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210513220340/https://iphras.ru/uplfile/orient/biblio/marietta_stepanyants/018_Stepanyants_ZhENShchINA_V_OBShchESTVE.pdf |date=2021-05-13 }} (орус.). 1993.&lt;/ref&gt;

== Аял укуктары боюнча бүткүл дүйнөлүк маанилүү конференциялар ==

=== Штутгарт, 1907. ===
Аял-социалисттердин эл аралык биринчи конференциясы 1907-жылы августта Германиянын Штутгарт шаарында өтүп, ага 15 өлкөдөн 58 делегат катышкан. Конференцияда [[Штутгарт|Штутгартта]] катчылык түзүлүп, {{iw|Клара Цеткин|Клара Цеткин|en|Clara Zetkin}} катчы болуп дайындалган.&lt;ref&gt;Ленин В.И. Полное собрание сочинений Том 16 [https://leninism.su/works/54-tom-16/2788-mezhdunarodnyj-soczialisticheskij-kongress-v-shtutgarte-2.html Международный социалистический конгресс в Штутгарте] Текшерилген күн: бугу айынын 22, 2022.&lt;/ref&gt;

=== Копенгаген, 1910. ===
Эл аралык экинчи социалисттик аялдардын конференциясы 1910-жылы 26-27-августта Копенгагенде өттү. 17 мамлекеттен жүздөй делегат катышкан: Германиянын социал-демократиялык аялдары, Аялдардын жумушчу лигасы жана башкалар. Социалдык мыйзамдар, билим берүү, саламаттыкты сактоо маселелери талкууланган.

=== Mexico, 1975 ===
Аялдардын абалы боюнча биринчи дүйнөлүк конференция. Жыйын 1975-жылы 19-июнь-2-июль аралыгында [[Мексика|Мексиканын]] [[Мехико]] шаарында өткөн. Катышуучулар мамлекеттерди аялдардын өнүгүү процессине тең укуктуу катышуусу үчүн улуттук стратегияларды иштеп чыгууга жана максаттарды так аныктоого чакырышкан. Мехикодогу бул жолугушуунун маанилүү аспекти – дискуссиянын өңүтүн түздөн-түз аялдар өздөрү аныкташты. Конференцияга катышкан 133 делегациянын 113 үн аялдар жетектешкен.&lt;ref&gt;UN. [https://www.un.org/en/conferences/women/mexico-city1975 World Conference of the International Women's Year] [https://www.un.org/en/conferences/women/mexico-city1975 19 June-2 July 1975, Mexico City, Mexico] (англ.). Текшерилген кунү: бугу айынын 22, 2022.&lt;/ref&gt;

=== Copenhagen, 1980 ===
Аялдардын абалы боюнча экинчи дүйнөлүк конференция. 1980-жылдын 14-30-июль күндөрү [[Дания|Даниянын]] [[Копенгаген]] шаарында иш жүргүздү. Анда 1975-жылкы конференциядагы иш-аракеттер планынын аткарылышына анализ жүргүзүлүп, баа берилди. БУУга мүчө 145 өлкөдөн делегаттар катышып, бул тармакта сезилерлик прогресске жетишүү жөнүндө бир пикирге келишкен. 5 жыл мурун Мехикодо коюлган максаттарга жетүүдө ийгиликтер бар экени айтылган. Ал ийгиликтердин бири 1979-жылы Башкы ассамблея тарабынан Аялдарга карата дискриминациянын бардык формасын жоюу жөнүндө конвенциянын кабыл алынышы болчу.&lt;ref&gt;UN. [https://www.un.org/en/conferences/women/copenhagen1980 World Conference of the United Nations Decade for Women]14-30 July 1980, Copenhagen, Denmark (англ.). Текшерилген күнү: бугу айынын 22, 2022.&lt;/ref&gt;

=== Nairobi, 1985 ===
[[Кения|Кениянын]] [[Найроби]] шаарында 1985-жылдын 15-26-июлунда өткөн аялдардын абалы боюнча үчүнчү дүйнөлүк конференция. Гендердик теңдик үчүн кыймыл аталган конференцияда “БУУ аялдар он жылдыгынын жетишкендиктерин баяндоо жана баалоо үчүн дүйнөлүк конференция: Теңдик, өнүгүү жана тынчтык” деген аталышта чыныгы дүйнөлүк кабыл алууга жетишти. Өкмөттүк эмес уюмдардын 15 миңден ашык өкүлдөрү параллелдүү Өкмөттүк эмес уюмдардын форумуна катышып, аталган конференцияга “дүйнөлүк [[Феминизм|феминизмдин]] төрөлүш” акты катары мамиле кылышты.&lt;ref&gt;UN. [https://www.un.org/en/conferences/women/nairobi1985 World Conference to Review and Appraise the Achievements of the United Nations Decade for Women 15-26 July 1985, Nairobi, Kenya] (англ.). Текшерилген күнү: бугу айынын 22, 2022.&lt;/ref&gt;

=== Beijing, 1995 ===
Аялдардын абалы боюнча төртүнчү дүйнөлүк конференция. Бул конференция Пекин декларациясы жана иш-аракеттер платформасынын кабыл алынышы менен эсте калды. Бул документтер – аялдардын мүмкүнчүлүгүн жана укугун кеңейтүүнүн стратегиялык программасы. Бүгүнкү күндө гендердик теңдикти ишке ашырууда толук кандуу глобалдык алкактык программа жана концептуалдык иш-аракеттердин планы бойдон калууда.&lt;ref&gt;UN. [https://www.un.org/en/conferences/women/beijing1995 Fourth World Conference on Women, 4-15 September 1995, Beijing, China] (англ.). Текшерилген күнү: бугу айынын 22,2022.&lt;/ref&gt;

== Аялдардын шайлоо укугу киргизилген жылдар ==
Тизме мамлекеттерде жана аймактарда аялдардын эл өкүлдөрүн шайлоо укугу биринчи жолу киргизилген даталарды көрсөтөт.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ipu.org/wmn-e/suffrage.htm|title=A World Chronology of the Recognition of Women's Rights to Vote and to Stand for Election|lang=en|accessdate=2010-02-24|archiveurl=https://www.webcitation.org/60vtRGq5g?url=http://www.ipu.org/wmn-e/suffrage.htm|archivedate=2011-08-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2123.html|title=CIA - The World Fact Book - Suffrage|accessdate=2013-03-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080109020202/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2123.html|archivedate=2008-01-09|deadlink=yes}} {{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2123.html |accessdate=2022-06-02 |archivedate=2008-01-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080109020202/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2123.html }}&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Өлкө
!Жыл
!Жашы
|-
|{{Флагификация|Австралия|1901}}
|1902
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Австрия}}
|1918
|16 жаш
|-
|[[Азербайжан]]
|1918
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Албания|1914}}
|1920
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Алжир}}
|1962
|18 жаш
|-
|АКШнын Виргин аралдары
|маалымат жок
|18 жаш
|-
|Америкалык Самоа
|1990
|18 жаш
|-
|Ангилья
|1951
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Ангола}}
|1975
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Андорра}}
|1970
|18 жаш
|-
|Антигуа и Барбуда
|1951
|18 жаш
|-
|Макао
|маалымат жок
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Аргентина}}
|1947
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Армения}}
|1919, 1921
|20 жаш, 18 жаш
|-
|Аруба
|маалымат жок
|18 жаш
|-
|Афганистан
|1963
|18 жаш
|-
|Багамы
|1960
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Бангладеш}}
|1972
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Барбадос}}
|1950
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Бахрейн}}
|2002
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Белиз}}
|1954
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Белоруссия}}
|1919
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Бельгия}}
|1919/1948
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Бенин}}
|1956
|18 жаш
|-
|Бермуды
|1944
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Болгария}}
|1944
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Боливия}}
|1952
|18 жаш
|-
|Босния жана Герцеговина
|1949
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Ботсвана}}
|1965
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Бразилия}}
|1931
|16 жаш
|-
|Британиялык Виргин Аралдары
|маалымат жок
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Бруней}}
|1959
|18 жаш&lt;ref group=&quot;п&quot;&gt;Добуш берүү жергиликтүү шайлоолордо гана жүргүзүлөт.&lt;/ref&gt;
|-
|{{Флагификация|Буркина-Фасо}}
|1958
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Бурунди}}
|1961
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Бутан}}
|1953
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Вануату}}
|1975
|18 жаш
|-
|Улуу Британия
|1918
|18 жаш&lt;ref group=&quot;п&quot;&gt;1928-жылга чейин жаш курагы боюнча (30 жаш) жана башка чектөөлөр болгон.&lt;/ref&gt;
|-
|{{Флагификация|Венгрия}}
|1918
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Венесуэла}}
|1946
|18 жаш
|-
|Чыгыш Тимор
|маалымат жок
|17 жаш
|-
|{{Флагификация|Вьетнам}}
|1946
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Габон}}
|1956
|21 жаш
|-
|{{Флагификация|Гаити}}
|1950
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Гайана}}
|1953
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Гамбия}}
|1960
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Гана}}
|1954
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Гватемала}}
|1946
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Гвинея}}
|1958
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Гвинея-Бисау}}
|1977
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Германия}}
|1918
|18 жаш
|-
|Гернси
|маалымат жок
|18 жаш
|-
|Гибралтар
|маалымат жок
|18 жаш
|-
|Гондурас
|1955
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Гонконг}}
|1949
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Гренада}}
|1951
|18 жаш
|-
|Гренландия
|маалымат жок
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Греция}}
|1952
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Грузия}}
|1918
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Гуам}}
|маалымат жок
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Дания}}
|1915
|18 жаш
|-
|Конго Демократиялык Республика
|1967
|18 жаш
|-
|Джерси
|маалымат жок
|16 жаш
|-
|{{Флагификация|Джибути}}
|1946
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Доминика}}
|1951
|18 жаш
|-
|Доминикан Республикасы
|1942
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Египет}}
|1956
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Замбия}}
|1962
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Зимбабве}}
|1957
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Израиль}}
|1948
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Индия}}
|1947
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Индонезия}}
|1945
|17 жаш&lt;ref group=&quot;п&quot;&gt;Никеде турган аялдар жашына карабастан шайлоого укуктуу.&lt;/ref&gt;
|-
|{{Флагификация|Иордания}}
|1974
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Ирак}}
|1980
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Иран}}
|1963
|16 жаш
|-
|{{Флагификация|Ирландия}}
|1918
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Исландия}}
|1915
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Испания}}
|1931
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Италия}}
|1946
|18 жаш&lt;ref group=&quot;п&quot;&gt;Сенатка 25 жаштан баштап шайлоого укуктуу, шайлоого кандидат катары катышуу 40 жаштан баштап укуктуу.&lt;/ref&gt;
|-
|{{Флагификация|Йемен}}
|1967
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Кабо-Верде}}
|1975
|18 жаш
|-
|Казакстан
|1924
|18 жаш
|-
|Кайман аралдары
|маалымат жок
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Камбоджа}}
|1955
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Камерун}}
|1946
|20 жаш
|-
|{{Флагификация|Канада}}
|1917
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Катар}}
|1997
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Кения}}
|1963
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Кипр}}
|1960
|18 жаш
|-
|Кыргыз Республикасы
|1918
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Кирибати}}
|1967
|18 жаш
|-
|Кытай Эл Республикасы
|1949
|18 жаш
|-
|Кытай Республикасы
|1947
|20 жаш
|-
|Кокос аралдары
|маалымат жок
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Колумбия}}
|1954
|18 жаш
|-
|Коморы
|1956
|18 жаш
|-
|Түндүк Корея
|1946
|17 жаш
|-
|{{Флагификация|Коста-Рика}}
|1949
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Кот-д’Ивуар}}
|1952
|19 жаш
|-
|{{Флагификация|Куба}}
|1934
|16 жаш
|-
|{{Флагификация|Кувейт}}
|2005
|21 жаш
|-
|Түштүк Корея
|1948
|19 жаш
|-
|{{Флагификация|Чад}}
|1958
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Чили}}
|1935
|18 жаш
|-
|Конго Республикасы
|1963
|18 жаш
|-
|Кука аралы
|1893
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Хорватия}}
|1945
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Чехия}}
|1920
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Эквадор}}
|1929
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Сальвадор}}
|1939
|18 жаш
|-
|Экваториалдык Гвинея
|1963
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Эритрея}}
|1993
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Эфиопия}}
|1955
|18 жаш
|-
|Фолкленд аралдары
|1984
|18 жаш
|-
|Фарер аралдары
|маалымат жок
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Фиджи}}
|1963
|21 жаш
|-
|{{Флагификация|Финляндия}}
|1906
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Франция}}
|1944
|18 жаш
|-
|Француз Полинезиясы
|маалымат жок
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Ватикан}}
|нет
|нет&lt;ref group=&quot;п&quot;&gt;Кардиналдар гана добуш берүүгө укуктуу, аялдарга кардинал болууга тыюу салынган.&lt;/ref&gt;
|-
|{{Флагификация|Ямайка}}
|1944
|18 жаш
|-
|Жапония
|1945
|20 жаш
|-
|{{Флагификация|Лаос}}
|1958
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Латвия}}
|1918
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Ливан}}
|1952
|21 жаш&lt;ref group=&quot;п&quot;&gt;Аялдардын шайлоо укугу алынган билими менен чектелген.&lt;/ref&gt;
|-
|{{Флагификация|Лесото}}
|1965
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Либерия}}
|1946
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Ливия}}
|1964
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Лихтенштейн}}
|1984
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Литва}}
|1918
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Люксембург}}
|1919
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Македония}}
|1946
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Мадагаскар}}
|1959
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Малави}}
|1961
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Малайзия}}
|1957
|21 жаш
|-
|Мальдивдер
|1932
|21 жаш
|-
|{{Флагификация|Мали}}
|1956
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Мальта}}
|1947
|18 жаш
|-
|Маршал аралдары
|1979
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Мавритания}}
|1961
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Маврикий}}
|1956
|18 жаш
|-
|Майотта
|маалымат жок
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Мексика}}
|1947
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Микронезия}}
|1979
|18 жаш
|-
|Молдова
|1940
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Монако}}
|1962
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Монголия}}
|1924
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Черногория}}
|маалымат жок
|18 жаш
|-
|Монтсеррат
|маалымат жок
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Марокко}}
|1963
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Мозамбик}}
|1975
|18 жаш
|-
|Бирма
|1922
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Намибия}}
|1989
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Науру}}
|1968
|20 жаш
|-
|{{Флагификация|Непал}}
|1951
|18 жаш
|-
|Нидерланддар
|1919
|18 жаш
|-
|Нидерланд Антиль аралдары
|маалымат жок
|18 жаш
|-
|Жаңы Каледония
|маалымат жок
|18 жаш
|-
|Жаңы Зеландий
|1893
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Никарагуа}}
|1955
|16 жаш
|-
|{{Флагификация|Нигер}}
|1948
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Нигерия}}
|1958
|18 жаш
|-
|Ниуэ
|маалымат жок
|18 жаш
|-
|Норфолк аралы
|маалымат жок
|18 жаш
|-
|Түндүк Мариан аралдары
|маалымат жок
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Норвегия}}
|1913
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Оман}}
|2003
|21 жаш
|-
|Мэн аралы
|1881
|16 жаш
|-
|{{Флагификация|Пакистан}}
|1947
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Палау}}
|1979
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Панама}}
|1941
|18 жаш
|-
|Папуа=Жаңы Гвинея
|1964
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Парагвай}}
|1961
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Перу}}
|1955
|18 жаш
|-
|Филиппиндер
|1937
|18 жаш
|-
|Питкерн аралы
|1838
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Польша}}
|1918
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Португалия}}
|1931
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Пуэрто-Рико}}
|1929
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Румыния}}
|1938
|18 жаш
|-
|[[Орусия]]
|1917
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Руанда}}
|1961
|18 жаш
|-
|Сан-Бэртелеми
|маалымат жок
|18 жаш
|-
|Ыйык Елена аралы
|маалымат жок
|маалымат жок
|-
|Сен-Китс жана Невис
|1951
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Сент-Люсия}}
|1924
|18 жаш
|-
|Сен-Мартен
|маалымат жок
|18 жаш
|-
|Сен-Пьер жана Микелон
|маалымат жок
|18 жаш
|-
|Сен-Винсент жана Гринедин
|1951
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Самоа}}
|1990
|21 жаш
|-
|{{Флагификация|Сан-Марино}}
|1959
|18 жаш
|-
|Сан-Томе жана Принсипи
|1975
|18 жаш
|-
|[[Сауд Арабиясы]]
|2011
|21 жаш
|-
|{{Флагификация|Сенегал}}
|1945
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Сербия}}
|1945
|18 жаш
|-
|Сейшел аралдары
|1948
|17 жаш
|-
|{{Флагификация|Сьерра-Леоне}}
|1961
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Сингапур}}
|1947
|21 жаш
|-
|{{Флагификация|Словакия}}
|1920
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Словения}}
|1945
|18 жаш&lt;ref group=&quot;п&quot;&gt;Кызматкерлер үчүн - 16 жаш.&lt;/ref&gt;
|-
|Соломон аралдары
|1974
|21 жаш
|-
|{{Флагификация|Сомали}}
|1956
|18 жаш
|-
|Борбордук Африка Республикасы
|1986
|21 жаш
|-
|Түштүк Африка Республикасы
|1930; 1994&lt;ref group=&quot;п&quot;&gt;1930-жылы ак түстүү аялдар, 1994-жылы кара түстүү аялдар добуш берүү укугун алышкан.&lt;/ref&gt;
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Шри-Ланка}}
|1931
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Судан}}
|1964
|17 жаш
|-
|{{Флагификация|Суринам}}
|1948
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Свазиленд}}
|1968
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Швеция}}
|1919
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Швейцария}}
|1971
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Сирия}}
|1949
|18 жаш
|-
|[[Тажикстан]]
|1924
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Танзания}}
|1959
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Таиланд}}
|1932
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Того}}
|1945
|18 жаш
|-
|Токелау
|маалымат жок
|21 жаш
|-
|{{Флагификация|Тонга}}
|1960
|21 жаш
|-
|Тринидад жана Тобаго
|1946
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Тунис}}
|1959
|18 жаш
|-
|Түркия
|1930
|18 жаш
|-
|Түркменистан
|1924
|18 жаш
|-
|Теркс жана Кайкос
|маалымат жок
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Тувалу}}
|1967
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Уганда}}
|1962
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Украина}}
|1919
|18 жаш
|-
|БАЭ
|2006
|маалымат жок
|-
|АКШ
|1920
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Уругвай}}
|1927
|18 жаш
|-
|Өзбекистан
|1924
|18 жаш
|-
|Уолис жана Футуна
|2001
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Эстония}}
|1919&lt;ref group=&quot;п&quot;&gt;Добуш берүү укугу 1919-жылы киргизилген. 1934-жылы жоюлган. 1940-жылы калыбына келтирилген.&lt;/ref&gt;
|18 жаш
|-
|{{Флагификация|Югославия}}
|1945
|18 жаш
|}

== Кошумча шилтемелер ==
[http://www.un-documents.net/beijingd.htm Бейджин декларациясы] (англ.)

[https://documents-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/N80/222/80/PDF/N8022280.pdf?OpenElement БУУнун аялдар декадасы дүйнөлүк конференциянын отчёту. Копенгаген,1980.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220522052859/https://documents-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/N80/222/80/PDF/N8022280.pdf?OpenElement |date=2022-05-22 }} (англ.)

[https://documents-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/N76/353/95/PDF/N7635395.pdf?OpenElement Эл аралык аялдар жылы дүйнөлүк конференциясынын отчёту. Мехико, 1975.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220522052900/https://documents-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/N76/353/95/PDF/N7635395.pdf?OpenElement |date=2022-05-22 }} (англ.)

== Эскертүүлөр ==
&lt;references group=&quot;п&quot; /&gt;

== Колдонулган маалымат булактары: ==
&lt;references responsive=&quot;&quot; /&gt;

== Колдонулган адабияттар == 
*[[Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү]]. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты.  – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 

[[Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр]]
[[Категория:Аял укуктары]]
[[Категория:Укук]]
[[Категория:Феминизм]]
[[Категория:Гендер]]</text>
      <sha1>0u4329df7ew7dgiicvwvey44bz4w9ng</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Жар-Коргон (Ноокат району)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>42600</id>
    <revision>
      <id>652729</id>
      <parentid>505438</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T07:45:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Artelow &quot;[[Жар-Коргон, Ноокат району]]&quot; барагын &quot;[[Жар-Коргон (Ноокат району)]]&quot; деп кайра атады: Аталыштарды бир стандартка келтирүү</comment>
      <origin>505438</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4245" sha1="2iztz85hdyj65unpcryolw6565ge0vv" xml:space="preserve">{{ОЖ 
 |статусу                    = Айыл
 |кыргызча аталышы           = Жар-Коргон
 |расмий аталышы             = Жар-Коргон
 |баш ийгени                 = 
 |өлкө                       = Кыргызстан
 |герб                       = 
 |желек                      = 
 |гербдин туурасы            = 
 |желектин туурасы           =
|lat_dir = N|lat_deg = 40.239983|lat_min =   |lat_sec =  
|lon_dir = E|lon_deg = 72.807189|lon_min =   |lon_sec =  
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale      
 |ЯндексКарта=
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  =  
 |областын картасынын өлчөмү = 
 |аймактын картасынын өлчөмү = 
 |областын түрү              = област
 |област                     = Ош областы 
 |таблицадагы област         = 
 |аймактын түрү              = Район{{!}}Район 
 |аймак                      = Ноокат району
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башычысынын түрү           = 
 |башчысы                    = 
 |негизделген күнү           = 
 |биринчи белгиленген        = 
 |мурунку аталышы            = 
 |берилген статусу           = 
 |аймагы                     =  
 |бийиктиги                  =  
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 
 |климаты                    =
 |расмий тили                = 
 |расмий тили2              = 
  |калкы                     = 3 370 &lt;ref name=&quot;2009 census&quot;/&gt;
  |элди каттоо жылы          = 2009
  |жыштыгы                   = 
  |агломерация               = 
  |улуттук курамы            = 
  |диний курамы              = 
  |этнохороним               =
 |убакыт аралыгы             = +6
 |телефон коду               = 
 |почта индекси              =
 |Commons түрмөгүндө         = 
 |сайты                      = 
 |сайтынын тили              = 
 |сайтынын тили 2            = 
}}
'''Жар-Коргон''' (1960-жылы чейин Улуу-Катын) - [[Ош облусу|Ош облусунун]] [[Ноокат району|Ноокат районундагы]] [[кыштак]]. Н. Исанов атындагы айыл округуна караштуу. Жар-Коргон суусунун боюнда, деңиз деңгээлинен 1480 м бийикте жайгашкан. Райондун борбору Ноокат шаарынан 29 км чыгыш тарапта. Ош темир жол бекетинен 69 км. Кыштак 1800-жылы негизделген. Калкы 3 360 (2009); негизинен тамекичиликте эмгектенип, мал чарбасы менен алектенет. Орто мектеп, китепкана бар&lt;ref name=&quot;2009 census&quot;&gt;{{cite web|title=2009 Population and Housing Census|work=The National Statistical Committee of the Kyrgyz Republic|accessdate=12 November 2013|url=http://212.42.101.100:8088/nacstat/sites/default/files/%D0%9E%D1%88%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110810173103/http://212.42.101.100:8088/nacstat/sites/default/files/%D0%9E%D1%88%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C.pdf|archivedate=2011-08-10|location=Bishkek|language=Russian|year=2010|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;.

