Википедия kywiki https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter Медиа Атайын Талкуу Колдонуучу Колдонуучунун баарлашуулары Википедия Википедияны талкуулоо Файл Файлды талкуулоо МедиаВики МедиаВикини талкуулоо Калып Калыпты талкуулоо Жардам Жардамды талкуулоо Категория Категорияны талкуулоо Макала долбоору Макала долбоорун талкуулоо TimedText TimedText talk Модуль Модулду талкуулоо Event Event talk Википедия:Жамаат порталы 4 3352 662511 653010 2026-10-09T09:28:51Z MediaWiki message delivery 8554 /* Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist */ жаңы бөлүм 662511 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{Жамааттын калыбы||[[Кыргыз Википедиясы|Кыргыз Википедиясынын]] катышуучуларынын жамаатына кош келдиңиз! [[Уикипедия:Талкуу баракчалары#Тартыштардын эрежелери|Талкуу эрежелери]] менен таанышып койсоңуз жакшы болот. Эски талкууларды [[Википедия:Форум/Архив|архивден]] көрүүгө болот. Жеке суроолор тиешелүү баракчаларда талкууланмакчы. Сураныч, талкууларда мындай "<nowiki>~~~~</nowiki>" төрт белгини колдонуу менен, өз колтамгаңызды коюуну унутпаңыз.|УП:Ж|[[Атайын:Recentchangeslinked/Калып:Жамааттын калыбы|Тийиштүү оңдоолор]]}} <!-- ЖАҢЫ ТЕМА БАШТОО --> <div style="text-align:center; margin:10px auto; " class="plainlinks"> '''<big><big>[[Image:Fairytale right blue.png|24px|→]][[Image:Fairytale right blue.png|24px|→]] [{{fullurl:Wikipedia:Жамаат порталы|action=edit&section=new}} Жаңы тема баштоо] [[Image:Fairytale left blue.png|24px|←]][[Image:Fairytale left blue.png|24px|←]]</big></big>'''<br/> </div> <div class="rad" id="TOC" valign="right" style="float:right; margin-left:.1em; margin-top:.1em; padding:1px;background-color:transparent;">__TOC__ </div> == Википедия Азия айы 2025 вики-марафонунун аяктоосуна 14 күн калды == Урматтуу википедиячылар! Сиздерди 1–30-ноябрь аралыгында өтө турган [[Википедия:Азия айы 2025|Википедия Азия айы 2025]] вики-марафонуна катышууга чакырабыз. Жеңүүчүлөр Кыргызстандагы жергиликтүү дүкөндөрдөн <u>белек сертификаттарына</u> ээ болушат! 🛍 🏆 Сыйлыктар: * 🥇 1-орун — 5 000 сом * 🥈 2-орун — 4 000 сом * 🥉 3-орун — 2 000 сом Бул вики-марафон Кыргыз Википедиясында экинчи ирет өткөрүлүп жатат. Азырынча бир эле катышуучу бар, ошондуктан Азияга байланыштуу макала жазып, марафонду колдоп коюуңузду суранат элек. ''Вики-марафондун аяктоосуна 14 күн гана калды! '' Толук маалымат Википедия Азия айы 2025 барагында: '''[[Википедия:Азия айы 2025]]''' 🧭 Жаңы түзгөн ар бир макалаларды Fountain куралына каттоону унутпаңыз: https://fountain.toolforge.org/editathons/asian-month-ky-2025 Ошондой эле, [https://www.instagram.com/p/DQ8jAOhCNvl/ 17-ноябрь саат 14.00до Технопаркта] википедиячылардын жолугушуусу болот, келип тажрыйбаңыз менен бөлүшүп кетиңиз! Урматтоо менен, Уюштуруучу топтун атынан [[Колдонуучу:Adamboluu|Adamboluu]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Adamboluu|баарлашуу]]) 11:24, 16 ноябрь 2025 (UTC) == Чечим кабыл алуучу статусун киргизүү == Урматтуу википедиячылар! Мен бир сунуш киргизейин дегенмин. Бизде статус алгандан жокко эсе ошондуктан статустарды алып википедиячыларды кичине болсо да википедияга кызыктырыш керек. Бул статустар башка тилдерде колдонот. Бул статустарга шайланууну эрежелерин кыска кылып өзүбүздүн саясатыбызга ыңгайлаштырып алып өтүшүбүз керек. Мисалга [[Википедия:Чечим кабыл алуучу]] деген статус бар бул жыйынтык же болбосо чечим чыгаруучу болот. Бул статусу бар колдонуучу википедияга 6 айдан көп салым кошкон активдуу колдонуучуга берилет. Бул ар түрдү энциклопедиялык мааниге ээ эмес макалаларды өчүрөт. Мындан сырткары макаланы калыбына келтирүүчү rollback деген статус бар. Бул викидеги вандализмге каршы күрөшөт жана ушул сыяктуу администраторго чейинки баскычтарды басып өтүүчү статустарды киргизсек. Ушуга эмне дейсинер. Анан биргеликте жакшы макала, мыкты макала жана тандалган макала сыяктуу макалалардын даражаларын белгилөөчү эрежелерди да иштеп чыксак. Мен азыр Чечим кабыл алуучу статусун алуу үчүн эмнелер кылыш керек ошого байланыштуу баракты кыскача кылып түзүп койдум. Андагы кемчилик же каталар болсо, ошондой эле аталышын өзгөртүү керек деп ойлосоңүз талкуу баракчасында ой-пикириңизди жазсаңыз болот. <span style="background:#f2ecdf;border:solid 1px;border-radius:7px;">&nbsp;&nbsp;'''[[Колдонуучу:Mirzoulug'bek|Mirzoulug'bek]]'''&nbsp;&#124;'''[[Колдонуучунун баарлашуулары:Mirzoulug'bek|@]]'''&nbsp;</span> 07:40, 14 январь 2025 (UTC) :# {{Макул|Колдоймун}}. Саламатсызбы! Мен колдойм! [[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] 09:03, 14 январь 2025 (UTC) :# {{Макул|Колдоймун}}. Колдойм! [[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Janabaevazizbek|баарлашуу]]) 22:31, 14 январь 2025 (UTC) :# {{Макул|Колдойм}}. [[User:Incall|Incall]] <sup>[[User talk:Incall|talk]]</sup> 02:04, 15 январь 2025 (UTC) :# {{Макул|Колдоймун}}. Саламатсыздарбы! Абдан туура сунуш бергенсиз жана эртерээк бул макамды киргизүү керек деп эсептеймин. Анткени болуп жаткан вандализмдерге каршы күрөшүүгө жакшы бир каражат болот деп ишенем. [[Колдонуучу:Элдин беги|Элдин беги]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Элдин беги|баарлашуу]]) 09:54, 14 май 2025 (UTC) :# {{Макул|Колдойм}}.[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 15:09, 14 май 2025 (UTC) :# {{Макул|Колдойм}}.[[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 14:53, 26 май 2025 (UTC) :# {{Макул|Колдойм}}. Саламатсызбы, мен да колдойм! [[Колдонуучу:Adamboluu|Adamboluu]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Adamboluu|баарлашуу]]) 11:32, 16 ноябрь 2025 (UTC) === Натыйжа === 2025-жыл 18-ноябрьда «Чечим кабыл алуучу» жана «Кайтаруучу» колдонуучу топтору түзүлдү. == Launching! Join Us for Wiki Loves Ramadan 2025! == Dear All, We’re happy to announce the launch of [[m:Wiki Loves Ramadan 2025|Wiki Loves Ramadan 2025]], an annual international campaign dedicated to celebrating and preserving Islamic cultures and history through the power of Wikipedia. As an active contributor to the Local Wikipedia, you are specially invited to participate in the launch. This year’s campaign will be launched for you to join us write, edit, and improve articles that showcase the richness and diversity of Islamic traditions, history, and culture. * Topic: [[m:Event:Wiki Loves Ramadan 2025 Campaign Launch|Wiki Loves Ramadan 2025 Campaign Launch]] * When: Jan 19, 2025 * Time: 16:00 Universal Time UTC and runs throughout Ramadan (starting February 25, 2025). * Join Zoom Meeting: https://us02web.zoom.us/j/88420056597?pwd=NdrpqIhrwAVPeWB8FNb258n7qngqqo.1 * Zoom meeting hosted by [[m:Wikimedia Bangladesh|Wikimedia Bangladesh]] To get started, visit the [[m:Wiki Loves Ramadan 2025|campaign page]] for details, resources, and guidelines: Wiki Loves Ramadan 2025. Add [[m:Wiki Loves Ramadan 2025/Participant|your community here]], and organized Wiki Loves Ramadan 2025 in your local language. Whether you’re a first-time editor or an experienced Wikipedian, your contributions matter. Together, we can ensure Islamic cultures and traditions are well-represented and accessible to all. Feel free to invite your community and friends too. Kindly reach out if you have any questions or need support as you prepare to participate. Let’s make Wiki Loves Ramadan 2025 a success! For the [[m:Wiki Loves Ramadan 2025/Team|International Team]] 12:08, 16 январь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=27568454 --> == Universal Code of Conduct annual review: provide your comments on the UCoC and Enforcement Guidelines == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:11, 24 январь 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27746256 --> == Feminism and Folklore 2025 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> [[Файл:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <center>''{{int:please-translate}}''</center> Dear Wiki Community, You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025]]''' writing competition from February 1, 2025, to March 31, 2025 on your local Wikipedia. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia. You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a generated list of suggested articles. Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project: # Create a page for the contest on the local wiki. # Set up a campaign on '''CampWiz''' tool. # Create the local list and mention the timeline and local and international prizes. # Request local admins for site notice. # Link the local page and the CampWiz link on the [[:m:Feminism and Folklore 2025/Project Page|meta project page]]. This year, the Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced two new tools to enhance support for the campaign. These tools include the '''Article List Generator by Topic''' and '''CampWiz'''. The Article List Generator by Topic enables users to identify articles on the English Wikipedia that are not present in their native language Wikipedia. Users can customize their selection criteria, and the tool will present a table showcasing the missing articles along with suggested titles. Additionally, users have the option to download the list in both CSV and wikitable formats. Notably, the CampWiz tool will be employed for the project for the first time, empowering users to effectively host the project with a jury. Both tools are now available for use in the campaign. [https://tools.wikilovesfolklore.org/ '''Click here to access these tools'''] Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Feminism and Folklore 2025|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2025/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance. We look forward to your immense coordination. Thank you and Best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025 International Team]]''' ::::Stay connected [[Файл:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[Файл:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> --[[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 02:36, 29 январь 2025 (UTC) == Wiki Loves Folklore is back! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{int:please-translate}} [[Файл:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Dear Wiki Community, You are humbly invited to participate in the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025|Wiki Loves Folklore 2025]]''' an international media contest organized on Wikimedia Commons to document folklore and intangible cultural heritage from different regions, including, folk creative activities and many more. It is held every year from the '''1st till the 31st''' of March. You can help in enriching the folklore documentation on Commons from your region by taking photos, audios, videos, and [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:UploadWizard&campaign=wlf_2025 submitting] them in this commons contest. You can also [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025/Organize|organize a local contest]] in your country and support us in translating the [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025/Translations|project pages]] to help us spread the word in your native language. Feel free to contact us on our [[:c:Commons talk:Wiki Loves Folklore 2025|project Talk page]] if you need any assistance. '''Kind regards,''' '''Wiki loves Folklore International Team''' --[[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 02:36, 29 январь 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=26503019 --> == "Макала долбоору" мейкиндигин орнотуу == Арыбаңыздар. [[Википедия:Добуш берүү/"Макала долбоору" мейкиндигин орнотуу|"Макала долбоору" мейкиндигин орнотуу боюнча талкуу башталды]]. Мындан кийин дагы ушундай талкууларды өткөрүү пландалууда. @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]], @[[Колдонуучу:Aiylchy|Aiylchy]], @[[Колдонуучу:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]], @[[Колдонуучу:Элдин беги|Элдин беги]], @[[Колдонуучу:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]], @[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]], @[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]], @[[Колдонуучу:Kairat Zamirbekov|Kairat Zamirbekov]], @[[Колдонуучу:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]], @[[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]], @[[Колдонуучу:Adamboluu|Adamboluu]], @[[Колдонуучу:Mamatkazy|Mamatkazy]] @[[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]], @[[Колдонуучу:Kmaksat|Kmaksat]], @[[Колдонуучу:Chorobek|Chorobek]] [[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Bosogo|баарлашуу]]) 16:49, 29 январь 2025 (UTC) == Reminder: first part of the annual UCoC review closes soon == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. This is a reminder that the first phase of the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines will be closing soon. You can make suggestions for changes through [[d:Q614092|the end of day]], 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. After review of the feedback, proposals for updated text will be published on Meta in March for another round of community review. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:48, 3 февраль 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28198931 --> == Айрым мейкиндиктердин кыскартмаларын орнотуу == Арыбаңыздар. [[Википедия:Добуш берүү/Айрым мейкиндиктердин кыскартмаларын орнотуу|'''Жаңы талкуу башталды''']]. @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]], @[[Колдонуучу:Aiylchy|Aiylchy]], @[[Колдонуучу:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]], @[[Колдонуучу:Элдин беги|Элдин беги]], @[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]], @[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]], @[[Колдонуучу:Kairat Zamirbekov|Kairat Zamirbekov]], @[[Колдонуучу:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]], @[[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] [[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Bosogo|баарлашуу]]) 17:51, 10 февраль 2025 (UTC) == Айрым талаштуу маселелер == Урматтуу википедиячылар! Менде Википедиябыздагы талаштуу маселелер боюнча бир нече сунуштар бар эле. 1. Жыл күндөрү макалаларында (мисалы [[13-январь]]) талаштуу маселелер бар. Ушул эле макаланы карасак "'''Төрөлгөндөр'''" бөлүмүнө адамдын аты-жөнү, туулган жылы эле жазылбастан, "''төрөлгөн''" сөзү кошуп жазылган. Ошондой эле туулган жылын жазгандан кийин дефис (—) белгиси коюлбастан, "'''жылы'''" деп жазылган. Менин оюмча бул ашыкчалык болуп эсептелет. Башка викилердин тажрыйбасын карап көрсөк, бизге окшоп жазгандарды көрбөйбүз. Аларда баары жөнөкөйлөштүрүлгөн жана түшүнүктүү. (мисалга жогоруда келтиргеним макала [https://w.wiki/D8vc Орус Википедиясында] жана [https://w.wiki/8q3o Англис Википедиясында]) 2. Экинчи маселе бул жалпылап айтканда бир гана Кыргыз Википедиясында колдонулуп жаткан "'''Аба майдан'''" сөзү. Эгерде бул [https://el-sozduk.kg/%D0%B0%D1%8D%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82/ булакты] карап көрсөк "'''Аэропорт'''" сөзү кыргыз тилине "'''Аба майдан'''" деп которулганын көрбөйбүз. Дагы бир кызыктуу факт Кыргызстандын эң чоң аба майданы болгон "'''[[Манас (аба майдан)|Манас эл аралык аба майданынын]]'''" кире беришине "Манас эл аралык '''аэропорту'''" деп жазылып турат. Жадагалса [http://www.airport.kg/ расмий сайтында] дагы '''Аба майдан''' деген сөз иштетилген эмес. ММКны карап көрсөм, көпчүлүгү ''[https://www.azattyk.org/a/33290386.html аэропорт]'' деп колдонушат экен. Айтайын дегеним ушулар. Пикириңиздерди угууга ачыкмын. [[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] 13:05, 20 февраль 2025 (UTC) :@[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] :1.1. '''Колдойм'''. "Төрөлгөндөр" бөлүмүндө "төрөлгөн" деп жазганыбыз чын эле ашыкча. Контексттен түшүнүктүү. :1.2. Жылдарды "1900-ж." кыскартып көрсөкчү? Адабий тилибизде жылдар дайыма жазылчудай. :Айтор, ал макалада "Америкалык" → "америкалык", "Англиялык" → "англиялык", "Орусиялык" → "орусиялык", "Орус" → "орус" деп оңдоп коюш керек экен. Бул ката көп кездешүүдө. Ошол эле "кыргызстандыкты" эмнегедир баш тамгадан жазышат. :2. '''Колдойм'''. Айтканыңыз туура. [[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Bosogo|баарлашуу]]) 14:01, 20 февраль 2025 (UTC) ::@[[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]] :: 1.2. боюнча айткандарыңызга кошулам. Чынында сиз айткандай кылсак болот. [[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] 16:52, 20 февраль 2025 (UTC) :Саламатсыздарбы! Мен [[Википедия:Жамаат порталы|бул маселе]] боюнча кайрылганыма 1 айдын жүзү болуп калыптыр. Бирок ушул аралыктын ичинде мен бир эле жооп (пикир) алганга жетиштим. Ойлошумча убакытты текке кетирбей, жогоруда айткандарымды иш жүзүндө аткара берсем. Себеби кээбир макалаларды окуп башым айланып калып жатат. Бирөөсүндө '''аэропорт''', башкасында болсо '''аба майдан'''. Башка бирөөсүндө болсо аталышы '''аэропорт''', макаланын ичинде '''аба майдан''' сөзү колдонулган. Мындай болбошу керек. Ушундай себептерден улам жогоруда келтиргеним булактарга таянып, '''аба майдан''' сөзүн '''аэропорт''' деп өзгөртүрөмүн. Албетте каалоочулар болсо алар да өзгөртүрсө болот. Рахмат! [[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] 20:11, 18 март 2025 (UTC) :@[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] Саламатсызбы. :Убагында бул маселелерди байкабай калыптырмын, кеч болсо да оюмду билдирип коюууну туура көрдүм. :# Биринчи маселе боюнча, жылды толук жазып жана окуя менен «—» белгиси аркылуу ажыратуу туура болчудай. Окуялар [[1989-жыл]] — Бишкек шаарындагы троллейбустар кыймылы токтотулду. Төрөлгөндөр [[1989-жыл]] — Баланча уулу . Каза болгондор [[1989-жыл]] — Төкөнчө кызы Баланча. :# Экинчи маселе боюнча маалыматтар өтө эле чар-жайыт, жада калса «Эркин-Тоо» мамлекеттик расмий гезитинин расмий сайтында да эки вариант тең колдонулган ([https://erkin-too.kg/kerben-aba-majdany-ke%D2%A3ejtilip-rekonstrukcziyalanat/?ysclid=m8wsk5wwtq337280178 «Кербен» аба майданы кеңейтилип, реконструкцияланат], [https://erkin-too.kg/osh-aeroportundagy-uchaktardyn-konuusuna-kirgizilgen-chekt%d3%a9%d3%a9-alyndy/ «Ош» аэропортундагы учактардын конуусуна киргизилген чектөө алынды]). Тил комиссиясынын сайтындагы «Котормо кызматы» барагында да «Аба майдан» жана «Аэропорт» сөздөрү бар, алар орус тилине аэропорт деп которулуп жатат. Толугу менен тактоо үчүн Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Мамлекеттик тил жана тил саясаты боюнча улуттук комиссиясына кат жолдоп көрсөк болчудай. :[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 08:46, 31 март 2025 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Language Community Meeting (Feb 28th, 14:00 UTC) and Newsletter</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone! [[Файл:WP20Symbols WIKI INCUBATOR.svg|right|frameless|150x150px|alt=An image symbolising multiple languages]] We’re excited to announce that the next '''Language Community Meeting''' is happening soon, '''February 28th at 14:00 UTC'''! If you’d like to join, simply sign up on the '''[[mw:Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#28_February_2025|wiki page]]'''. This is a participant-driven meeting where we share updates on language-related projects, discuss technical challenges in language wikis, and collaborate on solutions. In our last meeting, we covered topics like developing language keyboards, creating the Moore Wikipedia, and updates from the language support track at Wiki Indaba. '''Got a topic to share?''' Whether it’s a technical update from your project, a challenge you need help with, or a request for interpretation support, we’d love to hear from you! Feel free to '''reply to this message''' or add agenda items to the document '''[[etherpad:p/language-community-meeting-feb-2025|here]]'''. Also, we wanted to highlight that the sixth edition of the Language & Internationalization newsletter (January 2025) is available here: [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January]]. This newsletter provides updates from the October–December 2024 quarter on new feature development, improvements in various language-related technical projects and support efforts, details about community meetings, and ideas for contributing to projects. To stay updated, you can subscribe to the newsletter on its wiki page: [[:mw:Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter]]. We look forward to your ideas and participation at the language community meeting, see you there! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 08:29, 22 февраль 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28217779 --> == Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 18:51, 7 март 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28307738 --> == An improved dashboard for the Content Translation tool == <div lang="en" dir="ltr"> {{Int:hello}} Wikipedians, Apologies as this message is not in your language, {{Int:please-translate}}. The [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization|Language and Product Localization team]] has improved the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=es Content Translation dashboard] to create a consistent experience for all contributors using mobile and desktop devices. The improved translation dashboard allows all logged-in users of the tool to enjoy a consistent experience regardless of their type of device. With a harmonized experience, logged-in desktop users now have access to the capabilities shown in the image below. [[Файл:Content_Translation_new-dashboard.png|alt=|center|thumb|576x576px|Notice that in this screenshot, the new dashboard allows: Users to adjust suggestions with the "For you" and "...More" buttons to select general topics or community-created collections (like the example of Climate topic).  Also, users can use translation to create new articles (as before) and expand existing articles section by section. You can see how suggestions are provided in the new dashboard  in two groups ("Create new pages" and "Expand with new sections")-one for each activity.]] [[Файл:Content_Translation_dashboard_on_desktop.png|alt=|center|thumb|577x577px|In the current dashboard, you will notice that you can't adjust suggestions to select topics or community-created collections. Also, you can't expand on existing articles by translating new sections.]] We will implement [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|this improvement]] on your wiki '''on Monday, March 17th, 2025''' and remove the current dashboard '''by May 2025'''. Please reach out with any questions concerning the dashboard in this thread. Thank you! On behalf of the Language and Product Localization team. </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 02:56, 13 март 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_CX_Unified_dashboard_announcement_list_1&oldid=28382282 --> == <span lang="en" dir="ltr">Your wiki will be in read-only soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will switch the traffic between its data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2025-03-19|en}}'''. The switch will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2025-03-19T14:00|en}} {{#time:H:i e|2025-03-19T14:00}}]'''. Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. This banner will remain visible until the end of the operation. '''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.''' *You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2025-03-19|en}}. *If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case. ''Other effects'': *Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped. * We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes. This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. '''Please share this information with your community.'''</div><section end="server-switch"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:14, 14 март 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=28307742 --> == Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon. Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 02:04, 4 апрель 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025: Invitation == <div lang="en" dir="ltr"> [[Файл:UCDM 2025 general.png|180px|right]] {{int:please-translate}} Hello, dear Wikipedians!<br/> [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the fifth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''14th April''' until '''16th May 2025'''. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design, and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contributions in every language! The most active contesters will receive prizes. If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest. <br/> We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) </div> 16:11, 16 апрель 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Hide on Rosé@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines ("UCoC EG") and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:34, 17 апрель 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == Sub-referencing: User testing == <div lang="en" dir="ltr"> [[Файл:Sub-referencing reuse visual.png|400px|right]] <small>''Apologies for writing in English, please help us by providing a translation below''</small> Hi I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]'s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. We are making great strides with the new [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]] and we’d love to invite you to take part in two activities to help us move this work further: #'''Try it out and share your feedback''' #:[[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing# Test the prototype|Please try]] the updated ''wikitext'' feature [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Sub-referencing on the beta wiki] and let us know what you think, either [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|on our talk page]] or by [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/talktotechwish booking a call] with our UX researcher. #'''Get a sneak peak and help shape the ''Visual Editor'' user designs''' #:Help us test the new design prototypes by participating in user sessions – [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/gxk0taud/apply sign up here to receive an invite]. We're especially hoping to speak with people from underrepresented and diverse groups. If that's you, please consider signing up! No prior or extensive editing experience is required. User sessions will start ''May 14th''. We plan to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We’ll reach out to wikis for piloting in time for deployments. Creators and maintainers of reference-related tools and templates will be contacted beforehand as well. Thank you very much for your support and encouragement so far in helping bring this feature to life! </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]])</bdi> 15:03, 28 апрель 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&oldid=28628657 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- <section end="announcement-content" /> </div> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 03:41, 29 апрель 2025 (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == We will be enabling the new Charts extension on your wiki soon! == ''(Apologies for posting in English)'' Hi all! We have good news to share regarding the ongoing problem with graphs and charts affecting all wikis that use them. As you probably know, the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|old Graph extension]] was disabled in 2023 [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/EWL4AGBEZEDMNNFTM4FRD4MHOU3CVESO/|due to security reasons]]. We’ve worked in these two years to find a solution that could replace the old extension, and provide a safer and better solution to users who wanted to showcase graphs and charts in their articles. We therefore developed the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Charts extension]], which will be replacing the old Graph extension and potentially also the [[:mw:Extension:EasyTimeline|EasyTimeline extension]]. After successfully deploying the extension on Italian, Swedish, and Hebrew Wikipedia, as well as on MediaWiki.org, as part of a pilot phase, we are now happy to announce that we are moving forward with the next phase of deployment, which will also include your wiki. The deployment will happen in batches, and will start from '''May 6'''. Please, consult [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|our page on MediaWiki.org]] to discover when the new Charts extension will be deployed on your wiki. You can also [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|consult the documentation]] about the extension on MediaWiki.org. If you have questions, need clarifications, or just want to express your opinion about it, please refer to the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension_talk:Chart/Project|project’s talk page on Mediawiki.org]], or ping me directly under this thread. If you encounter issues using Charts once it gets enabled on your wiki, please report it on the [[:mw:Extension_talk:Chart/Project|talk page]] or at [[phab:tag/charts|Phabricator]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:07, 6 май 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28663781 --> == Registration for the Wikimedia CEE Meeting 2025 is open == Dear all,               The Organising Committee of the [[metawiki:Wikimedia CEE Meeting 2025|Wikimedia CEE Meeting 2025]] is delighted to announce the opening of the registration for this year's conference. Affiliation and community delegates can register for the meeting until '''June 15th'''. All other self-funded participants can register until July 31st. The registration and scholarship application form which runs on Pretix, a free, open-sourced third-party platform that helps organize and manage events, can be found [https://pretix.eu/wikimedia-events/wmcee-2025/ here]. Details on how to select delegates and the selection process can be found on the [[metawiki:Wikimedia CEE Meeting 2025/Registration|registration page]]. Please keep in mind that the official language of the conference is English and interpreting services will not be available. If you encounter any issues while registering, or have questions about the registration process, feel free to contact the coordination team via [mailto:wmceem2025@wikimedia.gr wmceem2025@wikimedia.gr]. Your swift replies will be appreciated, as they will help us conduct an efficient booking process. Best regards,       On behalf of '''Wikimedia CEE Meeting 2025 Organising Team''' [[Колдонуучу:MARKELLOS|MARKELLOS]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MARKELLOS|баарлашуу]]) 18:49, 12 май 2025 (UTC) == Викимедиа Борбордук жана Чыгыш Европа 2025 жолугушуусуна катышуу (Wikimedia CEE Meeting 2025) == Саламатсыздарбы, урматтуу Кыргыз Википедиясынын жамааты жана активдүү колдонуучулары! Кыргыз Википедиясында иш алып барганыма бир жарым жыл болуп калыптыр. Бул убакыттын ичинде көп нерсени үйрөндүм, бир катар оңдоп-түзөөлөрдү [https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD:Contributions/Baydastann жүргүздүм] жана бир нече жаңы, актуалдуу макалаларды [https://pageviews.wmcloud.org/userviews/?project=ky.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&namespace=0&redirects=0&start=2023-11-16&end=2025-05-13&user=Baydastann&sort=views&direction=1&view=list&user=Baydastann жараттым]. Эми өзүм билбеген көптөгөн нерселерди үйрөнүү, тажрыйба топтоо жана болгон билимимди дагы да тереңдетүү максатында быйыл [[Салоники]] (Фессалоники) шаарында өтө турган [https://w.wiki/E7S3 Wikimedia CEE Meeting] жыйынына катышуу үчүн арыз тапшырып көрүүгө ниеттенип жатам. Арыз тапшырууга дагы бир себеп жамааттын айрым мүчөлөрүнүн (@[[Колдонуучу:Mamatkazy|Mamatkazy]], @[[Колдонуучу:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]], @[[Колдонуучу:Элдин беги|Элдин беги]]) колдоосу болуп жатат. Бул жылкы жыйын мурункулардан айырмаланып, жалпы талкууларга жана воркшопторго өзгөчө көңүл бурулары күтүлүүдө. Анда жасалма интеллект менен иштөө, жаштар менен иштешүү, техникалык маселелер, гранттык мүмкүнчүлүктөр жана жамаатты өнүктүрүү ж.