Баткен облусу

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="ky">
  <siteinfo>
    <sitename>Википедия</sitename>
    <dbname>kywiki</dbname>
    <base>https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.20</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Атайын</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Талкуу</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Колдонуучу</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Колдонуучунун баарлашуулары</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википедия</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Википедияны талкуулоо</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Файл</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Файлды талкуулоо</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">МедиаВики</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">МедиаВикини талкуулоо</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Калып</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Калыпты талкуулоо</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Жардам</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Жардамды талкуулоо</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Категория</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Категорияны талкуулоо</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">Макала долбоору</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">Макала долбоорун талкуулоо</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модуль</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Модулду талкуулоо</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Баткен облусу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1561</id>
    <revision>
      <id>652799</id>
      <parentid>515805</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T13:21:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>652799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62345" sha1="7ntcwfht6xmxv0eb00okkg2wv8bbauw" xml:space="preserve">{{Административдик бирдик
 |Түс1                   = {{Түс|Кыргызстан}}
 |Кыргызча аталышы       = Баткен облусу
 |Өздүк аталышы          = 
 |Герб                = Batken obl coa.svg
 |Желек                 = Batken obl flag.svg
 |Белгинин көлөмү        = 50
 |Желектин көлөмү        = 
 |Белгинин аты           = 
 |Желектин аты           = 
|Сүрөт                                        = Ак-Суудагы жай.jpg
|Сүрөттүн туурасы                             = 280px
|Сүрөттүн баяны                               = Баткен облусунун Лейлек районуна караштуу Ак-Суу айылынын сүрөтү

 |Өлкө                   = Кыргызстан
|Карта                                        = Batken Province in Kyrgyzstan.svg
|Картанын өлчөмү                              = 280px
|Административдик бирдиктин картасы           = 
|Картанын өлчөмү ае                           = 
|lat_dir                                      = N
|lat_deg                                      = 40
|lat_min                                      = 03
|lat_sec                                      = 0
|lon_dir                                      = E
|lon_deg                                      = 70
|lon_min                                      = 49
|lon_sec                                      = 0
|type                                         = adm1st
|region                                       = KG-B
|баскыч                                       = 
|CoordScale                                   = 3000000

 |Гимни                  = 
 |Абалы                  = Облус
 |Киргени                = 
 |Курамында              = 3 район,&lt;br /&gt;6 шаар
 |Борбору                = [[Баткен]]
 |Ири шаары              = 
 |Ири шаарлары           = [[Кызыл-Кыя]], [[Сүлүктү]], [[Раззаков (шаар)|Раззаков]]
 |Түзүлгөн убакыты       = 13 октябрь 1999-жылы
 |Таратылган убакыты     = 
 |Башчысы                = Эсенбаев Жанболот
  |Башчынын түрү         = Ыйгарым укуктуу өкүлү 
 |Башчысы2               = 
  |Башчынын түрү2        = 
 |ИДӨ                    = 
  |ИДӨ жылы              = 
  |ИДӨ бойунча оруну             = 
  |Жан башына алынган ИДӨ оруну  = 
 |Тили                           = [[Кыргыз тили]]
 |Тилдери                        = 
 |Калкы                          = 548 247
  |Санак жылы                    = 2021
  |Пайызы                        = 
  |Калктын саны бойунча оруну    = 
  |Жыштыгы                       = 25,95
  |Жыштыгы бойунча оруну         = 
  |Улуттук курамы                = 
  |Диний курамы                  = 
 |Жер аянты                      = 16 995
  |Жер аянтынын пайызы           = 
  |Жер аянты боюнча оруну        = 
 |Максималдуу бийиктиги          = 
 |Орточо бийиктиги               = 
 |Минималдуу бийиктиги           = 
 |Көлөмү                         = 
 |Узундугу                       = 
 |Карта                          = Batken Province in Kyrgyzstan.svg
 |Картанын көлөмү                = 
 |Акимчилик бирдигинин картасы   = 
  |Акимчилик бирдигинин картасынын көлөмү  = 
 |Саат алкагы                    = [[UTC+6]]
 |Аббревиатура                   = 
 |ISO                            = KG-B
 |FIPS                           = 
 |Телефон коду                   = 
 |Почто индекстери               = 
 |Интернет-домени                = 
 |Унаа коду                      = A
 |Сайты                          = http://batken.e-region.kg/Default.aspx
 |Commons түрмөгү                = 
 |Түшүндүрмөлөр                  = 
}}

'''Баткен облусу''' ― [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] түштүк-батышында жайгашкан дубан. 1999-жылдын 13- октябрында [[Ош облусу|Ош облусунун]] [[Баткен району|Баткен]], [[Кадамжай району|Кадамжай]], [[Лейлек району|Лейлек райондорунун]] жана [[Кызыл-Кыя]], [[Сүлүктү]] шаарларын чек арасында түзүлгөн. Облустун административдик борбору – [[Баткен|Баткен шаары]] (2000-жылдан).

Облустун курамындагы административдик-аймактык бирдиктер:

* 3 район;
* 6 шаар (үчтөн облустук жана райондук маанидеги шаар);
* 31

Дубандын түштүк-батыш жана түндүк-батышынан [[Тажикстан]], түндүгүнөн [[Өзбекстан]], чыгышынан Ош облусу менен чектешет. Анын аймагында башка мамлекеттерге тийиштүү бир нече [[Аңкылап|аңкылаптар]] бар. Ушуга байланыштуу транспорттук катнашы көп чек аралар жана аңкылаптар аркылуу өтөт. Аянты 17,0 миң км² же республиканын айантынын 8,5%ын түзөт. Калкы 548,247 (2021) же республиканын калкынын 8,3 %ын түзөт.

2001-жылы [[Раззаков (шаар)|Исфана]] кыштактары шаар макамын алган. Азыркы учурда Исфана шаары [[Раззаков (шаар)|Раззаков]] деп аталат. 2012-жылы [[Кадамжай]] жана [[Айдаркен]] шаарчалары шаар макамын алган.

== Табияты ==
Баткен облусу [[Фергана өрөөнү|Фергана өрөөнүнүн]] түштүк өрөөндөрүн, Түркстан, Алай тоо кыркаларынын түндүк капталдарын, этек тоолорун, адыр тилкесин ээлейт. Бул кырка тоолордун кырлары деңиз деңгээлинен 4000—5000 м бийиктиктен ашык көтөрүлөт; дубандын эң бийик жерлери Түркстан кырка тоосунда (Кожобакырган суусунун башатында) 5580 м, Алай кырка тоосунда (Cохтун алабында — Тилбеде) 5880 м. Дубандын аймагында, Кулунду өрөөнүндө Кыргзжердин эң жапыз жери жайгашкан; ал деңиз деңгээлинен 401 м бийиктикте. Жеринин бетинин түзүлүшү бойунча дубандын аймагы төмөнкү геоморпологиалык зоналарга бөлүнөт: тоо этектериндеги түздүктөр зонасы, тоо арасындагы ойдуңдар зонасы, орто бийиктиктеги тоолор зонасы, бийик тоо зонасы. Тоо этектериндеги бир аз ''жантайыңкы түздүктөр'' дубандын эң жапыз жайгашкан бөлүгү. Баргана өрөөнүнүн чет жакасын (өндүрүн) түзөт. Түздүктөр негизинен антропогендик чөкмө тектерден (шагыл таштардан) түзүлүп, үстүн түрдүү калыңдыктагы лөс сымал кумай топурактар жаап жатат. Бул зонага Кастакөз-Кулунду, Төө Мойун, Кызыл Жар ж. б. түздүктөр кирет. Андан жогору ''адырлар зонасы'' жатат. Адырлар Баргана өрөөнү менен орто бийиктиктеги тоолор зонасынын аралыгында жайгашып, абсолүттук бийиктиги 1000—1300 ''м''ге жетет. Адырлар бийик тоолордун кырынын жана капталдарынын жайпагыраак түзүлүштөгү релеби менен айырмаланат. Адырлар Түркстан жана Алай кырка тоолорунун этектеринде — Шаймерден-Cох суу бөлгүчтүрүндө, Кожобакырган-Ак суу бөлгүчүнүн батыш бөлүгүндө, Ак Суунун алабында зор айанттарды ээлейт. Адырлардын эң бийиги жана өзгөчөсү Белисынык жалдары болуп саналат. Анын түндүк капталы узун жана жазы, Кастакөз өрөөнүн карай жантайып түшөт; түштүк капталы кыска жана аскалуу, узатасынан созулган жазы Таш Рабат ойдуңуна тик түшөт. Белисынык жана Чимион адырлуу жалдары жайпак-ийилген, кургак колоттор-сайлар менен тилмеленген чөлдүү жалдар болуп саналат; алар шагыл-таш басымдуулук кылган борпоң чөкмө тектерден турат. Чимион жалы жаңы тектоникалык кыймылда көтөрүлгөн антиклиналдык түзүлүш. Бул аймактын адыларынын төмөнкү бөлүктөрүн палеоген-неогенде пайда болгон конгломерат, жогорку бөлүктөрүн дислокасиага дуушарланган байыркы антропогендик конгломерат тектери түзөт. Неоген конгломераттуу катмарларынын айрым жерлерин андан мурдараак пайда болгон түрдүү түстөгү мергел, кумдук жана чопо тектери жиреп чыгып, ал аймактарда өтө тилмеленген, жыбыттуу, чөлдүү жерлерди — чаптарды («бедленддерди») пайда кылат. ''Тоо арасындагы ойдуңдар'' адырлар, этек тоо кыркалары, ошондой эле негизги кырка тоолордун аралыктарынан орун алган. Алар релептин төмөн ийилген пормасын пайда кылып, кеңдик бойунча созулган эки тилкени түзүп жатат. Анын түндүк тилкеси түштүк тилкесине караганда гипсометриалык деңгээли төмөн (900—1000 м абсолүттук бийиктикте) жайгашкан (мисалы, Кожобакырган суусунун алабындагы Таш Рабат ойдуңу). Ички ойдуңдардын түштүк тилкеси этек тоолорду Түркстан, Алай бийик кырка тоолорунан бөлүп турган дээрлик туташ депрессианы пайда кылат, абсолүттук бийиктиги 1500—1800 ''м''ге жетет. Бул тилкеге Испана, Чарку-Лейлек, Баткен, Айдаркен, Охна ж. б. ойдуңдар кирет. Ички ойдуңдардын релепин бир аз жантайыңкы күдүрлүү түздүктөр, аларды тилмелеген кургак сайлар түзөт. Ойдуңдар негизинен антропогендик конгломерат, шагыл таш ж. б. тектерден түзүлүп, үстүн топурак каптап жатат. Тоо аралык ойдуңдардан жогору ''орто бийиктиктеги тоолор'' зонасы жатат. Ал бийик этек тоолорду, Түркстан, Алай кырка тоолорунун алдыңкы жалдарын камтыйыт. Бийиктиги 2000—2500 м жана 3000 ''м''ге чейин. Түркстан жана Алай кырка тоолорунун курамына кирген бийик этек тоолор өтө жана терең тилмеленген айрым токол тоолордон турат. Бул токол тоолор менен адырларды кеңдик багытта узатасынан (40°- параллел бойунча) созулуп жаткан тоо аралык ойдуңдар бөлүп турат. ''Бийик тоолуу зонага'' ири Түркстан жана Алай кырка тоолору кирет. ''Түркстан кырка тоосу'' айрым кырка тоолордон жана жалдардан турат. Алар негизинен кеңдик багытта жайгашып түндүктү (Баргана өрөөнүн) жана батышты карай акырындап жантайат. Жалдар өрөөндөр менен бөлүнгөн, ал эми өрөөндөр – туурасынан кеткен кууш капчыгайлар менен тилмеленген. Дубандын аймагында Түркстан кырка тоосунун чокулары 5000 м бийиктикке чейин жетет. Мөңгүлөр, көп жылдык карлар бар. Кар чеги негизинен 4000—4500 м бийиктиктен өтөт. Кыры аска-зоокалуу. Бийик тоолуу бөлүгү өтө тилмеленгендиги, капталдары тик, терең жана кууш өрөөндөрдүн жыштыгы, аскалардын, корум таштардын, куюлма шагылдардын көптүгү менен өзгөчөлөнөт. Түркстан кырка тоосунун чыгыш уландысын ''Алай кырка тоосу'' түзөт. Ал узатасынан созулган жазы өрөөндөр менен бөлүнгөн, туурасынан кеткен терең капчыгайлар менен тилмеленген кырка тоолуу аймакты түзөт. Кырка тоонун көп бөлүгүнүн башкы кар сызыгын жана негизги багытын так аныктоо өтө кыйын. Алай кырка тоосунун негизги суу бөлгүч кырынан түндүктү карай Кичи Алай (же Кыргыз Ата) тоо массиби бөлүнүп чыгат. Анын батыш бөлүгү дубандын аймагында. Кичи Алай кырка тоосунун абсолюттук бийиктиги Алай кырка тоосунукуна тең чамалашат. Алай кырка тоосунун капталдары Түркстандыкындай эле асимметриалык түзүлүштө. Түндүк капталдары туурасы 80—100 ''км''ге жеткен жазы аймакты түзөт, түштүгү кыйла кыска. Алай кырка тоосунун түндүк капталдарында азыркы мөңгүлөр жана байыркы мөңгүлөрдүн издери кеңири таралган. Мөңгүлөр Түркстан кырка тоосунун бийик (5400 м) чыгыш бөлүгүндө да кездешет. Түркстан жана Алай кырка тоолорунун бийик тоолуу зонасында эрозианын аракетинен терең жана татаал тилмеленген релеп түзүлгөн. Сай өрөөндөрүнүн — капчыгайлардын төр тарабында байыркы жана азыркы мөңгүлөрдүн аракетинен тепши сымал релептин формалары пайда болгон. Тепши сымал өрөөндөрдү курчап турган тоолордун чокуларынын бийиктиги ал өрөөндөрдүн таманынан 1000 ''м''ге чейин гана көтөрүлүп, өрөөндөрдөн төмөн капчыгайлар кууштап, тепши сымал өрөөндөрдүн, капчыгайлардын капталдарында корум шагыл-таштардын зор айанттары кездешет. Геоструктуралык жактан дубандын аймагы герсин бүктөлүү структурасына байланыштуу Түштүк Теңир тоо тектоникалык аймагына кирет.

=== Климат ===
Дубандын климаты негизинен континенттик, кургакчыл континеттик белгилери бар жер ортолук деңиздик климатка окшош. Жайкы нымы жетишсиз, мелүүн жылуу, кышы мелүүн-суук. Дубандын 2500 ''м''ге чейинки бийиктикте жайгашкан аймагында [[Үчтүн айы|Үчтүн айынын]] көп жылдык орточо температурасы –3,3°Cдан –6,9°C, [[Теке айы|Текеники]] 25,3 – 15°C. Деңиз деңгээлинен 3000 м бийиктикте жайгашкан Теминген стансиасында Үчтүн айынын орточо температурасы –8,9°C (абсолүттук минимуму –30°C), Текеники 10°C (абсолүттук максимуму 38,7°C). Алай кырка тоосунун «орограпиалык ыктоодо» жайгашкан түндүк капталында Баргана тоо тизмегинин түштүк- батыш капталына караганда жыл ичинде жаан-чачын 2,5 эсе аз жаайт. Түркстан кырка тоосунун түндүк капталына 1200—1500 м бийиктикте туран тибиндеги чөл климаттуу Баргана өрөөнүнүн таманындагыдай эле жылына 120—140 мм гана жаан-чачын жаайт. Түркстан кырка тоосунун чыгыш бөлүгүнүн түндүк капталдарында, Испара суусунун алабында жылдык жаан-чачындын өлчөмү 200—600 ммден Кожобакырган жана Ак сууларынын алаптарында 300—800 ''мм''ге чейин көбөйөт. Алай кырка тоосунун түндүк капталдарында, орто бийик жана бийик тоолуу зоналарда жылдык жаан-чачындын өлчөмү 600— 800 ''мм''ге, чанда 900 ''мм''ге чейин жетет, ал эми жаан-чачындан ыктоо жайгашкан жерлерде тоолор менен курчалган туйук чуңкурчактарда жаан-чачындын өлчөмү 300—400 ''мм''ге чейин төмөндөйт. Алай кырка тоосунун эң батыш бөлүгүндө, Cох суусунун алабында, тоо кыры 5000 ''м''ден ашык көтөрүлүп, түштүктү карай бир аз ийилген жеринде гана жогорку зонада жаан-чачын жылына 1000—1200 ''мм''ге чейин жаайт. 

=== Суулары ===
Дубандын суулары Cырдарыйанын алабына кирет. Алай кырка тоосунун түндүк капталдарынан башталган ири сууларга — Испайрамсай, Шаймерден, Cох ж.б., Түркстан кырка тоосунан башталгандарга — Исфара, Исфана, Кожобакырган, Ак ж. б. кирет. Бул суулардын бардыгы Cырдарыйанын сол куймалары, бирок алар тоодон чыга беришинде сугатка таралып же өзүнүн шиленди конустарында жана кургак сайларында жерге сиңип кетет. Бул суулар негизинен эриген кар жана мөңгү сууларынан куралат. Алай жана Түркстан кырка тоолорунун капталдарында тоо көлдөрү да арбын, алардын ирилери: Тегермеч (же Зоркөл), Кезарт, Түзашуу ж. б. (Испайрамсайдын алабында), Курманкөл (Көк суунун алабында), Аугул (Cохтун алабында), Каракөл-Катта (Испананын алабында) ж. б. Облустун аймагында жалпы аянты 720 км²ден ашкан 530дай мөңгү бар. Алардын бардыгы Алай (568,1 км² ) ж-а Түркстан (151 км² ) кырка тоолорунун түндү капталдарында.

Облустун аймагынын топурак өсүмдүктөрүнүн таралышы ж-а алардын жалпы арид-дик мүнөздө болушу жылуулукка ж-а нымдалуу шарттарына түздөн-түз байланыштуу. Орто бийиктиктеги ж-а бийик тоонун төмөнкү бөлүгүндөгү күрөң, куба күрөң, тоо-шалбаалуу талаа топурактуу жерлерде арча токою, сейрек токой, талаа ж-а шалбаа-луу талаанын ар кандай типтери басымдуу. Арчалуу токой тилкесинин нымды, топурак кыртышын сактоодо, селге каршы ж-а санитария-гигиеналык мааниси зор. 

== Калкы ==
1999 жылкы эл каттоо боюнча 382,4 миң киши же республиканын калкынын 7,9%ын түзгөн. Шаар калкы 100,2 миң киши (дубандын жалпы калкынын 26,2%ын түзөт), айыл калкы 282,2 миң (73,8%). Калктын жыштыгы 1 км² жерге 22,5 киши (республикада 24,1 киши). Шаарлары: Кызыл Кыя (калкы 31,8 миң), Cүлүктү (13,6 миң), Испана (15,9 миң), Баткен (11,0 миң); шаарчалары: Айдаркен (9,1 миң), Кадамжай (8,9 миң), Чыгыш (6,9 миң), Чабай (1,6 миң), Кеңеш (1,3 миң); ири айылдары: Үч Коргон (12,9 миң), Орозбек (7,5 миң), Кулунду (7,2 миң), Бужум (6,7 миң), Кербен (6,0 миң), Кара Бак (6,0 миң), Cамаркандек (5,6 миң), Меркез (5,0 миң), Андарак (4,7 миң) ж. б.

Дубандын калкы көп улуттуу. Негизинен кыргыздар (дубандын жалпы калкынын 74,3%), өзбек (14,4%), тажик (6,9%), орус (2,2%), түрк (0,3%) ж. б. улуттун өкүлдөрү жашайт.

Дубандын калкынын табигый өсүшү салыштырмалуу жогору (2000 ж. республикада 19,7 ‰ болсо, дубанда 23,4‰ болгон), өлүм-житимдин коэпписиенти (республикада 7,0‰, дубанда 5,7‰) төмөн. Бул болсо жергиликтүү улуттун басымдуулук (74,3%) кылышы менен түшүндүрүлөт. Дубандын калкынын көбөйүшү негизинен табигый өсүшкө байланыштуу. 2000 ж. өсүш ар 1000 кишиге 17,7 (республикада 12,8) адамды түзгөн.

Дубандын калкынын өзгөчөлүгү мында аялдарга караганда эркектердин санынын көптүгүндө. 1000 аялга 1002 эркек (республика бойунча 975) туура келет. Дубандын эмгекке жарамдуу жалпы калкынын ичинен өспүрүмдөр (0—15 жаш) 43,3%ды (республикада 38,1%), ал эми эмгек курагынан өткөндөр 7,7%ды (республикада 9,2%) жана эмгекке жарамдуулар 50,0%ды (52,7%) түзөт. Эмгекке жарамдуу калктын санынын азайышы республикадагы базар экономикасына өтүүдөгү өткөөл мезгилдеги социал-экономикалык репормага байланыштуу өндүрүштүн деңгээлинин төмөндөшү жана өнөр жай ишканаларынын иштебей калышы себеп болууда. Натыйжада шаарлар менен шаарчаларда иштебей калгандардын саны көбөйүп, миграсиа өскөн. Айрыкча эмгекке жарамдуу калктын ичинен, мигранттар көбүнчө Бишкек шаарына жана Чүй дубанына келишкен. Мына ушуга байланыштуу Кызыл Кыя шаарынын калкы 1989 ж. 36,8 миң болсо, 1999 ж. 31,8 миңге азайган, Cүлүктүдө 14,8 миңден 13,6 миңге, Айдаркенде 11,1 миңден 9,1 миңге, Чабайда 2,1 миңден 1,6 миңге кыскарган.

1999 жана 2000 жылдардагы дубандын аймагына кирген душмандарга, эл аралык террористтерге каршы согуш аракеттери да калктын миграсиасынын күчөшүнө алып келди. Өлкөнүн башка аймактарына кеткен мигранттардын саны 2000 ж. 6 миңден ашуун болду.

Жумушсуздардын санынын жогорку деңгээлде болушу орчундуу көйгөй бойдон калууда. Каттоодо турган жумушсуздардын саны 2001 жылдын [[Үчтүн айы|Үчтүн айынын]] 1-не карата дубан байунча 8,2 миң киши болгон. Бир жумушчу ордуна мында 186 киши туура келүүдө. Мындан тышкары дубанда катталбаган «көмүскө» жумушсуздар да бар.

=== Улуттук курамы ===
*[[Кыргыздар]] – 279,750 (78%) (2021){{булагы жок}}
*[[Өзбектер]] – 172,202 (15%)
*[[Тажиктер]] - 33,847 (7%)
*[[Орустар]] – 2,579 (0.5 %)
*[[Татарлар]] – 1,505 (0.3 %)
*Башка улуттар - 2,717 (0.5 %)

== Административдик-аймактык түзүлүшү ==
{{Кошумча караңыз|Кыргызстандын административдик-аймактык түзүлүшү}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Карта !! Аталыш !! Туу, герб !! Туруктуу калк&lt;br&gt;2021, адам&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.stat.kg/kg/statistics/download/operational/825/|title=Кыргыз Республикасынын облустарынын, райондорунун, шаарларынын, шаарчаларынын, айыл аймактарынын жана айылдарынын калкынын саны|website=Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети}}&lt;/ref&gt;!! Баш ийген&lt;br&gt;айыл аймактар (а. а.), шаарлар жана шаар тибиндеги посёлоктор{{sfn|Мамлекеттик классификатор|11.05.2021|барактар=38—45}}
!Айыл аймактарга жана шаарларга кирген айылдар
|-
| rowspan=&quot;9&quot; | [[Файл:Kyrgyzstan Batken Raion.png|100px|center]] || rowspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; | [[Баткен району]]|| rowspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; | жок || rowspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; | 91 983 || [[Ак-Сай айыл аймагы]]
|[[Ак-Сай, Баткен району|Ак-Сай а.]], [[Капчыгай, Баткен району|Капчыгай а.]], [[Көк-Таш, Баткен району|Көк-Таш а.]], [[Миң-Булак, Баткен району|Миң-Булак а.]], [[Таштумшук, Баткен району|Таштумшук а.]], [[Үч-Дөбө, Баткен району|Үч-Дөбө а.]]
|-
|[[Ак-Татыр айыл аймагы]]
|[[Ак-Татыр, Баткен району|Ак-Татыр а.]], [[Говсувар, Баткен району|Говсувар а.]], [[Рават, Баткен району|Рават а.]]
|-
|[[Дарыя айыл аймагы]]
|[[Чек, Баткен району|Чек а.]], [[Жаңы-Жер, Баткен району|Жаңы-Жер а.]], [[Жаңырык, Баткен району|Жаңырык а.]], [[Кайыңды, Баткен району|Кайыңды а.]], [[Кан, Баткен району|Кан а.]], [[Коргон-Таш, Баткен району|Коргон-Таш а.]],[[Сары-Талаа, Баткен району|Сары-Талаа а.]], [[Табылгы, Баткен району|Табылгы а.]], [[Тунук-Суу, Баткен району|Тунук-Суу а.]]
|-
|[[Кара-Бак айыл аймагы]]
|[[Кара-Бак, Баткен району|Кара-Бак а.]], [[Бай Кара-Бак, Баткен району|Бай Кара-Бак а.]], [[Достук, Баткен району|Достук а.]], Дөбө а., [[Зардалы, Баткен району|Зардалы а.]], [[Кызыл-Бел, Баткен району|Кызыл-Бел а.]], [[Чет-Кызыл, Баткен району|Чет-Кызыл а.]], 
|-
|[[Кара-Булак айыл аймагы]]
|[[Бужум, Баткен району|Бужум а.]], [[Кара-Булак, Баткен району|Кара-Булак а.]]
|-
|[[Кыштут айыл аймагы]]
|[[Таян, Баткен району|Таян а.]], [[Газ, Баткен району|Газ а.]], [[Кыштут, Баткен району|Кыштут а.]], [[Сай, Баткен району|Сай а.]], [[Согмент, Баткен району|Согмент а.]], [[Чарбак, Баткен району|Чарбак а.]]
|-
|[[Самаркандек айыл аймагы]]
|[[Самаркандек, Баткен району|Самаркандек а.]], [[Жаңы-Бак, Баткен району|Жаңы-Бак а.]], [[Миң-Өрүк, Баткен району|Миң-Өрүк а.]], [[Паскы-Арык, Баткен району|Паскы-Арык а.]]
|-
|[[Суу-Башы айыл аймагы]]
|[[Боз-Адыр, Баткен району|Боз-Адыр а.]], [[Айгүл-Таш, Баткен району|Айгүл-Таш а.]], [[Апкан, Баткен району|Алкан а.]], [[Бөжөй, Баткен району|Бөжөй а.]], [[Кара-Токой, Баткен району|Кара-Токой а.]]
|-
|[[Төрт-Күл айыл аймагы]]
|[[Ак-Өтөк, Баткен району|Ак-Өтөк а.]], [[Ак-Турпак, Баткен району|Ак-Турпак а.]], [[Зар-Таш, Баткен району|Зар-Таш а.]], [[Чоң-Гара, Баткен району|Чоң-Гара а.]], [[Чоң-Талаа, Баткен району|Чоң-Талаа а.]]
|-
| rowspan=&quot;15&quot; | [[Файл:Kyrgyzstan Kadamjay Raion.png|100px|center]] || rowspan=&quot;15&quot; align=&quot;center&quot; | [[Кадамжай району]]|| rowspan=&quot;15&quot; align=&quot;center&quot; | жок || rowspan=&quot;15&quot; align=&quot;center&quot; | 201 457 || '''[[Айдаркен|Айдаркен шаары]]'''
|align=&quot;center&quot; | жок
|-
|'''[[Кадамжай|Кадамжай шаары]]'''
|[[Пүлгөн, Кадамжай району|Пүлгөн а.]], [[Таш-Кыя, Кадамжай району|Таш-Кыя а.]], [[Чал-Таш, Кадамжай району|Чал-Таш а.]]
|-
|[[Абсамат Масалиев айыл аймагы]]
|[[Кара-Дөбө (Кадамжай району, Абсамат Масалиев айыл аймагы)|Кара-Дөбө а.]], [[Алыш, Кадамжай району|Алыш а.]], [[Какыр, Абсамат Масалиев айыл аймагы, Кадамжай району|Какыр а.]], [[Кожо, Кадамжай району|Кожо а.]], [[Кон, Кадамжай району|Кон а.]], [[Лесхоз, Кадамжай району|Лесхоз а.]], [[Олагыш, Кадамжай району|Олагыш а.]], [[Таш-Коргон, Кадамжай району|Таш-Коргон а.]]
|-
|[[Ак-Турпак айыл аймагы]]
|[[Жаңы-Жер, Кадамжай району|Жаңы-Жер а.]], [[Ак-Турпак, Кадамжай району|Ак-Турпак а.]], [[Жаш-Тилек, Кадамжай району|Жаш-Тилек а.]], [[Калача, Ак-Турпак айыл аймагы, Кадамжай району|Калача а.]], [[Кара-Тумшук, Кадамжай району|Кара-Тумшук а.]], [[Келечек, Кадамжай району|Келечек а.]], [[Кызыл-Коргон, Кадамжай району|Кызыл-Коргон а.]], [[Миң-Чынар, Кадамжай району|Миң-Чынар а.]], [[Өрүкзар, Кадамжай району|Өрүкзар а.]], [[Өтүкчү, Кадамжай району|Өтүкчү а.]], [[Сары-Камыш, Кадамжай району|Сары-Камыш а.]], [[Токой, Кадамжай району|Токой а.]], [[Чогорок, Кадамжай району|Чогорок а.]], [[Чоң-Кара, Кадамжай району|Чоң-Кара а.]]    
|-
|[[Алга айыл аймагы]]
|[[Алга, Кадамжай району|Алга а.]], [[Адыр, Кадамжай району|Адыр а.]], [[Бөксө, Кадамжай району|Бөксө а.]], [[Жаңы-Чек, Кадамжай району|Жаңы-Чек а.]], [[Мыргылжек, Кадамжай району|Мыргылжек а.]], [[Шак-Шак, Кадамжай району|Шак-Шак а.]], [[Чуңкур-Кыштак, Кадамжай району|Чуңкур-Кыштак а.]] 
|-
|[[Бирлик айыл аймагы]]
|[[Ормош, Кадамжай району|Ормош а.]], [[Бел, Кадамжай району|Бел а.]], [[Жал, Кадамжай району|Жал а.]], [[Жаңы-Коргон, Кадамжай району|Жаңы-Коргон а.]], [[Жаңы-Сырт, Кадамжай району|Жаңы-Сырт а.]], [[Кичи-Айдаркен, Кадамжай району|Кичи-Айдаркен а.]], [[Моло, Кадамжай району|Моло а.]], [[Сур, Кадамжай району|Сур а.]], [[Сырт, Кадамжай району|Сырт а.]], [[Тескей, Кадамжай району|Тескей а.]], [[Чечме, Кадамжай району|Чечме а.]], [[Ынтымак, Кадамжай району, Бирлик айыл аймагы|Ынтымак а.]], [[Эшме, Кадамжай району|Эшме а.]] 
|-
|[[Көтөрмө айыл аймагы]]
|[[Кызыл-Булак, Кадамжай району|Кызыл-Булак а.]], [[Ак-Кыя, Кадамжай району|Ак-Кыя а.]], [[Гайрат, Кадамжай району|Гайрат а.]], [[Жалгыз-Булак, Кадамжай району|Жалгыз-Булак а.]], [[Кара-Оот, Кадамжай району|Кара-Оот а.]], [[Кара-Шоро, Кадамжай району|Кара-Шоро а.]], [[Кескен-Таш, Кадамжай району|Кескен-Таш а.]], [[Көтөрмө, Кадамжай району|Көтөрмө а.]], [[Тамаша, Кадамжай району|Тамаша а.]], [[Лангар, Кадамжай району|Лангар а.]]
|-
|[[Кыргыз-Кыштак айыл аймагы]]
|[[Кыргыз-Кыштак, Кадамжай району|Кыргыз-Кыштак а.]], [[Бүргөндү ОПХ, Кадамжай району|Бүргөндү ОПХ а.]], [[Бүргөндү ПМК, Кадамжай району|Бүргөндү ПМК а.]], [[Кайтпас, Кадамжай району|Кайтпас а.]], [[Кожо-Корум, Кадамжай району|Кожо-Корум а.]]
|-
|[[Майдан айыл аймагы]]
|[[Кара-Жыгач, Кадамжай району|Кара-Жыгач а.]], [[Акимбек, Кадамжай району|Акимбек а.]], [[Аустан, Кадамжай району|Аустан а.]], [[Бак, Кадамжай району|Бак а.]], [[Жаңы-Абад, Кадамжай району|Жаңы-Абад а.]], [[Исфайрам, Кадамжай району|Исфайрам а.]], [[Кара-Дөбө (Кадамжай району, Майдан айыл аймагы)|Кара-Дөбө а.]], [[Кара-Кыштак, Кадамжай району|Кара-Кыштак а.]], [[Кароол, Кадамжай району|Кароол а.]], [[Кереге-Таш, Кадамжай району|Кереге-Таш а.]], [[Майдан, Кадамжай району|Майдан а.]], [[Пум, Кадамжай району|Пум а.]], [[Сары-Алтын, Кадамжай району|Сары-Алтын а.]] 
|-
|[[Марказ айыл аймагы]]
|[[Марказ, Кадамжай району|Марказ а.]], [[Арпа-Сай, Кадамжай району|Арпа-Сай а.]], [[Достук, Кадамжай району|Достук а.]], [[Көк-Талаа, Кадамжай району|Көк-Талаа а.]], [[Маяк, Кадамжай району|Маяк а.]], [[Пылдырак, Кадамжай району|Пылдырак а.]]
|-
|[[Орозбеков айыл аймагы]]
|[[Орозбеков, Кадамжай району|Орозбеков а.]], [[Кош-Дөбө, Кадамжай району|Кош-Дөбө а.]], [[Кудук, Кадамжай району|Кудук а.]], [[Кулду, Кадамжай району|Кулду а.]], [[Өндүрүш, Кадамжай району|Өндүрүш а.]], [[Сары-Талаа, Кадамжай району|Сары-Талаа а.]], [[Учкун, Кадамжай району|Учкун а.]]
|-
|[[Совет айыл аймагы]]
|[[Совет, Кадамжай району|Совет а.]]
|-
|[[Үч-Коргон айыл аймагы (Кадамжай району)|Үч-Коргон айыл аймагы]]
|[[Үч-Коргон, Кадамжай району|Үч-Коргон а.]], [[Боз, Кадамжай району|Боз а.]], [[Валакиш, Кадамжай району|Валакиш а.]], [[Какыр, Үч-Коргон айыл аймагы, Кадамжай району|Какыр а.]], [[Калача, Үч-Коргон айыл аймагы, Кадамжай району|Калача а.]], [[Калтак, Кадамжай району|Калтак а.]], [[Камбарабад, Кадамжай району|Камбарабад а.]], [[Разъезд, Кадамжай району|Разьезд а.]], [[Сулайманабад, Кадамжай району|Сулайманабад а.]], [[Сухана, Кадамжай району|Сухана а.]], [[Тажик-Кыштак, Кадамжай району|Тажик-Кыштак а.]], [[Чаувай (Кадамжай району, Үч-Коргон айыл аймагы)|Чаувай а.]]
|-
|[[Халмион айыл аймагы]]
|[[Халмион, Кадамжай району|Халмион а.]], [[Баймаала, Кадамжай району|Баймаала а.]], [[Гүлдүрөмө, Кадамжай району|Гүлдүрөмө а.]], [[Жаңы-Айыл, Кадамжай району|Жаңы-Айыл а.]], [[Жошук, Кадамжай району|Жошук а.]], [[Ирилеш, Кадамжай району|Ирилеш а.]], [[Көк-Тал, Кадамжай району|Көк-Тал а.]], [[Курулуш, Кадамжай району|Курулуш а.]], [[Ноогардан, Кадамжай району|Ноогардан а.]], [[Таш-Дөбө, Кадамжай району|Таш-Дөбө а.]], [[Ынтымак, Кадамжай району, Халмион айыл аймагы|Ынтымак а.]], [[Чекелик, Кадамжай району|Чекелик а.]], [[Шады, Кадамжай району|Шады а.]]
|-
|[[Чаувай айыл аймагы]]
|[[Чаувай (Кадамжай району, Чаувай айыл аймагы)|Чаувай а.]]
|-
| rowspan=&quot;10&quot; | [[Файл:Kyrgyzstan Leilek Raion.png|100px|center]] || rowspan=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; | [[Лейлек району]]|| rowspan=&quot;10&quot; | [[Файл:Coat of arms of Leilek district.png|50px|center]] || rowspan=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; | 146 020 || '''[[Раззаков (шаар)|Раззаков шаары]]'''
|[[Голбо, Лейлек району|Голбо а.]], [[Самат, Лейлек району|Самат а.]], [[Чимген, Лейлек району|Чимген а.]], [[Тайлан, Лейлек району|Тайлан а.]], [[Мырза-Патча, Лейлек району|Мырзы-Патча а.]], [[Ак-Булак, Лейлек району|Ак-Булак а.]]
|-
|[[Ак-Суу айыл аймагы (Лейлек району)|Ак-Суу айыл аймагы]]
|[[Ак-Суу, Лейлек району|Ак-Суу а.]], [[Алга, Лейлек району|Алга а.]], [[Жезкен, Лейлек району|Жезкен а.]], [[Жеңиш, Лейлек району|Жеңиш а.]], [[Суу-Башы, Лейлек району|Суу-Башы а.]]
|-
|[[Бешкент айыл аймагы]]
|[[Бешкент, Лейлек району|Бешкент а.]], Кайгарач а., [[Карл Маркс, Лейлек району|Карл Маркс а.]], [[СССРдин 50 жылдыгы, Лейлек району|СССРдин 50 жылдыгы а.]], [[Эски-Оочу|Эски-Оочу а.]]
|-
|[[Жаңы-Жер айыл аймагы]]
|[[Центральное, Лейлек району|Центральное а.]], [[Арка, Лейлек району|Арка а.]], [[Достук, Лейлек району|Достук а.]]
|-
|[[Катраң айыл аймагы]]
|[[Катраң, Лейлек району|Катраң а.]], [[Жаңы-Турмуш, Лейлек району|Жаңы-Турмуш а.]], [[Өзгөрүш, Лейлек району|Өзгөрүш а.]]
|-
|[[Кулунду айыл аймагы]]
|[[Кулунду, Лейлек району|Кулунду а.]], [[Булак-Башы, Лейлек району|Булак-Башы а.]], [[Интернациональное, Лейлек району|Интернациональное а.]], [[Коммунизм, Лейлек району|Коммунизм а.]], [[Ленин, Лейлек району|Ленин а.]], [[Максат, Лейлек району|Максат а.]]
|-
|[[Лейлек айыл аймагы]]
|[[Коргон, Лейлек району|Коргон а.]], [[Ак-Терек, Лейлек району|Ак-Терек а.]], [[Кара-Суу, Лейлек району|Кара-Суу а.]], [[Лейлек, Лейлек району|Лейлек а.]], [[Чуянчы, Лейлек району|Чуянчы а.]]
|-
|[[Маргун айыл аймагы]]
|[[Маргун|Маргун а.]], [[Даргаз, Лейлек району|Даргаз а.]], [[Дархум, Лейлек району|Дархум а.]], [[Чурбек|Чурбек а.]]
|-
|[[Сумбула айыл аймагы]]
|[[Андарак, Лейлек району|Андарак а.]], [[Искра, Лейлек району|Искра а.]], [[Коммуна, Лейлек району|Коммуна а.]], [[Көк-Таш, Лейлек району|Көк-Таш а.]]
|-
|[[Тогуз-Булак айыл аймагы]]
|[[Тогуз-Булак, Лейлек району|Тогуз-Булак а.]], [[Ай-Көл, Лейлек району|Ай-Көл а.]], [[Кара-Булак, Лейлек району|Кара-Булак а.]], [[Кыргызстандын 50 жылдыгы, Лейлек району|Кыргызстандын 50 жылдыгы а]]., [[Маданият, Лейлек району|Маданият а.]], [[Чапаев, Лейлек району|Чапаев а.]]
|-
| || align=&quot;center&quot; | [[Баткен|Баткен шаары]]|| [[Файл:Flag of Batken.svg|50px|center]][[Файл:Coat of arms of Batken.svg|50px|center]] || align=&quot;center&quot; | 19 765
(27 730 ― баш ийген калктуу конуштар менен)
|align=&quot;center&quot; | жок
|Булак-Башы а., [[Кызыл-Жол|Кызыл-Жол а.]], [[Базар-Башы|Базар-Башы а.]]
|-
| || align=&quot;center&quot; | [[Кызыл-Кыя|Кызыл-Кыя шаары]]|| [[Файл:Coat of arms of Kyzyl-Kiya.png|50px|center]] || align=&quot;center&quot; | 42 564
(56 819 ― баш ийген калктуу конуштар менен)
|align=&quot;center&quot; | жок
|[[Караван, Кызыл-Кыя|Караван а.]], [[Ак-Булак (Кызыл-Кыя)|Ак-Булак а.]], [[Жин-Жиген, Кызыл-Кыя|Жин-Жиген а.]]
|-
| || align=&quot;center&quot; | [[Сүлүктү|Сүлүктү шаары]]|| [[Файл:Coat of arms of Suluktu.png|50px|center]] || align=&quot;center&quot; | 14 770
(24 238 ― баш ийген калктуу конуштар менен)
| ''Чыгыш шаар тибиндеги посёлок''
|[[Кольцо, Сүлүктү шаары|Кольцо а.]]
|}

== Экономикасы ==
Республиканын өндүрүш комплексинде Баткен облусунун экономикасы маанилүү орунду ээлейт.Облустагы калктын эмгекчилдиги экономиканын өнүгүшүнө шарт түзөт.Өнөр жайы облустун экономикасында гана эмес, респ-да да маанилүү орунду ээлейт. Бул региондо сурьманын , сымаптын  бүт көлөмү, көмүрдүн 20,4% , ферменттелген тамекинин 19,6%и , улуттук килем буюмда-рынын 35,5%и өндүрүлөт.&lt;br /&gt;Cурьма ж-а сымап өндүрүү б-ча Кырг-н дүйнөлүк өндүрүүчөлөрдүн катарында турат. Облус дүйнөлүк керектөөчүлөрдү сурь ма  м-н  20,0%, сымап м-н 15,0% камсыз кыла алат. Кадамжайда алынган сурьма 1958-жылдан сапаты жагынан дүйнөлүк ры-нокто эталон катары бааланып көп өлкөлөргө экспорттолот. Натыйжада облус товар-ларды жогорку экспорттоочу болуп калат. Экспорттук продукциянын суммасы 2001-ж. 17,7 млн долларды түзүп, импорттон  бир кыйла же 6,3 эсе ашкан.Облустун ө. ж. тармактык структурасында түстүү&lt;br /&gt; металлургия, тамак-аш, ун тартуу-акшак ж-а аралаш тоют, курулуш материалдар  ө. ж. тармактары жалпы облустун ө. ж. продукция-сынын 95,0%ин өндүрөт. Облустун башка ө. ж. тармагы отун ө. ж. анча чоң эмес үлүштүээлейт. Ага карабастан ал өнөр жайдын район аралык мааниси бар. Үч ишканасы: «Кызылкыя көмүр» акционердик  коому (АК), «Кызылкыя шахта курулуш» ж-а «Cүлүктү көмүр» мамл. акционердик коому иштейт. Мында 2001-ж. респ-да казып алынган көмүрдүн 20,4%ы же 97,0 миң  ткөмүр өндүрүлгөн. Облустун отун ө. ж-да акыркы жылдарда мунайзат ж-а газ өндүрүү тармагы пайда болду. Анын базасын көп жылдан бери Өзбекстан пайдаланып келет, жаңыдан облуска өткөн Арка ж-а Бүргөндү массивдериндеги кендер түзөт.&lt;br /&gt;Облустун ири өнөржай  ишканалары: «Кызылкыя тамекиси» акционердик коому, «Айдаркен сымап комбинат» мамл. акционердик коому, «Кадамжай сурьма комбинаты» акционердик коому, «Нур» акционердик коому, «Кызылкыя шахта курулуш», «Cүлүктү көмүр» мамл. акционердик коому, «Кызылкыя көмүр» акционердик коому, «Кызылкыя дан азыктары»акционердик коому, «Кызылкыя машза-вод»ж. б.&lt;br /&gt;

== Транспорту ==
Облустун азыркы транспорт тармагы: автомобиль, темир жол, аба ж-а куур (трубопровод) транспорту. Аймагындагы тоолуу рельеф автомобиль транспортунун өнүгүшүнө шарт түзөт. Негизги автомобиль жолдору: Ош—Кызылкыя—Пүлгөн—Ай-даркен—Баткен—Исфана—Cүлүктү; Кызылкыя—Дарооткоргон; Кызылкыя—Кувасай (Өзбекстан); Баткен—Исфара (Тажикстан); Кызылкыя—Маркамат (Өзбекстан)—Ош. Бул жолдор (айрыкча биринчиси) «анклавдарды» бир нече жолу кесип өткөндүктөн, транспорт каражаттарынын облустун аймагы б-ча нормалдуу, эркин жүрүшүнө тоскоол-дук (бажы тосмосу, чек ара иш-аракеттери, паспорт ж-а документтерди текшерүү ж. б.) кылууда. Бирок ушундай шарттарга карабастан бул жолдор облустун ыраак жайгаш-кан калктуу пункттарын райондун борбору, о. эле Ош шаары м-н транспорттук-экон. жактан байланыштырып турат.&lt;br /&gt;Облустун аймагындагы автомобиль жолунун уз. 1,2 миң  км, анын 414  кми асфальт-танган, 466  кмташ төшөлгөн жол. Бул жолдордун басымдуу бөлүгү айылдык жерлерде жайгашкан. Каржылоо каражатынын жетишсиздигинен жолдорду реконструкциялоо ж-а капиталдык ремонт жүргүзүү кыйынга турууда. Буга байланыштуу коңшулаш мамле-кеттердин «анклавдарынан» айланып өтүүчү жолдорду куруу облустун гана эмес  респ-нын да маанилүү экон. ж-а саясий проблемасы болуп калууда.&lt;br /&gt;Автомобиль транспорту жүк ж-а жүргүнчүлөрдү ташууда маанилүү орунду ээлейт. 2001-ж. 1,8 миң  т жүк , 13,8 миң жүргүнчү ташылган. Алар-дын ичинен 383,5 миң  т же 16,4% жүк, 433,3 миң же 31,4% жүргүнчү ж-а менчик авто-транспорттор м-н ташылган.&lt;br /&gt;Облустун темир жол транспорту туюк эки темир жол тармагынан турат. Биринчи 1907-ж. Cүлүктүдөгү көмүр кенине Драгомиров бекетинен 37  км аралыкка курулган. Бул тармак 30-жылдардын башында рекон-струкцияланган. Экинчиси 1928-ж. курулуп, Кызылкыя шаарын Өзбекстандын темир жол системасы м-н туташтыруучу Фергана—Кувасай (Өзбекстан)—Кызылкыя темир жол тармагы. Уз. 42  км.Бул темир жолдор неги зинен көмүр ташуу үчүн курулган. Алар тоолуу жерлер м-н өтөт, айрыкча Драгомиров—Cүлүктү кууш темир жолун эки капта-лынан тоонун тик капталдары тосот. Анын уз. облустун аймгында 30 километрдей. Ушуга карабастан бул жолдордун облустун аймагында чоң жүктөрдү ташууда айрыкча тоо-кен өнөр жайы үчүн мааниси чоң. Аба транспорту жүргүнчүлөрдү ташыйт да көбүнчө жергиликтүү мааниге ээ. Аэро-порттор Баткенде (1950-ж. курулган), Исфанада, Кызылкыя, Айдаркенде бар. Алардын ичинен биринчи үчөө иштеп жатат. «Кыргызстан аба жолдору» акционердик коому улуттук авиакомпаниясынын курамына кирет. Бул аэропорттордон Ош шаарына күнүгө, Бишкек ш-на 2—3 авиарейстери болуп турат. Жайында Чолпоната шаарына (Ысыккөл) каттайт.

== Маданият == 
Маданият тармагында 2000-ж. 1 млн нуска китеби болгон китепканалар, облус-тук драма театры, 2 райондук элдик театр иштеген. Облустук радиоуктуруу ж-а телекөрсөтүүлөр кыргыз, орус, тилиндеринде жүргүзүлөт. Облустук &quot;Баткен таңы&quot; гезити ж-а 3 райондук (Кызыл Туу, Эл жарчысы, Ата-журт) гезиттери чыгарылат.

Облустун аймагында көптөгөн тарыхый-маданий объектилер бар. Биздин замандын 1—6-к-дарына таандык Аирбаз, Баткен, Кайрагач, Каракамар, Кожо-бакырган, Обишир тургун жайларынын калдыктары, 9—16-к-дардагы Булакбашы, Ис-фана, Карабулак шаар чалдыбарлары, Кокон мезгилиндеги чептердин калдыктары — Кан, Кыштут ж-а Кайрагач айылында архитектуралык эстелик-мечит бар. Рабат айы-лынан түштүгүрөөк тарапта аты уйкаш байыркы кен казуучулардын тургун жайы, Cамаркандык айылында тарыхый рудник, Канигут үңкүрү сакталган.

== Билим берүү == 
Билим берүү облустун аймагында 5 негизги стадияга бөлүнөт: мектепке чейинки, башталгыч, орто , атайын орто ж-а жогорку билим берүү. Облуста 18 (2353 орундуу) мектепке чейинки мекеме (2001-ж. 2454 бала тарбияланып, 135 тарбиячы иште-ген) иштейт. 2001/02-окуу жылында 188 жалпы билим берүүчү мектеп (103,0 миң окуу-чу), а. и. 14 башталгыч мектеп (2,0 миң), 16 негизги мектеп (3,7 миң), 156 (95,6 миң) орто мектеп, 2 (232) акылы кем балдарды окутуучу мектеп иштеген. Мектептердин бардыгын мамлекет каржылайт. 101,3 миң окуучудан (акылы кем балдардан башкасы) 75,4 миңи (74,3%) кыргыз тилинде, 15,4 миңи өзбек, 7,3 (7,2%) миңи орус тилинде, 3,1 миңи (3,1%) тажик тилинде окушат. Мектептерде иштеген мугалимдердин саны 7474 болгон, а. и. 4687 (62,7%) жогорку билимдүү, 425 (5,8%) толук эмес жогорку, 1517 (20,3%) атайын орто ж-а 835 (11,2%) орто билимдүү. Бир мугалимге 13 окуучу (респ-ка б-ча 15) туура келет.  Облуста 2001-ж. 10 кесиптик-тех. окуу жайы (2,5 миң окуучу), 3 атайын орто (1,3 миң студент) окуу жайы болуп, анда 114 окутуучу (а.и. 108 жогорку билимдүү) иштеген. 2001/02-окуу жылында облуста жалгыз жогорку окуу жайы болуп (13,3 миң студент), анын күндүзгү бөлүмүндө 2,5 миң, кечки бөлүмүндө 0,3 миң, сырттан окуу бөлүмүндө 6,0 миң студент окуган. Анда 286 профессор-окутуучулар (а. и. 10 илимдин доктору, 34 илимдин кандидаты) иштейт.

== Саламаттыкты сактоо ==
Облустун саламаттык сактоо тармагында 2001-ж. 810 койкалуу 3 борборлоштурулган оорукана, 66 койкалуу 2 шаардык оорукана, 963 койкалуу 19 участ-калык оорукана, 21 врачтык амбулатория, 72 фельдшер акушердик пункт болгон. Алар-да 616 врач, 3003 медициналык кызматкер иштеген. Мындан тышкары 43 үй-бүлөлүк врачтар тобу (Кадамжай р-нунда - 21, Лейлекте -8, Кызылкыя ш-нда - 8, Баткенде - 3 ж-а Сүлүктүдө -3) уюштурулган.

== Райондору ==
Баткен району 1933-ж. уюшулган. Облустун борб. бөлүгүндө жайгашып, түндүгүнөн ж-а түштүгүнөн Тажикстан, батышынан Лейлек, чыгышынан Кадамжай р-ндору, түш.- чыгышынан Ош облусунун Чоң Алай р-ну м-н чектешет. Райондун чыгышында Сох [[Өзбекстан|(Өзбекстан]]), борб. бөлүгүндө Ворух ([[Тажикстан]]) анклавдары бар. Аянты 6,2 миң чарчы км (Баткен облусунун аймагынын 36,2% түзөт). Кал-кы 64,6 миң (2002). Район 9 айыл өкмөтүнө бөлүнгөн. Борбору — [[Баткен шаары]].                  Ал эми Кадамжай району 1938-ж. 2-мартта уюшулган (1999-ж. чейин Фрунзе району). Облустун чыгыш бөлүгүндө жайгашып, батышынан Баткен р-ну, түштүгүнөн Ош облусунун Чоң Алай, Ноокат р-ндору, түндүгүнөн Өзбекстан м-н чектешет. Аян-ты 6,1 миң чарчы км. Калкы 151,0 миң (2002). Борбору – Пүлгөн кышталат.                                                                                                              Лейлек району Баткен облусундагы адм. район. Район 1928-ж. уюшулган. Түн.-батышынан ж-а түштүгүнөн Тажик-стан, чыгышынан Баткен р-ну м-н чекте-шет. Аянты 4,7 миң чарчы км (Баткен облусунун аймагынын 27,4%и түзөт). Калкы 105,5 миң (2002). Райондо 2 шаар (Исфана, Сүлүктү), Восточный (Кошбулак) шаар-часы ж-а 8 айыл өкмөтү бар. Борбору - Исфана ш.