== Колдонулган адабияттар ==
* “Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 3-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2011. ISBN 978–9967–14–074–5

== Булактар ==
{{булактар}}

{{Ноокат районунун калкконуштары}}

[[Категория:Исанов айыл аймагы]] 
[[Категория:Кыргызстандын кыштактары‎]]</text>
      <sha1>2iztz85hdyj65unpcryolw6565ge0vv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Беш-Буркан (Ноокат району)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>42610</id>
    <revision>
      <id>652733</id>
      <parentid>569878</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T07:46:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Artelow &quot;[[Беш-Буркан, Ноокат району]]&quot; барагын &quot;[[Беш-Буркан (Ноокат району)]]&quot; деп кайра атады: Аталыштарды бир стандартка келтирүү</comment>
      <origin>569878</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3412" sha1="qa768lssum6snt0j1rg04kcakf5blfd" xml:space="preserve">{{ОЖ 
 |статусу                    = Айыл
 |кыргызча аталышы           = Беш-Буркан
 |расмий аталышы             = Беш-Буркан
 |баш ийгени                 = 
 |өлкө                       = Кыргызстан
 |герб                       = 
 |желек                      = 
 |гербдин туурасы            = 
 |желектин туурасы           =
|lat_dir = N|lat_deg = 40.198268|lat_min =   |lat_sec =  
|lon_dir = E|lon_deg = 72.24864|lon_min =   |lon_sec =  
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale      
 |ЯндексКарта=
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  =  
 |областын картасынын өлчөмү = 
 |аймактын картасынын өлчөмү = 
 |областын түрү              = област
 |област                     = Ош областы 
 |таблицадагы област         = 
 |аймактын түрү              = Район{{!}}Район 
 |аймак                      = Ноокат району
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башычысынын түрү           = 
 |башчысы                    = 
 |негизделген күнү           = 
 |биринчи белгиленген        = 
 |мурунку аталышы            = 
 |берилген статусу           = 
 |аймагы                     =  
 |бийиктиги                  =  
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 
 |климаты                    =
 |расмий тили                = 
 |расмий тили2              = 
  |калкы                     = 2 146 &lt;ref name=&quot;2009 census&quot;/&gt;
  |элди каттоо жылы          = 2009
  |жыштыгы                   = 
  |агломерация               = 
  |улуттук курамы            = 
  |диний курамы              = 
  |этнохороним               =
 |убакыт аралыгы             = +6
 |телефон коду               = 
 |почта индекси              =
 |Commons түрмөгүндө         = 
 |сайты                      = 
 |сайтынын тили              = 
 |сайтынын тили 2            = 
}}
'''Беш-Буркан''' ({{lang-ky|Беш-Буркан}}) — [[Кыргыз Республикасы]]нын  [[Ош облусу]]н [[Ноокат району]]ндагы айыл. [[Ынтымак айыл округу]] составына кирет.
== Калкы ==
Калкы — 2 146 киши.&lt;ref name=&quot;2009 census&quot;&gt;{{cite web|title=2009 Population and Housing Census|work=The National Statistical Committee of the Kyrgyz Republic|accessdate=12 November 2013|url=http://212.42.101.100:8088/nacstat/sites/default/files/%D0%9E%D1%88%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110810173103/http://212.42.101.100:8088/nacstat/sites/default/files/%D0%9E%D1%88%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C.pdf|archivedate=2011-08-10|location=Bishkek|language=Russian|year=2010|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;
== Булактар ==
{{Булактар}}
{{Ноокат районунун калкконуштары}}
[[Категория:Ынтымак айыл аймагы]]
[[Категория:Айылдар]]</text>
      <sha1>qa768lssum6snt0j1rg04kcakf5blfd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Арык-Бою (Ноокат району)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>42611</id>
    <revision>
      <id>652735</id>
      <parentid>569796</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T07:46:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Artelow &quot;[[Арык-Бою, Ноокат району]]&quot; барагын &quot;[[Арык-Бою (Ноокат району)]]&quot; деп кайра атады: Аталыштарды бир стандартка келтирүү</comment>
      <origin>569796</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3395" sha1="ityt55cc9fofgzqd071d7fkcenzlk9d" xml:space="preserve">{{ОЖ 
 |статусу                    = Айыл
 |кыргызча аталышы           = Арык-Бою
 |расмий аталышы             = Арык-Бою
 |баш ийгени                 = 
 |өлкө                       = Кыргызстан
 |герб                       = 
 |желек                      = 
 |гербдин туурасы            = 
 |желектин туурасы           =
|lat_dir = N|lat_deg = 40.203974|lat_min =   |lat_sec =  
|lon_dir = E|lon_deg = 72.2197|lon_min =   |lon_sec =  
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale      
 |ЯндексКарта=
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  =  
 |областын картасынын өлчөмү = 
 |аймактын картасынын өлчөмү = 
 |областын түрү              = област
 |област                     = Ош областы 
 |таблицадагы област         = 
 |аймактын түрү              = Район{{!}}Район 
 |аймак                      = Ноокат району
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башычысынын түрү           = 
 |башчысы                    = 
 |негизделген күнү           = 
 |биринчи белгиленген        = 
 |мурунку аталышы            = 
 |берилген статусу           = 
 |аймагы                     =  
 |бийиктиги                  =  
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 
 |климаты                    =
 |расмий тили                = 
 |расмий тили2              = 
  |калкы                     = 1 269 &lt;ref name=&quot;2009 census&quot;/&gt;
  |элди каттоо жылы          = 2009
  |жыштыгы                   = 
  |агломерация               = 
  |улуттук курамы            = 
  |диний курамы              = 
  |этнохороним               =
 |убакыт аралыгы             = +6
 |телефон коду               = 
 |почта индекси              =
 |Commons түрмөгүндө         = 
 |сайты                      = 
 |сайтынын тили              = 
 |сайтынын тили 2            = 
}}
'''Арык-Бою''' ({{lang-ky|Арык-Бою}}) — [[Кыргыз Республикасы]]нын  [[Ош облусу]]н [[Ноокат району]]ндагы айыл. [[Ынтымак айыл округу]] составына кирет.
== Калкы ==
Калкы — 1 269 киши.&lt;ref name=&quot;2009 census&quot;&gt;{{cite web|title=2009 Population and Housing Census|work=The National Statistical Committee of the Kyrgyz Republic|accessdate=12 November 2013|url=http://212.42.101.100:8088/nacstat/sites/default/files/%D0%9E%D1%88%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110810173103/http://212.42.101.100:8088/nacstat/sites/default/files/%D0%9E%D1%88%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C.pdf|archivedate=2011-08-10|location=Bishkek|language=Russian|year=2010|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;
== Булактар ==
{{Булактар}}
{{Ноокат районунун калкконуштары}}
[[Категория:Ынтымак айыл аймагы]]
[[Категория:Айылдар]]</text>
      <sha1>ityt55cc9fofgzqd071d7fkcenzlk9d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Акшар (Ноокат району)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>42613</id>
    <revision>
      <id>652737</id>
      <parentid>569723</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T07:47:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Artelow &quot;[[Акшар, Ноокат району]]&quot; барагын &quot;[[Акшар (Ноокат району)]]&quot; деп кайра атады</comment>
      <origin>569723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3373" sha1="h1x5ysww0z8rwsfm9qjiukeklskwyu0" xml:space="preserve">{{ОЖ 
 |статусу                    = Айыл
 |кыргызча аталышы           = Акшар
 |расмий аталышы             = Акшар
 |баш ийгени                 = 
 |өлкө                       = Кыргызстан
 |герб                       = 
 |желек                      = 
 |гербдин туурасы            = 
 |желектин туурасы           =
|lat_dir = N|lat_deg = 40.218154|lat_min =   |lat_sec =  
|lon_dir = E|lon_deg = 72.202103|lon_min =   |lon_sec =  
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale      
 |ЯндексКарта=
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  =  
 |областын картасынын өлчөмү = 
 |аймактын картасынын өлчөмү = 
 |областын түрү              = област
 |област                     = Ош областы 
 |таблицадагы област         = 
 |аймактын түрү              = Район{{!}}Район 
 |аймак                      = Ноокат району
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башычысынын түрү           = 
 |башчысы                    = 
 |негизделген күнү           = 
 |биринчи белгиленген        = 
 |мурунку аталышы            = 
 |берилген статусу           = 
 |аймагы                     =  
 |бийиктиги                  =  
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 
 |климаты                    =
 |расмий тили                = 
 |расмий тили2              = 
  |калкы                     = 648 &lt;ref name=&quot;2009 census&quot;/&gt;
  |элди каттоо жылы          = 2009
  |жыштыгы                   = 
  |агломерация               = 
  |улуттук курамы            = 
  |диний курамы              = 
  |этнохороним               =
 |убакыт аралыгы             = +6
 |телефон коду               = 
 |почта индекси              =
 |Commons түрмөгүндө         = 
 |сайты                      = 
 |сайтынын тили              = 
 |сайтынын тили 2            = 
}}
'''Акшар''' ({{lang-ky|Акшар}}) — [[Кыргыз Республикасы]]нын  [[Ош облусу]]н [[Ноокат району]]ндагы айыл. [[Ынтымак айыл округу]] составына кирет.
== Калкы ==
Калкы — 648 киши.&lt;ref name=&quot;2009 census&quot;&gt;{{cite web|title=2009 Population and Housing Census|work=The National Statistical Committee of the Kyrgyz Republic|accessdate=12 November 2013|url=http://212.42.101.100:8088/nacstat/sites/default/files/%D0%9E%D1%88%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110810173103/http://212.42.101.100:8088/nacstat/sites/default/files/%D0%9E%D1%88%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C.pdf|archivedate=2011-08-10|location=Bishkek|language=Russian|year=2010|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;
== Булактар ==
{{Булактар}}
{{Ноокат районунун калкконуштары}}
[[Категория:Ынтымак айыл аймагы]]
[[Категория:Айылдар]]</text>
      <sha1>h1x5ysww0z8rwsfm9qjiukeklskwyu0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Челекчи (Ноокат району)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>42615</id>
    <revision>
      <id>652739</id>
      <parentid>571130</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T07:47:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Artelow &quot;[[Челекчи, Ноокат району]]&quot; барагын &quot;[[Челекчи (Ноокат району)]]&quot; деп кайра атады: Аталыштарды бир стандартка келтирүү</comment>
      <origin>571130</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3389" sha1="eajvpfr1cip8bsyiy5an19o0rxjrm92" xml:space="preserve">{{ОЖ 
 |статусу                    = Айыл
 |кыргызча аталышы           = Челекчи
 |расмий аталышы             = Челекчи
 |баш ийгени                 = 
 |өлкө                       = Кыргызстан
 |герб                       = 
 |желек                      = 
 |гербдин туурасы            = 
 |желектин туурасы           =
|lat_dir = N|lat_deg = 40.216442|lat_min =   |lat_sec =  
|lon_dir = E|lon_deg = 72.178394|lon_min =   |lon_sec =  
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale      
 |ЯндексКарта=
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  =  
 |областын картасынын өлчөмү = 
 |аймактын картасынын өлчөмү = 
 |областын түрү              = област
 |област                     = Ош областы 
 |таблицадагы област         = 
 |аймактын түрү              = Район{{!}}Район 
 |аймак                      = Ноокат району
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башычысынын түрү           = 
 |башчысы                    = 
 |негизделген күнү           = 
 |биринчи белгиленген        = 
 |мурунку аталышы            = 
 |берилген статусу           = 
 |аймагы                     =  
 |бийиктиги                  =  
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 
 |климаты                    =
 |расмий тили                = 
 |расмий тили2              = 
  |калкы                     = 261 &lt;ref name=&quot;2009 census&quot;/&gt;
  |элди каттоо жылы          = 2009
  |жыштыгы                   = 
  |агломерация               = 
  |улуттук курамы            = 
  |диний курамы              = 
  |этнохороним               =
 |убакыт аралыгы             = +6
 |телефон коду               = 
 |почта индекси              =
 |Commons түрмөгүндө         = 
 |сайты                      = 
 |сайтынын тили              = 
 |сайтынын тили 2            = 
}}
'''Челекчи''' ({{lang-ky|Челекчи}}) — [[Кыргыз Республикасы]]нын  [[Ош облусу]]н [[Ноокат району]]ндагы айыл. [[Ынтымак айыл округу]] составына кирет.
== Калкы ==
Калкы — 261 киши.&lt;ref name=&quot;2009 census&quot;&gt;{{cite web|title=2009 Population and Housing Census|work=The National Statistical Committee of the Kyrgyz Republic|accessdate=12 November 2013|url=http://212.42.101.100:8088/nacstat/sites/default/files/%D0%9E%D1%88%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110810173103/http://212.42.101.100:8088/nacstat/sites/default/files/%D0%9E%D1%88%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C.pdf|archivedate=2011-08-10|location=Bishkek|language=Russian|year=2010|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;
== Булактар ==
{{Булактар}}
{{Ноокат районунун калкконуштары}}
[[Категория:Ынтымак айыл аймагы]]
[[Категория:Айылдар]]</text>
      <sha1>eajvpfr1cip8bsyiy5an19o0rxjrm92</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кара-Кокту (Ноокат району)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>42625</id>
    <revision>
      <id>652745</id>
      <parentid>618695</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T07:48:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Artelow &quot;[[Кара-Кокту, Ноокат району]]&quot; барагын &quot;[[Кара-Кокту (Ноокат району)]]&quot; деп кайра атады: Аталыштарды бир стандартка келтирүү</comment>
      <origin>618695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3973" sha1="opzwa4bbm7ctmpzvilrpco6xxshycbv" xml:space="preserve">{{ОЖ 
 |статусу                    = Айыл
 |кыргызча аталышы           = Кара-Кокту
 |расмий аталышы             = Кара-Кокту
 |баш ийгени                 = 
 |өлкө                       = Кыргызстан
 |герб                       = 
 |желек                      = 
 |гербдин туурасы            = 
 |желектин туурасы           =
lat_dir = N|lat_deg =40  |lat_min = 21  |lat_sec = 0  
|lon_dir = E|lon_deg = 72  |lon_min = 36  |lon_sec = 36  
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale      
 |ЯндексКарта=
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  =  
 |областын картасынын өлчөмү = 
 |аймактын картасынын өлчөмү = 
 |облус                    = Ош облусу
 |таблицадагы област         = 
 |район                   = Ноокат району
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башычысынын түрү           = 
 |башчысы                    = 
 |негизделген күнү           = 
 |биринчи белгиленген        = 
 |мурунку аталышы            = 
 |берилген статусу           = 
 |аймагы                     =  
 |бийиктиги                  =  
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 
 |климаты                    =
 |расмий тили                = 
 |расмий тили2              = 
  |калкы                     = 618 &lt;ref name=&quot;2009 census&quot;/&gt;
  |элди каттоо жылы          = 2009
  |жыштыгы                   = 
  |агломерация               = 
  |улуттук курамы            = 
  |диний курамы              = 
  |этнохороним               =
 |убакыт аралыгы             = +6
 |телефон коду               = 
 |почта индекси              =
 |Commons түрмөгүндө         = 
 |сайты                      = 
 |сайтынын тили              = 
 |сайтынын тили 2            = 
}}
'''Кара-Кокту''' — [[Кыргыз Республикасы]]нын  [[Ош облусу]]н [[Ноокат району]]ндагы айыл. [[Мирмахмудов айыл округу]] составына кирет.

Чечме-Сай айыл округуна караштуу. [[Деңиз деңгээли|Деңиз деңгээлинен]] 1090 м бийикте жайгашкан. Райондун
борбору Ноокат шаарынан 8 км түндүк тарапта. Ош темир жол бекетинен 48 км. Кыштак 1935-жылы негизделген. Калкы 1001 (2009); негизинен дыйкан чарбаларында эмгектенет.
&lt;ref name=&quot;2009 census&quot;&gt;{{cite web|title=2009 Population and Housing Census|work=The National Statistical Committee of the Kyrgyz Republic|accessdate=12 November 2013|url=http://212.42.101.100:8088/nacstat/sites/default/files/%D0%9E%D1%88%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110810173103/http://212.42.101.100:8088/nacstat/sites/default/files/%D0%9E%D1%88%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C.pdf|archivedate=2011-08-10|location=Bishkek|language=Russian|year=2010|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;

== Колдонулган адабияттар ==
* “Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия:4 -том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. ISBN 978-9967-14-104-9

== Булактар ==
{{Булактар}}

{{Ноокат районунун калкконуштары}}

[[Категория:Мирмахмудов айыл аймагы]]
[[Категория:Айылдар]]</text>
      <sha1>opzwa4bbm7ctmpzvilrpco6xxshycbv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Будайлык (Ноокат району)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>42627</id>
    <revision>
      <id>652743</id>
      <parentid>569937</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T07:47:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Artelow &quot;[[Будайлык, Ноокат району]]&quot; барагын &quot;[[Будайлык (Ноокат району)]]&quot; деп кайра атады: Аталыштарды бир стандартка келтирүү</comment>
      <origin>569937</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3411" sha1="f4lukb1thb93llatzklkl2o6j58qzp9" xml:space="preserve">{{ОЖ 
 |статусу                    = Айыл
 |кыргызча аталышы           = Будайлык
 |расмий аталышы             = Будайлык
 |баш ийгени                 = 
 |өлкө                       = Кыргызстан
 |герб                       = 
 |желек                      = 
 |гербдин туурасы            = 
 |желектин туурасы           =
|lat_dir = N|lat_deg = 40.1226|lat_min =   |lat_sec =  
|lon_dir = E|lon_deg = 72.603181|lon_min =   |lon_sec =  
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale      
 |ЯндексКарта=
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  =  
 |областын картасынын өлчөмү = 
 |аймактын картасынын өлчөмү = 
 |областын түрү              = област
 |област                     = Ош областы 
 |таблицадагы област         = 
 |аймактын түрү              = Район{{!}}Район 
 |аймак                      = Ноокат району
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башычысынын түрү           = 
 |башчысы                    = 
 |негизделген күнү           = 
 |биринчи белгиленген        = 
 |мурунку аталышы            = 
 |берилген статусу           = 
 |аймагы                     =  
 |бийиктиги                  =  
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 
 |климаты                    =
 |расмий тили                = 
 |расмий тили2              = 
  |калкы                     = 111 &lt;ref name=&quot;2009 census&quot;/&gt;
  |элди каттоо жылы          = 2009
  |жыштыгы                   = 
  |агломерация               = 
  |улуттук курамы            = 
  |диний курамы              = 
  |этнохороним               =
 |убакыт аралыгы             = +6
 |телефон коду               = 
 |почта индекси              =
 |Commons түрмөгүндө         = 
 |сайты                      = 
 |сайтынын тили              = 
 |сайтынын тили 2            = 
}}
'''Будайлык''' ({{lang-ky|Будайлык}}) — [[Кыргыз Республикасы]]нын  [[Ош облусу]]н [[Ноокат району]]ндагы айыл. [[Мирмахмудов айыл округу]] составына кирет.
== Калкы ==
Калкы — 111 киши.&lt;ref name=&quot;2009 census&quot;&gt;{{cite web|title=2009 Population and Housing Census|work=The National Statistical Committee of the Kyrgyz Republic|accessdate=12 November 2013|url=http://212.42.101.100:8088/nacstat/sites/default/files/%D0%9E%D1%88%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110810173103/http://212.42.101.100:8088/nacstat/sites/default/files/%D0%9E%D1%88%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C.pdf|archivedate=2011-08-10|location=Bishkek|language=Russian|year=2010|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;
== Булактар ==
{{Булактар}}
{{Ноокат районунун калкконуштары}}
[[Категория:Мирмахмудов айыл аймагы]]
[[Категория:Айылдар]]</text>
      <sha1>f4lukb1thb93llatzklkl2o6j58qzp9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Барын (Ноокат району)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>42628</id>
    <revision>
      <id>652741</id>
      <parentid>569852</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T07:47:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Artelow &quot;[[Барын, Ноокат району]]&quot; барагын &quot;[[Барын (Ноокат району)]]&quot; деп кайра атады: Аталыштарды бир стандартка келтирүү</comment>
      <origin>569852</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3393" sha1="15vi5dw4mesldspycna1gjmsu5g2msb" xml:space="preserve">{{ОЖ 
 |статусу                    = Айыл
 |кыргызча аталышы           = Барын
 |расмий аталышы             = Барын
 |баш ийгени                 = 
 |өлкө                       = Кыргызстан
 |герб                       = 
 |желек                      = 
 |гербдин туурасы            = 
 |желектин туурасы           =
|lat_dir = N|lat_deg = 40.274654|lat_min =   |lat_sec =  
|lon_dir = E|lon_deg = 72.638807|lon_min =   |lon_sec =  
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale      
 |ЯндексКарта=
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  =  
 |областын картасынын өлчөмү = 
 |аймактын картасынын өлчөмү = 
 |областын түрү              = област
 |област                     = Ош областы 
 |таблицадагы област         = 
 |аймактын түрү              = Район{{!}}Район 
 |аймак                      = Ноокат району
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башычысынын түрү           = 
 |башчысы                    = 
 |негизделген күнү           = 
 |биринчи белгиленген        = 
 |мурунку аталышы            = 
 |берилген статусу           = 
 |аймагы                     =  
 |бийиктиги                  =  
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 
 |климаты                    =
 |расмий тили                = 
 |расмий тили2              = 
  |калкы                     = 2 130 &lt;ref name=&quot;2009 census&quot;/&gt;
  |элди каттоо жылы          = 2009
  |жыштыгы                   = 
  |агломерация               = 
  |улуттук курамы            = 
  |диний курамы              = 
  |этнохороним               =
 |убакыт аралыгы             = +6
 |телефон коду               = 
 |почта индекси              =
 |Commons түрмөгүндө         = 
 |сайты                      = 
 |сайтынын тили              = 
 |сайтынын тили 2            = 
}}
'''Барын''' ({{lang-ky|Барын}}) — [[Кыргыз Республикасы]]нын  [[Ош облусу]]н [[Ноокат району]]ндагы айыл. [[Мирмахмудов айыл округу]] составына кирет.
== Калкы ==
Калкы — 2 130 киши.&lt;ref name=&quot;2009 census&quot;&gt;{{cite web|title=2009 Population and Housing Census|work=The National Statistical Committee of the Kyrgyz Republic|accessdate=12 November 2013|url=http://212.42.101.100:8088/nacstat/sites/default/files/%D0%9E%D1%88%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110810173103/http://212.42.101.100:8088/nacstat/sites/default/files/%D0%9E%D1%88%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C.pdf|archivedate=2011-08-10|location=Bishkek|language=Russian|year=2010|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;
== Булактар ==
{{Булактар}}
{{Ноокат районунун калкконуштары}}
[[Категория:Мирмахмудов айыл аймагы]]
[[Категория:Айылдар]]</text>
      <sha1>15vi5dw4mesldspycna1gjmsu5g2msb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мүчө</title>
    <ns>0</ns>
    <id>66911</id>
    <revision>
      <id>652728</id>
      <parentid>519537</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T05:56:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Fofrok</username>
        <id>48990</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>добавил ссылки</comment>
      <origin>652728</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2184" sha1="auvvr30xysgd4ogmc5x6ah75ieoe9kt" xml:space="preserve">'''Мүчө''' – жеке өзүнчө колдонулбаган, грамматикалык мааниси сөзгө уланганда гана аныктала турган көмөкчү морфема. Мүчө бир катар тилдерде уңгунун тыбыштык өзгөчөлүгүнө карата бир нече фонетикалык вариантка ээ. Мисалы, кыргыз тилинде: саан+чы, тил+чи, жумуш+чу, өтүк+чү. Функциясына карай мүчө сөз жасоочу, сөз өзгөртүүчү, форма жасоочу деп бөлүнөт (кийинки экөө кээде бирге да каралып жүрөт). Сөз жасоочу мүчө бир сөздөн экинчи бир сөздү жасайт, тилдин сөздүк курамынын башында чоң роль ойнойт: эмгек+чил, сыз+гыч жана башкалар. Сөз өзгөртүүчү мүчө сөздүн башка сөзгө болгон синтаксистик мамилесин туюндурат: заман+дын, кел+ем. Форма жасоочу мүчө сөздүн лексикалык маанисине кошумча маани киргизет (ата+ке, ага+тай) же грамматикалык өзгөчө маани кошот (киши+лер). Мүчө уңгуга жалгануу ордуна карай [[префикс]], [[суффикс]] деп бөлүнөт. Префикс (приставка) уңгунун алды жагынан (на+писать, бей+максат), суффикс арт жагынан писа+тель, сатир+ик), [[инфикс]] ичинен (корабл+е+строение, народ+о+население) жалганат. 
[[Категория:Кыргыз тили]]