б.у. сыяктуу бүгүнкү күндүн актуалдуу темалары [https://w.wiki/E7TH каралат]. Катышуу мен үчүн гана эмес, жамаат үчүн да пайдалуу болот деп ойлойм — топтолгон билим жана тажрыйба менен албетте бөлүшөмүн. Бардык сунуш жана пикирлерге ачыкмын. Урматтоо менен, [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 05:21, 14 май 2025 (UTC) :@[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] :{{Макул|Колдоймун}} — Салам, :Эң сонун! Колдойм. [[Колдонуучу:Mamatkazy|Mamatkazy]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Mamatkazy|баарлашуу]]) 06:20, 14 май 2025 (UTC) :{{Макул|Колдоймун}} — Мен да @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]]дын талапкерлигин колдоймун. Жаңы нерселерди үйрөнүп, кыргыз викимедиа жамааты үчүн жакшы жаңылыктарды алып келет деп ишенем. Ийгилик! [[Колдонуучу:Элдин беги|Элдин беги]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Элдин беги|баарлашуу]]) 13:34, 14 май 2025 (UTC) :{{Макул|Колдоймун}} — Мен википедияга салым кошкон ар бир адамды терең урматтаймын жана колдойм. Baydastann да азыркы учурда википедияда эң жакшы салым кошуп аткан википедиячылардан бири. <span style="background:#f2ecdf;border:solid 1px;border-radius:7px;">&nbsp;&nbsp;'''[[Колдонуучу:Mirzoulug'bek|Mirzoulug'bek]]'''&nbsp;&#124;'''[[Колдонуучунун баарлашуулары:Mirzoulug'bek|@]]'''&nbsp;</span> 06:53, 15 май 2025 (UTC) :{{Макул|Колдоймун}} — [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 08:47, 15 май 2025 (UTC) ===== Ыраазычылык ===== Арыбаңыздар! Билдирилген пикирлер жана колдооңуздар үчүн ыраазылык билдирем. --[[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 14:30, 26 май 2025 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Call for Candidates for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The results of voting on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|available on Meta-wiki]]. You may now [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|submit your candidacy to serve on the U4C]] through 29 May 2025 at 12:00 UTC. Information about [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|eligibility, process, and the timeline are on Meta-wiki]]. Voting on candidates will open on 1 June 2025 and run for two weeks, closing on 15 June 2025 at 12:00 UTC. If you have any questions, you can ask on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|the discussion page for the election]]. -- in cooperation with the U4C, </div><section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|талкуу]])</bdi> 22:07, 15 май 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)'' Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 15:26, 22 май 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28768453 --> == Proposal to enable the "Contribute" entry point in Kyrgyz Wikipedia == {{Int:Hello}} Kyrgyz Wikipedians, Apologies as this message is not in your language. {{Int:please-translate}}. The [[mediawikiwiki:Wikimedia_Language_and_Product_Localization|WMF Language and Product Localization]] team proposes enabling an entry point called "Contribute" to your Wikipedia. The [[:bn:বিশেষ:Contribute|Contribute]] entry point is based on collaborative work with other product teams in the Wikimedia Foundation on [[mediawikiwiki:Edit_Discovery|Edit discovery]], which validated the entry point as a persistent and constant path that contributors took to discover ways to contribute content in Wikipedia. Therefore, enabling this entry point in your Wikipedia will help contributors quickly discover available tools and immediately click to start using them. This entry point is designed to be a central point for discovering contribution tools in Kirgyz Wikipedia. '''Who can access it''' Once it is enabled in your Wikipedia, newcomers can access the entry point automatically by just logging into their account, click on the User drop-down menu and choose the "Contribute" icon, which takes you to another menu where you will find a self-guided description of what you can do to contribute content, as shown in the image below. An option to "view contributions" is also available to access the list of your contributions. [[Файл:Mobile_Contribute_Page.png|Mobile Contribute Page]] [[Файл:Mobile_contribute_menu_(detailed).png|Mobile contribute menu (detailed)]] For experienced contributors, the Contribute icon is not automatically shown in their User drop-down menu. They will still see the "Contributions" option unless they change it to the "Contribute" manually. We have gotten valuable feedback that helped us improve its discoverability. Now, it is ready to be enabled in other Wikis. One major improvement was to [[phab:T369041|make the entry point optional for experienced contributors]] who still want to have the "Contributions" entry point as default.           We plan to enable it '''on mobile''' for Wikis, where the Section translation tool is enabled. In this way, we will provide a main entry point to the mobile translation dashboard, and the exposure can still be limited by targeting only the mobile platform for now. If there are no objections to having the entry point for mobile users from your community, we will enable it by 10th June 2025. We welcome your feedback and questions in this thread on our proposal to enable it here. Suppose there are no objections, we will deploy the "Contribute" entry point in your Wikipedia. We look forward to your response soon. Thank you! On behalf of the WMF Language and Product Localization team. [[Колдонуучу:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:UOzurumba (WMF)|баарлашуу]]) 23:55, 27 май 2025 (UTC) :Hello, :Thank you for the explanation. We support enabling the “Contribute” entry point on Kyrgyz Wikipedia. It seems like a useful tool to help new and experienced contributors find ways to add and improve content more easily. :We have no objections to activating this feature, including on mobile devices. :Looking forward to seeing it in action. :Best regards, [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 01:55, 7 июнь 2025 (UTC) ::Thank you @[[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]], for your feedback. We will be enabling the Contribute menu to your Wiki soon. [[Колдонуучу:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:UOzurumba (WMF)|баарлашуу]]) 01:47, 10 июнь 2025 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection & Call for Questions</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats. The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4]. Here are the key planned dates: * May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6] * June 17 – July 1, 2025: Call for candidates * July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5] * August 2025: Campaign period * August – September 2025: Two-week community voting period * October – November 2025: Background check of selected candidates * Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]]. '''Call for Questions''' In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]] '''Election Volunteers''' Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]] Thank you! [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter [3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024 [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles [5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ [6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates Best regards, Victoria Doronina Board Liaison to the Elections Committee Governance Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 03:07, 28 май 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone, ''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)'' The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikipedias, including this wiki, during the '''week of June 23rd'''. This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable. The three main features of this extension are: * '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki. * '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''. * '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions. '''Note''': The extension comes with a new user right called '''"Event Organizer"''', which will be managed by administrators on this wiki. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment. The extension is already live on several wikis, including '''Meta, Wikidata, English Wikipedia''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]]) If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout. Thank you! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|талкуу]]) 16:47, 29 май 2025 (UTC)</bdi> <!-- Message sent by User:Udehb-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/deployment_audience&oldid=28803829 --> == Vote now in the 2025 U4C Election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}} Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 23:00, 13 июнь 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28848819 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div> Hello all, The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position. This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3] Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election. Best regards, Abhishek Suryawanshi<br /> Chair of the Elections Committee On behalf of the Elections Committee and Governance Committee [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term. [3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates<section end="announcement-content" /> </div> [[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 17:44, 17 июнь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28866958 --> == <span lang="en" dir="ltr">Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Dear Wikimedia Community, The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]] of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]]. A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity. Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact. Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement. Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate. Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended. === Wikispore === The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects. After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future. As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting. Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed. === Wikinews === We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways. Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf <nowiki>[1]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 <nowiki>[2]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[3]</nowiki>] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years. While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews <nowiki>[4]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[5]</nowiki>, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? <nowiki>[6]</nowiki>]. [[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews. Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs. SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives. '''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to: *Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects, *Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace, *Merge content into compatibly licensed external projects, *Archive Wikinews projects. Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels. === Feedback and next steps === We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language. I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. <section end="message"/> </div> -- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 20:56, 27 июнь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&oldid=28911188 --> == Айларды жана күндөрдү (дата) жазуу форматы == Саламатсыздарбы! Кыргыз Википедиясындагы даталар боюнча маселени көтөрүү туура деп чечтим. Сиздер менен биргеликте бул маселени тактап чыгып, кабыл алынган чечимдин негизинде өзгөртүүлөрдү киргизүүнү максат кылып жатам. Кыргыз тилинин эрежелеринин же Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын арасынан даталардын жазылышы жана айлардын кыргызча аталыштарын колдонуу тууралуу так талаптарды же расмий документтерди таба албай койдум. Ток этер жерин айтканда, төмөнкүдөй суроолор жаралууда: * Кыргыз тилинде даталарды кандай формада жазуу туура? Айлардын эл аралык (мисалы, март, апрель) аталыштарын колдонуу керекпи же кыргызча (Жалган куран, Чын куран) аталыштарын колдонуу зарылбы? Мисалы, англис тилиндеги March макаласынан кыргыз тилиндеги баракка өткөндө, ал Март деп аталышы керекпи же Жалган куран деп аталышы керекпи? * Даталарды жазууда кайсы форма туура: ** 8-март ** Жалган курандын 8-и ** Жалган курандын сегизи Бул маселе кыргызча энциклопедиялык, илимий жана расмий тексттердин бир түрдүүлүгүн камсыз кылуу үчүн маанилүү деп эсептейм. ([[Калып:Июль календары|Июль календары]] ж.б.у.с. калыптардан 24 -июль (теке) форматтын дагы кездештирсе болот). Азыркы учурда мамлекеттик интернет булактарында, расмий документтерде жана Жогорку Кеңеш тарабынан кабыл алынган чечимдерде даталар эл аралык стандартта көрсөтүлөт — мисалы, 15-октябрь, январь жана башка. (мисалдар: [https://mamtil.gov.kg/ky Тил комиссиясынын сайтындагы даталар], [https://www.kenesh.kg/bills/667893 ЖК документтер]) '''Бул маселени бир стандартка келтирүүдө сиздерден сунуш-пикирлер маанилүү. Ойлоруңуздар менен бөлүшө кетсеңиздер.''' Талкуунун жыйынтыгында, жыйынтыктын негизинде Википедиядагы даталарды жана айлардын аталыштарын бир стандартка келтирүүгө аракет кылам. [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 14:58, 8 июль 2025 (UTC) == Wikidata Item and Property labels soon displayed in Wiki Watchlist/Recent Changes == ''(Apologies for posting in English, you can help by translating into your language)'' Hello everyone, the [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|Wikidata For Wikimedia Projects]] team is excited to announce an upcoming change in how Wikidata edit changelogs are displayed in your [[Special:Watchlist|Watchlists]] and [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] lists. If an edit is made on Wikidata that affects a page in another Wikimedia Project, the changelog will contain some information about the nature of the edit. This can include a QID (or Q-number), a PID (or P-number) and a value (which can be text, numbers, dates, or also QID or PID’s). Confused by these terms? See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Glossary|Wikidata:Glossary]] for further explanations. The upcoming change is scheduled for '''17.07.2025''', between '''1300 - 1500 UTC'''. The change will display the label (item name) alongside any QID or PIDs, as seen in the image below: [[Файл:Apr10 edit summary on Wikidata.png|An edit sum entry on Wikidata, labels display alongside their P- and Q-no.'s]] These changes will only be visible if you have Wikidata edits enabled in your User Preferences for Watchlists and Recent Changes, or have the active filter ‘Wikidata edits’ checkbox toggled on, directly on the Watchlist and Recent Changes pages. Your bot and gadget may be affected! There are thousands of bots, gadgets and user-scripts and whilst we have researched potential effects to many of them, we cannot guarantee there won’t be some that are broken or affected by this change. Further information and context about this change, including how your bot may be affected can be found on this [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|project task page]]. We welcome your questions and feedback, please write to us on this dedicated [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|Talk page]]. Thank you, - [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] on behalf of the Wikidata For Wikimedia Projects Team. [[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 12:45, 14 июль 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=28981877 --> == Категориялардагы каталар жана аларды оңдоо зарылдыгы == *[[Википедия:Сурамжылоо/Категорияларды стандартташтыруу]] Урматтуу @[[Колдонуучу:Элдин беги|Элдин беги]], @[[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]], @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]], @[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]], @[[Колдонуучу:Maksat|Maksat]], @[[Колдонуучу:Incall|Incall]] жана башка колдонуучулар талкууга активдүү катышып, сунуштарыңызды билдириңиздер! Силерди терең урматтоо менен, <span style="background:#f2ecdf;border:solid 1px;border-radius:7px;">&nbsp;&nbsp;'''[[Колдонуучу:Mirzoulug'bek|Mirzoulug'bek]]'''&nbsp;&#124;'''[[Колдонуучунун баарлашуулары:Mirzoulug'bek|@]]'''&nbsp;</span> 16:51, 24 июль 2025 (UTC) == Жамаат порталдардын барагын өчүрөм == Саламатсыздарбы Кыргыз Википедиянын катышуучуларына! Эгер каршы болбосоңуздар, мен дээрлик бардык бош жана керексиз форум барактарын өчүрүп, бул барактан башкасын кайрадан жазсам болобу? @[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] @[[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] @[[Колдонуучу:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] @[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]] [[User:Incall|Incall]] <sup>[[User talk:Incall|talk]]</sup> 19:24, 12 август 2025 (UTC) :@[[Колдонуучу:Incall|Incall]], керексиз форум барактарын дегенде эмнени айтып жатасыз. Негизи мазмуну жагынан (техникалык, жалпы сунуштар) өз алдынча форум барактары болушу керек. Бизде бардык сунуштар/маселелер Жамаат порталында каралат. --[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Раскольниковдун иниси]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Janabaevazizbek|баарлашуу]]) 08:37, 13 август 2025 (UTC) :: Мисалы: ''[[ВП:Суроо]], [[ВП:Добуш берүү]]'', бардык билдирүүлөрдү архивге көчүрөм. [[User:Incall|Incall]] <sup>[[User talk:Incall|talk]]</sup> 09:11, 13 август 2025 (UTC) :::Негизи, ушул барактарды Википедия:Форум/... деп атасак болот, толуп кеткендерин архивдеш керек. Анан ушундай форум барактарын топтоп коюп, сол тараптагы каптал панельге Форум деп койсок болот. Ошондо, Жамаат порталы менен Форум барактарын тапканга оңой болот деп ойлойм. Бул боюнча Орус Википедиясын мисал кылып алсак болот. :::Анан, Кеңеш, Суроо, Добуш берүү, Котормолорду талкуулоо ж.б.у.с. барактарды да мазмунунан келип чыгып, тиешелүү барактарга көчүрүп коюш керек деп ойлойм. --[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Раскольниковдун иниси]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Janabaevazizbek|баарлашуу]]) 14:28, 14 август 2025 (UTC) :Саламатсызбы... Негизи ирээтеп койсок бир кыйла ыңгайлуулук түзүлмөк, бирок барактарды архивтөө эң туура багыт, толук түрдө өчүрүүгө каршымын, арасында ушул күнгө чейин ой-пикир алмашкандары бар, алардын салымдарын эске алганыбыз жакшы [[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Абдырашит Сатылганов|баарлашуу]]) 15:33, 15 август 2025 (UTC) :Саламатсызбы! Мен өчүрүүгө каршымын. Дагы бир маселе Орус Википедиясынан айрым элементтерди көчүрүп алуудан, же алардыкына окшотуудан качсак! Өзү көптөгөн макалалар Орус Википедиясынын макалаларынын стилине окшойт. Аларды өзгөртүп жетише албай жатабыз… [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 17:17, 15 август 2025 (UTC) == Калып:Которулган жок == Сиздин оюңузча, кайсы калып Кыргыз Википедиясы үчүн коозураак көрүнөт — [[:en:Template:Interlanguage link]] же [[:ru:Ш:Не переведено]]? @[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] @[[Колдонуучу:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] @[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]] @[[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] [[User:Incall|Incall]] <sup>[[User talk:Incall|talk]]</sup> 13:57, 15 август 2025 (UTC) :Саламатсызбы... Калыпты кайсыл учурда колдонууга карап которуу туура болсо керек мисалы. Эгер орус тилинен түзмө-түз которсок анда "которулган эмес", ал эми аңглис тилинен которсок, менимче "тилдер аралык байланыш" болуп которулса керек.....Ошондуктан алгач калыптын мазмунун билүү керек, которууга мүмкүн эмес болсо, аңглис тилинде калтыруу бир кыйла ыңгайлуу... Бизде көп колдонулбаган ички калыптар аңглис тилинде түзүлгөн. [[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Абдырашит Сатылганов|баарлашуу]]) 15:26, 15 август 2025 (UTC) :Саламатсызбы! Англисче калып жакшы.Чоң рахмат! [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 17:14, 15 август 2025 (UTC) == Кыргыз тилинин тыныш белгилери – тырмакча == Википедиядагы көптөгөн барактарда тырмакчалар ар кандай форматта колдонулут келет: “ ” же " ". Макала жазууда же толуктоодо кыргыз тилинин орфографиялык эрежелерин сактап, бирдиктүү үлгүдөгү белгилерди пайдаланууну сунуштайын. Кыргыз тилинин эрежелерине ылайык, тырмакча коюуда негизги форма катары « » белгилери колдонуулуга тийиш. Булак: Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссиясы. Аскар Турсунов. [https://kmborboru.su/wp-content/uploads/2014/07/tynysh_belgiler.pdf КЫРГЫЗ ТИЛИНИН ТЫНЫШ БЕЛГИЛЕРИ. Оӊдолуп, толукталып экинчи басылышы] [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 07:56, 25 август 2025 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Temporary accounts will be rolled out soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="body"/> Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''. Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. '''Why we are building temporary accounts''' Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users. '''How temporary accounts work''' [[Файл:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]] Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: <code dir=ltr>~2025-12345-67</code> (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it. '''What does this mean for different groups of users?''' '''For logged-out editors''' * This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki. * If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice. '''For community members interacting with logged-out editors''' * A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address). * Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community. '''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki''' * '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.) * '''For admins blocking logged-out editors''': ** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option. ** It will still be possible to block an IP address or IP range. * Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this. '''Our requests for you, and next steps''' * If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]]. * If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in. * Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options. * Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses. To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!<section end="body" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</bdi> 21:36, 26 август 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&oldid=29181713 --> == <span lang="en" dir="ltr">Server switch - Your wiki will be read-only for a short time soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will switch the traffic between its data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2025-09-24|en}}'''. The switch will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2025-09-24T15:00|en}} {{#time:H:i e|2025-09-24T15:00}}]'''. Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. This banner will remain visible until the end of the operation. You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text. '''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.''' *You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2025-09-24|en}}. *If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case. ''Other effects'': *Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped. * We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes. This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. '''Please share this information with your community.'''</div><section end="server-switch"/> </div> <span dir=ltr>[[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|{{int:talk}}]])</span> 15:41, 18 сентябрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29170715 --> == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Confidence_Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]</bdi> 19:49, 2 октябрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:ABreault (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2025-10-06_Wikipedias&oldid=29381387 --> == <span lang="en" dir="ltr">Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Hello all, The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board. To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]]. Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]]. When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]]. '''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.''' Best regards, Abhishek Suryawanshi<br />Chair, Elections Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 04:48, 9 октябрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 --> == <span lang="en" dir="ltr">Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function1"/> {{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere). There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function1"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 11:43, 20 октябрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 --> == Бот желегин алуу боюнча == Саламатсыздарбы! Кыргыз Википедиясында [[ВП:Бот макамына арыз берүү#Учурдагы_арыздар|ботту иштетүүнү]] чечиш үчүн мага коомчулуктун добушу керек, колдоочу же каршы добуш бериңиз. Актив катышуучуларды добуш берүүгө чакырам. @[[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]], @[[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]], @[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]], @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]], @[[Колдонуучу:Incall|Incall]], @[[Колдонуучу:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]], Бот желегин алган учурда [[Википедия:Жамаат порталы#Категориялардагы_каталар_жана_аларды_оңдоо_зарылдыгы]] (консенсус менен бирге кабылданса) жана башка ушул сыяктуу маселелер боюнча да иштейт. --[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Раскольниковдун иниси]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Janabaevazizbek|баарлашуу]]) 09:43, 27 октябрь 2025 (UTC) :@[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]] Саламатсызбы. :Добуш бердим [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 10:04, 27 октябрь 2025 (UTC) :{{Макул|Колдойм}} - <span style="background:#f2ecdf;border:solid 1px;border-radius:7px;">&nbsp;&nbsp;'''[[Колдонуучу:Mirzoulug'bek|Mirzoulug'bek]]'''&nbsp;&#124;'''[[Колдонуучунун баарлашуулары:Mirzoulug'bek|@]]'''&nbsp;</span> 11:05, 27 октябрь 2025 (UTC) :{{Макул}} [[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Абдырашит Сатылганов|баарлашуу]]) 16:02, 27 октябрь 2025 (UTC) :{{Макул}} [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 18:20, 27 октябрь 2025 (UTC) :{{Макул|Колдойм}} --[[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 14:02, 2 ноябрь 2025 (UTC) === Натыйжа === Колдооңар үчүн чоң рахмат, бот желеги алынды. == <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. Read more about the committees on their Meta-wiki pages: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]] Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[Файл:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have. For the Committee Support team, <section end="announcement-content" /> </div> -[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 14:12, 30 октябрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 --> == <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function2"/> {{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function2"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 14:22, 20 ноябрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 --> == Администраторлорго кайрылуу == Урматтуу администраторлор! Сиздерден Кыргыз футбол клубдарынын, [[Кыргызстан Жогорку Лигасы|Кыргызстан Жогорку Лигасынын]], Кыргыз Футбол Биримдигинин логотиптерин Кыргыз Википедиясына киргизип берүүңүздөрдү суранам. Макалаларга аябай керек болуп жатат. Азыр файл кылып бир гана админдер киргизе алышат экен. [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 19:09, 7 январь 2026 (UTC) :Арыбаңыздар! Кайрылууга кошулам. Урматтуу администраторлор, эгер сиздерде файл киргизүүгө убакытыңыздар же каалооңуздар жок болсо, сураныч, файл киргизүү укугун мага бериңиздер. Мен орус Википедиясына футболго байланыштуу бир топ логотиптерди [https://ru.wikipedia.org/wiki/Служебная:Список_файлов/Arsensky киргизгем]. Футболго байланыштуу дагы көптөгөн макалалар жазылат, буюрса. [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 08:31, 10 январь 2026 (UTC) == Спорттук мелдештер жөнүндө макалалардын аталышы == Урматтуу Википедиячылар! Бизге спорттук мелдештер жөнүндө макалалардын аталышы боюнча чогу бир консенсуска келиш керек болуп жатат. Буга чейин @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] коллега экөөбүз [[Футбол боюнча 2026-жылкы дүйнө чемпиондугу|быйыл өтө турчу футбол боюнча дүйнө чемпионаты]] жөнүндө макаланын туура аталышы жөнүндө [https://ky.wikipedia.org/wiki/Талкуу:Футбол_боюнча_2026-жылкы_дүйнө_чемпиондугу талкуу кылдык], бирок бир чечимге али келген жокпуз. Ошондуктан чогу талкуу кылып, бир консенсуска келгенге аракет кылалы. === Чемпиондук же чемпионат === Baydastann коллегабыз "чемпионат" десек туура болот деп эсептеди, менин оюмча "чемпиондук" туура болот. Мисалы: ''"Кыргызстан футбол чемпиондугу"''. === "Футбол боюнча" же жөн эле "футбол" === Менин оюмча "боюнча" деген сөздү макаланын аталышынан алып салсак болот. М: [[Кыргызстан улуттук футбол курамасы]], «Манчестер Сити» футбол клубу, Футбол дүйнө чемпиондугу, Испания футбол кубогу, Германия футбол суперкубогу ж.