== Булактарга шилтемелер ==
{{эскертүүлөр}}

== Колдонулган адабияттар ==
* Кыргызстан географиясы - энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек: Кыргыз энциклопедиясынын Башкы редакциясы, - 2004. 448-466 беттер. ISBN 9967-14-006 2
{{Kyrgyzstanprovinces}}

[[Категория:Баткен облусу| ]]</text>
      <sha1>7ntcwfht6xmxv0eb00okkg2wv8bbauw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ош облусу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1568</id>
    <revision>
      <id>652801</id>
      <parentid>646732</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T13:24:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>652801</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="77902" sha1="te94japlxzmrdgp9opa6zg9xk277prz" xml:space="preserve">{{Административдик бирдик
 |Түс1                   = {{Түс|Кыргызстан}}
 |Кыргызча аталышы       = Ош облусу
 |Өздүк аталышы          = 
 |Герб                = Coat of Osh.png
 |Желек                 = Flag of Osh.svg
 |Белгинин көлөмү        = 
 |Желектин көлөмү        = 
 |Белгинин аты           = 
 |Желектин аты           = 

|Сүрөт                                        = Daroot-Korgon_(Chong-Alay)_skyline.jpg
|Сүрөттүн туурасы                             = 280px
|Сүрөттүн баяны                               = 

 |Өлкө                   = Кыргызстан
|Карта                                        = Osh Province in Kyrgyzstan.svg
|Картанын өлчөмү                              = 280px
|Административдик бирдиктин картасы           = 
|Картанын өлчөмү ае                           = 
|lat_dir                                      = N
|lat_deg                                      = 40
|lat_min                                      = 00
|lat_sec                                      = 0
|lon_dir                                      = E
|lon_deg                                      = 73
|lon_min                                      = 20
|lon_sec                                      = 0
|type                                         = adm1st
|region                                       = KG-O
|баскыч                                       = 
|CoordScale                                   = 3000000
 |Гимни                  = 
 |Абалы                  = Облус
 |Киргени                = 
 |Курамында              = 7 район, 3 шаар
 |Борбору                = [[Ош]] 
 |Ири шаары              = 
 |Ири шаарлары           = [[Кара-Суу]], [[Өзгөн]]
 |Түзүлгөн убакыты       = [[21-ноябрь]] [[1939]]
 |Таратылган убакыты     = 
 |Башчысы                = Зиядин Жамалдинов
  |Башчынын түрү         = Ыйгарым өкүлү
 |Башчысы2               = 
  |Башчынын түрү2        = 
 |ИДӨ                    = 
  |ИДӨ жылы              = 
  |ИДӨ бойунча оруну             = 
  |Жан башына алынган ИДӨ оруну  = 
 |Тили                           = [[Кыргыз тили]]
 |Тилдери                        = 
 |Калкы                          = 1 114000
  |Санак жылы                    = 2019
  |Пайызы                        = 
  |Калктын саны бойунча оруну    = 
  |Жыштыгы                       = 38,73
  |Жыштыгы бойунча оруну         = 
  |Улуттук курамы                = * [[Кыргыздар]]: 758 миң - 68,65 %
* [[Өзбектер]]: 308 миң - 27,95 %
* [[Орустар]]: 15 миң - 1,1 %
* [[Түрктөр]]: 11 миң - 0,6 %
* [[Уйгурлар]]: 10 миң - 0,6 %
* Башкалар: 12 миң - 1,1 %
  |Диний курамы                  = 
 |Жер аянты                      = 29 200
  |Жер аянтынын пайызы           = 
  |Жер аянты боюнча оруну        = 
 |Максималдуу бийиктиги          = 
 |Орточо бийиктиги               = 
 |Минималдуу бийиктиги           = 
 |Көлөмү                         = 
 |Узундугу                       = 
 |Карта                          = Osh Province in Kyrgyzstan.svg
 |Картанын көлөмү                = 
 |Акимчилик бирдигинин картасы   = 
  |Акимчилик бирдигинин картасынын көлөмү  = 
 |Саат алкагы                    = [[UTC+6]]
 |Аббревиатура                   = 
 |ISO                            = KG-O
 |FIPS                           = 
 |Телефон коду                   = 
 |Почто индекстери               = 
 |Интернет-домени                = 
 |Унаа коду                      = O , 06
 |Сайты                          = http://osh.e-region.kg/default.aspx
 |Commons түрмөгү                = 
 |Түшүндүрмөлөр                  = 
}}
'''Ош облусу''' ― [[Кыргызстан|Кыргызстандагы]] ири административдик-аймактык бирдик. Кыргыз Республикасынын түштүгүндө жайгашкан. Түндүгүнөн [[Жалал-Абад]] [[Сузак району|Сузак р-ну]], түн.-батышынан [[Өзбекстан]], батышынан [[Баткен облусу]], түштүгүнөн [[Тажикстан]], түнд-чыгышынан жана чыгышынан [[Нарын облусу|Нарын]] облусу, [[Кытай]] менен чектешет. Ош облусу 1939-ж. 21-ноябрда уюшулган.1959-ж. 27-январда  Жалал-Абад облусу менен биригип, 1990-ж. 14-декабрда кайра эки облуска – [[Ош]] жана  Жалал-Абад облустарына ажыраган. 1999-ж. Ош облусунун курамынан Баткен облусу бөлүнгөн. Облус 7 районго ([[Алай району|Алай]], [[Араван району|Араван]], [[Кара-Кулжа району|Каракулжа]], [[Кара-Суу району|Карасуу]], [[Ноокат району|Ноокат]], [[Өзгөн району|Өзгөн]], [[Чоң-Алай району|Чоң Алай]]), 3 шаарга (а. и. Ош шаары облуска, [[Кара-Суу району|Карасуу]], [[Өзгөн]] районго баш ийет), 2 шаарчага ([[Найман (Араван району)|Найман]], [[Сары-Таш (Алай району)|Сарыташ]]), 82 айыл өкмөтүнө, 469 айылга бөлүнөт. Аянты 29,2 миң км2. 

Калкы 1247,3 миң (2003).

Борбору – [[Ош шаары]].

== Табияты ==
Ош облусу Памир-Алай жана Батыш [[Теңир-Тоо]] аймагында, [[Аму-Дарыя|Амударыя]] менен [[Сыр-Дарыя облусу|Сырдарыянын]] алаптарында жайгашкан. Тоолуу рельеф мүнөздүү, деңиз деңг. бийиктиги түндүгүндө 500 мден түштүгүндө 7000 м бийиктикке чейин өзгөрөт; тоо аралык өрөөндөрү жана ойдуңдары 900 мден 3000 мге чейинки бийиктиктерде жайгашкан. Түрдүү абс. бийиктиктерде жайгашкан бийик тоолор менен адырлардын, тоо аралык ойдуңдардын татаал айкалышы аймактын рельефинин өзгөчөлүгүн түзөт. Ош облусунун түш.бөлүгүн Памир-Алай тоо системасына кирген Алай, Чоң Алай кырка тоолору, түн.-чыгышын Батыш Теңир -Тоо системасындагы Фергана тоо тизмеги, түндүгүн Фергана ойдуңунун түш. чет жакасы жана аны чектеп турган кырка тоолорду этек тоолору ээлейт. Алай кырка тоосунун (бийикт. 6000 мге чейин) Фергана өрөөнүн караган түн.капталы жантайыңкы келип, узатасынан созулган бир нече тоолор менен татаалданган. Аны түштүктө Алай өрөөнү (деңиз деңг. орт. бийиктиги 3000 м) [[Чоң-Алай району|Чоң Алай]] кырка тоосунан бөлүп турат. Чоң Алай кырка тоосунун эң бийик чокусу – [[Ленин чокусу|Ленин]] – 7134 мге чейин көтөрүлөт; түн. капталы Ош облусуна, түш. капталы Тоолуу Бадакшанга карайт. Бул кырка тоолор негизинен кумдук-чопо, акиташ тектери жана аларды жиреп чыккан магма тоо тектеринен түзүлүп, альп тибиндеги рельеф мүнөздүү; алардын капталдары дарыя өрөөндөрү менен тилмеленген, бийик кыркаларын түбөлүк кар, мөңгүлөр ээлейт. Облустун түн.-чыгыш чегин [[Фергана]] тоо тизмеги түзүп (эң бийик жери Тар суусунун алабындагы Үчсейит массивинде, 4948 м), анын структурасында кристаллдык тектер басымдуулук кылат. Анын жазы, жантайыңкы түш.-батыш капталы дарыя өрөөндөрү менен тилмеленген. Фергана тоо тизмегинен түш.-чыгышты карай [[Алайкуу, кырка тоо|Алайкуу]] (эң бийик жери 4733 м) жана Академик Адышев (4745 м) кырка тоолору созулуп жатат.Облустун эң түн. бөлүгүн, Фергана өрөөнүнун чет-жакасын адырлар тилкеси ээлейт; адырлардын негизин конгломерат тектери түзүп, үстү лёсс жана лёсс сымал тектер менен капталып, [[Алай]] кырка тоосунан агып түшкөн суулар менен тилмеленген; облустун аймагынан күрөң жана таш көмүр (Алмалык, Өзгөн ж. б.), ысык жана минералдуу суулар(Өзгөн, Карашоро ж. б.), курулуш материалдары ж. б. кендер чыгат.

Облустун [[Климат|климаты]] негизинен мелүүн жана тропик кеңдиктеринин аба массаларынын таасиринен түзүлгөн; мелүүн алкактын аба массалары негизинен кыш, тропиктик аба массалары жай мезгилдеринде үстөмдүк кылат. Аймактын климатына батыштан соккон аба агымынын мааниси зор, ал 3000 м жана андан жогорку бийиктиктерде үстөмдүк кылып, тоолордун шамал агымын караган батыш жана түш.-батыш капталдарына жаан-чачынды мол алып келет (мис., Фергана тоо тизмегине ж. б.). Климатынын негизги өзгөчөлүгүн анын бийиктик алкактуулук боюнча өзгөрүүсү түзөт. Деңиз деңг. 600–1000 м бийиктикте жайгашкан жерлердин климаты жылуу, жарым чөлдүү; кышы мелүүн, жылуу (январдын орт. темп-расы –3... –4°С), кыска. Жайы ысык (июлдуку 24–25°С),кургакчыл. Аптап ысыкта 40°Сге чейин көтөрүлөт. Жылдык жаан-чачындын өлчөмү 200 ммдей; көбүнчө кышында жаайт. Вегетация мезгили 210–215 күн. 1100–2000 м бийиктикте мелүүн, жылуу климат өкүм сүрөт. Кышы мелүүн суук ( январдын орт.темп-расы –3... –7°С), жайы жылуу (июлдуку 20°С). Жылдык жаан-чачыны 400–600 мм,басымдуу бөлүгү жазында жаайт. Вегетация мезгили 142–195 күн. 2000 м бийиктиктен жогору жана 3000 мге чейин климаты мелүүн. Кышы салыштырмаалуу суук келип, узакка созулат. Жайы салкын (июлдун орт. темп-расы 18–11°С). Жаан-чачындын жылдык өлчөмү 600 ммден ашат. Вегетация мезгили 95–110 күн. Тоолордун кыр бөлүктөрүндө (3000 мден жогору) климаты катаал, суук (июлдун орт. температурасы 10°Сден төмөн).

Облустун эң ири дарыясы – [[Кара-Дарыя]]; ал Фергана тоо тизмегинен башталган Кара-Кулжа жана Тар сууларынын кошулушунан пайда болуп, Өзбекстандын аймагында Нарынга куюп, Сырдарыяны түзөт. Анын ири куймалары: Жазы, Куршаб, Карадарыя ж. б. Фергана тоо тизмегинен башталган дарыялар негизинен кардын эриген сууларынан куралат. Ал эми Сырдарыянын алабына кирген Алай, Кичи Алай кырка тоолорунан башталган башкы суулары (Акбуура, Аравансай ж. б.) негизинен мөңгү сууларынан куралып, суусу июнь-июль айларында кирет. Алар Сырдарыяга жетпей Фергана өрөөнүнө чыга бериште Өзбекстан, Тажикстандын жерлерин сугаруу үчүн сугат тармактарына бөлүнүп кетет. Алай өрөөнү аркылуу батышты (Батыш Кызылсуу) жана чыгышты (Чыгыш Кызылсуу) карай аккан ири суулар Амударыянын жана Таримдин алабына кирет.

Облустун аймагында жайгашкан тоолордо жалпы аянты 1546,3 км2 болгон 1,5 миңден ашык мөңгү бар. Алардын көбү Алай кырка тоосунун түн. (жалпы аянты 538,1 км2)жана түш. (138,3 км2) капталдарында жайгашкан. Ири мөңгүлөрү Чоң Алай кырка тоосунун түн. капталынан орун алган; мында жалпы аянты 693,3 км2 жеткен 215 мөңгү бар; ирилери: Корженевский, Ленин, Корумду ж. б. Облустун оёң бөлүктөрүндөгү лёсс сымал кумай топурактарда деңиз деңг. 1500 м бийиктикке чейин боз (ачык боз, күңүрт, боз) жана кадимки боз топурактары тараган.

1500–3000 м бийиктиктерде күрөң топурактардын түрдүү (кадимки, карбонаттуу) типтери, нымдуурак жерлеринде, арчалуу токойлордун астында жегичтүү күңүрт күрөң топурактары өөрчүгөн. Субальп алкагында шалбаалуу талаа жана тоонун шалбаа топурактары мүнөздүү. Алай өрөөнүндө тоо шалбаа топурактарынан сырткары коңур(каштан) топурактары да кездешет.Өсүмдүктөрү да бийиктик алкактуулук боюнча өзгөрөт. Түндүгүндөгү адырларда 1500 м бийиктикке чейин шыбак-эфемер-баялыш өсүмдүктүү жарым чөл үстөмдүк кылат. Тоо этектеринде, адырларда жана жапыз тоолордо 2000 м бийиктикке чейин бетеге-аккылкандуу талаа (батышында түктүү буудайык, пияз түптүү арпа, чыгышында сарындыз) өсүмдүктөрү таралган. 3000 м бийиктиктен жогору субальп жана шалбаалуу талаа өсүмдүктөрү ээлейт; айрым жерлеринде аскалар чыгып жатат. Жаан-чачын мол жааган чыгыш бөлүгүндө бетеге-аккылкандуу талаадан жогору бийик тоолуу шалбаа (анда аксокто, таран ж. б.), шалбаалуу талаа (пияз түптүү арпа, бадалдар – итмурун, шилби, ыргай, чычырканак) зоналары жатат. Андан жогору токой тилкеси, жаңгак-мөмө жемиш токою (негизинен Фергана кырка тоосунун капталында), акчечек, арча жана карагай токойлору ээлейт. 3000 мден жогору субальп шалбаасы жана шалбаалу талаа таралып, анда аскалуу кырлар көтөрүлүп жатат, капталдары корум-таштуу. Облустун түштүгүндө , Алай өрөөнүндө, 3000 м бийиктикке чейин субальп, альп шалбаалары,талаа өсүмдүктөрү, шалбаалуу талаа жана бийик тоо чөлдөрү кездешет.

== Калкы ==
Облустун калкы (1247,3 миң) респ-нын калкынын 25,0%ин түзөт, а. и. 288,5 миңи (облустун калкынын 23,1%и) шаар калкы, 958,8 миңи (76,9%и) айыл калкы.

Төрөлүүнүн жалпы коэффициенти 21,7‰, өлүм-житими – 5,0‰, табигый өсүшү – 16,7‰ (2001). Калкынын 40,7%и эмгек жашына чейинкилер, 52,5%и – эмгек жашындагылар, 6,8% – эмгек жашынан өткөндөр (2002). 1000 аялга 988 эркек (шаарларда – 931, айылдарда – 1006) туура келет. Калктын орточо жашы 24,0 (эркектердики – 23,5, аялдардыкы – 24,6). Калкы көп улуттуу: кыргыздар 64,2%, өзбектер 31,1%, орустар 1,1%, түрктөр 0,9%, уйгурлар 0,9%, башка улуттар – 2,9%ти түзөт (2002). 1990–2001-ж. облустан 98,2 миң киши көчүп кеткен (миграциялык сальдо – 64,8 миң киши), алардын 98,8%ти КМШ өлкөлөрүнө (алардын 54,5% Орусияга, 32,7% Өзбекстанга), 1,2%и алыскы чет өлкөлөргө кетишкен. Ошол эле мезгилде ички миграция да күчөп Кыргызстандын башка облустарына (айрыкча Чүй облусу менен Бишкекке) 32,2 миң киши кеткен (миграциялык сальдо – 24,5 миң киши). Облустун эмгек ресурстары 624,4 миң киши (облустун калкынын 51,5%ин, респ-нын – 23,2%ин түзөт). 479,3 миң экономикалык активдүү калктын 456,6 миңи облустун чарбасынын ар түрдүү тармактарында иштейт. Иштегендердин 17,0%и мамл., 83,0%и мамл. эмес мекемелерде эмгектенет. Алардын 84,5% – материалдык өндүрүштө (а. и. 5,0% – ө. ж-да, 66,8% – а. ч-да, 2,5% – транспорт менен байланышта, 7,3% – соода, коомдук тамактануу, материалдык-тех. жабдуу, товар өткөрүү жана даярдоо, 1,7% – материалдык өндүрүштүн башка тармактарында), 15,5% – тейлөө чөйрөсүндө (а. и. 7,8% – билим, маданият жана илимде, 3,8% – ден соолукту чыңдоо тармагында, 2,4% – башкаруу органдарында, 0,7% – турак-жай, коммуналык чарбасында, 0,8% – тейлөө чөйрөсүнүн башка тармактарында) иштейт (2000). Облустун калкынын 25,0% – Кара-суу, 16,8% – Ноокат, 16,5% – Өзгөн, 7,8% – Араван, 6,8% – Каракулжа, 5,6% – Алай, 1,9%и – Чоң Алай р-нда, 19,6% – Ош ш-нда (шаардык кеңешинде) (2002).

Калктын 51,7% – деңиз деңг. 1000 мге чейинки бийиктикте, 33,7% – 1001–1500 мде, 9,3% – 1501–2000 мде, 4,1% – 2001–2500 мде, 1,2% – 2501–3000 м бийиктикте отурукташкан (1999).

Калктын орт. жыштыгы: 1 км2ге 42,7 киши. Шаарлары: Ош (калкынын саны 216,8 миң), Өзгөн (43,5 миң), Ноокат (13,3 миң), Карасуу (20,8 миң); шаарчалары: Найман (1,9 миң), Сарыташ (1,6 миң); ири кыштактары: Араван ( 23,2 миң), Жаңы Ноокат (19,4 миң), Куршаб (15,3 миң), Гүлчө (13,0 миң), Мырзаке (14,5 миң), Таштак (10,8 миң), Кашкаркыштак (15,0 миң), Кызылкыштак (8,4 миң), Дыйканкыштак (8,0 миң), Ылай-
талаа (7,2 миң), Эски Ноокат ( 5,9 миң), Отузадыр (5,5 миң), Жаңарык (5,8 миң), Дарооткоргон (4,4 миң) ж. б. (2002).

== Айыл-чарба ==
Айыл чарбасы облустун экон-нын негизги тармагы. 2001-ж. а. ч-нын дүң продукциясы 8591,6 млн сомду (респ-нын 18,0%ин), а. и. дыйканчылык – 4551,7 млн сомду (17%), мал чарбасы – 3959,5 млн сомду (19,1%) түзгөн. Облус а. ч. продукциясын өндүрүү боюнча республикада экинчи (Чүй облусунан кийин) орунда турат. 2001-ж. айыл чарбасында катталган 20578 субъектинин 13 мамл., 1 агрофирма, 2 акционердин коом, 10 коллективдик дыйкан чарбасы, 165 а. ч. кооперативи, 20387 дыйкан (фермер) чарбасы. Калктын жеке менчик чарбаларынын саны 39,0 миң. Облустун а. ч-га жарактуу жери 1635,6 миң ганы (жалпы аянтынын 56,0%) түзөт. Анын 182,7 миң гасы айдоо, 73,4 миң гасы чабынды, 7,8 миң гасы көп жылдык өсүмдүк, 2,8 миң гасы айдалбаган жер, 1368,9 миң гасы жайыт. Тармактын структурасында дыйканчылык басымдуу орунду ээлейт (53,0%). Айдоо аянты 174,4 миң га, а. и. дан эгиндери 104,6 миң га (буудай 84,3 миң га, жүгөрү – 13,7 миң га), тех. өсүмдүктөр 17,9 миң га (пахта – 11,7 миң га, тамеки – 6,2 миң га), картошка жана жашылча 15,5 миң га, тоют өсүмдүктөрү 17,9 миң ганы түзөт (2001).

Мындан сырткары мөмө-жемиш бактары 7,6 миң га, жүзүм 0,7 миң гага эгилген. 2001-ж. облуста 32,6 миң т пахта (Карасуу р-ну 66,0%ин, Араван – 34,0%; респ-дагы үлүшү 33,0%), 7,5 миң т тамеки (57,0%), 294 миң т дан (16,1%), 100,2 миң т картошка (8,6%), 136,0 миң т жашылча (16,7%) өндүрүлгөн. Мал чарбасында айыл чарбанын дүң продукциясынын 46,0%и өндүрүлөт. 2002-ж. облустун бардык чарба субъектилеринде 234,1 миң бодо мал (а. и. саан уй – 125,1 миң), 847,2 миң кой, эчки, 73,5 миң жылкы, 440,1 миң үй канаттуулары болгон. Бодо малдын жалпы санынын 55,1%и, кой-эчкинин 62,4%и калктын жеке чарбаларына тиешелүү. 2001-ж. облуста 75,3 миң т эт (тирүүлөй салмакта; респ-дагы үлүшү 37,7%), 228,6 миң т сүт (20,0%), 33,3 миң даана жумуртка (14,6%), 2,6 миң т жүн (22,2%) өндүрүлгөн.

== Транспорт ==
Облуста автомобиль, темир жол, аба жана куур транспорттору өнүккөн. Эң маанилүүсү автомобиль транспорту. Автомобиль жолдорунун жалпы уз. 2345 км, анын 781 кми эл аралык, 402 кми мамл., 1162 кми жергиликтүү маанидеги жолдор. Эл аралык маанидеги жолдору: Ош–Сарыташ–Эркечтам–Кашкар (Кытай), Ош–Сарыташ–Хорог (Тажикстан); мамлекеттик маанидегилери: Бишкек-Ош (анын 100 км облустун аймагында), Жалалабат–Өзгөн–Ош; жергиликтүү маанидегилери: Ош–Өзгөн–Каракулжа–Алайкуу, Ош–Сарыташ–Дарооткоргон–Карамык, Ош–Карасуу–Жалалабат, Ош–Ноокат–Кызылкыя ж. б. Автомобиль жолдорунун 31,5% – асфальт-бетондолгон, 61,0% – таш төшөлгөн, 7,5% – таш төшөлбөгөн. Автомобиль транспортунда 200 чарбалык субъект иштейт. 2001-ж автомобиль транспорту менен 5522,5 миң т жүк, 31768,4 миң жүргүнчү ташылган (2001). Ош-Карасуу темир жолу (уз. 30 км) Өзбекстандын темир жолу менен жалгашкан. Темир жол менен чоң габариттүү жүк (айрыкча Ош ЖЭБна) жана Бишкек, Жалалабат, Хожент (Тажикстан), Ташкен (Өзбекстан), Арыс (Казакстан) бекеттерине жүргүнчү ташылат. Аба трансп. «Кыргызстан Аба жолдору» улуттук авиакомпаниясына кирген Ош авиаишканасы жана аэропорттон турат. Ош аэропорту аркылуу Бишкек, Чолпоната, Каракол шаарларына жана Алматы (Казакстан), Омск, Москва, Новосибирск (Орусия), Пекин (Кытай), Дели (Индия), Пакистан, Сауд Арабстаны, Бириккен Араб Эмирликтерине жүргүнчүлөр ташылат. 2001-ж. аба транспорту менен 62,2 миң жүргүнчү ташылган. Куур транспорту аркылуу облустун калкы газ менен камсыз кылынат (Өзбекстандын Анжиян облусунан алып келинет). Электр трансп. (троллейбус) менен 3207,0 миң жүргүнчү ташылган (2001).

Өзгөн жана [[Кара-Кулжа району|Кара-Кулжа райондору]] аркылуу өткөн Өзгө – Мырза-Аке – Кара-Кулжа жолунун реконструкциясы 2025-жылы улантылды. Долбоорду каржылоо үчүн 2,2 миллард сом бөлүндү&lt;ref&gt;https://kaktus.media/doc/540800_glava_kabmina_ocenil_raboty_oshskoy_oblasti_za_proshlyy_god_na_troechky._chto_ego_ne_ystroilo.html&lt;/ref&gt;.

== Административдик-аймактык түзүлүшү ==
{{Кошумча караңыз|Кыргызстандын административдик-аймактык түзүлүшү}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Карта
!Аталыш
!Туу, герб
!Туруктуу калк
2021, адам&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.stat.kg/kg/statistics/download/operational/825/|title=Кыргыз Республикасынын облустарынын, райондорунун, шаарларынын, шаарчаларынын, айыл аймактарынын жана айылдарынын калкынын саны|website=Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети}}&lt;/ref&gt;
!Баш ийген айыл аймактар (а. а.)
жана шаарлар{{sfn|Мамлекеттик классификатор|11.05.2021|барактар=45—60}}
!Айыл аймактарга жана шаарларга кирген айылдар
|-
| rowspan=&quot;14&quot; |[[Файл:Kyrgyzstan_Alay_Raion.png|center|100x100px]]
| rowspan=&quot;14&quot; align=&quot;center&quot; |[[Алай району]]
| rowspan=&quot;14&quot; align=&quot;center&quot; |[[Файл:Coat_of_arms_of_Alay_district.png|center|50x50px]]
| rowspan=&quot;14&quot; align=&quot;center&quot; |87 398
|К. Белебаев атындагы Алай айыл аймагы
|[[Аскалы, Алай району|Аскалы а.]], [[Жергетал, Алай району|Жергетал а.]], [[Көлдүк, Алай району|Көлдүк а.]],[[Сопу-Коргон, Алай району|Сопу-Коргон а.]], [[Таргалак, Алай району|Таргалак а.]], [[Терек, Алай району|Терек а.]], [[Чий-Талаа, Алай району|Чий-Талаа а.]]
|-
|Будалы айыл аймагы
|[[Кара-Суу, Алай району|Кара-Суу а.]], [[Кайнама, Алай району|Кайнама а.]], [[Тамга-Терек, Алай району|Тамга-Терек а.]], [[Кум-Шоро, Алай району|Кум-Шоро а.]], [[Октябрь, Алай району|Октябрь а.]], [[Оро-Дөбө, Алай району|Оро-Дөбө а.]]
|-
|Бүлөлү айыл аймагы
|[[Кошулуш, Алай району|Кошулуш а.]], [[Кичи-Бүлөлү, Алай району|Кичи-Бүлөлү а.]], [[Көл-Чаты, Алай району|Көл-Чаты а.]], [[Чоң-Бүлөлү, Алай району|Чоң-Бүлөлү а.]]
|-
|Гүлча айыл аймагы
|Гүлча а., [[Жылы-Суу, Алай району|Жылы-Суу а.]], [[Кара-Булак, Алай району|Кара-Булак а.]], [[Курманжан Датка, Алай району|Курманжан Датка а.]], [[Таш-Короо, Алай району|Таш-Короо а.]], [[Чакмак, Алай району|Чакмак а.]]
|-
|Жаңы-Алай айыл аймагы
|[[Жаңы-Алай, Алай району|Жаңы-Алай а.]], [[Жаңы-Арык, Алай району|Жаңы-Арык а.]]
|-
|Жошолу айыл аймагы
|[[Аюу-Тапан, Алай району|Аюу-Тапан а.]], [[Жаңы-Турмуш, Алай району|Жаңы-Турмуш а.]], [[Коммунизм, Алай району|Коммунизм а.]], [[Ленин-Жол, Алай району|Ленин-Жол а.]], [[Мыязды, Алай району|Миязды а.]], [[Орто-Суу, Алай району|Орто-Суу а.]], [[Осоавиахим, Алай району|Осоавиахим а.]]
|-
|Коңур-Дөбө айыл аймагы
|[[Арпа-Тектир, Алай району|Арпа-Тектир а.]], [[Боз-Караган, Алай району|Боз-Караган а.]], [[Жар-Кыштак, Алай району|Жар-Кыштак а.]], [[Кара-Шоро, Алай району|Кара-Шоро а.]], [[Кызыл-Ой, Алай району|Кызыл-Ой а.]]
|-
|Кабылан-Көл айыл аймагы
|[[Кабылан-Көл, Алай району|Кабылан-Көл а.]], [[Күнгөй, Алай району|Күнгөй а.]], [[Кара-Жыгач, Алай району|Кара-Жыгач а.]], [[Курулуш, Алай району|Курулуш а.]]
|-
|Корул айыл аймагы
|Арал а., [[Биринчи Май, Алай району|Биринчи Май а.]], [[Кең-Жылга, Алай району|Кең-Жылга а.]], [[Тогуз-Булак, Алай району|Тогуз-Булак а.]]
|-
|Ленин айыл аймагы
|[[Гагрина, Алай району|Гагарин а.]], [[Күң-Элек, Алай району|Күң-Элек а.]], [[Мурдаш, Алай району|Мурдаш а.]], [[Согонду, Алай району|Согонду а.]]
|-
|Сары-Могол айыл аймагы
|[[Сары-Могол, Алай району|Сары-Могол а.]]
|-
|Сары-Таш айыл аймагы
|Сары-Таш а., [[Көк-Суу, Алай району|Көк-Суу а.]], [[Нура, Алай району|Нура а.]]
|-
|Талды-Суу айыл аймагы
|[[Талды-Суу, Алай району|Талды-Суу а.]], [[Арча-Булак, Алай району|Арча-Булак а.]], [[Көк-Булак, Алай району|Көк-Булак а.]], [[Кургак, Алай району|Кургак а.]], [[Сары-Могол, Алай району|Сары-Могол а.]]
|-
|Үч-Дөбө айыл аймагы
|[[Ак-Босого, Алай району|Ак-Босого а.]], [[Ак-Жай, Алай району|Ак-Жай а.]], [[Гежиге, Алай району|Гежиге а.]], [[Кызыл-Алай, Алай району|Кызыл-Алай а.]], [[Кичи-Каракол, Алай району|Кичи-Каракол а.]], [[Чоң-Каракол, Алай району|Чоң-Каракол а.]]
|-
| rowspan=&quot;8&quot; |[[Файл:Kyrgyzstan_Aravan_Raion.png|center|100x100px]]
| rowspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; |[[Араван району]]
| rowspan=&quot;8&quot; |[[Файл:Coat_of_arms_of_Aravan_district.png|center|68x68px]]
| rowspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; |137 721
|Алля-Анаров айыл аймагы
|[[Араван (Алля Анаров айыл аймагы)|Араван а.]], [[Аччи, Араван району|Аччи а.]], [[Жаңы-Араван, Араван району|Жаңы-Араван а.]], [[Кара-Булак, Араван району|Кара-Булак а.]], Маданият а., [[Сасык-Үңкүр, Араван району|Сасык-Үнкүр а.]], Пахта-Абад а.
|-
|Керме-Тоо айыл аймагы
|[[Гулбахор, Араван району|Гүлбахор а.]], [[Кичик-Алай, Араван району|Кичик-Алай а.]], [[Күндөлүк, Араван району|Күндөлүк а.]], [[Майдан-Тал, Араван району|Майдан-Тал а.]], [[Миң-Теке, Араван району|Миң-Теке а.]], [[Сары-Булак, Араван району|Сары-Булак а.]], [[Чогом, Араван району|Чогом а.]]
|-
|Мангыт айыл аймагы
|[[Мангыт, Араван району|Мангыт а.]], [[Жаңы-Арык, Араван району|Жаңы-Арык а.]], [[Кесек, Араван району|Кесек а.]], [[Кызыл-Коргон, Араван району|Кызыл-Коргон а.]], [[Төлөйкөн, Мангыт айыл аймагы, Араван району|Төлөйкөн а.]]
|-
|Нурабад айыл аймагы
|Кайгарач-Ачык а., [[Какыр-Пилтан, Араван району|Какыр-Пилтан а.]], [[Лангар, Араван району|Лангар а.]]
|-
|С. Юсупов айыл аймагы
|[[Араван (Араван району, С.Юсупов айыл аймагы)|Араван а.]], [[Каррак, Араван району|Каррак а.]], [[Октябрь, Араван району|Октябрь а.]], [[Суткор, Араван району|Суткор а.]], [[Эрке-Кашка, Араван району|Эрке-Кашка а.]]
|-
|Төө-Моюн айыл аймагы
|[[Ак-Шор, Араван району|Ак-Шор а.]], [[Жеке-Мисте, Араван району|Жеке-Мисте а.]], [[Керкидан, Араван району|Керкидан а.]], [[Найман, Араван району|Найман а.]], [[Сары-Таш, Араван району|Сары-Таш а.]], [[Сырт, Араван району|Сырт а.]], [[Хауз, Араван району|Хауз а.]]
|-
|Тепе-Коргон айыл аймагы
|[[Тепе-Коргон, Араван району|Тепе-Коргон а.]], [[Арап, Араван району|Арап а.]], [[Интернационал, Араван району|Интернационал а.]], [[Кесов, Араван району|Кесов а.]], [[Уйгур-Абад, Араван району|Уйгур-Абад а.]], [[Чертик, Араван району|Чертик а.]], [[Янги-Абад, Араван району|Янги-Абад а.]], Янги-Юл а.
|-
|Чек-Абад айыл аймагы
|[[Агроном, Араван району|Агроном а.]], [[Жакшылык, Араван району|Жакшылык а.]], [[Жар-Кышлак, Араван району|Жар-Кышлак а.]], [[Кочубаев, Араван району|Кочубаев а.]], [[Кукалапаш, Араван району|Кукалапаш а.]], [[Максим-Тобу, Араван району|Максим-Тобу а.]], [[Пахтачи, Араван району|Пахтачи а.]], [[Төлөйкөн, Чек-Абад айыл аймагы, Араван району|Төлөйкөн а.]]
|-
| rowspan=&quot;12&quot; |[[Файл:Kyrgyzstan_Kara-Kulja_Raion.png|center|100x100px]]
| rowspan=&quot;12&quot; align=&quot;center&quot; |[[Кара-Кулжа району]]
| rowspan=&quot;12&quot; |[[Файл:Flag of Kara-Kulja rayon.png|center|50x50px]][[Файл:Coat_of_arms_of_Kara-Kulja_district.png|center|50x50px]]
| rowspan=&quot;12&quot; align=&quot;center&quot; |100 320
|Алайкуу айыл аймагы
|Ара-Булак а., Бөрү-Токой а., Желе-Төбө а., [[Кан-Коргон, Кара-Кулжа району|Кан-Коргон а.]], [[Көк-Арт, Кара-Кулжа району|Көк-Арт а.]], [[Сайталаа, Кара-Кулжа району|Сайталаа а.]]
|-
|Капчыгай айыл аймагы
|[[Кара-Таш, Кара-Кулжа району|Кара-Таш а.]], [[Ничке-Суу, Кара-Кулжа району|Ничке-Суу а.]], [[Сары-Бээ, Кара-Кулжа району|Сары-Бээ а.]], [[Терек-Суу, Кара-Кулжа району|Терек-Суу а.]]
|-
|Карагуз айыл аймагы
|[[Алтын-Күрөк, Кара-Кулжа району|Алтын-Күрөк а.]], [[Жаңы-Талаа, Кара-Кулжа району|Жаңы-Талаа а.]], [[Жетим-Дөбө, Кара-Кулжа району|Жетим-Дөбө а.]], [[Калматай, Кара-Кулжа району|Калматай а.]], [[Кара-Жыгач, Кара-Кулжа району|Кара-Жыгач а.]], [[Насирдин, Кара-Кулжа району|Насирдин а.]]
|-
|Кара-Кочкор айыл аймагы
|[[Кара-Кочкор, Кара-Кулжа району|Кара-Кочкор а.]], [[Ак-Кыя, Кара-Кулжа району|Ак-Кыя а.]], Кашка-Жол а., [[Сары-Булак, Кара-Кулжа району|Сары-Булак а.]]
|-
|Кара-Кулжа айыл аймагы
|[[Кара-Кулжа, Кара-Кулжа району|Кара-Кулжа а.]], [[Бий-Мырза, Кара-Кулжа району|Бий-Мырза а.]], [[Биринчи Май, Кара-Кулжа району|Биринчи Май а.]], [[Сары-Камыш, Кара-Кулжа району|Сары-Камыш а.]]
|-
|Кашка-Жол айыл аймагы
|[[Жаңы-Талап, Кара-Кулжа району|Жаңы-Талап а.]], [[Жийде, Кара-Кулжа району|Жийде а.]], [[Октябрь, Кара-Кулжа району|Октябрь а.]], [[Тоготой, Кара-Кулжа району|Тоготой а.]], [[Ынтымак, Кара-Кулжа району|Ынтымак а.]]
|-
|Кеңеш айыл аймагы
|[[Кеңеш, Кара-Кулжа району|Кеңеш а.]], [[Пор, Кара-Кулжа району|Пор а.]]
|-
|Кызыл-Жар айыл аймагы
|[[Кызыл-Жар, Кара-Кулжа району|Кызыл-Жар а.]], [[Кайың-Талаа, Кара-Кулжа району|Кайың-Талаа а.]], [[Коо-Чаты, Кара-Кулжа району|Коо-Чаты а.]], Күйөташ а., [[Терек, Кара-Кулжа району|Терек а.]], [[Чачырканак, Кара-Кулжа району|Чычырканак а.]]
|-
|Ой-Тал айыл аймагы
|[[Ой-Тал, Кара-Кулжа району|Ой-Тал а.]], [[Көндүк, Кара-Кулжа району|Көндүк а.]]
|-
|Сары-Булак айыл аймагы
|[[Сары-Булак, Кара-Кулжа району|Сары-Булак а.]], [[Кара-Булак, Кара-Кулжа району|Кара-Булак а.]], [[Конокбай-Талаа, Кара-Кулжа району|Конокбай-Талаа а.]], [[Кызыл-Булак, Кара-Кулжа району|Кызыл-Булак а.]], [[Сары-Күнгөй, Кара-Кулжа району|Сары-Күнгөй а.]], [[Тегерек-Саз, Кара-Кулжа району|Тегерек-Саз а.]], [[Тогуз-Булак, Кара-Кулжа району|Тогуз-Булак а.]]
|-
|Чалмин айыл аймагы
|Беш-Кемпир а., [[Буйга, Кара-Кулжа району|Буйга а.]], Орто-Талаа а., [[Токбай-Талаа, Кара-Кулжа району|Токбай-Талаа а.]]
|-
|Ылай-Тал айыл аймагы
|[[Ылай-Талаа|Ылай-Талаа а.]], [[Жылкол, Кара-Кулжа району|Жылкол а.]], [[Шаркыратма, Кара-Кулжа району|Шаркыратма а.]], [[Сай, Кара-Кулжа району|Сай а.]], [[Сары-Таш, Кара-Кулжа району|Сарыташ а.]]
|-
| rowspan=&quot;17&quot; |[[Файл:Kyrgyzstan_Kara-Suu_Raion.png|center|100x100px]]
| rowspan=&quot;17&quot; align=&quot;center&quot; |[[Кара-Суу району]]
| rowspan=&quot;17&quot; align=&quot;center&quot; |жок
| rowspan=&quot;17&quot; align=&quot;center&quot; |448 608
|'''[[Кара-Суу|Кара-Суу шаары]]'''
| align=&quot;center&quot; |жок
|-
|Ак-Таш айыл аймагы
|[[Ак-Таш, Кара-Суу району|Ак-Таш а.]], [[Барак, Кара-Суу району|Барак а.]], [[Жылкелди, Кара-Суу району|Жылкелди а.]]
|-
|Жаңы-Арык айыл аймагы
|[[Жаңы-Арык, Кара-Суу району|Жаңы-Арык а.]], [[Ак-Терек, Кара-Суу району|Ак-Терек а.]], [[Правда, Кара-Суу району|Правда а.]], [[Таш-Арык, Кара-Суу району|Таш-Арык а.]]
|-
|Жоош айыл аймагы
|[[Агартуу айылы|Агартуу а.]], [[Большевик, Кара-Суу району|Большевик а.]], [[Гайрат, Кара-Суу району|Гайрат а.]], [[Зарбалык, Кара-Суу району|Зарбалик а.]], [[Калинин, Кара-Суу району|Калинин а.]], [[Коммунизм, Кара-Суу району|Коммунизм а.]], [[Кызыл-Кошчу, Кара-Суу району|Кызыл-Кошчу а.]], [[Кызыл-Сарай, Кара-Суу району|Кызыл-Сарай а.]], [[Маданият, Жоош айыл аймагы, Кара-Суу району|Маданият а.]], [[Мамажан, Кара-Суу району|Мамажан а.]], [[Питомник, Кара-Суу району|Питомник а.]]
|-
|Катта-Талдык айыл аймагы
|[[Ачы, Кара-Суу району|Ачы а.]], [[Баш-Булак, Кара-Суу району|Баш-Булак а.]], [[Жаңы-Турмуш, Катта-Талдык айыл аймагы, Кара-Суу району|Жаңы-Турмуш а.]], [[Кара-Сөгөт, Кара-Суу району|Кара-Сөгөт а.]], [[Кичик, Кара-Суу району|Кичик а.]], [[Кызыл-Ордо, Кара-Суу району|Кызыл-Ордо а.]], [[Садырбай, Кара-Суу району|Садырбай а.]], [[Талдык, Кара-Суу району|Талдык а.]], [[Торгой-Булак, Кара-Суу району|Торгой-Булак а.]], [[Эшме, Кара-Суу району|Эшме а.]]
|-
|Кашкар-Кыштак айыл аймагы
|[[Кашгар-Кыштак, Кара-Суу району|Кашгар-Кыштак а.]], [[Алга-Бас, Кара-Суу району|Алга-Бас а.]], [[Анжиян-Махалла, Кара-Суу району|Анжиян-Махалла а.]], [[Бек-Жар, Кара-Суу району|Бек-Жар а.]], [[Кенжекул, Кара-Суу району|Кенжекул а.]], [[Монок, Кара-Суу району|Монок а.]], [[Тажик-Махалла, Кара-Суу району|Тажик-Махалла а.]]
|-
|Кызыл-Кыштак айыл аймагы
|[[Кызыл-Кыштак, Кара-Суу району|Кызыл-Кыштак а.]], [[Анжиян (кыштак)|Анжиян а.]], [[Бел-Кыштак, Кара-Суу району|Бел-Кыштак а.]], [[Жаңы-Кыштак, Кара-Суу району|Жаңы-Кыштак а.]], [[Карл Маркс, Кара-Суу району|Карл Маркс а.]], [[Коммунист, Кара-Суу району|Коммунист а.]], [[Кызыл-Байрак, Кара-Суу району|Кызыл-Байрак а.]]
|-
|Кызыл-Суу айыл аймагы
|[[Ак-Жар, Кара-Суу району|Ак-Жар а.]], [[Алпордо, Кара-Суу району|Алпордо а.]], [[Коргон, Кара-Суу району|Коргон а.]], [[Миялы, Кара-Суу району|Миялы а.]], [[Талаа, Кара-Суу району|Талаа а.]], [[Учкун, Кызыл-Суу айыл аймагы, Кара-Суу району|Учкун а.]], [[Чайчи, Кара-Суу району|Чайчи а.]]
|-
|Мады айыл аймагы
|[[Мады, Кара-Суу району|Мады а.]], [[Асанчек, Кара-Суу району|Асанчек а.]], [[Жоош, Кара-Суу району|Жоош а.]], [[Кыргыз-Чек, Кара-Суу району|Кыргыз-Чек а.]], [[Каарман, Кара-Суу району|Каарман а.]], [[Лаглан, Кара-Суу району|Лаглан а.]], [[Октябрь, Мады айыл аймагы, Кара-Суу району|Октябрь а.]], [[Социализм, Кара-Суу району|Социализм а.]], [[Тээке, Кара-Суу району|Тээке а.]], [[Учкун, Мады айыл аймагы, Кара-Суу району|Учкун а.]], [[Чагыр, Кара-Суу району|Чагыр а.]]
|-
|Нариманов айыл аймагы
|[[Нариман, Кара-Суу району|Нариман а.]], [[Алим-Төбө, Кара-Суу району|Алим-Тепе а.]], [[Бешмойнок, Кара-Суу району|Бешмойнок а.]], [[ВЛКСМ, Кара-Суу району|ВЛКСМ а.]], [[Жаңы-Махалла, Кара-Суу району|Жаңы-Махалла а.]], [[Жийдалик, Кара-Суу району|Жийдалик а.]], [[Жим, Кара-Суу району|Жим а.]], [[Каратай, Кара-Суу району|Каратай а.]], [[Куранкол, Кара-Суу району|Куранкол а.]], [[Кызыл-Мехнат, Кара-Суу району|Кызыл-Мехнат а.]], [[Лангар, Кара-Суу району|Лангар а.]], [[Нурдар, Кара-Суу району|Нурдар а.]], [[Осмон, Кара-Суу району|Осмон а.]], [[Тажикабад, Кара-Суу району|Тажикабад а.]]
|-
|Отуз-Адыр айыл аймагы
|[[Отуз-Адыр, Кара-Суу району|Отуз-Адыр а.]], [[Жаңы-Кызыл-Суу, Кара-Суу району|Жаңы-Кызыл-Суу а.]], [[Кара-Дөбө, Кара-Суу району|Кара-Дөбө а.]], [[Кызыл-Абад, Кара-Суу району|Кызыл-Абад а.]], [[Кыш-Абад, Кара-Суу району|Кыш-Абад а.]], [[Савай-Арык, Кара-Суу району|Савай-Арык а.]], [[Тынчтык, Кара-Суу району|Тынчтык а.]], [[Фуркат, Кара-Суу району|Фуркат а.]], [[Ынтымак (Кара-Суу району, Отуз-Адыр айыл аймагы)|Ынтымак а.]],
|-
|Папан айыл аймагы
|[[Папан, Кара-Суу району|Папан а.]], [[Ак-Буура-1, Кара-Суу району|Ак-Буура-1 а.]], [[Ак-Буура-2, Кара-Суу району|Ак-Буура-2 а.]], [[Ак-Буура-3, Кара-Суу району|Ак-Буура-3 а.]], [[Ак-Буура-4, Кара-Суу району|Ак-Буура-4 а.]], [[Ак-Терек, Кара-Суу району|Ак-Терек а.]], [[Алчалы, Кара-Суу району|Алчалы а.]], [[Ата-Мерек, Кара-Суу району|Ата-Мерек а.]], [[Андагул, Кара-Суу району|Андагул а.]], [[Бөрү, Кара-Суу району|Бөрү а.]], [[Жаны-Турмуш, Папан айыл аймагы, Кара-Суу району|Жаңы-Турмуш а.]], [[Жар-Башы, Кара-Суу району|Жар-Башы а.]], [[Камыр-Суу, Кара-Суу району|Камыр-Суу а.]], [[Карагур, Кара-Суу району|Карагур а.]], [[Кожо-Келең, Кара-Суу району|Кожо-Келең а.]], [[Кызыл-Туу, Кара-Суу району|Кызыл-Туу а.]], [[Тогуз-Булак, Кара-Суу району|Тогуз-Булак а.]], [[Чычкан-Кол, Кара-Суу району|Чычкан-Көл а.]]
|-
|Савай айыл аймагы
|[[Савай, Кара-Суу району|Савай а.]], [[Кызыл-Шарк, Кара-Суу району|Кызыл-Шарк а.]], [[Кең-Сай, Кара-Суу району|Кең-Сай а.]], [[Кечкен-Жар, Кара-Суу району|Кечкен-Жар а.]], [[Курбан-Кара, Савай айыл аймагы, Кара-Суу району|Курбан-Кара а.]], [[Кыдырша, Кара-Суу району|Кыдырша а.]], [[Октябрь, Савай айыл аймагы, Кара-Суу району|Октябрь а.]], [[Султан-Абад, Кара-Суу району|Султан- Абад а.]], [[Ынтымак (Кара-Суу району, Савай айыл аймагы)|Ынтымак а.]]
|-
|Сарай айыл аймагы
|[[Ак-Оргоо, Кара-Суу району|Ак-Өргөө а.]], [[Киров, Кара-Суу району|Киров а.]], [[Коңурат, Кара-Суу району|Коңурат а.]], [[Присавай, Сарай айыл аймагы, Кара-Суу району|Присавай а.]], [[Тельман, Кара-Суу району|Тельман а.]], [[Эркин, Кара-Суу району|Эркин а.]]
|-
|Сары-Колот айыл аймагы
|[[Сары-Колот, Кара-Суу району|Сары-Колот а.]], [[Ак-Колот, Кара-Суу району|Ак-Колот а.]], [[Шерали, Кара-Суу району|Шерали а.]], [[Курбан-Кара, Сары-Колот айыл аймагы, Кара-Суу району|Курбан-Кара а.]], [[Присавай, Сары-Колот айыл аймагы, Кара-Суу району|Присавай а.]], [[Тынчтык, Сары-Колот айыл аймагы, Кара-Суу району|Тынчтык а.]]
|-
|Төлөйкөн айыл аймагы
|[[Төлөйкөн, Кара-Суу району|Төлөйкөн а.]], [[Бодур-Таш, Кара-Суу району|Бодур-Таш а.]], [[Дыйкан-Кыштак, Кара-Суу району|Дыйкан-Кыштак а.]], [[Жапалак, Кара-Суу району|Жапалак а.]], [[Кыргызстан, Кара-Суу району|Кыргызстан а.]], [[Өзгүр, Кара-Суу району|Өзгүр а.]], [[Учар, Кара-Суу району|Учар а.]]
|-
|Шарк айыл аймагы
|[[Шарк, Кара-Суу району|Шарк а.]], [[Имам-Ата, Кара-Суу району|Имам-Ата а.]], [[Маданият, Шарк айыл аймагы, Кара-Суу району|Маданият а.]], [[Таштак, Кара-Суу району|Таштак а.]], [[Топ-Терек, Кара-Суу району|Топ-Терек а.]], [[Фуркат, Кара-Суу району|Фуркат а.]], [[Медресе, Кара-Суу району|Медресе а.]]
|-
| rowspan=&quot;17&quot; |[[Файл:Kyrgyzstan_Nookat_Raion.png|center|100x100px]]
| rowspan=&quot;17&quot; align=&quot;center&quot; |[[Ноокат району]]
| rowspan=&quot;17&quot; |[[Файл:Flag_of_Nookat_district.png|center|50x50px]][[Файл:Coat_of_arms_of_Nookat_district.png|center|50x50px]]
| rowspan=&quot;17&quot; align=&quot;center&quot; |302 481
|'''[[Ноокат|Ноокат шаары]]'''
| align=&quot;center&quot; |жок
|-
|Бел айыл аймагы
|[[Бел, Ноокат району|Бел а.]], [[Борбаш, Ноокат району|Борбаш а.]], Жаш а., Таш-Булак а.
|-
|Гүлстан айыл аймагы
|[[Гүлстан, Ноокат району|Гүлстан а.]], Беш-Коргон а., Бостон а., Чоң-Кыштоо а., [[Фрунзе, Ноокат району|Фрунзе а.]]
|-
|Жаңы-Ноокат айыл аймагы
|[[Жаңы-Ноокат, Ноокат району|Жаңы-Ноокат а.]], Дөң-Кыштак а., Жандама а., Катта-Тал а., [[Кызыл-Тейит, Ноокат району|Кызыл-Тейит а.]], Күнгөй-Хасана а., Мончок-Дөбө а., [[Темир-Корук, Ноокат району|Темир-Корук а.]], Тескей а.
|-
|Токтомат Зулпуев атындагы айыл аймагы
|[[Айбек, Ноокат району|Айбек а.]], [[Ак-Чабуу, Ноокат району|Ак-Чабуу а.]], [[Интернационал, Ноокат району|Интернационал а.]], [[Караке, Ноокат району|Караке а.]], [[Коммунизм, Ноокат району|Коммунизм а.]], [[Өсөр (кыштак)|Өсөр а.]], [[Таштак, Ноокат району|Таштак а.]], [[Үч-Бай|Үч-Бай а.]], [[Чучук, Ноокат району|Чучук а.]], [[Ятан, Ноокат району|Ятан а.]]
|-
|Исанов айыл аймагы
|[[Жаңы-Базар, Ноокат району|Жаңы-Базар а.]], Жаңы-Коргон а., [[Кичи-Алай, Ноокат району|Кичи-Алай а.]], [[Кожоке, Ноокат району|Кожоке а.]], [[Федоров, Ноокат району|Фёдоров а.]], [[Чеч-Дөбө, Ноокат району|Чеч-Дөбө а.]]
|-
|Кара-Таш айыл аймагы
|[[Кара-Таш, Ноокат району|Кара-Таш а.]], [[Нойгут, Ноокат району|Нойгут а.]]
|-
|Кеңеш айыл аймагы
|[[Ак-Терек, Ноокат району|Ак-Терек а.]], [[Арбын, Ноокат району|Арбын а.]], Байыш а., Батуу а., Дары-Булак а., [[Куу-Майдан, Ноокат району|Куу-Майдан а.]], [[Шанкол, Ноокат району|Шанкол а.]], [[Чегеден, Ноокат району|Чегеден а.]]
|-
|Көк-Бел айыл аймагы
|[[Көк-Бел, Ноокат району|Көк-Бел а.]], [[Кайыңды, Ноокат району|Кайыңды а.]]
|-
|Кулатов айыл аймагы
|Абшыр-Ата а., [[Акчал, Ноокат району|Акчал а.]], Арык-Тейит а., [[Баглан, Ноокат району|Баглан а.]], [[Кожо-Арык, Ноокат району|Кожо-Арык а.]], [[Кош-Дөбө, Ноокат району|Кош-Дөбө а.]], Кулуштан а., [[Кызыл-Булак, Ноокат району|Кызыл-Булак а.]]
|-
|Кызыл-Октябрь айыл аймагы
|[[Алашан, Ноокат району|Алашан а.]], Борбаш а., [[Жийде, Ноокат району|Жийде а.]], [[Каранай, Ноокат району|Каранай а.]], [[Көк-Жар, Ноокат району|Көк-Жар а.]], [[Сарыканды, Ноокат району|Сарыканды а.]]
|-
|Кыргыз-Ата айыл аймагы
|[[Кыргыз-Ата, Ноокат району|Кыргыз-Ата а.]], [[Ак-Булак, Ноокат району|Ак-Булак а.]], [[Борко, Ноокат району|Борко а.]], [[Кара-Ой, Ноокат району|Кара-Ой а.]], [[Кара-Таш, Ноокат району|Кара-Таш а.]], [[Көтөрмө, Ноокат району|Көтөрмө а.]], [[Таш-Булак (Ноокат району, Кыргыз-Ата айыл аймагы)|Таш-Булак а.]]
|-
|Мирмахмудов айыл аймагы
|[[Арал, Ноокат району|Арал а.]], [[Барын, Ноокат району|Барын а.]], [[Будайлык, Ноокат району|Будайлык а.]], [[Капчыгай, Ноокат району|Капчыгай а.]], [[Кара-Кокту, Ноокат району|Кара-Кокту а.]], [[Чапаев, Ноокат району|Чапаев а.]]
|-
|Найман айыл аймагы
|[[Найман, Ноокат району|Найман а.]], Улуу-Тоо а.
|-
|Он-Эки-Бел айыл аймагы
|[[Он Эки-Бел, Ноокат району|Он Эки-Бел а.]], Мырза-Найман а., [[Нарай, Ноокат району|Нарай а.]], Он-Эки-Мойнок а., Орнок а.
|-
|Төөлөс айыл аймагы
|[[Ай-Тамга, Ноокат району|Ай-Тамга а.]], [[Герей-Шорон, Ноокат району|Герей-Шорон а.]], [[Додон, Ноокат району|Додон а.]], [[Жайылма, Ноокат району|Жайылма а.]], [[Кеңеш, Ноокат району|Кеңеш а.]], [[Меркит, Ноокат району|Меркит а.]], [[Муркут, Ноокат району|Муркут а.]], [[Толман, Ноокат району|Толман а.]]
|-
|Ынтымак айыл аймагы
|[[Ынтымак, Ноокат району|Ынтымак а.]], [[Акшар, Ноокат району|Акшар а.]], [[Арык-Бою, Ноокат району|Арык-Бою а.]], [[Беш-Буркан, Ноокат району|Беш-Буркан а.]], [[Дон-Маала, Ноокат району|Дон-Маала а.]], [[Ничке-Суу, Ноокат району|Ничке-Суу а.]], [[Таш-Булак (Ноокат району, Ынтымак айыл аймагы)|Таш-Булак а.]], [[Челекчи, Ноокат району|Челекчи а.]]
|-
| rowspan=&quot;20&quot; |[[Файл:Kyrgyzstan_Özgön_Raion.png|center|100x100px]]
| rowspan=&quot;20&quot; align=&quot;center&quot; |[[Өзгөн району]]
| rowspan=&quot;20&quot; |[[Файл:Flag of Uzgen district.svg|center|50x50px]][[Файл:Coat_of_arms_of_Uzgen_rayon.png|center|50x50px]]
| rowspan=&quot;20&quot; align=&quot;center&quot; |282 981
|'''[[Өзгөн|Өзгөн шаары]]'''
| align=&quot;center&quot; |жок
|-
|Ак-Жар айыл аймагы
|[[Ак-Жар, Өзгөн району|Ак-Жар а.]], [[Большевик, Өзгөн району|Большевик а.]], [[Какыр, Өзгөн району|Какыр а.]], [[Семиз-Көл, Өзгөн району|Семиз-Көл а.]]
|-
|Алтын-Булак айыл аймагы
|[[Алтын-Булак, Өзгөн району|Алтын-Булак а.]], [[Кара-Баткак, Өзгөн району|Кара-Баткак а.]], [[Кандава, Өзгөн району|Кандава а.]], [[Сасык-Булак, Өзгөн району|Сасык-Булак а.]], [[Таш-Башат, Өзгөн району|Таш-Башат а.]], [[Чечебай, Өзгөн району|Чечебай а.]]
|-
|Баш-Дөбө айыл аймагы
|[[Жаңы-Жол, Өзгөн району|Жаңы-Жол а.]], Кашка-Терек а., [[Кеңеш, Өзгөн району|Кеңеш а.]], [[Кош-Коргон, Өзгөн району|Кош-Корогон а.]], [[Кызыл-Кырман, Өзгөн району|Кызыл-Кырман а.]]
|-
|Ден-Булак айыл аймагы
|[[Ден-Булак, Өзгөн району|Ден-Булак а.]], [[Бакмал, Өзгөн району|Бакмал а.]], [[Бабашуулу, Өзгөн району|Бабашуулу а.]], [[Бөксө-Жол, Өзгөн району|Бөксө-Жол а.]], [[Жаңы-Абад, Өзгөн району|Жаңы-Абад а.]], [[Кара-Дарыя, Өзгөн району|Кара-Дарыя а.]], [[Мичурин, Өзгөн району|Мичурин а.]], [[Өзгөрүш, Өзгөн району|Өзгөрүш а.]], [[Төөлөс, Өзгөн району|Төөлөс а.]], [[Чимбай, Өзгөн району|Чимбай а.]]
|-
|Жалпак-Таш айыл аймагы
|Ак-Терек а., Кара-Тарык а., [[Карл Маркс, Өзгөн району|Карл Маркс а.]], [[Киров, Өзгөн району|Киров а.]], [[Кысык-Алма, Өзгөн району|Кысык-Алма а.]], [[Курбу-Таш, Өзгөн району|Курбу-Таш а.]], [[Туз-Бел, Өзгөн району|Туз-Бел а.]], [[Үчкаптал, Өзгөн району|Үчкаптал а.]]
|-
|Жыланды айыл аймагы
|[[Жыланды, Өзгөн району|Жыланды а.]], Ботомойнок а., [[Калта, Өзгөн району|Калта а.]], [[Красный Маяк, Өзгөн району|Красный Маяк а.]], [[Прогресс, Өзгөн району|Прогресс а.]], [[Яссы, Өзгөн району|Яссы а.]]
|-
|Заргер айыл аймагы
|[[Заргер, Өзгөн району|Заргер а.]], [[Аюу, Өзгөн району|Аюу а.]], [[Жаңы-Айыл, Өзгөн району|Жаңы-Айыл а.]], [[Кайрат, Өзгөн району|Кайрат а.]], [[Кутурган, Өзгөн району|Кутурган а.]], [[Ничке-Сай, Өзгөн району|Ничке-Сай а.]], [[Токтогул, Өзгөн району|Токтогул а.]], Тосой а.
|-
|Жазы айыл аймагы
|[[Жазы, Өзгөн району|Жазы а.]], [[Жээренчи, Өзгөн району|Жээренчи а.]], [[Кара-Дыйкан, Өзгөн району|Кара-Дыйкан а.]], [[Кызыл- Дыйкан, Өзгөн району|Кызыл-Дыйкан а.]]
|-
|Ийри-Суу айыл аймагы
|[[Ак-Терек, Ийри-Суу айыл аймагы, Өзгөн району|Ак-Терек а.]], [[Жаңгакты|Жаңгакты а.]], [[Жийде (Өзгөн району)|Жийде а.]], [[Кара-Колот, Өзгөн району|Кара-Колот а.]], [[Корс-Этти, Өзгөн району|Корс-Этти а.]], [[Кыргызстан, Өзгөн району|Кыргызстан а.]], [[Орказган, Өзгөн району|Орказган а.]]
|-
|Кара-Таш айыл аймагы
|[[Ийрек, Өзгөн району|Ийрек а.]], [[Коргон, Өзгөн району|Коргон а.]], [[Үңкүр, Өзгөн району|Үңкүр а.]], [[Ынтымак, Өзгөн району|Ынтымак а.]], [[Элчибек, Өзгөн району|Элчибек а.]]
|-
|Кароол айыл аймагы
|[[Кароол, Өзгөн району|Кароол а.]], Жан-Шоро а., [[Мырза-Арык, Өзгөн району|Мырза-Арык а.]], [[Орто-Арык, Өзгөн району|Орто-Арык а.]], [[Шералы, Өзгөн району|Шералы а.]]
|-
|Көлдүк айыл аймагы
|[[Шамал-Терек, Өзгөн району|Шамал-Терек а.]], [[Чалк-Өйдө, Өзгөн району|Чалк-Өйдө а.]]
|-
|Курбаш айыл аймагы
|Курбаш а., [[Шагым, Өзгөн району|Шагым а.]], [[Эрдик, Өзгөн району|Эрдик а.]]
|-
|Кызыл-Октябрь айыл аймагы
|[[Кызыл-Октябрь, Өзгөн району|Кызыл-Октябрь а.]], [[Алга, Өзгөн району|Алга а.]], [[Беш-Абышка, Өзгөн району|Беш-Абышка а.]], [[Гузар, Өзгөн району|Гузар а.]], [[Кочкор-Ата, Өзгөн району|Кочкор-Ата а.]], [[Кремль, Өзгөн району|Кремль а.]], Курбаш а., [[Кызыл-Сенгир, Өзгөн району|Кызыл-Сенгир а.]], [[Старая Покровка, Өзгөн району|Старая Покровка а.]], [[Ынтымак, Өзгөн району|Ынтымак а.]]
|-
|Кызыл-Тоо айыл аймагы
|[[Кызыл-Тоо, Өзгөн району|Кызыл-Тоо а.]], [[Ак-Кыя, Өзгөн району|Ак-Кыя а.]], [[Донуз-Тоо, Өзгөн району|Донуз-Тоо а.]], [[Карчабек, Өзгөн району|Карчабек а.]], [[Эркин-Тоо, Өзгөн району|Эркин-Тоо а.]]
|-
|Мырза-Аке айыл аймагы
|[[Мырза-Аке, Өзгөн району|Мырза-Аке а.]], [[Адыр, Өзгөн району|Адыр а.]], [[Бабыр, Өзгөн району|Бабыр а.]]
|-
|Саламалик айыл аймагы
|[[Саламалик, Өзгөн району|Саламалик а.]], [[Ак-Терек (Саламалик айыл аймагы, Өзгөн району)|Ак-Терек а.]], [[Ара-Көл, Өзгөн району|Ара-Көл а.]], [[Кош-Этер, Өзгөн району|Кош-Этер а.]], [[Кызыл-Байрак, Өзгөн району|Кызыл-Байрак а.]], [[Кызыл-Чарба, Өзгөн району|Кызыл-Чарба а.]], [[15 Жаш, Өзгөн району|15 Жаш а.]]
|-
|Төрт-Көл айыл аймагы
|[[Ана-Кызыл, Өзгөн району|Ана-Кызыл а.]], [[Бостон, Өзгөн району|Бостон а.]], [[Шоро-Башат, Өзгөн району|Шоро-Башат а.]], [[Кыймыл, Өзгөн району|Кыймыл а.]], [[Макаренко, Өзгөн району|Макаренко а.]]
|-
|Чангет айыл аймагы
|[[Чангет, Өзгөн району|Чангет а.]], [[Өстүрүү, Өзгөн району|Өстүрүү а.]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |[[Файл:Kyrgyzstan_Chong-Alay_Raion.png|center|100x100px]]
| rowspan=&quot;3&quot; align=&quot;center&quot; |[[Чоң-Алай району]]
| rowspan=&quot;3&quot; align=&quot;center&quot; |[[Файл:Flag of Chong-Alay District.svg|center|50x50px]][[Файл:CoA of Chong-Alay district.png|center|50x50px]]
| rowspan=&quot;3&quot; align=&quot;center&quot; |32 140
|Жекенди айыл аймагы
|[[Жекенди, Чоң-Алай району|Жекенди а.]], [[Шибээ, Чоң-Алай району|Шибээ а.]], [[Карамык, Чоң-Алай району|Карамык а.]], [[Кара-Тейит, Чоң-Алай району|Кара-Тейит а.]], [[Чулук, Чоң-Алай району|Чулук а.]]
|-
|Кашка-Суу айыл аймагы
|[[Кашка-Суу, Чоң-Алай району|Кашка-Суу а.]], [[Ачык-Суу, Чоң-Алай району|Ачык-Суу а.]], [[Бурган-Суу, Чоң-Алай району|Бурган-Суу а.]], [[Жайылма, Чоң-Алай району|Жайылма а.]], [[Кабык, Чоң-Алай району|Кабык а.]], [[Кара-Кабак, Чоң-Алай району|Кара-Кабак а.]], [[Кичи-Жайылма, Чоң-Алай району|Кичи-Жайылма а.]]
|-
|Чоң-Алай айыл аймагы
|[[Дароот-Коргон, Чоң-Алай району|Дароот-Коргон а.]], [[Жар-Башы, Чоң-Алай району|Жар-Башы а.]], [[Жаш-Тилек, Чоң-Алай району|Жаш-Тилек а.]], [[Жаман-Жар, Чоң-Алай району|Жаман-Жар а.]], [[Кара-Шыбак, Чоң-Алай району|Кара-Шыбак а.]], [[Кочкорчу, Чоң-Алай району|Кочкорчу а.]], [[Кулчу, Чоң-Алай району|Кулчу а.]], [[Кызыл-Туу, Чоң-Алай району|Кызыл-Туу а.]], [[Кызыл-Эшме, Чоң-Алай району|Кызыл-Эшме а.]], [[Сары-Булак, Чоң-Алай району|Сары-Булак а.]], [[Чак, Чоң-Алай району|Чак а.]]
|}