==Колдонулган адабияттар==
* [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 5-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. илл. ISBN 978 9967-14-111 -7</text>
      <sha1>auvvr30xysgd4ogmc5x6ah75ieoe9kt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Эркектин репродуктивдик тутуму</title>
    <ns>0</ns>
    <id>88243</id>
    <revision>
      <id>652755</id>
      <parentid>549970</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T11:31:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>652755</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6446" sha1="nme9cll7ydfbx9k0jymhw7w6sqoinb3" xml:space="preserve">[[Файл:Male anatomy numbers 1.png|thumb|300px|''Эркектин жыныс органдары:''&lt;br&gt;1 — [[табарсык]];&lt;br&gt;2 — [[чурай сөөк]];&lt;br&gt;3 — [[Адамдын жыныс мүчөсү]];&lt;br&gt;4 — [[уюктуу денечелер]];&lt;br&gt;5 — [[жыныс мүчөнүн башы]];&lt;br&gt;6 — [[каса]];&lt;br&gt;7 — [[сийдик чыгуучу түтүк|сийдик чыгуучу түтүктүн]] сырткы тешиги;&lt;br&gt;8 — [[жоон ичеги|жоон ичегинин бир бөлүгү]];&lt;br&gt;9 — [[түз ичеги]];&lt;br&gt;10 — [[урук исиркеги]];&lt;br&gt;11 — [[урук чубуртуучу түтүкчөлөр]];&lt;br&gt;12 — [[простата бези]];&lt;br&gt;13 — [[купер бези]];&lt;br&gt;14 — [[арткы тешик]]/[[анус]];&lt;br&gt;15 — [[урук-без танабы]];&lt;br&gt;16 — [[эн кыпчыкейи]];&lt;br&gt;17 — [[урук бези|урук (эн) бези]];&lt;br&gt;18 — [[куулук]]&lt;br&gt;
]]

'''Эркектин репродуктивдик тутуму''' — эркектин көбөйүү функцияга катышуучу жыныс мүчөлөрү.
 
Алар ички жана сырткы болуп бөлүнөт. Ички жыныс органдары жыныс гормондорун бөлүп чыгарат. Ал гормондор түздөн-түз канга өтүп, организмдеги эң маанилүү процесстерди башкарып, эркектерге таандык болгон жыныстык экинчи белгилердин өсүшүн жөнгө салат. Эркектин жыныс органдарына эн бези, урук агуучу жолдор, урук ыйлаакчасы, простата бези, жыныс мүчөсү, заара чыгаруучу жол кирет. Эн бези тирүү жыныс клеткалары - сперматозоидди жана эркек жыныс гормонун бөлүп чыгаруучу жуп жыныс бези. Эн бези түйүлдүк кезде ич көндөйүндө, 2-бел омурткасынын тушунда пайда болот. Төрөлгөндө туруктуу орду  -  калтага түшөт. Простата бези эркектин зара чыгаруучу каналын курчап турат. Анын бездүү бөлүгү секрет иштеп чыгарат. Секрет спермага кошулуп анын активдүүлүгүн сактоого жардам берет. Простатанын булчуң бөлүгү заара чыгаруучу жолдогу сперма менен зааранын ырааттуу агуусун жөнгө салат, натыйжада заара менен [[сперма]] аралашпайт. Эркектин жыныс мүчөсү жыныстык катнашуу учурунда урукту бөлүп жана табарсыктан заараны чыгаруу кызматын аткарат.

== Табарсык ==
{{Негизги макала|Табарсык}}

Табарсык — бөйрөктөн келген [[Сийдик|заараны]] топтоп чыгаруучу булчуңдуу көңдөй орган. Ал чаткаяк сөөктөрүнүн биригишкен жеринин артында, кичине жамбаш көңдөйүнөн орун алган. 50 жаштан кийин чаткаяк булчуңдары бошогон соң, андан да төмөндөйт. Табарсыктын сыйымдуулугу орто эсеп менен 500—700 мл. Табарсык бош учурунда кичине жамбаш көңдөйүндө болуп, алды жагынан чаткаяк сөөктөрүнүн биригишкен жерине, ал эми арт жагынан аялдарда жатынга, эркектерде урук ыйлаакчасы менен көтөн чучукка тийип турат. Табарсыктын ички бети былжырлуу чел, сырты жылмакай чел кабыкча менен капталган. Бул эки кабыкчанын ортосунда табарсыктын булчуң катмары бар. Ал өз кезегинде үч катмардан турат. Анын сырткы жана ички катмары узатасынан кеткен булчуң талчаларынан турса, ортосундагы булчуң тарамдары кыйгачынан жатат.[[Файл:Illu bladder.jpg|thumbnail|Эркек адамдын табарсыгы]]Ар кандай багытта жайгашкан булчуңдар жыйрылганда анын көлөмү кичирейип, заара сыртка чыгууга мүмкүндүк түзүлөт. Табарсыктын булчуң катмары жакшы өөрчүп, ал заара чыгаруучу түтүктүн ички тешикчесин курчап кысып турат да, зааранын топтолуусуна, ошондой эле мезгили менен сыртка чыгарып турууга көмөктөшөт. Табарсыктын былжыр чели инфекцияны өтө сезгич келет. Аялдардын заара чыгаруучу түтүгү кыска болгондуктан, жыныс органдарынын сезгенүү оорусунда инфекция табарсыкка түшүп, аны сезгентет.
== Дагы караңыз ==

* [[Табарсык]]
* [[Сперма]]

== Булактар ==
*«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
*«Кыргызстан — Сорос» фонду. А.А. Алдашев. Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгү, 1998.-296-б, ISBN 9967-11-027-9
*«Биолог» Н.С.Алдаяров, Г.Т. Курманбекова, К.Б. Чекиров. Адамдын анатомиясы (атлас). 2011.107-б
[[Категория:Анатомия]]
[[Категория:Репродуктивдик тутум]]</text>
      <sha1>nme9cll7ydfbx9k0jymhw7w6sqoinb3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>652756</id>
      <parentid>652755</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T11:32:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>652756</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6472" sha1="fhf3mlhakai7p4l5ybwf6x9letbb1dr" xml:space="preserve">[[Файл:Male anatomy numbers 1.png|thumb|300px|''Эркектин жыныс органдары:''&lt;br&gt;1 — [[табарсык]];&lt;br&gt;2 — [[чурай сөөк]];&lt;br&gt;3 — [[Адамдын жыныс мүчөсү]];&lt;br&gt;4 — [[уюктуу денечелер]];&lt;br&gt;5 — [[жыныс мүчөнүн башы]];&lt;br&gt;6 — [[каса]];&lt;br&gt;7 — [[сийдик чыгуучу түтүк|сийдик чыгуучу түтүктүн]] сырткы тешиги;&lt;br&gt;8 — [[жоон ичеги|жоон ичегинин бир бөлүгү]];&lt;br&gt;9 — [[түз ичеги]];&lt;br&gt;10 — [[урук исиркеги]];&lt;br&gt;11 — [[урук чубуртуучу түтүкчөлөр]];&lt;br&gt;12 — [[простата бези]];&lt;br&gt;13 — [[купер бездери|купер бези]];&lt;br&gt;14 — [[арткы тешик]]/[[анус]];&lt;br&gt;15 — [[урук-без танабы]];&lt;br&gt;16 — [[эн кыпчыкейи]];&lt;br&gt;17 — [[урук бези|урук (эн) бези]];&lt;br&gt;18 — [[куулук]]&lt;br&gt;
]]

'''Эркектин репродуктивдик тутуму''' — эркектин көбөйүү функцияга катышуучу жыныс мүчөлөрү.
 
Алар ички жана сырткы болуп бөлүнөт. Ички жыныс органдары жыныс гормондорун бөлүп чыгарат. Ал гормондор түздөн-түз канга өтүп, организмдеги эң маанилүү процесстерди башкарып, эркектерге таандык болгон жыныстык экинчи белгилердин өсүшүн жөнгө салат. Эркектин жыныс органдарына эн бези, урук агуучу жолдор, урук ыйлаакчасы, простата бези, жыныс мүчөсү, заара чыгаруучу жол кирет. Эн бези тирүү жыныс клеткалары - сперматозоидди жана эркек жыныс гормонун бөлүп чыгаруучу жуп жыныс бези. Эн бези түйүлдүк кезде ич көндөйүндө, 2-бел омурткасынын тушунда пайда болот. Төрөлгөндө туруктуу орду  -  калтага түшөт. Простата бези эркектин зара чыгаруучу каналын курчап турат. Анын бездүү бөлүгү секрет иштеп чыгарат. Секрет спермага кошулуп анын активдүүлүгүн сактоого жардам берет. Простатанын булчуң бөлүгү заара чыгаруучу жолдогу сперма менен зааранын ырааттуу агуусун жөнгө салат, натыйжада заара менен [[сперма]] аралашпайт. Эркектин жыныс мүчөсү жыныстык катнашуу учурунда урукту бөлүп жана табарсыктан заараны чыгаруу кызматын аткарат.

== Табарсык ==
{{Негизги макала|Табарсык}}

Табарсык — бөйрөктөн келген [[Сийдик|заараны]] топтоп чыгаруучу булчуңдуу көңдөй орган. Ал чаткаяк сөөктөрүнүн биригишкен жеринин артында, кичине жамбаш көңдөйүнөн орун алган. 50 жаштан кийин чаткаяк булчуңдары бошогон соң, андан да төмөндөйт. Табарсыктын сыйымдуулугу орто эсеп менен 500—700 мл. Табарсык бош учурунда кичине жамбаш көңдөйүндө болуп, алды жагынан чаткаяк сөөктөрүнүн биригишкен жерине, ал эми арт жагынан аялдарда жатынга, эркектерде урук ыйлаакчасы менен көтөн чучукка тийип турат. Табарсыктын ички бети былжырлуу чел, сырты жылмакай чел кабыкча менен капталган. Бул эки кабыкчанын ортосунда табарсыктын булчуң катмары бар. Ал өз кезегинде үч катмардан турат. Анын сырткы жана ички катмары узатасынан кеткен булчуң талчаларынан турса, ортосундагы булчуң тарамдары кыйгачынан жатат.[[Файл:Illu bladder.jpg|thumbnail|Эркек адамдын табарсыгы]]Ар кандай багытта жайгашкан булчуңдар жыйрылганда анын көлөмү кичирейип, заара сыртка чыгууга мүмкүндүк түзүлөт. Табарсыктын булчуң катмары жакшы өөрчүп, ал заара чыгаруучу түтүктүн ички тешикчесин курчап кысып турат да, зааранын топтолуусуна, ошондой эле мезгили менен сыртка чыгарып турууга көмөктөшөт. Табарсыктын былжыр чели инфекцияны өтө сезгич келет. Аялдардын заара чыгаруучу түтүгү кыска болгондуктан, жыныс органдарынын сезгенүү оорусунда инфекция табарсыкка түшүп, аны сезгентет.
== Дагы караңыз ==

* [[Табарсык]]
* [[Сперма]]

== Булактар ==
*«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
*«Кыргызстан — Сорос» фонду. А.А. Алдашев. Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгү, 1998.-296-б, ISBN 9967-11-027-9
*«Биолог» Н.С.Алдаяров, Г.Т. Курманбекова, К.Б. Чекиров. Адамдын анатомиясы (атлас). 2011.107-б
[[Категория:Анатомия]]
[[Категория:Репродуктивдик тутум]]</text>
      <sha1>fhf3mlhakai7p4l5ybwf6x9letbb1dr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучу:Artelow/Жөөтөр</title>
    <ns>2</ns>
    <id>122511</id>
    <revision>
      <id>652749</id>
      <parentid>366327</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T08:08:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>652749</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1209" sha1="db0qbfyzesln5qy9ohac3rhn6mu0vei" xml:space="preserve">{{delete|[[Жөөтөр]] аталышында барак бар}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;2&quot; |Жөөтөр
|-
|'''Азыркы аталышы'''
|ивр. ‏יהודים‏‎
|-
|'''Калктын саны'''
|13,626-13,855 млн
|-
|'''Отурукташкан жерлери'''
|Израиль: 6 772 000
АКШ: 5 425 000—6 814 000

Франция: 478 000

Канада: 380 000

Улуу Британия: 290 000

Россия: 190 000

Аргентина: 181 500

Германия: 108 000

Австралия: 112 500

Бразилия: 85 200
|-
|'''Тили'''
|'''Бакшы тилдери:''' иврит, орус, англис, француз

'''Тарыхый тилдери:''' идиш, ладино, еврей-араб диалектери

'''Ыйык тилдери:''' байыркы еврей тили, арамей
|-
|'''Дини'''
|иудаизм
|-
|'''Курамына кирет'''
|семиттер
|-
|'''Этникалык топтору'''
|ашкеназдар, сефардар
|-
|'''Келип чыгышы'''
|байыркы жөөтөр, арамейлер, финикийлер
|}