б. === Аталыштагы жылдын саны === Англис тилинде жылдын саны башында жазылат (мисал: ''2026 FIFA World Cup''), ал эми орус тилинде — аягында (''Чемпионат мира по футболу 2026''). Менин жеке оюм боюнча жылдын санын башында жазган оң. Себеби дегенде толук аталышы 2026-жылкы футбол боюнча дүйнө чемпионаты болот. Кыскартыш үчүн "жылкы" деген сөздү алып салсак ''"2026 Футбол дүйнө чемпиондугу"'' десек туура болот деп ойлойм. ---- Дагы башка мелдештердин аталыштары: * 2026 Дүйнөлүк көчмөндөр оюндары * 2028 Жайкы олимпиада (же олимпиялык?) оюндары * 2025/2026 УЕФА Чемпиондор лигасы * 2025 Күрөш дүйнө чемпиондугу * 2027 АФК Азия кубогу (же 2026 Футбол Азия кубогу) * 2026 23-жашка чейинки АФК Азия кубогу Мен өзүмдүм оюмду туп-туура деп айта албайм, ошондуктан сиздерди талкууга чакырам. Баарыбыз биригип, бир чечимге келели. [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 08:57, 13 январь 2026 (UTC) ===Пикирлер=== *:Саламатсызбы! :Жакшы макалаларды жазып, активдүү салым кошуп жатканыңыз байкалып турат, ийгилик каалайм! :Негизи кыргыз тилинин сөз жасоо логикасына ылайык «футбол чемпиондугу» формасы кыргызча туура жана табигый угулат. Айрым булактарда «чемпионаты» деген түрү да кездешкени менен, кыргыз тилинин нормасына көбүрөөк туура келгендиктен «чемпиондугу» деген аталышты колдоону туура деп эсептейм. :«Боюнча» деген сөздү макаланын аталышынан алып салса да болот, анткени спорттун түрү так көрсөтүлүп турат. :Жылдын аталыштын башында турушу кыргыз тилинин грамматикалык нормасына туура келет, ошондуктан бул сунушту толук колдойм. :Жыйынтык: 2026 Футбол дүйнө чемпиондугу [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 12:56, 16 январь 2026 (UTC) * Урматтуу акылдуу википедиячылар! Мен футболдун ичинде жүргөн адам катары түшүндүрүүгө аракет кылып көрөйүн. Морфологиялык жана грамматикалык маанилерин да жазайын. Бүгүнкү күндө, жок негизи эле “'''Чемпиондугу'''” деп аталбайт. Өзү “'''чемпиондугу'''” деген сөз “'''Чемпион'''” сөзүнөн жасалган, -''дугу'' мүчөсү абалды, наамды билдирет. Негизги мааниси болсо: Чемпион болуу абалын, жетишкендигин билдирет. Мисалга: ''Ал клуб өлкө чемпиондугун утту''. Бул жерде маани ошол чемпионаттын чемпиондугун утуп турганында. Ал эми “'''Чемпионат'''” болсо — белгилүү бир спорт түрү боюнча уюштурулган расмий мелдештердин жыйындысы. Мисалга: ''Жакында өлкө чемпионаты башталат''. Эгер муну өлкө чемпиондугу башталат десек, кантип өлкө чемпиондугу башталышы мүмкүн, өлкө чемпиондугу колго киритилет, чемпиондукка жетишилет. Түшүндүрө алдым деген ойдомун. Дагы бир маселе, “'''боюнча'''” көмөкчү сөзү кошулуусу же алынуусу жөнүндө. Бул ышарат сөз, эч качанда алынбайт. Бул кыргыз тилинин эрежелеринде жазылган. Эч ким аны өз башымча буза албайт. Боюнча көмөкчү сөзү кошулбаса, сүйлөмдөгү, же аталыштагы маани толук берилбейт. Мен түшүнбөдүм, эмнеге '''боюнча''' сөзүн алып салуу боюнча талкууга коштуңуздар, эмне кыргыз тилинин эрежелерине каршы чыгууну каалап турасыздарбы? Эгерде ушунчалык маанилүү болсо, Тил комиссиясына кайрылыңыздар, анык жооп аласыздар. Менин тандоом: '''2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты'''. --[[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 14:52, 16 январь 2026 (UTC) :Ошондо ''Кыргызстан футбол боюнча улуттук курамасы'' болобу? [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 16:30, 16 январь 2026 (UTC) ::''«Барселона» футбол боюнча клубу'' болобу? Же кандай? [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 16:32, 16 январь 2026 (UTC) :::Билбейм, сиз атайын каршы тургандай сезим калтырып жатасыз. Талкуунун өзүнө жараша эрежелери бар. Сиз азыр өзүңүз анык билип турасыз, мен “'''боюнча'''” көмөкчү сөзүн “'''Футбол боюнча дүйнө чемпионаты'''” темасына байланыштырып жазганымды. Кыскасы, эмнени ойлосоңуздар, ошону жасай бериңиздер. Мен өзүмдүн жеке оюмду жазып койдум, түшүнүктүү кылып. [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 16:38, 16 январь 2026 (UTC) ::::Албетте жок, сиз менден караганда кыргыз тил эрежелерин көбүрөөк билгендей сезилди. Орой мамиле кылгандай көрүнсөм, кечирим сурайм. Сизден кандай туура болорун сурап жатам. Сиздин айтышыңыз боюнча ''көмөкчү сөз эч качанда алынбайт.'' Ушул жерде алыныш керек эмеспи деген ой пайда болду. [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 16:45, 16 январь 2026 (UTC) ::Бул жерде '''Кыргызстан улуттук футбол курамасы''' кала берет. [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 16:32, 16 январь 2026 (UTC) * '''Сунуш:''' Чемпионат эмес, '''биринчилик''' деген сөздү колдонсок кандай болот? Мисал: ''2026 Футбол (боюнча) дүйнө биринчилиги.'' [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 16:38, 16 январь 2026 (UTC) *:Кыргыз Википедиясынын [https://t.me/Kyrgyz_wikipedia телеграм] тайпасы бар. Бир кирип көрүңүз, ал жерге кыргыз энциклопедиясы китебинен маалыматтар жөнөтүлдү, фото түрүндө. Окуп көрүңүз. [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 16:41, 16 январь 2026 (UTC) ===== Mirzoulugʻbekтин сунушу ===== Урматтуу википедиячылар, спорттук мелдештердин аталышы боюнча жүрүп жаткан талкууга маанилүү тарыхый жана илимий далилди кошкум келет. Биз ММКлардагы же Google Translate сыяктуу куралдардагы тилдик каталардан оолак болушубуз керек. Бул маселеде эң ишенимдүү булак катары [[Кыргыз Совет энциклопедиясы|Кыргыз Совет Энциклопедиясын]] (КСЭ) алууну сунуштайм. [[Кыргыз Совет энциклопедиясы|КСЭнин]] 6-томунун 374-бетинде «Чемпион» жана «Чемпионат» деген атайын макалалар берилген. Бул терминдер кыргыз тилинин энциклопедиялык деңгээлинде расмий бекитилген. Аталган энциклопедияда «Кыргызстандын чемпионаты жана кубогу 1936-жылы болгон» деп жазылган. (Футбол макаласы) Бул «чемпионат» сөзү кыргыз тилинде дээрлик бир кылымдан бери колдонулуп келе жаткандыгынын далили. «Чемпиондук» же «биринчилик» деген терминдер бул контекстте КСЭдеги расмий терминдерге караганда алсыздык кылат. «Чемпиондук» — бул наам (статус), ал эми «Чемпионат» — бул мелдештин (процесстин) аталышы. Википедиядагы спорттук мелдештердин аталышын КСЭнин нормаларына ылайык, «Чемпионаты» деп колдонууну консенсус катары кабыл алалы. '''Мисалы:''' «2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты». Бул биздин макалалардын сапаттык деңгээлин жогорулатат жана тилдик башаламандыкка чекит коёт. --<span style="background:#f2ecdf;border:solid 1px;border-radius:7px;">&nbsp;&nbsp;'''[[Колдонуучу:Mirzoulug'bek|Mirzoulug'bek]]'''&nbsp;&#124;'''[[Колдонуучунун баарлашуулары:Mirzoulug'bek|@]]'''&nbsp;</span> 09:16, 29 январь 2026 (UTC) :Чоң ыракмат! [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 10:26, 29 январь 2026 (UTC) == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 январь 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 13:21, 18 январь 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 21:01, 19 январь 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Инсандар тууралуу макалалардын энциклопедиялык баалуулугу == Салам! Википедияга жеке адамдар жөнүндө макалаларды кошуу боюнча сиздердин пикириңиздерди билгим келет. Кеп коомчулук алдында анча чоң эмес эмгеги бар же айрым уюмдардан анча маанилүү эмес сыйлыктарын алган, бирок ошого карабастан алар тууралуу өзүнчө баракчалар ачылып жаткан адамдар жөнүндө болуп жатат. Сиздердин оюңуздарча, бул Википедиянын эрежелерине канчалык туура келет жана мунун чыныгы энциклопедиялык баалуулугу барбы? Ушундай инсандардын иштерин же илимий иштеринин маанилүүлүгүн тастыктоого аракет кылдым: ар кандай булактарды, анын ичинде илимий басылмаларды жана маанилүү жетишкендиктер тууралуу материалдарды изилдеп чыктым, бирок кошкон салымдарын тастыктаган жетиштүү маалымат таба алган жокмун. Мындай макалалар энциклопедиянын жалпы сапатына терс таасирин тийгизиши мүмкүн деген кооптонуу бар. Эгерде жеке же анча белгилүү эмес уюмдан кичинекей сыйлык алган ар бир адам жөнүндө макала түзүлө берсе, бул маанилүүлүк критерийлеринин жоголуп кетишине алып келет жана энциклопедиялык мазмундун сапатын сактоону татаалдаштырат. Мисалдары: [[Элина Каракулова]] – Интерньюстун Кыргызстандагы өкүлчүлүгүнүн директору жана коомчулукка тараган эмгектери жок. [[Асел Ногойбаева]] – белгилүү жеке персона эмес, бул адам жабырлануучу. [[Рада Валентина кызы]] – урбанистика багытында иштейт жана кандайдыр бир ири ачылыш же ири жанылык азырынча жарата элек. [[Мээрим Толепберген]] – " "Инстаграм" социалдык тармагында миллиондогон каталуучулары бар белгилүү блогер" деп жазылган, коомчулукта кандайдыр бир пайдалуу, жаратман иштери менен белгилүү эмес жана Википедиянын эрежелерине туура келбеген барак. [[Семетей кызы Айгүл]] – коомчулукка таанылган илимий иштери же ачылыштары жок. Ар бир мектептен алтын медаль алган, ЖОЖдон кызыл диплом алган адамдардын дипломдук иштерин илимий иш катары кабыл алып же жеке коммециялык багыттагы компаниялардын ээлерин жаза берсек Кыргыз Википедиясынын наркы кетет. Урматтуу администраторлор (@[[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]], @[[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]], @[[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]]), мындай барактарды өчүрүүгө сунуштайт элем. [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 13:29, 23 март 2026 (UTC) :Салам, @[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]]! Өзүңүз кыргыз Википедиясының эң активдүү колдонуучуларынан бирисиз. Ошондуктан эң жок дегенде [[Википедия:Чечим кабыл алуучу|Чечим кабыл алуучу]] статусын алып койсоңуз жакшы болот экен. Ошондо энциклопедиялык мааниси болбогон макалаларды өзүңүз эле өчүрүп отурасыз. Учурда администраторлор анча актив эмес. Ийгилик! --[[Колдонуучу:Kvazimodo|Раскольниковдун иниси]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Kvazimodo|баарлашуу]]) 22:33, 23 март 2026 (UTC) :Салам [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]]! Пикириңизге толук түрдө кошулам. Бул маселе тууралуу сиз белгилеп кеткен макалалар жазылып жатканда эле макаланы киргизип жаткан колдонуучулар менен мен нары-бериге барганмын, бирок аягына чыккан эмесмин. Баштаган ишиңиздин аягына чыгышыңызга тилектешмин. [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 03:51, 24 март 2026 (UTC) :Саламатсызбы! Пикириңиз үчүн рахмат. Көтөрүлгөн маселе абдан маанилүү. Википедияда макала түзүүдө инсандын энциклопедиялык маанилүүлүгү жана ишенимдүү, көз карандысыз булактар менен тастыкталышы негизги талап болуп саналат. :Акыркы учурда категориясыз барактар арасында ушуга окшош макалалар көбөйүп жатканы байкалууда. Бул маселени жөнгө салуу жана талаптарга жооп бербеген барактарды карап чыгуу боюнча иштер жүргүзүлүп жатат. :Рахмат. [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 21:14, 24 март 2026 (UTC) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 17:11, 3 апрель 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 00:57, 26 апрель 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Invitation: Call for Delegates Nominations and registration for Wikimedia CEE Meeting 2026 in Cluj-Napoca == Dear Kyrgyz language community, On behalf of the Wikimedians of Romania and Moldova User Group, we are thrilled to invite you to the [[:m:Wikimedia_CEE_Meeting_2026/Registration|Wikimedia CEE Meeting 2026]]! This year, our regional gathering will take place in the heart of Transylvania, in the vibrant city of Cluj-Napoca, Romania. <span style="font-family:monospace,monospace">'''Dates: 18–20 September 2026. Location: Cluj-Napoca, Romania'''</span> === Call for Delegate Nominations === We are now officially opening the call for affiliates to nominate their delegates. Each affiliate is encouraged to select representatives who will actively contribute to the sessions, share local successes, and help strengthen our regional network. It is crucial to check the '''[[:m:Wikimedia CEE Meeting 2026/Eligible affiliates|eligibility subpage]]''' to see the number of delegates allocated to your community. This number tells you how many delegate scholarships are reserved for your community. <span style="font-family:monospace,monospace">'''Nomination Deadline: 30 May 2026'''</span> Please ensure that your nominations are submitted by this date to allow our organizing team enough time to manage travel logistics and visa support where necessary. === Registration process === Delegates, scholarship recipients, and all self-funded attendees can register using the Registration Form (given below). It is mandatory for each delegate application to contain a link to the documents supporting the respective nomination as delegate. All travel, accommodation, and food expenses (during the conference days) will be organized and covered by Wikimedians of Romania and Moldova User Group only for delegates and scholarship recipients. Registration is required for everyone to participate in the Wikimedia CEE Meeting. <p style="font-family:monospace,monospace;background-color:#bbb">'''Registration Form is here: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdrSQ3JZCGa21AInWOCXnNjzhUZLV1n7LcSt8-0pd1L0Z4rMw/viewform Apply]'''</p> * '''Registration period for representatives of Wikimedia affiliations: <u>13 May 2026, 00:00 (UTC) — 30 May 2026, 23:59 (UTC)</u>.''' * Registration period for self-funded participants and for everyone else: 13 May 2026, 00:00 (UTC) — 30 June 2026, 23:59 (UTC). For any questions or unclear issues, please reach out to us at our official conference email: <p style="font-family:monospace,monospace">'''wmceem2026[[File:At sign.svg|17px|link=|@|class=skin-invert]]icf-fri.org'''</p> We look forward to welcoming you to Cluj-Napoca this September to share knowledge, foster new ideas, and celebrate our collective achievements. Warm regards,<br/>Wikimedia CEE Meeting 2026 Organizing Team<br/>Wikimedians of Romania and Moldova User Group<br/> [[Колдонуучу:Gikü|Gikü]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Gikü|баарлашуу]]) 20:51, 13 май 2026 (UTC) == Викимедиа Борбордук жана Чыгыш Европа 2026 жолугушуусуна катышуу (Wikimedia CEE Meeting 2026) == Саламатсыздарбы, урматтуу Кыргыз Википедиясынын жамааты! Кыргыз Википедиясында активдүү иш алып барганыма эки жылдан ашык убакыт болду. Бул аралыкта ар кандай темаларда макалаларды түзүп, бар болгон макалаларды жакшыртууга аракет кылып келдим. Ошондой эле жамааттын иш-чараларына катышып, Wikimedia кыймылы тууралуу көбүрөөк тажрыйба топтоого мүмкүнчүлүк алдым. Быйыл мен үчүн өзгөчө жылдардын бири болду, анткени Кыргыз Википедиясында администратор макамын алдым. Бул макам мен үчүн чоң жоопкерчилик жана жамааттын ишениминин белгиси катары маанилүү. Мындан ары дагы кыргыз тилиндеги эркин билимди өнүктүрүүгө активдүү салым кошууну улантам деп ишенем. Ушул себептен улам 2026-жылы өтө турган [[m:Wikimedia_CEE_Meeting_2026|Wikimedia CEE Meeting]] жыйынына катышууга арыз тапшырууну каалап жатам. Бул жыйынга катышуу аркылуу өзгөчө техникалык жактан көбүрөөк билим алып, аны Кыргыз Википедиясында колдонуп, өнүктүрүүгө салым кошсом деген максатым бар. Акыркы учурда Wikimedia долбоорлорунда техникалык мүмкүнчүлүктөр, жаңы инструменттер жана жамаат менен иштөөнүн заманбап ыкмалары активдүү өнүгүп жатат. Мен үчүн дал ушул багыттар боюнча жаңы нерселерди үйрөнүү абдан маанилүү. Ошондой эле башка өлкөлөрдүн тажрыйбасы менен таанышып, кийин алган билимимди биздин жамаат менен бөлүшүп, практикалык жактан колдонууга аракет кылам деп ишенем. Сунуш-пикирлерге ачыкмын. Урматтоо менен, [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 13:38, 15 май 2026 (UTC) * {{Макул}}. Колдонуучунун Wikimedia CEE Meeting 2026 жыйынына катышуусун толугу менен колдойм. Кыргыз Википедиясынын жаңы администратору катары анын бул иш-чарага барышы жамаатыбыздын эл аралык байланыштарын чыңдоого жана өзгөчө техникалык багытта жаңы тажрыйбаларды алып келүүгө чоң өбөлгө түзөт. Сапары ийгиликтүү болсун! <span style="background:#f2ecdf;border:solid 1px;border-radius:7px;">&nbsp;&nbsp;'''[[Колдонуучу:Mirzoulug'bek|Mirzoulug'bek]]'''&nbsp;&#124;'''[[Колдонуучунун баарлашуулары:Mirzoulug'bek|@]]'''&nbsp;</span> 13:54, 16 май 2026 (UTC) :100% колдойм. AiiaIn [[Колдонуучу:AiiaIn|AiiaIn]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:AiiaIn|баарлашуу]]) 15:03, 16 май 2026 (UTC) :*{{макул}}. Колдойм. Ийгиликтер болсун! :[[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 16:54, 17 май 2026 (UTC) # {{Макул}}, ийгилик! --[[Колдонуучу:Kvazimodo|Раскольниковдун иниси]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Kvazimodo|баарлашуу]]) 09:03, 18 май 2026 (UTC) :{{макул}}. Ийгилик каалайм! [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 09:23, 19 май 2026 (UTC) :{{макул}}. Ийгилик! [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 08:58, 20 май 2026 (UTC)}} :Баарыңыздарга колдооңуздар жана жакшы каалоолоруңуздар үчүн терең ыраазычылык билдирем! @[[Колдонуучу:Mirzoulug'bek|Mirzoulug'bek]] @[[Колдонуучу:AiiaIn|AiiaIn]] @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] @[[Колдонуучу:Kvazimodo|Kvazimodo]] @[[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] @[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] @[[Колдонуучу:Mamatkazy|Mamatkazy]] [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 17:12, 19 май 2026 (UTC) :{{макул}} @[[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] Жакшы барып катышып кел. Ийгилик! [[Колдонуучу:Mamatkazy|Mamatkazy]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Mamatkazy|баарлашуу]]) 07:09, 26 май 2026 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 май 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|баарлашуу]])</bdi> 17:11, 23 июнь 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:29, 25 июнь 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 12:24, 24 июль 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Server switch - Your wiki will be read-only for a short time soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will switch the traffic between its data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2026-09-23|en}}'''. The switch will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]'''. Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. This banner will remain visible until the end of the operation. You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text. '''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.''' * You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2026-09-23|en}}. * If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case. ''Other effects'': * Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped. * We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes. This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. '''Please share this information with your community.'''</div><section end="server-switch"/> </div> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12:58, 15 сентябрь 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 15:16, 22 сентябрь 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31067455 --> == Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist == ''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)'' Earlier last month, all Wikis were contacted for feedback on our proposal to remove language link changes, this change has already been deployed to Wikisource, Wikibooks, Wikivoyage, Wikiquote, Wikiversity and Wiktionary. The same change is now being rolled out globally to all Wikipedias on '''October 13, 07:00 UTC'''. Editors will no longer see notifications after this time on their [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item (it does not affect language link notifications to the home wiki). There will then be a two-week monitoring period to observe if a reduction of high-volume but low-value notifications takes place, or if higher-value changes become easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the Wikidata For Wikimedia [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|Projects talk page]].<br/> Wikidata's own Recent Changes page is not affected as it serves as the repository for these changes. Please reach out if you have any questions, or if your wiki would like to opt-out, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 09:28, 9 октябрь 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=31142775 --> lsq2r17f9h358t2orzutxzdzhn0qk5n Айлардын кыргызча аталышы 0 18833 662478 615986 2026-10-08T19:01:55Z ~2026-54203-72 49266 кыргызча аталыштар тууралуу макала болуп жатат 662478 wikitext text/x-wiki [[Жер]] планетасындагы жыл, адатта, он эки айга бөлүнөт. [[Кыргыздар|Кыргыз эли]] байыркы замандан бери жыл сүрүү, анын ичинде ай аталыштарын колдонуу боюнча өз алдынча системаны да пайдаланып, эл аралык тажрыйбаны да эске алып келген. Кыргызча айлардын аттарын сыпаттап берүүдө Евразияда, анын ичинде Борбордук Азияда таркаган жыл эсебинин системаларын туура таразалоо керек. Биринчиден, Борбордук Азияда ар кыл түрдө жыл эсеби жүрүп келген. Бири - күн жылнаамасына (календарына) негизделсе, экинчиси - ай жылнаамасына таянган. Күн эсеби менен бир жыл 365 (366) күн болсо, ай эсеби менен 354 (355) күн болгон. Бул айларды европалык салттын айына механикалык которуу кылуу туура эмес, анткени орустун айы күн эсеби менен эсептелген айдан 20 (21) күн айрымасы бар. Этнограф Гродеков тарабынан жазылган айдын аттары араб тилиндеги күн эсеби менен жазылган айлардын аттары. Бул ай эсеби [[Борбордук Азия|Борбордук Азияда]], [[Иран]], [[Ооганстан]], [[Пакистан]] жана [[Индия|Индиядада]] колдонулат. Арабча деп жазылган ай календарына негизделген ай аттары Ислам дининин жыл эсеби болуп бардык мусулман өлкөлөрүндө колдонулат. {| class="wikitable" |- ! № !! Кыргызча !! Орусча !! Уйгурча !! Арабча |- | 1 || [[Жалган куран]] || Март || Үчүнчү ай || Мухаррам жыл башы |- | 2 || [[Чын куран]] || Апрель || Төртүнчү ай || Сафар |- | 3 || [[Бугу айы|Бугу]] || Май || Бешинчи ай || Рабигуль-авваль |- | 4 || [[Кулжа айы|Кулжа]] || Июнь || Алтынчы ай || Рабигуль-ахыр |- | 5 || [[Теке айы|Теке]] || Июль || Жетинчи ай || Жумадиль-авваль |- | 6 || [[Баш оона|Баш Оона]] || Август || Сегизинчи ай || Жумадиль-ахыр |- | 7 || [[Аяк оона|Аяк Оона]] || Сентябрь || Тогузунчу ай || Ражаб |- | 8 || [[Тогуздун айы]] || Октябрь || Онунчу ай || Шабан |- | 9 || [[Жетинин айы]]|| Ноябрь || Он биринчи ай || Рамазан |- | 10 || [[Бештин айы]]|| Декабрь || Он экинчи ай || Шавал |- | 11 || [[Үчтүн айы]]|| Январь || Биринчи ай || Зулькаада |- | 12 || [[Бирдин айы]] || Февраль || Экинчи ай || Зульхижжа |} Мусулман ай календарындагы айлар улам жылып турат. Кыргыз ай аталыштары күн жылсанагына негизделгендиктен, ордунан жылбагандыгы менен баалуу. <br> 1889-жылы Н.И.Гродеков тарабынан жазылып алынган казак, кыргыздарынын ай аттарынан: <br> Делү - январь (челек-чака) <br> Кут - февраль (балык)<br> Камал - март (козу)<br> Соор - апрель (бука) <br> Жүзө - май (эгиз) <br> Саратан - июнь (рак) <br> Асат - июль (арстан) <br> Сүмбүл - август (машак) <br> Мыйзам - сентябрь (тараза) <br> Акрап - октябрь (чаян) <br> Коос - ноябрь (жаа) <br> Жеди - декабрь (улак) <br> Айтмакчы, ай календарына негизделген араб ай аттары мында салыштырмалуу түрдө берилди, анткени, маселен, мухаррам айы күн календарындагы бардык айларга акырындап жылып отуруп өтө берет (бул күн календарындагы жылга караганда, ай календарындагы жылдын дээрлик 10 күнгө кыска болушуна багыныңкы). [[Жыл сүрүү|Жыл сүрүүнүн]] мындай өзгөчөлүгүн эске албастан, айрым календар чыгаруучулар калпыстык менен араб ай календарынын аттарын кыргыздын күн календарынын ай аттарына жармаштыра беришет. == Кыргыздын жыл сүрүшү == [[Жыл сүрүү]] менен байланыштуу 12 жаныбардык циклди колдонуу салты жалпы түрк-монгол көчмөн цивилизациясынын байыркы орток башатына байланыштуу. [[Кыргыздар|Кыргыз элинин]] уламыштарынын биринде анын келип чыгуу себеби төмөндөгүдөй баяндалат: чыгып келаткан күндү биринчи көргөн жандын атынан жыл эсеби башталат дегенди угуп, таң аткыча уктабай чыгыш тарапты карап турган төөдөн акылдуулук кылып, анын төбөсүнө (кулагына) чыгып алган чычкан таңкы күндү биринчи көргөндүктөн, жыл эсеби анын атынан аталып калган; буга ачууланган төө жыл эсебине таптакыр кирбей койгон имиш. Ысык-Көлдөгү Барскан шаарында 1029-1038-жылдар аралыгында туулган [[Махмуд Кашгари|Махмуд Кашгари Барскани]] да он эки жаныбардын ысымына негизделген системанын келип чыгышы тууралуу бир уламышты мындан он кылым илгери, 1072-1077-жылдары жазылган "Дивану лугати т-түрк" - "Түрк тилдеринин сөзжыйнагы" эмгегинде таасын чагылдырган. Жыл сүрүүнүн 12 жылдык циклинин биринчи жылы “чычкан”, экинчиси “уй”, үчүнчүсү “барс”, төртүнчүсү “коён”, бешинчиси “улуу” (кытайча “лу” – “ажыдаар”), алтынчысы “жылан”, жетинчиси “жылкы”, сегизинчиси “кой”, тогузунчусу “мечин” (“маймыл”), онунчусу “тоок”, он биринчиси “ит”, он экинчиси “доңуз”аталат. === Кыргызча жыл сүрүүнүн азыркы календарь боюнча берилиши === # Чычкан 1924 1936 1948 1960 1972 1984 1996 2008 2020 2032 # Уй 1925 1937 1949 1961 1973 1985 1997 2009 2021 2033 # Барс 1926 1938 1950 1962 1974 1986 1998 2010 2022 2034 # Коён 1927 1939 1951 1963 1975 1987 1999 2011 2023 2035 # Улуу 1928 1940 1952 1964 1976 1988 2000 2012 2024 2036 # Жылан 1929 1941 1953 1965 1977 1989 2001 2013 2025 2037 # Жылкы 1930 1942 1954 1966 1978 1990 2002 2014 2026 2038 # Кой 1931 1943 1955 1967 1979 1991 2003 2015 2027 2039 # Мечин 1932 1944 1956 1968 1980 1992 2004 2016 2028 2040 # Тоок 1933 1945 1957 1969 1981 1993 2005 2017 2029 2041 # Ит 1934 1946 1958 1970 1982 1994 2006 2018 2030 2042 # Доңуз 1935 1947 1959 1971 1983 1995 2007 2019 2031 2043 == Колдонулган адабият == * Бейше Урстанбеков, Тынчтыкбек Чороев. [[Кыргыз тарыхы: Кыскача энциклопедиялык сөздүк]]. - Фрунзе, Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. 1990. - ISBN 5-89750-028-2. Жалпы көлөмү – 288 бет. <br> * Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. - Бишкек, 2003. И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети. * Али Дашман. Кыргыз жана түрк тилиндеги ай аттары //(Бишкек, 2006), КУУнун жарчысы, Сер.1.-№ 4.-Б., 2006.-338-340-б. == Интернеттеги шилтемелер == * [[Белек Солтоноев]]: [http://bizdin.kg/elib/kitepter/html/sanjyra/kkt2/section57.html#title76] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140310132402/http://bizdin.kg/elib/kitepter/html/sanjyra/kkt2/section57.html#title76 |date=2014-03-10 }} * [https://www.azattyk.org/a/culture_ethnography_kyrgyz_month_names_blog_ky/29733750.html Чоротегин Т. Нукура кыргызча ай аттарын жаттайлы!]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * http://www.alidasman.com/index.php?Itemid=9&id=35&option=com_content&view=article {{Интервикисиз}} [[Категория:Кыргызстан]] [[Категория:Тарых]] [[Категория:Илим]] [[Категория:Календарь]] [[Категория:Кыргыз таануу]] [[Категория:Кыргыз тарыхы]] [[Категория:Кыргыз маданияты]] [[Категория:Жылдар]] [[Категория:Жылнаама]] [[Категория:Ай аттары]] hblz5v6nbyhrfg7fszjsc5ccxu33zzc Гамма-глобулиндер 0 20225 662515 557456 2026-10-09T10:11:37Z PJ Geest 49271 Replace raster graph with SVG reconstruction: Serum protein electrophoresis densitogram.svg 662515 wikitext text/x-wiki [[Файл:Serum protein electrophoresis densitogram.svg|300px|thumb|right]] '''Гамма-глобулиндер''' — кан сары суусунун белогунун курамдык бөлүгү. Анда ар кандай микроорганизмдердин оору пайда кылуучу таасирин жоготуу касиетине ээ [[Антитело|антитело]] болот. Гамма-глобулиндер [[Вирус|вирус]], [[Бактерия|бактерия]], [[Спирохета|спирохета]] жана жөнөкөйлөрдү өлтүрүп, бир катар жугуштуу ооруларды (айрыкча балдардын) алдын алуу жана дарылоодо маанилүү. Гамма-глобулиндерди куйганда организмде [[Иммунитет|иммунитет]] пайда болот. Демейде гамма-глобулиндер белгилүү оору менен ооруп айыккан кишинин же атайын тийиштүү [[Вакцина|вакцина]] куюлган жаныбардын (көбүнчө жылкынын) канынан жасалат. Алдын алуу максатында гамма-глобулиндер оорулуу менен бирге болгон кишилердин булчуңуна куюлат. Аны куйганда оору жеңилирээк өтүп, ар кандай кабылдоолор азаят. Азыр ал [[Сасык тумоо|сасык тумоо]], [[Вирустуу гепатит|вирустуу гепатит]], [[Паротит|паротит]], [[Кызылча|кызылча]], [[Чечек|чечек]], [[Ичөткөк|ичөткөк]], [[Скарлатина|скарлатина]], [[Көк жөтөл|көк жөтөл]], [[Күйдүргү|күйдүргү]] жана башкаларга каршы колдонулат. == Колдонулган адабияттар == Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден соолук» Медициналык энциклопедия. - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8 [[Категория:Медицина]] [[de:Gammaglobulin]] [[pt:Imunoglobina]] dstr8w0bzy7mezjxo3wo8sdxj8h0pxh Бектемирова Айнагүл Кашкарбаевна 0 38636 662490 565671 2026-10-09T00:52:50Z ~2026-54235-63 49268 11 662490 wikitext text/x-wiki {{Илимпоз|Сүрөт=Ainagul Kashkarbaevna Bektemirova 19.10.12.jpg|Туурасы=200px|Ысымы=Айнагүл Кашкарбаевна Бектемирова|Сүрөттүн аталышы=2012-жыл 19-октябрда|Илимий даражасы=тарых илимдеринин кандидаты (2009), [[доцент]] (2012)|Туулган жылы=10.03.1961|Илимий чөйрөсү=[[тарых]]}} '''Айнагүл Кашкарбаевна Бектемирова''' (Ainagul Bektemirova; 1961-ж. 10-мартта т.) - [[Кыргызстан|кыргызстандык]] тарыхчы айым, тарых илимдеринин кандидаты (2009), доцент (2012). == Кыскача өмүр таржымакалы == Айнагүл Кашкарбаевна Бектемирова [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] [[Нарын облусу|Нарын облусуна]] караштуу Нарын районундагы Дөбөлү кыштагында 1961 - жылдын жалган куран (март) айынын 10унда туулган. Айнагүл Бектемирова Нарын шаарындагы Токтогул атындагы №1 орто мектепте 1968-76-жылдары окуду. 1976 - 78 - жылдары өз айылындагы Дөбөлү орто мектебинде окуп, ийгиликтүү аяктаган. 1978 - 1979 - жылдар – Тянь-Шань районундагы Ленин атындагы орто мектептин улуу пионер вожатыйы. 1979 - 1985 - жылдар – Фрунзе шаарындагы «ФПШО 1 май» фабрикасында тигүүчү. Айнагүл Бектемирова 1981 - жылы Кыргыз улуттук университетинин (университеттин ал кездеги аталышы - СССРдин 50-жылдыгы атындагы Кыргыз мамлекеттик университетин) тарых факультетине тапшырган. 1986-жылы Кыргыз улуттук университетинин тарых факультетин (тарых жана коом таануу адистиги боюнча) аяктаган. Айнагүл Бектемирова Нарын облусунун ар кыл орто мектептеринде мугалим жана башка кызматтарда иштеген. 1985 - 1986 - жылдар – Фрунзе шаарындагы (азыркы [[Бишкек (шаар)|Бишкек]] шаарындагы) «ФПШО 1 май» фабрикасында комсомол уюмунун сектор башчысы. 1986 - 1990 - жылдар – Нарын шаарындагы Ленин атындагы орто мектебинде тарбиячы. 1990 - 1999 - жылдар – [[Нарын шаары|Нарын шаарындагы]] мектептерде тарых мугалими. 1999 - 2001 - жылдар – Нарын облустук жарандык коргоону штабынын окутуучусу. Айнагүл Бектемирова 2001 - жылдан тартып [[Нааматов, Сатыбалды|Сатыбалды Нааматов]] атындагы [[Нарын мамлекеттик университети|Нарын мамлекеттик университетинде]] (НМУ) окутуучу болуп иштей баштады. 2001 - 2003 - жылдар – НМУнун юридикалык факультетинин ага лаборанты. 2003 - 2005 - жылдар – НМУнун тарых факультетинин методисти. 2005 - 2009 - жылдар – НМУнун тарых жана философия кафедрасынын окутуучусу жана ага окутуучу. А.Бектемирова кандидаттык диссертациясын 2009-жылдын 9-июлунда Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясынын Тарых жана маданий мурас институнун жана Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинин алдында тарых илимдеринин доктору (кандидаты) даражасын алуу үчүн диссертацияларды коргоочу Д 07.09.390 диссертациялык кенешинин жыйынында коргогон. Анын "Ата мекендик тарых" адистиги боюнча кандидаттык диссертациясынын темасы: "Нарын облусунун социалдык-экономикалык турмушу: (1991-жылдан 2005-жылга чейин)". Илимий жетекчиси - тарых илимдеринин доктору, профессор [[Осмонов, Өскөн Жусупбекович|Өскөн Осмонов]]. 2009-жылдын 12-ноябрында НМУнун Тил илими факультетинин факультеттер аралык дисциплиналар кафедрасынын кафедра башчысы болуп дайындалган. 2010-жылдын 1-февралда НМУнун Тарых, фиолософия жана мамлекеттик башкаруу кафедрасынын доценттинин милдетин аткаруучу болуп дайындалган. 2010-2014-жылдар – С.Нааматов атындагы НМУнун Окумуштуулар кеңешинин окумуштуу катчысы. 2010-2016 – жылдар – НМУнун тарых, философия жана социалдык-экономикалык билим берүү кафедрасынын доценти. 2016 - 2022 - тарых, философия жана социалдык-экономикалык билим берүү кафедрасынын профессордун милдетин аткаруучу. 2022-2023-жылдар - НМУнун педагогика, тарых жана окутуунун технологиялар кафедрасынын доценти. Учурда АКШнын Чикаго шаарында жашайт. == Илимий-педагогдук чыгармачылыгы жана коомдук ишмердиги == Айнагүл Кашкарбаевна Бектемирова 11 китеп, 3 электрондук окуу-методикалык комплекси, 50дөн ашуун илимий жана илимий-жамаагаттык макалалар жарыялаган. Мунун ичинде: 1. Бектемирова А.К.«Азия өлкөлөрүнүн соңку тарыхы (1918-2010-жж.)» (21,15 б.т.) окуу куралы КР Билим берүү жана илим министрлиги тарабынан билим берүү мекемелери үчүн окуу куралы катары уруксат кылынып, басмадан чыккан. (Калемдеши – [[Жумабаев, Максат Эсенгазиевич|Максат Эсенгазиевич Жумабаев]]). - Бишкек, 2011. 2.Бектемирова А.К.«Совет коомунун кыскача тарыхы» (388-б) окуу куралы КР Билим берүү жана илим министрлиги тарабынан билим берүү мекемелери үчүн окуу куралы катары уруксат кылынып, басмадан чыккан. (Калемдеши – [[Жумабаев, Максат Эсенгазиевич|Максат Эсенгазиевич Жумабаев]]). -Бишкек, 2013. 3.Бектемирова А.К. «Дүйнөлүк диндердин тарыхы» окуу куралы КР Билим берүү жана илим министрлиги тарабынан билим берүү мекемелери үчүн окуу куралы катары уруксат кылынып, басмадан чыккан. (Калемдештери – [[Курбанова Назира Умаровна|Назира]] [[Умаровна]] [[Курбанова]], [[Чынара Жумашевна Карасартова,|Чынаркул Жумашевна Карасартова,]] [[Жумабаев, Максат Эсенгазиевич|Максат Эсенгазиевич Жумабаев]]). -Бишкек, 2022. 326-бб. 4. Бектемирова А.К. Диндердин өнүгүү тарыхы. Жалпы билим берүү уюмдары үчүн окуу китеби. Бул окуу китеби Билим берүү жана илим министрлиги тарабынан сунушталган. (Калемдештери – [[Курбанова Назира Умаровна|Назира]] [[Умаровна]] [[Курбанова]], [[Чынара Жумашевна Карасартова,|Мурат Калматович Иманкулов,]] [[Жумабаев, Максат Эсенгазиевич|Максат Эсенгазиевич Жумабаев]]).'''7-класс.'''Бишкек, 2024. – 134 б. 5. Бектемирова А.