== Маданий турмушу ==
Облустун билимберүү системасы мектепке чейинки, жалпы билим берүү, башталгыч, орто, кесиптик-тех., атайын орто жана жогорку окуу жайларынан турат. 2001/02-окуу жылында облуста 65 мектепке чейинки мекеме (8,2 миң бала тарбияланат), 544 жалпы билим берүүчү мектеп (310,7 миң окуучу окуйт), 15 кесиптиктех. окуу жайы (2,7 миң), 7 атайын орто окуу жайы (3,3 миң студент), 4 жогорку окуу жайы (58,6 миң) бар. Жалпы билим берүүчү орто мектептердеги окуучулардын 63,8% – кыргыз, 28,7% – өзбек, 7,4% – орус, 0,1% – тажик тилдеринде окуйт. Облуста Ош соода колледжи, Ош курулуш колледжи, Ош айыл-чарба техникуму, Ош, Өзгөн мед. окуу жайлары (атайын орто билим берүүчү), Ош мамлекеттик университети, Ош технологиялык университети, Кыргыз–Өзбек университети, Гуманитардык-педагогикалык ин-ту, Москва мамлекеттик социалдык университетинин, Ж. Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинин, жана Кыргыз эл аралык университетинин филиалдары иштейт.

Саламаттык сактоо тармагында облустук ул. госпиталь, 4 шаардык, 1 шаардык балдар, 3 учук, инфекциялык, 7 райондук, 4 номердик, 39 участкалык оорукана, төрөт үйү, 7 учук, 3 тери-венерологиялык, онкологиялык, психоневрологиялык, наркологиялык диспансерлер, 11 поликлиника, 6 тиш поликлиникасы, 233 фельдшер-акушердик пункт, 173 үй-бүлөлүк дарыгерлер тобу ж. б. иштейт (2001). Аталган мекемелерде 2330 врач, 9168 мед. орто билимдүү кызматкерлер эмгектенет (2000).

Облуста улуттук мааниге ээ театрлар, музейлер, көркөм-сүрөт мастерскойлору бар. Ош облустук маданий башкармасына караштуу 13 райондук жана шаардык бөлүмдөр, 8 облустук маданий мекемелер, 222 китепкана, 157 маданият үйү, 3 театр, 7 эс алуу паркы, 24 муз. мектеп, мамл. муз. окуу жайы иштейт (2001).

Облустун аймагындагы байыркы тарыхый-архитектуралык эстеликтер: байыркы аңчылардын тургун жайлары, шаар чалдыбарлары, байыркы мүрзөлөр, мавзолейлер, мечиттер, кербен-сарайлар, чептер ж. б. Байыркы Ош шаары (б. з. ч. 4-к., б. з. 5-к.) жана ага жакын жаткан аймактарда Жибек жолундагы маанилүү пункттар – Мырзалимдөбө, Чаяндөбө, Отузадыр, Мады, Коргошундөбө, Акбуура, Шалтакдөбө, Шоробашат Куршаб ж.б. чептер жайгашкан. Ош ш-нын аймагындагы «Сулаймантоо» (Тахт-и-Сулайман) эстелиги, Рават Абдуллахандын мечити (16–17 к.), Асаф ибн Бурхия мавзолейи (17–18-к.), Алымбек датканын (19-к.) жана Мухамад Юсуп Байкожо уулунун мечиттери (20-к.), орто кылымдарга таандык архит. эстеликтердин бири Өзгөн архит. комплексинини (3 мавзолей жана минареттен турат) ж. б-дын мааниси зор. Кокон хандыгынын тушундагы эстеликтерге – Дарооткоргон, Соголон кербен-сарайы (чептердин калдыктары) таандык.

[[Файл:Fersman 2.jpg|thumb|235x235px]]

Облустун табигый объектилери туризм менен альпинизмди өнүктүрүүдө чоң мааниге ээ. Карашоро минералдуу суулары, Саламалик жаңгак-мөмө токою, Абшырсай шаркыратмасы, [[Ажыдаар үңкүрү|Ажыдаарүңкүр]], [[Бариттүү, үңкүр|Баритүү]], [[Ферсман үңкүрү|Ферсман]] үңкүрлөрү ж.б. рекреациялык мааниге ээ.

Алай жана Чоң Алай тоолорунун бийик бөлүктөрү туризм жана алпинизмди өнүктүрүүгө өтө ыңгайлуу. Алай өрөөнүндө жана Чоң Алай кырка тоосунда 4 туристтик маршрут иштейт. Чоң Алай кырка тоосунун эң бийик – Ленин атн. чокусунун этегинде Ачыкташ альплагери орун алган. 2001-ж. Алай жана Чоң Алай райондоруна келген туристерден 112,8 миң сом киреше түшкөн. Жалпысынан алганда облустагы 83 туристтик объектинин: 16сы – табигый, 17си – тарыхый-маданий, 8и – аңчылык, 7си – дарылоо-бальнеологиялык, 4өө – курорттук, 15и – рекреациялык, 4өө - интераңчылык, 12си – археологиялык объектилер.

== Колдонулган адабияттар ==
* [http://www.bizdin.kg/elib/kitepter/pdf/geogr_ensclp.pdf Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Кыргызстандын географиясы.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714154348/http://bizdin.kg/elib/kitepter/pdf/geogr_ensclp.pdf |date=2014-07-14 }} ISBN 9967-14-006-2

== Булактар ==
&lt;references /&gt;
== Тышкы шилтемелер ==

* [https://www.osh.gov.kg/ Расмий сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240226132755/https://www.osh.gov.kg/ |date=2024-02-26 }}
{{Kyrgyzstanprovinces}}

[[Категория:Ош облусу|*]]
[[Категория:Тумар-2011]]</text>
      <sha1>te94japlxzmrdgp9opa6zg9xk277prz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Жалал-Абад облусу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1793</id>
    <revision>
      <id>652800</id>
      <parentid>652753</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T13:23:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>652800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="91300" sha1="gyk7lw9mvxq1baxtrazgbcjz9oxqoqc" xml:space="preserve">{{Административдик бирдик
 |Түс1                   = {{Түс|Кыргызстан}}
 |Кыргызча аталышы       = Жалал-Абад облусу
 |Өздүк аталышы          = 
 |Герб                = Coat of arms of Jalal-Abad region.png
 |Желек                 = Flag of Jalal-Abad region.png
 |Белгинин көлөмү        = 
 |Желектин көлөмү        = 
 |Белгинин аты           = 
 |Желектин аты           = 

|Сүрөт                                        = Tash Komur.jpg
|Сүрөттүн туурасы                             = 280px
|Сүрөттүн баяны                               = 

 |Өлкө                   =Кыргызстан 
 |Карта                                        = Jalal-Abad Province in Kyrgyzstan.svg
|Картанын өлчөмү                              = 280px
|Административдик бирдиктин картасы           = 
|Картанын өлчөмү ае                           = 
|lat_dir                                      = N
|lat_deg                                      = 41
|lat_min                                      = 15
|lat_sec                                      = 0
|lon_dir                                      = E
|lon_deg                                      = 72
|lon_min                                      = 45
|lon_sec                                      = 0
|type                                         = adm1st
|region                                       = KG-J
|баскыч                                       = 
|CoordScale                                   = 3000000
 |Гимни                  = 
 |Абалы                  = Облус
 |Киргени                =
 |Курамында              = 6 шаар, 8 район
 |Борбору                = [[Манас]]
 |Ири шаары              = 
 |Ири шаарлары           = [[Таш-Көмүр]], [[Майлуу-Суу]], [[Кара-Көл]], [[Көк-Жаңгак]]
 |Түзүлгөн убакыты       = [[21-ноябрь]] [[1939]]
 |Таратылган убакыты     = 
 |Башчысы                =  
  |Башчынын түрү         = Губернатору
 |Башчысы2               = 
  |Башчынын түрү2        = 
 |ИДӨ                    = 
  |ИДӨ жылы              = 
  |ИДӨ бойунча оруну             = 
  |Жан башына алынган ИДӨ оруну  = 
 |Тили                           = 
 |Тилдери                        =[[Кыргыз тили]], [[Орус тили]] 
 |Калкы                          = 1 214 400
  |Санак жылы                    = 2019
  |Пайызы                        = 
  |Калктын саны бойунча оруну    =3 
  |Жыштыгы                       = 30,76
  |Жыштыгы бойунча оруну         = 
  |Улуттук курамы                = * [[Кыргыздар]]: 725 321 - 71,82 %
* [[Өзбектер]]: 250 748 - 24,83 %
* Башкалар: 33 774 - 3,35 %
  |Диний курамы                  = Мусулманчылык
 |Жер аянты                      = 33 700
  |Жер аянтынын пайызы           = 
  |Жер аянты боюнча оруну        = 
 |Максималдуу бийиктиги          = 
 |Орточо бийиктиги               = 
 |Минималдуу бийиктиги           = 
 |Көлөмү                         = 
 |Узундугу                       = 
 |Карта                          = Jalal-Abad Province in Kyrgyzstan.svg
 |Картанын көлөмү                = 
 |Акимчилик бирдигинин картасы   = 
  |Акимчилик бирдигинин картасынын көлөмү  = 
 |Саат алкагы                    = [[UTC+6]]
 |Аббревиатура                   = 
 |ISO                            = KG-J
 |FIPS                           = 
 |Телефон коду                   = 3722
 |Почто индекстери               = 
 |Интернет-домени                = 
 |Унаа коду                      = D,04
 |Сайты                          = https://gov.kg/ky/region/zhalal-abad
 |Commons түрмөгү                = 
 |Түшүндүрмөлөр                  = 
}}
'''Жалал-Абад облусу''' ― [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] түштүк-батышындагы [[административдик-аймактык бирдик]].

Жалпы аянты 33,7 миң км&lt;sup&gt;&lt;small&gt;2.&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;

Административдик борбору — [[Жалал-Абад|Манас шаары]].

== Административдик-аймактык түзүлүшү ==
{{Кошумча караңыз|Кыргызстандын_административдик-аймактык_түзүлүшү}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Карта
!Аталыш
!Туу, герб
!Туруктуу калк
2021, миң адам&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.stat.kg/kg/statistics/download/operational/825/|title=Кыргыз Республикасынын облустарынын, райондорунун, шаарларынын, шаарчаларынын, айыл аймактарынын жана айылдарынын калкынын саны|website=Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети}}&lt;/ref&gt;
!Баш ийген
айыл аймактар (а. а.), шаарлар жана шаар тибиндеги посёлоктор{{sfn|Государственный классификатор|2012|с=15—28}}
!Айыл аймактарга жана шаарларга кирген айылдар
|-
| rowspan=&quot;12&quot; |[[Файл:Kyrgyzstan_Aksy_Raion.png|center|100x100px]]
| rowspan=&quot;12&quot; align=&quot;center&quot; |[[Аксы району]]
| rowspan=&quot;12&quot; align=&quot;center&quot; |[[Файл:CoA of Aksy district.png|center|50x50px]]
| rowspan=&quot;12&quot; align=&quot;center&quot; |137 103
|'''[[Кербен (шаар)|Кербен шаары]]'''
|[[Ак-Дөбө, Аксы району|Ак-Дөбө а.]], [[Жетиген, Аксы району|Жетиген а.]], [[Күлүк-Дөбө|Күлүк-Дөбө а.]], [[Курулуш, Аксы району|Курулуш а.]], [[Мамай (айыл)|Мамай а.]], [[Устукан (айыл)|Устукан а.]]
|-
|Авлетим айыл аймагы
|[[Авлетим|Авлетим а.]], [[Байкашка-Терек|Байкашка-Терек а.]], [[Дерес-Сай|Дерес-Сай а.]], [[Жаңгактуу-Булак|Жаңгактуу-Булак а.]], [[Ит-Агар|Ит-Агар а.]], [[Коргон, Аксы району|Коргон а.]], [[Мукур|Мукур а.]], [[Тегирмен-Сай|Тегирмен-Сай а.]], [[Товар-Сай|Товар-Сай а.]]
|-
|Ак-Жол айыл аймагы
|[[Ак-Жол (Аксы району)|Ак-Жол а.]], [[Жолборсту|Жолборсту а.]], [[Кара-Тыт|Кара-Тыт а.]], [[Кечүү|Кечүү а.]], [[Кызыл-Бейит|Кызыл-Бейит а.]], [[Күрп, Аксы району|Күрп а.]], [[Райкомол|Райкомол а.]], [[Разан-Сай|Разан-Сай а.]], [[Тегене|Тегене а.]]
|-
|Ак-Суу айыл аймагы
|[[Ак-Суу, Аксы району|Ак-Суу а.]], [[Ак-Сай, Аксы району|Ак-Сай а.]], [[Коргон-Дөбө|Коргон-Дөбө а.]]
|-
|Жаңы-Жол айыл аймагы
|[[Жаңы-Жол, Аксы району|Жаңы-Жол а.]], [[Кой-Таш, Аксы району|Кой-Таш а.]], [[Таштак, Аксы району|Таштак а.]], [[Терс, Аксы району|Терс а.]]
|-
|Жерге-Тал айыл аймагы
|[[Жерге-Тал (Аксы району)|Жерге-Тал а.]], [[Боспиек|Боспиек а.]], [[Кызыл-Капчыгай (Аксы району)|Кызыл-Капчыгай а.]]
|-
|Кара-Жыгач айыл аймагы
|[[Кара-Жыгач, Аксы району|Кара-Жыгач а.]], [[Дардак-Дөбө|Дардак-Дөбө а.]], [[Кара-Ой, Аксы району|Кара-Ой а.]], [[Сыны, Аксы району|Сыны а.]], [[Тор-Камыш, Аксы району|Тор-Камыш а.]], [[Чарба, Аксы району|Чарба а.]]
|-
|Кара-Суу айыл аймагы
|[[Кара-Суу, Аксы району|Кара-Суу а.]], [[Жүзүмжан, Аксы району|Жүзүмжан а.]], [[Кезарт, Аксы району|Кезарт а.]], [[Кызыл-Көл, Аксы району|Кызыл-Көл а.]], [[Сай-Булуң, Аксы району|Сай-Булуң а.]], [[Топ-Жаңгак, Аксы району|Топ-Жаңгак а.]], [[Түрдүк, Аксы району|Түрдүк а.]], [[Чалдыбар, Аксы району|Чалдыбар а.]], [[Чат, Аксы району|Чат а.]]
|-
|Кашка-Суу айыл аймагы
|[[Кашка-Суу, Аксы району|Кашка-Суу а.]], [[Жаңы-Айыл, Аксы району|Жаңы-Айыл а.]], [[Кара-Дөбө, Аксы району|Кара-Дөбө а.]], Кара-Башат а., [[Өлөң-Булак (кыштак)|Өлөң-Булак а.]], Согот а., Тосту а., Туюк-Жар а., Чарбак а.
|-
|Кызыл-Туу айыл аймагы
|[[Кызыл-Туу, Аксы району|Кызыл-Туу а.]], [[Аркыт (Аксы району)|Аркыт а.]], [[Жол-Сай, Аксы району|Жол-Сай а.]], [[Жылгын, Аксы району|Жылгын а.]]
|-
|Мавлянов айыл аймагы
|[[Атана, Аксы району|Атана а.]], Жаңгак а., [[Мундуз, Аксы району|Мундуз а.]],[[Сары-Кашка, Аксы району|Сары-Кашка а.]], [[Семет, Аксы району|Семет а.]], Таш-Жар а., [[Торук, Аксы району|Торук а.]], [[Улук, Аксы району|Улук а.]], [[Чие, Аксы району|Чие а.]]
|-
|Назаралиев айыл аймагы
|[[Жыл-Кол, Аксы району|Жыл-Кол а.]], [[Кум, Аксы району|Кум а.]], [[Кызыл-Жар, Аксы району|Кызыл-Жар а.]], [[Нарын, Аксы району|Нарын а.]]
|-
| rowspan=&quot;8&quot; |[[Файл:Kyrgyzstan_Ala-Buka_Raion.png|center|100x100px]]
| rowspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; |[[Ала-Бука району]]
| rowspan=&quot;8&quot; |[[Файл:Coat_of_arms_of_Ala-Buka_district.png|center|50x50px]]
| rowspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; |108 647
|Ак-Коргон айыл аймагы
|[[Ак-Коргон, Ала-Бука району|Ак-Коргон а.]], [[Баястан, Ала-Бука району|Баястан а.]], [[Падек, Ала-Бука району|Падек а.]], [[Сафедбулан, Ала-Бука району|Сафедбулан а.]]
|-
|Ак-Там айыл аймагы
|[[Ак-Там, Ала-Бука району|Ак-Там а.]], [[Жапа-Салды, Ала-Бука району|Жапа-Салды а.]], [[Кызыл-Ата, Ала-Бука району|Кызыл-Ата а.]]
|-
|Ала-Бука айыл аймагы
|[[Ала-Бука|Ала-Бука а.]], [[Достук, Ала-Бука району|Достук а.]], [[Сапалак, Ала-Бука району|Сапалак а.]], [[Сары-Талаа, Ала-Бука району|Сары-Талаа а.]]
|-
|Көк-Серек айыл аймагы
|[[Ак-Тайлак, Ала-Бука району|Ак-Тайлак а.]], [[Бирлешкен, Ала-Бука району|Бирлешкен а.]], [[Кош-Болот, Ала-Бука району|Кош-Болот а.]], [[Сары-Кол, Ала-Бука району|Сары-Кол а.]], [[Теңги|Теңги а.]], [[Төлөкө, Ала-Бука району|Төлөкө а.]]
|-
|Көк-Таш айыл аймагы
|[[Көк-Таш, Ала-Бука району|Көк-Таш а.]], [[Булак-Башы, Ала-Бука району|Булак-Башы а.]], [[Жалгыз-Өрүк, Ала-Бука району|Жалгыз-Өрүк а.]], [[Күлпөк-Сай|Күлпөк-Сай а.]], [[Орто-Суу, Ала-Бука району|Орто-Суу а.]], [[Чоң-Сай, Ала-Бука району|Чоң-Сай а.]]
|-
|Өрүктү айыл аймагы
|[[Өрүктү, Ала-Бука району|Өрүктү а.]], [[Кеңкол, Ала-Бука району|Кеңкол а.]], [[Орто-Токой, Ала-Бука району|Орто-Токой а.]], [[Өрүктү-Сай, Ала-Бука району|Өрүктү-Сай а.]], [[Чолок-Тума, Ала-Бука району|Чолок-Тума а.]]
|-
|Биринчи Май айыл аймагы
|[[Ажек, Ала-Бука району|Ажек а.]], [[Айры-Там|Айры-Там а.]], [[Ак-Башат, Ала-Бука району|Ак-Башат а.]], [[Алма-Бел, Ала-Бука району|Алма-Бел а.]], [[Жаңы-Шаар, Ала-Бука району|Жаңы-Шаар а.]], [[Кара-Үңкүр, Ала-Бука району|Кара-Үңкүр а.]], [[Совет-Сай, Ала-Бука району|Совет-Сай а.]]
|-
|Төрөгелди Балтагулов айыл аймагы
|[[Баймак, Ала-Бука району|Баймак а.]], Кажар а., [[Кашкалак, Ала-Бука району|Кашкалак а.]], [[Келте, Ала-Бука району|Келте а.]], [[Кош-Алмурут, Ала-Бука району|Кош-Алмурут а.]], [[Кош-Терек, Ала-Бука району|Кош-Терек а.]], [[Ызар, Ала-Бука району|Ызар а.]]
|-
| rowspan=&quot;9&quot; |[[Файл:Kyrgyzstan_Bazar-Korgon_Raion.png|center|100x100px]]
| rowspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; |[[Базар-Коргон району]]
| rowspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; |жок
| rowspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; |183 908
|[[Базар-Коргон|'''Базар-Коргон шаары''']]
| align=&quot;center&quot; |жок
|-
|Акман айыл аймагы
|[[Жаңы-Акман, Базар-Коргон району|Жаңы-Акман а.]], [[Жараке, Базар-Коргон району|Жараке а.]], [[Кайырма, Базар-Коргон району|Кайырма а.]], [[Колот, Базар-Коргон району|Колот а.]], Коргон-Жар а., [[Кош-Коргон, Базар-Коргон району|Кош-Коргон а.]], [[Таш-Булак, Базар-Коргон району|Таш-Булак а.]]
|-
|Арстанбап айыл аймагы
|[[Арстанбап|Арстанбап а.]], [[Ак-Терек, Базар-Коргон району|Ак-Терек а.]], [[Бел-Терек, Базар-Коргон району|Бел-Терек а.]], Гава а., [[Гүмкана|Гүмкана а.]], Дашман а., [[Жай-Терек, Базар-Коргон району|Жай-Терек а.]], [[Жарадар, Базар-Коргон району|Жарадар а.]]
|-
|Бешик-Жон айыл аймагы
|[[Бешик-Жон, Базар-Коргон району|Бешик-Жон а.]], [[Баймундуз, Базар-Коргон району|Баймундуз а.]], [[Жон, Базар-Коргон району|Жон а.]], [[Карача, Базар-Коргон району|Карача а.]], [[Көк-Алма, Базар-Коргон району|Көк-Алма а.]]
|-
|Кеңеш айыл аймагы
|[[Аук, Базар-Коргон району|Аук а.]], [[Биринчи Май, Базар-Коргон району|Биринчи Май а.]], [[Шыдыр, Базар-Коргон району|Шыдыр а.]], [[Кара-Жыгач, Базар-Коргон району|Кара-Жыгач а.]], [[Кызыл-Октябрь, Базар-Коргон району|Кызыл-Октябрь а.]], Коткор а., [[Могол-Коргон, Базар-Коргон району|Могол-Коргон а.]], [[Сейитказы|Сейитказы а.]], Совет а.,
|-
|Кызыл-Үңкүр айыл аймагы
|[[Кызыл-Үңкүр|Кызыл-Үңкүр а.]], [[Ак-Булак, Базар-Коргон району|Ак-Булак а.]], [[Жаз-Кечүү, Базар-Коргон району|Жаз-Кечүү а.]], [[Катар-Жаңгак|Катар-Жаңгак а.]], [[Көсө-Терек, Базар-Коргон району|Көсө-Терек а.]]
|-
|Могол айыл аймагы
|[[Бувакол|Бувакол а.]], Кайнар а., [[Кара-Ой, Базар-Коргон району|Кара-Ой а.]], [[Кызыл-Суу, Базар-Коргон району|Кызыл-Суу а.]], [[Көктоңду|Көктоңду а.]], [[Чарбак, Базар-Коргон району|Чарбак а.]], [[Чкалов, Базар-Коргон району|Чкалов а.]]
|-
|Сайдыкум айыл аймагы
|[[Сайдыкум, Базар-Коргон району|Сайдыкум а.]], [[Аркалык, Базар-Коргон району|Аркалык а.]], [[Дукур, Базар-Коргон району|Дукур а.]], [[Жаңы-Абад, Базар-Коргон району|Жаңы-Абад а.]], [[Жаш-Ленин, Базар-Коргон району|Жаш-Ленин а.]], [[Кызыл-Ай, Базар-Коргон району|Кыргыз-Каба а., Кызыл-Ай а.]], [[Тойчубек-Чек, Базар-Коргон району|Тойчубек-Чек а.]], [[Төш, Базар-Коргон району|Төш а.]], [[Турпак-Коргон, Базар-Коргон району|Турпак-Коргон а.]], [[Хажир-Абад, Базар-Коргон району|Хажир-Абад а.]], [[Чек, Базар-Коргон району|Чек а.]], [[Чоң-Курулуш, Базар-Коргон району|Чоң-Курулуш а.]]
|-
|Талдуу-Булак айыл аймагы
|[[Ак-Терек, Базар-Коргон району|Ак-Терек а.]], [[Ак-Тыт, Базар-Коргон району|Ак-Тыт а.]], [[Каба, Базар-Коргон району|Каба а.]], [[Катар-Жаңгак|Катар-Жаңгак а.]], [[Көк-Алма, Базар-Коргон району|Көк-Алма а.]], [[Кыргоо, Базар-Коргон району|Кыргоо а.]], [[Сары-Жайык|Сары-Жайык а.]], [[Үч-Булак, Базар-Коргон району|Үч-Булак а.]]
|-
| rowspan=&quot;9&quot; |[[Файл:Kyrgyzstan_Nooken_Raion.png|center|100x100px]]
| rowspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; |[[Ноокен району]]
| rowspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; |жок
| rowspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; |145 187
|'''[[Кочкор-Ата|Кочкор-Ата шаары]]'''
| align=&quot;center&quot; |жок
|-
|Арал айыл аймагы
|[[Арал, Ноокен району|Арал а.]], [[Интернационал, Ноокен району|Интернационал а.]], [[Рассвет, Ноокен району|Рассвет а.]], [[Чертак-Таш|Чертак-Таш а.]], [[Черемушки, Ноокен району|Черёмушки а.]]
|-
|Бүргөндү айыл аймагы
|[[Бүргөндү, Ноокен району|Бүргөндү а.]], Жаңы-Арык а., [[Жеңиш, Ноокен району|Жеңиш а.]], [[Кичи-Бүргөндү, Ноокен району|Кичи-Бүргөндү а.]], Кокондук а., [[Курама, Ноокен району|Курама а.]], [[Кызыл-Кыя, Ноокен району|Кызыл-Кыя а.]], [[Ноошкен, Ноокен району|Ноошкен а.]], [[Ууру-Жар, Ноокен району|Ууру-Жар а.]]
|-
|Достук айыл аймагы
|[[Достук, Ноокен району|Достук а.]], [[Шамалды-Сай|Шамалды-Сай а.]], [[Шынг-Сай, Ноокен району|Шынг-Сай а.]], [[Кудук, Ноокен району|Кудук а.]], [[Кызыл-Туу, Ноокен району, Достук айыл аймагы|Кызыл-Туу а.]], [[Сары-Камыш, Ноокен району|Сары-Камыш а.]]
|-
|Масы айыл аймагы
|[[Массы, Ноокен району|Масы а.]], [[Апыртан, Ноокен району|Апыртан а.]], [[Беш-Жыгач, Ноокен району|Беш-Жыгач а.]], Бөгөт а., [[Кызыл-Туу, Ноокен району, Масы айыл аймагы|Кызыл-Туу а.]]
|-
|Момбеков айыл аймагы
|[[Момбеков, Ноокен району|Момбеков а.]], [[Бостон, Ноокен району|Бостон а.]], [[Жазгак, Ноокен району|Жазгак а.]], [[Жаңы-Кыштак, Ноокен району|Жаңы-Кыштак а.]], [[Көк-Таш, Ноокен району|Көк-Таш а.]], [[Кочкор-Ата, Ноокен району|Кочкор-Ата а.]], [[Курулуш, Ноокен району|Курулуш а.]], Чек а.
|-
|Ноокат айыл аймагы
|[[Курулуш, Ноокен району|Курулуш а.]], [[Кара-Булак, Ноокен району|Кара-Булак а.]], [[Киров, Ноокен району|Киров а.]], [[Коминтерн, Ноокен району|Коминтерн а.]], [[Кызыл-Жылдыз, Ноокен району|Кызыл-Жылдыз а.]], [[Параканда, Ноокен району|Параканда а.]], [[Рахманжан, Ноокен району|Рахманжан а.]]
|-
|Сакалды айыл аймагы
|[[Сакалды, Ноокен району|Сакалды а.]], [[Аримжан, Ноокен району|Аримжан а.]], [[Бөбүй|Бөбүй а.]], [[Кагазды, Ноокен району|Кагазды а.]], [[Кызыл-Кыргызстан, Ноокен району|Кызыл-Кыргызстан а.]], [[Чек, Ноокен району, Сакалды айыл аймагы|Чек а.]], [[Чоң-Багыш, Ноокен району|Чоң-Багыш а.]]
|-
|Шайдан айыл аймагы
|[[Алма, Ноокен району|Алма а.]], [[Бирдик, Ноокен району|Бирдик а.]], [[Жаңы-Арык, Ноокен району, Шайдан айыл аймагы|Жаңы-Арык а.]], [[Жон-Арык, Ноокен району|Жон-Арык а.]], [[Көк-Айдар, Ноокен району|Көк-Айдар а.]], [[Тоскоол, Ноокен району|Тоскоол а.]], [[Эски-Масы|Эски-Масы а.]]
|-
| rowspan=&quot;14&quot; |[[Файл:Kyrgyzstan_Suzak_Raion.png|center|100x100px]]
| rowspan=&quot;14&quot; align=&quot;center&quot; |[[Сузак району]]
| rowspan=&quot;14&quot; align=&quot;center&quot; |[[Файл:Coat of arms of Suzak district.png|center|50x50px]]
| rowspan=&quot;14&quot; align=&quot;center&quot; |308 243
|'''[[Көк-Жаңгак|Көк-Жаңгак шаары]]'''
| align=&quot;center&quot; |жок
|-
|Багыш айыл аймагы
|[[Багыш, Сузак району|Багыш а.]], [[Беш-Бала, Сузак району|Беш-Бала а.]], [[Кедей-Арык, Сузак району|Кедей-Арык а.]], [[Кызыл-Туу, Сузак району|Кызыл-Туу а.]], [[Октябрь, Сузак району|Октябрь а.]], [[Сары-Булак, Сузак району, Багыш айыл аймагы|Сары-Булак а.]], [[Сафаровка, Сузак району|Сафаровка а.]]
|-
|Барпы айыл аймагы
|[[Ачы, Сузак району|Ачы а.]], [[Боз-Чычкан|Боз-Чычкан а.]], [[Беш-Мойнок, Сузак району|Беш-Мойнок а.]], [[Жаңы-Айыл, Сузак району|Жаңы-Айыл а.]], [[Жар-Кыштак (Сузак району)|Жар-Кыштак а.]], [[Дөбөй, Сузак району|Дөбөй а.]], [[Канды, Сузак району|Канды а.]], [[Комсомол, Сузак району, Барпы айыл аймагы|Комсомол а.]], [[Миң-Өрүк, Сузак району|Миң-Өрүк а.]], [[Маркай, Сузак району|Маркай а.]], [[Пригородный, Сузак району|Пригородный а.]], [[Сай, Сузак району|Сай а.]], [[Таштак, Сузак району, Барпы айыл аймагы|Таштак а.]], [[Төөлөс, Сузак району|Төөлөс а.]], [[Түрк-Маала, Сузак району|Түрк-Маала а.]], [[Үлгү, Сузак району|Үлгү а.]], [[Чаңгет-Сай|Чаңгет-Сай а.]], [[Чеке-Дөбө|Чеке-Дөбө а.]], [[Чокмор, Сузак району|Чокмор а.]]
|-
|Кара-Алма айыл аймагы
|[[Кара-Алма, Сузак району|Кара-Алма а.]], [[Орток, Сузак району|Орток а.]], Туура-Жаңгак а., [[Урумбаш (Сузак району, Кара-Алма айыл аймагы)|Урумбаш]] а.
|-
|Кара-Дарыя айыл аймагы
|[[Арал, Сузак району, Кара-Дарыя айыл аймагы|Арал а.]], [[Төш, Сузак району|Төш а.]], [[Чаңгыр-Таш|Чаңгыр-Таш а.]]
|-
|Көк-Арт айыл аймагы
|[[Комсомол, Сузак району, Көк-Арт айыл аймагы|Комсомол а.]], [[Михайловка, Сузак району|Михайловка а.]], Подгорное а., [[Үч-Малай, Сузак району|Үч-Малай а.]]
|-
|Курманбек айыл аймагы
|[[Жоон-Күнгөй, Сузак району|Жоон-Күнгөй а.]], [[Калмак-Кырчын, Сузак району|Калмак-Кырчын а.]], [[Канжыга, Сузак району|Канжыга а.]], [[Кара-Чолок, Сузак району|Кара-Чолок а.]], [[Сары-Булак, Сузак району, Курманбек айыл аймагы|Сары-Булак а.]], [[Саты, Сузак району|Саты а.]], [[Таран-Базар, Сузак району|Таран-Базар а.]], [[Урумбаш (Сузак району, Курманбек айыл аймагы)|Урумбаш а.]]
|-
|Кыз-Көл айыл аймагы
|[[Кыз-Көл, Сузак району|Кыз-Көл а.]], [[Ак-Булак, Сузак району, Кыз-Көл айыл аймагы|Ак-Булак а.]], [[Ак-Тоок, Сузак району|Ак-Тоок а.]], [[Жаны-Арык, Сузак району|Жаңы-Арык а.]], [[Жылан-Темир, Сузак району|Жылан-Темир а.]], [[Карамарт|Карамарт а.]], [[Каду, Сузак району|Каду а.]], [[Кара-Булак, Сузак району|Кара-Булак а.]], [[Катыраңкы|Катыраңкы а.]], [[Кашка-Терек, Сузак району|Кашка-Терек а.]], [[Кызыл-Кыя, Сузак району|Кызыл-Кыя а.]], [[Сары-Булак, Сузак району, Кыз-Көл айыл аймагы|Сары-Булак а.]]
|-
|Кызыл-Туу айыл аймагы
|[[Ак-Баш, Сузак району|Ак-Баш а.]], [[Ак-Булак, Сузак району, Кызыл-Туу айыл аймагы|Ак-Булак а.]], [[Ак-Терек, Сузак району|Ак-Терек а.]], [[Акчалуу, Сузак району|Акчалуу а.]], [[Алмалуу-Булак, Сузак району|Алмалуу-Булак а.]], [[Алчалуу, Сузак району|Алчалуу а.]], [[Бостон (Сузак району, Кызыл-Туу айыл аймагы)|Бостон а.]], [[Жаңы-Ачы, Сузак району|Жаңы-Ачы а.]], [[Жашасын-2, Сузак району|Жашасын-2 а.]], [[Кара-Инген, Сузак району|Кара-Инген а.]], [[Кара-Көл, Сузак району|Кара-Көл а.]], [[Кашка-Суу, Сузак району|Кашка-Суу а.]], [[Кызыл-Алма, Сузак району|Кызыл-Алма а.]], [[Кызыл-Сеңир, Сузак району|Кызыл-Сеңир а.]], [[Мундуз, Сузак району, Кызыл-Туу айыл аймагы|Мундуз а.]], [[Орто-Азия, Сузак району|Орто-Азия а.]], [[Соку-Таш, Сузак району|Соку-Таш а.]], [[Талаа-Булак, Сузак району|Талаа-Булак а.]], [[Таштак, Сузак району, Кызыл-Туу айыл аймагы|Таштак а.]], [[Шатрак, Сузак району|Шатрак а.]]
|-
|Ленин айыл аймагы
|[[Ленин, Сузак району|Ленин а.]], [[Жыгач-Коргон, Сузак району|Жыгач-Коргон а.]], [[Орто-Сай, Сузак району|Орто-Сай а.]]
|-
|Сайпидин Атабеков айыл аймагы
|[[Балта-Казы, Сузак району|Балта-Казы а.]], [[Бек-Абад, Сузак району|Бек-Абад а.]], [[Бостон (Сузак району, Сайпидин Атабеков айыл аймагы)|Бостон а.]], Бөкөй а., [[Жаңы-Жер, Сузак району|Жаңы-Жер а.]], [[Жийде, Сузак району|Жийде а.]], [[Кайнар, Сузак району, Сайпидин Атабеков айыл аймагы|Кайнар а.]], [[Кара-Жыгач, Сузак району|Кара-Жыгач а.]], [[Кашкар-Маала, Сузак району|Кашкар-Маала а.]], [[Кызыл-Багыш, Сузак району|Кызыл-Багыш а.]], [[Кыргыз-Абад, Сузак району|Кыргыз-Абад а.]], [[Мундуз, Сузак району, Сайпидин Атабеков айыл аймагы|Мундуз а.]], [[Найман, Сузак району|Найман а.]], [[Таш-Булак, Сузак району, Сайпидин Атабеков айыл аймагы|Таш-Булак а.]], [[Түрк-Абад, Сузак району|Түрк-Абад а.]], [[Өзбек-Абад, Сузак району|Өзбек-Абад а.,]] [[Чек, Сузак району|Чек а.]], [[Ширин, Сузак району|Ширин а.]]
|-
|Сузак айыл аймагы
|[[Сузак|Сузак а.]][[Арал, Сузак району, Сузак айыл аймагы|, Арал а.]], [[Благовещенка|Благовещенка а.]], [[Достук, Сузак району|Достук а.]], [[Жаңы-Дыйкан, Сузак району|Жаңы-Дыйкан а.]], [[Камыш-Башы, Сузак району|Камыш-Башы а.]], [[Кыр-Жол (Сузак району, Сузак айыл аймагы)|Кыр-Жол а.]], [[Садда, Сузак району|Садда а.]]
|-
|Таш-Булак айыл аймагы
|[[Таш-Булак, Сузак району, Таш-Булак айыл аймагы|Таш-Булак а.]], [[Арал (Сузак району, Таш-Булак айыл аймагы)|Арал а.]], [[Гүлстан, Сузак району|Гүлстан а.]], [[Димитровка, Сузак району|Димитровка а.]], [[Доскана, Сузак району|Доскана а.]], Жаңы-Арал а., Ирригатор а., Теплица а., Чолок-Терек а., Ынтымак а., [[Эшме, Сузак району|Эшме а.]]
|-
|Ырыс айыл аймагы
|[[Ырыс, Сузак району|Ырыс а.]], [[Арал-Сай (Сузак району)|Арал-Сай а.]], [[Дөмөр|Дөмөр а.]], [[Жар-Кыштак (Сузак району)|Жар-Кыштак а.]], [[Кайнар, Сузак району, Ырыс айыл аймагы|Кайнар а.]], [[Кургак-Көл, Сузак району|Кургак-Көл а.]], [[Күмүш-Азиз, Сузак району|Күмүш-Азиз а.]], [[Кыр-Жол (Сузак району, Ырыс айыл аймагы)|Кыр-Жол а.]], [[Ладан-Кара, Сузак району|Ладан-Кара а.]], [[Масадан, Сузак району|Масадан а.]], [[Сасык-Булак, Сузак району|Сасык-Булак а.]], [[Тотуя|Тотуя а.]], [[Чымчык-Жар, Сузак району|Чымчык-Жар а.]]
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |[[Файл:Kyrgyzstan_Toguz-Toro_Raion.png|center|100x100px]]
| rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot; |[[Тогуз-Торо району]]
| rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot; |[[Файл:Coat of arms of Toguz-Toro district.png|50px|center]]
| rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot; |25 497
|Атай айыл аймагы
|[[Атай, Тогуз-Торо району|Атай а.]], [[Карл Маркс, Тогуз-Торо району|Карл Маркс а.]]
|-
|Каргалык айыл аймагы
|[[Казарман|Казарман а.]], Кызыл-Жылдыз а., [[Макмал, Тогуз-Торо району|Макмал а.]], [[Чет-Булак, Тогуз-Торо району|Чет-Булак а.]]
|-
|Көк-Ирим айыл аймагы
|[[Арал, Тогуз-Торо району|Арал а.]], [[Бирдик, Тогуз-Торо району|Бирдик а.]]
|-
|Сары-Булуң айыл аймагы
|[[Кара-Суу, Тогуз-Торо району|Кара-Суу а.]], [[Табылгыты, Тогуз-Торо району|Табылгыты а.]]
|-
|Тогуз-Торо айыл аймагы
|[[Дөдөмөл, Тогуз-Торо району|Дөдөмөл а.]], [[Кош-Булак, Тогуз-Торо району|Кош-Булак а.]], [[Ленин, Тогуз-Торо району|Ленин а.]], [[Өрнөк, Тогуз-Торо району|Өрнөк а.]]
|-
| rowspan=&quot;11&quot; |[[Файл:Kyrgyzstan_Toktogul_Raion.png|center|100x100px]]
| rowspan=&quot;11&quot; align=&quot;center&quot; |[[Токтогул району]]
| rowspan=&quot;11&quot; |[[Файл:Flag of Toktogul District.svg|center|50x50px]][[Файл:Coat_of_arms_of_Toktogul_rayon.png|center|58x58px]]
| rowspan=&quot;11&quot; align=&quot;center&quot; |103 310
|'''[[Токтогул|Токтогул шаары]]'''
| align=&quot;center&quot; |жок
|-
|Абды Сүйөркулов айыл аймагы
|[[Кара-Жыгач, Токтогул району|Кара-Жыгач а.]], [[Көтөрмө, Токтогул району|Көтөрмө а.]], [[Торкент, Токтогул району|Торкент а.]]
|-
|Аралбаев айыл аймагы
|[[Алмалуу, Токтогул району|Алмалуу а.]], [[Толук|Толук а.]], [[Ноот, Токтогул району|Ноот а.]], [[Чаар-Таш, Токтогул району|Чаар-Таш а.]]
|-
|Бел-Алды айыл аймагы
|[[Бел-Алды, Токтогул району|Бел-Алды а.]], [[Коргон, Токтогул району|Коргон а.]], [[Сары-Сөгөт, Токтогул району|Сары-Сөгөт а.]]
|-
|Жаңы-Жол айыл аймагы
|[[Жаңы-Жол, Токтогул району|Жаңы-Жол а.]], [[Арал, Токтогул району|Арал а.]], [[Кара-Суу, Токтогул району|Кара-Суу а.]], [[Комсомол, Токтогул району|Комсомол а.]], [[Куйбышев, Токтогул району|Куйбышев а.]], [[Кызыл-Туу, Токтогул району|Кызыл-Туу а.]]
|-
|Кетмен-Дөбө айыл аймагы
|Беке-Чал а., [[Терек-Суу, Токтогул району|Терек-Суу а.]], [[Чоң-Арык, Токтогул району|Чоң-Арык а.]], [[Эшсай, Токтогул району|Эшсай а.]]
|-
|Кызыл-Өзгөрүш айыл аймагы
|[[Кызыл-Өзгөрүш, Токтогул району|Кызыл-Өзгөрүш а.]], [[Ак-Жар, Токтогул району|Ак-Жар а.]], [[Аң-Арык, Токтогул району|Аң-Арык а.]], [[Бел -Кара-Суу, Токтогул району|Бел-Кара-Суу а.]], [[Бууракан, Токтогул району|Бууракан а.]], Жар-Таш а., [[Камыш-Башы, Токтогул району|Камыш-Башы а.]], [[Коңур-Өгүз|Коңур-Өгүз а.]], [[Кош-Таш|Кош-Таш а.]], [[Орто-Жон, Токтогул району|Орто-Жон а.]], [[Чеч-Дөбө, Токтогул району|Чеч-Дөбө а.]], [[Шайык, Токтогул району|Шайык а.]]
|-
|Никче-Сай айыл аймагы
|[[Ничке-Сай, Токтогул району|Ничке-Сай а.]], [[Чоргочу, Токтогул району|Чоргочу а.]]
|-
|Сары-Камыш айыл аймагы
|[[Бирлик, Токтогул району|Бирлик а.]], [[Көтөрмө, Токтогул району|Көтөрмө а.]]
|-
|Үч-Терек айыл аймагы
|[[Үч-Терек, Токтогул району|Үч-Терек а.]], [[Жетиген, Токтогул району|Жетиген а.]], [[Кызыл-Ураан, Токтогул району|Кызыл-Ураан а.]], [[Саргата, Токтогул району|Саргата а.]], Такталык а.
|-
|Чолпон-Ата айыл аймагы
|[[Чолпон-Ата, Токтогул району|Чолпон-Ата а.]], [[Ак-Тектир, Токтогул району|Ак-Тектир а.]], [[Балыкты, Токтогул району|Балыкты а.]], [[Кара-Күңгөй, Токтогул району|Кара-Күңгөй а.]], [[Кушчу-Суу, Токтогул району|Кушчу-Суу а.]], [[Мазар-Суу, Токтогул району|Мазар-Суу а.]]
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |[[Файл:Kyrgyzstan_Chatkal_Raion.png|center|100x100px]]
| rowspan=&quot;4&quot; align=&quot;center&quot; |[[Чаткал району]]
| rowspan=&quot;4&quot; |[[Файл:Flag of Chatkal District 2022.svg|center|50x50px]][[Файл:Coat_of_arms_of_Chatkal_district.png|center|50x50px]]
| rowspan=&quot;4&quot; align=&quot;center&quot; |28 625
|Каныш-Кыя айыл аймагы
|[[Каныш-Кыя|Каныш-Кыя а.]], [[Айгыр-Жар, Чаткал району|Айгыр-Жал а.]], [[Башкы-Терек, Чаткал району|Башкы-Терек а.]], [[Коргон-Сай, Чаткал району|Коргон-Сай а.]], [[Кызыл-Токой, Чаткал району|Кызыл-Токой а.]], [[Чакмак-Суу, Чаткал району|Чакмак-Суу а.]], Жер-Капчыгай а., Кайың-Суу а., Кара-Булак а., Кара-Суу а.
|-
|Сумсар айыл аймагы
|[[Сумсар, Чаткал району|Сумсар а.]], Мончок-Дөбө а., [[Шекафтар|Шекафтар а.]]
|-
|Терек-Сай айыл аймагы
|[[Терек-Сай|Терек-Сай а.]], Ак-Терек а., Болуш а.
|-
|Чаткал айыл аймагы
|[[Ак-Таш, Чаткал району|Ак-Таш а.]], Беш-Арал а., [[Жаңы-Базар, Чаткал району|Жаңы-Базар а.]], [[Курулуш, Чаткал району|Курулуш а.]], Чандалаш а.
|-
|
| align=&quot;center&quot; |[[Жалал-Абад|Жалал-Абад шаары]]
|[[Файл:Flag of Manas.svg|center|50x50px]][[Файл:Jalalabad_coa.svg|center|50x50px]]
| align=&quot;center&quot; |112 997
(123 239 ― баш ийген калктуу конуштар менен)
| align=&quot;center&quot; |жок
|Камандар а., [[Качкынчы|Качкынчы а.]], Көлмө а., [[Кызыл-Кыргызстан, Жалал-Абад шаары|Кызыл-Кыргызстан а.]], Кызыл-Суу а., [[Таш-Кутчу|Таш-Кутчу а.]], Тельман а.
|-
|
| align=&quot;center&quot; |[[Кара-Көл|Кара-Көл шаары]]
| align=&quot;center&quot; |жок
| align=&quot;center&quot; |22 963
(26 901 ― баш ийген

калктуу конуштар менен)
|''Кетмен-Төбө шаар тибиндеги посёлок''
|[[Жазы-Кечүү|Жазы-Кечүү а.]]
|-
|
| align=&quot;center&quot; |[[Майлуу-Суу|Майлуу-Суу шаары]]
|[[Файл:Coat_of_arms_of_Mailuu-Suu.png|center|50x50px]]
| align=&quot;center&quot; |22 441
(25 892 ― баш ийген калктуу

конуштар менен)
|''Көк-Таш шаар тибиндеги посёлок''
| align=&quot;center&quot; |жок
|-
|
| align=&quot;center&quot; |[[Таш-Көмүр|Таш-Көмүр шаары]]
|[[Файл:Coat_of_arms_of_Tash-Komur.png|center|50x50px]]
| align=&quot;center&quot; |24 124
(44 065 ― баш ийген

калктуу конуштар менен)
|''Кызыл-Жар шаар тибиндеги посёлок, [[Шамалды-Сай|Шамалды-Сай шаар тибиндеги посёлок]]''
|Кашкулак а., Кудук-Сай а., Кызыл-Алма а., Теңдик а., Чүйүт-Сай а.
|}

== Табияты ==
Облустун аймагынын басымдуу бөлүгү Түштүк-Батыш Теңир-Тоонун, бир аз бөлүгү (Тогуз-Торо ойдуңу) Ички Теңир-Тоонун аймактарынан орун алган. Алар негизинен [[Баргана өрөөнү|Фергана өрөөнүн]] түндүгүнөн курчаган бийик, орто бийик жана жапыз тоолор, жалдар, дөңсөөлөр, адырлар тилкеси, тоо этегиндеги жантайыңкы түздүктөр жана тоо аралык өрөөндөр болуп саналат. Деңиз деңгээлинен эң бийик жери 4503 м (Чаткал кырка тоосундагы Авлетим чокусу), эң жапыз жери 600 м (Базар-Коргон районунун аймагында). Облустун түн.-батыш, түн. жана чыгыш чет жакалары боюнча Батыш жана Ички Теңир-Тоо системаларына кирген бийик кырка тоолор Чаткал (бийиктиги 4503 м), Суусамыр-Тоо, Молдо-Тоо (түштүк капталдары) созулуп жатат. Облустун борбордук бөлүгүн Фергана (түн.-батышын), Кочкор-Төбө, Ат-Ойнок, Исфан-Жайлоо, Чаак-Тоо, Бабаш-Ата кырка тоолору ээлеп, түштүк-батышты карай жайпаң рельефтүү этек тоолорго өтөт. Фергана өрөөнүн түндүктөн торогон тоолордо дарыя өрөөндөрү жана салыштырмалуу бийикт. 100-400 мге жеткен адыр-дөңсөөлөр кезектешип жайгашат. Дарыя алаптарын Көкарт (мында облустун борбору [[Жалал-Абад шаары]] жайгашкан), Кара-Үңкүр, Нанай (Пачатанын алабы), Ала-Бука өрөөндөрү ээлейт. Облустун курамына о. Эле обочороок жайгашкан тоо аралык ири өрөөндөр Кетмен-Төбө, Тогуз-Торо жана Чаткал ойдундары да кирет. Кетмен-Төбө жана Тогуз-Торо ойдуңдары облустун Фергана өрөөнүнө караган негизги бөлүгүнөн Фергана жана Ат-Ойнок, Чаткал өрөөнү Чаткал кырка тоолору аркылуу бөлүнүп турат.