*
&lt;nowiki&gt;
[[Категория:Орусия элдери]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>db0qbfyzesln5qy9ohac3rhn6mu0vei</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Википедия:Түзөтүүлөр саны боюнча Википедиячылар тизмеси</title>
    <ns>4</ns>
    <id>136776</id>
    <revision>
      <id>652712</id>
      <parentid>652621</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T12:02:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>9565</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Маалыматтар жаңыланды</comment>
      <origin>652712</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24744" sha1="n9cil2cj2107q7dfcoyrl98ja64mswu" xml:space="preserve">{{/begin|150}}
|-
| 1 || [[User:Chaoborus|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Chaoborus&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Chaoborus|{{formatnum:25689}}]] || {{Permissions|Chaoborus}}
|-
| 2 || [[User:Bosogo|Bosogo]] || [[Special:Contributions/Bosogo|{{formatnum:18492}}]] || {{Permissions|Bosogo}}
|-
| 3 || [[User:Artelow|Artelow]] || [[Special:Contributions/Artelow|{{formatnum:14403}}]] || {{Permissions|Artelow}}
|-
| 4 || [[User:Chorobek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Chorobek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Chorobek|{{formatnum:13446}}]] || {{Permissions|Chorobek}}
|-
| 5 || [[User:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:12821}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}}
|-
| 6 || [[User:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] || [[Special:Contributions/Абдырашит Сатылганов|{{formatnum:11093}}]] || {{Permissions|Абдырашит Сатылганов}}
|-
| 7 || [[User:Baydastann|Baydastann]] || [[Special:Contributions/Baydastann|{{formatnum:7971}}]] || {{Permissions|Baydastann}}
|-
| 8 || [[User:Элден|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Элден&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Элден|{{formatnum:6447}}]] || {{Permissions|Элден}}
|-
| 9 || [[User:Aiyanakk|Aiyanakk]] || [[Special:Contributions/Aiyanakk|{{formatnum:6011}}]] || {{Permissions|Aiyanakk}}
|-
| 10 || [[User:UlutSoft3|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft3&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft3|{{formatnum:5435}}]] || {{Permissions|UlutSoft3}}
|-
| 11 || [[User:Чагылган|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Чагылган&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Чагылган|{{formatnum:5412}}]] || {{Permissions|Чагылган}}
|-
| 12 || [[User:Эльза Мамбетакунова|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Эльза Мамбетакунова&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Эльза Мамбетакунова|{{formatnum:5098}}]] || {{Permissions|Эльза Мамбетакунова}}
|-
| 13 || [[User:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]] || [[Special:Contributions/Tynchtyk Chorotegin|{{formatnum:4965}}]] || {{Permissions|Tynchtyk Chorotegin}}
|-
| 14 || [[User:Kvazimodo|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kvazimodo&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:4519}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 15 || [[User:ImeNtrav|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ImeNtrav&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ImeNtrav|{{formatnum:4506}}]] || {{Permissions|ImeNtrav}}
|-
| 16 || [[User:Maksat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Maksat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Maksat|{{formatnum:4218}}]] || {{Permissions|Maksat}}
|-
| 17 || [[User:Shchb|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Shchb&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Shchb|{{formatnum:4150}}]] || {{Permissions|Shchb}}
|-
| 18 || [[User:Kmaksat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kmaksat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kmaksat|{{formatnum:3969}}]] || {{Permissions|Kmaksat}}
|-
| 19 || [[User:Үрүйэ|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Үрүйэ&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Үрүйэ|{{formatnum:3964}}]] || {{Permissions|Үрүйэ}}
|-
| 20 || [[User:Kgbek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kgbek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kgbek|{{formatnum:3618}}]] || {{Permissions|Kgbek}}
|-
| 21 || [[User:Connexxx|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Connexxx&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Connexxx|{{formatnum:3478}}]] || {{Permissions|Connexxx}}
|-
| 22 || [[User:Elebayev|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Elebayev&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Elebayev|{{formatnum:3382}}]] || {{Permissions|Elebayev}}
|-
| 23 || [[User:Aidabishkek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aidabishkek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aidabishkek|{{formatnum:3167}}]] || {{Permissions|Aidabishkek}}
|-
| 24 || [[User:Askar Nazyrov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Askar Nazyrov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Askar Nazyrov|{{formatnum:2724}}]] || {{Permissions|Askar Nazyrov}}
|-
| 25 || [[User:Umut|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Umut&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Umut|{{formatnum:2419}}]] || {{Permissions|Umut}}
|-
| 26 || [[User:QECUB|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;QECUB&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/QECUB|{{formatnum:2264}}]] || {{Permissions|QECUB}}
|-
| 27 || [[User:Бахтияр Толукбаев|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Бахтияр Толукбаев&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Бахтияр Толукбаев|{{formatnum:2158}}]] || {{Permissions|Бахтияр Толукбаев}}
|-
| 28 || [[User:Roman, Alexej and Vładimir|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Roman, Alexej and Vładimir&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Roman, Alexej and Vładimir|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Roman, Alexej and Vładimir}}
|-
| 29 || [[User:Kairat Zamirbekov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kairat Zamirbekov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kairat Zamirbekov|{{formatnum:1601}}]] || {{Permissions|Kairat Zamirbekov}}
|-
| 30 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:1466}}]] || {{Permissions|Gliwi}}
|-
| 31 || [[User:Meri|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Meri&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Meri|{{formatnum:1392}}]] || {{Permissions|Meri}}
|-
| 32 || [[User:Asankozhoevas|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Asankozhoevas&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Asankozhoevas|{{formatnum:1279}}]] || {{Permissions|Asankozhoevas}}
|-
| 33 || [[User:Adinai|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Adinai&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Adinai|{{formatnum:1270}}]] || {{Permissions|Adinai}}
|-
| 34 || [[User:Friendwip.kg|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Friendwip.kg&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Friendwip.kg|{{formatnum:1187}}]] || {{Permissions|Friendwip.kg}}
|-
| 35 || [[User:Kglive|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kglive&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kglive|{{formatnum:1067}}]] || {{Permissions|Kglive}}
|-
| 36 || [[User:UlutSoft6|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft6&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft6|{{formatnum:1027}}]] || {{Permissions|UlutSoft6}}
|-
| 37 || [[User:TarPas|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TarPas&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TarPas|{{formatnum:1019}}]] || {{Permissions|TarPas}}
|-
| 38 || [[User:Gulzhana|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gulzhana&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gulzhana|{{formatnum:993}}]] || {{Permissions|Gulzhana}}
|-
| 39 || [[User:Arsensky|Arsensky]] || [[Special:Contributions/Arsensky|{{formatnum:885}}]] || {{Permissions|Arsensky}}
|-
| 40 || [[User:Aida23a|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aida23a&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aida23a|{{formatnum:872}}]] || {{Permissions|Aida23a}}
|-
| 41 || [[User:Dnes1302|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Dnes1302&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Dnes1302|{{formatnum:845}}]] || {{Permissions|Dnes1302}}
|-
| 42 || [[User:Элдин беги|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Элдин беги&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Элдин беги|{{formatnum:834}}]] || {{Permissions|Элдин беги}}
|-
| 43 || [[User:UlutSoft1|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft1&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft1|{{formatnum:818}}]] || {{Permissions|UlutSoft1}}
|-
| 44 || [[User:Rotlink|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rotlink&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:799}}]] || {{Permissions|Rotlink}}
|-
| 45 || [[User:Chris die Seele|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Chris die Seele&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Chris die Seele|{{formatnum:792}}]] || {{Permissions|Chris die Seele}}
|-
| 46 || [[User:Дилдорбек|Дилдорбек]] || [[Special:Contributions/Дилдорбек|{{formatnum:708}}]] || {{Permissions|Дилдорбек}}
|-
| 47 || [[User:Aiylchy|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aiylchy&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aiylchy|{{formatnum:697}}]] || {{Permissions|Aiylchy}}
|-
| 48 || [[User:Estebesovdastan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Estebesovdastan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Estebesovdastan|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|Estebesovdastan}}
|-
| 49 || [[User:Jakshysapa|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Jakshysapa&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Jakshysapa|{{formatnum:672}}]] || {{Permissions|Jakshysapa}}
|-
| 50 || [[User:Lirchik|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Lirchik&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Lirchik|{{formatnum:649}}]] || {{Permissions|Lirchik}}
|-
| 51 || [[User:Ch|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ch&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ch|{{formatnum:626}}]] || {{Permissions|Ch}}
|-
| 52 || [[User:Amantur r|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Amantur r&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Amantur r|{{formatnum:606}}]] || {{Permissions|Amantur r}}
|-
| 53 || [[User:Cekli829|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Cekli829&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|Cekli829}}
|-
| 54 || [[User:Табалдыев Ысламбек|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Табалдыев Ысламбек&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Табалдыев Ысламбек|{{formatnum:590}}]] || {{Permissions|Табалдыев Ысламбек}}
|-
| 55 || [[User:S(uz)ak|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;S(uz)ak&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:585}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}}
|-
| 56 || [[User:Firespeaker|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Firespeaker&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Firespeaker|{{formatnum:573}}]] || {{Permissions|Firespeaker}}
|-
| 57 || [[User:Gulzat05|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gulzat05&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gulzat05|{{formatnum:571}}]] || {{Permissions|Gulzat05}}
|-
| 58 || [[User:Канымбу|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Канымбу&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Канымбу|{{formatnum:564}}]] || {{Permissions|Канымбу}}
|-
| 59 || [[User:Zhanyl90|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Zhanyl90&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Zhanyl90|{{formatnum:551}}]] || {{Permissions|Zhanyl90}}
|-
| 60 || [[User:Aladobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aladobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aladobot|{{formatnum:548}}]] || {{Permissions|Aladobot}}
|-
| 61 || [[User:Gulaiym001|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gulaiym001&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gulaiym001|{{formatnum:540}}]] || {{Permissions|Gulaiym001}}
|-
| 62 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:528}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 63 || [[User:Орозобек Түгөлбаев|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Орозобек Түгөлбаев&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Орозобек Түгөлбаев|{{formatnum:522}}]] || {{Permissions|Орозобек Түгөлбаев}}
|-
| 64 || [[User:Кайып Пайзылдаев|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Кайып Пайзылдаев&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Кайып Пайзылдаев|{{formatnum:497}}]] || {{Permissions|Кайып Пайзылдаев}}
|-
| 65 || [[User:Бегаим|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Бегаим&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Бегаим|{{formatnum:463}}]] || {{Permissions|Бегаим}}
|-
| 66 || [[User:Rartat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rartat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rartat|{{formatnum:462}}]] || {{Permissions|Rartat}}
|-
| 67 || [[User:Fornax|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Fornax&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Fornax|{{formatnum:459}}]] || {{Permissions|Fornax}}
|-
| 68 || [[User:PlanespotterA320|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;PlanespotterA320&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:457}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}}
|-
| 69 || [[User:UlutSoft4|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft4&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft4|{{formatnum:447}}]] || {{Permissions|UlutSoft4}}
|-
| 70 || [[User:ДолбоЯщер|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ДолбоЯщер&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:439}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}}
|-
| 71 || [[User:Hugo.arg|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Hugo.arg&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Hugo.arg|{{formatnum:434}}]] || {{Permissions|Hugo.arg}}
|-
| 72 || [[User:Pathoschild|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Pathoschild&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Pathoschild}}
|-
| 73 || [[User:Ksc~ruwiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ksc~ruwiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ksc~ruwiki|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Ksc~ruwiki}}
|-
| 74 || [[User:Алтынбек Касымов|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Алтынбек Касымов&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Алтынбек Касымов|{{formatnum:418}}]] || {{Permissions|Алтынбек Касымов}}
|-
| 75 || [[User:Εὐθυμένης|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Εὐθυμένης&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Εὐθυμένης|{{formatnum:409}}]] || {{Permissions|Εὐθυμένης}}
|-
| 76 || [[User:Namir|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Namir&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Namir|{{formatnum:376}}]] || {{Permissions|Namir}}
|-
| 77 || [[User:NurlanKG Bishkek editor|NurlanKG Bishkek editor]] || [[Special:Contributions/NurlanKG Bishkek editor|{{formatnum:367}}]] || {{Permissions|NurlanKG Bishkek editor}}
|-
| 78 || [[User:Госфонд ИС|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Госфонд ИС&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Госфонд ИС|{{formatnum:361}}]] || {{Permissions|Госфонд ИС}}
|-
| 79 || [[User:V3~kywiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;V3~kywiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/V3~kywiki|{{formatnum:357}}]] || {{Permissions|V3~kywiki}}
|-
| 80 || [[User:AdemazAlmaz|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AdemazAlmaz&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AdemazAlmaz|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|AdemazAlmaz}}
|-
| 81 || [[User:Ырысгул|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ырысгул&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ырысгул|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|Ырысгул}}
|-
| 82 || [[User:Nurjamal|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Nurjamal&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Nurjamal|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nurjamal}}
|-
| 83 || [[User:Nursultan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Nursultan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Nursultan|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nursultan}}
|-
| 84 || [[User:Aymira|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aymira&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aymira|{{formatnum:321}}]] || {{Permissions|Aymira}}
|-
| 85 || [[User:Ptbotgourou|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ptbotgourou&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:320}}]] || {{Permissions|Ptbotgourou}}
|-
| 86 || [[User:Symbat92|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Symbat92&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Symbat92|{{formatnum:315}}]] || {{Permissions|Symbat92}}
|-
| 87 || [[User:Andrew J.Kurbiko|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Andrew J.Kurbiko&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Andrew J.Kurbiko|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Andrew J.Kurbiko}}
|-
| 88 || [[User:Орозгул|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Орозгул&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Орозгул|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Орозгул}}
|-
| 89 || [[User:Ziv|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ziv&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:305}}]] || {{Permissions|Ziv}}
|-
| 90 || [[User:Atlikta|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Atlikta&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Atlikta|{{formatnum:298}}]] || {{Permissions|Atlikta}}
|-
| 91 || [[User:Abiyoyo|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Abiyoyo&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Abiyoyo|{{formatnum:295}}]] || {{Permissions|Abiyoyo}}
|-
| 92 || [[User:Росул|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Росул&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Росул|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Росул}}
|-
| 93 || [[User:Elya3|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Elya3&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Elya3|{{formatnum:292}}]] || {{Permissions|Elya3}}
|-
| 94 || [[User:Baronnet|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Baronnet&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Baronnet|{{formatnum:287}}]] || {{Permissions|Baronnet}}
|-
| 95 || [[User:Ahmadi~ruwiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ahmadi~ruwiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ahmadi~ruwiki|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Ahmadi~ruwiki}}
|-
| 96 || [[User:Rakutai|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rakutai&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rakutai|{{formatnum:284}}]] || {{Permissions|Rakutai}}
|-
| 97 || [[User:Minorax|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Minorax&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:283}}]] || {{Permissions|Minorax}}
|-
| 98 || [[User:Peri~kywiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Peri~kywiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Peri~kywiki|{{formatnum:266}}]] || {{Permissions|Peri~kywiki}}
|-
| 99 || [[User:Ashirov Maksatbek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ashirov Maksatbek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ashirov Maksatbek|{{formatnum:265}}]] || {{Permissions|Ashirov Maksatbek}}
|-
| 100 || [[User:Asel90|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Asel90&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Asel90|{{formatnum:263}}]] || {{Permissions|Asel90}}
|-
| 101 || [[User:Belekoff|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Belekoff&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Belekoff|{{formatnum:261}}]] || {{Permissions|Belekoff}}
|-
| 102 || [[User:Jol004u|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Jol004u&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Jol004u|{{formatnum:258}}]] || {{Permissions|Jol004u}}
|-
| 103 || [[User:Janyzak|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Janyzak&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Janyzak|{{formatnum:255}}]] || {{Permissions|Janyzak}}
|-
| 104 || [[User:Машъал|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Машъал&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Машъал|{{formatnum:254}}]] || {{Permissions|Машъал}}
|-
| 105 || [[User:Fatim|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Fatim&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Fatim|{{formatnum:253}}]] || {{Permissions|Fatim}}
|-
| 106 || [[User:Баха Исаев|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Баха Исаев&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Баха Исаев|{{formatnum:249}}]] || {{Permissions|Баха Исаев}}
|-
| 107 || [[User:Noloun|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Noloun&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Noloun|{{formatnum:248}}]] || {{Permissions|Noloun}}
|-
| 108 || [[User:Чоко Бой|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Чоко Бой&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Чоко Бой|{{formatnum:243}}]] || {{Permissions|Чоко Бой}}
|-
| 109 || [[User:Tynchtykbek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Tynchtykbek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Tynchtykbek|{{formatnum:243}}]] || {{Permissions|Tynchtykbek}}
|-
| 110 || [[User:Dutcman|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Dutcman&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Dutcman|{{formatnum:242}}]] || {{Permissions|Dutcman}}
|-
| 111 || [[User:Ulan A|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ulan A&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ulan A|{{formatnum:241}}]] || {{Permissions|Ulan A}}
|-
| 112 || [[User:DragonBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;DragonBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/DragonBot|{{formatnum:235}}]] || {{Permissions|DragonBot}}
|-
| 113 || [[User:Таалай Берен|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Таалай Берен&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Таалай Берен|{{formatnum:231}}]] || {{Permissions|Таалай Берен}}
|-
| 114 || [[User:Adilet15|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Adilet15&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Adilet15|{{formatnum:223}}]] || {{Permissions|Adilet15}}
|-
| 115 || [[User:Dostojewskij|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Dostojewskij&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Dostojewskij|{{formatnum:220}}]] || {{Permissions|Dostojewskij}}
|-
| 116 || [[User:A.djan|A.djan]] || [[Special:Contributions/A.djan|{{formatnum:219}}]] || {{Permissions|A.djan}}
|-
| 117 || [[User:MauritsBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MauritsBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MauritsBot|{{formatnum:218}}]] || {{Permissions|MauritsBot}}
|-
| 118 || [[User:タチコマ robot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;タチコマ robot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/タチコマ robot|{{formatnum:216}}]] || {{Permissions|タチコマ robot}}
|-
| 119 || [[User:Adamboluu|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Adamboluu&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Adamboluu|{{formatnum:213}}]] || {{Permissions|Adamboluu}}
|-
| 120 || [[User:Dr.atakulov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Dr.atakulov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Dr.atakulov|{{formatnum:211}}]] || {{Permissions|Dr.atakulov}}
|-
| 121 || [[User:Dinamik-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Dinamik-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Dinamik-bot|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Dinamik-bot}}
|-
| 122 || [[User:Kyrgyzchala|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kyrgyzchala&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kyrgyzchala|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Kyrgyzchala}}
|-
| 123 || [[User:Anara|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Anara&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Anara|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Anara}}
|-
| 124 || [[User:UlutSoft2|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft2&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft2|{{formatnum:209}}]] || {{Permissions|UlutSoft2}}
|-
| 125 || [[User:YFdyh-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;YFdyh-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/YFdyh-bot|{{formatnum:209}}]] || {{Permissions|YFdyh-bot}}
|-
| 126 || [[User:Robbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Robbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Robbot|{{formatnum:205}}]] || {{Permissions|Robbot}}
|-
| 127 || [[User:Chingis|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Chingis&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Chingis|{{formatnum:205}}]] || {{Permissions|Chingis}}
|-
| 128 || [[User:Foggy kub|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Foggy kub&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Foggy kub|{{formatnum:204}}]] || {{Permissions|Foggy kub}}
|-
| 129 || [[User:Чръный человек|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Чръный человек&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Чръный человек|{{formatnum:203}}]] || {{Permissions|Чръный человек}}
|-
| 130 || [[User:Мыктыбек|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Мыктыбек&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Мыктыбек|{{formatnum:203}}]] || {{Permissions|Мыктыбек}}
|-
| 131 || [[User:Adamantine|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Adamantine&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Adamantine|{{formatnum:201}}]] || {{Permissions|Adamantine}}
|-
| 132 || [[User:BakytTalas|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;BakytTalas&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/BakytTalas|{{formatnum:201}}]] || {{Permissions|BakytTalas}}
|-
| 133 || [[User:Zorrobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Zorrobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Zorrobot|{{formatnum:200}}]] || {{Permissions|Zorrobot}}
|-
| 134 || [[User:Мастер теней|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Мастер теней&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Мастер теней|{{formatnum:198}}]] || {{Permissions|Мастер теней}}
|-
| 135 || [[User:Amirobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Amirobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Amirobot|{{formatnum:197}}]] || {{Permissions|Amirobot}}
|-
| 136 || [[User:HerculeBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;HerculeBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/HerculeBot|{{formatnum:195}}]] || {{Permissions|HerculeBot}}
|-
| 137 || [[User:GhalyBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;GhalyBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/GhalyBot|{{formatnum:187}}]] || {{Permissions|GhalyBot}}
|-
| 138 || [[User:DARIO SEVERI|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;DARIO SEVERI&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/DARIO SEVERI|{{formatnum:172}}]] || {{Permissions|DARIO SEVERI}}
|-
| 139 || [[User:Nasihat.kg|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Nasihat.kg&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Nasihat.kg|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Nasihat.kg}}
|-
| 140 || [[User:Temir21|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Temir21&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Temir21|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Temir21}}
|-
| 141 || [[User:Vasit|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Vasit&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Vasit|{{formatnum:166}}]] || {{Permissions|Vasit}}
|-
| 142 || [[User:CarsracBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;CarsracBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/CarsracBot|{{formatnum:163}}]] || {{Permissions|CarsracBot}}
|-
| 143 || [[User:HiW-Bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;HiW-Bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/HiW-Bot|{{formatnum:163}}]] || {{Permissions|HiW-Bot}}
|-
| 144 || [[User:JYBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JYBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JYBot|{{formatnum:162}}]] || {{Permissions|JYBot}}
|-
| 145 || [[User:NKOzi|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;NKOzi&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/NKOzi|{{formatnum:159}}]] || {{Permissions|NKOzi}}
|-
| 146 || [[User:Кичинекей Поллианна|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Кичинекей Поллианна&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Кичинекей Поллианна|{{formatnum:158}}]] || {{Permissions|Кичинекей Поллианна}}
|-
| 147 || [[User:Samatq|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Samatq&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Samatq|{{formatnum:157}}]] || {{Permissions|Samatq}}
|-
| 148 || [[User:Sampo.Kuusi|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Sampo.Kuusi&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Sampo.Kuusi|{{formatnum:157}}]] || {{Permissions|Sampo.Kuusi}}
|-
| 149 || [[User:Azamat Omar|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Azamat Omar&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Azamat Omar|{{formatnum:155}}]] || {{Permissions|Azamat Omar}}
|-
| 150 || [[User:Kaiyr|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kaiyr&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kaiyr|{{formatnum:154}}]] || {{Permissions|Kaiyr}}
{{/end}}</text>
      <sha1>n9cil2cj2107q7dfcoyrl98ja64mswu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Википедия:Түзөтүүлөр саны боюнча боттор тизмеси</title>
    <ns>4</ns>
    <id>137589</id>
    <revision>
      <id>652714</id>
      <parentid>652623</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T12:02:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>9565</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Маалыматтар жаңыланды</comment>
      <origin>652714</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6917" sha1="b34rzgme6h7x0h9j6i52govf0zk0mca" xml:space="preserve">{{/begin|150}}
|-
| 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:115469}}]]
|-
| 2 || [[User:ChoRusBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ChoRusBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ChoRusBot|{{formatnum:70508}}]]
|-
| 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:35942}}]]
|-
| 4 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:8671}}]]
|-
| 5 || [[User:Xqbot|Xqbot]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:7221}}]]
|-
| 6 || [[User:VertexBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;VertexBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/VertexBot|{{formatnum:6637}}]]
|-
| 7 || [[User:MerlIwBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MerlIwBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:5237}}]]
|-
| 8 || [[User:VolkovBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;VolkovBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:3666}}]]
|-
| 9 || [[User:Legobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Legobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:3325}}]]
|-
| 10 || [[User:TXiKiBoT|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TXiKiBoT&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:3259}}]]
|-
| 11 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:3207}}]]
|-
| 12 || [[User:SieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;SieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:2910}}]]
|-
| 13 || [[User:Luckas-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Luckas-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:2815}}]]
|-
| 14 || [[User:ZéroBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ZéroBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:1942}}]]
|-
| 15 || [[User:WikitanvirBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;WikitanvirBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1927}}]]
|-
| 16 || [[User:Addbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Addbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:1596}}]]
|-
| 17 || [[User:ArthurBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ArthurBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:1492}}]]
|-
| 18 || [[User:JAnDbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JAnDbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:1332}}]]
|-
| 19 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1298}}]]
|-
| 20 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:1143}}]]
|-
| 21 || [[User:Escarbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Escarbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:1039}}]]
|-
| 22 || [[User:MelancholieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MelancholieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:911}}]]
|-
| 23 || [[User:FoxBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;FoxBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:890}}]]
|-
| 24 || [[User:TjBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TjBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:802}}]]
|-
| 25 || [[User:AlleborgoBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AlleborgoBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:690}}]]
|-
| 26 || [[User:Thijs!bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Thijs!bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:686}}]]
|-
| 27 || [[User:Idioma-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Idioma-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:663}}]]
|-
| 28 || [[User:RedBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;RedBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:592}}]]
|-
| 29 || [[User:JackieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JackieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:545}}]]
|-
| 30 || [[User:MastiBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MastiBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:511}}]]
|-
| 31 || [[User:Synthebot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Synthebot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:486}}]]
|-
| 32 || [[User:Mjbmrbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Mjbmrbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:468}}]]
|-
| 33 || [[User:HRoestBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;HRoestBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:455}}]]
|-
| 34 || [[User:Ripchip Bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ripchip Bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:438}}]]
|-
| 35 || [[User:Alexbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Alexbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:420}}]]
|-
| 36 || [[User:AvocatoBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AvocatoBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:405}}]]
|-
| 37 || [[User:KamikazeBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;KamikazeBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:366}}]]
|-
| 38 || [[User:LaaknorBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;LaaknorBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:352}}]]
|-
| 39 || [[User:Movses-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Movses-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:332}}]]
|-
| 40 || [[User:YiFeiBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;YiFeiBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:311}}]]
|-
| 41 || [[User:Rubinbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rubinbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:310}}]]
|-
| 42 || [[User:PipepBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;PipepBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:306}}]]
|-
| 43 || [[User:Vagobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Vagobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:294}}]]
|-
| 44 || [[User:AvicBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AvicBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:290}}]]
|-
| 45 || [[User:SilvonenBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;SilvonenBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:282}}]]
|-
| 46 || [[User:Gerakibot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gerakibot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:282}}]]
|-
| 47 || [[User:Purbo T|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Purbo T&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:278}}]]
|-
| 48 || [[User:Makecat-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Makecat-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:275}}]]
|-
| 49 || [[User:BotMultichill|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;BotMultichill&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/BotMultichill|{{formatnum:233}}]]
|-
| 50 || [[User:PixelBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;PixelBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/PixelBot|{{formatnum:106}}]]
|-
| 51 || [[User:Loveless|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Loveless&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Loveless|{{formatnum:99}}]]
|-
| 52 || [[User:MediaWiki default|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MediaWiki default&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MediaWiki default|{{formatnum:21}}]]
|-
| 53 || [[User:Maintenance script|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Maintenance script&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Maintenance script|{{formatnum:13}}]]
|-
| 54 || [[User:Flow talk page manager|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Flow talk page manager&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Flow talk page manager|{{formatnum:8}}]]
{{/end}}</text>
      <sha1>b34rzgme6h7x0h9j6i52govf0zk0mca</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Википедия:Түзөтүүлөр саны боюнча Википедиячылар тизмеси (боттор менен бирге)</title>
    <ns>4</ns>
    <id>137601</id>
    <revision>
      <id>652713</id>
      <parentid>652622</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T12:02:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>9565</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Маалыматтар жаңыланды</comment>
      <origin>652713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24317" sha1="ec1ohjv3d5nxuolxtpae9lmiyf75fo6" xml:space="preserve">{{/begin|150}}
|-
| 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:115469}}]] || {{Permissions|JigildikBot}}
|-
| 2 || [[User:ChoRusBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ChoRusBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ChoRusBot|{{formatnum:70508}}]] || {{Permissions|ChoRusBot}}
|-
| 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:35942}}]] || {{Permissions|InternetArchiveBot}}
|-
| 4 || [[User:Chaoborus|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Chaoborus&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Chaoborus|{{formatnum:25689}}]] || {{Permissions|Chaoborus}}
|-
| 5 || [[User:Bosogo|Bosogo]] || [[Special:Contributions/Bosogo|{{formatnum:18492}}]] || {{Permissions|Bosogo}}
|-
| 6 || [[User:Artelow|Artelow]] || [[Special:Contributions/Artelow|{{formatnum:14403}}]] || {{Permissions|Artelow}}
|-
| 7 || [[User:Chorobek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Chorobek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Chorobek|{{formatnum:13446}}]] || {{Permissions|Chorobek}}
|-
| 8 || [[User:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:12821}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}}
|-
| 9 || [[User:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] || [[Special:Contributions/Абдырашит Сатылганов|{{formatnum:11093}}]] || {{Permissions|Абдырашит Сатылганов}}
|-
| 10 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:8671}}]] || {{Permissions|EmausBot}}
|-
| 11 || [[User:Baydastann|Baydastann]] || [[Special:Contributions/Baydastann|{{formatnum:7971}}]] || {{Permissions|Baydastann}}
|-
| 12 || [[User:Xqbot|Xqbot]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:7221}}]] || {{Permissions|Xqbot}}
|-
| 13 || [[User:VertexBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;VertexBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/VertexBot|{{formatnum:6637}}]] || {{Permissions|VertexBot}}
|-
| 14 || [[User:Элден|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Элден&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Элден|{{formatnum:6447}}]] || {{Permissions|Элден}}
|-
| 15 || [[User:Aiyanakk|Aiyanakk]] || [[Special:Contributions/Aiyanakk|{{formatnum:6011}}]] || {{Permissions|Aiyanakk}}
|-
| 16 || [[User:UlutSoft3|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft3&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft3|{{formatnum:5435}}]] || {{Permissions|UlutSoft3}}
|-
| 17 || [[User:Чагылган|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Чагылган&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Чагылган|{{formatnum:5412}}]] || {{Permissions|Чагылган}}
|-
| 18 || [[User:MerlIwBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MerlIwBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:5237}}]] || {{Permissions|MerlIwBot}}
|-
| 19 || [[User:Эльза Мамбетакунова|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Эльза Мамбетакунова&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Эльза Мамбетакунова|{{formatnum:5098}}]] || {{Permissions|Эльза Мамбетакунова}}
|-
| 20 || [[User:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]] || [[Special:Contributions/Tynchtyk Chorotegin|{{formatnum:4965}}]] || {{Permissions|Tynchtyk Chorotegin}}
|-
| 21 || [[User:Kvazimodo|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kvazimodo&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:4519}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 22 || [[User:ImeNtrav|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ImeNtrav&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ImeNtrav|{{formatnum:4506}}]] || {{Permissions|ImeNtrav}}
|-
| 23 || [[User:Maksat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Maksat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Maksat|{{formatnum:4218}}]] || {{Permissions|Maksat}}
|-
| 24 || [[User:Shchb|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Shchb&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Shchb|{{formatnum:4150}}]] || {{Permissions|Shchb}}
|-
| 25 || [[User:Kmaksat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kmaksat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kmaksat|{{formatnum:3969}}]] || {{Permissions|Kmaksat}}
|-
| 26 || [[User:Үрүйэ|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Үрүйэ&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Үрүйэ|{{formatnum:3964}}]] || {{Permissions|Үрүйэ}}
|-
| 27 || [[User:VolkovBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;VolkovBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:3666}}]] || {{Permissions|VolkovBot}}
|-
| 28 || [[User:Kgbek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kgbek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kgbek|{{formatnum:3618}}]] || {{Permissions|Kgbek}}
|-
| 29 || [[User:Connexxx|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Connexxx&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Connexxx|{{formatnum:3478}}]] || {{Permissions|Connexxx}}
|-
| 30 || [[User:Elebayev|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Elebayev&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Elebayev|{{formatnum:3382}}]] || {{Permissions|Elebayev}}
|-
| 31 || [[User:Legobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Legobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:3325}}]] || {{Permissions|Legobot}}
|-
| 32 || [[User:TXiKiBoT|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TXiKiBoT&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:3259}}]] || {{Permissions|TXiKiBoT}}
|-
| 33 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:3207}}]] || {{Permissions|CommonsDelinker}}
|-
| 34 || [[User:Aidabishkek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aidabishkek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aidabishkek|{{formatnum:3167}}]] || {{Permissions|Aidabishkek}}
|-
| 35 || [[User:SieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;SieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:2910}}]] || {{Permissions|SieBot}}
|-
| 36 || [[User:Luckas-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Luckas-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:2815}}]] || {{Permissions|Luckas-bot}}
|-
| 37 || [[User:Askar Nazyrov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Askar Nazyrov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Askar Nazyrov|{{formatnum:2724}}]] || {{Permissions|Askar Nazyrov}}
|-
| 38 || [[User:Umut|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Umut&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Umut|{{formatnum:2419}}]] || {{Permissions|Umut}}
|-
| 39 || [[User:QECUB|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;QECUB&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/QECUB|{{formatnum:2264}}]] || {{Permissions|QECUB}}
|-
| 40 || [[User:Бахтияр Толукбаев|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Бахтияр Толукбаев&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Бахтияр Толукбаев|{{formatnum:2158}}]] || {{Permissions|Бахтияр Толукбаев}}
|-
| 41 || [[User:ZéroBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ZéroBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:1942}}]] || {{Permissions|ZéroBot}}
|-
| 42 || [[User:WikitanvirBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;WikitanvirBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1927}}]] || {{Permissions|WikitanvirBot}}
|-
| 43 || [[User:Roman, Alexej and Vładimir|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Roman, Alexej and Vładimir&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Roman, Alexej and Vładimir|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Roman, Alexej and Vładimir}}
|-
| 44 || [[User:Kairat Zamirbekov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kairat Zamirbekov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kairat Zamirbekov|{{formatnum:1601}}]] || {{Permissions|Kairat Zamirbekov}}
|-
| 45 || [[User:Addbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Addbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:1596}}]] || {{Permissions|Addbot}}
|-
| 46 || [[User:ArthurBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ArthurBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:1492}}]] || {{Permissions|ArthurBot}}
|-
| 47 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:1466}}]] || {{Permissions|Gliwi}}
|-
| 48 || [[User:Meri|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Meri&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Meri|{{formatnum:1392}}]] || {{Permissions|Meri}}
|-
| 49 || [[User:JAnDbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JAnDbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:1332}}]] || {{Permissions|JAnDbot}}
|-
| 50 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1298}}]] || {{Permissions|Jembot}}
|-
| 51 || [[User:Asankozhoevas|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Asankozhoevas&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Asankozhoevas|{{formatnum:1279}}]] || {{Permissions|Asankozhoevas}}
|-
| 52 || [[User:Adinai|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Adinai&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Adinai|{{formatnum:1270}}]] || {{Permissions|Adinai}}
|-
| 53 || [[User:Friendwip.kg|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Friendwip.kg&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Friendwip.kg|{{formatnum:1187}}]] || {{Permissions|Friendwip.kg}}
|-
| 54 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:1143}}]] || {{Permissions|MediaWiki message delivery}}
|-
| 55 || [[User:Kglive|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kglive&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kglive|{{formatnum:1067}}]] || {{Permissions|Kglive}}
|-
| 56 || [[User:Escarbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Escarbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:1039}}]] || {{Permissions|Escarbot}}
|-
| 57 || [[User:UlutSoft6|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft6&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft6|{{formatnum:1027}}]] || {{Permissions|UlutSoft6}}
|-
| 58 || [[User:TarPas|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TarPas&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TarPas|{{formatnum:1019}}]] || {{Permissions|TarPas}}
|-
| 59 || [[User:Gulzhana|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gulzhana&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gulzhana|{{formatnum:993}}]] || {{Permissions|Gulzhana}}
|-
| 60 || [[User:MelancholieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MelancholieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:911}}]] || {{Permissions|MelancholieBot}}
|-
| 61 || [[User:FoxBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;FoxBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:890}}]] || {{Permissions|FoxBot}}
|-
| 62 || [[User:Arsensky|Arsensky]] || [[Special:Contributions/Arsensky|{{formatnum:885}}]] || {{Permissions|Arsensky}}
|-
| 63 || [[User:Aida23a|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aida23a&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aida23a|{{formatnum:872}}]] || {{Permissions|Aida23a}}
|-
| 64 || [[User:Dnes1302|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Dnes1302&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Dnes1302|{{formatnum:845}}]] || {{Permissions|Dnes1302}}
|-
| 65 || [[User:Элдин беги|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Элдин беги&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Элдин беги|{{formatnum:834}}]] || {{Permissions|Элдин беги}}
|-
| 66 || [[User:UlutSoft1|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft1&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft1|{{formatnum:818}}]] || {{Permissions|UlutSoft1}}
|-
| 67 || [[User:TjBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TjBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:802}}]] || {{Permissions|TjBot}}
|-
| 68 || [[User:Rotlink|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rotlink&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:799}}]] || {{Permissions|Rotlink}}
|-
| 69 || [[User:Chris die Seele|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Chris die Seele&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Chris die Seele|{{formatnum:792}}]] || {{Permissions|Chris die Seele}}
|-
| 70 || [[User:Дилдорбек|Дилдорбек]] || [[Special:Contributions/Дилдорбек|{{formatnum:708}}]] || {{Permissions|Дилдорбек}}
|-
| 71 || [[User:Aiylchy|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aiylchy&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aiylchy|{{formatnum:697}}]] || {{Permissions|Aiylchy}}
|-
| 72 || [[User:AlleborgoBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AlleborgoBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|AlleborgoBot}}
|-
| 73 || [[User:Estebesovdastan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Estebesovdastan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Estebesovdastan|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|Estebesovdastan}}
|-
| 74 || [[User:Thijs!bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Thijs!bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:686}}]] || {{Permissions|Thijs!bot}}
|-
| 75 || [[User:Jakshysapa|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Jakshysapa&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Jakshysapa|{{formatnum:672}}]] || {{Permissions|Jakshysapa}}
|-
| 76 || [[User:Idioma-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Idioma-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:663}}]] || {{Permissions|Idioma-bot}}
|-
| 77 || [[User:Lirchik|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Lirchik&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Lirchik|{{formatnum:649}}]] || {{Permissions|Lirchik}}
|-
| 78 || [[User:Ch|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ch&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ch|{{formatnum:626}}]] || {{Permissions|Ch}}
|-
| 79 || [[User:Amantur r|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Amantur r&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Amantur r|{{formatnum:606}}]] || {{Permissions|Amantur r}}
|-
| 80 || [[User:Cekli829|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Cekli829&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|Cekli829}}
|-
| 81 || [[User:RedBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;RedBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|RedBot}}
|-
| 82 || [[User:Табалдыев Ысламбек|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Табалдыев Ысламбек&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Табалдыев Ысламбек|{{formatnum:590}}]] || {{Permissions|Табалдыев Ысламбек}}
|-
| 83 || [[User:S(uz)ak|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;S(uz)ak&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:585}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}}
|-
| 84 || [[User:Firespeaker|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Firespeaker&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Firespeaker|{{formatnum:573}}]] || {{Permissions|Firespeaker}}
|-
| 85 || [[User:Gulzat05|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gulzat05&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gulzat05|{{formatnum:571}}]] || {{Permissions|Gulzat05}}
|-
| 86 || [[User:Канымбу|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Канымбу&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Канымбу|{{formatnum:564}}]] || {{Permissions|Канымбу}}
|-
| 87 || [[User:Zhanyl90|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Zhanyl90&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Zhanyl90|{{formatnum:551}}]] || {{Permissions|Zhanyl90}}
|-
| 88 || [[User:Aladobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aladobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aladobot|{{formatnum:548}}]] || {{Permissions|Aladobot}}
|-
| 89 || [[User:JackieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JackieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:545}}]] || {{Permissions|JackieBot}}
|-
| 90 || [[User:Gulaiym001|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gulaiym001&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gulaiym001|{{formatnum:540}}]] || {{Permissions|Gulaiym001}}
|-
| 91 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:528}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 92 || [[User:Орозобек Түгөлбаев|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Орозобек Түгөлбаев&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Орозобек Түгөлбаев|{{formatnum:522}}]] || {{Permissions|Орозобек Түгөлбаев}}
|-
| 93 || [[User:MastiBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MastiBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:511}}]] || {{Permissions|MastiBot}}
|-
| 94 || [[User:Кайып Пайзылдаев|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Кайып Пайзылдаев&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Кайып Пайзылдаев|{{formatnum:497}}]] || {{Permissions|Кайып Пайзылдаев}}
|-
| 95 || [[User:Synthebot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Synthebot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:486}}]] || {{Permissions|Synthebot}}
|-
| 96 || [[User:Mjbmrbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Mjbmrbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:468}}]] || {{Permissions|Mjbmrbot}}
|-
| 97 || [[User:Бегаим|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Бегаим&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Бегаим|{{formatnum:463}}]] || {{Permissions|Бегаим}}
|-
| 98 || [[User:Rartat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rartat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rartat|{{formatnum:462}}]] || {{Permissions|Rartat}}
|-
| 99 || [[User:Fornax|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Fornax&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Fornax|{{formatnum:459}}]] || {{Permissions|Fornax}}
|-
| 100 || [[User:PlanespotterA320|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;PlanespotterA320&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:457}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}}
|-
| 101 || [[User:HRoestBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;HRoestBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:455}}]] || {{Permissions|HRoestBot}}
|-
| 102 || [[User:UlutSoft4|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft4&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft4|{{formatnum:447}}]] || {{Permissions|UlutSoft4}}
|-
| 103 || [[User:ДолбоЯщер|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ДолбоЯщер&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:439}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}}
|-
| 104 || [[User:Ripchip Bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ripchip Bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:438}}]] || {{Permissions|Ripchip Bot}}
|-
| 105 || [[User:Hugo.arg|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Hugo.arg&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Hugo.arg|{{formatnum:434}}]] || {{Permissions|Hugo.arg}}
|-
| 106 || [[User:Pathoschild|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Pathoschild&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Pathoschild}}
|-
| 107 || [[User:Ksc~ruwiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ksc~ruwiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ksc~ruwiki|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Ksc~ruwiki}}
|-
| 108 || [[User:Alexbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Alexbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:420}}]] || {{Permissions|Alexbot}}
|-
| 109 || [[User:Алтынбек Касымов|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Алтынбек Касымов&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Алтынбек Касымов|{{formatnum:418}}]] || {{Permissions|Алтынбек Касымов}}
|-
| 110 || [[User:Εὐθυμένης|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Εὐθυμένης&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Εὐθυμένης|{{formatnum:409}}]] || {{Permissions|Εὐθυμένης}}
|-
| 111 || [[User:AvocatoBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AvocatoBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:405}}]] || {{Permissions|AvocatoBot}}
|-
| 112 || [[User:Namir|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Namir&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Namir|{{formatnum:376}}]] || {{Permissions|Namir}}
|-
| 113 || [[User:NurlanKG Bishkek editor|NurlanKG Bishkek editor]] || [[Special:Contributions/NurlanKG Bishkek editor|{{formatnum:367}}]] || {{Permissions|NurlanKG Bishkek editor}}
|-
| 114 || [[User:KamikazeBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;KamikazeBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:366}}]] || {{Permissions|KamikazeBot}}
|-
| 115 || [[User:Госфонд ИС|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Госфонд ИС&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Госфонд ИС|{{formatnum:361}}]] || {{Permissions|Госфонд ИС}}
|-
| 116 || [[User:V3~kywiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;V3~kywiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/V3~kywiki|{{formatnum:357}}]] || {{Permissions|V3~kywiki}}
|-
| 117 || [[User:LaaknorBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;LaaknorBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|LaaknorBot}}
|-
| 118 || [[User:AdemazAlmaz|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AdemazAlmaz&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AdemazAlmaz|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|AdemazAlmaz}}
|-
| 119 || [[User:Ырысгул|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ырысгул&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ырысгул|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|Ырысгул}}
|-
| 120 || [[User:Nurjamal|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Nurjamal&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Nurjamal|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nurjamal}}
|-
| 121 || [[User:Nursultan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Nursultan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Nursultan|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nursultan}}
|-
| 122 || [[User:Movses-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Movses-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:332}}]] || {{Permissions|Movses-bot}}
|-
| 123 || [[User:Aymira|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aymira&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aymira|{{formatnum:321}}]] || {{Permissions|Aymira}}
|-
| 124 || [[User:Ptbotgourou|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ptbotgourou&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:320}}]] || {{Permissions|Ptbotgourou}}
|-
| 125 || [[User:Symbat92|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Symbat92&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Symbat92|{{formatnum:315}}]] || {{Permissions|Symbat92}}
|-
| 126 || [[User:YiFeiBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;YiFeiBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:311}}]] || {{Permissions|YiFeiBot}}
|-
| 127 || [[User:Andrew J.Kurbiko|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Andrew J.Kurbiko&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Andrew J.Kurbiko|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Andrew J.Kurbiko}}
|-
| 128 || [[User:Rubinbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rubinbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Rubinbot}}
|-
| 129 || [[User:Орозгул|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Орозгул&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Орозгул|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Орозгул}}
|-
| 130 || [[User:PipepBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;PipepBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:306}}]] || {{Permissions|PipepBot}}
|-
| 131 || [[User:Ziv|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ziv&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:305}}]] || {{Permissions|Ziv}}
|-
| 132 || [[User:Atlikta|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Atlikta&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Atlikta|{{formatnum:298}}]] || {{Permissions|Atlikta}}
|-
| 133 || [[User:Abiyoyo|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Abiyoyo&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Abiyoyo|{{formatnum:295}}]] || {{Permissions|Abiyoyo}}
|-
| 134 || [[User:Росул|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Росул&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Росул|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Росул}}
|-
| 135 || [[User:Vagobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Vagobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Vagobot}}
|-
| 136 || [[User:Elya3|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Elya3&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Elya3|{{formatnum:292}}]] || {{Permissions|Elya3}}
|-
| 137 || [[User:AvicBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AvicBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:290}}]] || {{Permissions|AvicBot}}
|-
| 138 || [[User:Baronnet|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Baronnet&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Baronnet|{{formatnum:287}}]] || {{Permissions|Baronnet}}
|-
| 139 || [[User:Ahmadi~ruwiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ahmadi~ruwiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ahmadi~ruwiki|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Ahmadi~ruwiki}}
|-
| 140 || [[User:Rakutai|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rakutai&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rakutai|{{formatnum:284}}]] || {{Permissions|Rakutai}}
|-
| 141 || [[User:Minorax|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Minorax&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:283}}]] || {{Permissions|Minorax}}
|-
| 142 || [[User:SilvonenBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;SilvonenBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:282}}]] || {{Permissions|SilvonenBot}}
|-
| 143 || [[User:Gerakibot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gerakibot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:282}}]] || {{Permissions|Gerakibot}}
|-
| 144 || [[User:Purbo T|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Purbo T&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:278}}]] || {{Permissions|Purbo T}}
|-
| 145 || [[User:Makecat-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Makecat-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:275}}]] || {{Permissions|Makecat-bot}}
|-
| 146 || [[User:Peri~kywiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Peri~kywiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Peri~kywiki|{{formatnum:266}}]] || {{Permissions|Peri~kywiki}}
|-
| 147 || [[User:Ashirov Maksatbek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ashirov Maksatbek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ashirov Maksatbek|{{formatnum:265}}]] || {{Permissions|Ashirov Maksatbek}}
|-
| 148 || [[User:Asel90|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Asel90&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Asel90|{{formatnum:263}}]] || {{Permissions|Asel90}}
|-
| 149 || [[User:Belekoff|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Belekoff&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Belekoff|{{formatnum:261}}]] || {{Permissions|Belekoff}}
|-
| 150 || [[User:Jol004u|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Jol004u&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Jol004u|{{formatnum:258}}]] || {{Permissions|Jol004u}}
{{/end}}</text>
      <sha1>ec1ohjv3d5nxuolxtpae9lmiyf75fo6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Эрбай Сабиха</title>
    <ns>0</ns>
    <id>152254</id>
    <revision>
      <id>652717</id>
      <parentid>646371</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T13:22:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 3 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>652717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7687" sha1="h2rccimeqcs1k9qklg5ykf0ukrjvduj" xml:space="preserve">{{Мамлекеттик ишмер
|ысымы                              = Эрбай Сабиха Гөкчүл
|расмий ысымы                       = {{lang-tr|''Sabiha Gökçül Erbay''}}
|сүрөтү                             = Ayşe Sabiha Gökçül.png
|туурасы                            = 
|өлкө                               = {{Өлкө желеги|Түркия}}