К. Диндердин өнүгүү тарыхы. Жалпы билим берүү уюмдары үчүн окуу китеби. Бул окуу китеби Билим берүү жана илим министрлиги тарабынан сунушталган. (Калемдештери –[[Чынара Жумашевна Карасартова|Чынаркул Жумашовна Карасартова]], [[Жумабаев, Максат Эсенгазиевич|Максат Эсенгазиевич Жумабаев]][[Чынара Жумашевна Карасартова,|, Алайгул Карабаевна Бекбоева, Мурат Калматович Иманкулов]]. '''8-класс.'''Бишкек, 2024. – 157- б. 6.Бектемирова А.К.Диндердин өнүгүү тарыхы. Мугалимдер үчүн методикалык колдонмо. Жалпы билим берүү уюмдарынын мугалимдери үчүн методикалык колдонмо.Бул методикалык колдонмо Билим берүү жана илим министрлиги тарабынан сунушталган. (Калемдеши – [[Чынара Жумашевна Карасартова,|Чынаркул Жумашевна Карасартова]]). '''7-8-класс.''' Бишкек, 2024. – 111 б А.К.Бектемированын «Байыркы Грециянын жана Римдин тарыхы» дисциплинасы боюнча иштеп чыккан электрондук окуу-методикалык комплекси «EdNet» жана Билим берүү министрлиги тарабынан 2010-жылы уюштурулган «Инновациялык окуу-методикалык комплекс» сынагынын жеңүүчүсү деп табылган. Ал Кыргызстандын тарыхы, Азия жана Африка өлкөлөрүнүн соңку тарыхы, түрк элдеринин тарыхы ж.б. боюнча дарстар окуп келет. Айнагүл Кашкарбаевна Бектемирова "[[Кыргыз Тарых Коому]]" эл аралык коомдук бирикмесинин мүчөсү. == Сыйлыктары. Наамдары == * 2004. - Кыргыз Республикасынын Билим жана маданият министирлигинин Ардак грамотасы. * 2006. - Кыргыз республикасынын Билим жана илим министрлигиинин жана жаш окумуштуулар кеңешинин Ардак грамотасы. * 2009. - Кыргыз Республикасынын билим берүүсүнүн мыктысы (отличниги). * 2010. - «EdNet» ассоциациясы жана Кыргызстандын Билим берүү министрлиги тарабынан уюшулган «Инновациялык окуу-методикалык комплекс» сынагынын жеңүүчүсү. * 2013. - C.Нааматов атындагы НМУнун  «Эң мыкты окмуштуу» номинациясындагы сыйлыктын ээси. * 2014, 2015. - C.Нааматов атындагы НМУнун «Мыкты илимий жетекчи», «Мыкты окутуучу» номинациясындагы сыйлыктардын ээси. * 2015. - Нарын облусунун «Ардактуу айымы». * 2016. - Кыргыз Ресупубликасынын Өкмөтүнүн Нарын облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн Ардак Грамотасы. * 2016. - 2016-жылдын мыкты доценти, Кыргыз Туусу газетасына жарыяланган. * 2018. - Орусиянын Табият таануу академиясынын профессору. == Эмгектеринин кыскача тизмеси == * Кыргызская этнография. – Бишкек, 2002. (калемдеши – [[Эсеналиева Гүлжамал Өмүракуновна]]) * Нарын облусунун социалдык-экономикалык турмушу (1991-2005-жж. – Бишкек, 2010. * Бектемирова А.К. Хунндар жана кыргыздар [Текст] / А.К. Бектемирова // Образование в XXI веке: традиции, проблемы, перспективы: матер. научно-прак. конф. Нарын, 2007. – 103-110 бб. * Бектемирова А.К. Нарын облусундагы жакырчылык жана аны жоюунун аракеттери [Текст] / А.К.Бектемирова // Вестник Кыргызского аграрного ун-та. им. К.С.Скрябина. – 2004. №2.-231-235 бб. * Бектемирова А. К. С.Наматов – алгачкы агартуучу [Текст] / А.К.Бектемирова // Известия вузов. – Бишкек, 2010. -№2. - 23-25 бб. * Бектемирова А.К.Тарыхый эстеликтерди коргоо жана сактоо маселелери [Текст] / А.К.Бектемирова // Кыргыз каганаты  түрк элдеринин орто кылымдардагы мамлекеттүүлүгүнүн жана маданиятынын алкагында: Борбордук Азиядагы Улуу Кыргыз каганатынын түзүлгөндүгүнүн 1170 жылдыгына арналган II эл аралык илимий жыйындагы баяндамалардын тезистери. Бишкек шаары, 2013-жылдын 15-16-ноябры. – Б., 2013. ­– 107-.б. * Бектемирова А.К.2010-жылдын 7-апрелине чейинки Нарын регионундагы элдик толкундоолордун жүрүшү [Текст] / А.К.Бектемирова, М.Э.Жумабаев //– Известия ВУЗов.  – Бишкек, 2013. –18-21-бб. * Бектемирова А.К.Дүрбөлөң Мамбетов – кыргыз элинин чыгаан белгилүү физик-окумуштуу – агартуучу [Текст] / О.Т.Абдылдаев, Б.Жусуева //– Известия ВУЗов.  – Бишкек, 2013. –276-278-бб. * Бектемирова А.К. Состояние животноводства Кыргызстана в начальном этапе аграрно-земельной реформы (1990-1993гг.) [Текст] / А.К. Бектемирова // Инновационнай наука. Международный научный журнал.Научно-издательский центр «Аэтерна». – Уфа, 2015. С.92-95. №11. Часть 3. * Бектемирова А.К. Проблемы в животноводческой отрасли Кыргызской Республики (1993-1994гг.) [Текст] / А.К.Бектемирова //Успехи современной науки. ­ Международный научный журнал. Белгород, 2016. №1.  С.129-131. * Бектемирова А.К. Влияние аграрно-земельной реформы в Кыргызстане на животноводство (1994-1996гг. [Текст] / А.К.Бектемирова // Молодой ученый. Международный научный журнал. Казань, 2016. С.№20.1 (124.1). С.13-15. * Бектемирова А.К.Кыргызстандагы агрардык-жер реформасы мезгилиндеги кой чарбасындагы өзгөрүүлөр [Текст] / А.К.Бектемирова // С.Нааматов атындагы НМУнун Жарчысы. ­– Бишкек, 2016. – №4, 11-12-бб. * Бектемирова А.К.Состояние племенного овцеводства Кыргызской Республики в 1990-х гг. [Текст] / А.К.Бектемирова // Общество: философия, история, культура. Краснодар, 2018.www/dom-hors/ru. №7. (51). С.74-76. * Бектемирова А.К.Из истории реализации проекта «Развитие овцеводства» в Кыргызской Республике (1996-2000гг.) [Текст] / А.К.Бектемирова // Общество: философия, история, культура. Краснодар, 2018.www/dom-hors/ru. №10. (54). С.116-119. * Бектемирова А.К. Состояние и перспективы развития скотоводства в Кыргызской Республике (1990-2017гг. [Текст] / А.К.Бектемирова // Общество: философия, история, культура. Краснодар, 2018.www/dom-hors/ru. №11. . С.116-119. * Бектемирова А.К.Кой чарбасын өнүктүрүү – Кыргыз Республикасында мал чарбачылыгынын приоритетүү багыты [Текст] / А.К.Бектемирова // ALATOO ACADEMIC STUDIES. – Б., КЫРГЫЗСТАН. 2018. №2. –С.96-101. * Бектемирова А.К.Кыргыз Республикасында бодо мал өстүргөн асыл-тукум заводдор жана фермердик чарбалар [Текст] / А.К.Бектемирова // ALATOO ACADEMIC STUDIES. – Б., КЫРГЫЗСТАН. 2018. №2. –С.96-101. * Бектемирова А.К.THE HISTORY OF LARGE-SCALE FARMS IN THE BREEDING OF CATTLE IN THE KYRGYZ REPUBLIC (1991-2017.) [Text ] / А.К.Bektemirova // European Journal Of Natural History. 2018. №6. -P.19-21. * Бектемирова А.К.История производства продукции коневодческих хозяйств в Кыргызской Республике (1191-2017). / [Текст] А.К.Бектемирова // Актуальные проблемы социально-гуманитарного и научно-технического знания. Россия. №3 (19), 2019. С.7-11. * Бектемирова А.К.История основные направления  развития коневодства в Кыргызской Республике (1991-2017) [Текст] / А.К.Бектемирова // Российская наука и образования сегодня:проблемы и перспективы.Россия №5(30), 2019. С5-10. * Бектемирова А.К.Кыргыз Республикасында Эгемендүүлүк жылдарындагы ветеринария тармагынын абалы: көйгөйлөрү жана келечеги [Текст] / А.К.Бектемирова // Исвестия Вузов Кыргызстана. Бишкек, 2019. №8, - 70-75-бб. * Бектемирова А.К.1990-1999-жылдардагы Кыргызстандагы ветеринария тьармагынын өнүгүшүнүн тарыхы.[Текст] / А.К.Бектемирова // Исвестия Вузов Кыргызстана. Бишкек, 2019. №8,140-144-бб. == Интернеттеги шилтемелер == * http://pda.kabar.kg/kyr/regions/full/3942 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304235048/http://pda.kabar.kg/kyr/regions/full/3942 |date=2016-03-04 }} * http://www.ednet.edu.kg/index.php?option=com_content&view=article&id=94%3A-2010-&catid=19%3A2011-10-18-12-21-12&Itemid=61&lang=ru {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304132832/http://www.ednet.edu.kg/index.php?option=com_content&view=article&id=94:-2010-&catid=19:2011-10-18-12-21-12&Itemid=61&lang=ru |date=2016-03-04 }} * bizdin.kg/elib/jurnaldar/vik/2008_2/bektemirova.doc [[Категория:Нарын мамлекеттик университети]] [[Категория:Кыргыз тарыхчылары‎]] [[Категория:Кыргыз таануу]] [[Категория:Чыгыш таануу]] [[Категория:Кыргыз тарыхы]] [[Категория:Туулгандар 1961-жылы]] [[Категория:Түркологдор]] [[Категория:XX кылым]] [[Категория:XXI кылым]] [[Категория:Тарыхнаама]] [[Категория:Архив таануу]] [[Категория:Нарын облусу]] [[Категория:Кыргыз аялдары]] 5884326nv1rdfwzafv3rimzcv34i81y Валенса Лешек Михал 0 51066 662445 662435 2026-10-08T13:05:24Z Artelow 2286 662445 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Валенса Лех |расмий ысымы = {{lang-pl|Lech Wałęsa}} |сүрөтү = Lech Walesa 2014 upscaled.jpg |туурасы = 280px |өлкө = |желек = Flag of the President of Poland.svg |желек2 = Flag of Poland.svg |президент = |кызматы = Польша Республикасынын 2-президенти |иш баштоо убагы = 22-декабрь 1990 |иш аяктоо убагы = 22-декабрь 1995 |андан мурунку инсан = [[Ярузельский Войцех]] |андан кийинки инсан = [[Квасьневский Александр]] |желек_2 = |желек2_2 = Flag of Poland.svg |президент_2 = |кызматы_2 = "Тилектештик" көз карандысыз өзүн-өзү башкаруучу кесиптик бирлигинин төрагасы |иш баштоо убагы_2 = 17-сентябрь 1980 |иш аяктоо убагы_2 = 23-февраль 1991 |андан мурунку инсан_2 = ''кызмат орду негизделген'' |андан кийинки инсан_2 = [[Кшаклевский Мариан]] |туулган жылы = 29.9.1943 |туулган жери = [[Нацисттик Германия]], Данциг-Батыш Пруссия, Попово |каза болгон жылы = |каза болгон жери = |мүрзөсүнүн орду = |атасы = Болеслав Валенса (1908—1945) |апасы = Феликса Валенса (1916—1975) |жубайы = Данута Валенса |балдары = 4 уулу жана 4 кызы |партиясы = |билими = католицизм |кесиби = автомеханик |илимий даражасы = |илимий наамы = |дини = |кол тамгасы = Lech Walesa Signature.svg |сыйлыктары = |ишмердүүлүгү = |наамы = |өтөгөн жылы = |жарандыгы = |кызмат өтөгөн жайы = |башкаруусу = }} [[File:Strajk sierpniowy w Stoczni Gdańskiej im. Lenina 22.jpg|thumb|right|Wałęsa (1980)]] '''Валенса Лешек Михал''' - (Лех), (29. 9. 1943-жылы туулган, Куяв-Помор воеводствосу, Попово) польшалык саясий жана мамлекеттик ишмер. 1961-63жана 1965-67-жылы машиналарды эксплуатациялоо боюнча мамлекеттик борбордо электр-механик, 196365-жылы Польша Аскеринде аскер кызматчысы, 1967-жылдан Гданьскидеги кеме куруучу ишканада электрик болуп иштеген. 1976-жылы жумушчу толкундоолоруна катышкандыгы үчүн иштен айдалган. 1980-жылы кеме верфинде башталган толкундоо учурунда иш таштоо комитетин жетектеген. Ошол эле жылы уюшулган «Тилектештик» профсоюз уюмунун лидери катары өкмөт өкүлдөрү менен профсоюздардын укугун кеңейтүү боюнча сүйлөшүүлөргө катышкан. «Тилектештик» уюму Польшадагы таасирдүү уюмга айланган. 1981-жылы Польшада согуштук абал киргизилип, «Тилектештикке» тыюу салынган жана В. камакка алынган (1982-жылы бошотулган). 1990-95-жылы Польшанын президенти. 1998-жылдан Христиан демократтары партиясынын төрагасы. Нобель сыйлыгынынлауреаты (1983). [[Категория:Инсандар]] [[Категория:Польша]] == Колдонулган адабияттар == * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 2-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2007. 808 бет, илл. ISBN 978 9967-14-055 -4 {{Польшанын мамлекет башчылары}} qei12bjr9eb3ah8gdotw908qktgd049 Леонид Кучма 0 53499 662448 543707 2026-10-08T13:25:42Z Artelow 2286 662448 wikitext text/x-wiki [[Файл:Leonid Kuchma.jpg|thumb]] '''Кучма Леонид Данилович''' (9. 8. 1938-жылы туулган, Украина, Чернигов облусу, Новгород-Север району, Чайкино кыштагы) — Украина мамлекеттик жана саясий ишмери, Украина президенти (1994—2005); 1960-жылы Днепропетровск мамлекеттик университетин бүткөн. 1960—80-жылдары Днепропетровскидеги «Түштүк» конструкторлор бюросунда инженер, улук инженер, жетектөөчү конструктор, башкы конструктордун орун басары, парткомдун секретары, 1980— 82-жылдары «Түштүк машина жасоочу завод» өндүрүштүк бирикмесинде парткомдун секретары, 1982—86-жылдары башкы конструктордун 1-орун басары, 1986—92-жылдары «Түштүк машина жасоочу завод» өндүрүштүк бирикмесинде башкы директор, 1992—93-жылдары Украинанын премьер-министри, 1993—94-жылдары Украина өндүрүүчүлөр жана ишкерлер союзунун президенти болуп иштеген. Лениндик (1981), Украина мамлекеттик сыйлыгынын (1993) лауреаты. 1-даражадагы Ата мекенге сиңирген эмгеги үчүн» ордени менен сыйланган. [[Категория: Инсандар]] ==Колдонулган адабияттар== * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104 -9 {{Украинанын президенттери}} 1mr0it5uyhst6ic02429gat9u8tdrr3 Карл Густав Эмил Маннергейм 0 56819 662466 602243 2026-10-08T14:05:35Z Artelow 2286 662466 wikitext text/x-wiki [[Файл:Talvisoda marski-2.jpg|thumb|Маршал К.Г.Э.Маннергейм]] '''Карл Густав Эмил Маннергейм''' — (16-июнь 1867-жылы, [[Орусия империясы]], Улуу Финляндия княздыгы, Або-Бьёрнеборг губерниясы, азыркы Турку шаарына жакын, Вильняс кыштагы — 28-январь 1951-жылы Швейцария, Лозанна, сөөгү Хельсинкидеги Хиятание көрүстөнүнө коюлган) — барон, финн мамлекеттик жана аскер ишмери, маршал (1942). == Өмүр баян == 1889-жылы [[Санкт-Петербург|Санкт-Петербургдагы]] Николаевск кавалериялык окуу жайын бүтүргөн. 1917-жылга чейин орус армиясында кызмат өтөгөн. [[Биринчи дүйнөлүк согуш|Биринчи дүйнөлүк согушта]] командачысы; генерал-лейтенант (1917); 1918-жылы актар командачысы болуп, германиялык интервенттер менен бирге Финляндия революциясын (1918) баскан. 1918-жылдын декабрь айынан 1919-жылдын июль айына чейин [[Финляндия]] регенти, финн армиясынын башкы командачысы, 1922–1951-жылдары Финляндия Кызыл Крестинин төрагасы. 1931–1939-жылдары Мамлекеттик коргонуу кеңешинин төрагасы, 1939-жылдан финн аскеринин башкы коман­дачысы. 1939–1940-жылдары советтик-финн согушунда жана 1941–1944-жылдары [[Нацисттик Германия|фашисттик Германиянын]] союздашы катары финн армиясын жетектеген. 1944-жылы советтик өкмөт койгон шарттар боюнча Маннергейм агрессивдик Берлин пактысынан (1940) жана согуштан чыгууга мажбур болгон. 1944–1946-жылдары Финляндия [[Президент|президенти]] болуп иштеген. == Кыргыз таануу багыты == Маннергейм 1906-ж. июнь-июль айларында [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] Алай өрөөнүнө келип, [[Курманжан датка]] жана анын уулу Асанбек менен жолугуп, алай кыргыздары жөнундө маалымат топтоп жана аларды биринчи жолу фотосүрөткө тартып кеткен. == Сыйлыктары жана Наамдары == К.Маннергейм жалпысынан 123 орден жана медал менен сыйланган<ref>https://terijoki.spb.ru/history/templ.php?page=mannerg&lang=ru</ref>. <br>4-даражадагы Ыйык Георгий ордени менен сыйланган. Финляндиянын маршалы наамын алган. == Эс тутум == 1960-жылы Хельсинкинин борборуна Маннергеймдин эстелиги тургузулган. == Булактар == * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы|«Кыргызстан» улуттук энциклопедиясы]]: 5-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. илл. ISBN 978 9967-14-111 -7 * Mannerheim, Carl Gustaf Emil (1953). The Memoirs of Marshal Mannerheim. London: Cassell. OCLC 12424452. *Clements, Jonathan (2009). Mannerheim: President, Soldier, Spy. London: Haus Publishing. ISBN 978-1907822575. *1999: Petteri Koskikallio, Asko Lehmuskallio, and Harry Halén. C. G. Mannerheim in Central Asia 1906–1908. Helsinki: National Board of Antiquities. ISBN 951-616-048-4. == Тышкы шилтемелер == * http://horsethatleaps.com/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171229220623/http://horsethatleaps.com/ |date=2017-12-29 }} * https://web.archive.org/web/20120311020925/http://www.jewishquarterly.org/issuearchive/article8d14.html?articleid=194 * https://terijoki.spb.ru/history/templ.php?page=mannerg&lang=ru {{Финляндиянын президенттери}} [[Категория:Инсандар]] [[Категория:Европа]] [[Категория:Тарых]] [[Категория:Чыгыш таануу]] [[Категория:Орусия]] [[Категория:1867-жыл]] [[Категория:Кыргыз тарыхы]] [[Категория:1951-жыл]] [[Категория:XX кылым]] [[Категория:Саякатчылар]] i3zwcohtmty94crc56adiejlemard5z 662470 662466 2026-10-08T14:06:39Z Artelow 2286 662470 wikitext text/x-wiki [[Файл:Talvisoda marski-2.jpg|thumb|Маршал К.Г.Э.Маннергейм]] '''Карл Густав Эмил Маннергейм''' — (16-июнь 1867-жылы, [[Орусия империясы]], Улуу Финляндия княздыгы, Або-Бьёрнеборг губерниясы, азыркы Турку шаарына жакын, Вильняс кыштагы — 28-январь 1951-жылы Швейцария, Лозанна, сөөгү Хельсинкидеги Хиятание көрүстөнүнө коюлган) — барон, финн мамлекеттик жана аскер ишмери, маршал (1942). == Өмүр баяны == 1889-жылы [[Санкт-Петербург|Санкт-Петербургдагы]] Николаевск кавалериялык окуу жайын бүтүргөн. 1917-жылга чейин орус армиясында кызмат өтөгөн. [[Биринчи дүйнөлүк согуш|Биринчи дүйнөлүк согушта]] командачысы; генерал-лейтенант (1917); 1918-жылы актар командачысы болуп, германиялык интервенттер менен бирге Финляндия революциясын (1918) баскан. 1918-жылдын декабрь айынан 1919-жылдын июль айына чейин [[Финляндия]] регенти, финн армиясынын башкы командачысы, 1922–1951-жылдары Финляндия Кызыл Крестинин төрагасы. 1931–1939-жылдары Мамлекеттик коргонуу кеңешинин төрагасы, 1939-жылдан финн аскеринин башкы коман­дачысы. 1939–1940-жылдары советтик-финн согушунда жана 1941–1944-жылдары [[Нацисттик Германия|фашисттик Германиянын]] союздашы катары финн армиясын жетектеген. 1944-жылы советтик өкмөт койгон шарттар боюнча Маннергейм агрессивдик Берлин пактысынан (1940) жана согуштан чыгууга мажбур болгон. 1944–1946-жылдары Финляндия [[Президент|президенти]] болуп иштеген. == Кыргыз таануу багыты == Маннергейм 1906-ж. июнь-июль айларында [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] Алай өрөөнүнө келип, [[Курманжан датка]] жана анын уулу Асанбек менен жолугуп, алай кыргыздары жөнундө маалымат топтоп жана аларды биринчи жолу фотосүрөткө тартып кеткен. == Сыйлыктары жана Наамдары == К.Маннергейм жалпысынан 123 орден жана медал менен сыйланган<ref>https://terijoki.spb.ru/history/templ.php?page=mannerg&lang=ru</ref>. <br>4-даражадагы Ыйык Георгий ордени менен сыйланган. Финляндиянын маршалы наамын алган. == Эс тутум == 1960-жылы Хельсинкинин борборуна Маннергеймдин эстелиги тургузулган. == Колдонулган адабияттар == * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы|«Кыргызстан» улуттук энциклопедиясы]]: 5-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. илл. ISBN 978 9967-14-111 -7 * Mannerheim, Carl Gustaf Emil (1953). The Memoirs of Marshal Mannerheim. London: Cassell. OCLC 12424452. * Clements, Jonathan (2009). Mannerheim: President, Soldier, Spy. London: Haus Publishing. ISBN 978-1907822575. * 1999: Petteri Koskikallio, Asko Lehmuskallio, and Harry Halén. C. G. Mannerheim in Central Asia 1906–1908. Helsinki: National Board of Antiquities. ISBN 951-616-048-4. == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * http://horsethatleaps.com/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171229220623/http://horsethatleaps.com/ |date=2017-12-29 }} * https://web.archive.org/web/20120311020925/http://www.jewishquarterly.org/issuearchive/article8d14.html?articleid=194 * https://terijoki.spb.ru/history/templ.php?page=mannerg&lang=ru {{Финляндиянын президенттери}} [[Категория:Инсандар]] [[Категория:Европа]] [[Категория:Тарых]] [[Категория:Чыгыш таануу]] [[Категория:Орусия]] [[Категория:1867-жыл]] [[Категория:Кыргыз тарыхы]] [[Категория:1951-жыл]] [[Категория:XX кылым]] [[Категория:Саякатчылар]] no69542ipfbhqj3klezpbxsphd1d21l Пилсудский Юзеф 0 60162 662446 662432 2026-10-08T13:16:22Z Artelow 2286 662446 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Пилсудский Юзеф |расмий ысымы = {{lang-pl|Józef Piłsudski}} |сүрөтү = Jozef Pilsudski1.jpg |туурасы = 280px |өлкө = |желек = Flaga Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych.svg |желек2 = POL Wojska Lądowe.svg |президент = |кызматы = Польша Республикасынын Куралдуу күчтөрүнүн Башкы инспектору |иш баштоо убагы = 27-август 1926 |иш аяктоо убагы = 12-май 1935 |андан мурунку инсан = ''кызмат орду негизделген'' |андан кийинки инсан = [[Рыдз-Смиглы Эдвард]] |желек_2 = Flag of Poland (1927–1980).svg |желек2_2 = Coat of arms of Poland (1928–1939).svg |президент_2 = |кызматы_2 = Польша Республикасынын Аскер иштери боюнча министри |иш баштоо убагы_2 = 16-май 1926 |иш аяктоо убагы_2 = 12-май 1935 |андан мурунку инсан_2 = Юлиуш Тарнава-Мальчевский |андан кийинки инсан_2 = Тадеуш Каспжицкий |желек_3 = Flag of Poland (1927–1980).svg |желек2_3 = Coat of arms of Poland (1928–1939).svg |кызматы_3 = Польша Республикасынын Министрлер Кеңешинин Төрагасы |иш баштоо убагы_3 = 15-август 1930 |иш аяктоо убагы_3 = 4-декабрь 1930 |президент_3 = |премьер_3 = |заголовок1_3 = |текст1_3 = |андан мурунку инсан_3 = Казимир Бартель |андан кийинки инсан_3 = Казимир Бартель |желек_4 = Chorągiew Rzeczypospolitej (1919 - 1927).svg |желек2_4 = Coat of arms of Poland2 1919-1927.svg |кызматы_4 = Польша мамлекетинин башчысы |иш баштоо убагы_4 = 14-ноябрь 1918 |иш аяктоо убагы_4 = 9-декабрь 1922 |президент_4 = |андан мурунку инсан_4 = ''кызмат орду негизделген'' |андан кийинки инсан_4 = Габриэль Нарутович |туулган жылы = 5.12.1867 |туулган жери = Орусия империясы, Вилна губернатору, Свенцян уезди, Залавас |каза болгон жылы = 12.5.1935 |каза болгон жери = [[Польша]], [[Варшава]] |мүрзөсүнүн орду = Вавель собору |атасы = Юзеф Винцент Пётр Пилсудский |апасы = Мария Пилсудская |жубайы = Мария Коплевская-Юшкевич<br>Александра Щербинская |балдары = Ванда, Ядвига |партиясы = |билими = Харьков императордук университети |кесиби = |илимий даражасы = |илимий наамы = |дини = католицизм |кол тамгасы = Józef Piłsudski Signature.svg |сыйлыктары = |ишмердүүлүгү = |наамы = |өтөгөн жылы = |жарандыгы = |кызмат өтөгөн жайы = |башкаруусу = }} '''Пилсудский Юзеф''' (полякча Józef Klemens Piłsudski; 5. 12. 1867, Россия империясы, Вилен губерниясы, Свенцян уезди, Зулов айылы – 12. 5. 1935, Польша Республикасы, Варшава шаары) – саясий ишмер. Харьков университетинин медициналык факультетинде окуп, студенттердин толкундоолоруна катышкандыгы үчүн 1885-ж. университеттен чыгарылган. Александр Шнү өлтүрүү үчүн кол салууну даярдоого катышкан деген жалаа менен камалып, 1888– 92-жылдары сүргүндө жүргөн. 1892-ж. Польша социалисттик партиясына кошулган. 1904-ж. Орус-япон согушу башталгандан кийин япон чалгын кызматы менен тыгыз байланыш түзүп, орустардын тылын алсыздандыруу максатында Токиого барып келген. Поляк жана орус пролетариаттарынын биргелешкен күрөшүнө каршы чыгып, 1905–07-жылдары террористтик күрөш топторун түзгөн. 1906-ж. Польша социалисттик партиясынын улутчул революциялык фракциясынын түзүүчүлөрүнүн бири. Биринчи дүйнөлүк согуш мезгилинде [[Австрия-Венгрия падышалыгы|Австрия-Венгрия]] тарабында күрөшкөн поляк легионун жетектеген. 1916-ж. австрия-герман оккупанттары түзгөн «көз карандысыз полына мамлекетинин» «өкмөтүндө» аскер департаментинин начальниги болуп шайланган. 1917-ж. июлда оккупациялык бийлик менен тирешүүдөн улам камакка алынган. 1918-ж. ноябрь айында Германиядагы революциядан кийин бошотулуп, Варшавага келип, революциялык кыймылга каршы күрөшкө катышкан. 1918–22-жылдары «мамлекеттин начальниги» (диктатору) деген ат менен Польшаны башкарган. Революциялык кыймылды катуу жазалап, Польшаны СССРге каршы интервенцияга катыштырып, 1926-ж. аскердик төңкөрүш жасап, өмүрүнүн акырына чейин Польшанын диктатору болгон. 1926-жылдан аскер министри жана куралдуу күчтөрдүн генералдык инспектору, 1926–28-жылдары жана 1930-ж. премьер-министр. 1934-ж. поляк-герман келишимин түзгөн. [[Категория:Инсандар]] ==Колдонулган адабияттар== * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 6-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. 816 бет, илл. ISBN 978 9967-14-117 -9 {{Польшанын мамлекет башчылары}} i55ks9q1kc7ic9q1dkgk34r81ukqhsx Нурсултан Назарбаев 0 75999 662463 653507 2026-10-08T13:52:50Z Artelow 2286 662463 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Назарбаев Нурсултан Абыш уулу |сүрөтү =Встреча с Нурсултаном Назарбаевым (2025-05-29) 3 (cropped).jpg |кызматы = [[Казакстан|Казакстан Республикасынын]] 1-[[Казакстан Республикасынын президенти|Президенти]] |желек = Flag of the President of Kazakhstan.svg |желек2 = Emblem of Kazakhstan.svg |иш баштоо убагы = [[24-апрель]] [[1990|1990-жыл]] |иш аяктоо убагы = [[20-март]] [[2019|2019-жыл]] |андан мурунку инсан = Кызмат орун түзүлгөн |андан кийинки инсан = [[Касым-Жомарт Токаев]] (м.а.) | катар = 1 |премьер = | кызматы_2 = Казакстан КП БКнын биринчи секретары | желек_2 = Symbol-hammer-and-sickle.svg | иш баштоо убагы_2 = [[22-июнь]] [[1989|1989-жыл]] | иш аяктоо убагы_2 = [[28-август]] [[1991|1991-жыл]] | андан мурунку инсан_2 = Генадий Васильевич Колбин | андан кийинки инсан_2 = Кызмат орун жоюлган | кызматы_3 = [[Казак Советтик Социалисттик Республикасы|Казак ССР]]-инин Жогорку Советинин төрагасы | желек_3 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | катар_3 = | иш баштоо убагы_3 = [[22-февраль]] | иш аяктоо убагы_3 = [[24-апрель]] [[1990|1990-жыл]] | андан мурунку инсан_3 = Кийлыбай Усенович Медеубеков | андан кийинки инсан_3 = Ерик Магзумович Асанбаев | кызматы_4 = Казак ССРинин министрлер Советинин төрагасы | желек_4 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | катар_4 = | иш баштоо убагы_4 = [[22-март]] [[1984|1984-жыл]] | иш аяктоо убагы_4 = [[27-июль]] [[1989|1989-жыл]] | андан мурунку инсан_4 = Байкен Ашимович Ашимов | андан кийинки инсан_4 = Узакбай Караманович Караманов |жарандыгы = {{СССР желеги|20px}} [[ССРС]]→ {{Казакстан желеги|20px}} [[Казакстан]] |туулган жылы = [[6-июль]] [[1940|1940-жыл]] |туулган жери = Шамалган айылы, [[Алматы облусу|Алма-Ата облусу]], [[Казак ССР]], [[Советтик Социалисттик Республикалaр Союзу|ССРС]] |каза болгон жылы = |каза болгон жери = |мүрзөсүнүн орду = |атасы = Абыш Назарбаев (1903-1971) |апасы = Алжан Назарбаева (1910-1977) |жубайы = Сара Алпысовна Назарбаева (1941) |балдары = [[Дарига Назарбаева]]<br />[[Динара Кулибаева]]<br />[[Алия Назарбаева]] |партиясы = [[Советтер Союзунун Коммунисттик Партиясы|КПСС]] (1962—1991) <br />[[«Нур Отан» партиясы]] (1999-жылдан тарта) |билими = |илимий даражасы = |кесиби = |ишмердүүлүгү = |дини = атеизм / [[Дин-и илахи]] |сыйлыктары = |кол тамгасы = |сайты = http://www.akorda.kz/ |расмий ысымы={{lang-kk|Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев / Nūrsūltan Äbışūly Nazarbaev}}}} '''Назарбаев Нурсултан Абыш уулу''' ({{Lang-kk|Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев}}'';'' {{lang-ru|Нурсултан Абишевич Назарбаев}}; 6-июль 1940-ж., Шамалган, [[Алма Ата облусу|Алма-Ата облусу]], [[Казак Советтик Социалисттик Республикасы|Казак ССР]], [[Кеңештер Бирлиги|ССРС]]) — казакстандык мамлекеттик жана саясий ишмер, [[Казакстан|Казакстан Республикасынын]] туңгуч [[Казакстан Республикасынын президенти|президенти]]. == Өмүр баяны == Нурсултан Назарбаев 1940 жылы 6 июлда Алматы облусунун Карасай районуна караштуу Шамалган айылында Абыш жана Элжандын үйбүлөсүндө жарыкка келген. Ага ата-энеси Нурсултан деген ат коюшкан. ==Китептери== Н.Назарбаев бир катар илимий эмгектердин жана экономикалык өнүгүү масалелери менен коомдук-саясий темалар боюнча китептердин автору: *«Важнейшее условие интенсификации» (А., 1983), *«Стальной профиль Казахстана» (А., 1984), *«Экономика Казахстана: реальность и перспектива становления» (А., 1988), *«Без правых и левых» (М., 1991), «Стратегия развития Казахстана как суверенного государства» (А., 1992), *«Стратегия ресурсосбережения и переход к рынку» (М., 1992), *«Идейная консолидация общества как условие прогресса Казахстана» (А., 1993), *«Нарық және әлеуметтік-экон. даму» (А., 1994), *«Ғасырлар тоғысында» (А., 1996), *«Евразийский союз: идеи, практика, перспективы» (М., 1997), *«Тарих толқынында» (А., 1997), *«О времени, о судьбах, о себе...» (Лондон, 1997), *«Стратегия трансформации общества и возрождение евразийской цивилизации» (М., 2002), *«Бейбітшілік кіндігі» (А., 2002), *«Сындарлы он жыл» (А., 2002), *«В сердце Евразии» (А., 2005). == Булактар == {{Commons категория|Nursultan Nazarbayev}} * [http://www.mfa.kz Қазақстан Республикасының Сыртқы Істер Министрлігі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110929145154/http://www.mfa.kz/ |date=2011-09-29 }} * [http://www.akorda.kz/page.php?lang=3 Қазақстан Республикасы Президентінің ресми торабы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070418015528/http://www.akorda.kz/page.php?lang=3 |date=2007-04-18 }} * [http://www.nazarbayev.kz «Менің Президентім» атты жастар жобасы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190912171456/http://nazarbayev.kz/ |date=2019-09-12 }} * [http://www.youtube.com/watch?v=72ksvIhANbY Менің Президентім] {{Булактар}} {{Казакстандын президенттери}} [[Категория:Инсандар:Казакстан]] [[Категория:Казакстан]] [[Категория:КПСС]] [[Категория:Саясатчылар]] [[Категория:Мамлекет башчылары]] [[Категория:Президенттер]] [[Категория:Казакстандын президенттери]] hvzwqczitxi7b1gppjtsay0j7ypx0a3 Юхо Кусти Паасикиви 0 77950 662467 544651 2026-10-08T14:05:43Z Artelow 2286 662467 wikitext text/x-wiki [[Файл:Juho Kusti Paasikivi.jpg|thumb]] '''Юхо Кусти Паасикиви''' ({{Lang-fi|Juho Kusti Paasikivi}}; 27. 11. [[1870]], Тампере —14. 12. [[1956]], [[Хельсинки|Хель­синки]]) — [[Финляндия|Финляндиянын]] мамлекеттик ишмери. * Укук боюнча билим алган. * [[1903]]— 13-жылга [[1917]]—[[1918|18]]-ж. эски финн партиясынын жетекчи органдарында. * [[1907]]—[[1913|13]]-ж. финн сейминин депута­ты. * [[1903]]—[[1914|14]]-ж. мамл. казынанын, [[1914]]—[[1934|34]]-ж. Улуттук акционер банкынын директору. * 1918-ж. май — ноябрда премьер-министр. Совет-финн сүйлөшүүлөрүндө ([[1920]], 14-окт.) делегацияга жетекчилик кылган. * [[1934]]— [[1936|36]]-ж. Улуттук коалициялык партиянын төрагасы. * [[1936]]—[[1939|39]]-ж. [[Швеция|Швецияда]] элчи. [[1940]]-ж. апрелден [[1941]]-ж. майга чейин [[Финляндия|Финляндиянын]] [[СССР|СССРдеги]] элчиси. * [[1944]]-ж. ноябрь — [[1946]]-ж. мартта премьер-министр, [[1946]]—[[1956|56]]-ж. [[Финляндия|Фин­ляндия]] республикасынын президенти. * Паасикиыи [[1944]]—[[1956|56]]-ж. «Финляндия—СССР» дос­туп коомунун ардактуу төрагасы. * Паасикиыи [[Финляндия]] менен [[СССР]] ортосундагы достук мамилени өнүктүргөнү үчүн [[1954]]-ж. Ленин ордени менен сыйланган. == Колдонулган адабияттар == Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б. {{Финляндиянын президенттери}} [[Категория:Саясат]] [[Категория:Финляндия]] qyshjz5nrvq2ai0p5igtikmx8rz73nk Берут Болеслав 0 85344 662444 662433 2026-10-08T12:55:48Z Artelow 2286 662444 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Берут Болеслав |расмий ысымы = {{lang-pl|Bolesław Bierut}} |сүрөтү = PL Bolesław Bierut (1892-1956).jpg |туурасы = 280px |өлкө = |желек = POL PZPR logo.svg |желек2 = Polish United Workers' Party flag.svg |президент = |кызматы = ПБЖП 1-чи төрагасы |иш баштоо убагы = 22-декабрm 1948 |иш аяктоо убагы = 12-март 1956 |андан мурунку инсан = ''кызмат орду негизделген'' |андан кийинки инсан = Охаб Эдвард |желек_2 = Coat of arms of Poland (1955-1980).svg |желек2_2 = Flag of Poland (1928–1980).svg |президент_2 = |кызматы_2 = Польша Эл Республикасынын Министрлер Кеңешинин 2-төрагасы |иш баштоо убагы_2 = 20-ноябрь 1952 |иш аяктоо убагы_2 = 18-март 1954 |андан мурунку инсан_2 = [[Циранкевич Юзеф]] |андан кийинки инсан_2 = [[Циранкевич Юзеф]] |желек_3 = Flag of the President of Poland (1956–1990).svg |желек2_3 = Flag of Poland (1928–1980).svg |кызматы_3 = Польшанын 4-президенти |иш баштоо убагы_3 = 5-февраль 1947 |иш аяктоо убагы_3 = 22-июль 1952 |президент_3 = |премьер_3 = |заголовок1_3 = |текст1_3 = |андан мурунку инсан_3 = [[Рачкевич Владислав]] |андан кийинки инсан_3 = кызмат орду жоюлган |желек_4 = Coat of arms of Poland (1955-1980).svg |желек2_4 = Flag of Poland (1928–1980).svg |кызматы_4 = Аймактык элдик кеңештин төрагасы |иш баштоо убагы_4 = 31-декабрь 1944 |иш аяктоо убагы_4 = 4-февраль 1947 |президент_4 = |андан мурунку инсан_4 = ''кызмат орду негизделген'' |андан кийинки инсан_4 = ''кызмат орду жоюлган'' |желек_5 = Polish Workers' Party logo.svg |желек2_5 = Red flag.svg |кызматы_5 = Польша жумушчу партиясынын Борбордук комитетинин 5-төрагасы |иш баштоо убагы_5 = 3-сентябрь 1948 |иш аяктоо убагы_5 = 22-декабрь 1948 |президент_5 = |андан мурунку инсан_5 = [[Гомулка Владислав]] |андан кийинки инсан_5 = ''кызмат орду жоюлган'' |туулган жылы = 18.4.1892 |туулган жери = Орусия империясы, Люблин губернатору, Люблин округу, Рури Езуицки |каза болгон жылы = 12.3.1956 |каза болгон жери = СССР, ОФССР, Москва |мүрзөсүнүн орду = Повонзки аскердик көрүстөнү |атасы = |апасы = |жубайы = Малгожата Форнальская<br>Янина Гужиньская-Берут |балдары = Александра, Кристина, Ян |партиясы = |билими = Эл аралык Ленин мектеби |кесиби = |илимий даражасы = |илимий наамы = |дини = атеизм |кол тамгасы = Signature of Bolesław Bierut (1948-07-12).jpg |сыйлыктары = |ишмердүүлүгү = |наамы = |өтөгөн жылы = |жарандыгы = |кызмат өтөгөн жайы = |башкаруусу = }} '''Берут Болеслав''' (18. 4. 1892-12. 3. 