== Географиялык абалы ==
Кырка тоолору байыркы кристаллдык тоо тектерден (гранит, порфир), ал эми тоо капталдары жана тоо аралык ойдуңдары карбон, девон жана палеоген-неоген мезгилдеринде пайда болгон чөкмө тектерден түзүлгөн. Кен байлыктарынын ичинен облус отун-энергетика ресурстарына бай. [[Нарын дарыясы|Нарын дарыясында]] ГЭС каскады ([[Токтогул ГЭСи|Токтогул]], [[Күрпсай ГЭCи|Күрп-Сай]], [[Ташкөмүр ГЭСи|Таш-Көмүр]], [[Шамалды-Сай ГЭСи|Шамалды-Сай]], [[Үч-Коргон ГЭСи|Үч-Коргон]]) бар; Камбар-Ата I, II ГЭСтери курулууда. Таш көмүр Көк-Жаңгак, Таш-Көмүрдөн казылып алынат. [[Мунай]] менен табигый газ кендери Чаңгыр-Таш, Майлы-Суу, Избаскен, Кочкор-Атадан чыгат. Андан сырткары сурьма (Терек кени), полиметалл (Сумсар кени), марганец кенташы (Кара-Алма суусунун төмөнкү агымында) жана башка кендер да бар. Металл эмес [[Кен байлыктар|кен байлыктардан]] озокерит (Майлы-Сай), гипс (Сузак районунда) жана башка кендер чыгат. Ысык жана минералдуу булактар чыккан жерлер да арбын (Жалал-Абад, Майлы-Суу жана башка). Облустун аймагы рекреациялык ресурстарга бай; мында туристтерди кызыктыруучу Арстанбап, Кызыл-Үңкүр, Кара-Алма, Сары-Челек, Пачата сыяктуу кооз жерлер бар.

== Климаты ==
Тоолордун орографиялык түзүлүшүнүн өзгөчөлүгү арктикалык суук жана континенттик аба массаларынын аймактын климатына тийгизген таасирин кыйла басаңдатат. Жай мезгилинде бийик кырка тоолор Орто жана [[Борбордук Азия]] чөлдөрүнүн аптабын кыйла серүүндөтөт. Бирок, батыштан соккон аба агымы жана анын түн.-батыш, түштүкбатыш салаалары Түн. жана Чыгыш Ферганага тоскоолсуз кирип, облустун аймагына жана анын түрдүү ландшафттык зоналарына жагымдуу аба ырайын түзөт. Ички Теңир-Тоодо жайгашкан Кетмен-Төбө жана Тогуз-Торо өрөөндөрүнүн климаты облустун Фергана өндүрү жак бөлүгүнө караганда кыйла башкачараак. Бул өрөөндөрдө муздак тоо абасы туруп калат; декабрдан мартка чейинки темп-расынын орточо максимуму Түштүк Кыргызстандын башка метеорологиялык станцияларыныкына караганда 10°Сге төмөн болот. [[Жаан-чачын]] режими окшош болгондугуна карабастан, жааган жаан-чачындын өлчөмү менен абанын темпрасынын ортосунда айырмачылык сөзсүз болот. Аймактын деңиз деңгээлинен бийиктигине, тоо капталдарынын экспозицияларына жана рельефинин өзгөчөлүктөрүнө байланыштуу жайы ысык, жылуу, серүүн же суук болушу мүмкүн. Июлдун орточо температурасы этек тоо-адырлуу зонада 2522°С, жапыз тоолуу зонада 22-15°С, орто бийик тоолуу зонада 15-10°С, бийик тоолуу зонада 105°С, нивалдык-гляциалдык зонада 5-0°С. Жайдын биринчи жарымы жаанчыл, экинчи жарымы жана күз маалы өтө кургакчыл. Кышы жалпысынан мелүүн-суук, январдын орточо температурасы -3°Сден -15°Сге чейин. Эң төмөнкү темп-ра бийик тоолуу ойдуңдарда адатта Кызыл-Жарда (Тар ойдуңу) абсолюттук минимум -40,9°С, Чаткалда 39,8°С, ал эми ушул эле мезгилде муздак аба туруп калган ойдуңдарда Ошто -25,9°С, Кербенде(1280 м бийиктикте) -26,1°С гана болот. Ушундай эле кубулуш кышында Фергана өрөөнүндө да температуралык инверсияга байланыштуу пайда болот; тоолордо ойдуңдарга караганда жылуураак келет. Атмосфералык жаан-чачын бийиктик зоналуулук боюнча өзгөрөт жана ал ным алып келүүчү аба агымдарына карата жайгашуу экспозициясына байланыштуу. Фергана, Ат-Ойнок, Талас Ала-Тоолорунун түштүк-батыш капталдарында жаан-чачын 500-900 мм жана андан да мол жаайт. Токой-шалбаалуу талаа алкагында мелүүн-жылуу жана нымдуу жер ортолук деңиздик климат мүнөздүү, жаан-чачындын жылдык өлчөмү 500 ммден 900 ммге чейин, анын 50%и вегетация мезгилине туура келет. Чаткал системасына кирген тоолор орографиялык жактан ыктоодо жайгашкандыктан, жаан-чачынга салыштырмалуу жарды (400-500 мм), ал эми Чаткал кырка тоосунун түштүк-батыш капталына тоо аралык ички ойдуңдарындагыдай эле 300400 мм гана жаан-чачын жаайт. Жаан-чачын эң мол жааган мезгили жаз маалы, анын жылдык өлчөмүнүн 60%тен ашыгы кыш-жаз мезгилине туура келет, август-сентябрь эң аз жааган мезгил. Жаан-чачын көбүнчө жамгыр түрүндө жаайт. Тоолордо 2500-3000 мден жогору кардын өлчөмү кыйла зор (жылдык жаан-чачындын 30-50%). Кар катмарынын калыңдыгы тоо этеги-адырлуу зонада 20-25 смден, бийик тоолордо 90-100 смге чейин жетет. Фергана тоо тизмегинин кыр бөлүгүнө жакын кардын калыңдыгы 150 смдей болот.

== Суулары ==
Облустун аймагы, айрыкча Фергана тоо тизмегинин капталдары агын суу тармагынын жыштыгы жана алардын суусунун молдуулугу менен айырмаланат. Ири дарыялары: Нарын, Чаткал, Кара-Дарыя. Нарын дарыясы Фергана тоо тизмегинин тармактарын жана Чаак-Тоону кесип агат. Облустун чегинде Нарынга сол тараптан Көк-Ирим, Кемпир-Ата, Ничке-Сай жана башка, оң тараптан Толук, Торкен, Чычкан, Узун-Акмат, Кара-Суу жана башка суулар куят. Бул суулар терең өрөөндөр менен шар агып, нуктарында босоголор көп. Фергана тоо тизмегинин түштүк-батыш капталынан агып түшкөн суулардын бардыгы Кара-Дарыянын оң куймалары Чаңгет, Көгарт, КараҮңкүр, Майлы-Суу жана башка Ал эми облустун батышындагы Пачата, Чанач, Касан-Сай, Сумсар суулары Сыр-Дарыяга оң тараптан куят. Чаткал дарыясы Талас Ала-Тоосунун түштүк-батыш капталынан башталып, төмөнкү агымында кууш жана терең шаңшаардан чыга беришинде Пскем суусу менен кошулуп, Чырчык дарыясын түзөт. Анын ири куймалары: Чандалаш, Терс, Кара-Корум, Теректи-Сай жана башка Облустун дарыялары суу энергиясына өтө бай; Нарын дарыясына ГЭС каскады суу сактагычтары менен курулган. Дарыя суулары дээрлик сугатка пайдаланылат. Чаткал кырка тоосунун түндүк-чыгышындагы этек тоолорунда Сары-Челек, Көгала, Кара-Суу жана башка, Чаак-Тоонун түштүк капталдарында Кара-Көл жана башка көлдөрүнүн, дарыя өрөөндөрүн көчкү бөгөп калышынан пайда болгон тоо көлдөрү бар.

== Флорасы ==
Аймактын топурак-өсүмдүктөрү өтө ар түрдүү келип, таралышына бийиктик алкактуулук мүнөздүү. Облустун аймагынын эң жапыз бөлүгүн (деңиз деңгээлинен 500-900 м бийиктикте) шыбак-эфемердүү чөл жана жарым чөл өсүмдүктөрү (ак шыбак, ыраң, баялыш жана башка) ээлеп, анда ачык боз жана кадимки боз топурактар өөрчүйт. Бул топурактарга аз кесекчелүү борпоң структура мүнөздүү, чириндиси салыштырмалуу аз, ал эми минералдык сиңимдүү заттары арбын. Сугарганда түрдүү маданий өсүмдүктөр жакшы өсөт. Талаа өсүмдүктөрү бийик адырларды, айрым жерлерде жапыз тоолорду ээлеп, деңиз деңгээлинен 900-1300 м бийиктиктеги кеңири тилкени камтыйт. Чириндиси салыштырмалуу мол күңүрт боз топурак басымдуу. Өсүмдүктөрдөн пияз, түптүү арпа, түктүү буудайык, кызыл от, о. эле шыбак, сарындыз өсөт. Ушул эле зонада талаа жана шалбаа өсүмдүктөрүнүн арасында ксерофиттик сейрек токой, жыгач мистенин массивдери, сейрек долоно кездешет.

Деңиз деңгээлинен 1000-2200 м бийиктикте токойлуу талаа зонасы жайгашкан. Мында жаңгакмөмө жемиш токою талаалашкан шалбаалуу, бадалдуу, сейрек алмалуу жерлер менен кезектешип жатат. Токой астында кара коңур токой, бадалдар, шалбаа жана талаа өсүмдүктөрүнүн астында күңүрт боз тоо-талаа топурактары өөрчүйт. Жаңгак токоюнун астында өөрчүгөн топурак өзгөчө касиетке ээ: чириндиге бай, ал топуракка каралжын өң берип турат, жаңгак сымал структуралуу, ным сыйымдуулугу өтө зор жана башка Ошого байланыштуу, капталдардын кыйла эңкейиштигине карабай агын суулар жокко эсе, кар жана жамгыр суулары бүт кыртышка сиңип кетет. Облустун аймагынын зор аянтын (700 миң га) ээлеген жаңгак-мөмө-жемиш токоюнун чарбалык мааниси өтө зор. Ал токойлор Фергана жана Чаткал кырка тоолорунун Фергана өрөөнүн караган этек тоолорун ээлейт. Айрым жаңгак дарактары бириндеп 800 м бийиктиктен эле кездеше баштайт. Жаңгак токою деңиз деңгээлинен 1000-1200 мден 1800-1900 м бийиктикке чейин эң кеңири таралган. Жаңгак токоюнун арасында алма, алча, айвансары, карагат, итмурун, изирик жана башка дарак-бадал өсүмдүктөрү өсөт. Андан жогору 2200 м бийиктикке чейин да бирин-серин жаңгак дарактары кездешет. Жаңгак токоюнун чет жакаларында жапайы мөмө-жемиш дарактары алмурут, алча, бадам, жүзүм жана башка өсөт. Токой өсүмдүктөрү тоо капталдарынын түштүк, о. эле чыгыш экспозицияларынан башка бүт беттеринде өсүп, алар негизинен жаңгак жана жапайы мөмө-жемиш дарактарынан турат. Токойлуу талаа зонасынын ачык түштүк жана бир аз чыгыш капталдары эфемероиддүү шалбаа жана талаа менен капталган; аюу чач, пияз түптүү арпа, түктүү буудайык, кызыл от, ак сокто, кылкансыз түбү бош жана башка үстөмдүк кылат. Түрдүү чөп өсүмдүктөрүнөн бийик чатыр гүлдүүлөр аюу чач, шашыр өсөт. Кеңири аймакты ээлеген шалбаалуу талаанын бул бөлүктөрү негизинен кеч жаздагы жайкы жайыт катары пайдаланылат. Бул зонанын жантайыңкы капталдарында жана жайык кырларында кайрак эгин эгилет.
Субальп зонасы 2000-3000 м бийиктикти ээлейт. Мында субальп шалбаасы жана карагай, көк карагай, арча, кайың ж. б-дан турган токой өсүмдүктөрү кеңири таралган. Субальп зонасында күңүрт түстөгү тоо-токой жана тоо-шалбаа-талаанын күрөң, чанда кара топурак сымал топурак типтери өөрчүйт. Чөп өсүмдүктөрдөн флёмис, крестовник, шимүүр, түлкү куйрук, ак сокто жана башка өсөт. Субальп шалбаасы жайкы жайыт катары кеңири пайдаланылат. Альп зонасы кырка тоолордун бийик (3000 мден жогору) бөлүгүн ээлейт. Анда чымдак-чала чымдашкан тоо-шалбаа альп топурактары өөрчүйт. Зонанын басымдуу бөлүгүн аска, корум таш-шагылдар, чакан бөлүгүн альп шалбаасы ээлейт. Альп өсүмдүктөрүнүн ичинен эң кеңири таралганы көбүргөн басымдуулук кылган фитоценоздор болуп саналат. Көбүргөн менен кошо каз таман, козу кулак, таран жана башка да өсөт. Альп шалбаа зонасы кыска мезгилге жайыт катары пайдаланылат.

== Калкы ==
Облустун калкы республиканын калкынын 18,7%ын (2009; 993,8 миң) түзөт. Анын 23,0%ы (228,3 миң) шаарларда, калган 76,0%ы (765,5 миң) айыл-кыштактарда турат. Калкынын саны боюнча республикада Ош облусунан кийин 2-орунда. Көп улуттуу; басымдуу бөлүгү кыргыздар (2006; 71,0%), ошондой эле өзбек (24,6%), орус (1,2%), тажик (0,6%), түрк (0,6%), татар (0,5%), украин (0,1%) жана башка улуттардын өкүлдөрү да жашайт. Калктын орточо жыштыгы жалпы республиканыкына караганда бир аз жогору: 1 км2 жерге 29 адам (республикада 26) туура келет. Шаарлары: Жалал-Абад (облустун борбору, 97,2 миң), Таш-Көмүр (31,7 миң), Кара-Көл (20,8 миң), Майлы-Суу (22,8 миң), Кочкор-Ата (14,8 миң), Кербен (13,2 миң), Көк-Жаңгак (15,6 миң); шаарчалары: Кызыл-Жар (2,6), Кетмен-Төбө (1,9 миң), Көк-Таш (2,7 миң), Сумсар (6,0 миң), Терек-Сай (2,4 миң), Токтогул (16,4 миң), Шамалды-Сай (9,5 миң). Облустун калк көп жашаган айылдары (2009-жылы эл каттоо): Базар-Коргон (33,4 миң киши), Сузак (24,0 миң), Масы (13,9 миң), Казарман (9,5 миң), АлаБука (10,8 миң), Каныш-Кыя (2,4 миң).

Облустун жалпы калкынын жаш курактары боюнча бөлүнүшү: 16 жашка чейинки жаштардын саны 2006-жылы 388,1 миң адам (жалпы калктын 40,1%), эмгекке жарактуулары 510,4 миң
(53,1%), эмгек жашынан өткөндөр 62,3 миң (6,5%).

== Улуттук курамы ==
*[[Кыргыздар]] – 824 977 (71.9 %) (2016)
*[[Өзбектер]] – 289 587 (25.2 %)
*[[Орустар]] – 6 903 (0.6 %)
*[[Түрктөр]] – 6 569 (0.5 %)
*[[Тажиктер]] - 6 308 (0.5 %)
*[[Уйгурлар]] – 3 718 (0.3 %)
*[[Татарлар]] – 2 852 (0.2 %)
*[[Азербайжандар]] – 1 029 (0.08 %)
*Башка улуттар - 4 577 (0.3 %)

== Экономикасы ==
Жалал-Абад облусу экономикалык жактан өнүгүү деңгээли боюнча республикада Чүй облусунан кийинки 2-регион. Анын өнүгүшүн өнөр жай, айыл чарба, курулуш, транспорт жана байланыш, соода жана коомдук тамактануу тармактары, ал эми социалдык өсүшүн тейлөө кызмат, билим жана илим, саламаттык сактоо, маданият жана башка тармактарынын деңгээли аныктайт. Бул тармактар базар экономикасынын шартына ылайык ар түрлүү менчикке тиешелүү өндүрүштүк же тейлөөчү ишкана жана мекемелерден (өнөр жайчакан жана өнөктөш ишканалар, кооперациялар, акционердик коомдор, биржа жана фирмалар, дыйкан жана фермер чарбалары, ошондой эле жеке дыйкан чарбалары) жана башка өзүнчө ээлик кылуучу субъектилерден турат. Облуста 2009-жылдын башында чарба жүргүзүүчү субъектилердин саны 110202 болгон. Алардын 2,2%и мамлекеттик менчиктеги, 2,1%и коммуналык жана 95,7%и жеке менчиктеги ишканалар. Ишканалар түрлөрү боюнча ири (0,3%), орто (0,5%) жана чакан (1,8%), дыйкан (фермер) чарбалары (78,7%), жеке ишкерлер (18,1%) жана башка обочолонгон бөлүмчөлөр (0,6%) болуп бөлүнөт.

== Өнөр жай ==
Өнөр жай тармагында бардыгы 135 ишкана иштейт, алардын ичинен 102си өзүнчө баланста турган өнөр жайишканалары болгон (2005). Аларда 17,4 миңден ашык жумушчу иштеп, 2006-жылы 7007,8 млн сомдук (республиканын 19,5%) продукция өндүргөн. Ө. ж-дын негизги тармактары: электрэнергетика (өнөр жайпродукциясынын 54,0%ин түзөт), машина куруу (19,2%), отун (10,1%), түстүү металлургия (6,3%), жеңил (6,2%), тамак-аш (2,8%) жана башка өнөр жайтармактары. Облустун өнөр жайтармактарынан электр-энергетика, машина куруу, отун жана түстүү металлургиянын респ-дагы орду кыйла жогору.
* Электр энергетика
Облустун өнөр жайынын 54,0% продукциясын өндүрүп (республиканын электр-энергетикасынын 83,3%), 4 ишкананы камтыйт: Токтогул ГЭС каскадынын «Электрстанция» ААК (2007-жылы 1,9 млрд сомдук продукция өндүргөн), «Электрстанция» ААКтын ПСГЭСи (851,2 млн сом), «Улуттук электр» ААК (95,0 млн сом) жана «Жалал-Абад электро» АК (446,0 млн сом). Бул тармакта облустун жалпы өнөр жайында иштеген калктын 21,8%и эмгектенип, өнөр жайындагы негизги өндүрүш каражатынын (фондунун) 43,7%и топтолгон. Облуста 2008-жылы 10,5 млрд кВт-с электр энергиясы (республикадагы электр энергиясынын 89,4%и) өндүрүлгөн. Өндүрүлгөн электр энергиясынын басымдуу бөлүгү республиканын башка региондорунда пайдаланылат, чет өлкөлөргө экспорттолот.

2025-жылы Жалал-Абад аймагында энергетика жана өнөр жай тармактарындагы жаңы ивестициялык долбоорлор, анын ичинде &quot;Авлетим&quot; ГЭСин куруу, Жалал-Абад жашыл энергия долбоорун өнүктүрүү, &quot;Тегене&quot; көмүр кенин иштетүү жана [[Токтогул суу сактагычы|Токтогул суу сактагычында]] осетр балык чарбасын түзүү сунушталган&lt;ref&gt;https://www.tazabek.kg/news:2239386&lt;/ref&gt;.
* Отун өнөр жайы
Облустун үчүнчү маанилүү өнөр жай тармагы. Бул тармакта 2007-жылы өнөр жай продукциясынын 10,1%и өндүрүлгөн. Отун өнөр жай структурасына көмүр казып алуу, нефть жана жаратылыш газын өндүрүү, нефтини кайра иштетүү тармактары кирет. Көмүр казып алуу тармагында 4 ишкана иштеп, аларда 219 адам эмгектенген. 2008-жылы 44,7 миң т көмүр казылып алынган (респ-да казылып алынган көмүрдүн 9,1%и), 2005-жылы «Тегене» ЖЧКнын кубаттуулугунун 44,0%и, «Көк-Жаңгак шахтасы» МАКтын 25,8%и, «Таш-Көмүр» МАКтын 27,4%и гана пайдаланылган болсо, «Коргон-Таш» АК иштебей турган. Көмүр казып алуудагы мындай акыбалга биринчиден өндүрүлгөн көмүрдүн өздүк наркынын кымбаттыгы, экинчиден алардын сапатынын начардыгы, үчүнчүдөн аларды сатуудагы рыноктун тардыгы же жоктугу себеп болууда.
* Мунай жана табигый газ өндүрүү
Облустагы «Кыргызмунайгаз» АКсы, «Ань-Банг» ЖАК иштешкен. Алар 2008-жылы 55,0 миң т нефть (республика боюнча өндүрүүнүн 77,0%и) жана 17,3 млн м3 табигый газ (100%) өндүргөн. Облуста өндүрүлгөн жаратылыш газы Жалал-Абад, Кочкор-Ата шаарына берилип, азыраак бөлүгү Тажикстанга экспорттолот. Отун өнөр жайынын маанилүү тармактарынын бири нефтини кайра иштетүү. «Кыргыз Петролеум Компани» (КПК) биргелешкен ишканасы облуста өндүрүлгөн жана бөлөк өлкөлөрдөн ташылып келинген нефтини кайра иштетип, бензин (2007-жылы 35,0 миң т же респ-дагынын 46,7%и), дизелдик күйүүчү май (136,2 миң т же 95,8%и), мазут (220,0 миң тже 98,6%и) өндүргөн. Ишкана чыгарган нефть продуктулары республиканын түштүк райондорун толук камсыздай алат.
* Түстүү металлургия
Жалпы өнөр жай продукциясынын 6,3%ын түстүү металлургия өндүрүп, өнөр жай тармактарынын ичинен 4-орунда турат. Бул тармактын 3 ишканасы бар, алар: Макмал алтын кен комбинаты (2005-жылы 389,6 млн сомдук продукция өндүргөн; 1143 адам иштеген); «Кыргызалтын» ААКтын филиалы «Терек-Сай кени» (24,2 млн сом өндүрүп, 464 адам иштеген); «Кристалл» МАК (жарым өткөргүчтүү кристаллдык кремний жана башка түрлөрүн чыгаруучу КМШ өлкөлөрүндөгү жалгыз ишкана).
* Машина куруу жана металл иштетүү 
Өнөр жай тармактарынын ичинде 19,2% продукция өндүрүп, электр-энергетика ө. ж-нан кийинки 2-орунду ээлейт. Тармактын 19 ишканасы бар; ирилери: «Майлы-Суу электр лампа заводу» АК, «Нур» АК, ТТО з-ду, «Достук» АК, «Гидросталь-конструкция» АК, «Кыргызэлектроизолит» з-ду, ОП-36/10 ишканасы, «Жетиген» АК, «Анар» з-ду, «Ротор» чакан ишканасы жана башка Облустун машина куруу өнөр жайреспубликанын масштабында ушул тармактын 46,1% продукциясын өндүрүп, облустардын ичинен 1-орунда турат. Негизги продукциялары: электр лампалары (2007-жылы 171,2 млн даана), электр өткөрбөөчү (изоляциялоочу) материалдар (тасмалар) жана түтүкчөлөр, электр жылыткычтар, насос, автомобиль тетиктери. Бул тармакта өндүрүлгөн продукциянын көп түрү экспортко чыгарылат. «Майлы-Суу электр лампа заводу» АКтын продукциясынын 80,0%ке жакыны, «Нур» АКтын 60,0%тен ашык продукциясы экспорттолот. Негизги ишканалары Жалал-Абад, Кара-Көл, Көк-Жаңгак, Таш-Көмүр, Кочкор-Ата ш-нда, Сумсар шаарчасында жайгашкан.
* Токой, жыгаччылык жана целлюлоза-кагаз өнөр жайы
23 ишкана иштейт. Анын 18и токой өстүрүп, эмерек жана башка буюмдарды жасоого жарактуу жыгачтарды, отун даярдайт. Ал эми 5 ишкана жыгачтан эмерек жана башка буюмдарды жасоого ылайыкташкан. Негизги ишканалары: Жалал-Абад ш-ндагы «Эмерек», «Көгарт» АКтары, Базар-Коргон районундагы «Кыргыз-түрк вуд ИНДАСТРИ» биргелешкен ишканасы, токой чарбачылыгындагы чакан ишкана-цехтер жана башка Жаңгак жыгачынан, айрыкча анын уюлунан (кап) жогорку сапаттагы, баалуу, дүйнөлүк рынокко өтүмдүү эмерек жана башка буюмдарды жасоого жетишүү үчүн аракеттер көрүлүүдө.
* Курулуш материалдарын өндүрүү тармагы
12 ишкана иштейт (2007); негизги ишканалары: «Кыргызкурулушматериалдар» АК, «Темирташ» АК, темир-бетон заводу (Жалал-Абад ш-нда), «Ока-Керамика» ЖЧК (Кочкор-Атада), «Береке» АК (Майлы-Сууда), «Таш-Рабат» ЖЧК (Токтогул шаарчасында); чыгарган негизги продукциялары: темир-бетон конструкциялары, кыш, карапа, черепица, бетон, курулуш аралашмалары жана башка Айрым курулуш материалдары (кыш жана башка) Өзбекстанга (Анжиян, Наманган обл-на) сатылат.
* Жеңил өнөр жай
Жеңил өнөр жай тармагы өндүргөн продукциясынын көлөмү боюнча облустун өнөр жай структурасында 6,2%ти түзүп, 5-орунду ээлейт. Иштеген адамдардын саны боюнча тармактын респ-дагы үлүшү 17,3%, өндүргөн продукциясынын көлөмү боюнча 49,0%ти түзгөн. 2005-жылы жеңил өнөр жайтармагында 28 ишкана иштеген. Ири ишканалары: «Кыргыз пахтасы» жабык АК, «Мата» ААК, «Ак алтын» биргелешкен ишканасы, «Юнисеп Каттон-Рефинери», «Глейзер-Дунай-Нарын», «Актилек-А» ЖЧКлары жана башка Жеңил өнөр жайишканалары негизинен Жалал-Абад, Көк-Жаңгак, Майлы-Суу ш-нда, Аксы, Базар-Коргон, Ноокен, Токтогул р-ндорунда жайгашкан. Алардын чыгарган негизги продукциялары: чигитинен тазаланып таңылган пахта буласы, токулбаган кездеме, о. эле көйнөк, шым, төшөк, бут кийим жана башка Пахта буласы экспортко (негизинен Россияга) чыгарылат.
* Тамак-аш өнөр жайы
Облустун айыл чарбасында өндүрүлгөн продукцияларды кайра иштетип, эл керектөөчү товарларды, айрыкча азык-түлүктү өндүрүп, калктын муктаждыгын камсыз кылып туруучу маанилүү тармак. Анда 2006-жылы 54 ишкана иштеген. Ири ишканалары: «Келечек» АК (колбаса азыктары), «Сары алтын» (Таш-Көмүр ш-нда, ферменттелген тамеки), «Арак заводу» (41,5 млн сом), «Таттуу суу» (кондитер азыктары) АКтары, «Азиз тамеки» (ферменттелген тамеки). Ири ишканалары негизинен Жалал-Абад, Таш-Көмүр ш-нда жана Ала-Бука районунда жайгашкан. Облустун тамак-аш өнөр жай ишканалары 2008-жылы респ-да чыгарылган өсүмдүк майынын 69,6%, кондитер азыктарынын 13,5%, спирт ичимдигинин 4,8%, минералдуу суунун 20,8%, ферменттелген тамекинин 10,3%ин жана башка өндүргөн.
* Тоют чыгаруу өнөр жайы
Ун-акшак жана аралаш тоют чыгаруу өнөр жайында 2008-жылы 6 ишкана иштеп, аларда жалпы өнөр жайында иштегендердин 0,6%и эмгектенген. Негизги ишканалары Жалал-Абад шаарында жайгашкан; ири ишканалары: «Дан-ЮГ», «Марьям и Ко» ЖЧКлары, «Азретайып», Таш-Көмүр шаарындагы «Техник» АКтары жана башка Облустун башка ишканалары да бул тармактын кошумча продукцияларын чыгарат; ошондой эле облустун шаарларында, райондорунда, айыл-кыштактарында жеке менчик тегирмендер ун-акшак тартышат. 2008-жылы облуста 70,5 миң т ун чыгарылып, ал республикада өндүрүлгөн ундун 22,4%ин түзгөн.
Полиграфия өнөр жайынын 5 ишканасы иштейт; алар Жалал-Абад, Таш-Көмүр ш-ндагы басмаканалар жана чакан ишкана. Негизги продукциялары: китеп, гезит, бланк, этикетка жана башка ИДПнин 49,9%и а. ч-га туура келет. 2008-жылы 46 а. ч. кооперациясы, 2 орток дыйкан чарбасы, 4 АК, 8,2 миң жеке дыйкан (фермер) субъектилери катталып, алар 18467,5 млн сомдук продукция өндүргөн (республиканын жалпы продукциясынын 16,4%). А. ч-нда өндүрүлгөн продукциянын 62,4%и дыйканчылыкка туура келет, ал пахта, тамеки жана жашылча өстүрүүгө адистешкен. Кийинки жылдарда облустун жеринде кант кызылча жана май алынуучу өсүмдүктөр өстүрүлө баштады.
== Айыл чарбасы ==
Айыл чарбага жарактуу жери 1857,3 миң га, анын 9,0%и (167,1 миң га) айдоо, 0,5%и (9,2 миң га) көп жылдык мөмө-жемиш дарактары, 2,1%и (39,0 миң га) чабынды жана 88,4%и (1642,1 миң га) жайыт (2008). Эгин аянты 875,5 миң га болуп (респ-дагы эгин аянтынын 14,6%и), анда 72,9 миң га дан (12,4%), 22,9 миң га пахта (67,5%), 4,5 миң га тамеки (31,0%), 5,6 миң га картөшкө (8,1%), 7,2 миң га жашылча (15,3%), 13,5 миң га тоют (8,0%), 19,9 миң га май алынчу өсүмдүктөр (34,8%), калган 1,1 миң га жерге бакча өсүмдүктөрү эгилген. Булардан башка облустун жеринде 6,8 миң га мөмө-жемиш бактары (14,0%), 1,3 миң га жүзүм (16,7%) аянты болгон. 2008-жылы 234,9 миң т дан (респ-кадагынын жалпы 15,5%), 63,2 миң т пахта (66,6%), 1,1 миң т тамеки (8,1%), 96,6 миң т картөшкө (7,2%), 153,1 миң т жашылча (18,6%), 18,9 миң т бакча өсүмдүктөрү (28,8%), 39,5 миң т мөмө-жемиш (21,3%) жана 6,2 миң т жүзүм (23,4%) алынган.
* Мал чарба тармагы
Айыл чарба продукциясынын 37,1%ин өндүрөт. Облустун бардык чарбаларында 2009-жылдын 1-январында малдын саны миң баш менен эсептегенде: уй 241,3 (республиканын 19,7%), кой менен эчки 855,3 (19,0%), жылкы 51,6 (16,0%), чочко 0,9 (1,4%), үй куштары 756,4 (14,2%) болгон. Облустун мал чарбасынан 2008-жылы тирүү салмакта эсептегенде 46,8 миң т эт (республикада өндүрүлгөн эттин 14,1%и), 234,5 миң т чийки сүт (17,4%), 1,7 миң т жүн (14,5% ) жана 37,8 млн даана жумуртка (10,2%) өндүрүлгөн.

== Транспорту ==
Жалал-Абад облусунда автомобиль, темир жана аба жолдор жана куур транспорту бар. Алардын ичинен негизги орунду автомобиль транспорту ээлейт. 2000-жылы автомобиль транспорту менен 4971,9 миң т жүк (респ-дагы жүктүн 13,6%и), 461,6 млн жүргүнчү (10,6%) ташылган. Автомобиль жолунун негизин Бишкек Ош жолу түзөт. Андан башка Жалал-Абад Казарман, Үч-Коргон Кербен Ала-Бука Каныш-Кыя жана башка автомобиль жолдору жана Кара-Суу Жалал-Абад Көк-Жаңгак жана Наманган (Өзбекстан) Үч-Коргон Таш-Көмүр темир жол тармактары өтөт. Алардын узундугу чектелүү болгону менен башка өлкөлөр менен экономикалык байланыш түзүүдө мааниси чоң. Кочкор-Ата шаарчасынан ЖалалАбад ш-на чейин газ кууру жеткирилген. Жалал-Абад шаарында, Казарман, Кербен, Каныш-Кыя кыштагында аэропорттор иштеп, алардын Бишкек менен аба жол каттамы бар. Жалал-Абад  шаары Каракол, Чолпон-Ата шаары жана Казарман кыштагы менен жалпы аба жолдору аркылуу байланышат. Облустагы бардык шаарлар жана райондун борборлору облустун борбору Жалал-Абад шаары менен аба, кабель жана радиореле линиясы аркылуу байланышат. Облуста калкка кызмат көрсөтүүнүн жалпы көлөмү 2008-жылы 1199,6 млн сомду түзүп, республиканыкынын 7,1%ине барабар болгон.

2025-жылы Жалал-Абад облусунда келечектеги Чыгыш-Батыш транспорттук коридорунун негизги элементи болгон [[Кытай]]-[[Кыргызстан]]-[[Өзбекстан]] эл аралык [[темир жол]] долбоорунун алкагында туннель курулушу башталган&lt;ref&gt;https://economist.kg/transport/2025/04/29/v-dzhalal-abadskoi-oblasti-nachali-stroitielstvo-tonnielia-zhielieznoi-doroghi-knr-kr-ruz/&lt;/ref&gt;. Бул долбоор [[Борбордук Азия]] өлкөлөрүн Кытай менен байланыштырып, аймактын транзиттик потенциалын кеңейте турган жаңы транспорттук-логистикалык коридордун бир бөлүгү катары каралууда.

== Маданий турмушу ==
Облуста 13 ЖОЖ бар; анда 22,3 миң студент билим алып, аларда 970 окутуучу (анын ичинен 9 илимдин доктору, 67 илимдин кандидаты) иштеген. Ошондой эле 8 атайын орто (3,5 миң студент; 292 окутуучу), 22 кесиптик-техниктик (5,0 миң окуучу) окуу жайлары жана жалпы билим берүүчү 416 мектеп (221,3 миң окуучу; 14,1 миң мугалим) бар. Облус боюнча 293 мектепте кыргыз, 6 мектепте орус жана 38инде өзбек тилдеринде, ал эми 74 мектепте сабактар кыргыз, орус, өзбек тилдеринде окутулат.
Облус боюнча 92 клуб тибиндеги мекемелер, 3 автоклуб, 189 массалык китепканалар (2,0 млн нуска китеп жана журналдары менен), 11 ар түрдүү музейлер, а. и. Аксыдагы жана Тогуз-Тородогу тарых-мекен таануу музейлери, Сузак районунда Барпынын үй-музейи жана башка бар. Алардан башка балдардын 14 муз., 4 көркөм өнөр, 1 көркөм сүрөт мектептери, Жалал-Абад ш-ндагы Барпы атындагы кыргыз драма театры, Т. Тыныбеков атындагы филармония жана башка бар. Облусунун радио уктуруу жана телекөрсөтүү студиясы иштейт. 2006-жылы облуста 309 мед. дарылоо мекемеси болгон, анын 261и айылдык амбулаториялар, ооруканалар, фельдшердик-акушердик пункттар. Бардык мед. мекемелеринде 1664 врач (10 миң адамга 19 врач), 7066 мед. орто билимдүү кызматкер (81), 7700 орундуу койка (10 миң адамга 89 койка) болгон. Кийинки жылдарда ири ооруканаларда акы төлөп дарылануучулар үчүн атайын палаталар иштей баштады.

Жалал-Абад ш-нын жанында дарылык касиети жогору болгон минералдуу суунун базасында Жалал-Абад курорту иштейт. Облустун аймагы жаратылыш шартынын кооздугу, кен байлыктарынын ар түрдүүлүгү жана тарыхый эстеликтеринин сакталышы менен белгилүү. Дүйнө жүзүндөгү жаңгак токойлордун ичинен эң зор аянтты ээлеген белгилүү Түштүк Кырг-н жаңгак жана жемиш токоюнун 90%и облустун аймагында. Сары-Челек көлүнүн айланасы, Аркыт, Арстанбап, Кызыл-Үңкүр, Кара-Алма жана башка жерлердин кооздугун айрыкча белгилөөгө болот. Облустун аймагында таш доорунда адам жашаган Кара-Суу тургун жайы, Саймалы-Таш (б. з. ч. 2-к. б. з. 8-к.) жана Чаар-Таштагы таш бетине чегилген сүрөт-эстеликтер, Торкен көрүстөнүнүн (1-5-к.) калдыктары, 10-12-кылымдагы Күлбөс-Хан, Чанчар-Хан жана Тогуз-Торо шаар-чептеринин чалдыбарлары, Шах-Фазил (12-к.), Арстан бабанын (16-к.) кабырлары, Ыдырыс пайгамбардын күмбөзү (19-к-дын башы) жана акыркы жылдарда калыбына келтирилип, кайра курулган Курманбек баатырдын күмбөзү бар.

== Окуу жайлары ==
*  [[Жалал-Абад мамлекеттик университети]]
*  Жалал-Абад медицина окуу жайы
*  [[Жалал-Абад шаарындагы эл-аралык университет|Кыргызстан эл аралык университети Жалал-Абад институту]]
*  Экономика жана ишкердик Университети
*  Жалал-Абад маданият техникуму
*  Жалал-Абад педагогика окуу жайы
* [[Жалал-Абад областтык китепкананын тарыхы|Жалал-Абад областтык китепкана]]

== Колдонулган адабияттар ==
* “Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 3-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2011. ISBN 978–9967–14–074–5

== Шилтемелер ==
{{Kyrgyzstanprovinces}}

[[Категория:Жалал-Абад облусу| ]]</text>
      <sha1>gyk7lw9mvxq1baxtrazgbcjz9oxqoqc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Чүй облусу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3609</id>
    <revision>
      <id>652803</id>
      <parentid>647937</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T13:29:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>652803</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47033" sha1="4e7qkg75solxbeq3g1dkm555r4qjssf" xml:space="preserve">{{Административдик бирдик
 |Түс1                   = {{Түс|Кыргызстан}}
 |Кыргызча аталышы       = Чүй облусу
 |Өздүк аталышы          = 
 |Герб                = Coat of arms of Chuy province.svg
 |Желек                 = Flag of Chuy Province.svg
 |Белгинин көлөмү        = 
 |Желектин көлөмү        = 
 |Белгинин аты           = 
 |Желектин аты           = 
|Сүрөт                                        = Alamudun River, Alamudun gorge, Chuy region, Kyrgyzstan.jpg
|Сүрөттүн туурасы                             = 280px
|Сүрөттүн баяны                               = 
 |Өлкө                   = [[Кыргызстан]]
  |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |region                = 
  |type                  = 
  |деңгээл               = 
  |CoordScale            =  
 |Гимни                  = 
 |Абалы                  = Облус
 |Киргени                = 
 |Курамында              = 1 шаар, 8 район
 |Борбору                = [[Бишкек]]
 |Ири шаары              = 
 |Ири шаарлары           = [[Токмок]], [[Кара-Балта]], [[Кант (шаар)|Кант]]
 |Түзүлгөн убакыты       = [[21-ноябрь]], [[1939-жыл]]
 |Таратылган убакыты     = 
 
  |Башчынын түрү         = Губернатору
 |Башчысы2               = 
  |Башчынын түрү2        = 
 |ИДӨ                    = 
  |ИДӨ жылы              = 
  |ИДӨ бойунча оруну             = 
  |Жан башына алынган ИДӨ оруну  = 
 |Тили                           = [[Кыргыз тили]], [[орус тили]]
 |Тилдери                        = 
 |Калкы                          = 959 884&lt;ref&gt;{{Cite web |title=2014-жылга карата Кыргыз Республикасынын Улуттук Статистикалык Комитетинин маалыматы |url=http://www.stat.kg/stat.files/tematika/%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84/%D0%9A%D1%8B%D1%80%D0%B3%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%20%D0%B2%20%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%B0%D1%85/%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%B8%D0%BE%D0%BD.pdf |access-date=2011-07-22 |archive-date=2011-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722132638/http://www.stat.kg/stat.files/tematika/%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84/%D0%9A%D1%8B%D1%80%D0%B3%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%20%D0%B2%20%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%B0%D1%85/%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%B8%D0%BE%D0%BD.pdf |dead-url=yes |accessdate=2016-05-10 |archivedate=2011-07-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110722132638/http://www.stat.kg/stat.files/tematika/%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84/%D0%9A%D1%8B%D1%80%D0%B3%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%20%D0%B2%20%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%B0%D1%85/%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%B8%D0%BE%D0%BD.pdf }}&lt;/ref&gt;
  |Санак жылы                    = 2020
  |Пайызы                        = 
  |Калктын саны бойунча оруну    = 
  |Жыштыгы                       = 40,5
  |Жыштыгы бойунча оруну         = 
  |Улуттук курамы                = 
  |Диний курамы                  = 
 |Жер аянты                      = 20,2 миң
  |Жер аянтынын пайызы           = 
  |Жер аянты боюнча оруну        = 
 |Максималдуу бийиктиги          = 4895
 |Орточо бийиктиги               = 
 |Минималдуу бийиктиги           = 550
 |Көлөмү                         = 
 |Узундугу                       = 
 |Карта                          = Chuy Province in Kyrgyzstan.svg
 |Картанын көлөмү                = 330
 |Акимчилик бирдигинин картасы   = 
  |Акимчилик бирдигинин картасынын көлөмү  = 
 |Саат алкагы                    = [[UTC+6]]
 |Аббревиатура                   = 
 |ISO                            = KG-C
 |FIPS                           = 
 |Телефон коду                   = 
 |Почто индекстери               = 
 |Интернет-домени                = 
 |Унаа коду                      = C, S, 08
 |Сайты                          = http://gov.btour.kg/chuy/
 |Commons түрмөгү                = Chuy Province
 |Түшүндүрмөлөр                  = 
}}

'''Чүй облусу''' — Кыргызстандын түндүк жагында Чүй өрөөнүндө жайгашкан, [[1939|1939-жылында]] 21-ноябрда СССР Жогорку Советинин Президиумунун Указы менен Фрунзе облусу болуп түзүлүп, 1959-жылы жоюлган. 1990-жылы республикалык баш ийүүдөгү райондордон азыркы аталыш менен калыбына келтирилген.

Түндүк жана батыштан [[Казакстан Республикасы]] менен, түштүк-батыштан [[Талас облусу|Талас]], [[Жалал-Абад облусу|Жалал-Абад]], түштүгүнөн [[Нарын облусу|Нарын]], түштүк-чыгышта Кыргызстандын [[Ысык-Көл облусу|Ысык-Көл]] облустары менен чектешет.

== Географиясы ==
Ал [[Чүй өрөөнү|Чүй]], [[Чоң Кемин|Чоң-Кемин]], [[Кичи-Кемин]] жана [[Суусамыр өрөөнү|Суусамыр]] өрөөндөрүнүн аймактарын, [[Кыргыз Ала-Тоо|Кыргыз Ала-Тоосунун]], [[Иле Ала-Тоосу|Иле Ала-Тоосунун]], [[Күнгөй Ала-Тоо|Күнгөй Ала-Тоосунун]] капталдарын камтыйт.

Деңиз деңгээлинен 550-4895 метр бийиктикте жайгашкан.

== Облусттун шаарлары ==
[[Чүй облусу]]нун акимий борбору [[Бишкек]] шаары болуп саналат, ал дагы [[Кыргызстан]] Республикасынын борбору. [[Бишкек]] республикалык баш ийүүдөгү шаары болгондуктан, [[Чүй облусу]]нун курамына кирбейт. Демек, облус боюнча статистикада (калк ж.б.) Бишкек шаары боюнча сандар жок.

Ири шаарлары: [[Токмок]] (2003-2007-жылдары облустун мурдагы борбору), [[Кант (шаар)|Кант]] жана [[Кара-Балта]].

Облуста 4 шаар, 5 шаар түрүндөгү айыл, 105 айыл өкмөтү, 327 айыл бар.[[Чүй облусу]] Респ-нын түн. бөлүгүн ээлейт. Түн. ж-а батышынан Казакстан, түш.-батышынан Талас, түштүгүнөн Жалалабат, Нарын, чыгышынан Ысыккөл облустары м-н чектешет. Облуста 8 адм. район ([[Аламүдүн]], [[Жайыл]], [[Кемин]], [[Москва району]], [[Панфилов району]], [[Сокулук]], [[Чүй]], [[Ысыката]]), 4 шаар ([[Токмок]], [[Кант]], [[Кара-Балта]], [[Шопоков]]), 5 шаарча ([[Актүз]], [[Борду]], [[Кайыңды]], [[Кемин]], [[Орловка]]), 105 айыл өкмөтү, 327 кыштак бар. Облустун чегинде респ- нын борбору - Бишкек ш. жайгашкан. Аянты 20,2 миң км2. Калкы 758,1 миң (2002). Борбору - [[Токмок]] ш. (2003). 1939-ж. чейин облустун азыркы чегинде түрдүү адм.-айм. системалар (округ, кантон, болуштук ж. б.) болгон. 1939-59-ж. Фрунзе облусу; 1959-90-ж. респ-га тике баш ийген райондор, 1990-жылдын 14-декабрынан [[Чүй облусу]]. Табияты. Облустун аймагын [[Чүй]], тоо аралык [[Чоң Кемин]] ж-а [[Суусамыр]] өрөөндөрү, о. эле аларды чектеп жаткан [[Иле]], [[Кыргыз]], [[Күнгөй]], [[Талас]] Алатоолорунун, [[Суусамыр]], [[Жумгал]] кырка тоолорунун капталдары түзөт. Абсолюттук бийиктиги 550 мден (Чүй өрөөнүнүн [[Камышановка]] кыш. туштагы түн. чет-жакасы) 4895 мге чейин ([[Кыргыз]] Ала- тоосундагы [[Аламүдүн]] чокусу). Облустун аймагынын басымдуу бөлүгүн Чүй өрөөнү ээлейт. Өрөөн негизинен түн.-батышты карай эңкейиш келип, батыш ж-а ортоңку бөлүктөрү Чүй д-на жакындаганда дээрлик жайык түздүккө айланат. Андан жогору адырлар ж-а дөңсөөлөр (айрыкча Бишкек ш. тушта), этек тоолор көтөрүлүп турат. Алар- дын 1-тилкеси [[Аларча]], [[Аламүдүн]] ж-а [[Норус]] сууларынын өрөөндөрү м-н тилмеленет, айрым дөңсөөлөрдү – [[Бешкүнгөй]] (бийикт. 1150 мге чейин), [[Басбөлтөк]] (1400 м), [[Шороба]]- шат (1750 м) ж. б. пайда кылат. Андан түштүгүрөөк, этек тоолордон бийигирээк этек тоо-дөбө-дөңсөөлөрдүн 2-тилкеси созулуп жатат. Аларды 1-тилкеден кеңдик багытта жаткан Байтик өрөөнү бөлүп турат. Кыргыз Алатоосунун капталдары асимметриялык түзүлүштө: түш. капталдары кыска ж-а тик, түндүгү жазы, айрым айрыктары 20 кмге жетип, өрөөн капчыгайлуу; ирилери: [[Ашмара]], [[Кара-Балта]], [[Аксуу]], [[Сокулук]], [[Аларча]], [[Аламүдүн]], [[Ысыката]], [[Кегети]], [[Шамшы]], [[Коңорчок]], [[Байдамтал]], [[Түн]]. ж-а Чыгыш Каракол ж. б. 3500 м бийиктиктен жогору аска-таштуу, кар-мөңгүлүү алкак башталат. [[Чүй]] өрөөнү чыгышта [[Кичи Кемин]] өрөөнүнө өтөт. Чыгышта Иле ж-а [[Күнгөй]] Алатоолорунун аралы- гында [[Чоң Кемин]] өрөөнү жайгашкан. Аталган тоолор чыгышта бири-бирине жакында- шып, [[Кемин]]-[[Челек]] тоо тоомун пайда кылат. [[Чоң Кемин]] өрөөнүнүн чыгышында Көгой- рок жайлоосу бар. Ал эми облустун түш. бөлүгүн Кырг-ндагы ири жайлоолордун бири [[Суусамыр]] өрөөнү ээлейт. Ал деңиз деңг. 2000–3200 м бийиктикте жайгашкан. Өрөөн батышты карай кууштап, таманы бийиктейт. Батышы Дубанкечүү өрөөнү, борб. бөлү- гү – [[Суусамыр]], чыгышы [[Батыш Каракол]] өрөөнү деп аталат. Кен байлыктарынан алтын ([[Талдыбулак]], [[Далпраң]], [[Камоотөр]]), темир, титан, хром, никель, коргошун, цинк, сейрек кездешүүчү элементтер (Актүз) бар. Металл эмес кендер да арбын: кум, чопо, мергель, туз, тальк, гранит-сиенит, акиташ теги, мрамор, гранит, кварцит. Тектон. жаракаларга тутумдаш жерлерден минералдуу, ысык суулар жер бетине агып чыгат ([[Ысыката]], [[Аламүдүн]], [[Аксуу капчыгайларында]]).Климаты ар түрдүүлүгү м-н өзгөчөлөнөт. Түндүгүндөгү түзөң бөлүгүнүн климаты континенттик, кургак, жайы ысык, кышы мелүүн, суук. Июлдун орт. темп-расы 17–25°С, январдыкы –7°С. Жылдык орт. жаан-чачыны 270-400 мм. Бийик жайгашкан Суусамыр өрөөнүндө июлдун орт. темп-расы 13–14°С, январдыкы –20…–21°С, жылдык жаан-чачы- ны 350–370 мм. Тоо капталдары бийиктеген сайын абанын темп-расы төмөндөп, жаан- чачындын (айрым тоолордун түндүккө ж-а батышка караган капталдарында) өлчөмү арбыйт. [[Кыргыз Ала-Тоо]]сунда жалпы аянты 520 км2 жеткен 582 мөңгү бар, көбү борбордук бөлүгүндө. [[Чоң Кемин]] суусунун башы мөңгү чордону болуп саналат.