|желек                              = 
|желек2                             = 
|президент                          = 
|кызматы                            = Улуу Улуттук Жыйындын мүчөсү
|иш баштоо убагы                    = 9-февраль 1935
|иш аяктоо убагы                    = 1939
|андан мурунку инсан                = 
|андан кийинки инсан                = 

|туулган жылы                       = 1908
|туулган жери                       = Осмон империяся, Бергама, Измир
|каза болгон жылы                   = 31.8.1998
|каза болгон жери                   = Түркия
|мүрзөсүнүн орду                    = 
|атасы                              = 
|апасы                              = 
|жубайы                             = 
|балдары                            = 
|партиясы                           = Республикалык элдик партия
|билими                             = Ottoman Teachers Seminary for Women
|кесиби                             = 
|илимий даражасы                    = 
|илимий наамы                       = 
|дини                               = 
|кол тамгасы                        = 
|сыйлыктары                         = 
|ишмердүүлүгү                       = 

|наамы                              = 
|өтөгөн жылы                        = 
|жарандыгы                          = 
|кызмат өтөгөн жайы                 = 
|башкаруусу                         = 
}}
'''Сабиха Гөкчүл Эрбай''' ({{lang-tr|''Sabiha Gökçül Erbay''}}) — [[Түркия|түрк]] педагогу жана саясатчысы. Түркия парламентине шайланган алгачкы 18 аялдын бири&lt;ref&gt;[https://www.hurriyet.com.tr/gundem/tarihe-yon-veren-kadinlar-6078266 Tarihe yön veren kadınlar. Hürriyet] &lt;/ref&gt;.

== Өмүр баяны ==
Бергамада Азиз менен Надиренин үй-бүлөсүндө төрөлгөн. Педагогикалык колледжди, 1919-жылы педагогикалык лицейди бүтүргөн&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=YA8snl-b2H09JI0mxZ2aFA&amp;no=nSQ-0rvpqzqLB48sE6iXYw Duroğlu, Sibel (2007). &quot;Türkiye'de İlk Kadın Milletvekilleri&quot;]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

1934-жылы фамилиялар жөнүндө мыйзам кабыл алынгандан кийин «Гөкчүл» фамилиясын алган. 1943-жылы Мустафа Үлви Эрбайга турмушка чыккан.

=== Карьерасы ===
1919-жылдын сентябрынан тартып Эдирнедеги кыздар лицейинде түрк тилинен сабак берген. [[Осмон империясы|Осмон империясынын]] кулашына алып келген окуяларга байланыштуу 1920-жылдын 21-июнунда мугалимдик ишин токтотууга аргасыз болгон&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/detay/892/Ay%C5%9Fe-Sabiha-G%C3%B6k%C3%A7%C3%BCl-Erbay-(1900-1998) Ayşe Sabiha Gökçül Erbay (1900-1998)]&lt;/ref&gt;.