1956) -полыпалык саясий жана [[Мамлекет|мамлекеттик]] ишмер. * 1912-жылдан революциялык кыймылга катышкан. * 1918-жылдан Польша компартиясынын (ПКП) мүчөсү. * [[1915]]-23-ж. Польшанын жумушчу кооперативдеринде, андан кийин ПКПкин жооптуу кызматтарында иштейт. Революциячыл иши үчүн куугунтукталып, камакка алынган. * Польшаны фашисттер басып алган жылдары Берут поляк элинин улуттук жана социалдык боштондукка чыгаруу күрөшүп: уюштурууга катышкан. * 1942-ж. пайда болгон Польшанын жумушчу партиясынын (ПЖП) жетекчи орга-нына кирген. * [[1944]]-ж. 1-январда Край-ова Рада Народованын председатели болуп шайланган. * [[1944]]-47-ж. Польша Республикасынын президенти жана Мамлекеттик советтин председатели, * [[1952]]-54-ж. Польша Эл Республикасынын Мин. Советтик председатели. * 1948-ж. сентябрдан ПЖП БКнын ген. секретары, * 1948-ж. декабрдан Польшанын бириккен жумушчу партиясынын (ПБЖП) БКнын Саясий бюросунун мүчөсү жана БКнын предай. [[1954]]-ж. марттан ПБЖПнин биринчи секретары. == Колдонулган адабияттар == Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор А. Табалдиев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1976. Том 1. А - Бюулук -608 б. {{Польшанын мамлекет башчылары}} [[Категория:Инсандар]] ox6etxzmu73f2lawv8loagfg8ur23em Вауса (Небраска) 0 92041 662484 593179 2026-10-08T22:26:01Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 662484 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |статусу = шаар |кыргызча аталышы = Вауса |расмий аталышы = {{lang-en|Wausa}} |баш ийгени = |өлкө = АКШ |герб = |желек = |гербдин сүрөттөлүшү = |желектин сүрөттөлүшү = |гербдин туурасы = |желектин туурасы = |lat_dir =N |lat_deg =42 |lat_min =29 |lat_sec =52 |lon_dir =W |lon_deg =97 |lon_min =32 |lon_sec =24 |CoordAddon = |өлкөнүн картасынын өлчөмү = |облус картасынын өлчөмү = |район картасынын өлчөмү = |облус түрү = Штат{{!}}Штаты |облусу = Небраска |таблицадагы облус = |район түрү = Округ{{!}}Округу |район = Нокс |таблицадагы район = Нокс (округ, Небраска){{!}}Нокс |коомдун түрү = |коом = |таблицадагы коом = |ички бөлүнүшү = |башчысынын түрү = Мэр{{!}}Мэри |башчысы = |негизделген күнү = |биринчи белгиленген = |мурунку аталышы = |статустун берилиши = |аймагы = 1.4 |бийиктиктин түрү = |ОЖ борборунун бийиктиги = |климаты = |расмий тили = |калкы = 634 |элди каттоо жылы = |жыштыгы = |агломерация = |улуттук курамы = |диний курамы = |этнохороним = |убакыт аралыгы = -6 |DST = -5 |телефон коду = |почта индекси = |почта индекстери = |автоунаа коду = |идентификатордун түрү = Federal Information Processing Standard{{!}}FIPS коду |цифралык идентификатор = 31-51735 |Commons түрмөгүндө = |сайты = |сайтынын тили = }} '''Вауса (Небраска)''' ({{lang-en|Wausa}}) — [[Небраска]] штатынын Нокс округуна караган [[АКШ]] шаары. Калкы — 634 киши. Болжолдуу аянты — 1.4 км². FIPS коду — 31-51735. == Тышкы шилтемелер == * [https://web.archive.org/web/20030923171907/http://www.city-data.com/ АКШ-нын бардык шаарларынын статистикалары жөнүндө] * [http://www.census.gov/ U.S. Census Bureau.] {{Небраска штаты}} [[Категория:Небраска штатынын шаарлары]] 7nqes5mzopgopfv39znsyanwie7euvb Касым-Жоомарт Токаев 0 119422 662464 653506 2026-10-08T13:52:58Z Artelow 2286 662464 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Касым-Жоомарт Кемел уулу Токоев |сүрөтү = Kassym-Jomart Tokayev (2022-06-17) (cropped).jpg |кызматы = [[Казакстан|Казакстан Республикасынын]] 2-[[Казакстан Республикасынын президенти|Президенти]] |желек = Flag of the President of Kazakhstan.svg |желек2 = Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg |иш баштоо убагы = [[20-март]] [[2019|2019-жылдан тарта]] |иш аяктоо убагы = |андан мурунку инсан = [[Нурсултан Назарбаев]] |андан кийинки инсан = |жарандыгы = {{СССР желеги|20px}} [[ССРС]]→ {{Казакстан желеги|20px}} [[Казакстан]] |туулган жылы = [[17-май]] [[1953|1953-жыл]] |туулган жери = [[Алма-Ата]], [[Казак ССР]], [[Советтик Социалисттик Республикалaр Союзу|ССРС]] |каза болгон жылы = |каза болгон жери = |мүрзөсүнүн орду = |атасы = Токаев Кемел (1923—1986) |апасы = Шабарбаева Турар (1931—2000) |жубайы = |балдары = |партиясы = партия жок |билими = |илимий даражасы = |кесиби = |ишмердүүлүгү = |дини = |сыйлыктары = |кол тамгасы =Tokayev signature.svg |сайты = {{URL|https://www.akorda.kz/en|akorda.kz}} |кызматы_2=Казакстан элинин ассамблеясынын төрагасы |иш баштоо убагы_2=[[28-март]] [[2021|2021-жылдан тарта]] |кызматы_3=Казакстандын Коопсуздук кеңешинин төрагасы |иш баштоо убагы_3=[[5-январь]] [[2022|2022-жылдан тарта]] |кызматы_4=Аманат партисынын төрагасы |кызматы_5=КМШ мамлекет башчылар кеңешинин төрагасы |кызматы_6=Казакстан Парламентинин Сенатынын төрагасы |кызматы_7=БУУнун башкы катчысынын орун басары|кызматы_8=Казакстан Парламентинин Сенатынын төрагасы |кызматы_9=Казакстан Республикасынын тышкы иштер министри |кызматы_10=Казакстан Республикасынын премьер-министри |желек_2=Emblem of Assembly of People of Kazakhstan.svg |желек2_2=Flag of Kazakhstan.svg |желек_3=Emblem of Assembly of People of Kazakhstan.svg |желек2_3=Flag of Kazakhstan.svg |желек_4=Logo of the Amanat political party.svg |желек2_4=Flag of Kazakhstan.svg |желек_5=Flag of the CIS.svg |желек2_5=Emblem of CIS.svg |желек_6=Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg |желек_7=Flag of the United Nations.svg |желек2_6=Flag of Kazakhstan.svg |желек2_7=UN emblem blue.svg |желек_8=Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg |желек2_8=Flag of Kazakhstan.svg |желек_9=Flag of Kazakhstan.svg |желек_10=Flag of Kazakhstan.svg |желек2_10=Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg |желек2_9=Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg |иш баштоо убагы_2=[[28-март]] [[2021|2021-жылдан тарта]] }} '''Касым-Жоомарт Кемел уулу Токоев''' ({{lang-kk|Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев}}, [[17-май]] [[1953]], [[Алмата|Алма-Ата]], [[Казак Советтик Социалисттик Республикасы|Казак ССР]]) — советтик жана казакстандык мамлекеттик ишмер жана дипломат, [[Казакстан|Казакстан Республикасынын]] экинчи [[Казакстан Республикасынын президенти|президенти]]. Токаев Казакстандын куралдуу күчтөрүнүн Башкы колбашчысы, Коопсуздук кеңешинин төрагасы жана 2021-жылдын апрелинен бери Казакстан элинин Ассамблеясынын төрагасы. {{Казакстандын президенттери}} {{КМШ өлкөлөрүнүн жетекчилери}} [[Категория:Инсандар:Казакстан]] [[Категория:Казакстан]] [[Категория:Мамлекет башчылары]] [[Категория:Саясатчылар]] [[Категория:Президенттер]] [[Категория:Казакстандын президенттери]] 2s2n6r4k8zhpbkmyj0uq6juc6wu22re Игорь Додон 0 121476 662452 597050 2026-10-08T13:37:17Z Artelow 2286 662452 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Игорь Додон |расмий ысымы = {{lang-mo|Igor Dodon}} |сүрөтү = | кызматы = [[Молдова|Молдованын]] [[Молдованын президенти|президенти]] | желек = Flag of the President of Moldova.svg | желек2 = Coat of arms of Moldova.svg | иш баштоо убагы = [[2016|2016-жылдын]] 26-декабрынан тарта | иш аяктоо убагы = | андан мурунку инсан =[[Николай Тимофти]] | андан кийинки инсан = |премьер =[[Павел Филип]]<br>[[Майя Санду]]<br>[[Ион Кику]] | кызматы_2 = Молдова Республикасынын парламент депутатты | желек_2 = | желек2_2 = Flag of Moldova.svg | иш баштоо убагы_2 = [[22-апрель]] [[2009]] | иш аяктоо убагы_2 = [[15-декабрь]] [[2016]] | андан кийинки инсан_2 = Ирина Миздренко | кызматы_3 = Молдова Республикасынын биринчи вице-премьер-министри | желек_3 = | желек2_3 = Flag of Moldova.svg | иш баштоо убагы_3 = 31-март 2008 | иш аяктоо убагы_3 = 11-сентябрь 2009 | президент_3 = [[Ислам Каримов]] | андан мурунку инсан_3 =[[Зинаида Гречаный]] | премьер_3 = [[Зинаида Гречаный]] | президент_3 = [[Владимир Воронин]]<br>[[Михай Гимпу]] <small>(м. а.)</small> | андан кийинки инсан_3 =[[Юрий Лянкэ]] |билими = |кесиби = |партиясы = |төрөлгөн датасы = 18.02.1975 |туулган жери = [[Садова (Молдова)|Садова]], [[Молдова Советтик Социалисттик Республикасы|Молдова ССРи]], [[СССР]] |каза болгон жылы = |каза болгон жери = |жубайы = Галина Додон |балдары = '''уулдары:''' Богдан, Влад, Николай |улуту = |дини = |атасы =Николай Додон |апасы =Галина Додон |сыйлыктары = |сайты = {{url|dodon.md}} |уикиказына = }} '''Игорь Додон''' ({{lang-mo|Igor Dodon}}; 18-февралда 1975-жылы туулган) — [[Молдова|Молдовалык]] саясатчысы, 2016-жылдын 23-декабрынан бери Молдованын Президенти . Буга чейин ал Молдова Республикасынын Социалисттер партиясынын жетекчиси болгон. 2006-жылдын сентябрынан 2009-жылдын сентябрына чейин Василе Тарлев жана Зинаида Греэанани өкмөттөрүндө соода жана экономика министри болуп иштеген жана 2009-жылдан 2016-жылга чейин Молдова парламентинин мүчөсү болгон. == Өмүр баяны == Игорь Додон 1975-жылы 18-февралда Молдова Советтик Социалисттик Республикасынын Кларанчи районундагы Садова айылында Николай (2012-жылы каза болгон <ref name="publika">{{Cite web|url=https://en.publika.md/great-joy-in-sadova-native-village-of-newly-elected-president-dodon_2630695.html|author=PUBLIKA.MD - AICI SUNT ȘTIRILE|title=Great joy in Sadova, native village of newly elected president Dodon &#124; PUBLIKA .MD - AICI SUNT ȘTIRILE|accessdate=24 September 2018|archivedate=2020-06-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200626213945/https://en.publika.md/great-joy-in-sadova-native-village-of-newly-elected-president-dodon_2630695.html}}</ref> ) жана Галина Додон төрөлгөн. === Изилдөөлөрү === Молдова мамлекеттик агрардык университетинин экономика факультетин бүтүргөн (1997), андан кийин Молдова Экономикалык изилдөөлөр академиясынын Башкаруу фактысы (1998). Андан кийин Эл аралык Менеджмент Институтунун экономика факультетинин юридикалык факультетин аяктаган. Ал Молдованын Экономикалык изилдөөлөр академиясынын Банктар жана биржалар бөлүмүндө экономика илимдеринин доктору илимий наамын алган. <ref>{{Cite web|url=http://dodon.md/ru/about/|title=Обо мне « Igor Dodon|publisher=Web.archive.org|date=2010-12-31|accessdate=3 July 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101231103125/http://dodon.md/ru/about/|archivedate=31 December 2010}}</ref> Негизги ишмердүүлүгүнө катар эле, 1997-2005-жылдары Игорь Додон педагогикалык ишмердүүлүк менен алектенген. <ref>{{Cite news|url=http://www.mediafax.ro/externe/biografie-igor-dodon-un-politician-prorus-care-se-declara-promotor-al-valorilor-traditionale-15955308|title=BIOGRAFIE: Igor Dodon, un politician prorus care se declară promotor al valorilor tradiţionale|accessdate=20 November 2016}}</ref> === Жеке жашоосу === Аялы жана үч баласы бар, алардын баары эркек балдар. Анын тун уулу Владислав (Влад) суу полосунун кумарлуу оюнчусу. <ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=http://ea.md/fiul-presedintelui-tarii-vladislav-dodon-tata-m-a-indrumat-sa-fac-polo-pe-apa/ |accessdate=2020-06-24 |archivedate=2020-06-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200625053254/http://ea.md/fiul-presedintelui-tarii-vladislav-dodon-tata-m-a-indrumat-sa-fac-polo-pe-apa/ }}</ref> Анын иниси Александр Игорь Чайканын ( Россиянын Башкы прокурору Юрий Чайканын уулу) калдыктар менен иштөөчү өнөр жай экологиялык операторунун тең шериги. <ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=https://en.crimerussia.com/oligarchs/brother-of-moldavia-s-president-becomes-igor-chaika-s-partner-at-dumping-business/ |access-date=2020-06-24 |archive-date=2019-11-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191120012905/https://en.crimerussia.com/oligarchs/brother-of-moldavia-s-president-becomes-igor-chaika-s-partner-at-dumping-business/ |dead-url=yes |accessdate=2020-06-24 |archivedate=2019-11-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191120012905/https://en.crimerussia.com/oligarchs/brother-of-moldavia-s-president-becomes-igor-chaika-s-partner-at-dumping-business/ }}</ref> 2018-жылдын 9-сентябрында Додон [[Кишинёв|Кишинев]] - Калярай унаа жолунда жол кырсыгына кабылган. <ref name="2018-09-09">[http://www.abc.net.au/news/2018-09-10/truckie-runs-moldovan-president-igor-dodon-off-the-road/10220836 Moldovan President Igor Dodon hurt after being run off road in crash with truck], [[Associated Press]]/ [[ABC News Online]], 2018-09-10</ref> Додон өзү жаракат албаса да, анын энеси жана орто уулу Николаэ оор жаракат алышкан. <ref>{{Cite news|title=Președintele Igor Dodon, implicat într-un grav accident de circulație. Imaginile cu MOMENTUL ACCIDENTULUI|first=PUBLIKA.MD - AICI SUNT|last=ȘTIRILE|url=https://www.publika.md/coloana-oficiala-a-presedintelui-igor-dodon-implicata-intr-un-grav-accident-de-circulatie-presedintele-transportat-la-spital-_3018221.html|work=PUBLIKA.MD - AICI SUNT ȘTIRILE|date=2018-09-09|accessdate=9 September 2018|language=ro-RO|archivedate=2018-09-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180909222217/https://www.publika.md/coloana-oficiala-a-presedintelui-igor-dodon-implicata-intr-un-grav-accident-de-circulatie-presedintele-transportat-la-spital-_3018221.html}}</ref> <ref>{{Cite news|title=Додон госпитализирован после ДТП|url=https://gordonua.com/news/worldnews/dodon-gospitalizirovan-posle-dtp-341687.html|accessdate=9 September 2018}}</ref> == Эскермелер == {{Эскертмелер}} == Шилтемелер == {{Молдованын президенттери}} {{КМШ өлкөлөрүнүн жетекчилери}} pp7xip3x8dmb5cbua8dms99hsnc3bg4 Арнольд Рүүтел 0 126319 662458 653545 2026-10-08T13:46:19Z Artelow 2286 662458 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер|ысымы=Арнольд Рүүтел|расмий ысымы={{lang-et|Arnold Rüütel}}|сүрөтү=Vabariigi President Arnold Rüütel.jpg|кызматы=[[Эстония|Эстониянын]] 2-чи [[Эстониянын Президенти|Президенти]]|кызматы_2=[[Эстониянын Жогорку Кеңешинин Төрагасы]]|кызматы_3=[[Эстон КСР Жогорку Кеңешинин Президиумунун Төрагасы]]|жубайы=Иңгрид Рүүтел|партиясы=Эстониянын консервативдик элдик партиясы|туулган жери=Лаймьяла, Сааремаа, [[Эстония]]|туулган жылы=1928-ж.|андан мурунку инсан_2=Энн-Арно Силлари|андан кийинки инсан_3=Жоюлган|андан мурунку инсан_3=Иван Кэбин|андан кийинки инсан_2=Жоюлган|андан кийинки инсан=Тоомас Хендрик Илвес|андан мурунку инсан=Леннарт Мери|кол тамгасы=Signature of Arnold Rüütel.png|билими=Эстониянын айыл чарба академиясы|иш баштоо убагы=[[8-октябрь]] [[2001]]|иш аяктоо убагы=[[9-октябрь]] [[2006]]|иш баштоо убагы_2=[[29-март]] [[1990]]|иш аяктоо убагы_2=[[6-октябрь]] [[1992]]|иш баштоо убагы_3=[[8-апрель]] [[1983]]|иш аяктоо убагы_3=[[28-март]] [[1990]]|туулган датасы={{birth date and age|1928|5|10|df=y}}|желек=Flag of the President of Estonia.svg|желек_2=Flag of Estonia.svg|желек2_2=Flag of Estonian SSR.svg|желек_3=Flag of Estonian SSR.svg|өтөгөн жылы=31-декабрь 2024|каза болгон жылы=31-декабрь 2024-ж.|каза болгон жери=[[Таллинн]], [[Эстония]]}} '''Арнольд Рүүтел''' ({{Lang-et|Arnold Rüütel}}; 10-май 1928-ж., Лаймьяла, [[Сааремаа Эзель|Сааремаа]], [[Эстония]] — {{ӨлгөнДата|31|12|2024}}, [[Таллинн]], [[Эстония]]) — кеңештик жана эстондук саясий жана мамлекеттик ишмер. Эстониянын Президенти (2001–2006), Эстон КСР Жогорку Кеңешинин Президиумунун Төрагасы (1983-1990), Эстония Жогорку Кеңешинин Төрагасы (1990-1992). Эстон КСРинен КСРБ Жогорку Кеңешинин 11-чакырылышынын (1984-1989) Улуттар кеңешинин депутаты.<ref>{{Cite web|url=http://www.knowbysight.info/1_SSSR/07797.asp|title=Список депутатов Верховного Совета СССР 11 созыва|accessdate=2013-08-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110926213742/http://www.knowbysight.info/1_SSSR/07797.asp|archivedate=2011-09-26|deadlink=yes}}</ref> == Балалыгы == Рүүтел Сааремаадагы Лаймьала приходунун Пахавалла айылында туулган. Анын ата-энеси Феодор Рүүтел (1900−1965) жана Яулиа Рүүтел (1905−1990) болгон.<ref>{{cite web|url=https://www.meiemaa.ee/index.php?content=artiklid&sub=1&artid=81812|title=Arnold Rüütel 90|first=Bruno|last=Pao|publisher=Meie Maa|date=May 10, 2018|access-date=February 2, 2020|language=et|accessdate=2022-02-08|archivedate=2021-05-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210514012747/https://www.meiemaa.ee/index.php?content=artiklid&sub=1&artid=81812}}</ref><ref>{{cite web|url=https://vp2001-2006.president.ee/en/president/facts.php|title=ARNOLD RÜÜTEL, President of the Republic of Estonia|publisher=The President of the Republic of Estonia|access-date=February 2, 2020|accessdate=2022-02-08|archivedate=2022-02-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220208155721/https://vp2001-2006.president.ee/en/president/facts.php}}</ref>1949-жылы Йянедадагы айыл чарба техникумун бүтүргөн. == Кеңеш бийлигинин жылдарында == [[Файл:Karl_XXII_istutatud_tamm_Vana-Antsa_pargis.jpg|thumb|Рүүтел биринчи катчысы Йоханнес Кябин жана башка партиянын мүчөлөрү менен Вана-Антсла манор комплексинде жана сейилбагында 1978-ж.]] Сааремаада баш агроном (1949-1950), андан кийин Тартудагы айыл чарбасын механизациялоо окууканада окутуучу (1955-1957) болуп иштеген. Ошол эки жумуштун ортосунда ал Кеңештик Армиянын катарында кызмат өтөдү. 1957-жылы Ветеринария жана мал чарба илим-изилдее институтунун тажрыйба чарбасынын директору, 1963-жылы Тарту референс совхозунун директору болуп дайындалып, бул кызматта 1969-жылга чейин калган. 1964-жылы Эстониянын айыл чарба академиясын бүтүргөн. 1969-1977-жылдары Рүүтел Эстониянын Айыл чарба академиясынын ректору болгон. 1983-жылдын 8-апрелинде Эстон КСР Жогорку Кеңешинин Президиумунун Төрагасы болуп дайындалган; ошентип ал КСРБ Жогорку Кеңешинин Төрагасынын 15 орун басарынын бири да болгон. 1990-жылы 29-мартта Эстония Республикасынын Жогорку Кеңешинин Төрагасы болуп шайланган. Ал 1991-жылдын 20-августунда Эстониянын эгемендүүлүгүн ырастоо учурунда кызмат кылган. Рүүтел 1992-жылдын 6-октябрына чейин кызматын уланткан. == Эгемендүүлүк Эстония == Рүүтел ошондой эле 1991-1992-жылдары Эстония Республикасынын жаңы Мыйзамтизмесинин долбоорун иштеп чыккан Мыйзамтизмелик Ассамблеянын мүчөсү болгон. Ал 1992-жылы биринчи президенттик шайлоого талапкер катары катышкан. Эл добуш берген биринчи турда Рүүтел 43% добуш алып, биринчи келген. Экинчи тур Риигикогуда болуп етту, анын мучелеру биринчи турдун эки башкы кандидаты учун добуш беришти; анда Рүүтел Ленарт Мериге утулуп калды. [[Файл:Arnold_Rüütel_Vasknarva_piirivalvekordonis.jpg|thumb|Рүүтел чек ара заставасында.]] 1991-жылы Рүүтел айыл чарба боюнча докторлук даражасын алган. Ал 1994-жылдан 2000-жылга чейин Эстониянын Элдик союзунун төрагасы болуп иштеген жана 1995-жылы Эстония мажлисинин Риигикогунун мүчөсү болуп шайланган, ал жерде 1997-жылга чейин төраганын орун басары болуп иштеген. 1996-жылдагы шайлоодо президенттикке ат салышкан. (бул жолу эч кандай элдик добушу жок кыйыр шайлоо) жана дагы бир жолу Мериге утулуп калды. == Президенттик мөөнөтү == [[Файл:Est_UN.jpg|thumb|Рүүтел [[Бириккен Улуттар Уюму|Бириккен Улуттардын Уюмунда]].]] Ал 2001-жылдын 21-сентябрында шайлоочулар коллегиясында президент болуп шайланып, акыркы турда Тоомас Савини 186га каршы 155ке каршы добуш менен жеңип алган. Рүүтел 2001-жылдын 8-октябрында Республиканын президенти болуп инаугурациясы болгон. Март Лаардын кабинети акыры ошол эле убакта кулаган. жыл. Рүүтел өзүнүн шайлоо алдындагы манифестинде анын негизги максаты Эстониянын тез экономикалык өзгөрүүлөрүнүн көптөгөн адамдарга тийгизген терс таасирин азайтуу жана коомдун ичинде көбүрөөк тилектештикке умтулуу болорун жарыялады. === Тышкы саясат === {| class="wikitable" |+ ! colspan="3" |Арнольд Рүүтелдин дипломатиялык сапарларынын тизмеси |- |Шаары жана өлкөсү |Датасы |Белгилер |- |{{flagicon|Poland}} [[Варшава]], [[Польша]] |6-ноябрь 2001-ж. |Иш сапары<ref>{{Cite web|url=https://vp2001-2006.president.ee/en/duties/visits.php?gid=15569|title=The President of the Republic of Estonia 2001-2006: Working visit to Republic of Poland 6.11.2001|accessdate=2022-02-08|archivedate=2022-02-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220208155723/https://vp2001-2006.president.ee/en/duties/visits.php?gid=15569}}</ref> |- |{{Flagicon|Finland}} [[Хельсинки]], [[Финляндия]] |20-21-ноябрь 2001-ж. |Расмий сапары<ref>{{Cite web|url=https://vp2001-2006.president.ee/en/duties/visits.php?gid=15573|title=The President of the Republic of Estonia 2001-2006: State Visit to the Republic of Finland 20.-21.11.2001|accessdate=2022-02-08|archivedate=2022-02-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220208155721/https://vp2001-2006.president.ee/en/duties/visits.php?gid=15573}}</ref> |- |{{flagicon|Russia}} [[Москва|Маскөө]], [[Орусия]] |21-январь 2005-ж. |Иш сапары<ref>{{Cite web|url=https://vp2001-2006.president.ee/en/duties/?gid=57940|title=The President of the Republic of Estonia 2001-2006: The President of the Republic met with Patriarch Alexy II|accessdate=2022-02-08|archivedate=2022-02-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220208155723/https://vp2001-2006.president.ee/en/duties/?gid=57940}}</ref> |} === 2006-жылы талапкер === Рүүтелдин кызмат мөөнөтү аяктаганы бир нече талаш-тартыштардын көлөкөсүндө калды. 2005-жылдын 24-февралында Эгемендүүлүк күнүндөгү аскердик парадда Рүүтел жоокерлерди «Жеңиш күнү» менен бир нече жолу куттуктаган (Эстониянын Жеңиш күнү 23-июнда), бул ошол кездеги 77 жаштагы президенттин психикалык саламаттыгы тууралуу кептерди жараткан.<ref>{{Cite web|url=http://www.epl.ee/artikkel/351231|title=REIN TAAGEPERA: Meil on õigus teada – Eesti Päevaleht Online<!--Bot-generated title-->|access-date=September 24, 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20070926220533/http://www.epl.ee/artikkel/351231|archive-date=September 26, 2007|url-status=dead}}</ref> 2006-жылдын январында Эстония телекөрсөтүүсү Рүүтелдин жашы жете элек неберелери президенттик сарайда кече уюштуруп, спирт ичимдиктерин ичкенин билдирген.<ref>Nikolai Adashkevich, [http://en.rian.ru/world/20060120/43093009.html "Estonia leader shocked by granddaughters' palace parties-paper"], RIA Novosti, January 20, 2006.</ref> Ошол эле жылдын аягында Eesti Ekspress гезити архивдик документтерди жарыялаган, анда Рүүтел Эстон ССРинин башкы кызматкери катары [[КГБ|МКК]] тарабынан окумуштуу Йоханнес Хинтти (кийинчерээк көрсөтмөлүү сотто түрмөгө кесилген) куугунтуктоого катышкан.<ref name="ekspress.ee">{{Cite web|url=http://www.ekspress.ee/viewdoc/488DE795A14D909EC22571D90041AA80|title=Eesti Ekspress / Rüütel käsutas KGB Desintegraatori kallale<!--Bot-generated title-->|access-date=September 8, 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927002256/http://www.ekspress.ee/viewdoc/488DE795A14D909EC22571D90041AA80|archive-date=September 27, 2007|url-status=dead|accessdate=2022-02-08|archivedate=2007-09-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927002256/http://www.ekspress.ee/viewdoc/488DE795A14D909EC22571D90041AA80}}</ref> Рүүтелдин өзү Хинтти коргоого аракет кылганын пикирдеген.<ref>[http://vp2001-2006.vpk.ee/en/duties/statements.php?gid=80789 The President of the Republic of Estonia 2001–2006: Statement of the President of the Republic of Estonia on September 5, 2006<!--Bot-generated title-->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927200448/http://vp2001-2006.vpk.ee/en/duties/statements.php?gid=80789|date=September 27, 2007}}</ref> Рүүтелдин мөөнөтү 2006-жылдын октябрь айында бүтүшү керек болгондуктан, ал 2006-жылдын 7-июнунда кайра шайланууга талапкер болоорун жарыялап, анын талапкерлиги боюнча божомолдорду токтотту.<ref>[http://www.delfi.ee/archive/article.php?id=13099491&categoryID=120&ndate=1149627600 DELFI: Rüütel kandideerib teiseks ametiajaks<!--Bot-generated title-->]</ref> Августтун аягында мажлис президентти шайлай алган жок. Эне Эргма менен Тоомас Хендрик Илвестин мажлисте шайланышына Рүүтелдин тарапкерлери тоскоол болуп, бюллетендерди чыгарышкан жок. Шайлоочулар коллегиясы 23-сентябрда президентке добуш берүү үчүн чогулушту. Акыркы сурамжылоолор (2006-жылдын сентябрь) Рүүтелди элдин колдоосу 31%дын тегерегинде экенин көрсөттү (Илвестин колдоосу 51%); Рүүтел кары-картаңдар жана орус тилдүү азчылык арасында популярдуу болгон.<ref>{{Cite web|url=http://www.epl.ee/artikkel/354152|title=Ilves suurendas oma edumaad Rüütli ees – Eesti Päevaleht Online<!--Bot-generated title-->|access-date=September 25, 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20070926220317/http://www.epl.ee/artikkel/354152|archive-date=September 26, 2007|url-status=dead}}</ref> Шайлоочулар коллегиясында Рүүтел Илвес үчүн 174 добушка каршы 162 добуш алды. Рүүтел жеңүүчүнү куттуктап, өз жардамын сунуштады. Демек, Рүүтелдин президенттик мөөнөтү мөөнөтү аяктаганда аяктап, Ильвес 2006-жылдын 9-октябрында кызматка киришкен. == Кийинки иш-чаралар == Рүүтел 2016-жылдагы Эстониядагы президенттик шайлоодо Эстониянын Консервативдик Элдик партиясынын өкүлү Март Хельмени колдоорун билдирди.<ref>{{cite web|url=http://www.delfi.ee/a/75702647|title=Arnold Rüütel toetab presidendiks Mart Helmet|website=Delfi|access-date=30 November 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ohtuleht.ee/760858/arnold-ruutel-peab-parimaks-presidendikandidaadiks-mart-helmet|title=Arnold Rüütel peab parimaks presidendikandidaadiks Mart Helmet|website=www.ohtuleht.ee|access-date=30 November 2017}}</ref> Кызматтан кеткенден бери ал мурдагы кесиптештери, анын ичинде Казакстандын президенти [[Нурсултан Назарбаев]]<ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=https://www.akorda.kz/ru/events/glava-gosudarstva-nursultan-nazarbaev-prinyal-eks-prezidenta-estonskoi-respubliki-arnolda-ryuitelya |accessdate=2022-02-08 |archivedate=2019-09-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190908054603/http://www.akorda.kz/ru/events/glava-gosudarstva-nursultan-nazarbaev-prinyal-eks-prezidenta-estonskoi-respubliki-arnolda-ryuitelya }}</ref> жана Молдованын президенти Петру Лучински<ref>{{Cite web|title=Former Estonian president sends message on support of Moldova's European aspirations|url=http://president.md/eng/presa/arnold-rtel-fost-presedinte-al-estoniei-in-perioada-2001-2006-a-transmis-un-mesaj-de-sustinere-a-aspiratiilor-europene-ale-republicii-moldova|access-date=2020-11-03|website=president.md|language=en|accessdate=2022-02-08|archivedate=2022-02-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220208155721/http://president.md/eng/presa/arnold-rtel-fost-presedinte-al-estoniei-in-perioada-2001-2006-a-transmis-un-mesaj-de-sustinere-a-aspiratiilor-europene-ale-republicii-moldova}}</ref> менен жолугушууларды улантты. Ал 2024-жылы 31-декабрда 96 жашында каза болгон<ref>{{Cite web|url=https://www.delfi.ee/artikkel/120340917/96-aastaselt-suri-president-arnold-ruutel|title=96-aastaselt suri president Arnold Rüütel|lang=et|website=Delfi|access-date=2024-12-31}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.err.ee/1609561162/suri-arnold-ruutel|title=Suri Arnold Rüütel|lang=et|website=ERR|date=2024-12-31|access-date=2024-12-31}}</ref>. Ал 11-январда Таллинндеги Мецакалмисту көрүстөнүнө (Токой көрүстөнү) коюлган. Эстония эли мурдагы президентке акыркы сапарга узатуу азасын 10-январда Кадриорг сарайында өткөрдү.<ref>{{cite web|title=С Арнольдом Рюйтелем все жители Эстонии смогут проститься в Кадриоргском дворце 10 января|url=https://rus.err.ee/1609566700/prowanie-s-arnoldom-rjujtelem-sostoitsja-v-kadriorgskom-dvorce-10-janvarja|website=ERR|date=2025-01-03|access-date=2025-01-03|lang=ru}}</ref> Эстония өкмөтү 11-январды улуттук аза күтүү күнү деп жарыялап, аза күтүү желектерин көтөрдү.<ref>{{cite web|title=Правительство объявило день похорон Арнольда Рюйтеля общегосударственным днем траура|url=https://rus.err.ee/1609570966/pravitelstvo-objavilo-den-pohoron-arnolda-rjujtelja-obwegosudarstvennym-dnem-traura|website=ERR|date=2025-01-09|access-date=2025-01-09|lang=ru}}</ref> == Сыйлыктар == * {{Flag|СССР}} [[Кеңештер Бирлиги]]: «Ардак Белгиси» ордени (1964) * {{Flag|СССР}} [[Кеңештер Бирлиги]]: Ленин ордени (1971) * {{Flag|СССР}} [[Кеңештер Бирлиги]]: Элдердин Достугу ордени (1981) * {{Flag|Эстония}} [[Эстония]]: Мары Юрдунын Крест ордени (2001)<ref>{{Cite web|url=https://www.president.ee/en/estonia/decorations/bearer/281/arnold-ruutel|title=Vabariigi President|website=www.president.ee|access-date=2019-08-17}}</ref> * {{Flag|Эстония}} [[Эстония]]: Мамлекеттик Герб ордени (2008)<ref>{{Cite web|url=https://www.president.ee/en/estonia/decorations/bearer/17616/arnold-ruutel|title=Vabariigi President|website=www.president.ee|access-date=2019-08-17}}</ref> * {{Flag|Финляндия}} [[Финляндия]]: Ак Роза ордени (2001) * {{Flag|Норвегия}} [[Норвегия]]: Ыйык Олаф ордени (2002)<ref>{{Cite web|url=http://www.kongehuset.no/tildelinger.html?tid=28028&sek=27995|title=Tildelinger av ordener og medaljer|website=www.kongehuset.no|language=no|access-date=2019-08-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200314021951/https://www.kongehuset.no/tildelinger.html?tid=28028&sek=27995|archivedate=2020-03-14|accessdate=2022-02-08}}</ref> * {{Flag|Польша}} [[Польша]]: Ак Бүркүт ордени<ref>{{Cite web|url=http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP20020200351|title=Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 12 marca 2002 r. o nadaniu orderu.|website=prawo.sejm.gov.pl|access-date=2019-08-17|accessdate=2022-02-08|archivedate=2020-05-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200530010550/http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP20020200351}}</ref> * {{Flag|Португалия}} [[Португалия]]: Генрих Деңизсүзүүчү ордени (2003)<ref name="Portugal">[http://www.ordens.presidencia.pt/?idc=154&list=1 Portuguese President's website]</ref> * {{Flag|Португалия}} [[Португалия]]: Сантьяго ордени<ref name="Portugal" /> * {{Flag|Люксембург}} [[Люксембург]]: Адольф Нассау ордени (2003) * {{Flag|Исландия}} [[Исландия]]: Шумкар ордени (2004) * {{Flag|Словакия}} [[Словакия]]: Экилүү Ак Крест ордени (2005)<ref>Slovak republic website, [http://www.slovak-republic.org/symbols/honours/ State honours] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160413004835/http://www.slovak-republic.org/symbols/honours/|date=April 13, 2016}} : 1st Class received in 2005 (click on "Holders of the Order of the 1st Class White Double Cross" to see the holders' table)</ref> * {{Flag|Италия}} [[Италия]]: Италия Республикасынын Эмгек сиңирген эмгеги үчүн ордени<ref>{{Cite web|url=https://www.quirinale.it/onorificenze/insigniti/137383|title=Le onorificenze della Repubblica Italiana|website=www.quirinale.it|access-date=2019-08-17}}</ref> * {{Flag|Латвия}} [[Латвия]]: Үч Жылдыздар ордени * {{Flag|Литва}} [[Литва]]: Улуу Витаутас ордени (2004)<ref>[http://www.lrp.lt/lt/prezidento_veikla/apdovanojimai/apdovanojimai_256/p40.html Lithuanian Presidency] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140419212238/http://www.lrp.lt/lt/prezidento_veikla/apdovanojimai/apdovanojimai_256/p40.html|date=April 19, 2014}}, Lithuanian Orders searching form</ref> * {{Flag|Филиппин}} [[Филиппин]]: Гузи Тынчтык сыйлыгы (2013)<ref>{{Cite web |title=President Arnold Rüütel got the Gusi Peace Prize in the Statesmanship category (delfi.ee - news in Estonian) |url=http://www.delfi.ee/news/paevauudised/eesti/president-arnold-ruutel-palvis-gusi-rahupreemia-riigimehelikkuse-kategoorias.d?id=67194420 |accessdate=2022-02-08 |archivedate=2013-12-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131202222534/http://www.delfi.ee/news/paevauudised/eesti/president-arnold-ruutel-palvis-gusi-rahupreemia-riigimehelikkuse-kategoorias.d?id=67194420 }}</ref> == Галереясы == <gallery> Файл:GW Bush in Riga 2005.jpg|Жорж Буш, Вайра Виче-Фрайберга, Арнольд Рүүтел жана Валдас Адамкус [[Рига]]да, 7-май, 2005-жыл. Файл:George W. Bush John Paul II funeral.jpg|Рюйтель Альберт II жана Бельгиянын ханышасы Паола, Даниянын ханзаадасы Хенрик, Бернадетт Ширак, Португалиянын президенти Хорхе Сампайо, АКШнын президенти Жорж Буш жана биринчи айым Лаура Буш жана Филиппиндин президенти Глория Макапагал Арройо менен акыркы сапарга [[Иоанн Павел II]]нин узатуу зыйнатында . Файл:Putin and Alexy II with Estonian President (2005-01-20).jpg|Арнольд Рүүтел, [[Владимир Путин]] жана Патриарх Алексий II менен 2005-жылдын январында. Файл:Arnold and Ingrid Rüütel - Laulupidu 2009.jpg|Арнольд Рүүтел жана анын жубайы Ингрид Рүүтел 2009-жылы Эстониянын XXV ыр фестивалында (Лаулупиду). Файл:Arnold Rüütel, poliitik ja põllumajandusteadlane, Eesti Vabariigi president 2013.jpg|2013-жылы Арнольд Рүүтелге арналган конференси </gallery> == Белгилер == {{Эстониянын президенттери}} [[Категория:Инсандар:Эстония]] [[Категория:Эстониянын президенттери]] [[Категория:Саясатчылар]] [[Категория:Мамлекет башчылары]] [[Категория:Президенттер]] [[Категория:Эстония]] 8oeoxi7u8x68axq04nnglk6w45hvelv 662459 662458 2026-10-08T13:46:41Z Artelow 2286 662459 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер|ысымы=Арнольд Рүүтел|расмий ысымы={{lang-et|Arnold Rüütel}}|сүрөтү=Vabariigi President Arnold Rüütel.jpg|кызматы=[[Эстония|Эстониянын]] 2-чи [[Эстониянын Президенти|Президенти]]|кызматы_2=[[Эстониянын Жогорку Кеңешинин Төрагасы]]|кызматы_3=[[Эстон КСР Жогорку Кеңешинин Президиумунун Төрагасы]]|жубайы=Иңгрид Рүүтел|партиясы=Эстониянын консервативдик элдик партиясы|туулган жери=Лаймьяла, Сааремаа, [[Эстония]]|туулган жылы=1928-ж.