== Улуттук курамы ==
Экономикалык миграциянын натыйжасында орустар, украиндер жана башка жергиликтүү эмес улуттар азайганы менен аймактын улуттук курамы дагы эле өтө аралаш мүнөзгө ээ.
*[[Кыргыздар]] – 575,359 (64.8 %) (2016) 
*[[Орустар]] – 142,715 (16.0 %)
*[[Дунгандар|Дуңгандар]] – 57,828 (6.5 %)
*[[Уйгурлар]] – 16,999 (1.9 %)
*[[Өзбектер]] – 16,459 (1.8 %)
*[[Казактар]] – 13,140 (1.4 %)
*[[Түрктөр]] – 11,533 (1.2 %)
*[[Азербайжандар]] – 11,519 (1.2 %)
*[[Украиндер]] – 6,002 (0.6 %)
*[[Татарлар]] – 5,866 (0.66 %)
*[[Немистер]] – 5,132 (0.57 %)
*[[Корейлер]] – 4,023 (0.45 %)
*[[Тажиктер]] - 3,240 (0.36 %)
*[[Чечендер]] - 1,167 (0.13 %)
*[[Белорустар]] - 418 (0.04 %)
*[[Армяндар]] - 215 (0.02 %)
*[[Молдавандар|Молдовандар]] - 185 (0.02 %)
*[[Түркмөндөр]] - 136 (0.015 %)
*[[Грузиндер]] - 102 (0.011 %)
*[[Литтер]] - 62 (0.006 %)
*[[Латыштар]] - 49 (0.005 %)
*[[Эстондор]] - 42 (0.004 %)
*[[Жөөттөр]] - 36 (0.004 %)
*Башка улуттар - 15,253 (1.71 %)

== Административдик-аймактык түзүлүшү ==
{{Кошумча караңыз|Кыргызстандын административдик-аймактык түзүлүшү}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Карта !! Аталыш !! Туу, герб !! Туруктуу калк&lt;br&gt;2021, адам&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.stat.kg/kg/statistics/download/operational/825/|title=Кыргыз Республикасынын облустарынын, райондорунун, шаарларынын, шаарчаларынын, айыл аймактарынын жана айылдарынын калкынын саны|website=Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети}}&lt;/ref&gt;!! Баш йиген айыл аймактар (а. а.), шаарлар
жана шаар тибиндеги посёлоктор{{sfn|Мамлекеттик классификатор|11.05.2021|барактар=64—78}}
!Айыл аймактарга жана шаарларга кирген айылдар
|-
| rowspan=&quot;17&quot; | [[Файл:Kyrgyzstan Alamüdün Raion.png|100px|center]] || rowspan=&quot;17&quot; align=&quot;center&quot; | [[Аламүдүн району]]|| rowspan=&quot;17&quot; align=&quot;center&quot; | жок || rowspan=&quot;17&quot; align=&quot;center&quot; | 188 484 || Ак-Дөбө айыл аймагы
|[[Кайырма, Аламүдүн району|Кайырма а.]], [[Молдовановка, Аламүдүн району|Молдовановка а.]]
|-
|Ала-Арча айыл аймагы
|[[Мраморное, Аламүдүн району|Мраморное а.]], [[Рассвет, Аламүдүн району|Рассвет а.]]
|-
|Аламүдүн айыл аймагы
|[[Аламүдүн|Аламүдүн а.]], [[Садовое, Аламүдүн району|Садовое а.]]
|-
|Арашан айыл аймагы
|[[Арашан, Аламүдүн району|Арашан а.]], [[Татыр, Аламүдүн району|Татыр а.]]
|-
|Байтик айыл аймагы
|[[Байтик, Аламүдүн району|Байтик а.]], [[Арчалы, Аламүдүн району|Арчалы а.]], [[Байгелди, Аламүдүн району|Байгелди а.]], [[Баш-Кара-Суу, Аламүдүн району|Баш-Кара-Суу а.]], [[Кашка-Суу, Аламүдүн району|Кашка-Суу а.]]
|-
|Васильевск айыл аймагы
|[[Васильевка, Аламүдүн району|Васильевка а.]], [[Виноградное, Аламүдүн району|Виноградное а.]], [[Полевое, Аламүдүн району|Полевое а.]], [[Привольное, Аламүдүн району|Привольное а.]]
|-
|Грозденск айыл аймагы
|[[Гроздь, Аламүдүн району|Гроздь а.]], [[Ат-Башы, Аламүдүн району|Ат-Башы а.]], [[Бирдик, Аламүдүн району|Бирдик а.]], [[Экинчи Беш Жылдык, Аламүдүн району|Экинчи Беш Жылдык а а.]], [[Лесное, Аламүдүн району|Лесное а.]]
|-
|Кара-Жыгач айыл аймагы
|[[Кара-Жыгач, Аламүдүн району|Кара-Жыгач а.]], [[Бек-Тоо, Аламүдүн району|Бек-Тоо а.]]
|-
|Көк-Жар айыл аймагы
|[[Көк-Жар, Аламүдүн району|Көк-Жар а.]]
|-
|Лебидиновск айыл аймагы
|[[Лебединовка, Аламүдүн району|Лебидиновка а.]], [[Восток, Аламүдүн району|Восток а.]], [[Дачное, Аламүдүн району|Дачное а.]]
|-
|Ленин айыл аймагы
|[[Ленин, Аламүдүн району|Ленин а.]], [[Константиновка, Аламүдүн району|Константиновка а.]], [[Мыкан, Аламүдүн району|Мыкан а.]]
|-
|Маевский айыл аймагы
|[[Маевка, Аламүдүн району|Маевка а.]]
|-
|Октябрь айыл аймагы
|[[Октябрь, Аламүдүн району|Октябрьское а.]], [[Лубяное, Аламүдүн району|Лубяное а.]], [[Чүй, Аламүдүн району|Чүй а.]]
|-
|Пригород айыл аймагы
|[[Пригородное, Аламүдүн району|Пригородное а.]], [[Достук, Аламүдүн району|Достук а.]], [[Озерное, Аламүдүн району|Озёрное а.]], [[Степное, Аламүдүн району|Степное а.]]
|-
|Төмөнкү Ала-Арча айыл аймагы
|[[Төмөнкү Ала-Арча, Аламүдүн району|Төмөнкү Ала-Арча а.]]
|-
|Таш-Дөбө айыл аймагы
|[[Таш-Дөбө, Аламүдүн району|Таш-Дөбө а.]], [[Заречное, Аламүдүн району|Заречное а.]], [[Малиновка, Аламүдүн району|Малиновка а.]], [[Сүймөнкул Чокморов, Аламүдүн району|Сүймөнкул Чокморов атындагы а.]]
|-
|Таш-Мойнок айыл аймагы
|[[Таш-Мойнок, Аламүдүн району|Таш-Мойнок а.]], [[Кой-Таш, Аламүдүн району|Кой-Таш а.]], [[Беш-Күңгөй, Аламүдүн району|Беш-Күңгөй а.]], Тоолу Маевка а., [[Кызыл-Бирдик|Кызыл-Бирдик а.]], [[Подгорное, Аламүдүн району|Подгорное а.]], [[Прохладное, Аламүдүн району|Прохладное а.]]
|-
| rowspan=&quot;13&quot; | [[Файл:Kyrgyzstan Jayyl Raion.png|100px|center]] || rowspan=&quot;13&quot; align=&quot;center&quot; | [[Жайыл району]]|| rowspan=&quot;13&quot; align=&quot;center&quot; | жок || rowspan=&quot;13&quot; align=&quot;center&quot; | 112 211 || '''[[Кара-Балта|Кара-Балта шаары]]'''
|align=&quot;center&quot; | жок
|-
|Ак-Башат айыл аймагы
|[[Ак-Башат, Жайыл району|Ак-Башат а.]], [[Айдарбек, Жайыл району|Айдарбек а.]], [[Арал, Жайыл району|Арал а.]], [[Новониколаевка, Жайыл району|Новониколаевка а.]]
|-
|Жайыл айыл аймагы
|[[Алексеевка, Жайыл району|Алексеевка а.]], [[Жайыл, Жайыл району|Жайыл а.]]
|-
|Кара-Суу айыл аймагы
|[[Кара-Суу, Жайыл району|Кара-Суу а.]], [[Ставрополовка, Жайыл району|Ставрополовка а.]]
|-
|Красновосточный айыл аймагы
|[[Калинин, Кара-Суу району|Калинин а.]], [[Калдык, Жайыл району|Калдык а.]], [[Кара-Дөбө, Жайыл району|Кара-Дөбө а.]]
|-
|Кызыл-Дыйкан айыл аймагы
|[[Кызыл-Дыйкан, Жайыл району|Кызыл-Дыйкан а.]], [[Петропавловка, Жайыл району|Петропавловка а.]]
|-
|Полтавск айыл аймагы
|[[Полтавка, Жайыл району|Полтавка а.]], [[Малтабар, Жайыл району|Малтабар а.]], [[Орто-Суу, Жайыл району|Орто-Суу а.]]
|-
|Сары-Булак айыл аймагы
|[[Сары-Булак, Жайыл району|Сары-Булак а.]], [[Моңолдор, Жайыл району|Моңолдор а.]]
|-
|Сары-Коо айыл аймагы
|[[Алтын, Жайыл району|Алтын а.]], [[Жекен, Жайыл району|Жекен а.]], [[Жон-Арык, Жайыл району|Жон-Арык а.]], [[Ийри-Суу, Жайыл району|Ийри-Суу а.]], [[Фёдоровка, Жайыл району|Фёдоровка а.]], [[Эриктүү, Жайыл району|Эриктүү а.]]
|-
|Сосновск айыл аймагы
|[[Сосновка, Жайыл району|Сосновка а.]]
|-
|Степнинск айыл аймагы
|[[Степное, Жайыл району|Степное а.]]
|-
|Суусамыр айыл аймагы
|[[Суусамыр, Жайыл району|Суусамыр а.]], [[Кайсар, Жайыл району|Кайсар а.]], [[Биринчи Май, Жайыл району|Бринчи Май а.]], [[Тунук, Жайыл району|Тунук а.]], [[Кожомкул, Жайыл району|Кожомкул а.]], [[Каракол, Жайыл району|Каракол а.]], [[Кызыл-Ой, Жайыл району|Кызыл-Ой а.]]
|-
|Талды-Булак айыл аймагы
|[[Бекитай, Жайыл району|Бекитай а.]], [[Бөксө Жол, Жайыл району|Бөксө-Жол а.]], [[Кайырма, Жайыл району|Кайырма а.]], 
|-
| rowspan=&quot;14&quot; | [[Файл:Kyrgyzstan Kemin Raion.png|100px|center]] || rowspan=&quot;14&quot; align=&quot;center&quot; | [[Кемин району]]|| rowspan=&quot;14&quot; align=&quot;center&quot; | [[Файл:Coat of arms of Kemin District.svg|50px|center]] || rowspan=&quot;14&quot; align=&quot;center&quot; | 48 360 || '''[[Кемин|Кемин шаары]]'''
|align=&quot;center&quot; | жок
|-
|[[Орловка, Кемин району|'''Орловка шаары''']]
|align=&quot;center&quot; | жок          
|-
|''Борду шаар тибиндеги посёлок''
|align=&quot;center&quot; | жок
|-
|Ак-Түз айыл аймагы
|[[Ак-Түз, Кемин району|Ак-Түз а.]]
|-
|Алмалуу айыл аймагы
|[[Алмалуу, Кемин району|Алмалуу а.]], [[Борду, Кемин району|Борду а.]], [[Кызыл-Суу, Кемин району|Кызыл-Суу а.]]
|-
|Боролдой айыл аймагы
|[[Боролдой, Кемин району|Боролдой а.]]
|-
|Дүйшеев айыл аймагы
|[[Кичи-Кемин, Кемин району|Кичи-Кемин а.]]
|-
|Жаңы-Алыш айыл аймагы
|[[Жаңы-Алыш, Кемин району|Жаңы-Алыш а.]]
|-
|Ильичевск айыл аймагы
|Ильичевское а., [[Жаңы-Жол, Кемин району|Жаңы-Жол а.]], [[Советское, Кемин району|Советское а.]]
|-
|Кара-Булак айыл аймагы
|[[Кара-Булак, Кемин району|Кара-Булак а.]], [[Алтымыш, Кемин району|Алтымыш а.]], [[Бейшеке, Кемин району|Бейшеке а.]], [[Чүй, Кемин району|Чуйское а.]]
|-
|Көк-Ойрок айыл аймагы
|[[Кайыңды, Кемин району|Кайыңды а.]], [[Короол-Дөбө, Кемин району|Кароол-Дөбө а.]], [[Тегирменти, Кемин району|Тегирменти а.]]
|-
|Кызыл-Октябрь айыл аймагы
|[[Кызыл-Октябрь, Кемин району|Кызыл-Октябрь а.]], Белый-Пикет а., [[Жел-Арык, Кемин району|Жел-Арык а.]], [[Дорожное, Кемин району|Дорожное а.]], [[Кашкелең, Кемин району|Кашкелең а.]], [[Кыз-Кыя, Кемин району|Кыз-Кыя а.]], [[Сасык-Булак, Кемин району|Сасык-Булак а.]], [[Ударник, Кемин району|Ударник а.]], [[Чолок, Кемин району|Чолок а.]]
|-
|Чоң-Кемин айыл аймагы
|[[Шабдан, Кемин району|Шабдан а.]], [[Калмак-Ашуу, Кемин району|Калмак-Ашуу а.]], [[Кызыл-Байрак, Кемин району|Кызыл-Байрак а.]], [[Тар-Суу, Кемин району|Тар-Суу а.]], [[Төрткүл, Кемин району|Төрткүл а.]]
|-
|Чым-Коргон айыл аймагы
|[[Чым-Коргон, Кемин району|Чым-Коргон а.]],[[Новомихайловка, Кемин району|Новомихайловка а.]], [[Самансур, Кемин району|Самансур а.]]
|-
| rowspan=&quot;12&quot; | [[Файл:Kyrgyzstan Moskva Raion.png|100px|center]] || rowspan=&quot;12&quot; align=&quot;center&quot; | [[Москва району]]|| rowspan=&quot;12&quot; align=&quot;center&quot; | жок || rowspan=&quot;12&quot; align=&quot;center&quot; | 103 007 || Ак-Суу айыл аймагы
|[[Ак-Башат, Москва району|Ак-Башат а.]], [[Ак-Торпок, Москва району|Ак-Торпок а.]], [[Бала-Айылчы, Москва району|Бала-Айылчы а.]], [[Кепер-Арык, Москва району|Кепер-Арык а.]], [[Мураке, Москва району|Мураке а.]], [[Төмөн-Суу, Москва району|Төмөн-Суу а.]], [[Чоң-Арык, Москва району|Чоң-Арык а.]]
|-
|Александровск айыл аймагы
|[[Александровка, Москва району|Александровка а.]], [[Беш-Өрүк, Москва району|Беш-Өрүк а.]], [[Крупское, Москва району|Крупское а.]]
|-
|Беш-Терек айыл аймагы
|[[Беш-Терек, Москва району|Беш-Терек а.]]
|-
|Беловодское айыл аймагы
|[[Беловодское|Беловодское а.]], [[Кош-Дөбө, Москва району|Кош-Дөбө а.]]
|-
|Биринчи-Май айыл аймагы
|[[Ак-Суу, Москва району|Ак-Суу а.]]
|-
|Петровск айыл аймагы
|[[Петровка, Москва району|Петровка а.]], [[Заводское, Москва району|Заводское а.]], [[Кызыл-Туу, Москва району|Кызыл-Туу а.]]
|-
|Предтеченск айыл аймагы
|[[Предтеченка, Москва району|Предтеченка а.]], [[Аң-Арык, Москва району|Аң-Арык а.]]
|-
|Садовск айыл аймагы
|[[Садовое, Москва району|Садовое а.]]
|-
|Сретенск айыл аймагы
|[[Сретенка, Москва району|Сретенка а.]], [[Большевик, Москва району|Большевик а.]], [[Заря, Москва району|Заря а.]]
|-
|Телек айыл аймагы
|[[Төлөк, Москва району|Төлөк а.]]
|-
|Целина айыл аймагы
|[[Кыз-Моло|Кыз-Моло а.]]
|-
|Чапаев айыл аймагы
|[[Ак-Сөөк, Москва району|Ак-Сөөк а.]], [[Маловодное, Москва району|Маловодное а.]], [[Спартак, Москва району|Спартак а.]]
|-
| rowspan=&quot;7&quot; | [[Файл:Kyrgyzstan Panfilov Raion.png|100px|center]] || rowspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot; | [[Панфилов району]]|| rowspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot; | жок || rowspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot; | 47 938 || '''[[Кайыңды|Кайыңды шаары]]'''
|align=&quot;center&quot; | жок
|-
|Вознесеновск айыл аймагы
|[[Вознесеновка, Панфилов району|Вознесеновка а.]], [[Орто-Кайырма, Панфилов району|Орто-Кайырма а.]], [[Эркин-Сай, Панфилов району|Эркин-Сай а.]]
|-
|Курама айыл аймагы
|[[Жайылма, Панфилов району|Жайылма а.]], [[Панфилов, Панфилов району|Панфилов а.]], [[Орто-Арык, Панфилов району|Орто-Арык а.]], [[Эфиронос, Панфилов району|Эфиронос а.]]
|-
|Күрпүлдөк айыл аймагы
|[[Күрпүлдөк, Панфилов району|Күрпүлдөк а.]], [[Киров, Панфилов району|Киров а.]], [[Ровное, Панфилов району|Ровное а.]]
|-
|Орто айыл аймагы
|[[Тельман, Панфилов району|Тельман а.]], [[Букара а. ]], [[Кум-Арык, Панфилов району|Кум-Арык а.]]
|-
|Фрунзе айыл аймагы
|[[Чалдыбар, Панфилов району|Чалдыбар а.]], [[Чолок-Арык, Панфилов району|Чолок-Арык а.]], [[Чорголу, Панфилов району|Чорголу а.]]
|-
|Чалдыбар айыл аймагы
|[[Биринчи Май, Панфилов району|Биринчи Май а.]], [[Озерное, Панфилов району|Озёрное а.]], [[Октябрь, Панфилов району|Октябрь а.]], [[Ойронду, Панфилов району|Ойронду а.]]
|-
| rowspan=&quot;20&quot; | [[Файл:Kyrgyzstan Sokuluk Raion.png|100px|center]] || rowspan=&quot;20&quot; align=&quot;center&quot; | [[Сокулук району]]|| rowspan=&quot;20&quot; | [[Файл:Coat of arms of Sokuluk.png|50px|center]] || rowspan=&quot;20&quot; align=&quot;center&quot; | 194 579 || '''[[Шопоков|Шопоков шаары]]'''
|align=&quot;center&quot; | жок
|-
|Асылбаш айыл аймагы
|[[Асылбаш, Сокулук району|Асылбаш а.]], [[Киров, Сокулук району|Киров а.]]
|-
|Ат-Башы айыл аймагы
|[[Ак-Жол, Сокулук району|Ак-Жол а.]], [[Манас, Сокулук району|Манас а.]], [[Лесное, Сокулук району|Лесное а.]], [[Төрт-Көл, Сокулук району|Төрт-Көл а.]]
|-
|Биринчи Май айыл аймагы
|[[Биринчи Май, Сокулук району, Биринчи Май айыл аймагы|Бирнчи Май а.]], [[Национальное, Сокулук району|Национальное а.]], [[Панфилов, Сокулук району|Панфилов а.]]
|-
|Военно-Антоновск айыл аймагы
|[[Военно-Антоновка|Военно-Антоновка а.]]
|-
|Гаврилов айыл аймагы
|[[Гавриловка, Сокулук району|Гавриловка а.]], [[Жангарач, Сокулук району|Жангарач а.]], [[Романовка, Сокулук району|Романовка а.]], [[Шалта, Сокулук району|Шалта а.]]
|-
|Жыңы-Жер айыл аймагы
|[[Жаңы-Жер, Сокулук району|Жаңы-Жер а.]], [[Верхневосточное, Сокулук району|Верхневосточное а.]], [[Западное, Сокулук району|Западное а.]], [[Зеленое, Сокулук району|Зелёное а.]], [[Нижневосточное, Сокулук району|Нижневосточное а.]]
|-
|Жаңы-Пахта айыл аймагы
|[[Жаңы-Пахта, Сокулук району|Жаңы-Пахта а.]], [[Ак-Кашат, Сокулук району|Ак-Кашат а.]], [[Заря, Сокулук району|Заря а.]], [[Май, Сокулук району|Май а.]], [[Мирный, Сокулук району|Мирный а.]]
|-
|Кайназарова атындагы айыл аймагы
|[[Белек, Сокулук району|Белек а.]], [[Чат-Көл, Сокулук району|Чат-Көл а.]], [[Түз, Сокулук району|Түз а.]]
|-
|Крупская атындагы айыл аймагы
|[[Жакынкы Арал, Сокулук району|Жакынкы Арал а.]], [[Алыскы Арал, Сокулук району|Алыскы Арал а.]], [[Биринчи Май, Сокулук району, Крупская айыл аймагы|Бирнчи Май а.]], Сокулук а.
|-
|Камыш айыл аймагы
|[[Камышановка, Сокулук району|Камышановка а.]]
|-
|Күнтуу айыл аймагы
|[[Күнтуу (Сокулук району)|Күнтуу а.]], [[Достук, Сокулук району|Достук а.]], [[Кичи Шалта, Сокулук району|Кичи Шалта а.]], [[Шалта, Сокулук району|Шалта а.]], [[Чоң-Жар, Сокулук району|Чоң-Жар а.]]
|-
|Кызыл-Туу айыл аймагы
|[[Кызыл-Туу, Сокулук району|Кызыл-Туу а.]], [[Кара-Сакал, Сокулук району|Кара-Сакал а.]], [[Маловодное, Сокулук району|Маловодное а.]], [[Новое, Сокулук району|Новое а.]], [[Токбай, Сокулук району|Токбай а.]]
|-
|Төмөнкү Чүй айыл аймагы
|[[Төмөнкү Чүй, Сокулук району|Төмөнкү Чүй а.]], [[Мирное, айыл|Мирное а.]], [[Садовое, Сокулук району|Садовое а.]], [[Северное, Сокулук району|Северное а.]], [[Степное, Сокулук району|Степное а.]], [[Талтак, Сокулук району|Талтак а.]]
|-
|Новопавловка айыл аймагы
|[[Новопавловка, Сокулук району|Новопавловка а.]], [[Учкун, Сокулук району|Учкун а.]]
|-
|Орок айыл аймагы
|[[Жал, Сокулук району|Жал а.]], [[Жогорку Орок, Сокулук району|Жогорку Орок а.]], [[Калтар, Сокулук району|Калтар а.]], [[Кашка-Баш, Сокулук району|Кашка-Баш а.]], [[Төмөнкү Орок, Сокулук району|Төмөнкү Орок а.]], [[Плодовое, Сокулук району|Плодовое а.]], [[Сарбан, Сокулук району|Сарбан а.]], [[Селекционное, Сокулук району|Селекционное а.]]
|-
|Саз айыл аймагы
|[[Саз, Сокулук району|Саз а.]], [[Конуш, Сокулук району|Конуш а.]]
|-
|Сокулук айыл аймагы
|[[Сокулук, айыл|Сокулук а.]]
|-
|Төш-Булак айыл аймагы
|[[Төш-Булак, Сокулук району|Төш-Булак а.]], [[Бөрүлү, Сокулук району|Бөрүлү а.]], [[Четинди, Сокулук району|Четинди а.]]
|-
|Фрунзе айыл аймагы
|[[Фрунзе, Сокулук району|Фрунзе а.]], [[Комсомол, Сокулук району|Комсомольское а.]], [[Озерное, Аламүдүн району|Озёрное а.]], [[Студенческое, Сокулук району|Студенческое а.]]
|-
| rowspan=&quot;10&quot; | [[Файл:Kyrgyzstan Chüy Raion.png|100px|center]] || rowspan=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; | [[Чүй району]]|| rowspan=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; | [[Файл:Coat of arms of Chuy district.png|50px|center]] || rowspan=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; | 54 622 || Ак-Бешим айыл аймагы
|[[Ак-Бешим, Чүй району|Ак-Бешим а.]], [[Жаңы-Жол, Чүй району|Жаңы-Жол а.]], [[Калыгул, Чүй району|Калыгул а.]]
|-
|Бурана айыл аймагы
|[[Бурана, Чүй району|Бурана а.]], [[Алга, Чүй району|Алга а.]], [[Дөң-Арык, Чүй району|Дөң-Арык а.]], [[Мээнеткеч, Чүй району|Мээнеткеч а.]]
|-
|Ибраимов айыл аймагы
|[[Кошой, Чүй району|Кошой а.]], [[Кара-Ой, Чүй району|Кара-Ой а.]], [[Кызыл-Аскер, Чүй району|Кызыл-Аскер а.]], [[Ленин, Чүй району|Ленин а.]], [[Ленин-Жол, Чүй району|Ленин-Жол а.]], [[Талды-Булак, Чүй району|Талды-Булак а.]]
|-
|Искринск айыл аймагы
|[[Искра, Чүй району|Искра а.]], [[Восточное, Чүй району|Восточное а.]], [[Жаңы-Турмуш, Чүй району|Жаңы-Турмуш а.]], [[Железнодорожное, Чүй району|Железнодорожное а.]], [[Кара-Дөбө, Чүй району|Кара-Дөбө а.]],
|-
|Кегети айыл аймагы
|[[Кегети, Чүй району|Кегети а.]], [[Арпа-Тектир, Чүй району|Арпа-Тектир а.]], [[Акматбек, Чүй району|Акматбек а.]], [[Советское, Кемин району|Советское а.]], [[Чапаев, Чүй району|Чапаев а.]]
|-
|Кош-Коргон айыл аймагы
|[[Кош-Коргон, Чүй району|Кош-Коргон а.]]
|-
|Он Бир-Жылкы айыл аймагы
|[[Он Бир-Жылга, Чүй району|Он Бир-Жылга а.]], [[Маданият, Чүй району|Маданият а.]], [[Кайырма, Чүй району|Кайырма а.]], [[Прогресс, Чүй району|Прогресс а.]]
|-
|Сайлык айыл аймагы
|[[Сайлык, Чүй району|Сайлык а.]], [[Жаңы-Чек, Чүй району|Жаңы-Чек а.]], [[Виноградное, Чүй району|Виноградное а.]]
|-
|Чүй айыл аймагы
|[[Чүй, Чүй району|Чүй а.]], [[Арал, Чүй району|Арал а.]], [[Садовое, Чүй району|Садовое а.]]
|-
|Шамшы айыл аймагы
|[[Шамшы, Чүй району|Шамшы а.]], [[Карагул, Чүй району|Карагүл а.]], [[Кош-Кашат, Чүй району|Кош-Кашат а.]], [[Чоң-Жар, Чүй району|Чоң-Жар а.]]
|-
| rowspan=&quot;19&quot; | [[Файл:Kyrgyzstan Ysyk-Ata Raion.png|100px|center]] || rowspan=&quot;19&quot; align=&quot;center&quot; | [[Ысык-Ата району]]|| rowspan=&quot;19&quot; align=&quot;center&quot; | [[Файл:Coat of arms of Ysyk-Ata district.png|50px|center]] || rowspan=&quot;19&quot; align=&quot;center&quot; | 154 340 || '''[[Кант (шаар)|Кант шаары]]'''
|align=&quot;center&quot; | жок
|-
|Ак-Кудук айыл аймагы
|[[Ак-Кудук, Ысык-Ата району|Ак-Кудук а.]], [[Биринчи Май, Ак-Кудук айыл аймагы|Биринчи Май а.]], [[Киров, Ысык-Ата району|Киров а.]], [[Котовский, Ысык-Ата району|Котовское а.]], [[Хун Чи, Ысык-Ата району, Ак-Кудук айылдык аймагы|Хун Чи а.]]
|-
|Бирдик айыл аймагы
|[[Бирдик, Ысык-Ата району|Бирдик а.]], [[Хун Чи, Ысык-Ата району, Бирдик айылдык аймагы|Хун Чи а.]]
|-
|Жээк айыл аймагы
|[[Жээк, Ысык-Ата району|Жээк а.]], [[Дмитриевка, Ысык-Ата району|Дмитриевка а.]], [[Гагарин, Ысык-Ата району|Гагарин а.]]
|-
|Иванов айыл аймагы
|[[Ивановка, Ысык-Ата району|Ивановка а.]]
|-
|Интернационал айыл аймагы
|[[Интернационал, Ысык-Ата району|Интернационал а.]], [[Жар-Башы, Ысык-Ата району|Жар-Башы а.]]
|-
|Ысык-Ата айыл аймагы
|[[Алмалуу, Ысык-Ата району|Алмалуу а.]], [[Горная Серафимовка, Ысык-Ата району|Горная Серафимовка а.]], [[Жогорку-Ичке-Суу, Ысык-Ата району|Жогорку-Ичке-Суу а.]], [[Ичке-Суу, Ысык-Ата району|Ичке-Суу а.]], [[Карагай-Булак, Ысык-Ата району|Карагай-Булак а.]], [[Норус, Ысык-Ата району|Норус а.]], [[Таш-Башат, Ысык-Ата району|Таш-Башат а.]], [[Тогуз-Булак, Ысык-Ата району|Тогуз-Булак а.]], [[Үч-Эмчек, Ысык-Ата району|Үч-Эмчек а.]]
|-
|Кең-Булуң айыл аймагы
|[[Кең-Булуң|Кең-Булуң а.]], [[Гидростроитель, Ысык-Ата району|Гидростроитель а.]], [[Дружба, Ысык-Ата району, Кең-Булуң айыл аймагы|Дружба а.]], [[Чолпон, Ысык-Ата району|Чолпон а.]]
|-
|Кочкорбаев айыла аймагы
|[[Кеңеш, Ысык-Ата району|Кеңеш а.]], [[Доктурбек Курманалиев, Ысык-Ата району|Доктурбек Курманалиев а.]], [[Будённовка|Будённовка а.]]
|-
|Краснореченск айыл аймагы
|[[Красная Речка, Ысык-Ата району|Красная Речка а.]]
|-
|Логвиненко айыл аймагы
|[[Новопокровка, Ысык-Ата району, Логвиненко айыл аймагы|Новопокровка а.]], [[Чоң-Далы, Ысык-Ата району|Чоң-Далы а.]]
|-
|Люксембург айыл аймагы
|[[Люксембург, Ысык-Ата району|Люксембург а.]], [[Киршёлк|Киршёлк а.]]
|-
|Милянфан айыл аймагы
|[[Милянфан|Милянфан а.]]
|-
|Сын-Таш айыл аймагы
|[[Сын-Таш, Ысык-Ата району|Сын-Таш а.]], [[Ак-Сай, Ысык-Ата району|Ак-Сай а.]], [[Жетиген, Ысык-Ата району|Жетиген а.]], [[Кызыл-Арык, Ысык-Ата району|Кызыл-Арык а.]], [[Өтөгөн, Ысык-Ата району|Өтөгөн а.]], [[Рот-Фронт, Ысык-Ата району|Рот-Фронт а.]], [[Совет, Ысык-Ата району|Советское а.]], [[Тельман, айыл|Тельман а.]]
|-
|Новопокровка айыл аймагы
|[[Новопокровка, Ысык-Ата району, Новопокровка айыл аймагы|Новопокровка а.]], [[Ленин, Ысык-Ата району|Ленин а.]], [[Сары-Жон, Ысык-Ата району|Сары-Жон а.]]
|-
|Нурманбет айыл аймагы
|[[Нурманбет, Ысык-Ата району|Нурманбет а.]], [[Алиаскар Токтоналиев, Ысык-Ата району|Алиаскар Токтоналиев а.]], [[Биринчи Май, Нурманбет айыл аймагы|Биринчи Май а.]]
|-
|Туз айыл аймагы
|[[Туз, Ысык-Ата району|Туз а.]], [[Дайырбек, Ысык-Ата району|Дайырбек а.]], [[Жайалма, Ысык-Ата району|Жайалма а.]], [[Төмөнкү Серафимовка, Ысык-Ата району|Төмөнкү Серафимовка а.]]
|-
|Узун-Кыр айыл аймагы
|[[Дружба, Ысык-Ата району, Узун-Кыр айылдык аймагы|Дружба а.]], Жер-Казар а., Нижний Норус а.
|-
|Юрьевка айыл аймагы
|[[Юрьевка, Ысык-Ата району|Юрьевка а.]], [[Ысык-Ата, Ысык-Ата району|Ысык-Ата а.]]
|-
| || [[Токмок|Токмок шаары]]|| [[Файл:Flag of Tokmok.svg|50px|center]][[Файл:Tokmak coa.svg|50px|center]] || align=&quot;center&quot; | 71 443 || align=&quot;center&quot; | жок
|align=&quot;center&quot; | жок
|}

== Булактар ==</text>
      <sha1>4e7qkg75solxbeq3g1dkm555r4qjssf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Талас облусу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3613</id>
    <revision>
      <id>652804</id>
      <parentid>515808</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T13:30:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>652804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16504" sha1="b421wpmdqj8xna2fv1g8zcdovzlg7t7" xml:space="preserve">{{Административдик бирдик
 |Түс1                   = {{Түс|Кыргызстан}}
 |Кыргызча аталышы       = Талас облусу
 |Өздүк аталышы          = 
 |Герб                = Coat of arms of Talas Province Kyrgyzstan.svg
 |Желек                 = Flag_of_Talas_Province_Kyrgyzstan.svg
 |Белгинин көлөмү        = 70
 |Желектин көлөмү        = 
 |Белгинин аты           = 
 |Желектин аты           = 
|Сүрөт                                        = Talas, Kyrgyzstan - panoramio (1).jpg
|Сүрөттүн туурасы                             = 280px
|Сүрөттүн баяны                               = 
 |Өлкө                   = Кыргызстан
  |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |region                = 
  |type                  = 
  |деңгээл               = 
  |CoordScale            =  
 |Гимни                  = 
 |Абалы                  = Облус
 |Киргени                = 
 |Курамында              = 1 шаар, 4 район
 |Борбору                = [[Талас шаары]]
 |Ири шаары              = 
 |Ири шаарлары           = 
 |Түзүлгөн убакыты       = [[22-июнь]] [[1944]]
 |Таратылган убакыты     = 
 |Башчысы                =Эралиев Дастан
  |Башчынын түрү         = Ыйгарым өкүлү 
 |Башчысы2               = 
  |Башчынын түрү2        = 
 |ИДӨ                    = 
  |ИДӨ жылы              = 
  |ИДӨ бойунча оруну             = 
  |Жан башына алынган ИДӨ оруну  = 
 |Тили                           = [[Кыргыз тили]]
 |Тилдери                        = 
 |Калкы                          = 263 500
  |Санак жылы                    = 2019
  |Пайызы                        = 
  |Калктын саны бойунча оруну    = 
  |Жыштыгы                       = 20,33
  |Жыштыгы бойунча оруну         = 
  |Улуттук курамы                =
  |Диний курамы                  = 
 |Жер аянты                      = 11 400
  |Жер аянтынын пайызы           = 
  |Жер аянты боюнча оруну        = 
 |Максималдуу бийиктиги          = 
 |Орточо бийиктиги               = 
 |Минималдуу бийиктиги           = 
 |Көлөмү                         = 
 |Узундугу                       = 
 |Карта                          = Talas Province in Kyrgyzstan.svg
 |Картанын көлөмү                = 
 |Акимчилик бирдигинин картасы   = 
  |Акимчилик бирдигинин картасынын көлөмү  = 
 |Саат алкагы                    = [[UTC+6]]
 |Аббревиатура                   = 
 |ISO                            = KG-T
 |FIPS                           = 
 |Телефон коду                   = 
 |Почто индекстери               = 
 |Интернет-домени                = 
 |Унаа коду                      = T, 07
 |Сайты                          = https://www.gov.kg/ky/region/talas
 |Commons түрмөгү                = 
 |Түшүндүрмөлөр                  = 
}}

'''Талас облусу''' - Кыргызстандын түндүк батыш жагынан орун алган, өлкө ичиндеги территориясы жана калкынын саны жагынан эң аз жана чакан облус. Жалпы аянты 11 400 км², калкынын саны 2022-жылдагы эсеп боюнча 274 029 адамдан турат. 
Облустун борбору Талас шаары эң алгач кыштак катары 1877-жылы негизделген. Талас 1913-жылга чейин Ак-Чий кыштагы деп аталып, орус бийлигинин орношу менен бул жер Дмитриевка деп өзгөртүлүп, Дмитриевка борбор катары шаар деп белгиленет. 
Бирок Талас облусу аймак катары 1944-жылга чейин Чүй облусунун бир бөлүгү катары эсептелинип келген. 1944-жылы СССРдин Жогорку Советинин 22-июндагы чечимине ылайык Кыргыз ССРинин курамында облус катары уюштурулуп, борбору кайрадан мурдагы аталышы Талас шаары болуп аталган. 
1956-жылы 18-февралда Фрунзе облусуна кошулуп, 1962-жылы бул облус жоюлган соң анын аймагындагы Талас району, Киров (Азыркы Кара-Буура) району жана Ленинполь (Бакай-Ата) району Республикага түз баш ийдирилген. 
Аймактык жактан 1980-жылдын 3-сентябрынан тартып 1988-жылдын 5-октябрына чейин азыркы Жалал-Абад облусуна караштуу Токтогул району Талас облусунун курамында болгон.
Кыргыз Республикасы Эгемендүү Республика катары жарыяланганы Талас облусунун территориясы башка аймактардын эсебинен өзгөрүлө элек. Ошондой эле облустун курамына 4 район, 36 айылдык округ, 90 айыл, 1 шаар тибиндеги кыштак кирет.

== Административдик-аймактык түзүлүшү ==
{{Кошумча караңыз|Кыргызстандын_административдик-аймактык_түзүлүшү}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Карта !! Аталыш !! Туу, герб !! Туруктуу калк&lt;br&gt;2021, адам&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.stat.kg/kg/statistics/download/operational/825/|title=Кыргыз Республикасынын облустарынын, райондорунун, шаарларынын, шаарчаларынын, айыл аймактарынын жана айылдарынын калкынын саны|website=Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети}}&lt;/ref&gt;!! Баш ийген айыл аймактар (а. а.) жана шаарлар{{sfn|Мамлекеттик классификатор|11.05.2021|барактар=60—64}}
!Айыл аймактарга жана шаардарга кирген айылдар
|-
| rowspan=&quot;9&quot; | [[Файл:Kyrgyzstan Bakay-Ata Raion.png|100px|center]] || rowspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; | [[Бакай-Ата району]]|| rowspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; | жок || rowspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; | 53 359 || [[Ак-Дөбө айыл аймагы (Бакай-Ата району)|Ак-Дөбө айыл аймагы]]
|[[Ак-Дөбө, Бакай-Ата району|Ак-Дөбө а.]], [[Кызыл-Сай, Бакай-Ата району|Кызыл-Сай а.]], [[Кызыл-Чарба, Бакай-Ата району|Кызыл-Чарба а.]]
|-
|[[Акназаров айыл аймагы]]
|[[Кызыл-Октябрь, Бакай-Ата району|Кызыл-Октябрь а.]], [[Көк-Таш, Бакай-Ата району|Көк-Таш а.]], [[Маданият, Бакай-Ата району|Маданият а.]], [[Таш-Кудук, Бакай-Ата району|Таш-Кудук а.]], Үр-Малар а.
|-
|[[Боо-Терек айыл аймагы]]
|[[Боо-Терек, Бакай-Ата району|Боо-Терек а.]]
|-
|[[Кең-Арал айыл аймагы]]
|[[Кең-Арал, Бакай-Ата району|Кең-Арал а.]]
|-
|[[Ленинполь айыл аймагы]]
|[[Бакай-Ата|Бакай-Ата а.]], [[Наматбек, Бакай-Ата району|Наматбек а.]]
|-
|[[Миң-Булак айыл аймагы (Бакай-Ата району)|Миң-Булак айыл аймагы]]
|[[Миң-Булак, Бакай-Ата району|Миң-Булак а.]]
|-
|[[Өзгөрүш айыл аймагы]]
|[[Өзгөрүш, Бакай-Ата району|Өзгөрүш а.]]
|-
|[[Орос айыл аймагы]]
|[[Кыргызстан, Бакай-Ата району|Кыргызстан а.]], [[Жон-Коргон, Бакай-Ата району|Жон-Коргон а.]], [[Биринчи Май (Бакай-Ата району)|Биринчи Май а.]]
|-
|[[Шадыкан айыл аймагы]]
|[[Ынтымак, Бакай-Ата району|Ынтымак а.]], [[Түйтө, Бакай-Ата району|Түйтө а.]]
|-
| rowspan=&quot;10&quot; | [[Файл:Kyrgyzstan Kara-Buura Raion.png|100px|center]] || rowspan=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; | [[Кара-Буура району]]|| rowspan=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; | жок || rowspan=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; | 69 180 || [[Ак-Чий айыл аймагы (Кара-Буура району)|Ак-Чий айыл аймагы]]
|[[Жоон-Дөбө, Кара-Буура району|Жоон-Дөбө а.]], [[Жийде, Кара-Буура району|Жийде а.]]
|-
|[[Аманбаев айыл аймагы]]
|[[Аманбаев, Кара-Буура району|Аманбаев а.]], [[Ак-Жар, Кара-Буура району|Ак-Жар а.]], [[Куру-Маймак, Кара-Буура району|Куру-Маймак а.]], [[Суулу-Маймак, Кара-Буура району|Суулу-Маймак а.]]
|-
|[[Бакайыр айыл аймагы]]
|[[Ак-Башат, Кара-Буура району|Ак-Башат а.]], [[Кара-Сай, Кара-Буура району|Кара-Сай а.]]
|-
|[[Бакыян айыл аймагы]]
|[[Бакыян, Кара-Буура району|Бакыян а.]], [[Тамчы-Булак|Тамчы-Булак а.]], Камаш а.
|-
|[[Бейшеке айыл аймагы]]
|[[Бейшеке, Кара-Буура району|Бейшеке а.]], [[Кара-Буура, Кара-Буура району|Кара-Буура а.]], [[Кара-Суу, Кара-Буура району|Кара-Суу а.]]
|-
|[[Кара-Буура айыл аймагы]]
|[[Кызыл-Адыр, Кара-Буура району|Кызыл-Адыр а.]], [[Чоң-Кара-Буура, Кара-Буура району|Чоң-Кара-Буура а.]], [[Үч-Булак, Кара-Буура району|Үч-Булак а.]]
|-
|[[Көк-Сай айыл аймагы]]
|[[Көк-Сай, Кара-Буура району|Көк-Сай а.]], [[Кайнар, Кара-Буура району|Кайнар а.]]
|-
|[[Маймак айыл аймагы]]
|[[Маймак, Кара-Буура району|Маймак а.]]
|-
|[[Чолпонбай айыл аймагы]]
|[[Чымгент|Чымгент а.]], [[Көк-Дөбө, Кара-Буура району|Көк-Дөбө а.]]
|-
|[[Шекер айыл аймагы]]
|[[Шекер, Кара-Буура району|Шекер а.]], [[Арчагул, Кара-Буура району|Арчагул а.]]
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | [[Файл:Kyrgyzstan Manas Raion.png|100px|center]] || rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot; | [[Манас району]]|| rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot; | жок || rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot; | 37 505 || [[Кайыңды айыл аймагы]]
|[[Арал, Манас району|Арал а.]], [[Кайыңды, Манас району|Кайыңды а.]], [[Нылды, Манас району|Нылды а.]], [[Сары-Булак, Манас району|Сары-Булак а.]], Чеч-Дөбө а.
|-
|[[Кыргызстан айыл аймагы]]
|[[Талас, Манас району|Талас а.]], [[Көк-Дөбө, Манас району|Көк-Дөбө а.]], [[Манас, Манас району|Манас а.]]
|-
|[[Май айыл аймагы]]
|[[Май, Манас району|Май а.]], Новодонецкое а.
|-
|[[Покровка айыл аймагы]]
|[[Покровка, Манас району|Покровка а.]], [[Бала-Сары|Бала-Сары а.]], [[Жайылган, Манас району|Жайылган а.]], [[Кара-Арча, Манас району|Кара-Арча а.]], [[Сөгөт, Манас району|Сөгөт а.]]
|-
|[[Үч-Коргон айыл аймагы (Манас району)|Үч-Коргон айыл аймагы]]
|[[Кызыл-Жылдыз, Манас району|Кызыл-Жылдыз а.]], [[Ак-Таш, Манас району|Ак-Таш а.]], [[Жийде, Манас району|Жийде а.]], [[Кеңеш, Манас району|Кеңеш а.]], [[Чоң-Капка|Чоң-Капка а.]], [[Таш-Башат, Манас району|Таш-Башат а.]], [[Үч-Коргон, Манас району|Үч-Коргон а.]]
|-
| rowspan=&quot;13&quot; | [[Файл:Kyrgyzstan Talas Raion.png|100px|center]] || rowspan=&quot;13&quot; align=&quot;center&quot; | [[Талас району]]|| rowspan=&quot;13&quot; align=&quot;center&quot; | жок || rowspan=&quot;13&quot; align=&quot;center&quot; | 70 642 || [[Айдаралиев айыл аймагы]]
|[[Көпүрө-Базар, Талас району|Көпүрө-Базар а.]]
|-
|[[Арал айыл аймагы]]
|[[Арал, Талас району|Арал а.]]
|-
|[[Бекмолдо айыл аймагы]]
|[[Сасык-Булак, Талас району|Сасык-Булак а.]], [[Кара-Ой, Талас району|Кара-Ой а.]], [[Кеңеш, Талас району|Кеңеш а.]], [[Чоң-Токой, Талас району|Чоң-Токой а.]]
|-
|[[Бердике Баатыр айыл аймагы]]
|[[Кум-Арык, Талас району|Кум-Арык а.]], [[Арашан, Талас району|Арашан а.]], [[Козучак, Талас району|Козучак а.]] 
|-
|[[Жерге-Тал айыл аймагы (Талас раону)|Жерге-Тал айыл аймагы]]
|[[Кызыл-Туу, Талас району|Кызыл-Туу а.]], [[Көк-Кашат, Талас району|Көк-Кашат а.]], [[Чыйырчык, Талас району|Чыйырчык а.]]
|-
|[[Долон айыл аймагы]]
|[[Таш-Арык, Талас району|Таш-Арык а.]], [[Ак-Жар, Талас району|Ак-Жар а.]], [[Орто-Арык, Талас району|Орто-Арык а.]]
|-
|[[Калба айыл аймагы]]
|[[Калба, Талас району|Калба а.]], [[Атай Огонбаев, Талас району|Атай Огонбаев а.]], [[Балбал, Талас району|Балбал а.]], Беш-Таш а.
|-
|[[Кара-Суу айыл аймагы (Талас району)|Кара-Суу айыл аймагы]]
|[[Кара-Суу, Талас району|Кара-Суу а.]]
|-
|[[Көк-Ой айыл аймагы (Талас району)|Көк-Ой айыл аймагы]]
|[[Көк-Ой, Талас району|Көк-Ой а.]]
|-
|[[Кууганды айыл аймагы]]
|[[Үч-Эмчек, Талас району|Үч-Эмчек а.]]
|-
|[[Нуржанов айыл аймагы]]
|[[Жон-Арык, Талас району|Жон-Арык а.]], [[Көк-Токой, Талас району|Көк-Токой а.]]
|-
|[[Өмүралиев айыл аймагы]]
|[[Манас, Талас району|Манас а.]], [[Чат-Базар, Талас району|Чат-Базар а.]]
|-
|[[Осмонкулов айыл аймагы]]
|[[Талды-Булак, Талас району|Талды-Булак а.]], [[Ак-Коргон, Талас району|Ак-Коргон а.]]
|-
| || align=&quot;center&quot; | [[Талас (шаар)|Талас шаары]]|| [[Файл:Coat of arms of Talas city.png|50px|center]] || align=&quot;center&quot; | 40 308 || align=&quot;center&quot; | жок
|align=&quot;center&quot; | жок
|}

== Булактарга шилтемелер ==
{{эскертүүлөр}}
{{Kyrgyzstanprovinces}}

[[Категория:Талас облусу]]</text>
      <sha1>b421wpmdqj8xna2fv1g8zcdovzlg7t7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Краков</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6787</id>
    <revision>
      <id>652812</id>
      <parentid>520471</parentid>
      <timestamp>2026-09-19T01:27:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>130</id>
      </contributor>
      <comment>Replacing Flag_of_Kraków.svg with [[File:Flag_of_Kraków(2-3).svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: different aspect ratio than statute.).</comment>
      <origin>652812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18055" sha1="jb5wdgnn39utfgc1luua9lw9a7i292o" xml:space="preserve">{{ОЖ|расмий аталышы={{lang-pl|Krakow}},&lt;br&gt;{{lang-pl|Krakow}}
|герб=Coat of arms of the Free City of Krakow.png|желек=Flag of Kraków(2-3).svg|өлкө=Польша|облус=|калкы=804 237|расмий тили=Поляк тили|телефон коду=+48|автоунаа коду=KRW|почта индекстери=30-024 - 31–963|сайты=https://www.krakow.pl/|улуттук курамы=99%|кыргызча аталышы=Краков|lat_deg=41|lon_deg=12|lat_min=54|lat_sec=00|lon_min=30|lon_sec=00|CoordScale=50000|башчысы=[[Мизальски, Александр|Александр Мизальски]]|башчысынын түрү=Мэр|DST=бар|этнохороним=|макамы=Ири шаар [[Польша]]|негизделген күнү=753-жыл б.з.ч.|статус=Ири шаар|климаты=|диний курамы=Католиктер|сүрөт=Krakow - Wawel from Vistula - 4.jpg}}
'''Краков''' ({{lang-pl|Kraków}} {{IPA|[ˈkrakuf]}}) ― бул [[Европа|Европада]] жайгашкан [[Польша]] мамлекетинин ири шаары. Ал Малопольский воеводцтво (провинция) шаарынын борбору болуп, Польшанын түштүгү, жогорку [[Висла (дарыя)|Висла дарыясынын]] эки жээгинде жайгашкан. Ал негизинен өзүнүн улуу тарыхый архитектурасы жана маданий лидерлиги менен белгилүү; [[ЮНЕСКО]] өзүнүн эски шаар аймагын 1978-жылы Дүйнөлүк мурас объектиси деп жарыялаган. ИПС базары, Рынек Гловный (Башкы Аянт), 13-кылымдан бери бар жана мурунку чептердин ордунда заманбап ландшафт аймагы жайгаштырылган.   

== Этимологиясы ==
&quot;Краков&quot; сөзүнүн келип чыгышы жөнүндө бир нече теориялар бар жана анын этимологиясы ар кандай маданий жана тарыхый аспектилерге байланыштуу.

==== Крак легендасы ====
Эң белгилүү уламыштардын бирине ылайык, Краковду кылымдар бою пост-сүрөтчүлүк доорунда VIII-X кылымдарда жашаган князь Крак негиздеген. Крак Вавел дөңсөөсүндөгү үңкүрдө жашаган ажыдаарды жеңгени менен атактуу болгон. Бул окуя көптөгөн элдик жомокторго негиз болуп, шаардын мифологиялык негиздөөчүсү менен байланышын бекемдеген.

==== Славян тамырлары ====
&quot;Крак&quot; аталышы эски славянча &quot;гром&quot; же &quot;катуу үн&quot; деген сөздөн келип чыгышы мүмкүн деген версия бар. Бул ысымды байыркы славяндардын суктануусун же коркуусун жараткан жаратылыш кубулуштары менен байланыштырат.

==== Провинциялык мааниси ====
Айрым лингвисттер бул ысым &quot;жай&quot; же &quot;жер&quot; деген башка славян сөздөрүнө байланыштуу болушу мүмкүн деп божомолдошот. Бул Краков ар кандай уруулар чогулган жер болушу мүмкүн деп болжолдойт, бул анын ысымынын калыптанышына да таасирин тийгизиши мүмкүн.

==== Географиялык байланыш ====
Шаардын аталышы жакынкы дарыяларга же географиялык өзгөчөлүктөргө байланыштуу болушу мүмкүн деген божомолдор бар. Кээ бир окумуштуулар жаратылышты же жергиликтүү пейзаждарды сүрөттөгөн сөздөрдөн келип чыккан Ысымдар менен байланышты белгилешет.

== Тарыхы ==
Краков жөнүндө биринчи документтештирилген шилтеме кордобан соодагери Ибрагим ибн Якобдун 965-жылдагы отчету, анда ал соода жолдорунун кесилишинде жаткан токойлор менен курчалган бай тосмону эскерет. 876 жана 879 - жылдардын ортосунда Улуу Моравиянын князы Святополк кийинчерээк Малополь воеводствосун ээлеген, ал эми 955-жылдан кийин Ыйык Вацлавдын бир тууганы Князь болеслав жестокий Чех бийлигин киргизген. Краков өнүгүп келе жаткан [[Польша]] мамлекетине кошулган, бирок бул житийдин тушунда жана 990-жылы болгонбу же 999-жылы Болеслав Эр жүрөк болгонун так айтуу кыйын.

=== Орто кылымдар ===
Вавел дөбөсүндө жыгач честохол жана коргонуу чеби менен бекемделген шаар Подгород менен иштеген. Биринчи кирпич имараттар - сепил жана романеск чиркөөлөрү: Романеск собору жана базиликасы, ошондой эле Ыйык Феликс жана адаукт чиркөөсү курулган. 1000-жылы Краковдо епископчулук түзүлгөн. 1150 − жылдан баштап сепил чиркөөсүнүн алдында кафедралык мектеп - университет негизделгенге чейин эң мыкты поляк университети болгон. Собор казынасында бийликтин белгилери сакталган: Болеслав эрдин таажысы жана таягы. 1100-жылы болгон китепканада. ал 28 аталыштагы, диний темадагы китептерден тышкары классикалык адабияттын бир нече чыгармалары сакталган; Теренстин комедиялары, овиддин элегиялары жана саллусттун тарыхый монографиялары.

1142-жылы епископ Роберт талкаланган романеск чиркөөсүнүн ордуна курулган экинчи Вавель соборун ыйыктаган. Өкүлчүлүк соборунда − тоголоктон которулгандан кийин Сент-Станиславдын денеси жана Сент-Флориандын сөөктөрү салтанаттуу түрдө тизилген.

== Ажайып жайлары ==
=== Ыйык Маринин Базиликасы ===
[[Файл:Krakow - Rynek, St.Mary Basilica.jpg|thumb]]
14-кылымда курулган кыш готикалык чиркөө Гранд скверде жайгашкан. Бул Краковдун эң белгилүү жерлеринин бири, негизинен вейт Стосстун курмандык чалынуучу жайынын аркасында. Күн сайын саат сайын сиз Хейнал мариацкийди уга аласыз – бул бийик мунаранын үстүнөн сурнайда ойнолуучу салттуу сурнайдын үнү. Ал ырдын обону монголдордун кол салуусунан мурун коңгуроо кагып жатканда мойнуна ок тийген атактуу сурнайчынын элесине арналган. 

=== Краковдун Барбиканы ===
Европадагы ушул сыяктуу сакталып калган бир нече имараттардын бири 1498-жылы Европалык коргонуу архитектурасына эмес, араб архитектурасына негизделген. Ал ички короосу жана жети мунарасы бар цилиндр түрүндөгү кирпичтен курулган. Анын 3 метрлик дубалдарында 130 тешик бар. Алгач ал дубал менен жабык өтмөктөр аркылуу байланышкан. Анын чыгыш дубалында Краковдун тургуну Марцин Орачевичтин эрдигине арналган такта бар. Ал бар конфедерациясы учурунда шаарды орустардан коргоп, душмандын полковниги Панинди атып өлтүргөн.

=== Сент-Флориан дарбазасы жана Флорианска көчөсү ===
1300-жылдары жапайы таштан жасалган төрт бурчтуу готикалык мунара катары курулган брама Флорианска дарбазасынын бийиктиги 33,5 м. Орто кылымдарда Краковдун тери иштетүүчүлөрү аны коргоп турушкан. Анын азыркы барокко стилиндеги чатыры 1694-жылдан бери турат жана Түштүк дубалды 16-кылымдагы Ыйык Флориандын чоң барельефи кооздоп турат.

Ал эми 19-кылымда жашаган атактуу сүрөтчү Ян Матейко Дарбаза мунарасынын аркы бетине таш бүркүттүн сүрөтүн тарткан. Брама Флорианска дарбазасынан Краковдун Падышалык жолу башталат. Бул жерде Падышалар жана ханзаадалар, чет элдик элчилер жана атактуу коноктор, коронациялык жүрүштөр жана башка параддар болуп, Флорианска көчөсүнөн борбордук чоң аянтка (Райнек Глоуни) чейин, андан ары Гродска көчөсүнөн вавель Падышалык сепилине чейин барышкан.