1923-жылдын 22-октябрынан тартып [[Измир|Измирдеги]] кыздар лицейинде түрк тилинен сабак берген. 1924-жылдын февралынан октябрына чейин ошол эле жерде педагогикадан сабак берип, ошол эле учурда директордун орун басары кызматын аркалаган. Андан кийин Стамбулдагы педагогикалык лицейдин директору болуп дайындалып, ал жерде [[Немис тили|немис тилинен]] да сабак берген. 1925-жылдын сентябрында Измирдеги кыздар лицейине кайра ишке кайтып келген. 1927-жылдын май айына чейин ал жерде түрк тилинен сабак берип, андан соң түрк адабиятынан окуткан. 1935-жылдын февралында саясат менен алектенүү үчүн кызматынан кеткен.

Ататүрктүн реформаларынын жүрүшүндө аялдардын укуктары кеңейтилип, 1934-жылы алар шайлоого катышуу жана парламентке шайлануу укугуна ээ болушкан. Ошондон кийин Эрбай саясатта өзүн сынап көрүүнү чечип, бул үчүн мугалимдик кызматынан кетүүгө туура келген. 1935-жылы Сабиха Эрбай Республикалык элдик партиядан Улуу улуттук жыйындын мүчөсү болуп шайланган. Бир жыл бою президиумда катчы кызматын аркалаган. Кийинки үч жыл ичинде парламенттин жыйымдар жана монополиялар боюнча комитетинин курамында болгон&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;[https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=YA8snl-b2H09JI0mxZ2aFA&amp;no=nSQ-0rvpqzqLB48sE6iXYw Duroğlu, Sibel (2007). &quot;Türkiye'de İlk Kadın Milletvekilleri&quot;]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

1939-жылы парламентке кайрадан талапкерлигин койгон, бирок шайланган эмес. Андан кийин кайра мугалимдик ишке кайтып келген. 1939-жылдын июнунан 1941-жылдын августуна чейин Стамбулдагы Эренкөй лицейинде түрк адабиятынан сабак берген.

1941-жылы Самсун илинен парламентке шайланып, 1943-жылы кайрадан шайланган. 1946-жылы саясаттан кеткен. 1947-жылдын февралынан 1948-жылдын октябрына чейин [[Анкара|Анкарадагы]] Гази лицейинде түрк адабиятынан сабак берген&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:03&quot;&gt;[https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=YA8snl-b2H09JI0mxZ2aFA&amp;no=nSQ-0rvpqzqLB48sE6iXYw Duroğlu, Sibel (2007). &quot;Türkiye'de İlk Kadın Milletvekilleri&quot;]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

1998-жылдын 31-августунда каза болгон.

== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==

* [https://kureansiklopedi.com/tr/detay/ayse-sabiha-gokcul-erbay-53470 KÜRE Dijital Ansiklopedi. Ayşe Sabiha Gökçül Erbay]</text>
      <sha1>h2rccimeqcs1k9qklg5ykf0ukrjvduj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кыргызстан 2026 жайкы Азия оюндарында</title>
    <ns>0</ns>
    <id>152803</id>
    <revision>
      <id>652720</id>
      <parentid>652596</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T15:40:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Абдырашит Сатылганов</username>
        <id>8269</id>
      </contributor>
      <comment>/* 30px|alt=|link= Волейбол */</comment>
      <origin>652720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22483" sha1="hw47oeerbcj0hybbzubu3f5tpf5uaam" xml:space="preserve">{{Кыргызстан Азия оюндарында
|Оюн = 2026 жайкы
|Chef De Mission =   
|Спортчу = 
|Спорт түрү = 
|Туучу =Мырзакир Кошалиев
|Алтын = 0
|Күмүш = 0
|Коло = 0
|Баардыгы = 0
|Орун = 0
}}

[[Кыргызстан]] [[2026 жайкы Азия оюндары|2026 жайкы Азия оюндарына]] спорттун 25 түрү боюнча 181 спортчусу менен катышат&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://super.kg/kabar/news/428274|title= Азия оюндары: Кыргыз курамасы спорттун 25 түрүнөн катышат. Ага 35 миллион сом бөлүндү| work=Super.kg| accessdate=02.06.2023}}&lt;/ref&gt;. [[Кыргызстан]] эгемен тарыхында сегизинчи жолу Азия оюндарына катышуусу. [[Кыргызстан улуттук олимпиада комитети|Улуттук олимпиада комитетинин]] маалыматына ылайык курма спорттун төмөнкү 25 түрүнөн (бокс, сууда сүзүү, ок атуу, жаа атуу, дзюдо, оор
атлетика, күрөш түрлөрү(грек-рим, эркин, кыз-келиндер күрөшү) каратэ, фехтование, жеңил атлетика, каное жана байдаркада сүзүү, заманбап спорттун беш түрү, таэквондо WT , триатлон, волейбол, футбол, кураш, шахмат,джиу-джитсу, кибер спорт, гимнастика, баскетбол 3х3, ушу саньшоу, спорттук ат оюндары) күч сынашат.
== [[Файл:Volleyball pictogram.svg|30px|alt=|link=]] Волейбол ==
Волейбол боюнча мелдештер 27-сентябрдан 3-октябрга чейин белгиленген. Эркектер арасындагы мелдешке дүйнөлүк рейтингдин негизинде тандалып алынган 16 команда катышат. Жапония, Иран, Пакистан, Корея, Кытай, Индонезия, Таиланд, Катар, Бахрейн, Тайбэй, Индия, Вьетнам, Кыргызстан, Казакстан и Гонконг.

Тайпалык баскычтын чүчү кулак кармоо 2026-жылы 23-июлга белгиленген.Кыргызстандык волейболчулар Азия оюндарына үчүнчү жолу катары менен катышат. [[Кыргызстан 2018 жайкы Азия оюндарында|Кыргызстан 2018-жылы Индонезияда өткөн]] Азия оюндарында дебют жасаган. Анда кыргызстандыктар беш беттеш өткөрүп, Казакстанды жеңип, 16-орунга ээ болгон. [[Кыргызстан 2022 жайкы Азия оюндарында|2022-жылы Кытайда өткөн Азия оюндарында]] Кыргызстандын курамасы жалпы эсепте 14-орунга ээ болгон. 

Кыргызстандын волейбол боюнча аялдар курамасы Азия оюндарына алгачкы жолу катышуусу. Абдухамид Айсахожиев жетектеген команда 16-сентябрда старт алган.
{|class=wikitable style=font-size:90%;text-align:center
!rowspan=2|Курамалар
!colspan=4|Тайпалык баскыч
!1/16 финал 
!Чейрекфинал
!Жарым финал 
!colspan=2|Финал 
|-style=font-size:95%
!Атаандашы&lt;br /&gt;Жыйынтыгы 
!Атаандашы&lt;br /&gt;Жыйынтыгы
!Атаандашы&lt;br /&gt;Жыйынтыгы
!Оруну
!Атаандашы&lt;br /&gt;Жыйынтыгы 
!Атаандашы&lt;br /&gt;Жыйынтыгы 
!Атаандашы&lt;br /&gt;Жыйынтыгы
!Атаандашы&lt;br /&gt;Жыйынтыгы
!Оруну
|-
|Кыргызстан&lt;br&gt; (эркектер)
|
|
|
|
|colspan=4 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;|~
| ?
|-
|Кыргызстан&lt;br&gt; (аялдар)
|{{Желек|Кытай Республикасы|олимп}} Кытай Тайбэйи &lt;br&gt;{{L}} 0-3
|{{Өлкө желеги|Таиланд}}&lt;br&gt;
|{{Өлкө желеги|Моңголстан}}&lt;br&gt;
|
|colspan=4 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;|~
| ?
|} 
; Команданын курамы (эркектер)
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;border: 1px solid #FFD700; font-size: 95%;&quot;
! style=&quot;background:#D52B1E; color:white; border: 0;&quot;|Волейбол боюнча Кыргызстан курамасынын эркетер курамы 
|-
| style=&quot;background:white; border: 0;&quot; colspan=&quot;4&quot; |
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width: 100%; text-align: center;&quot;
! style=&quot;background:#FFD700; :#D52B1E; color:white  width: 2em;&quot; rowspan=&quot;2&quot;| Номуру
! style=&quot;background:#FFD700; color:#D52B1E; color:white: 14.5em;&quot; rowspan=&quot;2&quot;| Аты-жөнү !! style=&quot;background:#FFD700; color:#e8122e; width: 9.5em;&quot; rowspan=&quot;2&quot;| Төрөлгөн датасы !! style=&quot;background:#FFD700; color:#e8122e; width: 5em;&quot; rowspan=&quot;2&quot;| бою, см!! style=&quot;background:#FFD700; color:#e8122e; width: 14.5em;&quot; rowspan=&quot;2&quot;| Клубу !! style=&quot;background:#FFD700; color:#e8122e; width: 5em;&quot; rowspan=&quot;2&quot;| Оюндары!! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#FFD700; color:#e8122e; width: 6em;&quot; | Упайы !! style=&quot;background:#FFD700; color:#e8122e; width: 5em;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|  Жалпы упайы!! 
|-
!style=&quot;background:#FFD700; color:#e8122e; width: 2em;&quot;| MBA !! style=&quot;background:#FFD700; color:#e8122e; width: 2em;&quot;| MBA !! 
|-
! colspan=&quot;9&quot; style=&quot;background:#D52B1E; color:white;&quot; |Плеймейкер (S) 
|-
|3 ||align=left|[[Медетбек Эргеш уулу]] ||20-январь, 1994 ||1.75 см|| align=left|{{Желек|Кыргызстан}} [[Улар (волейбол кулубу)|Улар]] || 5 || 1 || — || 1
|-
|11 ||align=left|[[Жамалидин Мусаев]] ||  9-май, 1992|| 1.83 см || align=left|{{Желек|Кыргызстан}} EREM || 3 || — || — || —
|-
! colspan=&quot;9&quot; style=&quot;background:#D52B1E; color:white;&quot; |Диагоналдык (OP) 
|-
|7 ||align=left|[[Оңол Каныбек уулу]] ('''к''') ||19-август, 1991 ||2.00 см || align=left|{{Желек|Кыргызстан}} [[Жаңы-Муун (волейбол клубу)|Жаңы-Муун]] || 8 || 14 || 6 || 20
|-
! colspan=&quot;9&quot; style=&quot;background:#D52B1E; color:white;&quot; |Чабуулчулар (OH)
|-
|2 ||align=left|[[Дамир Газинур уулу]] || 7-июль, 1993||1.89 см|| align=left|{{Желек|Кыргызстан}} Жаңы-Муун||1 || — || 1 || 1
|-
|5 ||align=left|[[Нурмухамед Токтоев]] || 24-ноябрь, 1994 || 1.78 см || align=left|{{Желек|Кыргызстан}} Отор || 6 || 10 || 2 || 12
|-
|8 ||align=left|[[Жантемир Жээнбек уулу]] || 1-ноябрь, 2001 || 1.80 см || align=left|{{Желек|Кыргызстан}} Жаңы-Муун || 5 || — || 9 || 9
|-
|9 ||align=left|[[Темир Муса уулу]] || 4-декабрь, 1994 || 1.85 см || align=left|{{Желек|Кыргызстан}} Улар || 7 || 3 || 2 || 5
|-
|10 ||align=left|[[Өмүрбек Жунусов]] || 1-октябрь, 1997 ||  1.97 см|| align=left|{{Желек|Кыргызстан}} EREM || 6 || 23 || 2||25
|-
! colspan=&quot;9&quot; style=&quot;background:#D52B1E; color:white;&quot; |Борбордук тосмолор (MB)  
|-
|4 ||align=left|[[Нурислам Медетбек уулу]] || 15-сентябрь 2000 ||1.97 см|| align=left|{{Желек|Кыргызстан}} EREM || 7 ||14 || 5 || 19
|-
|6 ||align=left|[[Баястан Жыргалбек уулу]] || 1-январь, 1996|| см || align=left|{{Желек|Кыргызстан}} Улар || 1 ||2.09 см||2|| 2
|-
|13 ||align=left|[[Роман Шилов]] || 7-январь, 1998|| 2.13 см || align=left|{{Желек|Кыргызстан}} Салам-Алик || 8 ||8 || 7 || 14
|-
! colspan=&quot;9&quot; style=&quot;background:#D52B1E; color:white;&quot; |Либеро (L) 
|-
|1 ||align=left|[[Кутманбек Абсатаров]] || 26-декабрь, 1995||1.75 см || align=left|{{Желек|Кыргызстан}} [[Салам-Алик]] ||—||—||—||—
|}
|-
! style=&quot;background:#FFD700; color:black; border: 0;&quot; | Башкы машыктыруучу
|-
| style=&quot;background:#FFD700; border: 0;&quot; colspan=&quot;4&quot; |
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width: 100%; text-align: center;&quot;
! style=&quot;background:#e8122e; color:#FFD700; width: 10em;&quot; |Аты-жөнү !! style=&quot;background:#e8122e; color:#FFD700; width: 10em;&quot; | Жарандыгы!!  style=&quot;background:#e8122e; color:#FFD700; width: 10em;&quot; | Төрөлгөн датасы 
|-
|align=left|[[Андрей Анкудинов]] ||align=left|{{Өлкө желеги|Кыргызстан}} || ~
|}
|}
; Жыйынтыгы
;; Тайпалык баскыч ( тайпасы)
* {{W}} — Жеңген 
* {{L}} — Утулган
* (п) — Оюндун партиясындагы көрсөткүч. 
* {{legend|#ccffcc|— Финалдык раундка өткөндөр|border=solid 1px #AAAAAA}} 
{| class=&quot;wikitable&quot;
!rowspan=2 width=20%| Улуттук курама
!rowspan=2 width=5%|Упайы
!colspan=3|Оюндары 
!colspan=3|Партиядагы&lt;br&gt;оюндары
!colspan=3|Партиядагы&lt;br&gt;эсептери
|-
!width=5%|{{comment|О|}}
!width=5%|{{comment|{{W}}|}} 
!width=5%|{{comment|{{L}}|}} 
!width=5%|{{comment|{{W}} (п)}} 
!width=5%|{{comment|{{L}} (п)}}
!width=5%|{{comment|SR}} 
!width=5%|{{comment|{{W}} (п)}}
!width=5%|{{comment|{{L}} (п) }}
!width=5%|{{comment|SPR}}
|- align=center bgcolor=#ccffcc
| align=left|1. 
| '''6'''
| 2 || 2 || 0 || 6 || 0 || MAX || 150 || 118 ||1.271 
|- align=center bgcolor=#ccffcc
| align=left|2. 
| '''2'''
| 2 || 1 || 1  || 3 || 5 || 0.600 || 164 || 174 || 0.943
|- align=center bgcolor=white 
| align=left|3. {{Өлкө желеги|Кыргызстан}}
| '''1'''
| 2 || 0 || 2 || 2 || 6 || 0.333 || 174|| 176|| 0.989
|- align=center bgcolor=#ccffcc
|}
----
{{Volleyballbox
|bg = #eeffff
|date       = {{Start date|2023|09|19|df=y}}
|time       = 10:00
|team1      = [[Файл:Redshirt.svg|30px|alt=|link=]][[Кыргызстан]] {{Желек|Кыргызстан}} 
|score      = 0–3
|team2      = [[Файл:Rpb clothing icon.svg|30px|alt=|link=]] 
|set        = (25–18, 23–25, 15–25, 25–18, 11–15)
|stadium    = China Textile City Sports Centre Gymnasium, [[Ханчжоу]]
|attendance = 1,000
|referee    =&lt;br&gt; {{Желек|Филиппиндер}} Юл Беноса&lt;br&gt;{{Желек|Жапония}} Тайсуке Тогава
|report     = [https://info.hangzhou2022.cn/resAG2022-/pdf/AG2022-/VVO/AG2022-_VVO_C73_VVOMTEAM6-------------GPA-000100--.pdf P2] [https://info.hangzhou2022.cn/en/results/volleyball/result-men-gpa-000100-.htm аныктама]
}}
----
{{Volleyballbox
|bg = #eeffff
|date       = {{Start date|2023|09|20|df=y}}
|time       = 19:00
|team1      =[[Файл:Redshirt.svg|30px|alt=|link=]] 
|score      = 0–0
|team2      = {{Өлкө желеги|Кыргызстан}} [[Файл:Soccer Jersey Azure.png|30px|alt=|link=]]
|set        = (25–19, 25–18, 25–18)
|stadium    = China Textile City Sports Centre Gymnasium, [[Ханчжоу]]
|attendance = 2,600
|referee   = &lt;br&gt;{{Желек|Индонезия}} Агунг Пурванторо&lt;br&gt;{{Желек|Таиланд}} Бантом Пимтонгхонбури
|report     = [https://info.hangzhou2022.cn/resAG2022-/pdf/AG2022-/VVO/AG2022-_VVO_C73_VVOMTEAM6-------------GPA-000200--.pdf P2] [https://info.hangzhou2022.cn/en/results/volleyball/result-men-gpa-000200-.htm аныктама]
}}
----

; Команданын курамы (аялдар)
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;border: 1px solid #FFD700; font-size: 95%;&quot;
! style=&quot;background:#D52B1E; color:white; border: 0;&quot;|Волейбол боюнча Кыргызстан курамасынын аялдар курамы 
|-
| style=&quot;background:white; border: 0;&quot; colspan=&quot;4&quot; |
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width: 100%; text-align: center;&quot;
! style=&quot;background:#FFD700; :#D52B1E; color:white  width: 2em;&quot; rowspan=&quot;2&quot;| Номуру
! style=&quot;background:#FFD700; color:#D52B1E; color:white: 14.5em;&quot; rowspan=&quot;2&quot;| Аты-жөнү !! style=&quot;background:#FFD700; color:#e8122e; width: 9.5em;&quot; rowspan=&quot;2&quot;| Төрөлгөн датасы !! style=&quot;background:#FFD700; color:#e8122e; width: 5em;&quot; rowspan=&quot;2&quot;| бою, см!! style=&quot;background:#FFD700; color:#e8122e; width: 14.5em;&quot; rowspan=&quot;2&quot;| Клубу !! style=&quot;background:#FFD700; color:#e8122e; width: 5em;&quot; rowspan=&quot;2&quot;| Оюндары!! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#FFD700; color:#e8122e; width: 6em;&quot; | Упайы !! style=&quot;background:#FFD700; color:#e8122e; width: 5em;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|  Жалпы упайы!! 
|-
!style=&quot;background:#FFD700; color:#e8122e; width: 2em;&quot;| MBA !! style=&quot;background:#FFD700; color:#e8122e; width: 2em;&quot;| MBA !! 
|-
! colspan=&quot;9&quot; style=&quot;background:#D52B1E; color:white;&quot; |Плеймейкер (S) 
|-
|3 ||align=left|[[Медетбек Эргеш уулу]] ||20-январь, 1994 ||1.75 см|| align=left|{{Желек|Кыргызстан}} [[Улар (волейбол кулубу)|Улар]] || 5 || 1 || — || 1
|-
|11 ||align=left|[[Жамалидин Мусаев]] ||  9-май, 1992|| 1.83 см || align=left|{{Желек|Кыргызстан}} EREM || 3 || — || — || —
|-
! colspan=&quot;9&quot; style=&quot;background:#D52B1E; color:white;&quot; |Диагоналдык (OP) 
|-
| 1||align=left|Гүлмира Түлөнова ||9-июль, 2008||1.83 см || align=left|{{Желек|Кыргызстан}} ОшМУ || 8 || 14 || 6 || 20
|-
! colspan=&quot;9&quot; style=&quot;background:#D52B1E; color:white;&quot; |Чабуулчулар (OH)
|-
|2 ||align=left|[[Дамир Газинур уулу]] || 7-июль, 1993||1.89 см|| align=left|{{Желек|Кыргызстан}} Жаңы-Муун||1 || — || 1 || 1
|-
|5 ||align=left|[[Нурмухамед Токтоев]] || 24-ноябрь, 1994 || 1.78 см || align=left|{{Желек|Кыргызстан}} Отор || 6 || 10 || 2 || 12
|-
|8 ||align=left|[[Жантемир Жээнбек уулу]] || 1-ноябрь, 2001 || 1.80 см || align=left|{{Желек|Кыргызстан}} Жаңы-Муун || 5 || — || 9 || 9
|-
|9 ||align=left|[[Темир Муса уулу]] || 4-декабрь, 1994 || 1.85 см || align=left|{{Желек|Кыргызстан}} Улар || 7 || 3 || 2 || 5
|-
|10 ||align=left|[[Өмүрбек Жунусов]] || 1-октябрь, 1997 ||  1.97 см|| align=left|{{Желек|Кыргызстан}} EREM || 6 || 23 || 2||25
|-
! colspan=&quot;9&quot; style=&quot;background:#D52B1E; color:white;&quot; |Борбордук тосмолор (MB)  
|-
|4 ||align=left|[[Нурислам Медетбек уулу]] || 15-сентябрь 2000 ||1.97 см|| align=left|{{Желек|Кыргызстан}} EREM || 7 ||14 || 5 || 19
|-
|6 ||align=left|[[Баястан Жыргалбек уулу]] || 1-январь, 1996|| см || align=left|{{Желек|Кыргызстан}} Улар || 1 ||2.09 см||2|| 2
|-
|13 ||align=left|[[Роман Шилов]] || 7-январь, 1998|| 2.13 см || align=left|{{Желек|Кыргызстан}} Салам-Алик || 8 ||8 || 7 || 14
|-
! colspan=&quot;9&quot; style=&quot;background:#D52B1E; color:white;&quot; |Либеро (L) 
|-
|1 ||align=left|[[Кутманбек Абсатаров]] || 26-декабрь, 1995||1.75 см || align=left|{{Желек|Кыргызстан}} [[Салам-Алик]] ||—||—||—||—
|}
|-
! style=&quot;background:#FFD700; color:black; border: 0;&quot; | Башкы машыктыруучу
|-
| style=&quot;background:#FFD700; border: 0;&quot; colspan=&quot;4&quot; |
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width: 100%; text-align: center;&quot;
! style=&quot;background:#e8122e; color:#FFD700; width: 10em;&quot; |Аты-жөнү !! style=&quot;background:#e8122e; color:#FFD700; width: 10em;&quot; | Жарандыгы!!  style=&quot;background:#e8122e; color:#FFD700; width: 10em;&quot; | Төрөлгөн датасы 
|-
|align=left|[[Андрей Анкудинов]] ||align=left|{{Өлкө желеги|Кыргызстан}} || ~
|}
|}
; Жыйынтыгы
;; Тайпалык баскыч ( тайпасы)
* '''H''' — мелдешти өткөрүп жаткан өлкө. 
* {{W}} — Жеңген 
* {{L}} — Утулган
* (п) — Оюндун партиясындагы көрсөткүч. 
* {{legend|#ccffcc|— Финалдык раундка өткөндөр|border=solid 1px #AAAAAA}} 
{| class=&quot;wikitable&quot;
!rowspan=2 width=20%| Улуттук курама
!rowspan=2 width=5%|Упайы
!colspan=3|Оюндары 
!colspan=3|Партиядагы&lt;br&gt;оюндары
!colspan=3|Партиядагы&lt;br&gt;эсептери
|-
!width=5%|{{comment|О|}}
!width=5%|{{comment|{{W}}|}} 
!width=5%|{{comment|{{L}}|}} 
!width=5%|{{comment|{{W}} (п)}} 
!width=5%|{{comment|{{L}} (п)}}
!width=5%|{{comment|SR}} 
!width=5%|{{comment|{{W}} (п)}}
!width=5%|{{comment|{{L}} (п) }}
!width=5%|{{comment|SPR}}
|- align=center bgcolor=#ccffcc
| align=left|1. 
| '''6'''
| 2 || 2 || 0 || 6 || 0 || MAX || 150 || 118 ||1.271 
|- align=center bgcolor=#ccffcc
| align=left|2. 
| '''2'''
| 2 || 1 || 1  || 3 || 5 || 0.600 || 164 || 174 || 0.943
|- align=center bgcolor=white 
| align=left|3. {{Өлкө желеги|Кыргызстан}}
| '''1'''
| 2 || 0 || 2 || 2 || 6 || 0.333 || 174|| 176|| 0.989
|- align=center bgcolor=#ccffcc
|}
----
{{Volleyballbox
|bg = #eeffff
|date       = {{Start date|2023|09|19|df=y}}
|time       = 19:00
|team1      = [[Файл:Redshirt.svg|30px|alt=|link=]][[Кыргызстан]] {{Желек|Кыргызстан}} 
|score      = 0—3
|team2      = [[Файл:Rpb clothing icon.svg|30px|alt=|link=]] {{Желек|Кытай Республикасы|олимп}} Кытай Тайбейи
|set        = (25–18, 23–25, 15–25, 25–18, 11–15)
|stadium    = China Textile City Sports Centre Gymnasium, [[Ханчжоу]]
|attendance = 1,000
|referee    =&lt;br&gt; {{Желек|Филиппиндер}} Юл Беноса&lt;br&gt;{{Желек|Жапония}} Тайсуке Тогава
|report     = [https://info.hangzhou2022.cn/resAG2022-/pdf/AG2022-/VVO/AG2022-_VVO_C73_VVOMTEAM6-------------GPA-000100--.pdf P2] [https://info.hangzhou2022.cn/en/results/volleyball/result-men-gpa-000100-.htm аныктама]
}}
----