|андан мурунку инсан_2=Энн-Арно Силлари|андан кийинки инсан_3=Жоюлган|андан мурунку инсан_3=Иван Кэбин|андан кийинки инсан_2=Жоюлган|андан кийинки инсан=Тоомас Хендрик Илвес|андан мурунку инсан=Леннарт Мери|кол тамгасы=Signature of Arnold Rüütel.png|билими=Эстониянын айыл чарба академиясы|иш баштоо убагы=[[8-октябрь]] [[2001]]|иш аяктоо убагы=[[9-октябрь]] [[2006]]|иш баштоо убагы_2=[[29-март]] [[1990]]|иш аяктоо убагы_2=[[6-октябрь]] [[1992]]|иш баштоо убагы_3=[[8-апрель]] [[1983]]|иш аяктоо убагы_3=[[28-март]] [[1990]]|туулган датасы={{birth date and age|1928|5|10|df=y}}|желек=Flag of the President of Estonia.svg|желек_2=Flag of Estonia.svg|желек2_2=Flag of Estonian SSR.svg|желек_3=Flag of Estonian SSR.svg|өтөгөн жылы=31-декабрь 2024|каза болгон жылы=31-декабрь 2024-ж.|каза болгон жери=[[Таллинн]], [[Эстония]]}} '''Арнольд Рүүтел''' ({{Lang-et|Arnold Rüütel}}; 10-май 1928-ж., Лаймьяла, [[Сааремаа Эзель|Сааремаа]], [[Эстония]] — {{ӨлгөнДата|31|12|2024}}, [[Таллинн]], [[Эстония]]) — кеңештик жана эстондук саясий жана мамлекеттик ишмер. Эстониянын Президенти (2001–2006), Эстон КСР Жогорку Кеңешинин Президиумунун Төрагасы (1983-1990), Эстония Жогорку Кеңешинин Төрагасы (1990-1992). Эстон КСРинен КСРБ Жогорку Кеңешинин 11-чакырылышынын (1984-1989) Улуттар кеңешинин депутаты.<ref>{{Cite web|url=http://www.knowbysight.info/1_SSSR/07797.asp|title=Список депутатов Верховного Совета СССР 11 созыва|accessdate=2013-08-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110926213742/http://www.knowbysight.info/1_SSSR/07797.asp|archivedate=2011-09-26|deadlink=yes}}</ref> == Балалыгы == Рүүтел Сааремаадагы Лаймьала приходунун Пахавалла айылында туулган. Анын ата-энеси Феодор Рүүтел (1900−1965) жана Яулиа Рүүтел (1905−1990) болгон.<ref>{{cite web|url=https://www.meiemaa.ee/index.php?content=artiklid&sub=1&artid=81812|title=Arnold Rüütel 90|first=Bruno|last=Pao|publisher=Meie Maa|date=May 10, 2018|access-date=February 2, 2020|language=et|accessdate=2022-02-08|archivedate=2021-05-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210514012747/https://www.meiemaa.ee/index.php?content=artiklid&sub=1&artid=81812}}</ref><ref>{{cite web|url=https://vp2001-2006.president.ee/en/president/facts.php|title=ARNOLD RÜÜTEL, President of the Republic of Estonia|publisher=The President of the Republic of Estonia|access-date=February 2, 2020|accessdate=2022-02-08|archivedate=2022-02-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220208155721/https://vp2001-2006.president.ee/en/president/facts.php}}</ref>1949-жылы Йянедадагы айыл чарба техникумун бүтүргөн. == Кеңеш бийлигинин жылдарында == [[Файл:Karl_XXII_istutatud_tamm_Vana-Antsa_pargis.jpg|thumb|Рүүтел биринчи катчысы Йоханнес Кябин жана башка партиянын мүчөлөрү менен Вана-Антсла манор комплексинде жана сейилбагында 1978-ж.]] Сааремаада баш агроном (1949-1950), андан кийин Тартудагы айыл чарбасын механизациялоо окууканада окутуучу (1955-1957) болуп иштеген. Ошол эки жумуштун ортосунда ал Кеңештик Армиянын катарында кызмат өтөдү. 1957-жылы Ветеринария жана мал чарба илим-изилдее институтунун тажрыйба чарбасынын директору, 1963-жылы Тарту референс совхозунун директору болуп дайындалып, бул кызматта 1969-жылга чейин калган. 1964-жылы Эстониянын айыл чарба академиясын бүтүргөн. 1969-1977-жылдары Рүүтел Эстониянын Айыл чарба академиясынын ректору болгон. 1983-жылдын 8-апрелинде Эстон КСР Жогорку Кеңешинин Президиумунун Төрагасы болуп дайындалган; ошентип ал КСРБ Жогорку Кеңешинин Төрагасынын 15 орун басарынын бири да болгон. 1990-жылы 29-мартта Эстония Республикасынын Жогорку Кеңешинин Төрагасы болуп шайланган. Ал 1991-жылдын 20-августунда Эстониянын эгемендүүлүгүн ырастоо учурунда кызмат кылган. Рүүтел 1992-жылдын 6-октябрына чейин кызматын уланткан. == Эгемендүүлүк Эстония == Рүүтел ошондой эле 1991-1992-жылдары Эстония Республикасынын жаңы Мыйзамтизмесинин долбоорун иштеп чыккан Мыйзамтизмелик Ассамблеянын мүчөсү болгон. Ал 1992-жылы биринчи президенттик шайлоого талапкер катары катышкан. Эл добуш берген биринчи турда Рүүтел 43% добуш алып, биринчи келген. Экинчи тур Риигикогуда болуп етту, анын мучелеру биринчи турдун эки башкы кандидаты учун добуш беришти; анда Рүүтел Ленарт Мериге утулуп калды. [[Файл:Arnold_Rüütel_Vasknarva_piirivalvekordonis.jpg|thumb|Рүүтел чек ара заставасында.]] 1991-жылы Рүүтел айыл чарба боюнча докторлук даражасын алган. Ал 1994-жылдан 2000-жылга чейин Эстониянын Элдик союзунун төрагасы болуп иштеген жана 1995-жылы Эстония мажлисинин Риигикогунун мүчөсү болуп шайланган, ал жерде 1997-жылга чейин төраганын орун басары болуп иштеген. 1996-жылдагы шайлоодо президенттикке ат салышкан. (бул жолу эч кандай элдик добушу жок кыйыр шайлоо) жана дагы бир жолу Мериге утулуп калды. == Президенттик мөөнөтү == [[Файл:Est_UN.jpg|thumb|Рүүтел [[Бириккен Улуттар Уюму|Бириккен Улуттардын Уюмунда]].]] Ал 2001-жылдын 21-сентябрында шайлоочулар коллегиясында президент болуп шайланып, акыркы турда Тоомас Савини 186га каршы 155ке каршы добуш менен жеңип алган. Рүүтел 2001-жылдын 8-октябрында Республиканын президенти болуп инаугурациясы болгон. Март Лаардын кабинети акыры ошол эле убакта кулаган. жыл. Рүүтел өзүнүн шайлоо алдындагы манифестинде анын негизги максаты Эстониянын тез экономикалык өзгөрүүлөрүнүн көптөгөн адамдарга тийгизген терс таасирин азайтуу жана коомдун ичинде көбүрөөк тилектештикке умтулуу болорун жарыялады. === Тышкы саясат === {| class="wikitable" |+ ! colspan="3" |Арнольд Рүүтелдин дипломатиялык сапарларынын тизмеси |- |Шаары жана өлкөсү |Датасы |Белгилер |- |{{flagicon|Poland}} [[Варшава]], [[Польша]] |6-ноябрь 2001-ж. |Иш сапары<ref>{{Cite web|url=https://vp2001-2006.president.ee/en/duties/visits.php?gid=15569|title=The President of the Republic of Estonia 2001-2006: Working visit to Republic of Poland 6.11.2001|accessdate=2022-02-08|archivedate=2022-02-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220208155723/https://vp2001-2006.president.ee/en/duties/visits.php?gid=15569}}</ref> |- |{{Flagicon|Finland}} [[Хельсинки]], [[Финляндия]] |20-21-ноябрь 2001-ж. |Расмий сапары<ref>{{Cite web|url=https://vp2001-2006.president.ee/en/duties/visits.php?gid=15573|title=The President of the Republic of Estonia 2001-2006: State Visit to the Republic of Finland 20.-21.11.2001|accessdate=2022-02-08|archivedate=2022-02-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220208155721/https://vp2001-2006.president.ee/en/duties/visits.php?gid=15573}}</ref> |- |{{flagicon|Russia}} [[Москва|Маскөө]], [[Орусия]] |21-январь 2005-ж. |Иш сапары<ref>{{Cite web|url=https://vp2001-2006.president.ee/en/duties/?gid=57940|title=The President of the Republic of Estonia 2001-2006: The President of the Republic met with Patriarch Alexy II|accessdate=2022-02-08|archivedate=2022-02-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220208155723/https://vp2001-2006.president.ee/en/duties/?gid=57940}}</ref> |} === 2006-жылы талапкер === Рүүтелдин кызмат мөөнөтү аяктаганы бир нече талаш-тартыштардын көлөкөсүндө калды. 2005-жылдын 24-февралында Эгемендүүлүк күнүндөгү аскердик парадда Рүүтел жоокерлерди «Жеңиш күнү» менен бир нече жолу куттуктаган (Эстониянын Жеңиш күнү 23-июнда), бул ошол кездеги 77 жаштагы президенттин психикалык саламаттыгы тууралуу кептерди жараткан.<ref>{{Cite web|url=http://www.epl.ee/artikkel/351231|title=REIN TAAGEPERA: Meil on õigus teada – Eesti Päevaleht Online<!--Bot-generated title-->|access-date=September 24, 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20070926220533/http://www.epl.ee/artikkel/351231|archive-date=September 26, 2007|url-status=dead}}</ref> 2006-жылдын январында Эстония телекөрсөтүүсү Рүүтелдин жашы жете элек неберелери президенттик сарайда кече уюштуруп, спирт ичимдиктерин ичкенин билдирген.<ref>Nikolai Adashkevich, [http://en.rian.ru/world/20060120/43093009.html "Estonia leader shocked by granddaughters' palace parties-paper"], RIA Novosti, January 20, 2006.</ref> Ошол эле жылдын аягында Eesti Ekspress гезити архивдик документтерди жарыялаган, анда Рүүтел Эстон ССРинин башкы кызматкери катары [[КГБ|МКК]] тарабынан окумуштуу Йоханнес Хинтти (кийинчерээк көрсөтмөлүү сотто түрмөгө кесилген) куугунтуктоого катышкан.<ref name="ekspress.ee">{{Cite web|url=http://www.ekspress.ee/viewdoc/488DE795A14D909EC22571D90041AA80|title=Eesti Ekspress / Rüütel käsutas KGB Desintegraatori kallale<!--Bot-generated title-->|access-date=September 8, 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927002256/http://www.ekspress.ee/viewdoc/488DE795A14D909EC22571D90041AA80|archive-date=September 27, 2007|url-status=dead|accessdate=2022-02-08|archivedate=2007-09-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927002256/http://www.ekspress.ee/viewdoc/488DE795A14D909EC22571D90041AA80}}</ref> Рүүтелдин өзү Хинтти коргоого аракет кылганын пикирдеген.<ref>[http://vp2001-2006.vpk.ee/en/duties/statements.php?gid=80789 The President of the Republic of Estonia 2001–2006: Statement of the President of the Republic of Estonia on September 5, 2006<!--Bot-generated title-->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927200448/http://vp2001-2006.vpk.ee/en/duties/statements.php?gid=80789|date=September 27, 2007}}</ref> Рүүтелдин мөөнөтү 2006-жылдын октябрь айында бүтүшү керек болгондуктан, ал 2006-жылдын 7-июнунда кайра шайланууга талапкер болоорун жарыялап, анын талапкерлиги боюнча божомолдорду токтотту.<ref>[http://www.delfi.ee/archive/article.php?id=13099491&categoryID=120&ndate=1149627600 DELFI: Rüütel kandideerib teiseks ametiajaks<!--Bot-generated title-->]</ref> Августтун аягында мажлис президентти шайлай алган жок. Эне Эргма менен Тоомас Хендрик Илвестин мажлисте шайланышына Рүүтелдин тарапкерлери тоскоол болуп, бюллетендерди чыгарышкан жок. Шайлоочулар коллегиясы 23-сентябрда президентке добуш берүү үчүн чогулушту. Акыркы сурамжылоолор (2006-жылдын сентябрь) Рүүтелди элдин колдоосу 31%дын тегерегинде экенин көрсөттү (Илвестин колдоосу 51%); Рүүтел кары-картаңдар жана орус тилдүү азчылык арасында популярдуу болгон.<ref>{{Cite web|url=http://www.epl.ee/artikkel/354152|title=Ilves suurendas oma edumaad Rüütli ees – Eesti Päevaleht Online<!--Bot-generated title-->|access-date=September 25, 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20070926220317/http://www.epl.ee/artikkel/354152|archive-date=September 26, 2007|url-status=dead}}</ref> Шайлоочулар коллегиясында Рүүтел Илвес үчүн 174 добушка каршы 162 добуш алды. Рүүтел жеңүүчүнү куттуктап, өз жардамын сунуштады. Демек, Рүүтелдин президенттик мөөнөтү мөөнөтү аяктаганда аяктап, Ильвес 2006-жылдын 9-октябрында кызматка киришкен. == Кийинки иш-чаралар == Рүүтел 2016-жылдагы Эстониядагы президенттик шайлоодо Эстониянын Консервативдик Элдик партиясынын өкүлү Март Хельмени колдоорун билдирди.<ref>{{cite web|url=http://www.delfi.ee/a/75702647|title=Arnold Rüütel toetab presidendiks Mart Helmet|website=Delfi|access-date=30 November 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ohtuleht.ee/760858/arnold-ruutel-peab-parimaks-presidendikandidaadiks-mart-helmet|title=Arnold Rüütel peab parimaks presidendikandidaadiks Mart Helmet|website=www.ohtuleht.ee|access-date=30 November 2017}}</ref> Кызматтан кеткенден бери ал мурдагы кесиптештери, анын ичинде Казакстандын президенти [[Нурсултан Назарбаев]]<ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=https://www.akorda.kz/ru/events/glava-gosudarstva-nursultan-nazarbaev-prinyal-eks-prezidenta-estonskoi-respubliki-arnolda-ryuitelya |accessdate=2022-02-08 |archivedate=2019-09-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190908054603/http://www.akorda.kz/ru/events/glava-gosudarstva-nursultan-nazarbaev-prinyal-eks-prezidenta-estonskoi-respubliki-arnolda-ryuitelya }}</ref> жана Молдованын президенти Петру Лучински<ref>{{Cite web|title=Former Estonian president sends message on support of Moldova's European aspirations|url=http://president.md/eng/presa/arnold-rtel-fost-presedinte-al-estoniei-in-perioada-2001-2006-a-transmis-un-mesaj-de-sustinere-a-aspiratiilor-europene-ale-republicii-moldova|access-date=2020-11-03|website=president.md|language=en|accessdate=2022-02-08|archivedate=2022-02-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220208155721/http://president.md/eng/presa/arnold-rtel-fost-presedinte-al-estoniei-in-perioada-2001-2006-a-transmis-un-mesaj-de-sustinere-a-aspiratiilor-europene-ale-republicii-moldova}}</ref> менен жолугушууларды улантты. Ал 2024-жылы 31-декабрда 96 жашында каза болгон<ref>{{Cite web|url=https://www.delfi.ee/artikkel/120340917/96-aastaselt-suri-president-arnold-ruutel|title=96-aastaselt suri president Arnold Rüütel|lang=et|website=Delfi|access-date=2024-12-31}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.err.ee/1609561162/suri-arnold-ruutel|title=Suri Arnold Rüütel|lang=et|website=ERR|date=2024-12-31|access-date=2024-12-31}}</ref>. Ал 11-январда Таллинндеги Мецакалмисту көрүстөнүнө (Токой көрүстөнү) коюлган. Эстония эли мурдагы президентке акыркы сапарга узатуу азасын 10-январда Кадриорг сарайында өткөрдү.<ref>{{cite web|title=С Арнольдом Рюйтелем все жители Эстонии смогут проститься в Кадриоргском дворце 10 января|url=https://rus.err.ee/1609566700/prowanie-s-arnoldom-rjujtelem-sostoitsja-v-kadriorgskom-dvorce-10-janvarja|website=ERR|date=2025-01-03|access-date=2025-01-03|lang=ru}}</ref> Эстония өкмөтү 11-январды улуттук аза күтүү күнү деп жарыялап, аза күтүү желектерин көтөрдү.<ref>{{cite web|title=Правительство объявило день похорон Арнольда Рюйтеля общегосударственным днем траура|url=https://rus.err.ee/1609570966/pravitelstvo-objavilo-den-pohoron-arnolda-rjujtelja-obwegosudarstvennym-dnem-traura|website=ERR|date=2025-01-09|access-date=2025-01-09|lang=ru}}</ref> == Сыйлыктар == * {{Flag|СССР}} [[Кеңештер Бирлиги]]: «Ардак Белгиси» ордени (1964) * {{Flag|СССР}} [[Кеңештер Бирлиги]]: Ленин ордени (1971) * {{Flag|СССР}} [[Кеңештер Бирлиги]]: Элдердин Достугу ордени (1981) * {{Flag|Эстония}} [[Эстония]]: Мары Юрдунын Крест ордени (2001)<ref>{{Cite web|url=https://www.president.ee/en/estonia/decorations/bearer/281/arnold-ruutel|title=Vabariigi President|website=www.president.ee|access-date=2019-08-17}}</ref> * {{Flag|Эстония}} [[Эстония]]: Мамлекеттик Герб ордени (2008)<ref>{{Cite web|url=https://www.president.ee/en/estonia/decorations/bearer/17616/arnold-ruutel|title=Vabariigi President|website=www.president.ee|access-date=2019-08-17}}</ref> * {{Flag|Финляндия}} [[Финляндия]]: Ак Роза ордени (2001) * {{Flag|Норвегия}} [[Норвегия]]: Ыйык Олаф ордени (2002)<ref>{{Cite web|url=http://www.kongehuset.no/tildelinger.html?tid=28028&sek=27995|title=Tildelinger av ordener og medaljer|website=www.kongehuset.no|language=no|access-date=2019-08-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200314021951/https://www.kongehuset.no/tildelinger.html?tid=28028&sek=27995|archivedate=2020-03-14|accessdate=2022-02-08}}</ref> * {{Flag|Польша}} [[Польша]]: Ак Бүркүт ордени<ref>{{Cite web|url=http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP20020200351|title=Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 12 marca 2002 r. o nadaniu orderu.|website=prawo.sejm.gov.pl|access-date=2019-08-17|accessdate=2022-02-08|archivedate=2020-05-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200530010550/http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP20020200351}}</ref> * {{Flag|Португалия}} [[Португалия]]: Генрих Деңизсүзүүчү ордени (2003)<ref name="Portugal">[http://www.ordens.presidencia.pt/?idc=154&list=1 Portuguese President's website]</ref> * {{Flag|Португалия}} [[Португалия]]: Сантьяго ордени<ref name="Portugal" /> * {{Flag|Люксембург}} [[Люксембург]]: Адольф Нассау ордени (2003) * {{Flag|Исландия}} [[Исландия]]: Шумкар ордени (2004) * {{Flag|Словакия}} [[Словакия]]: Экилүү Ак Крест ордени (2005)<ref>Slovak republic website, [http://www.slovak-republic.org/symbols/honours/ State honours] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160413004835/http://www.slovak-republic.org/symbols/honours/|date=April 13, 2016}} : 1st Class received in 2005 (click on "Holders of the Order of the 1st Class White Double Cross" to see the holders' table)</ref> * {{Flag|Италия}} [[Италия]]: Италия Республикасынын Эмгек сиңирген эмгеги үчүн ордени<ref>{{Cite web|url=https://www.quirinale.it/onorificenze/insigniti/137383|title=Le onorificenze della Repubblica Italiana|website=www.quirinale.it|access-date=2019-08-17}}</ref> * {{Flag|Латвия}} [[Латвия]]: Үч Жылдыздар ордени * {{Flag|Литва}} [[Литва]]: Улуу Витаутас ордени (2004)<ref>[http://www.lrp.lt/lt/prezidento_veikla/apdovanojimai/apdovanojimai_256/p40.html Lithuanian Presidency] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140419212238/http://www.lrp.lt/lt/prezidento_veikla/apdovanojimai/apdovanojimai_256/p40.html|date=April 19, 2014}}, Lithuanian Orders searching form</ref> * {{Flag|Филиппин}} [[Филиппин]]: Гузи Тынчтык сыйлыгы (2013)<ref>{{Cite web |title=President Arnold Rüütel got the Gusi Peace Prize in the Statesmanship category (delfi.ee - news in Estonian) |url=http://www.delfi.ee/news/paevauudised/eesti/president-arnold-ruutel-palvis-gusi-rahupreemia-riigimehelikkuse-kategoorias.d?id=67194420 |accessdate=2022-02-08 |archivedate=2013-12-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131202222534/http://www.delfi.ee/news/paevauudised/eesti/president-arnold-ruutel-palvis-gusi-rahupreemia-riigimehelikkuse-kategoorias.d?id=67194420 }}</ref> == Галереясы == <gallery> Файл:GW Bush in Riga 2005.jpg|Жорж Буш, Вайра Виче-Фрайберга, Арнольд Рүүтел жана Валдас Адамкус [[Рига]]да, 7-май, 2005-жыл. Файл:George W. Bush John Paul II funeral.jpg|Рюйтель Альберт II жана Бельгиянын ханышасы Паола, Даниянын ханзаадасы Хенрик, Бернадетт Ширак, Португалиянын президенти Хорхе Сампайо, АКШнын президенти Жорж Буш жана биринчи айым Лаура Буш жана Филиппиндин президенти Глория Макапагал Арройо менен акыркы сапарга [[Иоанн Павел II]]нин узатуу зыйнатында . Файл:Putin and Alexy II with Estonian President (2005-01-20).jpg|Арнольд Рүүтел, [[Владимир Путин]] жана Патриарх Алексий II менен 2005-жылдын январында. Файл:Arnold and Ingrid Rüütel - Laulupidu 2009.jpg|Арнольд Рүүтел жана анын жубайы Ингрид Рүүтел 2009-жылы Эстониянын XXV ыр фестивалында (Лаулупиду). Файл:Arnold Rüütel, poliitik ja põllumajandusteadlane, Eesti Vabariigi president 2013.jpg|2013-жылы Арнольд Рүүтелге арналган конференси </gallery> == Булактар == {{Булактар|2}} {{Эстониянын президенттери}} [[Категория:Инсандар:Эстония]] [[Категория:Эстониянын президенттери]] [[Категория:Саясатчылар]] [[Категория:Мамлекет башчылары]] [[Категория:Президенттер]] [[Категория:Эстония]] o3z5cr9ml6a26ul7kkh0cgmomu765on Саули Ниинистө 0 126393 662468 472053 2026-10-08T14:05:52Z Artelow 2286 662468 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер|ысымы=Саули Ниинистө|расмий ысымы={{lang-fi|Sauli Niinistö}}|кызматы=12-чи [[Финляндиянын президенти]]|сүрөтү=Саули Ниинистё (52074997569).jpg|кол тамгасы=Sauli Niinistö signature.svg|иш баштоо убагы=1-март 2012-ж.|андан мурунку инсан=Тарья Халонен|туулган жери=Сало, Або-Бьөрн вилаяты, [[Финляндия]]|туулган жылы=}} '''Саули Вяйнямө (Вәйнәмө) Ниинистө''' ({{lang-fi|Sauli Väinämö Niinistö}}; 24-август 1948-ж., Сало, Або-Бьөрн вилаяты) — [[Финляндия|финн]] мамлекеттик ишмери, [[саясатчы]], [[Юрист|юристи]], 2012-жылдын 1-мартынан бери Финляндиянын азыркы президенти. 2018-жылдын январында ал экинчи мөөнөткө шайланган.<ref>[http://yle.fi/novosti/obzor_pressy/article3289971.html Обзор прессы 27.02.2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130305051225/http://yle.fi/novosti/obzor_pressy/article3289971.html |date=2013-03-05 }} // Сайт телерадиокомпании ''[[YLE|Yleisradio Oy]]''. ''Novosti po-russki''. — 27 февраля 2012.{{V|28|2|2012}}</ref><ref name="YLE20120103" /> 1987-жылдан 2003-жылга чейин жана 2007-жылдан 2011-жылга чейин ал оңчул борборчул Улуттук коалиция партиясынан Финляндия парламентинин (Эдускунта) депутаты болгон; 2007-2011-жылдары - Финляндия мажлисинин спикери (2011-жылдын чын курандыгы шайлоого чейин). Финляндиянын президенти болуп шайланганга чейин Финляндиянын футбол ассоциациясын жетектеген. 2013-жылы 65 жылдык мааракесине карата ага Йүвяскүля (Йүвәскүлә) университетинин ардактуу доктору наамы ыйгарылган<ref>{{YLE-N|6792885|Президенту Ниинистё в честь день рождения вручена степень почетного доктора|24|8|2013|25|8|2013}}</ref>. == Белгилер == {{Финляндиянын президенттери}} 143awaxuy7df75one0cc0jdqjczj6d1 662469 662468 2026-10-08T14:06:04Z Artelow 2286 662469 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер|ысымы=Саули Ниинистө|расмий ысымы={{lang-fi|Sauli Niinistö}}|кызматы=12-чи [[Финляндиянын президенти]]|сүрөтү=Саули Ниинистё (52074997569).jpg|кол тамгасы=Sauli Niinistö signature.svg|иш баштоо убагы=1-март 2012-ж.|андан мурунку инсан=Тарья Халонен|туулган жери=Сало, Або-Бьөрн вилаяты, [[Финляндия]]|туулган жылы=}} '''Саули Вяйнямө (Вәйнәмө) Ниинистө''' ({{lang-fi|Sauli Väinämö Niinistö}}; 24-август 1948-ж., Сало, Або-Бьөрн вилаяты) — [[Финляндия|финн]] мамлекеттик ишмери, [[саясатчы]], [[Юрист|юристи]], 2012-жылдын 1-мартынан бери Финляндиянын азыркы президенти. 2018-жылдын январында ал экинчи мөөнөткө шайланган.<ref>[http://yle.fi/novosti/obzor_pressy/article3289971.html Обзор прессы 27.02.2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130305051225/http://yle.fi/novosti/obzor_pressy/article3289971.html |date=2013-03-05 }} // Сайт телерадиокомпании ''[[YLE|Yleisradio Oy]]''. ''Novosti po-russki''. — 27 февраля 2012.{{V|28|2|2012}}</ref><ref name="YLE20120103" /> 1987-жылдан 2003-жылга чейин жана 2007-жылдан 2011-жылга чейин ал оңчул борборчул Улуттук коалиция партиясынан Финляндия парламентинин (Эдускунта) депутаты болгон; 2007-2011-жылдары - Финляндия мажлисинин спикери (2011-жылдын чын курандыгы шайлоого чейин). Финляндиянын президенти болуп шайланганга чейин Финляндиянын футбол ассоциациясын жетектеген. 2013-жылы 65 жылдык мааракесине карата ага Йүвяскүля (Йүвәскүлә) университетинин ардактуу доктору наамы ыйгарылган<ref>{{YLE-N|6792885|Президенту Ниинистё в честь день рождения вручена степень почетного доктора|24|8|2013|25|8|2013}}</ref>. == Булактар == {{Булактар|2}} {{Финляндиянын президенттери}} e5iuwyqv9w9bvjb9efxyyvf1ni7w9c1 Haikyuu!! 0 129425 662483 649671 2026-10-08T21:22:58Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 662483 wikitext text/x-wiki {{Телесериал|ТүпнускаАталышы=ハイキュー!!|сүрөт=[[Файл:Haikyuu!! Logo.png|300px|Haikyuu!!_логотиби]]|жанр=[[Спорт]] [[Комедиялуулук]]|автор=Харуичи Фурудатэ|мамлекет={{Жапония|}}|Тил=[[Жапон тили|Жапон]] [[Англис тили|англис]] [[Орус тили|орус]] [[Кыргыз тили|кыргыз]]|студия=Shueisha|созулушу=25 мүнөт}}  '''Haikyuu!!''' (''ハイキュー!! Haikyū!!, 排球 "волейбол"'' канжысынан) — Харуичи Фурудате жазган жана иллюстрациялаган жапон манга сериясы. Ал Shueisha's shōnen [[манга]] журналында Weekly Shōnen Jump 2012-жылдын февралынан 2020-жылдын июлуна чейин серияланган, анын бөлүмдөрү 45 танкобон томуна чогултулган. Окуя кичинекей болгонуна карабай мыкты волейболчу болууну чечкен Шойо Хината тууралуу баяндайт. Манга да, аниме да оң жоопторду алышты. 2016-жылы, ''Haikyu!!'' ''Шонен'' категориясы үчүн 61- Шогакукан манга сыйлыгын жеңип алды. 2022-жылдын август айына карата манга 55 миллиондон ашык нускага ээ болуп, эң көп сатылган манга серияларынын бирине айланды. == Сюжет == Кенже мектеп окуучусу Шойо Хината Карасуно орто мектебинин Улуттук мелдеште ойноп жатканын сыналгыдан көргөндөн кийин волейболго берилип кетет. Бою кыска болгон Хината [[Волейбол|Карасунонун]] кыска, бирок таланттуу канаты болгон комментаторлор "Кичинекей дөө" лакап аты бар оюнчудан шыктанган. Тажрыйбасыз болсо да, Хината атлетик жана таасирдүү тик секирүү бар. Ал өзүнүн мектебинин волейбол клубуна кошулуп, анын жалгыз мүчөсү экенин таап, кийинки эки жыл бою башка студенттерди машыгууга жардам берүүгө көндүрүүгө аргасыз кылат. Кичүү курстун үчүнчү жана акыркы курсунда Хинатанын айрым достору ал турнирге катышуу үчүн клубга кошулууга макул болушат. Анын биринчи расмий оюнунда алар турнирде жеңишке жетишкен командадан жеңилүү ызасын тартышты – анын ичинде үчүнчү курста окуган Тобио Кагеяма [[Волейбол|,]] өзүнүн чеберчилиги жана ырайымсыз оюн стили үчүн «Соттун падышасы» деген лакап атка ээ болгон вундеркинд сетер. Экөөнүн ортосунда кыска атаандаштык пайда болуп, оюндан кийин Хината орто мектепте Кагеяманы жеңүүгө ант берет. Хината окуйт жана "Кичинекей гигант" ойногон ошол эле Карасуно орто мектебине кабыл алынат, бирок Кагеяманын дагы Карасуного барууну тандап алганын көрүп таң калат. <ref>[https://www.viz.com/shonenjump/haikyu-chapter-1/chapter/4118 Haikyu!]</ref> Карасуно Кичинекей Гиганттын доорунан кийин кубаттуу мектеп катары репутациясын жоготкондугу аныкталды, аны башка жергиликтүү командалар көбүнчө "Канатсыз Каргалар" деп аташат. <ref>[https://www.viz.com/shonenjump/haikyu-chapter-2/chapter/4119 Haikyu!]</ref> Бирок, Кагеяманын гениалдуу орнотуу көндүмдөрүн Хинатанын укмуштуудай спорттук чеберчилиги менен айкалыштыруу менен, дуэт волейбол боюнча жаңы тактиканы жаратып, күтүлбөгөн, бирок күчтүү сетер-спикер өнөктөштүгүн өнүктүрүшөт. Жолдо Хината менен Кагеяма бири-бирин толук мүмкүнчүлүктөрүн ачууга түртүшөт жана Хината өзүнүн биринчи чыныгы командасы менен мамилесин өрчүтөт, ошентип Карасунонун репутациясын калыбына келтирип, аны Улуттук лигага алуу үчүн сатып алуу сапары башталат. Хината да, Кагеяма да профессионал волейболчу болууну каалашат жана орто мектепти аяктагандан кийин бири-бирине эмнеси болсо да, кайра бир кортто ойнойбуз деп убада беришет. Алардын бири-бирине жана волейбол спортуна өмүрүн арнаган кереметтүү байланышы бар. == Кабыл алуу == === Манга === ''Haikyuu!!'' 2016-жылы <nowiki><i id="mwAQI">shōnen</i></nowiki> категориясы үчүн 61- Шогакукан манга сыйлыгын алган. <ref>{{Cite web|title=Haikyu!!, My Love Story!!, Sunny Win Shogakukan Manga Awards|url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2016-01-21/haikyu-my-love-story-sunny-win-shogakukan-manga-awards/.97818}}</ref> Кошумчалай кетсек, сериал Honya Clubтын ''Zenkoku Shoten'in ga Eranda Osusume Comic 2013'' рейтингинде сунушталган жалпы он беш комикстин ичинен 4-орунду ээлеген. <ref name="top15">{{Cite web|url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-02-04/japanese-bookstores-recommend-15-top-manga-of-2013|title=Japanese Bookstores Recommend 15 Top Manga of 2013}}</ref> <ref name="honya">{{Cite web|url=http://www.honyaclub.com/shop/pages/osusume.aspx|title=Honya Club's ''Zenkoku Shoten'in ga Eranda Osusume Comic 2013'' ranking}}</ref> Asahi телеканалында Manga Sōsenkyo 2021 сурамжылоосунда 150 000 адам өздөрүнүн эң мыкты 100 манга сериясы ''Haikyuu'' добуш берген. №8 орунда. <ref>{{Cite web|url=https://www.animatetimes.com/news/details.php?id=1609599746}}</ref> 2016-жылдын декабрь айына карата сериал 20 миллиондон ашык нускага ээ болгон. <ref>{{Cite web|last=Komatsu|first=Mikikazu|title="Haikyu!!" Latest 24th Volume Becomes Top-Selling Manga of the Week|url=https://www.crunchyroll.com/anime-news/2016/12/09-1/haikyu-latest-24th-volume-becomes-top-selling-manga-of-the-week|date=December 9, 2016}}</ref> 2018-жылдын январь айына карата манга 28 миллиондон ашуун нускада жүгүртүүгө чыккан. <ref name="28million">{{Cite web|title=Haikyu!! Manga Has 28 Million Copies in circulation|url=https://www.animenewsnetwork.com/daily-briefs/2018-01-26/haikyu-manga-has-28-million-copies-in-print/.126973|date=January 26, 2018}}</ref> 2018-жылдын декабрь айына карата манга 33 миллиондон ашык нускага ээ болгон. <ref>{{Cite web|last=Hodgkins|first=Crystalyn|title=Roundup of Newly Revealed Print Counts for Manga, Light Novel Series - November 2018|url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2018-12-02/roundup-of-newly-revealed-print-counts-for-manga-light-novel-series-november-2018/.139661|date=December 2, 2018}}</ref> 2019-жылдын декабрь айына карата манга 35 миллиондон ашуун нускада жүгүртүүгө чыккан. <ref>{{Cite web|url=https://www.excite.co.jp/news/article/Lisani_0000234745/|date=December 22, 2019}}</ref> 2020-жылдын май айына карата манга жүгүртүүдө 38 миллиондон ашык нускага ээ болгон. 2020-жылдын август айына карата манга 40 миллиондон ашык нускада жүгүртүүдө болгон. <ref>{{Cite web|url=https://twitter.com/haikyu_com/status/1289521513016614912|date=August 1, 2020}}</ref> 2020-жылдын ноябрына карата манга 50 миллиондон ашуун нускада жүгүртүүдө болгон. <ref>{{Cite web|url=https://natalie.mu/comic/news/403124|date=November 2, 2020|title=архив көчүрмөсү|accessdate=2022-12-18|archivedate=2021-01-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210125154218/https://natalie.mu/comic/news/403124}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Pineda|first=Rafael Antonio|title=Haikyu!! Manga to Top 50 Million Copies in Circulation|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-11-02/haikyu-manga-to-top-50-million-copies-in-circulation/.165843|date=November 2, 2020}}</ref> 2022-жылдын август айына карата манга 55 миллиондон ашык нускага ээ болгон. <ref>{{Cite web|url=https://www.oricon.co.jp/news/2245728/full/|date=August 13, 2022}}</ref> Японияда сериал 2015-жылы эң көп сатылган мангалардын 6-чы, <ref>{{Cite web|url=https://www.oricon.co.jp/special/48458/7/|title=2015年 年間本ランキング『純文学の世界に『火花』ビッグウェーブ!出版界に差し込んだ大きな光』 7ページ目|language=ja|date=November 30, 2015}}</ref> жана 2019-жылы 8-эң мыкты манга болгон <ref>{{Cite web|title=Top-Selling Manga in Japan by Series: 2019|url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2019-11-27/top-selling-manga-in-japan-by-series-2019/.153758|date=November 27, 2019}}</ref> . ''Haikyuu!!'' 7 212 099 нуска менен 2020-жылы эң көп сатылган 4-манга сериясы болгон. <ref>{{Cite web|title=Top-Selling Manga in Japan by Series: 2020|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-11-29/top-selling-manga-in-japan-by-series-2020/.166841|date=November 29, 2020}}</ref> Биринчи том 2012-жылдын 4-июнунан 10-июнуна чейин Тохан чарттарында 22-орунду ээлеген <ref name="june">{{Cite web|url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2012-06-13/japanese-comic-ranking-june-4-10|title=Japanese Comic Ranking, June 4–10|date=June 13, 2012}}</ref> . Экинчи том 2012-жылдын 6-августунан 12-августуна чейин <ref name="august">{{Cite web|url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2012-08-15/japanese-comic-ranking-august-6-12|title=Japanese Comic Ranking, August 6–12|date=August 15, 2012}}</ref> диаграммаларда 18-орунда, үчүнчү том 2012-жылдын 8-14-октябрында 18-орунда болгон <ref name="october">{{Cite web|url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2012-10-18/japanese-comic-ranking-october-8-14|title=Japanese Comic Ranking, October 8–14|date=October 18, 2012}}</ref> . 2016-жылдын декабрь айында 24-том алгачкы үч күнүндө 282 363 нуска менен сатылып, Oricon'дун жумалык сатуулардын эң мыкты 10 таблицасынын сап башында турган. <ref>{{Cite web|title="Haikyu!!" Latest 24th Volume Becomes Top-Selling Manga of the Week|url=https://www.crunchyroll.com/anime-news/2016/12/09-1/haikyu-latest-24th-volume-becomes-top-selling-manga-of-the-week}}</ref> 2020-жылдын 11-май жана 17-май жумасында ''Haikyuu!!''