=== Вавел Падышалык Сепили ===
[[Файл:Wawel castle.jpg|thumb]]
Борбордук Краков сепилинин резиденциясы Улуу Казимир ІІІтүн буйругу менен курулган. Бул кереметтүү комплекс көптөгөн имараттардан турат, мисалы, поляк монархтары таажыга отурган жана көмүлгөн Вавель собору. Ошондой эле 1930-жылы негизделген искусство музейи бар, анда Польшанын өткөн мезгилиндеги эң маанилүү маданий жана тарыхый байлыктарды көрө аласыз. 

Эң популярдуу жерлердин бири - Вавель Ажыдаардын үңкүрү. Ал 12 миллион жыл мурун пайда болгон жана сепилдин батыш тарабында жайгашкан. Ал шаардын келип чыгышы жана анын легендарлуу негиздөөчүсү – Ханзаада крак жөнүндөгү элдик жомокко шилтеме берет.

=== Казимеж району ===
Краковду айланып жүрүп, шаардын башка бөлүктөрүнөн бир аз айырмаланган бир бөлүгү бар экендигин көрө аласыз. Анын еврей кварталы 15-кылымда негизделген жана мурда өзүнчө шаар болгон. Экинчи дүйнөлүк согуштан кийин кайра калыбына келтирилген бул жер жөөттөрдүн туристтик жана зыярат кылуучу негизги жерлеринин бири болуп калган. Синагогаларга жана музейлерге баруу менен ал жактагы еврей маданияты жөнүндө маалымат биле аласыз, ошондой эле шаардын ушул бөлүгүн көптөгөн уникалдуу кафелер жана ресторандар толуктайт.

=== Планти парк ===
[[Файл:Planty Park, Old Town, Krakow, Poland.jpg|thumb]]
Эски шаардын айланасындагы Краков шаардык паркы ушундай аталат. Планти паркы эски шаардын айланасындагы чептердин ордуна курулган: коргонуу дубалдары, орлор жана дубалдар. Парктын аймагында же анын жакын аймагында көптөгөн тарыхый имараттар бар, мисалы, Барбикан, Флориан дарбазасы, Словацки театры жана Вавель.

Жылуу июнь күндөрү плантациялардын айланасында сейилдөөгө сонун мүмкүнчүлүк болуп саналат, анда сиз таза абанын демин алып, жаратылыштан ырахат алып, ошол эле учурда укмуштуудай Краков шаары жөнүндө көптөгөн маалыматтарды биле аласыз.

=== Ягеллон Университеттинин ботаникалык багы ===
[[Файл:Canary Island date palm (Phoenix canariensis hort. ex Chabaud), Botanic Garden of the Jagiellonian University, 27 Kopernika street, Kraków, Poland.jpg|thumb|98x98px|left]]
1783-жылы негизделген Краковдогу Ягеллон университетинин ботаникалык багы Польшадагы эң эски ботаникалык бак болуп саналат. Анын 9,6 аянтында Арборетум (бакчанын Парк бөлүгү) жана тропикалык өсүмдүктөрдүн коллекциялары бар үч күнөскана бар: Виктория, Юбилейусова жана Холендерка. Учурда Ягеллон университетинин Ботаникалык багында дүйнө жүзү боюнча өсүмдүктөрдүн 5000дей түрү жана сорту бар.    

=== Новум Колледжи ===
[[Файл:Collegium Novum in Kraków in 2015.jpg|thumb|179x179px]]
Диагон паркынын жанындагы эски шааргы жакын жерде жайгашкан. Имарат нео-готика стилинде курулган. Бичтеги эң сонун бөлмө - бул имараттын биринчи кабатында жайгашкан университет залы. Залдын жабдыктарынын арасында один астрономдун Коперниги Ян Матейконун. Бул жерде илимий сессиялар, доктордук промоушндар жана башка маанилүү иш-чаралар болуп турат.


=== Новодвор Колледжи ===
Ягеллон университетинин Медициналык колледжинин медициналык факультетинин деканынын кеңсесинин азыркы штаб-квартирасы.  Алгач ал биринчи светтик орто мектеп катары колдонууга арналган жана аны [[Польша|Польшанын]] эң популярдуу меценаттарынын бири Бартломей Новодворский мураска калтырган. Новодворский коллегиясы архитектуралык жактан Май коллегиясына окшош, ал кеч готикалык агымда жасалган. Ал барокко стилиндеги короосу менен белгилүү.

== Климаты ==
Краков мелүүн континенттик климатта кездешет. Жай (июнь-август), адатта, жылуу, температурасы 20дан 25ке °C чейин, бирок ысык күндөр болушу да мүмкүн. Кыш (декабрь-февраль) суук, температурасы - 3төн 3кө°C чейин, кээде кар жаайт. Күз жана жаз жумшак, бирок өзгөрүлмө. Жаан-чачын жылдын каалаган убагында, айрыкча жаз жана жай мезгилдеринде болушу мүмкүн. 

== Булактар ==
* [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9

* [https://e-krakow.pl Краков шаарынын официалдуу баракчасы]
* [https://imsc.cm-uj.krakow.pl/travel-city-guide/cracow-and-malopolska-region/ CRACOW AND MALOPOLSKA REGION] ( IMSC 2024 / Travel City Guide)
* https://www.krakow.pl/nasze_miasto[http://www.e-krakow.pl{{Жеткиликсиз шилтеме|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} pl] 

[[Категория:Польша]]
[[Категория:Шаарлар‎]]</text>
      <sha1>jb5wdgnn39utfgc1luua9lw9a7i292o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ысык-Көл облусу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9105</id>
    <revision>
      <id>652802</id>
      <parentid>640580</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T13:28:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>652802</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68496" sha1="jsbzhd27wlcgkyo4qwcl9eji2hxtrsq" xml:space="preserve">{{Административдик бирдик
 |Түс1                   = {{Түс|Кыргызстан}}
 |Кыргызча аталышы       = Ысык-Көл облусу
 |Өздүк аталышы          = 
 |Герб                = Issyk kul obl coa.svg
 |Желек                 = Flag of Issyk-Kul Region.svg
 |Белгинин көлөмү        = 
 |Желектин көлөмү        = 
 |Белгинин аты           = 
 |Желектин аты           = 
|Сүрөт                                        = Кыргызстан. Ысык-Көл. Аврора пансионаты (2022-07-25 13-04-41).jpg
|Сүрөттүн туурасы                             = 280px
|Сүрөттүн баяны                               = 
 |Өлкө                   = {{KGZ}}
  |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |region                = 
  |type                  = 
  |деңгээл               = 
  |CoordScale            =  
 |Гимни                  = 
 |Абалы                  = Облус
 |Киргени                = 
 |Курамында              = 3 шаар, 5 район
 |Борбору                = [[Файл:Flag of Karakol.svg | 24px | border]] [[Каракол]]
 |Ири шаары              = 
 |Ири шаарлары           = [[Балыкчы]], [[Чолпон-Ата]]
 |Түзүлгөн убакыты       = [[21-ноябрь]] [[1939]]
 |Таратылган убакыты     = 
 |Башчысы                = [[Далиев Уланбек Эшенович]]
  |Башчынын түрү         = Губернатору
 |Башчысы2               = 
  |Башчынын түрү2        = 
 |ИДӨ                    = 
  |ИДӨ жылы              = 
  |ИДӨ бойунча оруну             = 
  |Жан башына алынган ИДӨ оруну  = 
 |Тили                           = [[Кыргыз тили]]
 |Тилдери                        = 
 |Калкы                          = 489 800
  |Санак жылы                    = 2019
  |Пайызы                        = 
  |Калктын саны бойунча оруну    = 
  |Жыштыгы                       = 10,31
  |Жыштыгы бойунча оруну         = 
  |Улуттук курамы                =
  |Диний курамы                  = 
 |Жер аянты                      = 43 100
  |Жер аянтынын пайызы           = 
  |Жер аянты боюнча оруну        = 
 |Максималдуу бийиктиги          = 
 |Орточо бийиктиги               = 
 |Минималдуу бийиктиги           = 
 |Көлөмү                         = 
 |Узундугу                       = 
 |Карта                          = Issyk Kul Province in Kyrgyzstan.svg
 |Картанын көлөмү                = 
 |Акимчилик бирдигинин картасы   = 
  |Акимчилик бирдигинин картасынын көлөмү  = 
 |Саат алкагы                    = [[UTC+6]]
 |Аббревиатура                   = 
 |ISO                            = KG-Y
 |FIPS                           = 
 |Телефон коду                   = 
 |Почто индекстери               = 
 |Интернет-домени                = 
 |Унаа коду                      = I, 09
 |Сайты                          = http://ik.e-region.kg/Default.aspx
 |Commons түрмөгү                = Issyk Kul Province
 |Түшүндүрмөлөр                  = 
}}

'''Ысык-Көл облусу'''  — [[Кыргыз Республикасы]]нын чыгыш бөлүгүндө жайгашкан облус. Борбору — [[Каракол шаары]]. Курамында 5 район ([[Ак-Суу району|Ак Суу]], [[Жети-Өгүз району|Жети Өгүз]], [[Тоң району|Тоң]], [[Түп району|Түп]], [[Ысык-Көл району|Ысык Көл]]), 3 шаар ([[Балыкчы (шаар)|Балыкчы]], [[Каракол]], [[Чолпон-Ата]]) , 5 шаарча (Ак-Булак, Жыргалаң, Кажы-Сай, [[Пржевальск пристаны|Прежевальск пристаны]], Орто-Токой)  , 57 айыл округу жана 171 айыл бар(2012). Түндүгүнөн жана түндүк-чыгышынан [[Казакстан]], чыгышынан жана түштүк-чыгышынан [[Кытай]], батышынан жана түштүк-батышынан [[Нарын облусу|Нарын]], түндүк-батышынан [[Чүй облусу|Чүй]] облустары менен чектешет. 
 
Ысык-Көл облусуна эс алуучулар абдан көп келет, 2023-жылы эле 3-6млн га чейин келген. Ысык-Көл облусундагы [[ысык-көл]] аттуу көлунө, [[Аска зоосу]]на, [[бийик-бийик тоолор]]уна суктануу, сейилдөө, Жана эс алуу үчүн келишет. Жана ошондой эле Ысык-Көл облусу [[кыргызстандын жүрөгү]] болуп саналат. 

Аянты 43,1 миң км² (республиканын аянтынын 21,6%). Калкы 496,4 миң (2020 ж.; республиканын калкынын 7,6%).(2024)

== Тарыхы ==
Б. з. ч. II миң – б. э. VIII кылымдардын аралыгында деп болжолдонгон Чолпон-Ата капчыгайындагы жана башка жерлердеги аскалардагы жазуу-петроглифтер эсепке алуу дээрлик мүмкүн болбогон байыркы эстеликтердин чакан тобун түзөт. 

[[Түп району|Түп районундагы]] Күрмөнтү айылынын жанындагы падыша коргону – алгачкы көчмөндөр доорунун таасын эстелиги. Ушул өңдүү эстеликтер Ысык-Көл сыяктуу эле Кыргызстандын башка туристтик аймактарында дагы бар. Бул б. э. ч. VII кылымдан б. э. II кылымына чейин Орто Азияда жашаган, Кир менен Дариянын перс жоокерлерин, андан соң Александр Македонскийди токтоткон айбаттуу күч болуп эсептелген малчы сактардын күмбөздөрү. 

Ошол эле доордо бул аймактарда отурукташуу-дыйканчылык маданияты жаралган. Айрым жазуу булактарында Чигу шаарынын (Кызыл-өрөөн шаары) эскерилиши анын күбөсү болуп эсептелет, айрым изилдөөчүлөр белгилегендей, Түп булуңунун Сары Булуңундагы суу алдындагы урандылар мына ошол шаардын калдыктары. Кийинки заманда отурукташуу дыйканчылык маданияты кыйла туруктуу мүнөзгө ээ болгон, ал туурасында археологиялык жана жазма булактар күбөлөп турат. Бул тууралуу күбөлөгөн акыркы тарихий-маданий эстелик катары Тору Айгырдагы ХIV кылымдагы мончонун урандыларын эсептесек болот. Аскалардагы тибет жазуулар түрүндө сакталган Будда эстеликтери эл арасына кеңири белгилүү. Тамга капчыгайында бири-биринен бир чакырымча аралыкта жайгашкан төрт таштагы жазуулар алардын ичинен эң маанилүүсү болуп саналат.

1939 ж. [[Жетинин айы|Жетинин айынын]] 21 түзүлгөн.

1959 ж. [[Үчтүн айы|Үчтүн айынын]] 27 жойулуп, кайра 1970 ж. [[Бештин айы|Бештин айынын]] 11 уйушулган.

1988 ж. [[Тогуздун айы|Тогуздун айынын]] 5 Нарын облусу менен биригип, 1990 ж. [[Бештин айы|Бештин айынын]] 14 алар кайра бөлүнгөн.

== Табияты ==
[[image:Issyk Kul at sundown.jpg|left|thumb|250px|Ысык-Көл күн батканда]]
[[Файл:AlaKol.jpg|thumb|[[Ала-Көл]]]]
Облустун аймагы негизинен 2 бөлүктөн турат: Ысык Көл ойдуңунан жана Ысык Көл сыртынан (түндүгүнөн Тескей Ала тоо, түштүгүнөн Какшаал тоо менен чектелген күдүрлүү кенен аймак). Рельеби жалпысынан татаал. Ысык Көл өрөөнү түндүктөн Күнгөй, түштүктөн Тескей Ала тоолору менен курчалган. Алар өрөөндүн чыгышы менен батышында бири бирине жакындашып, тоо аралык туйук мейкиндикти пайда кылат. Ысык Көл батышындагы Боом капчыгайы аркылуу Чүй өрөөнү менен туташат. Чоңдугу жагынан Ысык Көл өрөөнү Орто Азиада Баргана өрөөнүнөн кийинки 2-чи орунда.

Анын борбордук бөлүгүн Ысык көл ээлейт. Көл түздүктөр менен курчалган. Ичке жээк тилкелерин кум каптап жатат, майда жумуру таштар, камдашкан кумдук, саздак жерлер да кездешет.

Тескей Ала тоонун түштүгүндө деңиз деңгээлинен кыйла көтөрүңкү, климаты катаал плато сымал түздүктөр — сырт жайгашкан. Облустун аймагындагы кырка тоолор негизинен кеңдик багытта созулат. Эң чыгыш бөлүгүндө алар бири-бирине жакындашып, Кан Теңир (Муз тоо) тоо тоомун пайда кылат. Мында жалпы Теңир тоонун эң бийик жери — [[Жеңиш чокусу]] (7439 м) жайгашкан.

Кен байлыктарынан алтын (Ак Шыйрак тоосундагы Кумтөр кени), көмүр (Жыргалаң, Cөгөттү), калай (Сарыжаз суусунун өрөөнүндө), полиметалл (Жыргалаң полиметалл кендер тобу), больпрам, жез, бисмут кендери, семент дайардоого жарактуу акиташ теги (Күрмөнтү), айнек куму ж. б. курулуш материалдарынын кендери бар.

Дарылык касиети бар көптөгөн минералдуу ысык булактардын базасында Жети Өгүз, Жыргалаң, Ак Суу, Чолпон Ата «Көгүлтүр Ысык көл», Тамга, «Кыргыз деңизи» ж. б. бальнеологиалык курорттор, санаторийлер иштейт. Облуста дары баткактардын ири кендери Кызыл Суу, Тамга, Жыргалаң, Күрмөнтү, Карой, Чолпон Ата, Чоктал, Улаколдо табылган.

Климаты бийиктик алкактуулукка байланыштуу. Курчап турган кырка тоолор муздак абанын өрөөнгө киришине тоскоолдук кылат. Ошондой эле көлдүн жыл бойу тоңбогон суусу өрөөндүн климатын жумшартып, Теңир тоодогу башка тооаралык өрөөндөрдүкүнөн өзгөчөлөнүп турат. Көлдүн жээк зонасында жайы салкын, [[Теке айы|Текенин]] орточо температурасы 18°C'ге жакын. Кышы жумшак, түштүк жана түндүк жээктеринде [[Үчтүн айы|Үчтүн айынын]] орточо температурасы –2°C, батыш бөлүгүндө –4°C, чыгышында –10°C'ге чейин. Жылдык орточо температурасы 6-7°C'дай, максимуму (мүмкүн болгон максималдуу температу) 27–30°C, минимуму – 12...–18°C. Өрөөндүн батышынан улан, чыгышынан санташ шамалдары согот. Эң катуу шамал — уландын ылдамдыгы 25–30 м/сек'га жетет. Улан менен санташ бир убакта согуп, бири бирине беттешсе, көл үстүндө катуу толкунду пайда кылат. Көл жээктеринде бриз шамалдары басымдуу. Батыштан келген аба агымынын басымдуу болушу өрөөндүн батышы менен чыгышына жааган жаан-чачындын чоң айырмачылыгын пайда кылат. Өрөөндүн батышында жайгашкан Балыкчы шаарынын айланасында жылына 110 мм (Кыргызжердеги эң кургакчыл жер), чыгышында Түп аймагында 569 мм жаан-чачын жаайт. Чыгыш бөлүгүндө кар көп түшөт. Өрөөндүн батыш бөлүгүнүн жазы салкын, жайы ысык, күзү узак, кышы суук, кар жаабайт. Жаан-чачын бардык жеринде жайында көп, кышында аз жаайт. Ысык Көлдүн сырты кескин континенттик кургак, катаал климаты менен айырмаланат. Жылдык орточо температурасы 3°C'дан –7°C'ка чейин. Кышы узак, [[Үчтүн айы|Үчтүн айынын]] орточо температурасы –21°C (–40°C'ге чейин айаз болот). Жайы кыска, салкын (абанын орточо температурасы 7°C). Көп жылдык тоң менен катар айрым жерлерде топурактын мезгилдүү тоңушу да байкалат. Cырттарда жылдык жаан-чачын 200–300 мм, негизинен кар түрүндө (жай мезгилинде да) жаайт. Айазсыз күндөр чанда болот.

[[Күнгөй Ала-Тоо|Күнгөй Ала тоо]]догу мөңгүлөрдүн жалпы айанты 221 км² , [[Тескей Ала-Тоо|Тескей Ала тоо]]догу мөңгүлөрдүн айанты 1081 ккм²ди түзөт. Күнгөй Ала тоодогу мөңгүлөрдүн көбү Чоң Ак суунун өрөөнүндө топтолгон. Тескей Ала тоонун көп сууларынын (Аксай, Тоң, [[Тосор суусу|Тосор]], [[Барскон суусу|Барскон]], Жууку, Чоң Кызыл суу, Жети Өгүз, Каракол, Ак суу, Түргөн Ак суу) башталышында мөңгүлөр бар. Муз каптоонун эң ири очогу жана ири мөңгүлөр Кан тоо жана Жеңиш чокуларынын аймагында. Мында мөңгүлөрдүн жалпы айанты 1517 км²ден ашат. Ири мөңгүлөрү: [[Түштүк Эңилчек мөңгүсү|Түштүк Эңилчек]] (айанты 613,3 км² ), Кайыңды (107,5 км² ) ж. б.

Cуулары кар-мөңгүдөн куралып, Ысык көл, Сырдарыя, Тарим, бир аз бөлүгү Чүй (батышта) жана Иле (чыгышта) сайлардын алаптарына кирет. Көлгө 118 агын суу жана мезгили менен аккан өзөндөр куйуп, андан бир да суу агып чыкпайт. Батыш бөлүгүнүн суулары чакан, чыгышындагы суулардын чыгымы 6-8 м³/сек'дан 10-20 м³/сек'га чейин көбөйөт (Түп, Жыргалаң). Ири суулары: [[Жыргалаң суусу|Жыргалаң]] (уз. 250 км), [[Түп суусу|Түп]] (120 км), Каракол, [[Түргөн Аксуу|Түргөн Ак суу]], Чоң Ак суу, Жети Өгүз, Жууку, Чоң Кызыл суу, Барскон ж. б. сугатка пайдаланылат. Өрөөндүн түндүк-батыш бөлүгүнөн Чүй сайы, чыгышынан Каркыра сайы (Иле сайынын алабы) агып өтөт. Ысык Көлдүн сыртынан Нарын жана Сары Жаз суулары башталат. Облустун аймагында дүйнөдөгү тоо көлдөрүнүн ирилеринин бири – Ысык көл жайгашкан.

Өрөөндүн түздүгүндө батыштан чыгышка карай таштуу бозомук күрөң, агыш күрөң, күңүрт кара коңур, кара топурактар таралган. Cырттарда бийик тоолуу, чөлдүү талаа жана талаа, чала чым көңдүү, такырлуу, тундра жана начар өөрчүгөн таштуу топурактар басымдуу.

Өсүмдүктөрдүн таралышы бийиктик алкактуулук мыйзам ченемине байланыштуу. Алкактар сериасы облустун батышында жээк түздүктөрдөгү чөлдүү алкактан башталып, жогору жагында жарым чөл жана шалбаалуу талаага өтөт, чыгышында төмөнтөн жогору карай токой-шалбаалуу талаа алкагы жайгашкан. Андан жогору бардык жерде субальп, альп жана гласиалдык-нибалдык алкактар жатат. Батышындагы чөлдүү алкакта (1700–2200 м) учтуу күүдүрөк, теңиртоо шыбагы, [[чекенде]], көп жалбырактуу төө куйрук пормасиасы басымдуу. Жарым чөл алкагы 2500 м бийиктикке чейин жетет. Мында негизинен кауказ аккылканы жана теңиртоо шыбагы өсөт. Бадалдардан төө куйрук басымдуу. Түздүктүн чыгыш бөлүгүн талаа алкагы ээлейт. Мында дан өсүмдүкбетегелүү талаа, чыгышында түркүн чөп — дан өсүмдүктүү талаа менен алмашат. Шалбаалуу талаа алкагы өрөөндүн батышында тоонун бийик этектери менен орто бийиктиктеги тоолордун көлөкөлүү капталдарында, чыгышында түздүктөрдө жайгашкан. Бул алкакта чымдуу талаанын дан өсүмдүктөрү — бетеге, кыргыз аккылканы же чөл сулуусу, түркүн чөптөр жана мезопилл тибиндеги дан өсүмдүктөрү менен аралаш өсөт. Андан жогорку токой-шалбаа-талаа алкагы жайгашкан. Токой өсүмдүктөрү карагай менен бадалдардан турат. Алардын арасында түркүн чөптүү дан өсүмдүктөрү өсөт. Тескей Ала тоонун токойлору парк тибине кирет: карагайлар жалгыздап же топ-топ болуп өсөт. Cубальп алкагынын төмөнкү чеги өрөөндүн батышы менен чыгышында болжол менен бирдей бийиктикте (3000–3200 м) жатат. Мында бийик тоолуу түркүн чөп-бетеге-шалбаалуу талаа, ыраң-доңуз сырты жана дан өсүмдүктүү, түркүн чөптүү шалбаа өнүккөн. Альп алкагында (3400 м'ден жогору) кыска чөптүү альп шалбаасы басымдуу, бадал өсүмдүктөрү өспөйт. Нибалдык алкакта аскалуу кырлар, корум, морена, кар-мөңгү жатат. Ысык көлдүн жээгин бойлой суулардын жайылмаларында камыш, агростис, ыраң жана жапайы арпалуу шалбаа, каксоо жерлерде чычырканак, бөрү карагат, итмурун, чий өсөт. Облустун Cыртында шыбак-бетегелүү тоолуу талаа, ыраң-доңуз сырттуу шалбаа басымдуу; мамык чөп, эңилчек кездешет. Cуунун жайылмаларында табылгы, чычырканак, кайың өсөт. Өсүмдүктөрү туташ тилкени түзбөйт.

== Административдик-аймактык түзүлүшү ==
{{Кошумча караңыз|Кыргызстандын_административдик-аймактык_түзүлүшү}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Карта !! Аталыш !! Туу, герб !! Туруктуу калк&lt;br&gt;2021, адам&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.stat.kg/kg/statistics/download/operational/825/|title=Кыргыз Республикасынын облустарынын, райондорунун, шаарларынын, шаарчаларынын, айыл аймактарынын жана айылдарынын калкынын саны|website=Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети}}&lt;/ref&gt;!! Баш ийген айыл аймактар (а. а.), шаарлар
жана шаар тибиндеги посёлоктор{{sfn|Мамлекеттик классификатор|11.05.2021|барактар=9—16}}
!Айыл аймактарга жана шаарларга кирген айылдар
|-
| rowspan=&quot;14&quot; | [[Файл:Kyrgyzstan Ak-Suu Raion.png|100px|center]] || rowspan=&quot;14&quot; align=&quot;center&quot; | [[Ак-Суу району]]|| rowspan=&quot;14&quot; align=&quot;center&quot; | [[Файл:Coat of arms of Ak-Suu district.png|50px|center]] || rowspan=&quot;14&quot; align=&quot;center&quot; | 69 439 || Ак-Булуң айыл аймагы
|[[Ак-Булуң, Ак-Суу району|Ак-Булуң а.]], [[Ак-Булак, Ак-Суу району|Ак-Булак а.]], [[Токтогул, Ак-Суу району|Токтогул а.]], Түргөн а.
|-
|Ак-Чий айыл аймагы
|[[Ак-Чий, Ак-Суу району|Ак-Чий а.]], [[Качыбек, Ак-Суу району|Качыбек а.]], Көк-Жайык а., Кызыл-Жар а., [[Совет, Ак-Суу району|Советское а.]]
|-
|Бөрү-Баш айыл аймагы
|[[Бөрү-Баш, Ак-Суу району|Бөрү-Баш а.]], [[Черик, Ак-Суу району|Черик а.]]
|-
|Жыргалан айыл аймагы
|[[Жыргалан, Ак-Суу району|Жыргалан а.]]
|-
|Кара-Жал айыл аймагы
|[[Тегизчил, Ак-Суу району|Тегизчил а.]], [[Жаңы-Арык, Ак-Суу району|Жаңы-Арык а.]], [[Кара-Жал, Ак-Суу району|Кара-Жал а.]], [[Боз-Булун, Ак-Суу району|Боз-Булуң а.]]
|-
|Каракол айыл аймагы
|[[Каракол, Ак-Суу району|Каракол а.]], [[Чолпон, Ак-Суу району|Чолпон а.]]
|-
|Кереге-Таш айыл аймагы
|[[Кереге-Таш, Ак-Суу району|Кереге-Таш а.]], [[Сары-Камыш, Ак-Суу району|Сары-Камыш а.]], [[Кайырма-Арык, Ак-Суу району|Кайырма-Арык а.]], [[Новоконстантиновка, Ак-Суу району|Новоконстантиновка а.]], [[Пионер, Ак-Суу району|Пионер а.]]
|-
|Боз-Учук айыл аймагы
|[[Боз-Учук, Ак-Суу району|Боз-Учук а.]], [[Ичке-Жергез, Ак-Суу району|Ичке-Жергез а.]], [[Нововознесеновка, Ак-Суу району|Нововознесеновка а.]]
|-
|Октябрь айыл аймагы
|[[Октябрь, Ак-Суу району|Октябрь а.]], [[Жол-Колот, Ак-Суу району|Жол-Колот а.]], [[Отуз-Уул, Ак-Суу району|Отуз-Уул а.]], [[Үч-Кайнар, Ак-Суу району|Үч-Кайнар а.]]
|-
|Отрадное айыл аймагы
|[[Отрадное, Ак-Суу району|Отрадное а.]], [[Орлиное, Ак-Суу району|Орлиное а.]], [[Шапак, Ак-Суу району|Шапак а.]]
|-
|Тепкен айыл аймагы
|[[Тепке, Ак-Суу району|Тепке а.]], [[Жылдыз, Ак-Суу району|Жылдыз а.]], [[Курбу, Ак-Суу району|Курбу а.]]
|-
|Теплоключевка айыл аймагы
|Теплоключенка а., [[Лесной, Ак-Суу району|Лесное а.]]
|-
|Челпек айыл аймагы
|[[Челпек (айыл)|Челпек а.]], [[Бурма-Суу, Ак-Суу району|Бурма-Суу а.]], [[Таш-Кыя, Ак-Суу району|Таш-Кыя а.]]
|-
|Эңилчек айыл аймагы
|[[Эңилчек, Ак-Суу району|Эңилчек а.]], Кең-Суу а., Койлуу а., Кургак а., Май-Саз а., Таш-Короо а., Эчкили-Таш а.
|-
| rowspan=&quot;13&quot; | [[Файл:Kyrgyzstan Jeti-Ögüz Raion.png|100px|center]] || rowspan=&quot;13&quot; align=&quot;center&quot; | [[Жети-Өгүз району]]|| rowspan=&quot;13&quot; align=&quot;center&quot; | [[Файл:Flag of Jeti-Ögüz District.svg|50px|center]] [[Файл:Coat of arms of Jeti-Oguz.png|50px|center]] || rowspan=&quot;13&quot; align=&quot;center&quot; | 93 392 || Ак-Дөбө айыл аймагы
|[[Ак-Дөбө, Жети-Өгүз району|Ак-Дөбө а.]], [[Мундуз, Жети-Өгүз району|Мундуз а.]], [[Аң-Өстөн, Жети-Өгүз району|Аң-Өстөн а.]], [[Тилекмат, Жети-Өгүз району|Тилекмат а.]]
|-
|Ак-Шыйрак айыл аймагы
|[[Ак-Шыйрак, Жети-Өгүз району|Ак-Шыйрак а.]], Культцентр а., Ыштык а.
|-
|Алдаш айыл аймагы
|[[Саруу, Жети-Өгүз району|Саруу а.]], [[Жууку, Жети-Өгүз району|Жууку а.]] Ысык-Көл а.
|-
|Барскоон айыл аймагы
|[[Барскоон, Жети-Өгүз району|Барскоон а.]], [[Каракол, Жети-Өгүз району|Каракол а.]] Кара-Сай а., Сөөк а.
|-
|Даркан айыл аймагы
|[[Даркан, Жети-Өгүз району|Даркан а.]]
|-
|Жаргылчак айыл аймагы
|[[Ак-Терек, Жети-Өгүз району|Ак-Терек а.]], [[Жеңиш, Жети-Өгүз району|Жеңиш а.]], [[Кичи-Жаргылчак, Жети-Өгүз району|Кичи-Жаргылчак а.]], [[Чоң-Жаргылчак, Жети-Өгүз району|Чоң-Жаргылчак а.]],
|-
|Жети-Өгүз айыл аймагы
|[[Жети-Өгүз, Жети-Өгүз району|Жети-Өгүз а.]], [[Ак-Кочкор, Жети-Өгүз району|Ак-Кочкор а.]], [[Желе-Дөбө, Жети-Өгүз району|Желе-Дөбө а.]], [[Жети-Өгүз курорту|Жети-Өгүз (Курорт) а.]], [[Кабак, Жети-Өгүз району|Кабак а.]], [[Талды-Булак, Жети-Өгүз району|Талды-Булак а.]],[[Чырак, Жети-Өгүз району|Чырак а.]]
|-
|Кызыл-Суу айыл аймагы
|[[Кызыл-Суу, Жети-Өгүз району|Кызыл-Суу а.]], [[Жалгыз-Өрүк, Жети-Өгүз району|Жалгыз-Өрүк а.]], [[Кайнар, Жети-Өгүз району|Кайнар а.]], [[Покровская Пристань, Жети-Өгүз району|Покровская Пристань а.]]
|-
|Липен айыл аймагы
|[[Липенка, Жети-Өгүз району|Липенка а.]], [[Богатыровка, Жети-Өгүз району|Богатыровка а.]], [[Зелёный Гай|Зелёный Гай а.]], [[Ичке-Булун, Жети-Өгүз району|Ичке-Булуң а.]]
|-
|Оргочор айыл аймагы
|[[Оргочор, Жети-Өгүз району|Оргочор а.]], [[Боз-Бешик, Жети-Өгүз району|Боз-Бешик а.]], [[Кургак-Айрык, Жети-Өгүз району|Кургак-Айрык а.]], Подгорное а.
|-
|Светлополян айыл аймагы
|[[Светлая Поляна, Жети-Өгүз району|Светлая Поляна а.]], [[Чоң-Кызыл-Суу, Жети-Өгүз району|Чоң-Кызыл-Суу а.]]
|-
|Тамга айыл аймагы
|[[Тамга, Жети-Өгүз району|Тамга а.]], [[Тосор, Жети-Өгүз району|Тосор а.]]
|-
|Ырдык айыл аймагы
|[[Ырдык, Жети-Өгүз району|Ырдык а.]], Алкым а., [[Жон-Булак, Жети-Өгүз району|Жон-Булак а.]], Комсомольское а., [[Конкино, Жети-Өгүз району|Конкино а.]],
|-
| rowspan=&quot;13&quot; | [[Файл:Kyrgyzstan Ysyk-Köl Raion.png|100px|center]] || rowspan=&quot;13&quot; align=&quot;center&quot; | [[Ысык-Көл району]]|| rowspan=&quot;13&quot; | [[Файл:Flag of Ysyk-Kul district.png|50px|center]] || rowspan=&quot;13&quot; align=&quot;center&quot; | 84 876 || '''[[Чолпон-Ата|Чолпон-Ата шаары]]'''
|align=&quot;center&quot; | жок
|-
|Абдрахманов айыл аймагы
|[[Жаркынбаев, Ысык-Көл району|Жаркынбаев а.]], [[Кароол-Дөбө, Ысык-Көл району|Кароол-Дөбө а.]]
|-
|Ананьев айыл аймагы
|[[Ананьев, Ысык-Көл району|Ананьев а.]], [[Көк-Дөбө, Ысык-Көл району|Көк-Дөбө а.]], [[Чет-Байсоорун, Ысык-Көл району|Чет-Байсоорун а.]]
|-
|Бостери айыл аймагы
|[[Бостери, Ысык-Көл району|Бостери а.]], [[Бактуу-Долоноту, Ысык-Көл району|Бактуу-Долоноту а.]]
|-
|Кара-Ой айыл аймагы
|[[Кара-Ой, Ысык-Көл району|Кара-Ой а.]]
|-
|Кум-Бел айыл аймагы
|[[Корумду, Ысык-Көл району|Корумду а.]], [[Булан-Сөгөттү, Ысык-Көл району|Булан-Сөгөттү а.]]
|-
|Өрүк айыл аймагы
|[[Чоң-Өрүктү, Ысык-Көл району|Чоң-Өрүктү а.]], [[Орто-Өрүктү, Ысык-Көл району|Орто-Өрүктү а.]], [[Өрүктү-Хутор, Ысык-Көл району|Өрүктү-Хутор а.]]
|-
|Садыр Аке айыл аймагы
|[[Григорьевка, Ысык-Көл району|Григорьевка а.]], [[Григорьевская, Ысык-Көл району|Григорьев Пристаны а.]]
|-
|Семёновск айыл аймагы
|[[Семенов, Ысык-Көл району|Семёнов а.]], [[Кожояр, Ысык-Көл району|Кожояр а.]]
|-
|Тамчы айыл аймагы
|[[Тамчы, Ысык-Көл району|Тамчы а.]], [[Кош-Көл, Ысык-Көл району|Кош-Көл а.]], [[Чырпыкты|Чырпыкты а.]]
|-
|Темир айыл аймагы
|[[Темир, Ысык-Көл району|Темир а.]], [[Кашат, Ысык-Көл району|Кашат а.]]
|-
|Тору-Айгыр айыл аймагы
|[[Тору-Айгыр, Ысык-Көл району|Тору-Айгыр а.]], [[Кызыл-Өрүк, Ысык-Көл району|Кызыл-Өрүк а.]], [[Сары-Камыш, Ысык-Көл району|Сары-Камыш а.]]
|-
|Чоң-Сары-Ой айыл аймагы
|[[Чоң-Сары-Ой, Ысык-Көл району|Чоң-Сары-Ой а.]], [[Баетов, Ысык-Көл району|Баетов а.]], [[Өрнөк, Ысык-Көл району|Өрнөк а.]], [[Сары-Ой, Ысык-Көл району|Сары-Ой а.]], [[Чок-Тал, Ысык-Көл району|Чок-Тал а.]]
|-
| rowspan=&quot;9&quot; | [[Файл:Kyrgyzstan Tong Raion.png|100px|center]] || rowspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; | [[Тоң району]]|| rowspan=&quot;9&quot; | [[Файл:Coat of arms of Ton rayon.png|50px|center]] || rowspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; | 53 401 || Ак-Терек айыл аймагы
|[[Кара-Коо|Кара-Коо а.]], [[Ала-Баш, Тоң району|Ала-Баш а.]], [[Бар-Булак, Тоң району|Бар-Булак а.]], [[Дөң-Талаа, Тоң району|Дөң-Талаа а.]], Комсомол а., [[Кызыл-Туу, Тоң району|Кызыл-Туу а.]]
|-
|Болот Мамбетов айыл аймагы
|[[Эшперов, Тоң району|Эшперов а.]], [[Ак-Сай, Болот Мамбетов айыл аймагы, Тоң району|Ак-Сай а.]], [[Жер-Үй, Тоң району|Жер-Үй а.]], [[Көк-Сай, Тоң району|Көк-Сай а.]]
|-
|Кажы-Сай айыл аймагы
|[[Кажы-Сай, Тоң району|Кажы-Сай а.]]
|-
|Көл-Төр айыл аймагы
|[[Көл-Төр, Тоң району|Көл-Төр а.]], [[Тогуз-Булак, Тоң району|Тогуз-Булак а.]], [[Коңур-Өлөң, Тоң району|Коңур-Өлөң а.]]
|-
|Көк-Мойнок айыл аймагы
|[[Ак-Өлөн, Тоң району|Ак-Өлөн а.]], [[Көк-Мойнок-Биринчи, Тоң району|Көк-Мойнок-Биринчи а.]], [[Көк-Мойнок-Экинчи, Тоң району|Көк-Мойнок-Экинчи а.]]
|-
|Күн-Чыгыш айыл аймагы
|[[Бөкөнбаев кыштагы|Бөкөнбаев а.]], [[Арчалы, Тоң району|Арчалы а.]]
|-
|Төрт-Күл айыл аймагы
|[[Төрт-Күл, Тоң району|Төрт-Күл а.]], [[Темир-Канат, Тоң району|Темир-Канат а.]], [[Туура-Суу, Төрт-Күл айыл аймагы, Тоң району|Туура-Суу а.]]
|-
|Тоң айыл аймагы
|[[Тоң, Тоң району|Тоң а.]], [[Ак-Сай, Тоң айыл аймагы, Тоң району|Ак-Сай а.]], [[Кажы-Саз, Тоң району|Кажы-Саз а.]]
|-
|Улакол айыл аймагы
|[[Оттук, Тоң району|Оттук а.]], [[Кара-Талаа, Тоң району|Кара-Талаа а.]], [[Кара-Шаар, Тоң району|Кара-Шаар а.]], [[Туура-Суу, Улакол айыл аймагы, Тоң району|Туура-Суу а.]], [[Шор-Булак, Тоң району|Шор-Булак а.]]
|-
| rowspan=&quot;13&quot; | [[Файл:Kyrgyzstan Tüp Raion.png|100px|center]] || rowspan=&quot;13&quot; align=&quot;center&quot; | [[Түп району]]|| rowspan=&quot;13&quot; | [[Файл:Coat of arms of Tup district.png|50px|center]] || rowspan=&quot;13&quot; align=&quot;center&quot; | 65 169 || Ак-Булак айыл аймагы
|[[Ак-Булак, Түп району|Ак-Булак а.]]
|-
|Ак-Булуң айыл аймагы
|[[Ак-Булуң, Түп району|Ак-Булуң а.]], [[Беловодский, Түп району|Беловодское а.]], [[Фрунзе, Түп району|Фрунзенское а.]]
|-
|Арал айыл аймагы
|[[Арал, Түп району|Арал а.]], [[Миң-Булак, Түп району|Миң-Булак а.]], [[Долон, Түп району|Долон а.]], [[Кош-Дөбө, Түп району|Кош-Дөбө а.]], [[Сары-Дөбө|Сары-Дөбө а.]]
|-
|Ысык-Көл айыл аймагы
|Ысык-Көл а., [[Ынтымак, Түп району|Ынтымак а.]]
|-
|Карасаев айыл аймагы
|[[Тасма, Түп району|Тасма а.]], [[Токтоян, Түп району|Токтоян а.]], [[Чоң-Тогуз-Бай, Түп району|Чоң-Тогуз-Бай а.]]
|-
|Кутургу айыл аймагы
|[[Кутургу, Түп району|Кутургу а.]], [[Кичи-Өрүктү, Түп району|Кичи-Өрүктү а.]], [[Ой-Булак, Түп району|Ой-Булак а.]], [[Ой-Тал, Түп району|Ой-Тал а.]]
|-
|Михайловка айыл аймагы
|[[Михайловка, Түп району|Михайловка а.]]
|-
|Сан-Таш айыл аймагы
|[[Сан-Таш, Түп району|Сан-Таш а.]], [[Байзак, Түп району|Байзак а.]], [[Каркыра, Түп району|Каркыра а.]], [[Кең-Суу, Түп району|Кең-Суу а.]], [[Сары-Төлөгөй, Түп району|Сары-Төлөгөй а.]]
|-
|Сары-Булак айыл аймагы
|[[Балбай, Түп району|Балбай а.]], [[Күрмөнтү, Түп району|Күрмөнтү а.]]
|-
|Талды-Суу айыл аймагы
|[[Талды-Суу, Түп району|Талды-Суу а.]], [[Ичке-Суу, Түп району|Ичке-Суу а.]], [[Көөчү, Түп району|Көөчү а.]], [[Корумду, Түп району|Корумду а.]]
|-
|Тогуз-Булак айыл аймагы
|[[Тогуз-Булак, Түп району|Тогуз-Булак а.]], [[Сары-Булуң, Түп району|Сары-Булуң а.]]
|-
|Түп айыл аймагы
|[[Түп, Түп району|Түп а.]], [[Бирлик, Түп району|Бирлик а.]], [[Шаты, Түп району|Шаты а.]]
|-
|Чоң-Таш айыл аймагы
|[[Чоң-Таш, Түп району|Чоң-Таш а.]], [[Жылуу-Булак|Жылуу-Булак а.]]
|-
| || align=&quot;center&quot; | [[Балыкчы шаары]]|| [[Файл:Flag of Balykchy.svg|50px|center]][[Файл:Coat of arms of Balykchy Kyrgyzstan.svg|50px|center]] ||  align=&quot;center&quot; | 50 814
(51 305 ― баш ийген

калктуу конуштар менен)
|''[[Орто-Токой|Орто-Токой шаар тибиндеги посёлок]]''
|align=&quot;center&quot; | жок
|-
| || align=&quot;center&quot; | [[Каракол|Каракол шаары]]|| [[Файл:Flag of Karakol.svg|50px|center]][[Файл:Coat of arms of Karakol.svg|50px|center]] ||  align=&quot;center&quot; | 81 522
(84 351 ― баш ийген

калктуу конуштар менен)
|''[[Пржевальск пристаны|Пржевальск-Пристаны шаар тибиндеги посёлок]]''
|align=&quot;center&quot; | жок
|}

== Калкы ==
{{Жаңыртуу}}
Облустун калкы (2023 жылдын башында 538,4 миң) республиканын калкынын 7,7%ын түзөт; анын 151,522 миңи шаарларда (жалпы калктын 28,0%), 391,092 миңи (72,0%) айылдарда турушат.

=== Улуттук курамы ===
Көп улуттуу, көбү кыргыздар (91,4%), калгандары орус (5,2%), казак (1,1%), өзбек (0,6%), дуңган (0,6%), уйгур (0,4%), татар 0,2%), калмак (0,2%) ж. б.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Этникалык топ
!Калк
!Ысык-Көл облусунун калкынын үлүшү
|-
|[[Кыргыздар]]
|488,241
|91.4%
|-
|[[Орустар]]
|27,869
|5.2%
|-
|[[Казактар]]
|5,888
|1.1%
|-
|[[Өзбек|Өзбектер]]
|3,479
|0.6%
|-
|[[Дунгандар]]
|3,116
|0.6%
|-
|[[Уйгурлар]]
|2,153
|0.4%
|-
|[[Татарлар]]
|1,116
|0.2%
|-
|[[Калмактар]] (сарт-калмактар)
|1,038
|0.2%
|-
|башка топтор
|1,572
|0.3%
|}
Бир ''км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;'' жерге 13 киши (республикада 36) туура келет, ал эми Ысык Көл өрөөнүндө, айрыкча анын чыгыш бөлүгүндө бул көрсөткүч 45-60 кишиге жетет.

=== Ири калктуу пункттары ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Аталышы
!Калкы (2023)
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Шаарлары
|-
|[[Каракол]]
|81 952
|-
|[[Балыкчы шаары|Балыкчы]]
|52 692
|-
|[[Чолпон-Ата|Чолпон Ата]]
|12 648
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Шаарчалары
|-
|[[Пристан-Пржебалск]]
|3 492
|-
|[[Орто-Токой, Ысык-Көл облусу|Орто Токой]]
|738
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Калк көп жашаган ири айылдары
|-
|[[Кызыл-Суу (айыл)|Кызыл Суу]]
|15 464
|-
|[[Ак-Суу, Ак-Суу району|Ак Суу]]
|14 055
|-
|[[Бөкөнбаев кыштагы|Бөкөнбай]]
|13 800
|-
|[[Түп]]
|12 505
|-
|[[Барскон|Барскоон]]
|9 533
|-
|[[Ананьево|Ананиеб]]
|9 470
|-
|[[Бостери, Ысык-Көл району|Бостери]]
|9 055
|-
|[[Cаруу]]
|8 501
|-
|[[Даркан, Жети-Өгүз району|Даркан]]
|7 398
|-
|[[Григорьевка (Ысык-Көл району)|Григориепка]]
|6 014
|}
Жалпы калктын 32,6%ын (142,988 миң адам) эмгек курагына жете элек жаштар, 58,0%ын (254,327 миң) эмгек жашындагылар, калган 9,4%ын (41,075 миң) эмгек жашынан өткөндөр түзөт.

Калктын миграсиасы 2002 ж. облуска келгендердин саны 1147 адам, кеткендер 4913 адам болуп, облустун калкы 3766 адамга азайган. Азайгандардын ичинен 1746 адам республиканын башка региондоруна, айрыкча Бишкек шаарына же Чүй облусуна, 1993 адам КМШ өлкөлөрүнө, 50дөй адам алыскы чет өлкөлөргө кеткен.

== Экономикасы ==
{{Жаңыртуу}}
Ысык Көл облусу республикада экономика жактан орто деңгээлде өнүккөн, табигый шарты жана байлыктары менен өзгөчөлөнүп турган аймак. Региондун башкы байлыгы – тоңбогон Ысык көл, анын деңиз суусуна каныккан жагымдуу абасы, көл жээгиндеги куму, көптөгөн жылуу жана минералдуу суулары, ошондой эле дартка даба болуучу ылайлары, көл жээгинде курулган санаторийлер, келечектүү курорттук жана рекреасиалык ресурстары. Азыр облуста «Көгүлтүр Ысык Көл», «Чолпон Ата», «Ысык Көл», «Жыргалаң», «Жети Өгүз», «Тамга», «Ак Суу» ж. б. санаторий-курорттор (бардыгы 28) менен катар көптөгөн эс алуу үйлөрү (226), пансионаттар, балдардын эс алуу лагерлери, туристтик жана альпинисттик базалар иштеп (2002 ж. бардыгы 254), аларда жылына 612,0 миңден ашык киши эс алып, дарыланат.

Облуста рекреасиа чарбасы (эс алуу жана дарыланууну уйуштуруу), а. и. туризм келечекте экономиканын негизги, адистешкен тармагына айланып, көл кылаасы дүйнөлүк деңгээлдеги курорттук аймак болууга мүмкүнчүлүгү бар. Ал үчүн бул жерде жаратылыштын кооздугу жана байлыгы жетиштүү. Өнөр жай, айыл чарба, курулуш, транспорт ж. б. экономикалык тармактар келечекте облустун рекреасиалык комплексин тейлөөгө ылайыкташып өнүктүрүлмөкчү.

Чет өлкөлүк инбестисиаларды таап, өндүрүшкө жаңы текнологианы киргизип, региондун экономикалык жана сосиалдык деңгээлин жогорулатуу үчүн облустун борборунда 1994 ж. «Каракол» эркин экономикалык аймагы (ЭЭА) уйушулган. «Каракол» ЭЭАсында субйект катары 135 ишкана катталган, 95и иштөөдө (2000). Ушул ишканаларда 780 адам эмгектенет. Алардын ичинде 4 чет өлкө менен бирге уйушулган «Униберсал» (кыргыз-орус ишканасы), «Улар» (кыргыз-казак ишканасы), «Cаки» (кыргыз-америкалык ортоктош ишкана) ж. б. Алардын ичинен «Cаки» ортоктош ишканасы инбестисиасынын көлөмү жагынан маанилүү. «Каракол» ЭЭАна кирген ишканалар эл керектөөчү тобарларды чыгарууда жана аларды сатууда, айыл чарба чийки заттарын кайра иштетүүдө жана туристтик жүрүштөрдү уйуштурууда белгилүү бир деңгээлде аткарышканына карабастан бул ЭЭА облустун экономикасынын өсүшүнө кошкон салымы али төмөн. 2001 ж. ЭЭАда 40,1 млн сомдук өнөр жай продуксиасы өндүрүлүп, Каракол шаарынын өнөр жайынын 12%ын, Ысык Көл облусунун 0,4%ын гана түзгөн.

Базар экономикасына өтүү просессинде чарба жүргүзүүдө менчиктин көп түрлөрү пайда болду. 2002 ж. облуста статистикалык бирдиктин жалпы мамлекеттик регистрине киргизилген ээлик кылуучу субйекттердин (йуридикалык жактардын) саны 3237 (а. и. иштеп жатканы 1532) ишканага жеткен. Анын ичинен мамлекеттик менчиктеги 488 (343), коммуналык 275 (218), жеке менчик 2470 (971) ишкана болгон. Ишканалардын түрлөрү бойунча 3207ин ичинен чакан ишканалар — 2042 (1085), орточолору — 446 (302) жана ирилери — 205 (145) болгон. Жогорудагы йуридикалык жактардын ишканаларынан башка облуста жеке ишкердикте катталган жана иштеп жатышкан мекеме, ишканалардын саны арбын. 2000 ж. бир эле айыл чарба тармагында жеке ишкердиктегилердин, башкача айтканда дыйкандардын саны 5 миңден ашкан.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Өнөр жай өндүрүшү (Кумтөр алтын кенин казган ишкананы кошпогондо; 2001 ж. менен)
!
!Өнөр жай продуксиасынын көлөмү, млн сом
!Жалпы көлөмдөгү аймактардын, шаарлардын үлүшү %
|-
|Ысык-Көл облусу
|1201,1
|100,0
|-
|анын ичинен:
|
|
|-
|Ак-Суу ооданы
|308,8
|25,7
|-
|Жети-Өгүз ооданы
|260,9
|21,7
|-
|Ысык-Көл ооданы
|34,54
|2,9
|-
|Тоң ооданы
|22,1
|1,8
|-
|Түп ооданы
|116,6
|9,7
|-
|Балыкчы шаары
|209,6
|17,5
|-
|Каракол шааары
|242,6
|20,2
|-
|Чолпон-Ата шаары
|6,0
|0,5
|}
Облустагы 195 өнөр жай ишканасында (а. и. 56 ири ишкана) 9 миңден ашык жумушчу (республиканын 6,9%) иштеп, 1201,1 млн сомдук продуксиа өндүргөн (2002). Бул жерде Кумтөр алтын кен казган ишканалардын иши эсепке алынган жок. Ал эми Кумтөр алтын кенин казып алууну кошо эсептегенде облуста 10988,0 млн сомдук (республиканын 22,5%) продуксиа өндүргөн. Өнөр жайдын алтын казуудан башка негизги тармактарына тамак-аш (жалпы өнөр жайдын 23,2% продуксиасын өндүргөн), ун тартуу жана жем чыгаруу (49,0%), машина куруу (8,7%), курулуш материалдарын чыгаруу 5,8% жана отун өнөр жайы (2,5%) кирет. 2001 ж. алар чыгарган негизги продуксиалар: көмүр 29,3 миң т (республикада казып алынган көмүрдүн 6,2%), электр плиткалары 9,0 миң даана (71,7%), электр жылыткычтар 200 даана (17,4%), семент 2,4 миң (0,5%), ун 56,8 миң т (12,5%), мал майы 13,6 т (11,7%), быштак жана сүзмө 796,3 т (47,0%), арак жана спирт 1174,0 миң литр (6,5%) ж.б. Өнөр жайдын ири ишканалары: Балыкчыдагы «Ысык Көл дан азык» аксионердик коому, «Бакай Көл» биргелешкен ишкана, «Ак Жалга», «Алтын дан», «Ысык Көл электр», «Улан», «Каракол–Дан–Азык», «Күрмөнтү семент» аксионердик коомдору.

Облуста тоо-кен өнөр жайынын келечеги кең, Сары Жаз сайынын алабында алтын, калай, жез, коргошун, полиметалл, болпрам, тантал, ниобит, молибден ж. б. металлдардын кендери табылган. Сарыжаз калай кенинин базасында «Тйаншан калай» кен ылгоо комбинаты иштейт. Ал жылына 50 млн т кен казып, андан консентрат алып, аны Орусианын Нобосибирск шаарына жөнөтүп турат. Алтын кенин казып алуучу Кумтөр комбинаты 1996 жылдын айагынан ишке киришти. Кумтөр алтын кени облустун Жети Өгүз ооданынын сыртында деңиз деңгээлинен 3500-4150 м бийиктикте жайгашкан. Кенди «Камеко» корпорасиасынын (Канада) «Кумтөр Оперейтинг компани» биргелешкен ишканасы казат жана ылгайт.

=== Айыл чарба ===
Облустун айыл чарба тармагында 2002 жылдын башында 58 дыйкан чарба коллектиби, 12 айыл чарба кооператиби, 1 аксионердик коом жана 5155 жеке дыйкан чарба иштеген. Айыл чарба өндүрүшү дыйканчылыкта дан, картөшкө, мөмө-жемиш өстүрүүгө, мал чарбасында кой, уй, жана жылкы багууга адистешкен. 2001 ж. жалпы айыл чарба тармагында 79,0 миңдей адам эмгектенип, 6406,4 млн сомдук айыл чарба азык-түлүгү өндүрүлгөн (республиканын 13,4%). Айыл чарбага жарактуу жери 1591,2 миң га (облустун жалпы айантынын 36,9%), анын 11,6% айдоо жер (184,8 миң га), 0,3% көп жылдык мөмө-жемиш ж. б. дарактар (4,6 миң га), 0,8% чабынды (12,0 миң га), 87,2% жайыт (1388,1 миң га).
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Дыйканчылыктан алынган түшүмдүн көлөмү бойунча оодандардын облустагы үлүшү , % менен
!Оодандар
!Дан эгиндери
!Картөшкө
!Жашылча
|-
|Жалпы облус боюнча
|100,0
|100,0
|100,0
|-
|анын ичинен:
|
|
|
|-
|Ак-Суу ооданы
|26,6
|30,4
|16,6
|-
|Жети-Өгүз ооданы
|16,0
|32,6
|21,1
|-
|Ысык Көл ооданы
|13,4
|13,8
|27,0
|-
|Тоң ооданы
|9,0
|8,3
|11,3
|-
|Түп ооданы
|35,0
|14,9
|24,0
|}
Облуста эгин эгилген жердин жалпы айанты 2001 ж. 188,9 миң га'ды (республикадагы эгиндин 15,4%) түзгөн, анын 115,8 миң га'ры же 61,3%ына дан, 24,1 миң га'рына же 12,8%на картөшкө, 5,0 миң га'рына же 2,6%ына текникалык өсүмдүктөрү, 3,2 миң га'рына же 1,5% жашылча, 40,5 миң га'рына же 23,1%ына тойут өсүмдүктөрү эгилген. Мөмө-жемиш бактары 7,5 миң га жерди (республиканын 15,4%) ээлейт. 2001 ж. 306,0 миң т дан (республикадагы дандын 16,7%), 420,0 миң т картөшкө (35,9%), 51,3 миң т жашылча (6,3%) жана 32,3 миң т мөмө-жемиш (20,7%) алынган.