== [[Файл:Wrestling pictogram.svg|30px|alt=|link=]] Күрөш ==
{{Негизги макала|Күрөш 2026 жайкы Азия оюндарында}} 

'''Грек-рим күрөшү'''
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%; text-align:center&quot;
|-
! rowspan=2 width=200|Спортчулар 
! rowspan=2 width=200|Категориясы 
! 1/8 финал
! Чейрек финал
! Жарым финал
! Жубатуучу раунд 
! Финал
!rowspan=&quot;2&quot;|Оруну
|-
!Адаандашы &lt;br /&gt;Жыйынтыгы
!Атаандашы &lt;br /&gt;Жыйынтыгы
!Атаандашы &lt;br /&gt;Жыйынтыгы
!Атаандашы &lt;br /&gt;Жыйынтыгы
!Атаандашы &lt;br /&gt;Жыйынтыгы
|-
|[[Жоламан Шаршенбеков]]
| — 60 кг
|
|
|
|{{n/a|—}} 
|
|
|-
|Раззак Бейшекеев
| — 67 кг
|{{n/a}} 
|colspan=4 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;| 
|
|-
|[[Акжол Махмудов]]
| — 77 кг
|{{n/a}} 
|
|
|{{n/a|—}} 
|
|
|-
|Асан Жанышов
| — 87 кг
|colspan=5 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;| 
|
|-
|[[Үзүр Жусупбеков]]
| — 97 кг
|colspan=5 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;| 
|
|-
|Мурат Ботоев
| — 130 кг
|colspan=5 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;| 
|
|-
|colspan=8 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;| '''Башкы машыктыруучу:''' Улукбек Карачолоков
|-
|colspan=8 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;| '''Машыктыруучулар:''' [[Арсен Эралиев]], Мейрамбек Ахметов
|} 

'''Эркин күрөш'''
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%; text-align:center&quot;
|-
! rowspan=2 width=200|Спортчулар 
! rowspan=2 width=200|Категориясы 
! 1/8 финал
! Чейрек финал
! Жарым финал
! Жубатуучу раунд 
! Финал
!rowspan=&quot;2&quot;|Оруну
|-
!Адаандашы &lt;br /&gt;Жыйынтыгы
!Атаандашы &lt;br /&gt;Жыйынтыгы
!Атаандашы &lt;br /&gt;Жыйынтыгы
!Атаандашы &lt;br /&gt;Жыйынтыгы
!Атаандашы &lt;br /&gt;Жыйынтыгы
|-
|Бекзат Алмаз уулу 
| — 57 кг
|colspan=5 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;| 
|
|-
|Эрназар Акматалиев 
| — 65 кг
|colspan=5 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;| 
|
|-
|Орозбак Токтомамбетов 
| — 74 кг
|colspan=5 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;| 
|
|-
|Малик Шаваев
| — 86 кг
|colspan=5 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;| 
|
|-
|Арсланбек Турдубеков
| — 125 кг
|colspan=5 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;| 
|
|-
|colspan=8 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;| '''Башкы машыктыруучу:''' Сүймөнкул Таабалды уулу
|-
|colspan=8 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;| '''Машыктыруучу:''' Ислам Тазабеков
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%; text-align:center&quot;
|-
! rowspan=2 width=200|Спортчулар 
! rowspan=2 width=200|Категориясы 
! 1/8 финал
! Чейрек финал
! Жарым финал
! Жубатуучу раунд 
! Финал
!rowspan=&quot;2&quot;|Оруну
|-
!Адаандашы &lt;br /&gt;Жыйынтыгы
!Атаандашы &lt;br /&gt;Жыйынтыгы
!Атаандашы &lt;br /&gt;Жыйынтыгы
!Атаандашы &lt;br /&gt;Жыйынтыгы
!Атаандашы &lt;br /&gt;Жыйынтыгы
|-

|[[Сезим Жуманазарова]]
| — 62 кг
|colspan=5 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;| 
|
|-
|[[Мээрим Жуманазарова]]
| — 68 кг
|colspan=5 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;| 
|
|-
|[[Айпери Медет кызы]] 
| — 76 кг
|colspan=5 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;| 
|
|-
|colspan=8 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;| '''Башкы машыктыруучу:''' Нурбек Изабеков
|-
|colspan=8 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;| '''Машыктыруучу:''' Нурдин Донбаев
|}

==Булактар ==
{{Булактар}}</text>
      <sha1>hw47oeerbcj0hybbzubu3f5tpf5uaam</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>652721</id>
      <parentid>652720</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T16:23:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Абдырашит Сатылганов</username>
        <id>8269</id>
      </contributor>
      <comment>/* 30px|alt=|link= Волейбол */</comment>
      <origin>652721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22437" sha1="barsenc6z0vrttg5075xzprb3o0se55" xml:space="preserve">{{Кыргызстан Азия оюндарында
|Оюн = 2026 жайкы
|Chef De Mission =   
|Спортчу = 
|Спорт түрү = 
|Туучу =Мырзакир Кошалиев
|Алтын = 0
|Күмүш = 0
|Коло = 0
|Баардыгы = 0
|Орун = 0
}}

[[Кыргызстан]] [[2026 жайкы Азия оюндары|2026 жайкы Азия оюндарына]] спорттун 25 түрү боюнча 181 спортчусу менен катышат&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://super.kg/kabar/news/428274|title= Азия оюндары: Кыргыз курамасы спорттун 25 түрүнөн катышат. Ага 35 миллион сом бөлүндү| work=Super.kg| accessdate=02.06.2023}}&lt;/ref&gt;. [[Кыргызстан]] эгемен тарыхында сегизинчи жолу Азия оюндарына катышуусу. [[Кыргызстан улуттук олимпиада комитети|Улуттук олимпиада комитетинин]] маалыматына ылайык курма спорттун төмөнкү 25 түрүнөн (бокс, сууда сүзүү, ок атуу, жаа атуу, дзюдо, оор
атлетика, күрөш түрлөрү(грек-рим, эркин, кыз-келиндер күрөшү) каратэ, фехтование, жеңил атлетика, каное жана байдаркада сүзүү, заманбап спорттун беш түрү, таэквондо WT , триатлон, волейбол, футбол, кураш, шахмат,джиу-джитсу, кибер спорт, гимнастика, баскетбол 3х3, ушу саньшоу, спорттук ат оюндары) күч сынашат.
== [[Файл:Volleyball pictogram.svg|30px|alt=|link=]] Волейбол ==
Волейбол боюнча мелдештер 27-сентябрдан 3-октябрга чейин белгиленген. Эркектер арасындагы мелдешке дүйнөлүк рейтингдин негизинде тандалып алынган 16 команда катышат. Жапония, Иран, Пакистан, Корея, Кытай, Индонезия, Таиланд, Катар, Бахрейн, Тайбэй, Индия, Вьетнам, Кыргызстан, Казакстан и Гонконг.

Тайпалык баскычтын чүчү кулак кармоо 2026-жылы 23-июлга белгиленген.Кыргызстандык волейболчулар Азия оюндарына үчүнчү жолу катары менен катышат. [[Кыргызстан 2018 жайкы Азия оюндарында|Кыргызстан 2018-жылы Индонезияда өткөн]] Азия оюндарында дебют жасаган. Анда кыргызстандыктар беш беттеш өткөрүп, Казакстанды жеңип, 16-орунга ээ болгон. [[Кыргызстан 2022 жайкы Азия оюндарында|2022-жылы Кытайда өткөн Азия оюндарында]] Кыргызстандын курамасы жалпы эсепте 14-орунга ээ болгон. 

Кыргызстандын волейбол боюнча аялдар курамасы Азия оюндарына алгачкы жолу катышуусу. Абдухамид Айсахожиев жетектеген команда 16-сентябрда старт алган.
{|class=wikitable style=font-size:90%;text-align:center
!rowspan=2|Курамалар
!colspan=4|Тайпалык баскыч
!1/16 финал 
!Чейрекфинал
!Жарым финал 
!colspan=2|Финал 
|-style=font-size:95%
!Атаандашы&lt;br /&gt;Жыйынтыгы 
!Атаандашы&lt;br /&gt;Жыйынтыгы
!Атаандашы&lt;br /&gt;Жыйынтыгы
!Оруну
!Атаандашы&lt;br /&gt;Жыйынтыгы 
!Атаандашы&lt;br /&gt;Жыйынтыгы 
!Атаандашы&lt;br /&gt;Жыйынтыгы
!Атаандашы&lt;br /&gt;Жыйынтыгы
!Оруну
|-
|Кыргызстан&lt;br&gt; (эркектер)
|
|
|
|
|colspan=4 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;|~
| ?
|-
|Кыргызстан&lt;br&gt; (аялдар)
|{{Желек|Кытай Республикасы|олимп}} Кытай Тайбэйи &lt;br&gt;{{L}} 0-3
|{{Өлкө желеги|Таиланд}}&lt;br&gt;
|{{Өлкө желеги|Моңголстан}}&lt;br&gt;
|
|colspan=4 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;|~
| ?
|} 
; Команданын курамы (эркектер)
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;border: 1px solid #FFD700; font-size: 95%;&quot;
! style=&quot;background:#D52B1E; color:white; border: 0;&quot;|Волейбол боюнча Кыргызстан курамасынын эркетер курамы 
|-
| style=&quot;background:white; border: 0;&quot; colspan=&quot;4&quot; |
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width: 100%; text-align: center;&quot;
! style=&quot;background:#FFD700; :#D52B1E; color:white  width: 2em;&quot; rowspan=&quot;2&quot;| Номуру
! style=&quot;background:#FFD700; color:#D52B1E; color:white: 14.5em;&quot; rowspan=&quot;2&quot;| Аты-жөнү !! style=&quot;background:#FFD700; color:#e8122e; width: 9.5em;&quot; rowspan=&quot;2&quot;| Төрөлгөн датасы !! style=&quot;background:#FFD700; color:#e8122e; width: 5em;&quot; rowspan=&quot;2&quot;| бою, см!! style=&quot;background:#FFD700; color:#e8122e; width: 14.5em;&quot; rowspan=&quot;2&quot;| Клубу !! style=&quot;background:#FFD700; color:#e8122e; width: 5em;&quot; rowspan=&quot;2&quot;| Оюндары!! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#FFD700; color:#e8122e; width: 6em;&quot; | Упайы !! style=&quot;background:#FFD700; color:#e8122e; width: 5em;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|  Жалпы упайы!! 
|-
!style=&quot;background:#FFD700; color:#e8122e; width: 2em;&quot;| MBA !! style=&quot;background:#FFD700; color:#e8122e; width: 2em;&quot;| MBA !! 
|-
! colspan=&quot;9&quot; style=&quot;background:#D52B1E; color:white;&quot; |Плеймейкер (S) 
|-
|3 ||align=left|[[Медетбек Эргеш уулу]] ||20-январь, 1994 ||1.75 см|| align=left|{{Желек|Кыргызстан}} [[Улар (волейбол кулубу)|Улар]] || 5 || 1 || — || 1
|-
|11 ||align=left|[[Жамалидин Мусаев]] ||  9-май, 1992|| 1.83 см || align=left|{{Желек|Кыргызстан}} EREM || 3 || — || — || —
|-
! colspan=&quot;9&quot; style=&quot;background:#D52B1E; color:white;&quot; |Диагоналдык (OP) 
|-
|7 ||align=left|[[Оңол Каныбек уулу]] ('''к''') ||19-август, 1991 ||2.00 см || align=left|{{Желек|Кыргызстан}} [[Жаңы-Муун (волейбол клубу)|Жаңы-Муун]] || 8 || 14 || 6 || 20
|-
! colspan=&quot;9&quot; style=&quot;background:#D52B1E; color:white;&quot; |Чабуулчулар (OH)
|-
|2 ||align=left|[[Дамир Газинур уулу]] || 7-июль, 1993||1.89 см|| align=left|{{Желек|Кыргызстан}} Жаңы-Муун||1 || — || 1 || 1
|-
|5 ||align=left|[[Нурмухамед Токтоев]] || 24-ноябрь, 1994 || 1.78 см || align=left|{{Желек|Кыргызстан}} Отор || 6 || 10 || 2 || 12
|-
|8 ||align=left|[[Жантемир Жээнбек уулу]] || 1-ноябрь, 2001 || 1.80 см || align=left|{{Желек|Кыргызстан}} Жаңы-Муун || 5 || — || 9 || 9
|-
|9 ||align=left|[[Темир Муса уулу]] || 4-декабрь, 1994 || 1.85 см || align=left|{{Желек|Кыргызстан}} Улар || 7 || 3 || 2 || 5
|-
|10 ||align=left|[[Өмүрбек Жунусов]] || 1-октябрь, 1997 ||  1.97 см|| align=left|{{Желек|Кыргызстан}} EREM || 6 || 23 || 2||25
|-
! colspan=&quot;9&quot; style=&quot;background:#D52B1E; color:white;&quot; |Борбордук тосмолор (MB)  
|-
|4 ||align=left|[[Нурислам Медетбек уулу]] || 15-сентябрь 2000 ||1.97 см|| align=left|{{Желек|Кыргызстан}} EREM || 7 ||14 || 5 || 19
|-
|6 ||align=left|[[Баястан Жыргалбек уулу]] || 1-январь, 1996|| см || align=left|{{Желек|Кыргызстан}} Улар || 1 ||2.09 см||2|| 2
|-
|13 ||align=left|[[Роман Шилов]] || 7-январь, 1998|| 2.13 см || align=left|{{Желек|Кыргызстан}} Салам-Алик || 8 ||8 || 7 || 14
|-
! colspan=&quot;9&quot; style=&quot;background:#D52B1E; color:white;&quot; |Либеро (L) 
|-
|1 ||align=left|[[Кутманбек Абсатаров]] || 26-декабрь, 1995||1.75 см || align=left|{{Желек|Кыргызстан}} [[Салам-Алик]] ||—||—||—||—
|}
|-
! style=&quot;background:#FFD700; color:black; border: 0;&quot; | Башкы машыктыруучу
|-
| style=&quot;background:#FFD700; border: 0;&quot; colspan=&quot;4&quot; |
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width: 100%; text-align: center;&quot;
! style=&quot;background:#e8122e; color:#FFD700; width: 10em;&quot; |Аты-жөнү !! style=&quot;background:#e8122e; color:#FFD700; width: 10em;&quot; | Жарандыгы!!  style=&quot;background:#e8122e; color:#FFD700; width: 10em;&quot; | Төрөлгөн датасы 
|-
|align=left|[[Андрей Анкудинов]] ||align=left|{{Өлкө желеги|Кыргызстан}} || ~
|}
|}
; Жыйынтыгы
;; Тайпалык баскыч ( тайпасы)
* {{W}} — Жеңген 
* {{L}} — Утулган
* (п) — Оюндун партиясындагы көрсөткүч. 
* {{legend|#ccffcc|— Финалдык раундка өткөндөр|border=solid 1px #AAAAAA}} 
{| class=&quot;wikitable&quot;
!rowspan=2 width=20%| Улуттук курама
!rowspan=2 width=5%|Упайы
!colspan=3|Оюндары 
!colspan=3|Партиядагы&lt;br&gt;оюндары
!colspan=3|Партиядагы&lt;br&gt;эсептери
|-
!width=5%|{{comment|О|}}
!width=5%|{{comment|{{W}}|}} 
!width=5%|{{comment|{{L}}|}} 
!width=5%|{{comment|{{W}} (п)}} 
!width=5%|{{comment|{{L}} (п)}}
!width=5%|{{comment|SR}} 
!width=5%|{{comment|{{W}} (п)}}
!width=5%|{{comment|{{L}} (п) }}
!width=5%|{{comment|SPR}}
|- align=center bgcolor=#ccffcc
| align=left|1. 
| '''6'''
| 2 || 2 || 0 || 6 || 0 || MAX || 150 || 118 ||1.271 
|- align=center bgcolor=#ccffcc
| align=left|2. 
| '''2'''
| 2 || 1 || 1  || 3 || 5 || 0.600 || 164 || 174 || 0.943
|- align=center bgcolor=white 
| align=left|3. {{Өлкө желеги|Кыргызстан}}
| '''1'''
| 2 || 0 || 2 || 2 || 6 || 0.333 || 174|| 176|| 0.989
|- align=center bgcolor=#ccffcc
|}
----
{{Volleyballbox
|bg = #eeffff
|date       = {{Start date|2023|09|19|df=y}}
|time       = 10:00
|team1      = [[Файл:Redshirt.svg|30px|alt=|link=]][[Кыргызстан]] {{Желек|Кыргызстан}} 
|score      = 0–3
|team2      = [[Файл:Rpb clothing icon.svg|30px|alt=|link=]] 
|set        = (25–18, 23–25, 15–25, 25–18, 11–15)
|stadium    = China Textile City Sports Centre Gymnasium, [[Ханчжоу]]
|attendance = 1,000
|referee    =&lt;br&gt; {{Желек|Филиппиндер}} Юл Беноса&lt;br&gt;{{Желек|Жапония}} Тайсуке Тогава
|report     = [https://info.hangzhou2022.cn/resAG2022-/pdf/AG2022-/VVO/AG2022-_VVO_C73_VVOMTEAM6-------------GPA-000100--.pdf P2] [https://info.hangzhou2022.cn/en/results/volleyball/result-men-gpa-000100-.htm аныктама]
}}
----
{{Volleyballbox
|bg = #eeffff
|date       = {{Start date|2023|09|20|df=y}}
|time       = 19:00
|team1      =[[Файл:Redshirt.svg|30px|alt=|link=]] 
|score      = 0–0
|team2      = {{Өлкө желеги|Кыргызстан}} [[Файл:Soccer Jersey Azure.png|30px|alt=|link=]]
|set        = (25–19, 25–18, 25–18)
|stadium    = China Textile City Sports Centre Gymnasium, [[Ханчжоу]]
|attendance = 2,600
|referee   = &lt;br&gt;{{Желек|Индонезия}} Агунг Пурванторо&lt;br&gt;{{Желек|Таиланд}} Бантом Пимтонгхонбури
|report     = [https://info.hangzhou2022.cn/resAG2022-/pdf/AG2022-/VVO/AG2022-_VVO_C73_VVOMTEAM6-------------GPA-000200--.pdf P2] [https://info.hangzhou2022.cn/en/results/volleyball/result-men-gpa-000200-.htm аныктама]
}}
----