бир жумада 473 858 нускада сатылган жана ''Demon Slayer: Kimetsu no Yaiba дан ылдыйда'' гана турган Oricon's Top 10 Weekly Chartде эң көп сатылган 2-манга болгон. <ref>{{Cite web|url=https://www.oricon.co.jp/rank/obc/w/2020-05-25/|language=ja|date=May 25, 2020}}</ref> ''Комикс Биндин'' өкүлү Лерой Дурессо окуяны спорттук күрөштөн тышкары жеке жана психикалык күрөштөрдү терең изилдегени үчүн мактап, волейболдон тышкары каармандардын драмасына жана команданын динамикасына өзгөчө көңүл бургандыгын белгиледи. <ref>{{Cite web|last=Douresseaux|first=Leeroy|title=Haikyu!! Volume 3 Manga Review|url=http://www.comicbookbin.com/haikyu003.html}}</ref> === Аниме === 2019-жылы ноябрда ''Polygon'' ''Haikyu!!'' 2010-жылдардын эң мыкты анимелеринин бири <ref>{{Cite web|url=https://www.polygon.com/2019/11/6/20948241/best-new-anime-of-the-decade-2010s|title=The best anime of the decade}}</ref> жана ''Crunchyroll'' аны "2010-жылдардын эң мыкты 100 анимесинин" тизмесине киргизген. <ref>{{Cite web|last=Wolf|first=Ian|title=Crunchyroll Names The Top 100 Anime of the 2010s|url=http://animeuknews.net/2019/11/crunchyroll-names-the-top-100-anime-of-the-2010s/}}</ref> IGN ошондой эле ''Haikyuu!!'' 2010-жылдардын эң мыкты аниме серияларынын арасында <ref>{{Cite web|title=The Best Anime of the Decade (2010 - 2019)|url=https://www.ign.com/articles/2020/01/01/best-anime-of-the-decade-2010-2019}}</ref> жана аны 2016-жылдын мыкты аниме сериясы номинациясында көрсөткөн <ref>{{Cite web|title=Best of 2016 Awards Wiki Guide|url=https://www.ign.com/wikis/best-of-2016-awards/Best_Anime_Series}}</ref> . ''Crunchyroll'' айтымында, ''Haikyu!!'' Улуу Британияда, Канадада, Океанияда, Мексикада жана Бразилияда 2020-жылдын кышкы аниме сезонунда агымдык кызматында эң мыкты 10 агымдуу анимелердин бири болгон. <ref>{{Cite web|last=Cardine|first=Kyle|title=Crunchyroll's Most Popular Anime of Winter 2020 By Country|url=https://www.crunchyroll.com/anime-feature/2020/04/14/crunchyrolls-most-popular-anime-of-winter-2020-by-country}}</ref> Аниме Funimation "Аниме Декадасы" күйөрмандарынын сурамжылоосунда сүйүктүү спорт сериясы катары тандалган, мында алар ар кандай жанрдагы сүйүктүү аниме серияларына добуш беришет. <ref>{{Cite web|title=A Decade of Anime: Your Favorites of the 2010s|url=https://blog.funimation.com/2019/12/09/best-anime-of-the-decade-vote-for-your-favorites|date=December 9, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220128053934/https://blog.funimation.com/2019/12/09/best-anime-of-the-decade-vote-for-your-favorites/|archivedate=2022-01-28|accessdate=2022-12-18}}</ref> [[Tumblr|Tumblr'дын]] 2020-жылдын кароосунда, ал жыл бою платформадагы эң чоң жамааттарды, фандомдорду жана тренддерди баса белгилейт, ''Haikyuu!!'' Top Anime & Manga Shows категориясында ''My Hero Academiaдан'' кийин 2-орунга ээ болду. <ref>{{Cite web|last=Lee|first=Choo Sum|title=My Hero Academia Dominates Tumblr's 2020 Top Anime & Manga List|url=https://www.animenewsnetwork.com/interest/2020-12-08/my-hero-academia-dominates-tumblr-2020-top-anime-and-manga-list/.167197|date=December 8, 2020}}</ref> Crunchyroll 5-аниме сыйлыктарында Шойо Хината "Мыкты бала", ал эми "Мыкты башкы каарман" номинациясында сыйланды. Төртүнчү сезондун ачылыш темасы болгон "Феникс" күйүп кетүү синдрому "Эң мыкты ачылыш ырааттуулугу" номинациясына талапкер болгон. <ref>{{Cite web|last=Luster|first=Joseph|title=Rewatch the 2021 Anime Awards Here (and Find Out Who Won!)|url=https://www.crunchyroll.com/anime-news/2021/02/19-1/rewatch-the-2021-anime-awards-here-and-find-out-who-won}}</ref> Түштүк Кореянын волейбол боюнча улуттук кыз-келиндер командасынын капитаны Ким Ён Кён Карасунонун 2-сезондо Аоба Джохсайга каршы акыркы митингине реакция кылып, анализдеп, бир нече көз ирмем апыртылган жана реалдуу жашоодо мүмкүн эмес болгонуна карабастан, аны таң калтырганын айтты. анын жогорку деңгээлдеги волейболдун сүрөттөлүшү жана аны "көрүү кызыктуу" деп ойлошкон. Ал жаратуучу «волейбол боюнча билими жогору инсан» экенин белгиледи. <ref>{{Cite web|last=Kim|first=Yeon-koung|title=월클 배구 선수가 배구 만화 하이큐를 본다면?|url=https://www.youtube.com/watch?v=nUhkJdcb_6I&}}</ref> ''The Fandom'' Post-тун кызматкери Мелина Даргис волейбол "... жеке оюн эмес, командалык спорт" экенин баса белгилеп, анын жеке адамдар эмес, бир нече каармандар менен командалык менталитеттин өнүгүшүн мактады. <ref>{{Cite web|title=Haikyuu!! Season 3 Episode #09 Anime Review|url=https://www.fandompost.com/2016/12/08/haikyuu-season-3-episode-09-anime-review/|date=December 8, 2016}}</ref> ''Crunchyroll'' компаниясынан Ноэлл Огава аны жеке өсүүнү чагылдырганы үчүн мактап, анын "туура адамдар жана гүлдөө үчүн туура чөйрөгө" көз каранды экенин баса белгиледи. <ref>{{Cite web|title=Haikyu!! and How Unconventional Teamwork Makes the Dream Work|url=https://www.crunchyroll.com/anime-feature/2020/03/06/haikyu-and-how-unconventional-teamwork-makes-the-dream-work}}</ref> Anime News Network компаниясынан Ребекка Силверман Карасунонун командасынын менеджери Киёко сыяктуу оюнчу эместердин өнүгүшүнө комментарий берип, "анын Хинатага жоголгон кроссовкасын алып келгенде жеңишке жеткен секирүүсү - анын бир бөлүгү экенинин сонун билдирүүсү" деп билдирди. балдар сыяктуу команда». <ref>{{Cite web|title=Haikyu!! To The Top Episode 10|url=https://www.animenewsnetwork.com/review/haikyu-to-the-top/episode-10/.157508}}</ref> Силверман ошондой эле анименин майда-чүйдөсүнө чейин көңүл буруп, терең дем алууларды, оюнчунун буттарындагы булчуңдардын кыймылын жана митингдер учурунда топту ээрчиген көз караштагы кадрларды камтыйт. <ref>{{Cite web|title=Haikyu!! Second Season Episode 22|url=https://www.animenewsnetwork.com/review/haikyu-second-season/episode-22/.99476}}</ref> Исаак Акерс анимени чыныгы жашоодогу спорттун ылдамдыгын колдонбостон, интенсивдүүлүктү жаратканы үчүн кол чаап, ал "айрым учурларга көңүл буруп, ар бир чекитти чокуга айлантып, ар бир секунданы ошол чокуларга алып баруучу маанилүү кылат" деп белгиледи. Ал тездетүүнүн ордуна жайлайт. Ал конкреттүү оюндарга илинет, волейболдун абада жүргөн убактысын узартат, алардын ортосундагы учурларды баса белгилейт. Бул жөнөкөй, бирок абдан эффективдүү." <ref>{{Cite web|title=FEATURE: Aniwords – Haikyu!! and Capturing the Magic of Intensity|url=https://www.crunchyroll.com/anime-feature/2016/02/09/feature-aniwords-haikyu-and-capturing-the-magic-of-intensity}}</ref> Rafael Motamayor Slash Film анимени мактап, "''Haikyuu!!''дин эң жакшы жери бул шоу мамилелерди жана каармандардын окуяларын чыныгы спортко бириктиргени" деп белгилеп, "жөнөкөй эле ыргытуу сыяктуу көрүнүшү мүмкүн болгон нерсе күтүлбөгөн жерден өтө маанилүү нерсеге айланат" деп белгиледи. Командалаштарыңыз менен ишенимди бекемдөө боюнча сабак, ошондой эле спикти пландаштыруу жана коюу дагы көп жылдык өзүн жек көрүү жана шектенүү менен күрөшүү жана ага каршы туруу дегенди билдирет». Ал ошондой эле Production IGдин суюк анимациясынын жана Юки Хаяшинин саундтрегинин айкалышын мактады, ал "жөнөкөй оюнду тагдырдын опералык дуэлине [көтөрөт]", "ар бир өтүүнү согушка [айландырган] визуалдык метафоралар" менен мактады. <ref>{{Cite web|title='Haikyu!!' is the Perfect Gateway Into Sports Anime (And It Will Make You Love Volleyball)|url=https://www.slashfilm.com/haikyu/|date=January 23, 2020}}</ref> ''Комикс ресурстарынын'' кызматкери Гильермо Куртен ''Haikyuu!!ну мактады!!'' анын мыкты мүнөздөмөсү жана кызыктуу окуяны аткаргандыгы үчүн, атүгүл спортту жактырбаган же волейбол боюнча билими жок адамдар үчүн. <ref>{{Cite web|title=Haikyuu!!: 10 Things That Make It A Great Anime, Even For Non-Sports Fans|url=https://www.cbr.com/haikyuu-great-sports-anime-reasons/|date=December 18, 2019}}</ref> ''Mashable'' компаниясынан К. Тор Йенсен аны мыкты спорттук анимелердин тизмесине киргизген. <ref>{{Cite web|title=The best sports anime|url=https://mashable.com/article/the-best-sports-anime/|date=April 29, 2020}}</ref> 8vk9onahxn73dcad03qrj4fvdz19dz5 Кыргызстандагы электр станцияларынын тизмеси 0 131030 662487 502847 2026-10-09T00:26:03Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 662487 wikitext text/x-wiki КМШнын электр энергетикалык кеңешинин маалыматы боюнча, 2017-жылдын аягындагы маалыматтарга ылайык [[Кыргызстан|Кыргызстандагы]] электр станцияларынын жалпы орнотулган кубаттуулугу 3892 МВт, анын ичинде 862 МВт жылуулук электр станцияларынын жана 3030 МВт ГЭСтердин кубаттуулугу<ref name="en-cis-1">[http://web.archive.org/web/20240000000000*/http://energo-cis.ru/getfile/431.pdf/ Сводный отчет по мониторингу «Дорожной карты по ключевым экологическим вопросам объединения электроэнергетических рынков ЕС и СНГ» за 2011—2012 гг.]</ref>. 2012-жылы Кыргызстандын электр станцияларында жалпысынан 15,0 млрд кВт⋅саат электр энергиясы, анын ичинде 1,0 млрд кВт⋅саат ЖЭБтерде жана 14,0 кВт⋅саат млрд ГЭСтерде өндүрүлгөн<ref name="en-cis-1" /><ref name=":0">[http://energo-cis.ru/wyswyg/file/Kyrgyziya.pdf Электроэнергетика Кыргызской Республики]</ref>. [[Файл:Плотина_Токтогульской_ГЭС_-_Toktogul_dam.jpg|thumb|220px|Токтогул ГЭСи]] [[Файл:Бишкек ЖЭБи. 07-апрель 2014.jpg|thumb|220px|Бишкек ЖЭБи]] [[Файл:Kurpsai dam July 2012.jpg|thumb|220px|Күрп-Сай ГЭCи]] == Гидроэлектростанциялар == === Ири ГЭСтер === ГЭСтер өлкөдөгү электр кубаттулугунун негизги өндүрүш булагы болуп саналат. Беш ири ГЭСтерде иштелип чыкан электрэнериясы өлкөнүн электр станцияларынын орнотулган кубаттуулугунун ¾ бөлүгүн түзөт. {| class="wikitable sortable" !Аталышы ! Кимге тиешелүү !Азыркы абалы ! Кубаттулугу ([[Ватт|МВт]]) ! Аймак ! Дарыя ! Булактар |- | [[Ат-Башы ГЭСи]] | «Электр станциялары» ААК |Колдонууда | 40 | [[Нарын облусу]] | [[Ат-Башы, суусу|Ат-Башы]] | ✓ <ref>{{Cite web |title=Ат-Башы ГЭСи. |url=https://www.energo-es.kg/ky/kompaniya-zhonundo/filialdar/at-bashy-gesi/ |accessdate=2024-07-01 |archivedate=2024-07-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240701075625/https://www.energo-es.kg/ky/kompaniya-zhonundo/filialdar/at-bashy-gesi/ }}</ref> |- | [[Ташкөмүр ГЭСи|Таш-Көмүр ГЭСи]] | «Электр станциялары» ААК |Колдонууда | 450 | [[Жалал-Абад облусу]] | [[Нарын дарыясы|Нарын]] | ✓ <ref name="str">{{Cite web |title=Иштеп жаткан жана келечектеги ГЭСтердин жана ЖЭБдердин картасы. |url=http://www.energo-es.kg/ky/kompaniya-zhonundo/ishtep-zhatkan-zhana-kelechektegi-gesterdin-zhana-zhebderdin-kartasy/ |accessdate=2024-07-01 |archivedate=2024-07-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240701081131/http://www.energo-es.kg/ky/kompaniya-zhonundo/ishtep-zhatkan-zhana-kelechektegi-gesterdin-zhana-zhebderdin-kartasy/ }}</ref> |- | [[Шамалды-Сай ГЭСи]] | «Электр станциялары» ААК |Колдонууда | 240 | [[Жалал-Абад облусу]] | [[Нарын дарыясы|Нарын]] | ✓ <ref name="str" /> |- | [[Үч-Коргон ГЭСи|Учкурган ГЭСи]] | «Электр станциялары» ААК |Колдонууда | 180 | [[Жалал-Абад облусу]] | [[Нарын дарыясы|Нарын]] | ✓ <ref name="str" /> |- | [[Токтогул ГЭСи]] | «Электр станциялары» ААК |Колдонууда | 1200 | [[Жалал-Абад облусу]] | [[Нарын дарыясы|Нарын]] | ✓ <ref name="tokt">{{Cite web |title=Токтогул ГЭСтеринин каскады. |url=http://www.energo-es.kg/ky/kompaniya-zhonundo/filialdar/toktogul-gesterinin-kaskady/ |accessdate=2024-07-01 |archivedate=2024-07-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240701075628/http://www.energo-es.kg/ky/kompaniya-zhonundo/filialdar/toktogul-gesterinin-kaskady/ }}</ref> |- | [[Күрпсай ГЭCи|Күрпсай ГЭСи]] | «Электр станциялары» ААК |Колдонууда | 800 | [[Жалал-Абад облусу]] | [[Нарын дарыясы|Нарын]] | ✓ <ref name="tokt" /> |- | [[Камбарата ГЭСи|Камбар-Ата 2 ГЭСи]] |«Электр станциялары» ААК |Колдонууда | 120 | [[Жалал-Абад облусу]] | [[Нарын дарыясы|Нарын]] | ✓ <ref name=":0" /> |- |Куланак ГЭСи |«Электр станциялары» ААК |Курулуп жатат |100 |[[Нарын облусу]] |Куланак | |} === Чакан ГЭСтер === {| class="wikitable sortable" !Аталышы ! Кимге тиешелүү !Азыркы абалы ! Кубаттулугу ([[Ватт|МВт]]) ! Аймак ! Дарыя ! Булактар |- | Быстровка ГЭСи | «Чакан ГЭС» ААК |Колдонууда | 8,7 | [[Чүй облусу]] | [[Чүй]] | ✓ <ref name="chakanges">{{Cite web |title=«Чакан ГЭС» ААК. |url=https://www.chakanges.kg/content/page/76-o-kompanii |accessdate=2024-07-01 |archivedate=2024-07-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240701075624/https://www.chakanges.kg/content/page/76-o-kompanii }}</ref> |- | [[Аламүдүн ГЭСтер каскады#Лебединовка ГЭСи|Лебединовка ГЭСи]] | «Чакан ГЭС» ААК |Колдонууда | 7,6 | [[Бишкек|Бишкек шаары]] | [[Чоң Чүй каналы]] | ✓ <ref name="chakanges" /> |- | [[Аламүдүн ГЭСтер каскады#Аламүдүн-1 ГЭСи|Аламүдүн-1 ГЭСи]] | «Чакан ГЭС» ААК |Колдонууда | 2,2 | [[Бишкек|Бишкек шаары]] | [[Чоң Чүй каналы]] | ✓ <ref name="chakanges" /> |- | [[Аламүдүн ГЭСтер каскады#Аламүдүн-2 ГЭСи|Аламүдүн-2 ГЭСи]] | «Чакан ГЭС» ААК |Колдонууда | 2,5 | [[Бишкек|Бишкек шаары]] | [[Чоң Чүй каналы]] | ✓ <ref name="chakanges" /> |- | [[Аламүдүн ГЭСтер каскады#Аламүдүн-3 ГЭСи ГЭСи|Аламүдүн-3 ГЭСи]] | «Чакан ГЭС» ААК |Колдонууда | 2,1 | [[Чүй облусу]] | [[Чоң Чүй каналы]] | ✓ <ref name="chakanges" /> |- | [[Аламүдүн ГЭСтер каскады#Аламүдүн-4 ГЭСи|Аламүдүн-4 ГЭСи]] | «Чакан ГЭС» ААК |Колдонууда | 2,1 | [[Чүй облусу]] | [[Чоң Чүй каналы]] | ✓ <ref name="chakanges" /> |- | [[Аламүдүн ГЭСтер каскады#Аламүдүн-5 ГЭСи|Аламүдүн-5 ГЭСи]] | «Чакан ГЭС» ААК |Колдонууда | 6,4 | [[Чүй облусу]] | [[Чоң Чүй каналы]] | ✓ <ref name="chakanges" /> |- | [[Аламүдүн ГЭСтер каскады#Аламүдүн-6 ГЭСи|Аламүдүн-6 ГЭСи]] | «Чакан ГЭС» ААК |Колдонууда | 6,4 | [[Чүй облусу]] | [[Чоң Чүй каналы]] | ✓ <ref name="chakanges" /> |- | [[Аламүдүн ГЭСтер каскады#Кичи Аламүдүн ГЭСи|Кичи Аламүдүн ГЭСи]] | «Чакан ГЭС» ААК |Колдонууда | 0,4 | [[Чүй облусу]] | [[Чоң Чүй каналы]] | ✓ <ref name="chakanges" /> |- |Бала-Саруу ГЭСи |«Чакан ГЭС» ААК |Колдонууда |25 |[[Талас облусу]] | |✓ <ref name=":1">[https://kg.kabar.kg/news/kyrgyzstanda-ch-iri-zhana-20ga-zhakyn-chakan-ges-kuruluuda-tizme/ Кыргызстанда үч ири жана 20га жакын чакан ГЭС курулууда – тизме]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=":2">[https://kaktus.media/doc/486767_kakie_novye_energoobekty_bydyt_postroeny_v_kyrgyzstane_do_2031_goda_spisok.html Какие новые энергообъекты будут построены в Кыргызстане до 2031 года? Список]</ref> |- |Лейлек ГЭСи |«Чакан ГЭС» ААК |Колдонууда |6 |[[Баткен облусу]] | |✓ <ref name=":1" /><ref name=":2" /> |- |Ысык-Ата ГЭСи |«Чакан ГЭС» ААК |Колдонууда |9,6 |[[Чүй облусу]] | |✓ <ref name=":1" /><ref name=":2" /> |- |Исфайрам-1 ГЭСи |«Чакан ГЭС» ААК |Колдонууда |4 |[[Баткен облусу]] | |✓ <ref name=":1" /><ref name=":2" /> |- |Ала-Баш-1 ГЭСи |«Чакан ГЭС» ААК |Колдонууда |4,5 |[[Ысык-Көл облусу]] | |✓ <ref name=":1" /><ref name=":2" /> |- |Аксы ГЭСи |«Чакан ГЭС» ААК |Колдонууда |2,6 |[[Жалал-Абад облусу]] | |✓ <ref name=":1" /><ref name=":2" /> |- |Айгыр-Жал ГЭСи |«Чакан ГЭС» ААК |Колдонууда |2,4 |[[Жалал-Абад облусу]] | |✓ <ref name=":1" /><ref name=":2" /> |- |Ленинполь ГЭСи |«Чакан ГЭС» ААК |Колдонууда |2,3 |[[Талас облусу]] | |✓ <ref name=":1" /><ref name=":2" /> |- |Көгарт ГЭСи |«Чакан ГЭС» ААК |Колдонууда |6,7 |[[Жалал-Абад облусу]] | |✓ <ref name=":1" /><ref name=":2" /> |- |Кыштут ГЭСи |«Чакан ГЭС» ААК |Колдонууда |1 |[[Баткен облусу]] | |✓ <ref name=":1" /><ref name=":2" /> |- |Тосту ГЭСи |«Чакан ГЭС» ААК |Колдонууда |1 |[[Жалал-Абад облусу]] | |✓ <ref name=":1" /><ref name=":2" /> |- |Белес ГЭСи |«Чакан ГЭС» ААК |Колдонууда |0,54 |[[Жалал-Абад облусу]] | |✓ <ref name=":1" /><ref name=":2" /> |- |Курак-Тектир ГЭСи |«Чакан ГЭС» ААК |Колдонууда |1,2 |[[Ош облусу]] | |✓ <ref name=":1" /><ref name=":2" /> |- |Кожо-Кайыр ГЭСи |«Чакан ГЭС» ААК |Колдонууда |0,3 |[[Баткен облусу]] | |✓ <ref name=":1" /><ref name=":2" /> |- |Кайнама-1 ГЭСи |«Чакан ГЭС» ААК |Колдонууда |9,6 |[[Жалал-Абад облусу]] | |✓ <ref name=":1" /><ref name=":2" /> |- |СиЭнЭй Энерджи ГЭСи |«СиЭнЭй Энерджи» ЖЧК |Колдонууда |2 |[[Чүй облусу]] | |✓ <ref name=":1" /><ref name=":2" /> |- |Буйга ГЭСи |«Чакан ГЭС» ААК |Колдонууда |6 |[[Ош облусу]] | |✓ <ref name=":1" /><ref name=":2" /> |- |Ысык-Ата-2 ГЭСи |«Чакан ГЭС» ААК |Колдонууда |2 |[[Чүй облусу]] | |✓ <ref name=":1" /><ref name=":2" /> |- |Ак-Терек ГЭСи |«Чакан ГЭС» ААК |Колдонууда |4 |[[Ысык-Көл облусу]] | |✓ <ref name=":1" /><ref name=":2" /> |- |Алай ГЭСи |«Чакан ГЭС» ААК |Колдонууда |9 |[[Ош облусу]] | |✓ <ref name=":1" /><ref name=":2" /> |- |Саркент ГЭСи |«Чакан ГЭС» ААК |Колдонууда |2 |[[Баткен облусу]] | |✓ <ref name=":1" /><ref name=":2" /> |- |Турген ГЭСи |«Чакан ГЭС» ААК |Колдонууда |15 |[[Ысык-Көл облусу]] | |✓ <ref name=":1" /><ref name=":2" /> |- |Боз-Учук ГЭСи |«Чакан ГЭС» ААК |Колдонууда |0,7 |[[Ысык-Көл облусу]] | |✓ <ref name=":1" /><ref name=":2" /> |- |Жергез ГЭСи |«Чакан ГЭС» ААК |Колдонууда |6,2 |[[Ысык-Көл облусу]] | |✓ <ref name=":1" /><ref name=":2" /> |- |Кара-Жыгач ГЭСи |«Чакан ГЭС» ААК |Колдонууда |1 |[[Жалал-Абад облусу]] | |✓ <ref name=":1" /><ref name=":2" /> |- |Сары-Таш ГЭСи |«Чакан ГЭС» ААК |Колдонууда |1 |[[Жалал-Абад облусу]] | |✓ <ref name=":1" /><ref name=":2" /> |- |Аманат ГЭСи |«Чакан ГЭС» ААК |Колдонууда |0,5 |[[Чүй облусу]] | |✓ <ref name=":1" /><ref name=":2" /> |- |Адын-Үңкүр ГЭСи |«Чакан ГЭС» ААК |Колдонууда |0,85 |[[Ош облусу]] | |✓ <ref name=":1" /><ref name=":2" /> |- |Папан ГЭСи |«Чакан ГЭС» ААК |Курулуп жатат |20 |[[Ош облусу]] | |✓ <ref name=":1" /><ref name=":2" /> |- |Орто-Токой ГЭСи |«Чакан ГЭС» ААК |Курулуп жатат |21 |[[Нарын облусу]], [[Ысык-Көл облусу]] | |✓ <ref name=":1" /><ref name=":2" /> |- |Кара-Көл ГЭСи |«Чакан ГЭС» ААК |Курулуп жатат |18 |[[Жалал-Абад облусу]] | |✓ <ref name=":1" /><ref name=":2" /> |} == Жылуулук электр станциялары == Кыргызстанда 2 гана жылуулук электр станциялары (ЖЭБ) иштейт, алар [[Бишкек]] жана [[Ош]] шаарларында жайгашкан. Жылуулук электр станцияларынын иштешине керектелүүчү заттардын дээрлик 50% бөлөк өлкөлөрдөн сатып алынат<ref name="en-cis-2">{{Cite web |title=Электроэнергетика Кыргызской Республики. |url=http://energo-cis.ru/wyswyg/file/Kyrgyziya.pdf |accessdate=2023-07-10 |archivedate=2023-07-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230710103258/http://energo-cis.ru/wyswyg/file/Kyrgyziya.pdf }}</ref>. {| class="wikitable sortable" !Аталышы !Кимге тиешелүү !Күйүүчү заттар !Азыркы абалы !Кубаттулугу ([[Ватт|МВт]]) !Аймак !Булактар |- |Ош ЖЭБи |«Электр станциялары» ААК |[[мазут]], жаратылыш газы |Колдонууда |50 |[[Ош|Ош шаары]] |✓<ref>{{Cite web |title=Ош шаарынын ЖЭБи. |url=http://www.energo-es.kg/ky/kompaniya-zhonundo/filialdar/osh-sh-zhebi/ |accessdate=2024-07-01 |archivedate=2024-07-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240701075630/http://www.energo-es.kg/ky/kompaniya-zhonundo/filialdar/osh-sh-zhebi/ }}</ref> |- |[[Бишкек ЖЭБи]] |«Электр станциялары» ААК |[[көмүр]], [[мазут]], жаратылыш газы |Колдонууда |812 |[[Бишкек|Бишкек шаары]] |✓<ref>{{Cite web |title=Бишкек шаарынын ЖЭБи. |url=http://www.energo-es.kg/ky/kompaniya-zhonundo/filialdar/bishkek-sh-zhebi/ |accessdate=2024-07-01 |archivedate=2024-07-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240701075626/http://www.energo-es.kg/ky/kompaniya-zhonundo/filialdar/bishkek-sh-zhebi/ }}</ref> |} Бишкек ЖЭБ-2 1990-жылдары курулуш этабында СССР кулагандан кийин чет өлкөдөн жаратылыш газын сатып алууда каржылык-экономикалык кыйынчылыктардан улам консервацияланган. 2004-жылда башталган жер басып алуулар учурунда бул ЖЭБдин аймагына тиешелүү жерлер дагы басып алууга дуушар болгон<ref>[https://24.kg/obschestvo/215605_krah_ifantazii_tets-2_kak_otrajenie_kyirgyizskoy_energetiki/ Крах и фантазии. ТЭЦ-2 как отражение кыргызской энергетики]</ref><ref>[https://oper.kaktus.media/doc/399271_vokryg_tec_2_bishkeka_ponastroili_doma._pravitelstvo_dymaet_chto_teper_delat.html Вокруг ТЭЦ-2 Бишкека понастроили дома. Правительство думает, что теперь делать]</ref>. == Шамал электр станциялары == Электр кубаттуулугуна мукатаждыктын жыл сайын өсүүшүнө байланыштуу 2023-2024 жылдары Кыргыз Республикасынын Министирлер Кабинети тарабынан электр энергиясынын жаңы булактарын табуу багытындагы жумуштар жүргүзүүлүдө. Альтернативдик вариант катары ШЭСтерди куруу жана ушул багытта иш-чараларды алып баруу, инвестицияларды тартуу пландалууда<ref name=":3">[https://24.kg/kyrgyzcha/304921_kyirgyizstanda_birinchi_shamal_elektr_stantsiyasyi_kurula_bashtadyi/ Кыргызстанда биринчи шамал электр станциясы курула баштады]</ref>. {| class="wikitable sortable" !Аталышы !Кимге тиешелүү !Азыркы абалы !Кубаттулугу ([[Ватт|МВт]]) !Аймак !Булактар |- |Метрум ШЭСи |«Метрум» ЖЧК |Долбоорлонууда |10 |[[Ысык-Көл облусу]] |✓<ref name=":3" /> |} == Күн электр станциялары == {| class="wikitable sortable" !Аталышы !Кимге тиешелүү !Азыркы абалы !Кубаттулугу ([[Ватт|МВт]]) !Аймак !Булактар |- |Бишкек Солар КЭСи |«Бишкек Солар» ЖЧК |Долбоорлонууда |300 |[[Ысык-Көл облусу]] |✓<ref name=":3" /><ref name=":3" /><ref name=":1" /> |- |ЛВФ-Компани КЭСи |«ЛВФ-Компани» ЖЧК |Пландалууда |120 |[[Чүй облусу]] |✓<ref name=":3" /><ref name=":3" /><ref name=":1" /> |- |China Huaneng |«China Huaneng» |Пландалууда |500 |[[Ысык-Көл облусу]] |✓<ref name=":3" /><ref name=":1" /> |- |Таза Энерджи |«Таза Энерджи» ЖЧК |Пландалууда |50 |[[Ысык-Көл облусу]] |✓<ref name=":3" /><ref name=":1" /> |- |Сhina Power International Development Limited |«Сhina Power International Development Limited» |Пландалууда |1000 |[[Ысык-Көл облусу]] |✓<ref name=":3" /><ref name=":1" /> |} == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [http://www.energo-es.kg/ «Электр станциялары» ААКнын расмий сайты] * [http://www.energo-es.kg/ Чакан ГЭС ААКнын расмий сайты] * [https://web.archive.org/web/20260728174853/https://minenergo.gov.kg/ Кыргыз Республикасынын Энергетика министрлигинин расмий сайты] gmh7fljt8qbiu604q6jzsobm8ev9koc Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk 3 132248 662493 650958 2026-10-09T05:23:20Z Asorev 36241 /* Борис Георгиевич Перчаткин макаласын калыбына келтирүү жөнүндө */ жаңы бөлүм 662493 wikitext text/x-wiki == Hotcat-ты колдонуңуз == Акыркы түзөтүүлөрүңүздү карап чыктым. Баракта категорияны кошконго же оңой алып салганга [[ВП:HotCat|Hotcat]] деген гаджет бар. Ошону кошуп алсаңыз болот. Ал үчүн жогоруда оң жакта Парамертлер бөлүмүн ачканда Гаджеттер дегендин ичинде. --[[Колдонуучу:Kvazimodo|Раскольниковдун иниси]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Kvazimodo|баарлашуу]]) 22:28, 23 март 2026 (UTC) :Рахмат, колдонуп көрөм. [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 21:06, 24 март 2026 (UTC) == Өчүрүлгөн макалаларды калыбына келтирүү өтүнүчү == Саламатсызбы! Эки макала өчүрүлгөн экен. Себебине: "Энциклопедиялык эмес макала" деп түшүндүрүпсүз. Кайра калыбына келтирсе болобу? Эгер кемчилиги болсо айтсаңыз, кайра толуктайын. Бул инсандар менимче сиз айткан баалуулукка шайкеш келет. Ар тармактуу кесиптин ээлери. Алардын эмгеги, жасаган иштери, чыгармалары тууралуу материалдар салмактуу басылмаларга чыккан. Далилдөөгө булактар жетиштүү. Китептери басылып чыккан. Эмгектери башкаларга өрнөк. Балким, макалада айрым нерселер камтылбай калгандыр. Эгер макаланы кайтарып берсеңиз, сунуштарды айтсаңыз, кайра толуктап чыгарайын. Иишиңизге ийгилик! Мен аз да болсо кыргызча контентке салым кошкум келет. Тажрыйбамды арттырып, вики маалыматтарды толтуруу жаатында көп иштерди жасагым келет. Алдын ала ыраазычылык билдирем. [[Колдонуучу:Turganbek|Turganbek]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Turganbek|баарлашуу]]) 10:34, 1 апрель 2026 (UTC) :Саламатсызбы! :Кайрылганыңыз үчүн рахмат. :Жакында эле ушул маселе боюнча талкуу болуп, энциклопедиялык маанилүүлүк талаптарына жооп бербеген же жарнамалык мүнөздө жазылган макалаларды өчүрүү сунушу тажрыйбалуу википедиячылар тарабынан киргизилген. Сиз жазган макалалар «өчүрүүгө талапкер» катары белгиленгендиктен өчүрүлгөн. :Сиздин сунушуңуздун негизинде макалалар калыбына келтирилди. Бирок макалалардын талкуу барактарына жазып, маселени биргеликте талкууласак жакшы болот. :Суроолор болсо жаза бериңиз. Ийгилик! [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 19:52, 5 апрель 2026 (UTC) == Ыраазычылык == Салам. Макаланын аталыштарын массалык түрдө булаксыз өзгөртүргөн колдонуучу тууралуу соңку күндөрү кайрылууну ойлоп турган элем, бүгүн кирсем бөгөттөп коюптурсуз. Эң туура болду деп ойлойм. Ишиңизге ийгилик! [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 20:42, 5 апрель 2026 (UTC) :Рахмат, колдооңуз үчүн! [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 21:39, 5 апрель 2026 (UTC) == Марат Козукеев — сүрөт жүктөө өтүнүчү (Fair Use) == == Марат Козукеев — сүрөт жүктөө өтүнүчү (Fair Use) == Саламатсызбы! [[Марат Козукеев]] макаласына сүрөт керек эле. Өзү каза болуп калганына байланыштуу (2020-ж.) эркин сүрөт табуу мүмкүн эмес, ал эми локалдуу жүктөө админдерге гана ачык экен. Өтүнүч: ушул сүрөттү локалдуу түрдө (Fair Use) Кыргыз Википедиясына жүктөп бербейсизби? Сүрөттүн шилтемеси: [https://www.kinomania.ru/sites/default/files/person_images/8b31b4a503893b511360e3856efc66d4.jpeg<nowiki>]</nowiki> <nowiki>Рахмат! --~~~~</nowiki> [[Колдонуучу:NurlanKG Bishkek editor|NurlanKG Bishkek editor]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:NurlanKG Bishkek editor|баарлашуу]]) 16:50, 9 август 2026 (UTC) == [[Борис Георгиевич Перчаткин]] макаласын калыбына келтирүү жөнүндө == Саламатсызбы. Steward Johannnes89 бул макаланы туура эмес машиналык котормодон улам өчүрдү, бирок чындыгында котормо {{u|Artelow}} тарабынан түзөтүлдү. Макаланын өчүрүлгөн версиясын карап чыгыңыз, текст жетиштүү деңгээлде кайра каралып чыкканбы же жокпу, баалаңыз жана эгер текст жетиштүү деңгээлде кайра каралып чыккан деп эсептелсе, бул макаланы калыбына келтириңиз. [[Колдонуучу:Asorev|Asorev]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Asorev|баарлашуу]]) 05:23, 9 октябрь 2026 (UTC) ahps8h8lqb0fiq05ab905l9kfvqno3g 662510 662493 2026-10-09T09:27:21Z Aiyanakk 38273 /* Борис Георгиевич Перчаткин макаласын калыбына келтирүү жөнүндө */ Жооп 662510 wikitext text/x-wiki == Hotcat-ты колдонуңуз == Акыркы түзөтүүлөрүңүздү карап чыктым. Баракта категорияны кошконго же оңой алып салганга [[ВП:HotCat|Hotcat]] деген гаджет бар. Ошону кошуп алсаңыз болот. Ал үчүн жогоруда оң жакта Парамертлер бөлүмүн ачканда Гаджеттер дегендин ичинде. --[[Колдонуучу:Kvazimodo|Раскольниковдун иниси]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Kvazimodo|баарлашуу]]) 22:28, 23 март 2026 (UTC) :Рахмат, колдонуп көрөм. [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 21:06, 24 март 2026 (UTC) == Өчүрүлгөн макалаларды калыбына келтирүү өтүнүчү == Саламатсызбы! Эки макала өчүрүлгөн экен. Себебине: "Энциклопедиялык эмес макала" деп түшүндүрүпсүз. Кайра калыбына келтирсе болобу? Эгер кемчилиги болсо айтсаңыз, кайра толуктайын. Бул инсандар менимче сиз айткан баалуулукка шайкеш келет. Ар тармактуу кесиптин ээлери. Алардын эмгеги, жасаган иштери, чыгармалары тууралуу материалдар салмактуу басылмаларга чыккан. Далилдөөгө булактар жетиштүү. Китептери басылып чыккан. Эмгектери башкаларга өрнөк. Балким, макалада айрым нерселер камтылбай калгандыр. Эгер макаланы кайтарып берсеңиз, сунуштарды айтсаңыз, кайра толуктап чыгарайын. Иишиңизге ийгилик! Мен аз да болсо кыргызча контентке салым кошкум келет. Тажрыйбамды арттырып, вики маалыматтарды толтуруу жаатында көп иштерди жасагым келет. Алдын ала ыраазычылык билдирем. [[Колдонуучу:Turganbek|Turganbek]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Turganbek|баарлашуу]]) 10:34, 1 апрель 2026 (UTC) :Саламатсызбы! :Кайрылганыңыз үчүн рахмат. :Жакында эле ушул маселе боюнча талкуу болуп, энциклопедиялык маанилүүлүк талаптарына жооп бербеген же жарнамалык мүнөздө жазылган макалаларды өчүрүү сунушу тажрыйбалуу википедиячылар тарабынан киргизилген. Сиз жазган макалалар «өчүрүүгө талапкер» катары белгиленгендиктен өчүрүлгөн. :Сиздин сунушуңуздун негизинде макалалар калыбына келтирилди. Бирок макалалардын талкуу барактарына жазып, маселени биргеликте талкууласак жакшы болот. :Суроолор болсо жаза бериңиз. Ийгилик! [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 19:52, 5 апрель 2026 (UTC) == Ыраазычылык == Салам. Макаланын аталыштарын массалык түрдө булаксыз өзгөртүргөн колдонуучу тууралуу соңку күндөрү кайрылууну ойлоп турган элем, бүгүн кирсем бөгөттөп коюптурсуз. Эң туура болду деп ойлойм. Ишиңизге ийгилик! [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 20:42, 5 апрель 2026 (UTC) :Рахмат, колдооңуз үчүн! [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 21:39, 5 апрель 2026 (UTC) == Марат Козукеев — сүрөт жүктөө өтүнүчү (Fair Use) == == Марат Козукеев — сүрөт жүктөө өтүнүчү (Fair Use) == Саламатсызбы! [[Марат Козукеев]] макаласына сүрөт керек эле. Өзү каза болуп калганына байланыштуу (2020-ж.) эркин сүрөт табуу мүмкүн эмес, ал эми локалдуу жүктөө админдерге гана ачык экен. Өтүнүч: ушул сүрөттү локалдуу түрдө (Fair Use) Кыргыз Википедиясына жүктөп бербейсизби? Сүрөттүн шилтемеси: [https://www.kinomania.ru/sites/default/files/person_images/8b31b4a503893b511360e3856efc66d4.jpeg<nowiki>]</nowiki> <nowiki>Рахмат! --~~~~</nowiki> [[Колдонуучу:NurlanKG Bishkek editor|NurlanKG Bishkek editor]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:NurlanKG Bishkek editor|баарлашуу]]) 16:50, 9 август 2026 (UTC) == [[Борис Георгиевич Перчаткин]] макаласын калыбына келтирүү жөнүндө == Саламатсызбы. Steward Johannnes89 бул макаланы туура эмес машиналык котормодон улам өчүрдү, бирок чындыгында котормо {{u|Artelow}} тарабынан түзөтүлдү. Макаланын өчүрүлгөн версиясын карап чыгыңыз, текст жетиштүү деңгээлде кайра каралып чыкканбы же жокпу, баалаңыз жана эгер текст жетиштүү деңгээлде кайра каралып чыккан деп эсептелсе, бул макаланы калыбына келтириңиз. [[Колдонуучу:Asorev|Asorev]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Asorev|баарлашуу]]) 05:23, 9 октябрь 2026 (UTC) :Саламатсызбы! Макаланы карап чыгып, жыйынтыгын билдирем. [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 09:27, 9 октябрь 2026 (UTC) 8t0s7m6guth7r59tc9etqmk70hutqah 662512 662510 2026-10-09T09:30:47Z Asorev 36241 /* Борис Георгиевич Перчаткин макаласын калыбына келтирүү жөнүндө */ 662512 wikitext text/x-wiki == Hotcat-ты колдонуңуз == Акыркы түзөтүүлөрүңүздү карап чыктым. Баракта категорияны кошконго же оңой алып салганга [[ВП:HotCat|Hotcat]] деген гаджет бар. Ошону кошуп алсаңыз болот. Ал үчүн жогоруда оң жакта Парамертлер бөлүмүн ачканда Гаджеттер дегендин ичинде. --[[Колдонуучу:Kvazimodo|Раскольниковдун иниси]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Kvazimodo|баарлашуу]]) 22:28, 23 март 2026 (UTC) :Рахмат, колдонуп көрөм. [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 21:06, 24 март 2026 (UTC) == Өчүрүлгөн макалаларды калыбына келтирүү өтүнүчү == Саламатсызбы! Эки макала өчүрүлгөн экен. Себебине: "Энциклопедиялык эмес макала" деп түшүндүрүпсүз. Кайра калыбына келтирсе болобу? Эгер кемчилиги болсо айтсаңыз, кайра толуктайын. Бул инсандар менимче сиз айткан баалуулукка шайкеш келет. Ар тармактуу кесиптин ээлери. Алардын эмгеги, жасаган иштери, чыгармалары тууралуу материалдар салмактуу басылмаларга чыккан. Далилдөөгө булактар жетиштүү. Китептери басылып чыккан. Эмгектери башкаларга өрнөк. Балким, макалада айрым нерселер камтылбай калгандыр. Эгер макаланы кайтарып берсеңиз, сунуштарды айтсаңыз, кайра толуктап чыгарайын. Иишиңизге ийгилик! Мен аз да болсо кыргызча контентке салым кошкум келет. Тажрыйбамды арттырып, вики маалыматтарды толтуруу жаатында көп иштерди жасагым келет. Алдын ала ыраазычылык билдирем. [[Колдонуучу:Turganbek|Turganbek]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Turganbek|баарлашуу]]) 10:34, 1 апрель 2026 (UTC) :Саламатсызбы! :Кайрылганыңыз үчүн рахмат. :Жакында эле ушул маселе боюнча талкуу болуп, энциклопедиялык маанилүүлүк талаптарына жооп бербеген же жарнамалык мүнөздө жазылган макалаларды өчүрүү сунушу тажрыйбалуу википедиячылар тарабынан киргизилген. Сиз жазган макалалар «өчүрүүгө талапкер» катары белгиленгендиктен өчүрүлгөн. :Сиздин сунушуңуздун негизинде макалалар калыбына келтирилди. Бирок макалалардын талкуу барактарына жазып, маселени биргеликте талкууласак жакшы болот. :Суроолор болсо жаза бериңиз. Ийгилик! [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 19:52, 5 апрель 