Облустун түрдүү менчиктеги бардык чарбаларында 2002 жылдын [[Үчтүн айы|Үчтүн айынын]] 1-де 126,9 миң уй (республикадагы уйдун 13,1%), 590,6 миң кой-эчки (15,8%), чочко 16,4 миң (18,9%), 61,0 миң жылкы (17,2%), 337,8 миң үй куштары (10,4%) болгон. Алардан 2001 ж. тирүү салмакта эсептегенде 43,4 миң т (республиканын 12,7%), 144,0 миң т чийки сүт (12,7%), пизикалык салмактагы 2,1 миң т жүн (17,9%), 9,1 млн даана жумуртка (4,9%) өндүрүлгөн.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Мал чарба продуктуларын өндүрүү бойунча оодандардын облустагы үлүшү, % менен
!Оодандар
!Дан өндүрүү
!Сүт саап алуу
!Жүн кыркып алуу
!Жумуртка
|-
|Жалпы облус боюнча
|100,0
|100,0
|100,0
|100,0
|-
|анын ичинен:
|
|
|
|
|-
|Ак Суу ооданы
|22,4
|21,0
|19,1
|28,9
|-
|Жети Өгүз ооданы
|22,1
|22,5
|23,6
|12,6 
|-
|Ысык Көл ооданы
|21,0
|17,2
|19,0
|11,7
|-
|Тоң ооданы
|15,7
|12,3
|19,0
|6,3 
|-
|Түп ооданы
|18,8
|27,0
|19,0
|40,5 
|}

=== Транспорт ===
Облуста унаа, темир, аба жана суу жолдору бар. Унаа жолунун жалпы узундугу 6796 км (2000), анын 1645 км'и эл аралык, 2514 км'и республикалык мааниде, облустук жана жергиликтүү маанидеги жолунун узундугу 2637 км. Жолдун 80%нан көбү аспальт төшөлгөн. Негизги унаа жолу Ысык көлдүн жээгин айланта курулган Балыкчы — Чолпон Ата — Түп — Каракол — Кызыл Суу — Бөкөнбай—Балыкчы (жалпы узундугу 450 км) унаамагистралы түзөт. Бул жол аркылуу облустун дээрлик бардык калктуу пункттары байланышып, негизги жүктөрү жана жүргүнчүлөрү ташылат. Облустун батышында Балыкчы шаары аркылуу Бишкек — Токмок — Балыкчы — Нарын — Торугарт жолу, чыгышында Түп — Талды Суу — Кеген (Казакстан) жолу кетет. Көлдүн жээгин сырт менен байланыштырып турган Барскоон — Карасай — Ак Шыйрак — Эңилчек — Каракол унаа жолунун алтын, түстүү металл, курулуш материалдар ж. б. кен байлыктарын өздөштүрүүдө, ошондой эле жайкы жайыттарды пайдаланууда мааниси чоң. Облуста жүк жана жүргүнчүлөрдү ташууда унаа транспортунун мааниси зор. 2001 ж. унаалар менен 3,0 млн т жүк ташылып (республиканын 11,3%), жүргүнчүлөрдү ташуунун жүгүртүлүшү 375,5 млн жүргүнчү км (7,9%) болгон.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Облустун унаа транспорту бойунча маалымат (2001 ж.)
!Оодандар жана шаарлар
!Жүк ташуу, миң тонна
!Оодандардын жана шаарлардын үлүшү, % менен
!Жүктөрдү ташуу, млн жүргүнчү
!Оодандардын жана шаарлардын үлүшү, % менен
|-
|Жалпы облус боюнча
|2988,7
|100,0
|375,5
|100,0
|-
|анын ичинен:
|
|
|
|
|-
|Ак-Суу ооданы
|214,2
|7,2 
|19,5 
|5,2 
|-
|Жети-Өгүз ооданы
|207,3 
|6.9
|31,5 
|8,4 
|-
|Ысык-Көл ооданы
|189,2 
|6,3 
|20,0
|5,4
|-
|Тоң ооданы
|226,4 
|7,6
|39,9
|10,6 
|-
|Түп ооданы
|523,0
|17,5 
|10,7
|2,8
|-
|Балыкчы шаары
|722,0 
|24,2
|66,2 
|17,6 
|-
|Каракол шааары
|47,91 
|16,0
|144,2 
|38,4 
|-
|Чолпон Ата шаары
|427,5 
|14,3 
|43,5 
|11,6
|}
Балыкчы шаарына чейин темир жол жетет. Бул жолдун башка аймактар жана мамлекеттер менен экономикалык байланыш түзүүдө орчундуу мааниси бар. Республиканын башка аймактарынан айырмаланып, облуста суу жол транспорту бар. Негизинен эл чарба жүктөрү ташылат. Cуу жол транспортунун келечеги кең. Транспорттун бул түрү бойунча 2001 ж. 36,2 миң т жүк ташылган (1998 ж. — 30,6 миң т болгон). Ал эми жүк ташуунун жүгүртүлүшү 7,2 млн т км'ге (1996 ж. 6,1 млн км) жеткен. Аба жол транспорту жүргүнчүлөрдү жана почта жүктөрүн ташууда маанилүү. Каракол жана Тамчы шаарларында абабекеттер бар. Аба жолу Бишкек, Жалалабат, Ош, Баткен жана коңшу Өзбекстандын борбору Ташкен жана Казакстандын мурунку борбору Алма Ата менен байланыштырат.

== Маданий турмушу ==
Облуста 2001/02 окуу жылында 2 жогорку окуу жайында бардыгы болуп 9,3 миң студент окуп, 577 окутуучу иштеген. Алардын ичинен экөө илимдин доктору, 50дөн ашыгы илимдин кандидаттары.

Облустун 6 атайын орто окуу жайында 1791 студент окуп, 211 окутуучу иштешсе, 9 кесиптик окуу жайларында 2035 окуучу билим алган. Аймактын жалпы билим берүүчү 190 мектебинде 98,3 миңдей окуучу окуп, 7471 мугалим иштеген. Облуста 2 жатак-мектеп, сабактарды тереңдетип окуткан 8 мектеп, 2 гимназиа, 4 лисей болгон. Жалпы мектептердин көбүндө инпорматика кабинеттери иштейт. Мектептерде окуулар кыргыз жана орус тилдеринде жүргүзүлөт.

Облуста 155 китепкана (1559 миң нуска китеп), драма театр (Каракол), бир нече театр, оодандык, айылдык маданиат үйлөрү, мамлекеттик музейлер Каракол тарыхый-жерге таануу музейи, Ысык Көл мамлекеттик тарыхый-маданиат корук музейи, Чолпон Атадагы Казак элинин белгилүү уулу Муктар Ауэзобдун үй-музейи ж. б. болгон. Облустук, оодандык жана шаардык бир нече гезиттер чыгып турат.

1981 жылдан «Ысык Көл» үналгысы (кыргыз, орус тилинде) иштейт. 1992 ж. алгачкы телекөрсөтүү эпирге чыккан.

Облуста облустук оорукана, 5 борбордук оодандык оорукана, үй-бүлөлүк медисина борбору, 105 пелдшердик-акушердик пункт, 7 санитариалык-эпидемиологиалык стансия, 18 үйбүлөлүк дарыгерлер тобу бар (2002). «Мээрим» пондусу тарабынан Чолпон Ата шаарыннда «SOS» Кыргызжер балдар айылы, «Алтын балалык» реаблитасия борбору уйушулган.

Облуста байыркы аркеологиалык эстеликтерден палеолит дооруна (б. з. ч. 6-4 миң жылдык) таандык байыркы көчмөндөрдүн аска бетине тарткан сүрөттөрү (Сары Жаз сыртында), алгачкы темир доорундагы (б.з.ч. 7-5 к.) сак-усун көчмөндөрүнүн эстеликтери (Балыкчыдан Чолпон Атага чейин, Алабаш тоосу ж. б.), байыркы буйум-тайым чогундулары (Таштак, Кырчын, Челпек коло буйумдары), байыркы түрк эстеликтеринен 6-10 кылымга таандык балбалдар (Ысык көл чөлкөмүнүн бардык аймактарында), шаар чалдыбарлары (Барскоон, Даркан, Тоң, Барбулак, Бостери ж.б.) ж. б. сакталган. Аркеологиалык эстеликтер сибилизасианын өнүгүшүнөн, жергиликтүү уруулардын басып өткөн тарыхый жолунан, көл бойунун Чыгыш, Батыш (Улуу Жибек жолу аркылуу) менен болгон соода-экономикалык маданий байланыштарынан кабар берет.

== Негизги коомдук-экономикалык көрсөткүчтөрү ==
{{Жаңыртуу}}
* Калкы: 463,900 (1 Үчтүн айы 2015 баасында) анын ичинде: 130,800 шаардык жана 333.100 айылдык калк
* Иштеген калк: 180,300 (2008)
* Катталган жумушсуздардын саны: 4,902 (2008)
* Экспорт: 18,8 млн АКШ доллары (2008)
* Импорт: 221.7 млн АКШ доллары (2008)
* Чет өлкөлүк түз инвестициялар: 1,1 млн.долл. АКШ доллары (2008-жылы)

== Туризм ==
[[Файл:Кыргызстан. Ысык-Көл. Аврора пансионаты (2018-07-14 01-55-12).jpg|thumb|left|Аврора пансионатынын аймагы]]
[[Файл:E8211-Tamchy-lonely-tree.jpg|thumb|left|Ысык көлдүн түндүк жээгинин жана Күнгөй Ала тоонун кыркасынын ортосундагы бөксө ([[Тамчы, Ысык-Көл району|Тамчынын]] жанында)]]
Эң оболу санаторий бул-курорт. Бул ден соолук чыңдоочу, тарыхий, рекреациялык жана тоо туризми менен кеңири белгилүү. Көлдүн жээгинде, бир мезгилде 30 миң эс алуучу адамды кабыл алууга мүмкүнчүлүгү бар 128 санаторий-ден соолук чыңдоочу мекемелер жайгашкан. 

[[Ысык-Көл]] туристтик аймагы маданий-тарыхый эстеликтерге өзгөчө бай. Бул жерде бир нече миң эстелик катталган, анын ичинен 320 объектиси мамлекет тарабынан коргоого алынып, 1 500 археологиялык эстелик расмий каттодон өткөн. Алардын арасында таш, коло жана темир доорлорунун эстеликтери (жатактар, үңкүрлөр, аскадагы жазуулар), орто кылымдагы таш скульптуралары, байыркы түрктөрдүн жазуулары, шаарчалар жана чакан шаарчалар арб.


== Аймактары ==
[[Файл:E8286-Tamchy-mosque.jpg|[[Тамчы, Ысык-Көл району|Тамчы]] айылындагы [[мечит]], Ысык-Көл облусу|thumb|right]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Аймак
!Борбор
!Карта
|-
|[[Ак-Суу району|Ак-Суу аймагы]]
|[[Ак-Суу, Ак-Суу району|Ак-Суу]]
|[[Файл:Kyrgyzstan_Ak-Suu_Raion.png|100px]]
|-
|[[Жети-Өгүз району|Жети-Өгуз аймагы]]
|[[Кызыл-Суу (айыл)|Кызыл-Суу]]
|[[Файл:Kyrgyzstan_Jeti-Ögüz_Raion.png|100px]]
|-
|[[Тоң району|Тоң аймагы]]
|[[Бөкөнбаев кыштагы|Бөкөнбаев]]
|[[Файл:Kyrgyzstan_Tong_Raion.png|100px]]
|-
|[[Түп району|Түп аймагы]]
|[[Түп, Түп району|Түп]]
|[[Файл:Kyrgyzstan_Tüp_Raion.png|100px]]
|-
|[[Ысык-Көл району|Ысык-Көл аймагы]]
|[[Чолпон-Ата]]
|[[Файл:Kyrgyzstan_Ysyk-Köl_Raion.png|100px]]
|}

== Булактарга шилтемелер ==
{{эскертүүлөр}}
{{Kyrgyzstanprovinces}}

[[Категория:Ысык-Көл облусу| ]]</text>
      <sha1>jsbzhd27wlcgkyo4qwcl9eji2hxtrsq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Обертрубах</title>
    <ns>0</ns>
    <id>61243</id>
    <revision>
      <id>652814</id>
      <parentid>611085</parentid>
      <timestamp>2026-09-19T06:32:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>-wuppertaler</username>
        <id>39611</id>
      </contributor>
      <comment>Photo + Commons added</comment>
      <origin>652814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5039" sha1="08ecp25v8m0v5n8u1777ispuxnz2t9g" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусу                 = муниципалитет 
 |кыргызча аталышы           = Обертрубах 
 |расмий аталышы            = Obertrubach 
 |сурөтү                   =  
 |баш ийгени                 = 
 |өлкө                      = Германия 
 |герб                 = Wappen von Obertrubach.png 
 |желек                       = 
 |гербдин сүрөттөлүшү     = 
 |желектин сүрөттөлүшү         = 
 |гербдин туурасы             = 
 |желектин туурасы                  = 
  |lat_dir=N |lat_deg=49 |lat_min=41 |lat_sec=42 
  |lon_dir=E |lon_deg=11 |lon_min=20 |lon_sec=58 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |чек аранын түрү             = 
 |таблицадагы чек ара        = 
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү    = 
 |облус картасынын өлчөмү = 
 |район картасынын өлчөмү = 
 |облус түрү              = Германия жерлери{{!}}Жер 
 |облус                  = Бавария 
 |таблицадагы облус         = Бавария 
 |район түрү              = Германиянын райондору{{!}}Району 
 |район                  = Форхгайм 
 |таблицадагы район         = Форхгайм (район){{!}}Форхгайм 
 |коомдун түрү              = 
 |коом                   = 
 |таблицадагы коом         = 
 |ички бөлүнүшү           = 17 ички район
 |башчысынын түрү           = 
 |башчысы                  = Вилли Мюллер 
 |негизделген күнү         = 
 |биринчи белгиленген           = 
 |мурунку аталышы        = 
 |статустун берилиши            = 
 |аймагы              = 21,14 
 |бийиктиктин түрү         = 
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 434 
 |климаты                 = 
 |расмий тили              = 
  |калкы                = 2205 
  |элди каттоо жылы             = 2010 
  |жыштыгы              = 
  |агломерация             = 
  |улуттук курамы          = 
  |диний курамы = 
  |этнохороним            = 
 |убакыт аралыгы           = +1 
 |DST                     = бар 
 |телефон коду            = 09245 
 |почта индекси           = 91286 
 |почта индекстери        = 
 |автоунаа коду         = FO 
 |идентификатордун түрү      = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду 
 |цифралык идентификатор   = 09 4 74 156 
 |Commons түрмөгүндө     = Obertrubach 
 |сайты                   = http://www.trubachtal.com 
 |сайтынын тили               = de 
}}
[[File:GER Obertrubach, Trubachtalstraße 0003.jpg|thumb]]
'''Обертрубах''' ({{lang-de|Obertrubach}}) — [[Германия|Германия Федеративтик Республикасынын]] [[Бавария]][[Германия Жерлери|жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Жогорку Франкония (округ)|Жогорку Франкония]] [[Административдик округ (Германия)|административдик округуна]] карайт. [[Форхгайм (район)|Форхгайм]] районуна кирет.

Калкы — 2205 киши (31-декабрь, 2010-жыл).&lt;ref&gt;[https://www.statistikdaten.bayern.de/genesis/online?language=de&amp;sequenz=tabelleErgebnis&amp;selectionname=12411-009r&amp;sachmerkmal=QUASTI&amp;sachschluessel=SQUART04&amp;startjahr=2010&amp;endjahr=2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428054219/https://www.statistikdaten.bayern.de/genesis/online?language=de&amp;sequenz=tabelleErgebnis&amp;selectionname=12411-009r&amp;sachmerkmal=QUASTI&amp;sachschluessel=SQUART04&amp;startjahr=2010&amp;endjahr=2010 |date=2021-04-28 }}0 Болжолдуу аянты — 21,14 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''09 4 74 156''. Муниципалитеттин башчысы — Вилли Мюллер.

Муниципалитет административдик курамы боюнча 17 шаардык районго бөлүнөт.

== Булактар ==
{{Булактар}}

==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.trubachtal.com Расмий сайты]
{{Commonscat|Obertrubach}}
{{Бавария райондору}}
{{Германия:Форхгайм Район:Шаарлар}}
{{Bavaria-geo-stub}}

[[Категория:Бавария шаарлары]]</text>
      <sha1>08ecp25v8m0v5n8u1777ispuxnz2t9g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Википедия:Түзөтүүлөр саны боюнча Википедиячылар тизмеси</title>
    <ns>4</ns>
    <id>136776</id>
    <revision>
      <id>652791</id>
      <parentid>652757</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T12:02:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>9565</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Маалыматтар жаңыланды</comment>
      <origin>652791</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24808" sha1="lleb5lt7wn2fuqgll28k3qlf3j76waz" xml:space="preserve">{{/begin|150}}
|-
| 1 || [[User:Chaoborus|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Chaoborus&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Chaoborus|{{formatnum:25689}}]] || {{Permissions|Chaoborus}}
|-
| 2 || [[User:Bosogo|Bosogo]] || [[Special:Contributions/Bosogo|{{formatnum:18494}}]] || {{Permissions|Bosogo}}
|-
| 3 || [[User:Artelow|Artelow]] || [[Special:Contributions/Artelow|{{formatnum:14419}}]] || {{Permissions|Artelow}}
|-
| 4 || [[User:Chorobek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Chorobek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Chorobek|{{formatnum:13446}}]] || {{Permissions|Chorobek}}
|-
| 5 || [[User:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:12821}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}}
|-
| 6 || [[User:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] || [[Special:Contributions/Абдырашит Сатылганов|{{formatnum:11095}}]] || {{Permissions|Абдырашит Сатылганов}}
|-
| 7 || [[User:Baydastann|Baydastann]] || [[Special:Contributions/Baydastann|{{formatnum:7971}}]] || {{Permissions|Baydastann}}
|-
| 8 || [[User:Элден|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Элден&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Элден|{{formatnum:6447}}]] || {{Permissions|Элден}}
|-
| 9 || [[User:Aiyanakk|Aiyanakk]] || [[Special:Contributions/Aiyanakk|{{formatnum:6011}}]] || {{Permissions|Aiyanakk}}
|-
| 10 || [[User:UlutSoft3|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft3&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft3|{{formatnum:5435}}]] || {{Permissions|UlutSoft3}}
|-
| 11 || [[User:Чагылган|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Чагылган&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Чагылган|{{formatnum:5412}}]] || {{Permissions|Чагылган}}
|-
| 12 || [[User:Эльза Мамбетакунова|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Эльза Мамбетакунова&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Эльза Мамбетакунова|{{formatnum:5098}}]] || {{Permissions|Эльза Мамбетакунова}}
|-
| 13 || [[User:Tynchtyk Chorotegin|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Tynchtyk Chorotegin&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Tynchtyk Chorotegin|{{formatnum:4965}}]] || {{Permissions|Tynchtyk Chorotegin}}
|-
| 14 || [[User:Kvazimodo|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kvazimodo&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:4519}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 15 || [[User:ImeNtrav|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ImeNtrav&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ImeNtrav|{{formatnum:4506}}]] || {{Permissions|ImeNtrav}}
|-
| 16 || [[User:Maksat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Maksat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Maksat|{{formatnum:4218}}]] || {{Permissions|Maksat}}
|-
| 17 || [[User:Shchb|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Shchb&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Shchb|{{formatnum:4150}}]] || {{Permissions|Shchb}}
|-
| 18 || [[User:Kmaksat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kmaksat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kmaksat|{{formatnum:3969}}]] || {{Permissions|Kmaksat}}
|-
| 19 || [[User:Үрүйэ|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Үрүйэ&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Үрүйэ|{{formatnum:3964}}]] || {{Permissions|Үрүйэ}}
|-
| 20 || [[User:Kgbek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kgbek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kgbek|{{formatnum:3618}}]] || {{Permissions|Kgbek}}
|-
| 21 || [[User:Connexxx|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Connexxx&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Connexxx|{{formatnum:3478}}]] || {{Permissions|Connexxx}}
|-
| 22 || [[User:Elebayev|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Elebayev&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Elebayev|{{formatnum:3382}}]] || {{Permissions|Elebayev}}
|-
| 23 || [[User:Aidabishkek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aidabishkek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aidabishkek|{{formatnum:3167}}]] || {{Permissions|Aidabishkek}}
|-
| 24 || [[User:Askar Nazyrov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Askar Nazyrov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Askar Nazyrov|{{formatnum:2724}}]] || {{Permissions|Askar Nazyrov}}
|-
| 25 || [[User:Umut|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Umut&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Umut|{{formatnum:2419}}]] || {{Permissions|Umut}}
|-
| 26 || [[User:QECUB|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;QECUB&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/QECUB|{{formatnum:2264}}]] || {{Permissions|QECUB}}
|-
| 27 || [[User:Бахтияр Толукбаев|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Бахтияр Толукбаев&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Бахтияр Толукбаев|{{formatnum:2158}}]] || {{Permissions|Бахтияр Толукбаев}}
|-
| 28 || [[User:Roman, Alexej and Vładimir|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Roman, Alexej and Vładimir&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Roman, Alexej and Vładimir|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Roman, Alexej and Vładimir}}
|-
| 29 || [[User:Kairat Zamirbekov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kairat Zamirbekov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kairat Zamirbekov|{{formatnum:1601}}]] || {{Permissions|Kairat Zamirbekov}}
|-
| 30 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:1466}}]] || {{Permissions|Gliwi}}
|-
| 31 || [[User:Meri|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Meri&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Meri|{{formatnum:1392}}]] || {{Permissions|Meri}}
|-
| 32 || [[User:Asankozhoevas|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Asankozhoevas&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Asankozhoevas|{{formatnum:1279}}]] || {{Permissions|Asankozhoevas}}
|-
| 33 || [[User:Adinai|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Adinai&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Adinai|{{formatnum:1270}}]] || {{Permissions|Adinai}}
|-
| 34 || [[User:Friendwip.kg|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Friendwip.kg&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Friendwip.kg|{{formatnum:1187}}]] || {{Permissions|Friendwip.kg}}
|-
| 35 || [[User:Kglive|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kglive&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kglive|{{formatnum:1067}}]] || {{Permissions|Kglive}}
|-
| 36 || [[User:UlutSoft6|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft6&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft6|{{formatnum:1027}}]] || {{Permissions|UlutSoft6}}
|-
| 37 || [[User:TarPas|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TarPas&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TarPas|{{formatnum:1019}}]] || {{Permissions|TarPas}}
|-
| 38 || [[User:Gulzhana|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gulzhana&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gulzhana|{{formatnum:993}}]] || {{Permissions|Gulzhana}}
|-
| 39 || [[User:Arsensky|Arsensky]] || [[Special:Contributions/Arsensky|{{formatnum:885}}]] || {{Permissions|Arsensky}}
|-
| 40 || [[User:Aida23a|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aida23a&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aida23a|{{formatnum:872}}]] || {{Permissions|Aida23a}}
|-
| 41 || [[User:Dnes1302|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Dnes1302&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Dnes1302|{{formatnum:845}}]] || {{Permissions|Dnes1302}}
|-
| 42 || [[User:Элдин беги|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Элдин беги&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Элдин беги|{{formatnum:834}}]] || {{Permissions|Элдин беги}}
|-
| 43 || [[User:UlutSoft1|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft1&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft1|{{formatnum:818}}]] || {{Permissions|UlutSoft1}}
|-
| 44 || [[User:Rotlink|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rotlink&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:799}}]] || {{Permissions|Rotlink}}
|-
| 45 || [[User:Chris die Seele|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Chris die Seele&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Chris die Seele|{{formatnum:792}}]] || {{Permissions|Chris die Seele}}
|-
| 46 || [[User:Дилдорбек|Дилдорбек]] || [[Special:Contributions/Дилдорбек|{{formatnum:708}}]] || {{Permissions|Дилдорбек}}
|-
| 47 || [[User:Aiylchy|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aiylchy&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aiylchy|{{formatnum:697}}]] || {{Permissions|Aiylchy}}
|-
| 48 || [[User:Estebesovdastan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Estebesovdastan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Estebesovdastan|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|Estebesovdastan}}
|-
| 49 || [[User:Jakshysapa|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Jakshysapa&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Jakshysapa|{{formatnum:672}}]] || {{Permissions|Jakshysapa}}
|-
| 50 || [[User:Lirchik|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Lirchik&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Lirchik|{{formatnum:649}}]] || {{Permissions|Lirchik}}
|-
| 51 || [[User:Ch|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ch&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ch|{{formatnum:626}}]] || {{Permissions|Ch}}
|-
| 52 || [[User:Amantur r|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Amantur r&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Amantur r|{{formatnum:606}}]] || {{Permissions|Amantur r}}
|-
| 53 || [[User:Cekli829|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Cekli829&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|Cekli829}}
|-
| 54 || [[User:Табалдыев Ысламбек|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Табалдыев Ысламбек&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Табалдыев Ысламбек|{{formatnum:590}}]] || {{Permissions|Табалдыев Ысламбек}}
|-
| 55 || [[User:S(uz)ak|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;S(uz)ak&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:585}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}}
|-
| 56 || [[User:Firespeaker|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Firespeaker&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Firespeaker|{{formatnum:573}}]] || {{Permissions|Firespeaker}}
|-
| 57 || [[User:Gulzat05|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gulzat05&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gulzat05|{{formatnum:571}}]] || {{Permissions|Gulzat05}}
|-
| 58 || [[User:Канымбу|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Канымбу&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Канымбу|{{formatnum:564}}]] || {{Permissions|Канымбу}}
|-
| 59 || [[User:Zhanyl90|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Zhanyl90&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Zhanyl90|{{formatnum:551}}]] || {{Permissions|Zhanyl90}}
|-
| 60 || [[User:Aladobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aladobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aladobot|{{formatnum:548}}]] || {{Permissions|Aladobot}}
|-
| 61 || [[User:Gulaiym001|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gulaiym001&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gulaiym001|{{formatnum:540}}]] || {{Permissions|Gulaiym001}}
|-
| 62 || [[User:Makenzis|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Makenzis&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:528}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 63 || [[User:Орозобек Түгөлбаев|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Орозобек Түгөлбаев&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Орозобек Түгөлбаев|{{formatnum:522}}]] || {{Permissions|Орозобек Түгөлбаев}}
|-
| 64 || [[User:Кайып Пайзылдаев|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Кайып Пайзылдаев&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Кайып Пайзылдаев|{{formatnum:497}}]] || {{Permissions|Кайып Пайзылдаев}}
|-
| 65 || [[User:Бегаим|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Бегаим&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Бегаим|{{formatnum:463}}]] || {{Permissions|Бегаим}}
|-
| 66 || [[User:Rartat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rartat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rartat|{{formatnum:462}}]] || {{Permissions|Rartat}}
|-
| 67 || [[User:Fornax|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Fornax&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Fornax|{{formatnum:459}}]] || {{Permissions|Fornax}}
|-
| 68 || [[User:PlanespotterA320|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;PlanespotterA320&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:457}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}}
|-
| 69 || [[User:UlutSoft4|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft4&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft4|{{formatnum:447}}]] || {{Permissions|UlutSoft4}}
|-
| 70 || [[User:ДолбоЯщер|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ДолбоЯщер&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:439}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}}
|-
| 71 || [[User:Hugo.arg|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Hugo.arg&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Hugo.arg|{{formatnum:434}}]] || {{Permissions|Hugo.arg}}
|-
| 72 || [[User:Pathoschild|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Pathoschild&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Pathoschild}}
|-
| 73 || [[User:Ksc~ruwiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ksc~ruwiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ksc~ruwiki|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Ksc~ruwiki}}
|-
| 74 || [[User:Алтынбек Касымов|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Алтынбек Касымов&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Алтынбек Касымов|{{formatnum:418}}]] || {{Permissions|Алтынбек Касымов}}
|-
| 75 || [[User:Εὐθυμένης|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Εὐθυμένης&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Εὐθυμένης|{{formatnum:409}}]] || {{Permissions|Εὐθυμένης}}
|-
| 76 || [[User:Namir|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Namir&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Namir|{{formatnum:376}}]] || {{Permissions|Namir}}
|-
| 77 || [[User:NurlanKG Bishkek editor|NurlanKG Bishkek editor]] || [[Special:Contributions/NurlanKG Bishkek editor|{{formatnum:367}}]] || {{Permissions|NurlanKG Bishkek editor}}
|-
| 78 || [[User:Госфонд ИС|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Госфонд ИС&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Госфонд ИС|{{formatnum:361}}]] || {{Permissions|Госфонд ИС}}
|-
| 79 || [[User:V3~kywiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;V3~kywiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/V3~kywiki|{{formatnum:357}}]] || {{Permissions|V3~kywiki}}
|-
| 80 || [[User:AdemazAlmaz|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AdemazAlmaz&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AdemazAlmaz|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|AdemazAlmaz}}
|-
| 81 || [[User:Ырысгул|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ырысгул&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ырысгул|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|Ырысгул}}
|-
| 82 || [[User:Nurjamal|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Nurjamal&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Nurjamal|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nurjamal}}
|-
| 83 || [[User:Nursultan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Nursultan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Nursultan|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nursultan}}
|-
| 84 || [[User:Aymira|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aymira&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aymira|{{formatnum:321}}]] || {{Permissions|Aymira}}
|-
| 85 || [[User:Ptbotgourou|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ptbotgourou&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:320}}]] || {{Permissions|Ptbotgourou}}
|-
| 86 || [[User:Symbat92|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Symbat92&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Symbat92|{{formatnum:315}}]] || {{Permissions|Symbat92}}
|-
| 87 || [[User:Andrew J.Kurbiko|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Andrew J.Kurbiko&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Andrew J.Kurbiko|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Andrew J.Kurbiko}}
|-
| 88 || [[User:Орозгул|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Орозгул&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Орозгул|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Орозгул}}
|-
| 89 || [[User:Ziv|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ziv&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:305}}]] || {{Permissions|Ziv}}
|-
| 90 || [[User:Atlikta|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Atlikta&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Atlikta|{{formatnum:298}}]] || {{Permissions|Atlikta}}
|-
| 91 || [[User:Abiyoyo|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Abiyoyo&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Abiyoyo|{{formatnum:295}}]] || {{Permissions|Abiyoyo}}
|-
| 92 || [[User:Росул|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Росул&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Росул|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Росул}}
|-
| 93 || [[User:Elya3|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Elya3&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Elya3|{{formatnum:292}}]] || {{Permissions|Elya3}}
|-
| 94 || [[User:Baronnet|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Baronnet&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Baronnet|{{formatnum:287}}]] || {{Permissions|Baronnet}}
|-
| 95 || [[User:Ahmadi~ruwiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ahmadi~ruwiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ahmadi~ruwiki|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Ahmadi~ruwiki}}
|-
| 96 || [[User:Rakutai|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rakutai&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rakutai|{{formatnum:284}}]] || {{Permissions|Rakutai}}
|-
| 97 || [[User:Minorax|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Minorax&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:283}}]] || {{Permissions|Minorax}}
|-
| 98 || [[User:Peri~kywiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Peri~kywiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Peri~kywiki|{{formatnum:266}}]] || {{Permissions|Peri~kywiki}}
|-
| 99 || [[User:Ashirov Maksatbek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ashirov Maksatbek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ashirov Maksatbek|{{formatnum:265}}]] || {{Permissions|Ashirov Maksatbek}}
|-
| 100 || [[User:Asel90|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Asel90&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Asel90|{{formatnum:263}}]] || {{Permissions|Asel90}}
|-
| 101 || [[User:Belekoff|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Belekoff&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Belekoff|{{formatnum:261}}]] || {{Permissions|Belekoff}}
|-
| 102 || [[User:Jol004u|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Jol004u&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Jol004u|{{formatnum:258}}]] || {{Permissions|Jol004u}}
|-
| 103 || [[User:Janyzak|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Janyzak&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Janyzak|{{formatnum:255}}]] || {{Permissions|Janyzak}}
|-
| 104 || [[User:Машъал|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Машъал&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Машъал|{{formatnum:254}}]] || {{Permissions|Машъал}}
|-
| 105 || [[User:Fatim|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Fatim&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Fatim|{{formatnum:253}}]] || {{Permissions|Fatim}}
|-
| 106 || [[User:Баха Исаев|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Баха Исаев&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Баха Исаев|{{formatnum:249}}]] || {{Permissions|Баха Исаев}}
|-
| 107 || [[User:Noloun|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Noloun&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Noloun|{{formatnum:248}}]] || {{Permissions|Noloun}}
|-
| 108 || [[User:Чоко Бой|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Чоко Бой&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Чоко Бой|{{formatnum:243}}]] || {{Permissions|Чоко Бой}}
|-
| 109 || [[User:Tynchtykbek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Tynchtykbek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Tynchtykbek|{{formatnum:243}}]] || {{Permissions|Tynchtykbek}}
|-
| 110 || [[User:Dutcman|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Dutcman&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Dutcman|{{formatnum:242}}]] || {{Permissions|Dutcman}}
|-
| 111 || [[User:Ulan A|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ulan A&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ulan A|{{formatnum:241}}]] || {{Permissions|Ulan A}}
|-
| 112 || [[User:DragonBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;DragonBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/DragonBot|{{formatnum:235}}]] || {{Permissions|DragonBot}}
|-
| 113 || [[User:Таалай Берен|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Таалай Берен&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Таалай Берен|{{formatnum:231}}]] || {{Permissions|Таалай Берен}}
|-
| 114 || [[User:Adilet15|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Adilet15&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Adilet15|{{formatnum:223}}]] || {{Permissions|Adilet15}}
|-
| 115 || [[User:Dostojewskij|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Dostojewskij&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Dostojewskij|{{formatnum:220}}]] || {{Permissions|Dostojewskij}}
|-
| 116 || [[User:A.djan|A.djan]] || [[Special:Contributions/A.djan|{{formatnum:219}}]] || {{Permissions|A.djan}}
|-
| 117 || [[User:MauritsBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MauritsBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MauritsBot|{{formatnum:218}}]] || {{Permissions|MauritsBot}}
|-
| 118 || [[User:タチコマ robot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;タチコマ robot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/タチコマ robot|{{formatnum:216}}]] || {{Permissions|タチコマ robot}}
|-
| 119 || [[User:Adamboluu|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Adamboluu&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Adamboluu|{{formatnum:213}}]] || {{Permissions|Adamboluu}}
|-
| 120 || [[User:Dr.atakulov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Dr.atakulov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Dr.atakulov|{{formatnum:211}}]] || {{Permissions|Dr.atakulov}}
|-
| 121 || [[User:Dinamik-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Dinamik-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Dinamik-bot|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Dinamik-bot}}
|-
| 122 || [[User:Kyrgyzchala|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kyrgyzchala&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kyrgyzchala|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Kyrgyzchala}}
|-
| 123 || [[User:Anara|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Anara&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Anara|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Anara}}
|-
| 124 || [[User:UlutSoft2|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft2&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft2|{{formatnum:209}}]] || {{Permissions|UlutSoft2}}
|-
| 125 || [[User:YFdyh-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;YFdyh-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/YFdyh-bot|{{formatnum:209}}]] || {{Permissions|YFdyh-bot}}
|-
| 126 || [[User:Robbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Robbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Robbot|{{formatnum:205}}]] || {{Permissions|Robbot}}
|-
| 127 || [[User:Chingis|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Chingis&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Chingis|{{formatnum:205}}]] || {{Permissions|Chingis}}
|-
| 128 || [[User:Foggy kub|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Foggy kub&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Foggy kub|{{formatnum:204}}]] || {{Permissions|Foggy kub}}
|-
| 129 || [[User:Чръный человек|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Чръный человек&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Чръный человек|{{formatnum:203}}]] || {{Permissions|Чръный человек}}
|-
| 130 || [[User:Мыктыбек|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Мыктыбек&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Мыктыбек|{{formatnum:203}}]] || {{Permissions|Мыктыбек}}
|-
| 131 || [[User:Adamantine|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Adamantine&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Adamantine|{{formatnum:201}}]] || {{Permissions|Adamantine}}
|-
| 132 || [[User:BakytTalas|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;BakytTalas&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/BakytTalas|{{formatnum:201}}]] || {{Permissions|BakytTalas}}
|-
| 133 || [[User:Zorrobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Zorrobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Zorrobot|{{formatnum:200}}]] || {{Permissions|Zorrobot}}
|-
| 134 || [[User:Мастер теней|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Мастер теней&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Мастер теней|{{formatnum:198}}]] || {{Permissions|Мастер теней}}
|-
| 135 || [[User:Amirobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Amirobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Amirobot|{{formatnum:197}}]] || {{Permissions|Amirobot}}
|-
| 136 || [[User:HerculeBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;HerculeBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/HerculeBot|{{formatnum:195}}]] || {{Permissions|HerculeBot}}
|-
| 137 || [[User:GhalyBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;GhalyBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/GhalyBot|{{formatnum:187}}]] || {{Permissions|GhalyBot}}
|-
| 138 || [[User:DARIO SEVERI|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;DARIO SEVERI&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/DARIO SEVERI|{{formatnum:172}}]] || {{Permissions|DARIO SEVERI}}
|-
| 139 || [[User:Nasihat.kg|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Nasihat.kg&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Nasihat.kg|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Nasihat.kg}}
|-
| 140 || [[User:Temir21|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Temir21&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Temir21|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Temir21}}
|-
| 141 || [[User:Vasit|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Vasit&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Vasit|{{formatnum:166}}]] || {{Permissions|Vasit}}
|-
| 142 || [[User:CarsracBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;CarsracBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/CarsracBot|{{formatnum:163}}]] || {{Permissions|CarsracBot}}
|-
| 143 || [[User:HiW-Bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;HiW-Bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/HiW-Bot|{{formatnum:163}}]] || {{Permissions|HiW-Bot}}
|-
| 144 || [[User:JYBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JYBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JYBot|{{formatnum:162}}]] || {{Permissions|JYBot}}
|-
| 145 || [[User:NKOzi|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;NKOzi&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/NKOzi|{{formatnum:159}}]] || {{Permissions|NKOzi}}
|-
| 146 || [[User:Кичинекей Поллианна|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Кичинекей Поллианна&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Кичинекей Поллианна|{{formatnum:158}}]] || {{Permissions|Кичинекей Поллианна}}
|-
| 147 || [[User:Samatq|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Samatq&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Samatq|{{formatnum:157}}]] || {{Permissions|Samatq}}
|-
| 148 || [[User:Sampo.Kuusi|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Sampo.Kuusi&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Sampo.Kuusi|{{formatnum:157}}]] || {{Permissions|Sampo.Kuusi}}
|-
| 149 || [[User:Azamat Omar|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Azamat Omar&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Azamat Omar|{{formatnum:155}}]] || {{Permissions|Azamat Omar}}
|-
| 150 || [[User:Kaiyr|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kaiyr&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kaiyr|{{formatnum:154}}]] || {{Permissions|Kaiyr}}
{{/end}}</text>
      <sha1>lleb5lt7wn2fuqgll28k3qlf3j76waz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>МедиаВики:Gadgets-definition</title>
    <ns>8</ns>
    <id>137031</id>
    <revision>
      <id>652808</id>
      <parentid>647711</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T21:12:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NguoiDungKhongDinhDanh</username>
        <id>29960</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Remove deprecated option. See [[:phab:T298199|T298199]] for more information. ([[:m:GS|global sysop]] action)</comment>
      <origin>652808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="973" sha1="nzzt3dtjntw41s13aw5seg9muuyepp7" xml:space="preserve">__NOTOC__
== Кабарландыруу ==
* XTools-Barakmaalimati|XTools-ArticleInfo.js
* UTCLiveClock|UTCLiveClock.js
* HizliBilgi[dependencies=mediawiki.util]|HizliBilgi.js
* whoisactive[|skins=vector,vector-2022,monobook,modern|dependencies=mediawiki.api]|whoisactive.js|whoisactive.css

== Түзөтүү ==
* summaryButtons[default|hidden |type=general |actions=edit |dependencies=mediawiki.ui.button, mediawiki.util] |summaryButtons.js |summaryButtons.css

== Көрүнүш ==
* Font-Amiri[default|hidden|type=styles]|Font-Amiri.css
* purgetab[dependencies=mediawiki.util]|purgetab.js

== Категориялар ==
* HotCat|HotCat.js
* CatImport[supportsUrlLoad|dependencies=mediawiki.api,mediawiki.util,jquery.suggestions,ext.gadget.WikiToast]|CatImport.js|CatImport.css
* Katalitik[dependencies=mediawiki.util|type=general]|Katalitik.js|Katalitik.css

== test ==
* WikiToast[hidden|dependencies=mediawiki.notification,oojs-ui-widgets]|WikiToast.js|WikiToast.css</text>
      <sha1>nzzt3dtjntw41s13aw5seg9muuyepp7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Википедия:Түзөтүүлөр саны боюнча боттор тизмеси</title>
    <ns>4</ns>
    <id>137589</id>
    <revision>
      <id>652793</id>
      <parentid>652759</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T12:02:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>9565</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Маалыматтар жаңыланды</comment>
      <origin>652793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6917" sha1="3skmniw2wtvbnv7n9jdsis9lmjbl46l" xml:space="preserve">{{/begin|150}}
|-
| 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:115490}}]]
|-
| 2 || [[User:ChoRusBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ChoRusBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ChoRusBot|{{formatnum:70508}}]]
|-
| 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:35943}}]]
|-
| 4 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:8671}}]]
|-
| 5 || [[User:Xqbot|Xqbot]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:7221}}]]
|-
| 6 || [[User:VertexBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;VertexBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/VertexBot|{{formatnum:6637}}]]
|-
| 7 || [[User:MerlIwBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MerlIwBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:5237}}]]
|-
| 8 || [[User:VolkovBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;VolkovBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:3666}}]]
|-
| 9 || [[User:Legobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Legobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:3325}}]]
|-
| 10 || [[User:TXiKiBoT|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TXiKiBoT&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:3259}}]]
|-
| 11 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:3210}}]]
|-
| 12 || [[User:SieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;SieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:2910}}]]
|-
| 13 || [[User:Luckas-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Luckas-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:2815}}]]
|-
| 14 || [[User:ZéroBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ZéroBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:1942}}]]
|-
| 15 || [[User:WikitanvirBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;WikitanvirBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1927}}]]
|-
| 16 || [[User:Addbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Addbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:1596}}]]
|-
| 17 || [[User:ArthurBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ArthurBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:1492}}]]
|-
| 18 || [[User:JAnDbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JAnDbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:1332}}]]
|-
| 19 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1304}}]]
|-
| 20 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:1143}}]]
|-
| 21 || [[User:Escarbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Escarbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:1039}}]]
|-
| 22 || [[User:MelancholieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MelancholieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:911}}]]
|-
| 23 || [[User:FoxBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;FoxBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:890}}]]
|-
| 24 || [[User:TjBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TjBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:802}}]]
|-
| 25 || [[User:AlleborgoBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AlleborgoBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:690}}]]
|-
| 26 || [[User:Thijs!bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Thijs!bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:686}}]]
|-
| 27 || [[User:Idioma-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Idioma-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:663}}]]
|-
| 28 || [[User:RedBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;RedBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:592}}]]
|-
| 29 || [[User:JackieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JackieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:545}}]]
|-
| 30 || [[User:MastiBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MastiBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:511}}]]
|-
| 31 || [[User:Synthebot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Synthebot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:486}}]]
|-
| 32 || [[User:Mjbmrbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Mjbmrbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:468}}]]
|-
| 33 || [[User:HRoestBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;HRoestBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:455}}]]
|-
| 34 || [[User:Ripchip Bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ripchip Bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:438}}]]
|-
| 35 || [[User:Alexbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Alexbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:420}}]]
|-
| 36 || [[User:AvocatoBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AvocatoBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:405}}]]
|-
| 37 || [[User:KamikazeBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;KamikazeBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:366}}]]
|-
| 38 || [[User:LaaknorBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;LaaknorBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:352}}]]
|-
| 39 || [[User:Movses-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Movses-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:332}}]]
|-
| 40 || [[User:YiFeiBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;YiFeiBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:311}}]]
|-
| 41 || [[User:Rubinbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rubinbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:310}}]]
|-
| 42 || [[User:PipepBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;PipepBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:306}}]]
|-
| 43 || [[User:Vagobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Vagobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:294}}]]
|-
| 44 || [[User:AvicBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AvicBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:290}}]]
|-
| 45 || [[User:SilvonenBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;SilvonenBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:282}}]]
|-
| 46 || [[User:Gerakibot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gerakibot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:282}}]]
|-
| 47 || [[User:Purbo T|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Purbo T&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:278}}]]
|-
| 48 || [[User:Makecat-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Makecat-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:275}}]]
|-
| 49 || [[User:BotMultichill|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;BotMultichill&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/BotMultichill|{{formatnum:233}}]]
|-
| 50 || [[User:PixelBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;PixelBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/PixelBot|{{formatnum:106}}]]
|-
| 51 || [[User:Loveless|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Loveless&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Loveless|{{formatnum:99}}]]
|-
| 52 || [[User:MediaWiki default|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MediaWiki default&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MediaWiki default|{{formatnum:21}}]]
|-
| 53 || [[User:Maintenance script|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Maintenance script&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Maintenance script|{{formatnum:13}}]]
|-
| 54 || [[User:Flow talk page manager|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Flow talk page manager&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Flow talk page manager|{{formatnum:8}}]]
{{/end}}</text>
      <sha1>3skmniw2wtvbnv7n9jdsis9lmjbl46l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Википедия:Түзөтүүлөр саны боюнча Википедиячылар тизмеси (боттор менен бирге)</title>
    <ns>4</ns>
    <id>137601</id>
    <revision>
      <id>652792</id>
      <parentid>652758</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T12:02:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>9565</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Маалыматтар жаңыланды</comment>
      <origin>652792</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24381" sha1="3hjrxg0ouacm2k5a0vhnszrjzbpqjzc" xml:space="preserve">{{/begin|150}}
|-
| 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:115490}}]] || {{Permissions|JigildikBot}}
|-
| 2 || [[User:ChoRusBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ChoRusBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ChoRusBot|{{formatnum:70508}}]] || {{Permissions|ChoRusBot}}
|-
| 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:35943}}]] || {{Permissions|InternetArchiveBot}}
|-
| 4 || [[User:Chaoborus|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Chaoborus&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Chaoborus|{{formatnum:25689}}]] || {{Permissions|Chaoborus}}
|-
| 5 || [[User:Bosogo|Bosogo]] || [[Special:Contributions/Bosogo|{{formatnum:18494}}]] || {{Permissions|Bosogo}}
|-
| 6 || [[User:Artelow|Artelow]] || [[Special:Contributions/Artelow|{{formatnum:14419}}]] || {{Permissions|Artelow}}
|-
| 7 || [[User:Chorobek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Chorobek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Chorobek|{{formatnum:13446}}]] || {{Permissions|Chorobek}}
|-
| 8 || [[User:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:12821}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}}
|-
| 9 || [[User:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] || [[Special:Contributions/Абдырашит Сатылганов|{{formatnum:11095}}]] || {{Permissions|Абдырашит Сатылганов}}
|-
| 10 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:8671}}]] || {{Permissions|EmausBot}}
|-
| 11 || [[User:Baydastann|Baydastann]] || [[Special:Contributions/Baydastann|{{formatnum:7971}}]] || {{Permissions|Baydastann}}
|-
| 12 || [[User:Xqbot|Xqbot]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:7221}}]] || {{Permissions|Xqbot}}
|-
| 13 || [[User:VertexBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;VertexBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/VertexBot|{{formatnum:6637}}]] || {{Permissions|VertexBot}}
|-
| 14 || [[User:Элден|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Элден&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Элден|{{formatnum:6447}}]] || {{Permissions|Элден}}
|-
| 15 || [[User:Aiyanakk|Aiyanakk]] || [[Special:Contributions/Aiyanakk|{{formatnum:6011}}]] || {{Permissions|Aiyanakk}}
|-
| 16 || [[User:UlutSoft3|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft3&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft3|{{formatnum:5435}}]] || {{Permissions|UlutSoft3}}
|-
| 17 || [[User:Чагылган|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Чагылган&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Чагылган|{{formatnum:5412}}]] || {{Permissions|Чагылган}}
|-
| 18 || [[User:MerlIwBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MerlIwBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:5237}}]] || {{Permissions|MerlIwBot}}
|-
| 19 || [[User:Эльза Мамбетакунова|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Эльза Мамбетакунова&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Эльза Мамбетакунова|{{formatnum:5098}}]] || {{Permissions|Эльза Мамбетакунова}}
|-
| 20 || [[User:Tynchtyk Chorotegin|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Tynchtyk Chorotegin&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Tynchtyk Chorotegin|{{formatnum:4965}}]] || {{Permissions|Tynchtyk Chorotegin}}
|-
| 21 || [[User:Kvazimodo|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kvazimodo&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:4519}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 22 || [[User:ImeNtrav|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ImeNtrav&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ImeNtrav|{{formatnum:4506}}]] || {{Permissions|ImeNtrav}}
|-
| 23 || [[User:Maksat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Maksat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Maksat|{{formatnum:4218}}]] || {{Permissions|Maksat}}
|-
| 24 || [[User:Shchb|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Shchb&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Shchb|{{formatnum:4150}}]] || {{Permissions|Shchb}}
|-
| 25 || [[User:Kmaksat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kmaksat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kmaksat|{{formatnum:3969}}]] || {{Permissions|Kmaksat}}
|-
| 26 || [[User:Үрүйэ|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Үрүйэ&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Үрүйэ|{{formatnum:3964}}]] || {{Permissions|Үрүйэ}}
|-
| 27 || [[User:VolkovBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;VolkovBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:3666}}]] || {{Permissions|VolkovBot}}
|-
| 28 || [[User:Kgbek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kgbek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kgbek|{{formatnum:3618}}]] || {{Permissions|Kgbek}}
|-
| 29 || [[User:Connexxx|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Connexxx&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Connexxx|{{formatnum:3478}}]] || {{Permissions|Connexxx}}
|-
| 30 || [[User:Elebayev|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Elebayev&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Elebayev|{{formatnum:3382}}]] || {{Permissions|Elebayev}}
|-
| 31 || [[User:Legobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Legobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:3325}}]] || {{Permissions|Legobot}}
|-
| 32 || [[User:TXiKiBoT|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TXiKiBoT&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:3259}}]] || {{Permissions|TXiKiBoT}}
|-
| 33 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:3210}}]] || {{Permissions|CommonsDelinker}}
|-
| 34 || [[User:Aidabishkek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aidabishkek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aidabishkek|{{formatnum:3167}}]] || {{Permissions|Aidabishkek}}
|-
| 35 || [[User:SieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;SieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:2910}}]] || {{Permissions|SieBot}}
|-
| 36 || [[User:Luckas-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Luckas-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:2815}}]] || {{Permissions|Luckas-bot}}
|-
| 37 || [[User:Askar Nazyrov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Askar Nazyrov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Askar Nazyrov|{{formatnum:2724}}]] || {{Permissions|Askar Nazyrov}}
|-
| 38 || [[User:Umut|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Umut&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Umut|{{formatnum:2419}}]] || {{Permissions|Umut}}
|-
| 39 || [[User:QECUB|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;QECUB&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/QECUB|{{formatnum:2264}}]] || {{Permissions|QECUB}}
|-
| 40 || [[User:Бахтияр Толукбаев|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Бахтияр Толукбаев&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Бахтияр Толукбаев|{{formatnum:2158}}]] || {{Permissions|Бахтияр Толукбаев}}
|-
| 41 || [[User:ZéroBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ZéroBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:1942}}]] || {{Permissions|ZéroBot}}
|-
| 42 || [[User:WikitanvirBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;WikitanvirBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1927}}]] || {{Permissions|WikitanvirBot}}
|-
| 43 || [[User:Roman, Alexej and Vładimir|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Roman, Alexej and Vładimir&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Roman, Alexej and Vładimir|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Roman, Alexej and Vładimir}}
|-
| 44 || [[User:Kairat Zamirbekov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kairat Zamirbekov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kairat Zamirbekov|{{formatnum:1601}}]] || {{Permissions|Kairat Zamirbekov}}
|-
| 45 || [[User:Addbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Addbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:1596}}]] || {{Permissions|Addbot}}
|-
| 46 || [[User:ArthurBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ArthurBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:1492}}]] || {{Permissions|ArthurBot}}
|-
| 47 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:1466}}]] || {{Permissions|Gliwi}}
|-
| 48 || [[User:Meri|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Meri&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Meri|{{formatnum:1392}}]] || {{Permissions|Meri}}
|-
| 49 || [[User:JAnDbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JAnDbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:1332}}]] || {{Permissions|JAnDbot}}
|-
| 50 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1304}}]] || {{Permissions|Jembot}}
|-
| 51 || [[User:Asankozhoevas|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Asankozhoevas&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Asankozhoevas|{{formatnum:1279}}]] || {{Permissions|Asankozhoevas}}
|-
| 52 || [[User:Adinai|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Adinai&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Adinai|{{formatnum:1270}}]] || {{Permissions|Adinai}}
|-
| 53 || [[User:Friendwip.kg|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Friendwip.kg&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Friendwip.kg|{{formatnum:1187}}]] || {{Permissions|Friendwip.kg}}
|-
| 54 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:1143}}]] || {{Permissions|MediaWiki message delivery}}
|-
| 55 || [[User:Kglive|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kglive&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kglive|{{formatnum:1067}}]] || {{Permissions|Kglive}}
|-
| 56 || [[User:Escarbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Escarbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:1039}}]] || {{Permissions|Escarbot}}
|-
| 57 || [[User:UlutSoft6|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft6&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft6|{{formatnum:1027}}]] || {{Permissions|UlutSoft6}}
|-
| 58 || [[User:TarPas|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TarPas&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TarPas|{{formatnum:1019}}]] || {{Permissions|TarPas}}
|-
| 59 || [[User:Gulzhana|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gulzhana&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gulzhana|{{formatnum:993}}]] || {{Permissions|Gulzhana}}
|-
| 60 || [[User:MelancholieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MelancholieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:911}}]] || {{Permissions|MelancholieBot}}
|-
| 61 || [[User:FoxBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;FoxBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:890}}]] || {{Permissions|FoxBot}}
|-
| 62 || [[User:Arsensky|Arsensky]] || [[Special:Contributions/Arsensky|{{formatnum:885}}]] || {{Permissions|Arsensky}}
|-
| 63 || [[User:Aida23a|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aida23a&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aida23a|{{formatnum:872}}]] || {{Permissions|Aida23a}}
|-
| 64 || [[User:Dnes1302|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Dnes1302&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Dnes1302|{{formatnum:845}}]] || {{Permissions|Dnes1302}}
|-
| 65 || [[User:Элдин беги|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Элдин беги&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Элдин беги|{{formatnum:834}}]] || {{Permissions|Элдин беги}}
|-
| 66 || [[User:UlutSoft1|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft1&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft1|{{formatnum:818}}]] || {{Permissions|UlutSoft1}}
|-
| 67 || [[User:TjBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TjBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:802}}]] || {{Permissions|TjBot}}
|-
| 68 || [[User:Rotlink|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rotlink&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:799}}]] || {{Permissions|Rotlink}}
|-
| 69 || [[User:Chris die Seele|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Chris die Seele&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Chris die Seele|{{formatnum:792}}]] || {{Permissions|Chris die Seele}}
|-
| 70 || [[User:Дилдорбек|Дилдорбек]] || [[Special:Contributions/Дилдорбек|{{formatnum:708}}]] || {{Permissions|Дилдорбек}}
|-
| 71 || [[User:Aiylchy|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aiylchy&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aiylchy|{{formatnum:697}}]] || {{Permissions|Aiylchy}}
|-
| 72 || [[User:AlleborgoBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AlleborgoBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|AlleborgoBot}}
|-
| 73 || [[User:Estebesovdastan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Estebesovdastan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Estebesovdastan|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|Estebesovdastan}}
|-
| 74 || [[User:Thijs!bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Thijs!bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:686}}]] || {{Permissions|Thijs!bot}}
|-
| 75 || [[User:Jakshysapa|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Jakshysapa&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Jakshysapa|{{formatnum:672}}]] || {{Permissions|Jakshysapa}}
|-
| 76 || [[User:Idioma-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Idioma-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:663}}]] || {{Permissions|Idioma-bot}}
|-
| 77 || [[User:Lirchik|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Lirchik&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Lirchik|{{formatnum:649}}]] || {{Permissions|Lirchik}}
|-
| 78 || [[User:Ch|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ch&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ch|{{formatnum:626}}]] || {{Permissions|Ch}}
|-
| 79 || [[User:Amantur r|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Amantur r&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Amantur r|{{formatnum:606}}]] || {{Permissions|Amantur r}}
|-
| 80 || [[User:Cekli829|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Cekli829&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|Cekli829}}
|-
| 81 || [[User:RedBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;RedBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|RedBot}}
|-
| 82 || [[User:Табалдыев Ысламбек|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Табалдыев Ысламбек&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Табалдыев Ысламбек|{{formatnum:590}}]] || {{Permissions|Табалдыев Ысламбек}}
|-
| 83 || [[User:S(uz)ak|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;S(uz)ak&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:585}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}}
|-
| 84 || [[User:Firespeaker|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Firespeaker&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Firespeaker|{{formatnum:573}}]] || {{Permissions|Firespeaker}}
|-
| 85 || [[User:Gulzat05|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gulzat05&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gulzat05|{{formatnum:571}}]] || {{Permissions|Gulzat05}}
|-
| 86 || [[User:Канымбу|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Канымбу&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Канымбу|{{formatnum:564}}]] || {{Permissions|Канымбу}}
|-
| 87 || [[User:Zhanyl90|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Zhanyl90&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Zhanyl90|{{formatnum:551}}]] || {{Permissions|Zhanyl90}}
|-
| 88 || [[User:Aladobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aladobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aladobot|{{formatnum:548}}]] || {{Permissions|Aladobot}}
|-
| 89 || [[User:JackieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JackieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:545}}]] || {{Permissions|JackieBot}}
|-
| 90 || [[User:Gulaiym001|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gulaiym001&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gulaiym001|{{formatnum:540}}]] || {{Permissions|Gulaiym001}}
|-
| 91 || [[User:Makenzis|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Makenzis&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:528}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 92 || [[User:Орозобек Түгөлбаев|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Орозобек Түгөлбаев&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Орозобек Түгөлбаев|{{formatnum:522}}]] || {{Permissions|Орозобек Түгөлбаев}}
|-
| 93 || [[User:MastiBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MastiBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:511}}]] || {{Permissions|MastiBot}}
|-
| 94 || [[User:Кайып Пайзылдаев|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Кайып Пайзылдаев&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Кайып Пайзылдаев|{{formatnum:497}}]] || {{Permissions|Кайып Пайзылдаев}}
|-
| 95 || [[User:Synthebot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Synthebot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:486}}]] || {{Permissions|Synthebot}}
|-
| 96 || [[User:Mjbmrbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Mjbmrbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:468}}]] || {{Permissions|Mjbmrbot}}
|-
| 97 || [[User:Бегаим|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Бегаим&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Бегаим|{{formatnum:463}}]] || {{Permissions|Бегаим}}
|-
| 98 || [[User:Rartat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rartat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rartat|{{formatnum:462}}]] || {{Permissions|Rartat}}
|-
| 99 || [[User:Fornax|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Fornax&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Fornax|{{formatnum:459}}]] || {{Permissions|Fornax}}
|-
| 100 || [[User:PlanespotterA320|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;PlanespotterA320&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:457}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}}
|-
| 101 || [[User:HRoestBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;HRoestBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:455}}]] || {{Permissions|HRoestBot}}
|-
| 102 || [[User:UlutSoft4|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft4&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft4|{{formatnum:447}}]] || {{Permissions|UlutSoft4}}
|-
| 103 || [[User:ДолбоЯщер|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ДолбоЯщер&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:439}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}}
|-
| 104 || [[User:Ripchip Bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ripchip Bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:438}}]] || {{Permissions|Ripchip Bot}}
|-
| 105 || [[User:Hugo.arg|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Hugo.arg&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Hugo.arg|{{formatnum:434}}]] || {{Permissions|Hugo.arg}}
|-
| 106 || [[User:Pathoschild|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Pathoschild&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Pathoschild}}
|-
| 107 || [[User:Ksc~ruwiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ksc~ruwiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ksc~ruwiki|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Ksc~ruwiki}}
|-
| 108 || [[User:Alexbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Alexbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:420}}]] || {{Permissions|Alexbot}}
|-
| 109 || [[User:Алтынбек Касымов|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Алтынбек Касымов&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Алтынбек Касымов|{{formatnum:418}}]] || {{Permissions|Алтынбек Касымов}}
|-
| 110 || [[User:Εὐθυμένης|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Εὐθυμένης&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Εὐθυμένης|{{formatnum:409}}]] || {{Permissions|Εὐθυμένης}}
|-
| 111 || [[User:AvocatoBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AvocatoBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:405}}]] || {{Permissions|AvocatoBot}}
|-
| 112 || [[User:Namir|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Namir&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Namir|{{formatnum:376}}]] || {{Permissions|Namir}}
|-
| 113 || [[User:NurlanKG Bishkek editor|NurlanKG Bishkek editor]] || [[Special:Contributions/NurlanKG Bishkek editor|{{formatnum:367}}]] || {{Permissions|NurlanKG Bishkek editor}}
|-
| 114 || [[User:KamikazeBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;KamikazeBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:366}}]] || {{Permissions|KamikazeBot}}
|-
| 115 || [[User:Госфонд ИС|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Госфонд ИС&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Госфонд ИС|{{formatnum:361}}]] || {{Permissions|Госфонд ИС}}
|-
| 116 || [[User:V3~kywiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;V3~kywiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/V3~kywiki|{{formatnum:357}}]] || {{Permissions|V3~kywiki}}
|-
| 117 || [[User:LaaknorBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;LaaknorBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|LaaknorBot}}
|-
| 118 || [[User:AdemazAlmaz|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AdemazAlmaz&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AdemazAlmaz|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|AdemazAlmaz}}
|-
| 119 || [[User:Ырысгул|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ырысгул&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ырысгул|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|Ырысгул}}
|-
| 120 || [[User:Nurjamal|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Nurjamal&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Nurjamal|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nurjamal}}
|-
| 121 || [[User:Nursultan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Nursultan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Nursultan|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nursultan}}
|-
| 122 || [[User:Movses-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Movses-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:332}}]] || {{Permissions|Movses-bot}}
|-
| 123 || [[User:Aymira|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aymira&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aymira|{{formatnum:321}}]] || {{Permissions|Aymira}}
|-
| 124 || [[User:Ptbotgourou|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ptbotgourou&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:320}}]] || {{Permissions|Ptbotgourou}}
|-
| 125 || [[User:Symbat92|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Symbat92&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Symbat92|{{formatnum:315}}]] || {{Permissions|Symbat92}}
|-
| 126 || [[User:YiFeiBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;YiFeiBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:311}}]] || {{Permissions|YiFeiBot}}
|-
| 127 || [[User:Andrew J.Kurbiko|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Andrew J.Kurbiko&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Andrew J.Kurbiko|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Andrew J.Kurbiko}}
|-
| 128 || [[User:Rubinbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rubinbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Rubinbot}}
|-
| 129 || [[User:Орозгул|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Орозгул&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Орозгул|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Орозгул}}
|-
| 130 || [[User:PipepBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;PipepBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:306}}]] || {{Permissions|PipepBot}}
|-
| 131 || [[User:Ziv|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ziv&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:305}}]] || {{Permissions|Ziv}}
|-
| 132 || [[User:Atlikta|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Atlikta&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Atlikta|{{formatnum:298}}]] || {{Permissions|Atlikta}}
|-
| 133 || [[User:Abiyoyo|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Abiyoyo&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Abiyoyo|{{formatnum:295}}]] || {{Permissions|Abiyoyo}}
|-
| 134 || [[User:Росул|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Росул&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Росул|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Росул}}
|-
| 135 || [[User:Vagobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Vagobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Vagobot}}
|-
| 136 || [[User:Elya3|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Elya3&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Elya3|{{formatnum:292}}]] || {{Permissions|Elya3}}
|-
| 137 || [[User:AvicBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AvicBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:290}}]] || {{Permissions|AvicBot}}
|-
| 138 || [[User:Baronnet|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Baronnet&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Baronnet|{{formatnum:287}}]] || {{Permissions|Baronnet}}
|-
| 139 || [[User:Ahmadi~ruwiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ahmadi~ruwiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ahmadi~ruwiki|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Ahmadi~ruwiki}}
|-
| 140 || [[User:Rakutai|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rakutai&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rakutai|{{formatnum:284}}]] || {{Permissions|Rakutai}}
|-
| 141 || [[User:Minorax|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Minorax&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:283}}]] || {{Permissions|Minorax}}
|-
| 142 || [[User:SilvonenBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;SilvonenBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:282}}]] || {{Permissions|SilvonenBot}}
|-
| 143 || [[User:Gerakibot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gerakibot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:282}}]] || {{Permissions|Gerakibot}}
|-
| 144 || [[User:Purbo T|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Purbo T&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:278}}]] || {{Permissions|Purbo T}}
|-
| 145 || [[User:Makecat-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Makecat-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:275}}]] || {{Permissions|Makecat-bot}}
|-
| 146 || [[User:Peri~kywiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Peri~kywiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Peri~kywiki|{{formatnum:266}}]] || {{Permissions|Peri~kywiki}}
|-
| 147 || [[User:Ashirov Maksatbek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ashirov Maksatbek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ashirov Maksatbek|{{formatnum:265}}]] || {{Permissions|Ashirov Maksatbek}}
|-
| 148 || [[User:Asel90|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Asel90&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Asel90|{{formatnum:263}}]] || {{Permissions|Asel90}}
|-
| 149 || [[User:Belekoff|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Belekoff&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Belekoff|{{formatnum:261}}]] || {{Permissions|Belekoff}}
|-
| 150 || [[User:Jol004u|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Jol004u&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Jol004u|{{formatnum:258}}]] || {{Permissions|Jol004u}}
{{/end}}</text>
      <sha1>3hjrxg0ouacm2k5a0vhnszrjzbpqjzc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Апам кайра студент</title>
    <ns>0</ns>
    <id>153846</id>
    <revision>
      <id>652810</id>
      <parentid>652604</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T22:54:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT</username>
        <id>43894</id>
      </contributor>
      <comment>URL'дерден AMP көз салуу алынып салынды ([[:m:User:KiranBOT/AMP|майда-чүйдөсүнө чейин]]) ([[User talk:Usernamekiran|ката жөнүндө кабарлоо]]) v3.1.1-current</comment>
      <origin>652810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13340" sha1="7fn2lyfsuyhrxj5rt0qvjjfaoszf9ay" xml:space="preserve">{{Тасма
| КыргызчаАталышы = Апам кайра студент
| Жанры = [[Кинокомедия|комедия]]
| Режиссёру = Регина Суранова
| Продюсери = Регина Суранова
| Сценарийи = Александр Еренко&lt;br /&gt;Регина Суранова
| Актёрлор = Бегимай Турусбекова
| Өлкө = {{Өлкө желеги|Кыргызстан}}
| Узактыгы = 91 мүнөт
| Жыл = 2023
}}