; Команданын курамы (аялдар)
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;border: 1px solid #FFD700; font-size: 95%;&quot;
! style=&quot;background:#D52B1E; color:white; border: 0;&quot;|Волейбол боюнча Кыргызстан курамасынын аялдар курамы 
|-
| style=&quot;background:white; border: 0;&quot; colspan=&quot;4&quot; |
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width: 100%; text-align: center;&quot;
! style=&quot;background:#FFD700; :#D52B1E; color:white  width: 2em;&quot; rowspan=&quot;2&quot;| Номуру
! style=&quot;background:#FFD700; color:#D52B1E; color:white: 14.5em;&quot; rowspan=&quot;2&quot;| Аты-жөнү !! style=&quot;background:#FFD700; color:#e8122e; width: 9.5em;&quot; rowspan=&quot;2&quot;| Төрөлгөн датасы !! style=&quot;background:#FFD700; color:#e8122e; width: 5em;&quot; rowspan=&quot;2&quot;| бою, см!! style=&quot;background:#FFD700; color:#e8122e; width: 14.5em;&quot; rowspan=&quot;2&quot;| Клубу !! style=&quot;background:#FFD700; color:#e8122e; width: 5em;&quot; rowspan=&quot;2&quot;| Оюндары!! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#FFD700; color:#e8122e; width: 6em;&quot; | Упайы !! style=&quot;background:#FFD700; color:#e8122e; width: 5em;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|  Жалпы упайы!! 
|-
!style=&quot;background:#FFD700; color:#e8122e; width: 2em;&quot;| MBA !! style=&quot;background:#FFD700; color:#e8122e; width: 2em;&quot;| MBA !! 
|-
! colspan=&quot;9&quot; style=&quot;background:#D52B1E; color:white;&quot; |Плеймейкер (S) 
|-
|3 ||align=left|[[Медетбек Эргеш уулу]] ||20-январь, 1994 ||1.75 см|| align=left|{{Желек|Кыргызстан}} [[Улар (волейбол кулубу)|Улар]] || 5 || 1 || — || 1
|-
|11 ||align=left|[[Жамалидин Мусаев]] ||  9-май, 1992|| 1.83 см || align=left|{{Желек|Кыргызстан}} EREM || 3 || — || — || —
|-
! colspan=&quot;9&quot; style=&quot;background:#D52B1E; color:white;&quot; |Диагоналдык (OP) 
|-
| 1||align=left|Гүлмира Түлөнова ||9-июль, 2008||1.83 см || align=left|{{Желек|Кыргызстан}} ОшМУ || 8 || 14 || 6 || 20
|-
! colspan=&quot;9&quot; style=&quot;background:#D52B1E; color:white;&quot; |Чабуулчулар (OH)
|-
|2 ||align=left|[[Дамир Газинур уулу]] || 7-июль, 1993||1.89 см|| align=left|{{Желек|Кыргызстан}} Жаңы-Муун||1 || — || 1 || 1
|-
|5 ||align=left|[[Нурмухамед Токтоев]] || 24-ноябрь, 1994 || 1.78 см || align=left|{{Желек|Кыргызстан}} Отор || 6 || 10 || 2 || 12
|-
|8 ||align=left|[[Жантемир Жээнбек уулу]] || 1-ноябрь, 2001 || 1.80 см || align=left|{{Желек|Кыргызстан}} Жаңы-Муун || 5 || — || 9 || 9
|-
|9 ||align=left|[[Темир Муса уулу]] || 4-декабрь, 1994 || 1.85 см || align=left|{{Желек|Кыргызстан}} Улар || 7 || 3 || 2 || 5
|-
|10 ||align=left|[[Өмүрбек Жунусов]] || 1-октябрь, 1997 ||  1.97 см|| align=left|{{Желек|Кыргызстан}} EREM || 6 || 23 || 2||25
|-
! colspan=&quot;9&quot; style=&quot;background:#D52B1E; color:white;&quot; |Борбордук тосмолор (MB)  
|-
|4 ||align=left|[[Нурислам Медетбек уулу]] || 15-сентябрь 2000 ||1.97 см|| align=left|{{Желек|Кыргызстан}} EREM || 7 ||14 || 5 || 19
|-
|6 ||align=left|[[Баястан Жыргалбек уулу]] || 1-январь, 1996|| см || align=left|{{Желек|Кыргызстан}} Улар || 1 ||2.09 см||2|| 2
|-
|13 ||align=left|[[Роман Шилов]] || 7-январь, 1998|| 2.13 см || align=left|{{Желек|Кыргызстан}} Салам-Алик || 8 ||8 || 7 || 14
|-
! colspan=&quot;9&quot; style=&quot;background:#D52B1E; color:white;&quot; |Либеро (L) 
|-
|1 ||align=left|[[Кутманбек Абсатаров]] || 26-декабрь, 1995||1.75 см || align=left|{{Желек|Кыргызстан}} [[Салам-Алик]] ||—||—||—||—
|}
|-
! style=&quot;background:#FFD700; color:black; border: 0;&quot; | Башкы машыктыруучу
|-
| style=&quot;background:#FFD700; border: 0;&quot; colspan=&quot;4&quot; |
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width: 100%; text-align: center;&quot;
! style=&quot;background:#e8122e; color:#FFD700; width: 10em;&quot; |Аты-жөнү !! style=&quot;background:#e8122e; color:#FFD700; width: 10em;&quot; | Жарандыгы!!  style=&quot;background:#e8122e; color:#FFD700; width: 10em;&quot; | Төрөлгөн датасы 
|-
|align=left|[[Андрей Анкудинов]] ||align=left|{{Өлкө желеги|Кыргызстан}} || ~
|}
|}
; Жыйынтыгы
;; Тайпалык баскыч ( тайпасы)
* {{W}} — Жеңген 
* {{L}} — Утулган
* (п) — Оюндун партиясындагы көрсөткүч. 
* {{legend|#ccffcc|— Финалдык раундка өткөндөр|border=solid 1px #AAAAAA}} 
{| class=&quot;wikitable&quot;
!rowspan=2 width=20%| Улуттук курама
!rowspan=2 width=5%|Упайы
!colspan=3|Оюндары 
!colspan=3|Партиядагы&lt;br&gt;оюндары
!colspan=3|Партиядагы&lt;br&gt;эсептери
|-
!width=5%|{{comment|О|}}
!width=5%|{{comment|{{W}}|}} 
!width=5%|{{comment|{{L}}|}} 
!width=5%|{{comment|{{W}} (п)}} 
!width=5%|{{comment|{{L}} (п)}}
!width=5%|{{comment|SR}} 
!width=5%|{{comment|{{W}} (п)}}
!width=5%|{{comment|{{L}} (п) }}
!width=5%|{{comment|SPR}}
|- align=center bgcolor=#ccffcc
| align=left|1. {{Желек|Кытай Республикасы|олимп}}Кытай Тайбейи 
| '''6'''
| 2 || 2 || 0 || 6 || 0 || MAX || 150 || 118 ||1.271 
|- align=center bgcolor=#ccffcc
| align=left|2. {{Өлкө желеги|Таиланд}}
| '''2'''
| 2 || 1 || 1  || 3 || 5 || 0.600 || 164 || 174 || 0.943
|- align=center bgcolor=white 
| align=left|3. {{Өлкө желеги|Кыргызстан}}
| '''1'''
| 2 || 0 || 2 || 2 || 6 || 0.333 || 174|| 176|| 0.989
|- align=center bgcolor=#ccffcc
| align=left|4. {{Өлкө желеги|Моңголстан}}
| '''1'''
| 2 || 0 || 2 || 2 || 6 || 0.333 || 174|| 176|| 0.989
|- align=center bgcolor=#ccffcc
|}
----
{{Volleyballbox
|bg = #eeffff
|date       = {{Start date|2026|09|16|df=y}}
|time       = 19:00
|team1      = [[Файл:Redshirt.svg|30px|alt=|link=]][[Кыргызстан]] {{Желек|Кыргызстан}} &lt;br&gt;(14 - 15 - 9 )
|score      = 0—3
|team2      = [[Файл:Rpb clothing icon.svg|30px|alt=|link=]] {{Желек|Кытай Республикасы|олимп}} Кытай Тайбейи &lt;br&gt;(25 - 25 - 25 )
|set        = 
|stadium    = Оказаки Чуо Сого Гимназия паркы (Айти)
|attendance = 1,000
|referee   =&lt;br&gt; {{Желек|Корея Республикасы}} Кан Жу Хи
|report1     =
}}
----

== [[Файл:Wrestling pictogram.svg|30px|alt=|link=]] Күрөш ==
{{Негизги макала|Күрөш 2026 жайкы Азия оюндарында}} 

'''Грек-рим күрөшү'''
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%; text-align:center&quot;
|-
! rowspan=2 width=200|Спортчулар 
! rowspan=2 width=200|Категориясы 
! 1/8 финал
! Чейрек финал
! Жарым финал
! Жубатуучу раунд 
! Финал
!rowspan=&quot;2&quot;|Оруну
|-
!Адаандашы &lt;br /&gt;Жыйынтыгы
!Атаандашы &lt;br /&gt;Жыйынтыгы
!Атаандашы &lt;br /&gt;Жыйынтыгы
!Атаандашы &lt;br /&gt;Жыйынтыгы
!Атаандашы &lt;br /&gt;Жыйынтыгы
|-
|[[Жоламан Шаршенбеков]]
| — 60 кг
|
|
|
|{{n/a|—}} 
|
|
|-
|Раззак Бейшекеев
| — 67 кг
|{{n/a}} 
|colspan=4 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;| 
|
|-
|[[Акжол Махмудов]]
| — 77 кг
|{{n/a}} 
|
|
|{{n/a|—}} 
|
|
|-
|Асан Жанышов
| — 87 кг
|colspan=5 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;| 
|
|-
|[[Үзүр Жусупбеков]]
| — 97 кг
|colspan=5 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;| 
|
|-
|Мурат Ботоев
| — 130 кг
|colspan=5 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;| 
|
|-
|colspan=8 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;| '''Башкы машыктыруучу:''' Улукбек Карачолоков
|-
|colspan=8 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;| '''Машыктыруучулар:''' [[Арсен Эралиев]], Мейрамбек Ахметов
|} 

'''Эркин күрөш'''
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%; text-align:center&quot;
|-
! rowspan=2 width=200|Спортчулар 
! rowspan=2 width=200|Категориясы 
! 1/8 финал
! Чейрек финал
! Жарым финал
! Жубатуучу раунд 
! Финал
!rowspan=&quot;2&quot;|Оруну
|-
!Адаандашы &lt;br /&gt;Жыйынтыгы
!Атаандашы &lt;br /&gt;Жыйынтыгы
!Атаандашы &lt;br /&gt;Жыйынтыгы
!Атаандашы &lt;br /&gt;Жыйынтыгы
!Атаандашы &lt;br /&gt;Жыйынтыгы
|-
|Бекзат Алмаз уулу 
| — 57 кг
|colspan=5 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;| 
|
|-
|Эрназар Акматалиев 
| — 65 кг
|colspan=5 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;| 
|
|-
|Орозбак Токтомамбетов 
| — 74 кг
|colspan=5 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;| 
|
|-
|Малик Шаваев
| — 86 кг
|colspan=5 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;| 
|
|-
|Арсланбек Турдубеков
| — 125 кг
|colspan=5 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;| 
|
|-
|colspan=8 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;| '''Башкы машыктыруучу:''' Сүймөнкул Таабалды уулу
|-
|colspan=8 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;| '''Машыктыруучу:''' Ислам Тазабеков
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%; text-align:center&quot;
|-
! rowspan=2 width=200|Спортчулар 
! rowspan=2 width=200|Категориясы 
! 1/8 финал
! Чейрек финал
! Жарым финал
! Жубатуучу раунд 
! Финал
!rowspan=&quot;2&quot;|Оруну
|-
!Адаандашы &lt;br /&gt;Жыйынтыгы
!Атаандашы &lt;br /&gt;Жыйынтыгы
!Атаандашы &lt;br /&gt;Жыйынтыгы
!Атаандашы &lt;br /&gt;Жыйынтыгы
!Атаандашы &lt;br /&gt;Жыйынтыгы
|-

|[[Сезим Жуманазарова]]
| — 62 кг
|colspan=5 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;| 
|
|-
|[[Мээрим Жуманазарова]]
| — 68 кг
|colspan=5 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;| 
|
|-
|[[Айпери Медет кызы]] 
| — 76 кг
|colspan=5 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;| 
|
|-
|colspan=8 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;| '''Башкы машыктыруучу:''' Нурбек Изабеков
|-
|colspan=8 align=center bgcolor=&quot;honeydew&quot;| '''Машыктыруучу:''' Нурдин Донбаев
|}

==Булактар ==
{{Булактар}}</text>
      <sha1>barsenc6z0vrttg5075xzprb3o0se55</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Талкуу:Жар-Коргон (Ноокат району)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>154069</id>
    <revision>
      <id>652715</id>
      <timestamp>2026-09-16T12:09:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-50223-33</username>
        <id>49004</id>
      </contributor>
      <comment>/* Айылдын аталышы */ жаңы бөлүм</comment>
      <origin>652715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="407" sha1="47keffefa8g2hpqi72s84gqovz39mq5" xml:space="preserve">== Айылдын аталышы ==
Менде бир суроо бар) Эмне себептен айыл биринчи Улуу катын деп аталган жана кийин Жар-Коргон деп озгордун [[Атайын:Contributions/~2026-50223-33|~2026-50223-33]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-50223-33|talk]]) 12:09, 16 сентябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>47keffefa8g2hpqi72s84gqovz39mq5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>652731</id>
      <parentid>652715</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T07:45:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Artelow &quot;[[Талкуу:Жар-Коргон, Ноокат району]]&quot; барагын &quot;[[Талкуу:Жар-Коргон (Ноокат району)]]&quot; деп кайра атады: Аталыштарды бир стандартка келтирүү</comment>
      <origin>652715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="407" sha1="47keffefa8g2hpqi72s84gqovz39mq5" xml:space="preserve">== Айылдын аталышы ==
Менде бир суроо бар) Эмне себептен айыл биринчи Улуу катын деп аталган жана кийин Жар-Коргон деп озгордун [[Атайын:Contributions/~2026-50223-33|~2026-50223-33]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-50223-33|talk]]) 12:09, 16 сентябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>47keffefa8g2hpqi72s84gqovz39mq5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-50223-33</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154070</id>
    <revision>
      <id>652716</id>
      <timestamp>2026-09-16T12:33:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>652716</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6814" sha1="i8c66qwggs2v01pdo2g9mqv2x1nz8l1" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 12:33, 16 сентябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>i8c66qwggs2v01pdo2g9mqv2x1nz8l1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:กานเชลซี</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154071</id>
    <revision>
      <id>652718</id>
      <timestamp>2026-09-16T13:33:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>652718</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6814" sha1="5vrljiebd9ch38cou6cagk1p7xkmgm0" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 13:33, 16 сентябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>5vrljiebd9ch38cou6cagk1p7xkmgm0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:Travus Sayyid</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154072</id>
    <revision>
      <id>652719</id>
      <timestamp>2026-09-16T14:33:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>652719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6814" sha1="dni4l28rype8fg0qihalo30es6ju7n9" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 14:33, 16 сентябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>dni4l28rype8fg0qihalo30es6ju7n9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:Djenghiz Bey</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154073</id>
    <revision>
      <id>652722</id>
      <timestamp>2026-09-16T20:34:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>652722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6814" sha1="pybzxjux5puquvisbl6eietehccujlo" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 20:34, 16 сентябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>pybzxjux5puquvisbl6eietehccujlo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-46693-16</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154074</id>
    <revision>
      <id>652723</id>
      <timestamp>2026-09-16T21:34:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>652723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6814" sha1="6vyl905cmdicvf73l6mq26u1illupgj" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 21:34, 16 сентябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>6vyl905cmdicvf73l6mq26u1illupgj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:Tresunocuatrodos</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154075</id>
    <revision>
      <id>652724</id>
      <timestamp>2026-09-16T23:35:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>652724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6814" sha1="f5xnk2pnacrdl3o76jofu1ujh9vq5lv" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 23:35, 16 сентябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>f5xnk2pnacrdl3o76jofu1ujh9vq5lv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:Potatata</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154076</id>
    <revision>
      <id>652725</id>
      <timestamp>2026-09-17T01:35:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>652725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6814" sha1="7wmhfe4pcqzb5mbkzk2q0jyofg2bz9k" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 01:35, 17 сентябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>7wmhfe4pcqzb5mbkzk2q0jyofg2bz9k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:Cassak</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154077</id>
    <revision>
      <id>652726</id>
      <timestamp>2026-09-17T03:36:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>652726</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6814" sha1="rw6x4xxjg5opzy5royyeamzcy1q6hkc" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 03:36, 17 сентябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>rw6x4xxjg5opzy5royyeamzcy1q6hkc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-49948-80</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154078</id>
    <revision>
      <id>652727</id>
      <timestamp>2026-09-17T03:36:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>652727</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6814" sha1="rw6x4xxjg5opzy5royyeamzcy1q6hkc" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 03:36, 17 сентябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>rw6x4xxjg5opzy5royyeamzcy1q6hkc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Жар-Коргон, Ноокат району</title>
    <ns>0</ns>
    <id>154079</id>
    <redirect title="Жар-Коргон (Ноокат району)" />
    <revision>
      <id>652730</id>
      <timestamp>2026-09-17T07:45:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <comment>Artelow &quot;[[Жар-Коргон, Ноокат району]]&quot; барагын &quot;[[Жар-Коргон (Ноокат району)]]&quot; деп кайра атады: Аталыштарды бир стандартка келтирүү</comment>
      <origin>652730</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61" sha1="p87z5t3w40hys7r07crdyafdt4cf2tg" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Жар-Коргон (Ноокат району)]]</text>
      <sha1>p87z5t3w40hys7r07crdyafdt4cf2tg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Талкуу:Жар-Коргон, Ноокат району</title>
    <ns>1</ns>
    <id>154080</id>
    <redirect title="Талкуу:Жар-Коргон (Ноокат району)" />
    <revision>
      <id>652732</id>
      <timestamp>2026-09-17T07:45:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <comment>Artelow &quot;[[Талкуу:Жар-Коргон, Ноокат району]]&quot; барагын &quot;[[Талкуу:Жар-Коргон (Ноокат району)]]&quot; деп кайра атады: Аталыштарды бир стандартка келтирүү</comment>
      <origin>652732</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="74" sha1="bmw30o8w1baqvq11nl5nbpy4t0iysmw" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Талкуу:Жар-Коргон (Ноокат району)]]</text>
      <sha1>bmw30o8w1baqvq11nl5nbpy4t0iysmw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Беш-Буркан, Ноокат району</title>
    <ns>0</ns>
    <id>154081</id>
    <redirect title="Беш-Буркан (Ноокат району)" />
    <revision>
      <id>652734</id>
      <timestamp>2026-09-17T07:46:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <comment>Artelow &quot;[[Беш-Буркан, Ноокат району]]&quot; барагын &quot;[[Беш-Буркан (Ноокат району)]]&quot; деп кайра атады: Аталыштарды бир стандартка келтирүү</comment>
      <origin>652734</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61" sha1="l8qn9eqz8fv5mjayx61o0mbot3ss5v2" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Беш-Буркан (Ноокат району)]]</text>
      <sha1>l8qn9eqz8fv5mjayx61o0mbot3ss5v2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Арык-Бою, Ноокат району</title>
    <ns>0</ns>
    <id>154082</id>
    <redirect title="Арык-Бою (Ноокат району)" />
    <revision>
      <id>652736</id>
      <timestamp>2026-09-17T07:46:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <comment>Artelow &quot;[[Арык-Бою, Ноокат району]]&quot; барагын &quot;[[Арык-Бою (Ноокат району)]]&quot; деп кайра атады: Аталыштарды бир стандартка келтирүү</comment>
      <origin>652736</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57" sha1="7r2g0dyzjgbu0n958pntj6s9czj967y" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Арык-Бою (Ноокат району)]]</text>
      <sha1>7r2g0dyzjgbu0n958pntj6s9czj967y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Акшар, Ноокат району</title>
    <ns>0</ns>
    <id>154083</id>
    <redirect title="Акшар (Ноокат району)" />
    <revision>
      <id>652738</id>
      <timestamp>2026-09-17T07:47:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <comment>Artelow &quot;[[Акшар, Ноокат району]]&quot; барагын &quot;[[Акшар (Ноокат району)]]&quot; деп кайра атады</comment>
      <origin>652738</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52" sha1="q0bsqnyq5dtyxrx8cl800svswcv6azt" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Акшар (Ноокат району)]]</text>
      <sha1>q0bsqnyq5dtyxrx8cl800svswcv6azt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Челекчи, Ноокат району</title>
    <ns>0</ns>
    <id>154084</id>
    <redirect title="Челекчи (Ноокат району)" />
    <revision>
      <id>652740</id>
      <timestamp>2026-09-17T07:47:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <comment>Artelow &quot;[[Челекчи, Ноокат району]]&quot; барагын &quot;[[Челекчи (Ноокат району)]]&quot; деп кайра атады: Аталыштарды бир стандартка келтирүү</comment>
      <origin>652740</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56" sha1="g8bsnw7wkt3itjip9rd8qzki4as757b" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Челекчи (Ноокат району)]]</text>
      <sha1>g8bsnw7wkt3itjip9rd8qzki4as757b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Барын, Ноокат району</title>
    <ns>0</ns>
    <id>154085</id>
    <redirect title="Барын (Ноокат району)" />
    <revision>
      <id>652742</id>
      <timestamp>2026-09-17T07:47:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <comment>Artelow &quot;[[Барын, Ноокат району]]&quot; барагын &quot;[[Барын (Ноокат району)]]&quot; деп кайра атады: Аталыштарды бир стандартка келтирүү</comment>
      <origin>652742</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52" sha1="i0o1na2zlax7i5dzxygx94jiv4ztrck" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Барын (Ноокат району)]]</text>
      <sha1>i0o1na2zlax7i5dzxygx94jiv4ztrck</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Будайлык, Ноокат району</title>
    <ns>0</ns>
    <id>154086</id>
    <redirect title="Будайлык (Ноокат району)" />
    <revision>
      <id>652744</id>
      <timestamp>2026-09-17T07:47:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <comment>Artelow &quot;[[Будайлык, Ноокат району]]&quot; барагын &quot;[[Будайлык (Ноокат району)]]&quot; деп кайра атады: Аталыштарды бир стандартка келтирүү</comment>
      <origin>652744</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58" sha1="o7041kgyihdl74js701t1l5b5gvec7z" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Будайлык (Ноокат району)]]</text>
      <sha1>o7041kgyihdl74js701t1l5b5gvec7z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кара-Кокту, Ноокат району</title>
    <ns>0</ns>
    <id>154087</id>
    <redirect title="Кара-Кокту (Ноокат району)" />
    <revision>
      <id>652746</id>
      <timestamp>2026-09-17T07:48:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <comment>Artelow &quot;[[Кара-Кокту, Ноокат району]]&quot; барагын &quot;[[Кара-Кокту (Ноокат району)]]&quot; деп кайра атады: Аталыштарды бир стандартка келтирүү</comment>
      <origin>652746</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61" sha1="erdc5a6csn59fwl42d85ba7i7s0zt2k" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Кара-Кокту (Ноокат району)]]</text>
      <sha1>erdc5a6csn59fwl42d85ba7i7s0zt2k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:Aelxen</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154088</id>
    <revision>
      <id>652751</id>
      <timestamp>2026-09-17T09:37:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>652751</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6814" sha1="73yk5j4td3xjqcufzdfordzve3oko0f" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 09:37, 17 сентябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>73yk5j4td3xjqcufzdfordzve3oko0f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-50119-07</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154089</id>
    <revision>
      <id>652752</id>
      <timestamp>2026-09-17T09:37:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>652752</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6814" sha1="73yk5j4td3xjqcufzdfordzve3oko0f" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 09:37, 17 сентябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>73yk5j4td3xjqcufzdfordzve3oko0f</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>