'''«Апам кайра студент»''' — продюсер жана режиссёр Регина Суранова тарткан 2023-жылкы кыргыз [[Кинокомедия|комедиялык тасмасы]]&lt;ref name=&quot;azattyk&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://www.azattyk.org/a/teskeri-propagandanyn-kesepeti-oor-bunker-kozgogon-tema-talkuuda-/32544204.html
|title=&quot;Тескери пропаганданын кесепетин көрсөттүк&quot;. &quot;Бункер&quot; козгогон тема
|author=Жангазиев, Максат
|website=Азаттык
|date=2023-08-12
|lang=ky
|access-date=2026-09-02
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;kinoafisha&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://www.kinoafisha.info/movies/8372827/
|title=Апам кайра студент
|website=Киноафиша
|lang=ru
|access-date=2026-09-02
}}{{Жеткиликсиз шилтеме|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Башкы ролду ырчы Бегимай Турусбекова аткарып, бул тасма анын кинодогу дебюту болгон&lt;ref name=&quot;weproject&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://weproject.media/articles/detail/kto-est-kto-begimay-turusbekova/
|title=Кто есть кто: Бегимай Турусбекова
|website=WE Project
|date=2025-01-31
|lang=ru
|access-date=2026-09-02
}}&lt;/ref&gt;.

Суранова «Апам кайра студентти» биринчи кезекте социалдык тасма деп мүнөздөгөн. Тасманын негизги темаларынын бири — көп жылдык кесиптик ишмердиктен кийин бойго жеткен аялдын кайрадан билим алуусу. Режиссёр тасманын идеясын аялдардын илимге жана технологияларга катышуусу, билим алуунун мааниси жана каржылык өз алдынчалуулук менен байланыштырган&lt;ref name=&quot;azattyk&quot; /&gt;. Тасма Кыргызстанда 2023-жылдын 26-октябрында кинотеатрларга чыккан&lt;ref name=&quot;release&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://kg.kinoafisha.info/releases/archive/2023/
|title=Все премьеры, архив за 2023 год
|website=Киноафиша
|lang=ru
|access-date=2026-09-02
}}&lt;/ref&gt;.

== Мазмуну ==
Ажырашкандан кийин Бегимай жалгыз кызы менен калып, бүт көңүлүн анын тарбиясына бурат. Аялдын жогорку техникалык билими бар. Ал чакан шаардагы заводдо жыйырма жыл бою иштеп чыгуучу инженер болуп эмгектенет. Анын күнүмдүк жашоосу жумуштан, үй тиричилигинен жана үй-бүлөсүнө кам көрүүдөн турат. Ишканага жаңы инвесторлор келгенден кийин кадр саясаты өзгөрүп, көп жылдык кесиптик тажрыйбасына карабастан Бегимай жумуштан бошотулат. Жумушунан айрылышы аны көнүмүш жашоо образын кайра карап чыгууга мажбурлайт. Ал [[Бишкек]]ке көчүп келип, билимин улантууну чечет жана университеттин магистратурасына тапшырат. Ошентип, биринчи жогорку билимин алгандан көп жыл өткөн соң каарман кайрадан студент болот. Окууга кайтуу ал үчүн кесиптик билимин жаңылоонун да, жашоосунун жаңы этабын баштоонун да жолу болуп калат.

== Каармандарда ==
Тасмада төмөнкү актёрлор тартылган&lt;ref name=&quot;cast&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://www.kinoafisha.info/movies/8372827/credits/
|title=Актёры из фильма «Апам кайра студент» (2023): актёрский состав и съёмочная группа
|website=Киноафиша
|lang=ru
|access-date=2026-09-02
}}{{Жеткиликсиз шилтеме|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;:

* Бегимай Турусбекова
* Элиза Рыскулова
* Дильшод Мамажанов
* Асан Аманов&lt;ref name=&quot;amanov&quot;&gt;{{Cite web
  |url=https://www.super.kg/index.php/article/show/60383
  |title=Асан Аманов, Кыргыз Республикасынын Эмгек сиңирген артисти: «Театрды таштап айылга кетип калгам»
  |website=Super.kg
  |date=2023-10-27
  |lang=ky
  |access-date=2026-09-02
  }}&lt;/ref&gt;
* Жээнбек Моношев
* Назима Радбекова&lt;ref name=&quot;radbekova&quot;&gt;{{Cite web
  |url=https://www.super.kg/article/show/61116
  |title=Назима Радбекова, ырчы: «Сынды жүрөккө жакын кабыл алам»
  |website=Super.kg
  |date=2024-07-18
  |lang=ky
  |access-date=2026-09-02
  }}&lt;/ref&gt;

== Тартуу иштери ==

=== Ойдун жаралышы ===
2023-жылдын августунда Суранова «Апам кайра студент» аттуу жаңы толук метраждуу социалдык тасманын үстүндө иштеп жатканын билдирген. Ошол учурда тасманы тартуу иштери дагы эле уланып жаткан, ал эми анын прокатка чыгышы 26-октябрга пландалган. Режиссёр технологияларга жана илимге кызыккан аялдар тууралуу тасма тартууну көптөн бери каалап жүргөнүн айткан. Теманы тандоосунун себептеринин бири катары ал билим аялдарга өзүн өз алдынча камсыз кылууга жана кесиптик жактан өнүгүүнү улантууга мүмкүнчүлүк бериши керек деген ишенимин атаган. Суранова тасманын негизги оюн билим алуу үчүн жаш курак тоскоолдук болбошу керек деген чакырык катары түшүндүргөн&lt;ref name=&quot;azattyk&quot; /&gt;.

Башкы каармандын кесиби бул концепция менен түздөн-түз байланыштуу. Бегимай кесиптик жолун башынан баштабайт: жумуштан бошотулган учурда анын жогорку техникалык билими жана инженер болуп иштеген жыйырма жылдык тажрыйбасы бар. Негизги конфликт узакка созулган практикалык карьерадан кийин системалуу окууга кайра кайтуу зарылдыгынын тегерегинде курулган&lt;ref name=&quot;kinoafisha&quot; /&gt;.

=== Башкы ролдун аткаруучусун тандоо ===
«Апам кайра студентке» чейин Бегимай Турусбекова негизинен ырчы катары белгилүү болгон. Ал [[Кыргызстан]]да 2022-жылы Бишкектеги «Ынтымак» паркындагы караоке аянтчасында кокустан ырдап чыккандан кийин кеңири таанылган&lt;ref name=&quot;weproject&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;24kg&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://24.kg/obschestvo/279354_okyirgyizstanskoy_pevitse_begimay_turusbekovoy_snyala_film_rossiyskiy_rejisser/
|title=О кыргызстанской певице Бегимай Турусбековой сняла фильм российский режиссер
|author=Осмоналиева, Бактыгуль
|website=24.kg
|date=2023-11-10
|lang=ru
|access-date=2026-09-02
}}&lt;/ref&gt;. 2025-жылдагы маегинде Турусбекова башында өзүнүн актёрдук жөндөмүнө күмөн санаганын айткан. Ал буга чейин режиссёр Ырыс Жоомартованын сунушунан баш тарткан, бирок Суранова ырчыга өзү телефон чалып, кинодо күчүн сынап көрүүгө көндүргөн. Турусбекова жолдошу менен кеңешкенден кийин сунушка макул болгон, андан соң ага жаңы ролдорду үзгүлтүксүз сунуштай башташкан&lt;ref name=&quot;begimai&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://www.super.kg/article/show/61884
|title=Бегимай Турусбекова, ырчы: «Бир окуядан кийин маек берүүдөн качып калдым»
|author=Жийдебаева, Нуржамал
|website=Super.kg
|date=2025-05-23
|lang=ky
|access-date=2026-09-02
}}&lt;/ref&gt;.

== Прокат ==
«Апам кайра студент» тасмасы Кыргызстанда 2023-жылдын 26-октябрында кинотеатрларга чыккан&lt;ref name=&quot;kinoafisha&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;release&quot; /&gt;.

Тасма Кыргызстандын ички кино рыногу олуттуу кеңейип жаткан мезгилде жарык көргөн. Режиссёр Сүйүн Өткеев 2023-жылдын аягында өлкөдө бир жыл ичинде 42 тасма тартылып, кинотеатрларда көрсөтүү үчүн расмий катталганын билдирген. Анын баамында, жергиликтүү кинотеатрлардын репертуарында ата мекендик тасмалар барган сайын көбүрөөк орун ээлей баштаган&lt;ref name=&quot;sputnik&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://sputnik.kg/20231230/otkeev-byjyl-bizde-42-tasma-tartyldy-1081641278.html
|title=Режиссер: кыргыз тасмалары түрлүү жанрда тартыла баштады
|website=Sputnik Кыргызстан
|date=2023-12-30
|lang=ky
|access-date=2026-09-02
}}&lt;/ref&gt;.

Кыргызстандын Улуттук статистика комитети кийинчерээк 2023-жылы өлкөдө 42 кинотеатр иштегенин, аларда 254 миңден ашык сеанс өтүп, жалпы көрүүчүлөрдүн саны үч миллиондон ашканын билдирген&lt;ref name=&quot;stat&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://stat.gov.kg/ru/news/kultura--iskusstvo-cifry-i-fakty/
|title=Культура и искусство. Цифры и факты
|website=Национальный статистический комитет Кыргызской Республики
|date=2024-11-02
|lang=ru
|access-date=2026-09-02
}}&lt;/ref&gt;. Мамлекеттик «Кыргызтасмасы» кино борборунун маалыматтарына да таянган ''ПолитКлиника'' басылмасынын изилдөөсүндө көрүүчүлөрдүн саны кескин өскөнү белгиленген: сатылган билеттердин саны 2022-жылдагы болжол менен 2,4 миллиондон 2023-жылы 3,3 миллионго чейин көбөйгөн&lt;ref name=&quot;politcinema&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://pk.kg/news/inner/gollivudga-ataandashuu-zhana-kadrlardyn-zhetishsizdigi-kyrgyz-kinematografynyn-azyrky-abaly/
|title=Голливудга атаандашуу жана кадрлардын жетишсиздиги. Кыргыз кинематографынын азыркы абалы
|website=ПолитКлиника
|lang=ky
|access-date=2026-09-02
}}&lt;/ref&gt;.

Кыргызстан кинематографисттер союзунун башкармалыгынын мүчөсү Талантбек Толобеков «Апам кайра студент» тасмасын 2023-жылы улуттук кино өндүрүшү өскөн мезгилде жарык көргөн кыргыз тасмалары тууралуу серебине киргизген&lt;ref name=&quot;akipress&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://mnenie.akipress.org/unews/un_post:40601
|title=Кыргызское кино бьет рекорды: 2023 год становится годом феноменального роста!
|author=Толобеков, Талантбек
|website=АКИpress
|date=2024-07-22
|lang=ru
|access-date=2026-09-02
}}&lt;/ref&gt;.

== Эскертүүлөр ==
{{Эскертүүлөр}}

[[Категория:Кыргызстандын тасмалары]]
[[Категория:Кинокомедиялар]]</text>
      <sha1>7fn2lyfsuyhrxj5rt0qvjjfaoszf9ay</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сан-Андрес жана Провиденсия</title>
    <ns>0</ns>
    <id>153923</id>
    <revision>
      <id>652796</id>
      <parentid>652042</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T12:45:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>652796</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6226" sha1="qo0lq3c0jrwh3ll3ara2y84bf5as012" xml:space="preserve">{{Түзөтүлүүдө|колдонуучу=[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 11:06, 7 сентябрь 2026 (UTC)}}
{{Административдик бирдик
|Түс1                                         = {{Түс|Колумбия}}
|Кыргызча аталышы                             = Сан-Андрес жана Провиденсия
|Расмий аталышы                               = {{lang-es|Departamento de San Andrés y Providencia}}
|Желек                                        = Flag of San Andrés y Providencia.svg
|Желектин сүрөттөлүшү                         = 
|Желектин туурасы                             = 
|Герб                                         = Escudo de San Andrés y Providencia.svg
|Гербдин сүрөттөлүшү                          = 
|Гербдин туурасы                              = 
|Өлкө                                         = {{Өлкө желеги|Колумбия}}
|Гимн                                         = 
|Урааны                                       = 
|Лакап аты                                    = 
|Штат ыры                                     = 

|Сүрөт                                        = Corales Old Providence McBean Lagoon.JPG
|Сүрөттүн туурасы                             = 280px
|Сүрөттүн баяны                               = 

|Статусу                                      = Колумбиянын арал аймактары
|Областка карайт                              = 
|Районго карайт                               = 
|Борбору                                      = Сан-Андрес
|Ири шаары                                    = 
|Ири шаарлары                                 = 
|Күнү                                         = 
|Негизделген                                  = 4-июль 1991-жыл
|Жоюлган                                      = 

|Башчысынын аталышы                           = Губернатор
|Башчысы                                      = Эверт Хокинс Сжогрин
|Башчысынын аталышы2                          = 
|Башчысы2                                     = 
|Башчысынын аталышы3                          = 
|Башчысы3                                     = 

|Жылдык ИДП                                   = 0,5 млрд
|ИДП боюнча орду                              = 
|ИДП калк жанына жараша                       = 
|ИДП калк санынана жараша                     = 
|ИДП                                          = 
|Тили                                         = 
|Тилдери                                      = [[испан тили]], [[англис тили]], [[райсал креол тили]]
|Калкы                                        = 61,280
|Калк боюнча орду                             = 29
|Калк боюнча пайызы                           = 
|Жыштыгы                                      = 1170
|Жыштык боюнча орду                           = 
|Улуттук курамы                               = 
|Диний курамы                                 = 
|Аянты                                        = 52,5
|Аянт боюнча орду                             = 33
|Аянты боюнча пайызы                          = 
|Максималдуу бийиктиги                        = 37
|Орточо бийиктиги                             = 
|Минималдуу бийиктиги                         = 0
|Тууралыгы                                    = 
|Узундугу                                     = 

|Карта                                        = San Andres and Providencia in Colombia (special marker).svg
|Картанын өлчөмү                              = 280px
|Административдик бирдиктин картасы           = Colombia San Andrés y Providencia location map.svg
|Картанын өлчөмү ае                           = 280px
  |lat_dir = N |lat_deg = 12 |lat_min = 33 |lat_sec = 
  |lon_dir = W |lon_deg = 81 |lon_min = 43 |lon_sec = 
  |region     = CO
|баскыч                                       = 2
|CoordScale                                   = 100000

|Убакыт аралыгы                               = [[UTC−05:00|UTC−05:00]]
|Аббревиатурасы                               = 
|ISO                                          = CO-SAP
|FIPS                                         = 
|Телефон коду                                 = 57
|Почта индекси                                = 880001 — 880008
|Интернет-домени                              = [[.co]]
|Автоунаа номурунун коду                      = 
|Сайты                                        =  http://www.sanandres.gov.co
|Commons түрмөгүндө                           = San Andrés, Providencia y Santa Catalina
}}
'''Сан-Андрес жана Провиденсия''' ({{lang-es|San Andrés y Providencia}}, {{lang-en|San Andrés and Providencia}}) — Колумбиянын департаменттеринин бири. Курамына Сан-Андрес, Провиденсия аралдары жана Никарагуанын жээгиндеги Кариб деңизинин түштүк-батышындагы бир нече кичинекей аралдар кирет. Департамент Колумбиянын Кариб деңизинин жээгинен 750 чакырым түндүк-батышта жайгашкан. Борбору - Сан-Андрес шаары.

== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==
{{Түндүк Америка өлкөлөрү}}</text>
      <sha1>qo0lq3c0jrwh3ll3ara2y84bf5as012</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>652797</id>
      <parentid>652796</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T12:55:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>652797</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10526" sha1="f3bjkc4vh0x46hef89osxglk57ronts" xml:space="preserve">{{Түзөтүлүүдө|колдонуучу=[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 11:06, 7 сентябрь 2026 (UTC)}}
{{Административдик бирдик
|Түс1                                         = {{Түс|Колумбия}}
|Кыргызча аталышы                             = Сан-Андрес жана Провиденсия
|Расмий аталышы                               = {{lang-es|Departamento de San Andrés y Providencia}}
|Желек                                        = Flag of San Andrés y Providencia.svg
|Желектин сүрөттөлүшү                         = 
|Желектин туурасы                             = 
|Герб                                         = Escudo de San Andrés y Providencia.svg
|Гербдин сүрөттөлүшү                          = 
|Гербдин туурасы                              = 
|Өлкө                                         = {{Өлкө желеги|Колумбия}}
|Гимн                                         = 
|Урааны                                       = 
|Лакап аты                                    = 
|Штат ыры                                     = 

|Сүрөт                                        = Corales Old Providence McBean Lagoon.JPG
|Сүрөттүн туурасы                             = 280px
|Сүрөттүн баяны                               = 

|Статусу                                      = Колумбиянын арал аймактары
|Областка карайт                              = 
|Районго карайт                               = 
|Борбору                                      = Сан-Андрес
|Ири шаары                                    = 
|Ири шаарлары                                 = 
|Күнү                                         = 
|Негизделген                                  = 4-июль 1991-жыл
|Жоюлган                                      = 

|Башчысынын аталышы                           = Губернатор
|Башчысы                                      = Эверт Хокинс Сжогрин
|Башчысынын аталышы2                          = 
|Башчысы2                                     = 
|Башчысынын аталышы3                          = 
|Башчысы3                                     = 

|Жылдык ИДП                                   = 0,5 млрд
|ИДП боюнча орду                              = 
|ИДП калк жанына жараша                       = 
|ИДП калк санынана жараша                     = 
|ИДП                                          = 
|Тили                                         = 
|Тилдери                                      = [[испан тили]], [[англис тили]], [[райсал креол тили]]
|Калкы                                        = 61,280
|Калк боюнча орду                             = 29
|Калк боюнча пайызы                           = 
|Жыштыгы                                      = 1170
|Жыштык боюнча орду                           = 
|Улуттук курамы                               = 
|Диний курамы                                 = 
|Аянты                                        = 52,5
|Аянт боюнча орду                             = 33
|Аянты боюнча пайызы                          = 
|Максималдуу бийиктиги                        = 37
|Орточо бийиктиги                             = 
|Минималдуу бийиктиги                         = 0
|Тууралыгы                                    = 
|Узундугу                                     = 

|Карта                                        = San Andres and Providencia in Colombia (special marker).svg
|Картанын өлчөмү                              = 280px
|Административдик бирдиктин картасы           = Colombia San Andrés y Providencia location map.svg
|Картанын өлчөмү ае                           = 280px
  |lat_dir = N |lat_deg = 12 |lat_min = 33 |lat_sec = 
  |lon_dir = W |lon_deg = 81 |lon_min = 43 |lon_sec = 
  |region     = CO
|баскыч                                       = 2
|CoordScale                                   = 100000

|Убакыт аралыгы                               = [[UTC−05:00|UTC−05:00]]
|Аббревиатурасы                               = 
|ISO                                          = CO-SAP
|FIPS                                         = 
|Телефон коду                                 = 57
|Почта индекси                                = 880001 — 880008
|Интернет-домени                              = [[.co]]
|Автоунаа номурунун коду                      = 
|Сайты                                        =  http://www.sanandres.gov.co
|Commons түрмөгүндө                           = San Andrés, Providencia y Santa Catalina
}}
'''Сан-Андрес жана Провиденсия''' ({{lang-es|San Andrés y Providencia}}, {{lang-en|San Andrés and Providencia}}) — Колумбиянын департаменттеринин бири. Курамына Сан-Андрес, Провиденсия аралдары жана Никарагуанын жээгиндеги Кариб деңизинин түштүк-батышындагы бир нече кичинекей аралдар кирет. Департамент Колумбиянын Кариб деңизинин жээгинен 750 чакырым түндүк-батышта жайгашкан. Борбору - Сан-Андрес шаары.

== Тарыхы ==
&quot;Провиденс&quot; компаниясын негиздеген англиялык пуритандар Провиденсия аралына 1629-жылы отурукташа башташкан. Алар [[Тамеки (өсүмдүк)|тамеки]] жана кант камышын өстүрүшкөн, бирок кийинчерээк көбү каракчылык менен алектенип кетишкен. Испандар 1641-жылы аларды аралдан сүрүп чыгарышкан, бирок айрымдары кайтып келип, [[Жамайка|Жамайкадан]] аралга кара кулдарды алып келе башташкан. 1786-жылы Лондон конвенциясына ылайык [[Улуу Британия]] [[Испания|Испаниянын]] аралга болгон укугун тааныган&lt;ref&gt;[https://www.encyclopedia.com/humanities/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/providencia Encyclopedia.com. Providencia]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.encyclopedia.com/humanities/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/san-andres-island Encyclopedia.com. San Andrés Island]&lt;/ref&gt;.

1803-жылы аралдар Жаңы Гранада вице-падышалыгынын курамына киргизилген.

Латын Америкасындагы Испан империясынын ээликтери көз карандысыздыгын жарыялагандан кийин, Сан-Андрес, Провиденсия жана Сан-Катаринанын тургундары 1822-жылы ыктыярдуу түрдө Улуу Колумбия Республикасына кошулушкан.

Кийинчерээк архипелагга Борбордук Американын бириккен провинциялары, ал эми алар 1838-жылы кулагандан кийин [[Никарагуа]] доомат арта баштаган.

1928-жылы Никарагуа менен Колумбия келишимге кол коюп, ага ылайык аралдар Колумбиянын карамагында калтырылган&lt;ref&gt;[https://isnblog.ethz.ch/uncategorized/calming-colombia-and-nicaraguas-murky-waters CSS. Calming Colombia and Nicaragua’s Murky Waters]&lt;/ref&gt;.

=== Аймактык талаштар ===
АКШ XIX кылымдан бери Гуано жөнүндөгү мыйзамдын негизинде архипелагдын бир катар ээн аралдарына талашып келген. 1981-жылы АКШ архипелагдын бир катар аралдарына болгон талаштан баш тарткан, бирок ушул күнгө чейин Серранилья жана Бахо-Нуэво аралдарына доомат артуусун улантууда.

2001-жылдан баштап Никарагуа Колумбиядан аралдардын аймактык таандыктыгын талашууга аракет кылган. Бирок 2007-жылы БУУнун Эл аралык соту Колумбиянын департаменттин негизги аралдарына ээлик кылуу укугун ырастаган. 2012-жылы ушундай эле чечим бир катар майда аралдарга карата да кабыл алынып, бул аймактык талашка чекит койгон. Бирок Колумбиянын аянты болжол менен 75 миң чарчы чакырымды түзгөн өзгөчө экономикалык зонасы болуп саналган Кариб деңизинин суулары Никарагуага өткөрүлүп берилиши керек болчу. Колумбия өкмөтү БУУнун Эл аралык сотунун бул чечимин аткаруудан баш тарткан&lt;ref&gt;[https://www.newsru.com/world/10sep2013/caribsea.html News. Колумбия отказалась отдать Никарагуа часть Карибского моря, невзирая на решение суда ООН]&lt;/ref&gt;.

== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==

* [https://www.sanandres.gov.co/ Расмий сайты. Gobernación del Archipielago (Government of the Archipelago)]
{{Түндүк Америка өлкөлөрү}}</text>
      <sha1>f3bjkc4vh0x46hef89osxglk57ronts</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>652798</id>
      <parentid>652797</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T13:16:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>652798</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14999" sha1="ft0od8ljsxqvdstgrxzzk3x2h4iy6me" xml:space="preserve">{{Түзөтүлүүдө|колдонуучу=[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 11:06, 7 сентябрь 2026 (UTC)}}
{{Административдик бирдик
|Түс1                                         = {{Түс|Колумбия}}
|Кыргызча аталышы                             = Сан-Андрес жана Провиденсия
|Расмий аталышы                               = {{lang-es|Departamento de San Andrés y Providencia}}
|Желек                                        = Flag of San Andrés y Providencia.svg
|Желектин сүрөттөлүшү                         = 
|Желектин туурасы                             = 
|Герб                                         = Escudo de San Andrés y Providencia.svg
|Гербдин сүрөттөлүшү                          = 
|Гербдин туурасы                              = 
|Өлкө                                         = {{Өлкө желеги|Колумбия}}
|Гимн                                         = 
|Урааны                                       = 
|Лакап аты                                    = 
|Штат ыры                                     = 

|Сүрөт                                        = Corales Old Providence McBean Lagoon.JPG
|Сүрөттүн туурасы                             = 280px
|Сүрөттүн баяны                               = 

|Статусу                                      = Колумбиянын арал аймактары
|Областка карайт                              = 
|Районго карайт                               = 
|Борбору                                      = Сан-Андрес
|Ири шаары                                    = 
|Ири шаарлары                                 = 
|Күнү                                         = 
|Негизделген                                  = 4-июль 1991-жыл
|Жоюлган                                      = 

|Башчысынын аталышы                           = Губернатор
|Башчысы                                      = Эверт Хокинс Сжогрин
|Башчысынын аталышы2                          = 
|Башчысы2                                     = 
|Башчысынын аталышы3                          = 
|Башчысы3                                     = 

|Жылдык ИДП                                   = 0,5 млрд
|ИДП боюнча орду                              = 
|ИДП калк жанына жараша                       = 
|ИДП калк санынана жараша                     = 
|ИДП                                          = 
|Тили                                         = 
|Тилдери                                      = [[испан тили]], [[англис тили]], [[райсал креол тили]]
|Калкы                                        = 61,280
|Калк боюнча орду                             = 29
|Калк боюнча пайызы                           = 
|Жыштыгы                                      = 1170
|Жыштык боюнча орду                           = 
|Улуттук курамы                               = 
|Диний курамы                                 = 
|Аянты                                        = 52,5
|Аянт боюнча орду                             = 33
|Аянты боюнча пайызы                          = 
|Максималдуу бийиктиги                        = 37
|Орточо бийиктиги                             = 
|Минималдуу бийиктиги                         = 0
|Тууралыгы                                    = 
|Узундугу                                     = 

|Карта                                        = San Andres and Providencia in Colombia (special marker).svg
|Картанын өлчөмү                              = 280px
|Административдик бирдиктин картасы           = Colombia San Andrés y Providencia location map.svg
|Картанын өлчөмү ае                           = 280px
  |lat_dir = N |lat_deg = 12 |lat_min = 33 |lat_sec = 
  |lon_dir = W |lon_deg = 81 |lon_min = 43 |lon_sec = 
  |region     = CO
|баскыч                                       = 2
|CoordScale                                   = 100000

|Убакыт аралыгы                               = [[UTC−05:00|UTC−05:00]]
|Аббревиатурасы                               = 
|ISO                                          = CO-SAP
|FIPS                                         = 
|Телефон коду                                 = 57
|Почта индекси                                = 880001 — 880008
|Интернет-домени                              = [[.co]]
|Автоунаа номурунун коду                      = 
|Сайты                                        =  http://www.sanandres.gov.co
|Commons түрмөгүндө                           = San Andrés, Providencia y Santa Catalina
}}
'''Сан-Андрес жана Провиденсия''' ({{lang-es|San Andrés y Providencia}}, {{lang-en|San Andrés and Providencia}}) — Колумбиянын департаменттеринин бири. Курамына Сан-Андрес, Провиденсия аралдары жана Никарагуанын жээгиндеги Кариб деңизинин түштүк-батышындагы бир нече кичинекей аралдар кирет. Департамент Колумбиянын Кариб деңизинин жээгинен 750 чакырым түндүк-батышта жайгашкан. Борбору - Сан-Андрес шаары.

== Тарыхы ==
&quot;Провиденс&quot; компаниясын негиздеген англиялык пуритандар Провиденсия аралына 1629-жылы отурукташа башташкан. Алар [[Тамеки (өсүмдүк)|тамеки]] жана кант камышын өстүрүшкөн, бирок кийинчерээк көбү каракчылык менен алектенип кетишкен. Испандар 1641-жылы аларды аралдан сүрүп чыгарышкан, бирок айрымдары кайтып келип, [[Жамайка|Жамайкадан]] аралга кара кулдарды алып келе башташкан. 1786-жылы Лондон конвенциясына ылайык [[Улуу Британия]] [[Испания|Испаниянын]] аралга болгон укугун тааныган&lt;ref&gt;[https://www.encyclopedia.com/humanities/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/providencia Encyclopedia.com. Providencia]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.encyclopedia.com/humanities/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/san-andres-island Encyclopedia.com. San Andrés Island]&lt;/ref&gt;.

1803-жылы аралдар Жаңы Гранада вице-падышалыгынын курамына киргизилген.

Латын Америкасындагы Испан империясынын ээликтери көз карандысыздыгын жарыялагандан кийин, Сан-Андрес, Провиденсия жана Сан-Катаринанын тургундары 1822-жылы ыктыярдуу түрдө Улуу Колумбия Республикасына кошулушкан.

Кийинчерээк архипелагга Борбордук Американын бириккен провинциялары, ал эми алар 1838-жылы кулагандан кийин [[Никарагуа]] доомат арта баштаган.

1928-жылы Никарагуа менен Колумбия келишимге кол коюп, ага ылайык аралдар Колумбиянын карамагында калтырылган&lt;ref&gt;[https://isnblog.ethz.ch/uncategorized/calming-colombia-and-nicaraguas-murky-waters CSS. Calming Colombia and Nicaragua’s Murky Waters]&lt;/ref&gt;.

=== Аймактык талаштар ===
АКШ XIX кылымдан бери Гуано жөнүндөгү мыйзамдын негизинде архипелагдын бир катар ээн аралдарына талашып келген. 1981-жылы АКШ архипелагдын бир катар аралдарына болгон талаштан баш тарткан, бирок ушул күнгө чейин Серранилья жана Бахо-Нуэво аралдарына доомат артуусун улантууда.

2001-жылдан баштап Никарагуа Колумбиядан аралдардын аймактык таандыктыгын талашууга аракет кылган. Бирок 2007-жылы БУУнун Эл аралык соту Колумбиянын департаменттин негизги аралдарына ээлик кылуу укугун ырастаган. 2012-жылы ушундай эле чечим бир катар майда аралдарга карата да кабыл алынып, бул аймактык талашка чекит койгон. Бирок Колумбиянын аянты болжол менен 75 миң чарчы чакырымды түзгөн өзгөчө экономикалык зонасы болуп саналган Кариб деңизинин суулары Никарагуага өткөрүлүп берилиши керек болчу. Колумбия өкмөтү БУУнун Эл аралык сотунун бул чечимин аткаруудан баш тарткан&lt;ref&gt;[https://www.newsru.com/world/10sep2013/caribsea.html News. Колумбия отказалась отдать Никарагуа часть Карибского моря, невзирая на решение суда ООН]&lt;/ref&gt;.

== Географиясы ==

=== Сан-Андрес арал ===
[[Файл:San_Andres_Island_Montage.jpg|left|thumb|264x264px|Сан-Андрес арал]]
Сан-Андрес тобунун негизги аралы жана департаменттин эң чоң аралы. Ал 12°33′ түн. к. 81°43′ б. у. координаталарында жайгашкан. Узундугу 12 км, туурасы 3 км түзүп, аянты 26 км². Аралдын борборунда Биг-Понд деп аталган чакан лагуна бар. Борбору шаары — ушул аралдын түндүгүндө жайгашкан. Дагы бир шаарча — чыгыш жээктеги Сан-Луис. Кайо-Жонни (Жонни-Кей) аралдын түндүк чекити болгон Герман-Пойнттон (Пунта-Норте) 1,5 км чыгыш-түндүк-чыгышта, ал эми Хейнс-Кей аралдан болжол менен ушундай эле аралыкта чыгыш тарапта жайгашкан. Коттон-Кей түндүк-чыгыш жээкте, Сан-Андрес шаарынан түштүктү көздөй 1 кмден азыраак аралыкта жайгашкан.

=== Кайос-де-Альбукерке ===
[[Файл:Cayo_Cangrejo_Old_Providence_McBean_Lagoon.JPG|left|thumb|220x220px|Краб-Кей]]
Бул атолл Сан-Андрестен түштүк-батышта, 12°10′ түн. к. 81°51′ б. у. жайгашкан. Колумбиянын эң батыш чекити болуп саналат. Рифтин туурасы болжол менен 7 км. Түштүк бөлүгүндө Кайо-дель-Норте жана Кайо-дель-Сур жайгашкан. Кайо-дель-Нортенин бийиктиги 2 м чейин жетет, бетин пальмалар жана бадалдар каптап турат. Түштүгүрөөктө бир нече жүз метр аралыкта жайгашкан Кайо-дель-Сур 1 м бир аз ашыгыраак бийиктикке жетет, анда бир нече бадалдар, ал эми түштүгүндө мангр токойлору өсөт. Кайо-дель-Нортеде 12°10′ түн. к. 81°50′ б. у. координатасында 1980-жылдан бери иштеп жаткан маяк бар. Маяк Колумбиянын Аскердик-деңиз күчтөрү тарабынан тейленет

=== Кайос-дель-Эсте-Судесте ===
[[Файл:Islas_de_San_Andrés_y_Providencia.svg|thumb|280x280px|Сан Андрес жана Провиденсия]]
Бул атолл Сан-Андрес аралынын түштүк-чыгышында 22 км жана Кайос-де-Альбукеркенин түндүк-чыгышында 35 км аралыкта, 12°24′ түн к. 81°28′ б. у. жайгашкан. Узундугу 14 км жана туурасы 4 км. Түштүк-чыгышында бир нече кумдуу рифтер бар. Алардын эң чоңдору: Кайо-дель-Эсте, Кайо-Боливар, Вест-Кей жана Кайо-Арена, алардын бири да 2 метрден бийик эмес. Бардык рифтерди пальмалар менен бадалдар каптап турат жана мангрлар менен курчалган. Кайо-Боливарда Колумбиянын Аскердик-деңиз күчтөрүнүн маягы жайгашкан. Рифтерге Колумбиянын материктик бөлүгүнөн жана Сан-Андрестен балыкчылар бат-баттан келип турушат. Кайо-Боливарда эки бетон имарат, ал эми башка рифтерде бир нече жыгачтан жасалган курулуштары жайгашкан.

== Калкы ==

== Административдик-аймактык түзүлүшү ==

=== Муниципалитеттери ===
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;450px&quot; align=&quot;center&quot;
! width=&quot;10px&quot; |№
! width=&quot;300px&quot; |Муниципалитеттин аталышы
! width=&quot;50px&quot; |Аянты,
км²
! width=&quot;50px&quot; |Калкы,
адам (2005)
|-
|1
|Сан-Андрес (San Andrés)
|26
|55 426
|-
|2
|Провиденсия (Providencia)
|26,5
|4 147
|}

== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==

* [https://www.sanandres.gov.co/ Расмий сайты. Gobernación del Archipielago (Government of the Archipelago)]
{{Түндүк Америка өлкөлөрү}}</text>
      <sha1>ft0od8ljsxqvdstgrxzzk3x2h4iy6me</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сен-Бартелеми</title>
    <ns>0</ns>
    <id>153925</id>
    <revision>
      <id>652794</id>
      <parentid>652657</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T12:34:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>652794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7323" sha1="t1dspl0r8th1wikve2dbritt7hx5lkm" xml:space="preserve">{{Түзөтүлүүдө|колдонуучу=[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 13:15, 7 сентябрь 2026 (UTC)}}
{{Административдик бирдик
|Түс1                                         = {{Түс|Франция}}
|Кыргызча аталышы                             = Сен-Бартелеми
|Расмий аталышы                               = {{lang-fr|Saint-Barthélemy}}
|Желек                                        = Flag of Saint Barthélemy (local).svg
|Желектин сүрөттөлүшү                         = 
|Желектин туурасы                             = 
|Герб                                         = Blason St Barthélémy TOM entire.svg
|Гербдин сүрөттөлүшү                         = 
|Гербдин туурасы                              = 
|Өлкө                                         = {{Өлкө желеги|Франция}}
|Гимн                                         = 
|Урааны                                       = 
|Лакап аты                                    = 
|Штат ыры                                     = 

|Сүрөт                                        = Saint Barth - Vue panoramique - Octobre 2009.jpg
|Сүрөттүн туурасы                             = 280px
|Сүрөттүн баяны                               = 

|Статусу                                      = Деңиздин ары жагындагы коомдоштук
|Областка карайт                              = 
|Районго карайт                               = 
|Борбору                                      = Густавия
|Ири шаары                                    = Густавия
|Ири шаарлары                                 = 
|Күнү                                         = 
|Негизделген                                  = 22-февраль 2007-жыл
|Жоюлган                                      = 

|Башчысынын аталышы                           = Префект
|Башчысы                                      = Сирил Ле Вели
|Башчысынын аталышы2                          = Аймактык кеңештин төрагасы
|Башчысы2                                     = Ксавье Леде
|Башчысынын аталышы3                          = 
|Башчысы3                                     = 

|Жылдык ИДП                                   = $357 млн
|ИДП боюнча орду                              = 
|ИДП калк жанына жараша                       = $37 000
|ИДП калк санынана жараша                     = 
|ИДП                                          = 
|Тили                                         = 
|Тилдери                                      = француз тили
|Калкы                                        = 10 585
|Калк боюнча орду                             = 
|Калк боюнча пайызы                           = 
|Жыштыгы                                      = 423
|Жыштык боюнча орду                           = 
|Улуттук курамы                               = француздар, гваделупалыктар, гаитиликтер
|Диний курамы                                 = католиктер (протестанттар, иудейлер)
|Аянты                                        = 25
|Аянт боюнча орду                             = 
|Аянты боюнча пайызы                          = 
|Максималдуу бийиктиги                        = 286 м
|Орточо бийиктиги                             = 
|Минималдуу бийиктиги                         = 0 м
|Тууралыгы                                    = 
|Узундугу                                     = 

|Карта                                        = Saint Barthelemy on the globe (Americas centered).svg
|Картанын өлчөмү                              = 
|Административдик бирдиктин картасы           = 
|Картанын өлчөмү ае                           = 
|lat_dir                                      = N
|lat_deg                                      = 17
|lat_min                                      = 54
|lat_sec                                      = 15
|lon_dir                                      = W
|lon_deg                                      = 62
|lon_min                                      = 49
|lon_sec                                      = 54
|type                                         = adm1st
|region                                       = BL
|баскыч                                       = 
|CoordScale                                   = 100000

|Убакыт аралыгы                               = [[UTC−04:00|UTC−04:00]]
|Аббревиатурасы                               = 
|ISO                                          = BL
|FIPS                                         = TB
|Телефон коду                                 = +590
|Почта индекси                                = 97133
|Интернет-домени                              = [[.bl]]
|Автоунаа номурунун коду                      = F
|Сайты                                        = https://www.comstbarth.fr
|Commons түрмөгүндө                            = Saint-Barthélemy
}}
'''Сен-Бартелеми''' ({{lang-fr|Collectivité de Saint-Barthélemy}}) — Франциянын деңиздин артындагы шериктештиги, ушул эле аталыштагы аралды жана ага жанаша жайгашкан бир катар майда аралчаларды курамына камтыйт. 

2007-жылдын 22-февралында түзүлгөн. Мурун Франциянын деңиз артындагы департаменти Гваделупанын курамына кирген.

Валютасы — евро. Домендери — .bl (колдонулбайт), .gp, .fr. Саат алкагы — UTC−4:00. Телефон коду — 590. ISO коду — BL.

Аянты — 21,4 км², калкы — 10 004 адам, административдик борбору — Густавия. Аралдын оозеки тилде кеңири жайылган кыскача аталыштары — Сен-Барт ({{lang-fr|Saint-Barth}}), Сен-Бартс ({{lang-fr|Saint-Barths}}).

Сен-Бартелеми аймагынын негизги калкы Сент-Люсияда жана Кариб бассейнинин өлкөлөрүндө (Барбадос, Нидерланд Антиль аралдары) жашаган кечуа-мулаттардан келип чыккан.

== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==

{{Түндүк Америка өлкөлөрү}}</text>
      <sha1>t1dspl0r8th1wikve2dbritt7hx5lkm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-49998-32</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154105</id>
    <revision>
      <id>652795</id>
      <timestamp>2026-09-18T12:42:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>652795</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6814" sha1="27k86ipzo8853zi9qx9l9jedjf73rw4" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 12:42, 18 сентябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>27k86ipzo8853zi9qx9l9jedjf73rw4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:Bondegezou</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154106</id>
    <revision>
      <id>652805</id>
      <timestamp>2026-09-18T13:43:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>652805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6814" sha1="n7dgewo17yltlygkukl9y0f3a5cnwzi" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 13:43, 18 сентябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>n7dgewo17yltlygkukl9y0f3a5cnwzi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-43842-34</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154107</id>
    <revision>
      <id>652806</id>
      <timestamp>2026-09-18T14:43:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>652806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6814" sha1="lxyd2o5asi356vfc3cun5cqcqknzjda" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 14:43, 18 сентябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>lxyd2o5asi356vfc3cun5cqcqknzjda</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:Sushimaki007</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154108</id>
    <revision>
      <id>652807</id>
      <timestamp>2026-09-18T16:43:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>652807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6814" sha1="kpmzr9xx7mnugqdirq930xvtmbxymy8" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 16:43, 18 сентябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>kpmzr9xx7mnugqdirq930xvtmbxymy8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:AK0934</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154109</id>
    <revision>
      <id>652809</id>
      <timestamp>2026-09-18T22:44:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>652809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6814" sha1="6zkm5uvrz5swi5xb2bdjwt6e9b53uao" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 22:44, 18 сентябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>6zkm5uvrz5swi5xb2bdjwt6e9b53uao</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:Myceteae</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154110</id>
    <revision>
      <id>652811</id>
      <timestamp>2026-09-19T00:45:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>652811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6814" sha1="o7ocgovxkn47vw15p4ur71wozibbvu0" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 00:45, 19 сентябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>o7ocgovxkn47vw15p4ur71wozibbvu0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-50447-46</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154111</id>
    <revision>
      <id>652813</id>
      <timestamp>2026-09-19T01:45:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>652813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6814" sha1="8zva7p46o8cbk5e73xnztpb5m0mbdnh" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 01:45, 19 сентябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>8zva7p46o8cbk5e73xnztpb5m0mbdnh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:Emirhan Berber</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154112</id>
    <revision>
      <id>652815</id>
      <timestamp>2026-09-19T07:46:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>652815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6814" sha1="1o8l3ecegyqk0y0lxg3nc15q4qhmi4r" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 07:46, 19 сентябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>1o8l3ecegyqk0y0lxg3nc15q4qhmi4r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:Rocketboy9299</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154113</id>
    <revision>
      <id>652816</id>
      <timestamp>2026-09-19T07:47:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>652816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6814" sha1="s06p553shdo1apwhxv4j2otnf7884is" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 07:47, 19 сентябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>s06p553shdo1apwhxv4j2otnf7884is</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:GGG 95</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154114</id>
    <revision>
      <id>652817</id>
      <timestamp>2026-09-19T08:47:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>652817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6814" sha1="gflrjrylfsxdb2zxy1iry307zrwo266" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 08:47, 19 сентябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>gflrjrylfsxdb2zxy1iry307zrwo266</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>