2026 (UTC) == Ыраазычылык == Салам. Макаланын аталыштарын массалык түрдө булаксыз өзгөртүргөн колдонуучу тууралуу соңку күндөрү кайрылууну ойлоп турган элем, бүгүн кирсем бөгөттөп коюптурсуз. Эң туура болду деп ойлойм. Ишиңизге ийгилик! [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 20:42, 5 апрель 2026 (UTC) :Рахмат, колдооңуз үчүн! [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 21:39, 5 апрель 2026 (UTC) == Марат Козукеев — сүрөт жүктөө өтүнүчү (Fair Use) == == Марат Козукеев — сүрөт жүктөө өтүнүчү (Fair Use) == Саламатсызбы! [[Марат Козукеев]] макаласына сүрөт керек эле. Өзү каза болуп калганына байланыштуу (2020-ж.) эркин сүрөт табуу мүмкүн эмес, ал эми локалдуу жүктөө админдерге гана ачык экен. Өтүнүч: ушул сүрөттү локалдуу түрдө (Fair Use) Кыргыз Википедиясына жүктөп бербейсизби? Сүрөттүн шилтемеси: [https://www.kinomania.ru/sites/default/files/person_images/8b31b4a503893b511360e3856efc66d4.jpeg<nowiki>]</nowiki> <nowiki>Рахмат! --~~~~</nowiki> [[Колдонуучу:NurlanKG Bishkek editor|NurlanKG Bishkek editor]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:NurlanKG Bishkek editor|баарлашуу]]) 16:50, 9 август 2026 (UTC) == [[Борис Георгиевич Перчаткин]] макаласын калыбына келтирүү жөнүндө == Саламатсызбы. Стюард Johannnes89 бул макаланы туура эмес машиналык котормодон улам өчүрдү, бирок чындыгында котормо {{u|Artelow}} тарабынан түзөтүлдү. Макаланын өчүрүлгөн версиясын карап чыгыңыз, текст жетиштүү деңгээлде кайра каралып чыкканбы же жокпу, баалаңыз жана эгер текст жетиштүү деңгээлде кайра каралып чыккан деп эсептелсе, бул макаланы калыбына келтириңиз. [[Колдонуучу:Asorev|Asorev]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Asorev|баарлашуу]]) 05:23, 9 октябрь 2026 (UTC) :Саламатсызбы! Макаланы карап чыгып, жыйынтыгын билдирем. [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 09:27, 9 октябрь 2026 (UTC) 5a8avohy269qvozyatg4g0w8jmex7qq 662513 662512 2026-10-09T09:31:43Z Aiyanakk 38273 /* Марат Козукеев — сүрөт жүктөө өтүнүчү (Fair Use) 2 */ Жооп 662513 wikitext text/x-wiki == Hotcat-ты колдонуңуз == Акыркы түзөтүүлөрүңүздү карап чыктым. Баракта категорияны кошконго же оңой алып салганга [[ВП:HotCat|Hotcat]] деген гаджет бар. Ошону кошуп алсаңыз болот. Ал үчүн жогоруда оң жакта Парамертлер бөлүмүн ачканда Гаджеттер дегендин ичинде. --[[Колдонуучу:Kvazimodo|Раскольниковдун иниси]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Kvazimodo|баарлашуу]]) 22:28, 23 март 2026 (UTC) :Рахмат, колдонуп көрөм. [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 21:06, 24 март 2026 (UTC) == Өчүрүлгөн макалаларды калыбына келтирүү өтүнүчү == Саламатсызбы! Эки макала өчүрүлгөн экен. Себебине: "Энциклопедиялык эмес макала" деп түшүндүрүпсүз. Кайра калыбына келтирсе болобу? Эгер кемчилиги болсо айтсаңыз, кайра толуктайын. Бул инсандар менимче сиз айткан баалуулукка шайкеш келет. Ар тармактуу кесиптин ээлери. Алардын эмгеги, жасаган иштери, чыгармалары тууралуу материалдар салмактуу басылмаларга чыккан. Далилдөөгө булактар жетиштүү. Китептери басылып чыккан. Эмгектери башкаларга өрнөк. Балким, макалада айрым нерселер камтылбай калгандыр. Эгер макаланы кайтарып берсеңиз, сунуштарды айтсаңыз, кайра толуктап чыгарайын. Иишиңизге ийгилик! Мен аз да болсо кыргызча контентке салым кошкум келет. Тажрыйбамды арттырып, вики маалыматтарды толтуруу жаатында көп иштерди жасагым келет. Алдын ала ыраазычылык билдирем. [[Колдонуучу:Turganbek|Turganbek]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Turganbek|баарлашуу]]) 10:34, 1 апрель 2026 (UTC) :Саламатсызбы! :Кайрылганыңыз үчүн рахмат. :Жакында эле ушул маселе боюнча талкуу болуп, энциклопедиялык маанилүүлүк талаптарына жооп бербеген же жарнамалык мүнөздө жазылган макалаларды өчүрүү сунушу тажрыйбалуу википедиячылар тарабынан киргизилген. Сиз жазган макалалар «өчүрүүгө талапкер» катары белгиленгендиктен өчүрүлгөн. :Сиздин сунушуңуздун негизинде макалалар калыбына келтирилди. Бирок макалалардын талкуу барактарына жазып, маселени биргеликте талкууласак жакшы болот. :Суроолор болсо жаза бериңиз. Ийгилик! [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 19:52, 5 апрель 2026 (UTC) == Ыраазычылык == Салам. Макаланын аталыштарын массалык түрдө булаксыз өзгөртүргөн колдонуучу тууралуу соңку күндөрү кайрылууну ойлоп турган элем, бүгүн кирсем бөгөттөп коюптурсуз. Эң туура болду деп ойлойм. Ишиңизге ийгилик! [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 20:42, 5 апрель 2026 (UTC) :Рахмат, колдооңуз үчүн! [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 21:39, 5 апрель 2026 (UTC) == Марат Козукеев — сүрөт жүктөө өтүнүчү (Fair Use) == == Марат Козукеев — сүрөт жүктөө өтүнүчү (Fair Use) == Саламатсызбы! [[Марат Козукеев]] макаласына сүрөт керек эле. Өзү каза болуп калганына байланыштуу (2020-ж.) эркин сүрөт табуу мүмкүн эмес, ал эми локалдуу жүктөө админдерге гана ачык экен. Өтүнүч: ушул сүрөттү локалдуу түрдө (Fair Use) Кыргыз Википедиясына жүктөп бербейсизби? Сүрөттүн шилтемеси: [https://www.kinomania.ru/sites/default/files/person_images/8b31b4a503893b511360e3856efc66d4.jpeg<nowiki>]</nowiki> <nowiki>Рахмат! --~~~~</nowiki> [[Колдонуучу:NurlanKG Bishkek editor|NurlanKG Bishkek editor]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:NurlanKG Bishkek editor|баарлашуу]]) 16:50, 9 август 2026 (UTC) :Саламатсызбы! Сүрөттү жүктөө мүмкүнчүлүгүн текшерип көрөйүн, жыйынтыгын билдирем. [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 09:31, 9 октябрь 2026 (UTC) == [[Борис Георгиевич Перчаткин]] макаласын калыбына келтирүү жөнүндө == Саламатсызбы. Стюард Johannnes89 бул макаланы туура эмес машиналык котормодон улам өчүрдү, бирок чындыгында котормо {{u|Artelow}} тарабынан түзөтүлдү. Макаланын өчүрүлгөн версиясын карап чыгыңыз, текст жетиштүү деңгээлде кайра каралып чыкканбы же жокпу, баалаңыз жана эгер текст жетиштүү деңгээлде кайра каралып чыккан деп эсептелсе, бул макаланы калыбына келтириңиз. [[Колдонуучу:Asorev|Asorev]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Asorev|баарлашуу]]) 05:23, 9 октябрь 2026 (UTC) :Саламатсызбы! Макаланы карап чыгып, жыйынтыгын билдирем. [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 09:27, 9 октябрь 2026 (UTC) 5w2p37pl5jo2y9jijsrs8ffewsot55q Гуам 0 134558 662485 643236 2026-10-08T22:40:20Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 662485 wikitext text/x-wiki {{Мамлекет |Негизделген = |Макамы = АКШ инкорпорацияланбаган (курамына кирбеген) уюшулган аймагы |Кыргызча аталышы = Гуам аймагы |Расмий аталышы = {{lang-en|Territory of Guam}}<br>{{lang-ch|Guåhan}} |Мамлекеттик дини = [[Динден тышкары мамлекет]] |Герб = Seal of Guam.svg |Желек = Flag of Guam.svg |Гимн аталышы = «Stand Ye Guamanians» |Аудио = Stand Ye Guamanians.oga |Урааны = «Where America’s day begins» |Башкаруу формасы = АКШ инкорпорацияланбаган (курамына кирбеген) уюшулган аймагы |Картада = Guam on the globe (Southeast Asia centered) (small islands magnified).svg |lat_dir = N |lat_deg = 13 |lat_min = 27 |lat_sec = 8 |lon_dir = E |lon_deg = 144 |lon_min = 46 |lon_sec = 13 |region = GU |CoordScale = 250000 |Тили = [[англис тили]], [[чаморро тили]] |Эгемендүүлүк күнү = |Эгемендүүлүгүн алды = |Борбор шаары = [[Хагатна]] |Ири шаарлар = [[Дедедо]] |Башчыларынын милдеттери = [[Президент]]<br>[[Губернатор]] |Башчылары = [[Жо Байден]]<br>[[Лу Леон Герреро]] |Аянты = 544 |Суу пайызы = |Аянты боюнча орду = 192-орун |Калкы = 168,801 |Калкы боюнча орду = 177-орун |Калкты каттоо жылы = 2021 |Калктын жыштыгы = 299 |ИДӨ (САМ) = 5,8 млрд | ИДӨнү эсептөө жылы (ППС) = 2016 | ИДӨ (САМ) боюнча = 167-орун | ИДӨнүн ар бир жанга = 35,600 | ИДӨнүн ар бир жанга боюнча = | ИДӨ (номинал) = 6,3 млрд | ИДӨ (номинал) эсептөө жылы = 2019 | ИДӨ (номинал) боюнча = | ИДӨ (номинал) ар бир жанга = 37,387 |Акча бирдиги = [[АКШ доллары]] (USD) | АДӨИ = 0,901 {{Өсүү}} | АДӨИ деңгээли = <span style="color:#00сс33;">'''жогору'''</span> | АДӨИ боюнча орду = |ЭОК = GUM |Этнохороним = гуамдык, гуамдыктар |Домени = [[.gu]] |Телефон коду = 1 671 |Убакыт аралыгы = [[UTC+10:00|+10:00]] |Штрих коду = }} '''Гуам аймагы''' ({{lang-en|Territory of Guam}}, {{lang-ch|Guåhan}}) — [[Тынч океан|Тынч океанынын]] батышындагы [[Мариана аралдары|Мариана аралдарынын]] курамындагы арал, [[Америка Кошмо Штаттары|АКШнын]] инкорпорацияланбаган (курамына кирбеген) уюшулган аймагы макамына ээ. Гуам [[Мариана аралдары|Мариана аралдарынын]] калган бөлүгү менен бирге [[Америка Кошмо Штаттары|АКШга]] таандык эң батышкы аймак. Гуам саясий түзүм катары аралдарды [[Түндүк Мариана аралдары|Түндүк Мариана аралдарынын Шериктештиги]] менен бөлөт. Гуамдын борбору — [[Хагатна]] шаары, ал эми калкы эң көп шаары — [[Дедедо]] шаары. Гуам [[1983-жыл|1983-жылдан]] бери Тынч океан коомчулугунун мүчөсү. Гуамдын жашоочулары гуамдыктар деп аталат жана аларга төрөлгөндөн кийин эле АКШ жарандыгы берилет. Гуамдын түпкү эли Индонезиянын чыгышындагы, Филиппиндеги жана Тайвандагы башка австронезиялыктар менен байланышкан чаморро элинин өкүлдөрү<ref>[https://guamsocietyinc.org/guam-society-history/ Гуам коомунун тарыхы]</ref>. Чаморролор аралга 4000 жыл мурун келип отурукташкан. [[2021-жыл|2021-жылга]] карата Гуамда 168 801 адам жашаган. Гуамдын аянты 544 км²<ref name=":0">CIA. The World Factbook. [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/guam/ Гуам] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126164717/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/guam/ |date=2021-01-26 }}.</ref>, калкынын жыштыгы бир чарчы километрде 299 адамды түзөт. [[Океания|Океаниядагы]], [[Мариана аралдары|Мариана аралдарынын]] ири аралы, түштүккүсү жана [[Микронезия|Микронезиядагы]] эң чоң арал. Эң бийик чекити деңиз деңгээлинен 406 м бийиктикте жайгашкан Ламлам тоосу. [[1960-жыл|1960-жылдардан]] бери аралдын бюджетинин негизги киреше булагы болуп туризм багыты жана АКШнын куралдуу күчтөрүнүн субсидиялары эсептелет. == Тарыхы == === Байыркы тарыхы === [[Файл:Chronological dispersal of Austronesian people across the Pacific.svg|left|thumb|Неолит доорундагы Инд жана Тынч океандарынын аралдарындагы австронезиялыктардын миграциясынын картасы|368x368px]] Гуамда 3,5 миң жыл мурун австронезия элдеринин бири чаморро эли отурукташа баштаган. Байыркы чаморро коому төрт класстык топторго бөлүнгөн: чаморри ({{lang-en|chamorri}}, уруу башчылар), матуа ({{lang-en|matua}}, жогорку тап), ахаот ({{lang-en|achaot}}, орто тап) и маначан ({{lang-en|mana'chang}}, төмөнкү тап)<ref name=":4">Carano P., Sanchez P. C. A Complete History of Guam. — Tokyo: Charles E. Tuttle Company, 1964. — 452 p.</ref>. Матуалар жээктеги айылдарда жашап, балык уулоочу мыкты жерлерге ээ кылышкан, ал эми маначандар аралдын борбордук бөлүгүндө жашашкан. Матуа менен маначандар бири-бири менен сейрек мамиле түзүшкөн. Матуала көбүнчө убактарда ахаоттор менен манчандардын ортосунда байланыш түзүүдө ортомчулык кылышкан. [[Файл:Latte1.jpg|thumb|left|150px|Латте ташы]] Чаморрилерде макахна ({{lang-en|makåhna}}) же какаха ({{lang-en|kakahna}}) деп аталган сыйкырдуу күчкө ээ шамандар жана ар кандай өсүмдүктөрдүн түрлөрүн жана табигый материалдарды колдонуп, дары жасаган сурухану ({{lang-en|suruhånu}}) же сурхана ({{lang-en|suruhåna}}) деген аталыштагы адамдар болгон<ref name=":4" />. «Таотао-моа» ({{lang-en|taotao mo'na}}) деп аталган байыркы чаморролордун рухтарына ишенүү салты европалыктар басып алганга чейинки маданиятынын калдыгы катары азыркы учурга чейин сакталып келет. Суруханулар гана «таотао-моанын» каарына калбай, өсүмдүктөрдү жана башка табигый материалдарды коопсуз чогулта алышат деп ишенишет. Чаморро коому тегин энесинин теги менен эсептейт<ref name=":4" />. Латте — [[Мариана аралдары|Мариана аралдарында]] гана кездешүүчү таш мамылар, алар европалыктар бул аймакты басуп алганга чейинки чаморро маданиятынын эң жогорку жетишкендиги болгон. Латте самандан курулган турак жайларынын пайдубалы катары колдонулган. Бул таштар, халиги ({{lang-en|haligi}}) деп аталган акиташтан негизинен турат жана анын үстүндө кораллдардан же акиташтан турган халиги ({{lang-en|tåsa}}) деп аталган сепил ташы бар. Бул таштарды 1925-жылы Рота аралында табылган Рота-Латте таш кенинен казып алышкан деп божомолдонот<ref name=":4" />. [[Файл:Magellan Monument, Umatac, Guam - DSC00933.JPG|thumb|Магелландын бул аралга келишинин урматтына коюлган эстелик]] === Испан доору === Гуамда биринчи келген европалык португалиянын саякатсысы [[Фернан Магеллан]] болгон. Ал 1521-жылы 6-мартта бул аралга сүзүп келген. Европалыктардын кемесин жергиликтүү калктын жүздөгөн кичинекей каноэлери (кайыктар) курчап алган. Бул кичинекей кайыктарды, европалыктар «проа» деп, ал эми Гуам аралын «Латын парустарынын аралдары» ({{lang-es|Islas de las Velas Latinas}}) деп аташкан<ref name=":4" />. Магелландын жардамчысы Антонио Пигафетта жергиликтүү тургундар «кемелерге чыгып, колуна тийгендердин баарын уурдап кетишти» деп жазган. Ушундан улам, аралдарды ачкан европалыктар «Каракчылардын аралдары» ({{lang-es|Las Islas de los Ladrones}}) деген каймана ат менен аташкан<ref>Nowell C. E. Magellan's Voyage Around the World: Three Contemporary Accounts. — Evanston: Northwestern University Press, 1962. — ISBN 0810101807</ref>. Гуам [[1565-жыл|1565-жылы]] Испаниянын колониясы деп жарыяланган. [[1600-жыл|1600-жылдан]] тартып аралды Мексикадан Филиппинге бараткан испан галлеондору эс алуучу жана провианттарды толуктоо үчүн колдонушкан. Натыйжада, чаморролордун испандар менен, ошондой эле испан галлеондорунун командаларына кирген мексикалыктар менен филиппиндиктер менен аралашуусу башталган. [[1668-жыл|1668-жылы]] аралга католик диний үгүттөөчүлөрү келип, испан колонизациясы жергиликтүү чаморро калкын христиандаштыруу менен коштолгон. 1670-1695-жылдар аралыгында испан аскерлери тарабынан басылган чаморро колкынын козголоңдору болгон. Козголоңдордо, чаморролордун, айрыкча эркектердин саны кескин кыскарып кеткен. Бул чаморронун испандар, филиппиндер жана мексикалыктар менен кан аралашуусуна алып келген жана аралаш никеден балдар төрөлөө баштаган. Бирок, чаморро эли тилин жана кээ бир үрп-адаттарын сактап кала алышты. === Америка доору === АКШ аралды [[1898-жыл|1898-жылы]] испан-америкалык согуш учурунда басып алып, ошол эле жылы кол коюлган Париж тынчтык келишими боюнча аралдарды өз курамына алган. Гуам Филиппинден чыккан же Филиппинге бара жаткан америкалык кемелер үчүн өткөөл база катары кызмат кылган. [[Файл:Main street of Agana or Hagåtña, Guam (1899-1900).jpg|thumb|600px|center|Агана же Хагатнаны борбордук көчөсү. 1899-1900 жж.]][[Экинчи дүйнөлүк согуш]] учурунда Гуам [[1941-жыл|1941-жылы]] [[8-декабрь|8-декабрда]], [[Перл-Харбор|Перл-Харборго]] кол салгандан үч саат өткөндөн кийин [[Жапония|Жапониянын]] бомбалоосуна дуушар болгон. Арал 10-декабрда жапон аскерлерине багынып берген. Жапониянын гуамды оккупациялоосу эки жарым жылга созулган. Согуш учурунда аралда болжол менен 19 000 жапон аскерлери жана матростору жайгашкан. [[1944-жыл|1944-жылы]] [[21-июль|21-июлда]] америкалыктар Гуамды бошотуу максаты менен келишкен. Аралды бошотуу үчүн согуш 20 күнгө созулуп, аралдагы жапондордун дээрлик бардык аскерлери курман болушкан. [[1945-жыл|1945-жылы]] сентябрда Жапониянын багынып бергенин тааныбаган Сёити Ёкои, Гуам аралында [[1972-жыл|1972-жылга]] чейин «өз согушун» уланткан<ref>[https://www.tracesofwar.com/persons/71233/Yokoi-Shoichi.htm Сёити Ёкои.]</ref>.<gallery mode="packed" heights="240"> Файл:USS_Pennsylvania_(BB-38)_bombarding_Guam_1944.jpg|USS Pennsylvania (BB-38) линкору Гуамдагы жапон аскерлерине болгон чабуулу Файл:Three_Marines_and_their_machine_gun_on_Guam.jpg|Аралды бошотуу согушундагы АКШ деңиз аскерлери, 1944-жылдын 28-июлу Файл:Japanese_prisoner_awaits_questioning_by_intelligence_officer_on_Guam._-_NARA_-_520971_(cropped).jpg|Суракты күтүп жаткан жапон аскер-туткуну Файл:3rd_Battalion_3rd_Marines_Agana.jpg|АКШнын деңиз аскерлери 1944-жылдын июлунда Хагатнанын урандыларынын арасында </gallery> == Физикалык жана географиялык мүнөздөмөсү == === Географиялык абалы === Гуам аралы түндүктөн түштүккө 50 км созулуп, эң кууш ортоңку бөлүгүнүн туурасы 12 км. Аралдын түндүк чекити — Ритидиан тумшугу. Гуамдын аянты 544 км² болуп, АКШдагы аянты боюнча 32-орундагы арал. Жээк тилкесинин узундугу 125,5 км<ref name=":0" />. Гуам — [[Мариана аралдары|Мариана аралдарынын]] эң чоңу, түштүккүсү жана [[Микронезия|Микронезиядагы]] эң чоң арал. [[Мариана кобулу|Мариана кобулун]] бойлой, дүйнөлүк океандын эң терең жери деп эсептелген Челленжер ириминен 340 км түндүк-чыгышта жайгашкан<ref>Britannica. [https://www.britannica.com/place/Pacific-Ocean Мариана кобулу.]</ref>. Арал жанар тоолордун атылышынан келип чыккан жана коралл рифтери менен курчалган. Гуамдын түндүк бөлүгүнүн рельефи түштүктөн кескин айырмаланат. Түндүк бөлүгү кораллдардан турган акиташтуу бөксө тоолуу. Бөксө тоолор Гуамдагы ичүүчү суунун негизги булагы болуп саналат. Түндүк-батышта жана түндүктө бөксө тоолор океан жээгине чейин созулук жатат жана океан менен жолуккан жери тик жарлуу. Аралдын түштүк бөлүгү жанар тоолордун атылышынан келип чыккан жана адырлуу рельефке ээ. Адырлар [[Лава|лавалардан]], ошондой эле [[Кварцит|кварциттерден]] жана [[чопо]] сланецтерден турат. [[Гранит|Граниттерден]] жана [[Кумдук|кумдуктардан]] турган аймактары да бар. Аралдын эң бийик чекити Ламлам тоосу (406 м)<ref name=":0" />. Ири дарыялар жок, аралдын ири дарыя бассейндери болуп Талофофо, Илиг, Паго, Хагатна жана Апра саналат<ref>[https://web.archive.org/web/20200130011049/http://south.hydroguam.net/map-hydrology-watersheds.php Гуамдын санарип картасы.]</ref>. [[Файл:Anatahan_2.jpg|left|thumb|220x220px|Атахан жанар тоосунан чыккан түтүндүн космостон тартылган сүрөтү]] Гуам курамына кирген Мариана аралдарынын чынжырчасы Тынч океан менен Филиппин деңизинин тектоникалык плиталарынын кагылышуусунан келип чыккан. Гуам — Мариана аралдарынын чыгыш тарабында жайгашкан терең субдукция аймагы болгон [[Мариана кобулу|Мариана кобулуна]] эң жакынкы кургактык. Субдукция аймагына жакын жайгашкандыктан, Гуамда кээде [[Жер титирөө|жер титирөөлөр]] болуп турат. Мурда Гуамдын жанындагы болгон жер титирөөлөрдүн эпицентриндеги күчү 5,0 ден 8,7 түзгөн. Түндүк Мариана аралдарындагы Анатахан аралынан айырмаланып, Гуам вулкандык жактан активдүү эмес, бирок Анатахандын вогу (жанар тоодон чыккан түтүн) ага чейин жетет. <gallery mode="packed" heights="200"> Map of Guam (russian).png|Гуамдын физикалык картасы. Guam space image (cropped).jpg|Аралдын космостон тартылган сүрөтү. U.S. Department of Defense lands on Guam, 2010 (cropped).jpg|АКШнын Гуамдагы аскердик базаларынын картасы. [[2010-жыл]]. </gallery> === Климат === [[Файл:Ritidian_Beach_-_Guam_NWR.jpg|left|thumb|220x220px|Ритидиан-Пойнттогу коргоого алынган жээк]] Көппендин классификациясы боюнча, Гуамдагы климат нымдуу тропикалык. Бирок март айы эң кургак ай жана түндүк-чыгыштан келген мезгилдүү шамал менен жумшартылган тропикалык муссон климатынын классификациясына кирет. Гуамдагы абанын орточо суткалык температурасы жыл бою бирдей жана болжол менен 26-27°С. Кургакчыл мезгил январдан майга чейин, ал эми жаанчыл мезгил июлдан ноябрга чейин созулуп, түштүк-батыш соккон муссондо менен коштолот. [[1981]]-[[2010]]-жылдар аралыгында жылдык орточо жаан-чачынды болжол менен 2490 мм болгон<ref name=":1">[https://web.archive.org/web/20130120021511/http://www.weather.gov.hk/wxinfo/climat/world/eng/australia/pacific/guam_e.htm Гуам аралынын климаты боюнча маалыматтар.]</ref>. Тархындагы эң нымдуу айы деп эсептелген [[1997-жыл|1997-жылдын]] августунда 977,6 мм жаан-чачын жана ал эми эң кургак айы деп эсептелеген [[2015-жыл|2015-жылдын]] февралында 3,8 мм жаан-чачын жааган. [[1976-жыл|1976-жылы]] 3345,2 мм жаан-чачын жаап эң нымдуу жылы, 1998-жылы 1470,2 мм жаап эң кургакчыл жылы деп эсептелет. Рекорддук эң жаанчыл күн [[1953-жыл|1953-жылдын]] [[15 Октябрь (Тогуздун айы)|15-октябрында]] катталып, 393,2 мм жаан жааган<ref name=":1" />. Орточо жогорку температура 30 °C, ал эми орточо төмөнкү температура 24,4 °C. Жалпысынан алганда абанын температурасы 32,2 °C ашпайт жана 21,1 °C төмөн түшпөйт. Салыштырмалуу нымдуулук адатта жыл бою түнкүсүн 84% ашат, бирок орточо айлык нымдуулук 66% тегерегинде. Эң жогорку температура Гуамда эки жолу катталган: [[1971-жыл|1971-жылдын]] [[18-апрель|18-апрелинде]] жана [[1990-жыл|1990-жылдын]] [[1 апрель|1-апрелинде]] — 35,6 °C; эң төмөнкү температура [[1973-жыл|1973-жылдын]] [[3-февраль|3-февралында]] катталган жана 18,3 °C түзгөн<ref name=":1" />.{{Шаардын аба ырайы | Жер_илик = Гуамдын | Булак = [https://www.watertemperature.org/Guam-UnitedStates-Island.html Water Temperature - Guam, United States], [https://web.archive.org/web/20121031013534/http://www.nws.noaa.gov/climate/xmacis.php?wfo=guam National Weather Service Climate], [https://web.archive.org/web/20130120021511/http://www.weather.gov.hk/wxinfo/climat/world/eng/australia/pacific/guam_e.htm Climatological Normals of Guam] | Үчт_ор = 26.8 | Үчт_ор_ж-ч = 126 | Бир_ор = 26.6 | Бир_ор_ж-ч = 115 | Жал_ор = 27.1 | Жал_ор_ж-ч = 70 | Чын_ор = 27.7 | Чын_ор_ж-ч = 91 | Буг_ор = 28.1 | Буг_ор_ж-ч = 109 | Кул_ор = 28.1 | Кул_ор_ж-ч = 180 | Тек_ор = 27.7 | Тек_ор_ж-ч = 308 | Баш_ор = 27.4 | Баш_ор_ж-ч = 436 | Аяк_ор = 27.4 | Аяк_ор_ж-ч = 360 | Тог_ор = 27.6 | Тог_ор_ж-ч = 300 | Жет_ор = 27.7 | Жет_ор_ж-ч = 233 | Беш_ор = 27.3 | Беш_ор_ж-ч = 152 | Жыл_ор = 27.4 | Жыл_ор_ж-ч = 2480 | Үчт_ор_мин = 24.2 | Үчт_ор_макс = 29.4 | Бир_ор_мин = 23.9 | Бир_ор_макс = 29.4 | Жал_ор_мин = 24.2 | Жал_ор_макс = 29.9 | Чын_ор_мин = 24.7 | Чын_ор_макс = 30.7 | Буг_ор_мин = 25.1 | Буг_ор_макс = 31.1 | Кул_ор_мин = 25.2 | Кул_ор_макс = 31.1 | Тек_ор_мин = 24.8 | Тек_ор_макс = 30.6 | Баш_ор_мин = 24.6 | Баш_ор_макс = 30.3 | Аяк_ор_мин = 24.6 | Аяк_ор_макс = 30.4 | Тог_ор_мин = 24.7 | Тог_ор_макс = 30.4 | Жет_ор_мин = 25.1 | Жет_ор_макс = 30.3 | Беш_ор_мин = 24.9 | Беш_ор_макс = 29.8 | Жыл_ор_мин = 24.7 | Жыл_ор_макс = 30.3 | Үчт_а_мин = 19 | Үчт_а_макс = 34 | Бир_а_мин = 18 | Бир_а_макс = 34 | Жал_а_мин = 19 | Жал_а_макс = 34 | Чын_а_мин = 20 | Чын_а_макс = 36 | Буг_а_мин = 21 | Буг_а_макс = 34 | Кул_а_мин = 21 | Кул_а_макс = 35 | Тек_а_мин = 21 | Тек_а_макс = 35 | Баш_а_мин = 21 | Баш_а_макс = 34 | Аяк_а_мин = 21 | Аяк_а_макс = 34 | Тог_а_мин = 19 | Тог_а_макс = 34 | Жет_а_мин = 20 | Жет_а_макс = 33 | Беш_а_мин = 20 | Беш_а_макс = 33 | Жыл_а_мин = 18 | Жыл_а_макс = 36 }} Гуам [[Тайфун|тайфундардын]] жолунда жатат жана аралдагы муссондор мезгилинде тропикалык бороон жана тайфундардын болушу коркунучу менен мүнөздөлөт. Тайфундун эң жогорку күчкө жеткен убагы августтан ноябрга чейин созулат. Акыркы мезгилдерде Гуамдын үстүнөн өткөн эң жогорку күчкө жеткен тайфун Понгсон тайфуну болду, шамалдын ылдамдыгы 232 км/сааттан 278 км/саатка чейин жеткен. [[2022-жыл|2022-жылдын]] [[8-декабрь|8-декабрында]] бул тайфун аралга массалык кыйроолорду алып келген<ref>Federal Emergency Management Agency. [https://www.fema.gov/disaster-federal-register-notice/initial-notice-35 Понгсон тайфуну.]</ref>. [[1976-жыл|1976-жылы]] Памела тайфунунан кийин көптөгөн жыгач курулуштар бетон менен алмаштырылган. [[1980-жыл|1980-жылдары]] жыгач мамылар тайфунга туруктуу бетондон жана болоттон жасалган мамыларга алмыштырылган. Жергиликтүү бийлик катуу курулуш нормаларын киргизгенден кийин, көптөгөн үй жана ишкана ээлери темир бетондон имараттарды куруп жана күйүп кетүүгө каршы жапкычтарды чатырларына орното башташкан<ref>[https://web.archive.org/web/20110207111227/http://www.rms.com/catastrophe/models/Guam.asp RMS Catastrophe Models - Guam.]</ref>. <gallery mode="packed" heights="220"> Storm surge damage from Typhoon Karen in Asan, Guam.jpg|Карен тайфунунун кесепеттери. 1962-жылдын ноябры Chataan Guam crop.jpg|Чатаан тайфуну. 2002-жылдын июлу Guam Sunset.jpg|Гуамдагы күндүн батышы </gallery> === Топурак === Аралдын топурагы түшүмдүү ферраллиттүү. Гуамдын түндүк бөлүгү саванна өсүмдүктөрү менен капталган. Тропиктик токойлор аралдын түштүк бөлүгүндөгү дарыя өрөөндөрүндө жана адырларда гана кездешет. Жээкти бойлой — кокос дарактарынын өсөт.<gallery mode="packed" heights="240"> Файл:Hagatna_from_Fort_Santa_Agueda.JPG|Хагатна (борбор шаары) Файл:Ritidian_Beach_-_Guam_NWR.jpg|Ритидиан кумжээги </gallery> === Фауна === Гуамдын жаныбарлар дүйнөсү көп түрдү эмес. [[Кемирүүчү|Кемирүүчүлөр]] ([[келемиштер]], [[чычкандар]]), [[Жарганат|жарганаттар]] жана токойлорунда испаниялыктар Филиппинден алып келген [[Бугу (жаныбар)|бугулар]] кездешет. Жапайы камандар аралдын түндүк жана түштүк бөлүктөрүндө байырлашат. 1940-жылдардын ортосуна чейин аралда канаттуулардын көптөгөн түрлөрү болгон, алардын көбү экинчи дүйнөлүк согуштун аягында кокустан алынып келинген күрөң бойга жыланы тарабынан жок кылынган. Жыландын уусу адамдар үчүн дээрлик эч кандай зыяны жок болсо да, ал жергиликтүү фауна үчүн чыныгы бүлдүрүүнү алып келди. Жыландар канаттуулардын кээ бир түрлөрүнүн жок болушуна гана эмес, жогорку чыңалуудагы зымдардын чукул туташуусунун да себеби болуда<ref>[https://web.archive.org/web/20110217164653/http://bio.1september.ru/articlef.php?ID=200100108 Аралды багындырган жылан.]</ref>. Гуамда жыландардын саны бир чарчы километрде 2000ге жеткен, бул дүйнөдөгү эң жогорку көрсөткүчтөрдүн бири. Reuters маалыт агентигинин маалыматы боюнча 2013-жылы жыландардын жайылышын алдын алуу үчүн аралдын аймагына ууланган чычкандарды таштоо чечими кабыл алынган<ref>[https://www.gazeta.ru/social/news/2013/02/23/n_2768477.shtml Жыландардын жайылышын алдын алуу үчүн Гуам аралына 2000ден ашык ууланган чычкан ыргытылат.]</ref>. <gallery mode="packed" heights="220"> Mangroves growing in the coral rocks of the Guam coastline - NOAA Photo Library.jpg|Жээктеги мангрлар GuamRail02.jpg|Аралдагы эндемик — гуам койчусу Mulloidichthys vanicolensis.jpg|Гуам сууларындагы сары канатту жана майда тиштүү барабуля Fish and coral in Tumon Bay Marine Preserve, Guam.jpg|Тумон булуңундагы деңиз коругу 20140402-APHIS-UNK-0004 (13592983734).jpg|Күрөң бойга жыланы </gallery> == Саясий түзүлүшү == [[Файл:Lou Leon Guerrero in 2018.jpeg|thumb|upright|Лоу Леон Гуэрреро — учурдагы Гуамдын губернатору]] Гума — [[Америка Кошмо Штаттары|АКШ]] инкорпорацияланбаган (курамына кирбеген) уюшулган аймагы макамына ээ. Гуам аралы, АКШ Конгресси тарабынан 1950-жылы кабыл алынган Органикалык Мыйзамынын негизинде башкарылат. Бул мыйзам аралга жергиликтүү өз алдынча башкаруу укугун берген жана анын тургундарын АКШнын жарандары деп жарыялаган. Аткаруу бийлигин жергиликтүү Гуам калкы 4 жылдык мөөнөткө шайлаган губернатор жүзөгө ашырат жана губернатор өкмөттүн курамын дайындайт<ref>[https://www.law.cornell.edu/uscode/text/48/1422 48 U.S. Code § 1422 - Governor and Lieutenant Governor; term of office; qualifications; powers and duties; annual report to Congress]</ref>. Гуамдын АКШнын өкүлдөр палатасында бир делегаты бар, бирок ал добуш берүү укугуна ээ эмес. Мыйзам чыгаруу органы, калк тарабынан 2 жылдык мөөнөткө шайланган жана 15 сенатордон турган — Легислатура. Гуамда АКШдан толук көз карандысыздык алууну максаттаган атайын саясий кыймыл бар, бирок Гуамдын көпчүлүк тургундары кеңири автономияга ээ болуу менен учурдагы макамын сактап калууну тандаган. Гуам — АКШнын Тынч океанындагы эң ири стратегиялык аскерий базасы. АКШнын аскер кызматкерлери негизинен Андерсен аскердик авиабазасы жана Апра-Харбор аскер-деңиз флотунун базасы жайгашкан<ref>[https://web.archive.org/web/20050310034248/http://www.justice.gov.gu/SuperiorCourt/History/hist_06.htm Justice on Guam: Post-World War II]</ref>. == Административдик-аймактык түзүлүшү == [[Файл:Guam-administracja.png|thumb|382x382px|Гуамдын муниципиалдык айылдары (2006)]] [[Файл:Hagatna from Fort Santa Agueda.JPG|thumb|382x382px|Хагатна шаарынын Санта-Агуэда чебинен көрүнүшү]] Гуам 19 муниципалдык айылдарга бөлүнөт: {| class="wikitable sortable" !№ !Муниципалитет !Аймагы <ref>{{cite web|url=https://www.doi.gov/oia/reports/iaea2006report.doc|title=アーカイブされたコピー|accessdate=2007-12-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071031162830/http://www.doi.gov/oia///reports/iaea2006report.doc|archivedate=2007-10-31}}</ref> !Аянты, км² !Калкы, адам. (2010) !Калктын жыштыгы, адам./км² |- |1 |Аганья-Хейтс |Борбордук | align="right" |2,68 | align="right" |3808 | align="right" |1420,90 |- |2 |Агат |Түштүк | align="right" |27,19 | align="right" |4917 | align="right" |180,84 |- |3 |Асан |Борбордук | align="right" |14,35 | align="right" |2137 | align="right" |148,92 |- |4 |Барригада |Борбордук | align="right" |21,96 | align="right" |8875 | align="right" |404,14 |- |5 |Чалан-Паго-Ордот |Борбордук | align="right" |14,73 | align="right" |6822 | align="right" |463,14 |- |6 |Дедедо |Түндүк | align="right" |79,16 | align="right" |44 943 | align="right" |567,75 |- |7 |Хагатна |Борбордук | align="right" |2,33 | align="right" |1051 | align="right" |451,07 |- |8 |Инаражан |Түштүк | align="right" |48,82 | align="right" |2273 | align="right" |46,56 |- |9 |Манжилао |Борбордук | align="right" |26,45 | align="right" |15 191 | align="right" |574,33 |- |10 |Меризо |Түштүк | align="right" |16,39 | align="right" |1850 | align="right" |112,87 |- |11 |Монгомонг-Тото-Майте |Борбордук | align="right" |4,79 | align="right" |6825 | align="right" |1424,84 |- |12 |Пити |Борбордук | align="right" |19,26 | align="right" |1454 | align="right" |75,49 |- |13 |Санта-Рита |Түштүк | align="right" |41,89 | align="right" |6084 | align="right" |145,24 |- |14 |Синаяна |Борбордук | align="right" |2,20 | align="right" |2592 | align="right" |1178,18 |- |15 |Талофофо |Түштүк | align="right" |45,81 | align="right" |3050 | align="right" |66,58 |- |16 |Тамунинг |Түндүк | align="right" |14,66 | align="right" |19 685 | align="right" |1342,77 |- |17 |Уматак |Түштүк | align="right" |16,63 | align="right" |782 | align="right" |47,02 |- |18 |Йиго |Түндүк | align="right" |91,71 | align="right" |20 539 | align="right" |223,96 |- |19 |Дзонья |Түштүк | align="right" |52,53 | align="right" |6480 | align="right" |123,36 |- style="background:#ccc;" | |Жалпы | | align="right" |543,52 | align="right" |159 358 | align="right" |293,20 |} == Калкы == [[Файл:Guam_single_age_population_pyramid_2020.png|thumb|300px|2020-жылга карата жыныстык жана курактык түзүм]] Калкынын саны — 168,801 адам (2021-жылга карата малыматтар боюнча), калкынын 93% шаарлардын жашоочулары. *Калкытын жылдык өсүшү — 1,3%; *Төрөлүү коэффициенти — 1000 адамга 18,1; *Каза болгондор — 1000 адамга 4,6; *Орточо жашоо узактыгы: **эркектер — 75 жаш; **аялдар — 81 жаш. === Этникалык курамы === 2010-жылы өткөн эл каттоо боюнча, калктын улуттук курамы төмөнкүдөй<ref name=":2">[https://web.archive.org/web/20240000000000*/http://www.bsp.guam.gov/images/stories/census/2010selcomp.pdf Калкты каттоо (2010).]</ref>: * чаморро — 37,3% (59 381 адам) * чуук — 7,0% (11 230 адам) * Океаниянын башка улуттары — 5,0% (7971 адам) * филиппиндиктер — 26,3% (41 944 адам) * Азиянын башка улуттары — 5,9% (9437 адам) * ар башка улуттар ортосунда никеден туулгандар — 9,4% (14 929 адам) * актар — 7,1% (11 321 адам) * каралар — 1,0% (1540 адам) * башка улуттар — 1,0% (1605 адам) === Диний курамы === Гуамдын негизги дини [[христиан дини]]. Калктын төрттөн үч бөлүгү католиктер, аз сандагы протестанттар да бар. Pew Research Center изилдөө борборунун маалыматы боюнча, 2010-жылы Гуамдын диний курамы төмөнкүдөй болгон<ref>Pew-Templeton Global Religious Futures Project. [https://web.archive.org/web/20200701045401/http://www.globalreligiousfutures.org/countries/guam#/?affiliations_religion_id=0&affiliations_year=2010 Демография: дин.]</ref>: * [[Католицизм]]: 75% * [[Протестантизм]]: 17.7% * башка диндер: 1.6% * салттуу ишенимдер: 1.5% * башка христиандар: 1.4% * [[Буддизм]]: 1.1% * [[Православие]]: <1% * [[Индуизм]]: <1% * [[Ислам]]: <1% * [[Иудаизм]]: <1% === Тилдери === Гуамдын калкынын 99% сабаттуу. Колдонулган тилдери<ref name=":2" />: * [[англис тили]] — 43,6% (63 238 адам) * [[чаморро тили]] — 17,8% (25 827 адам) * [[Филиппин тилдери|филиппин тили]] — 21,2% (30 720 адам) * Океаниянын башка тилдери — 10,0% (14 441 адам) * Азиянын башка тилдери — 6,3% (9192 адам) * башка тилдер — 1,1% (1651 адам) == Экономикасы == [[Файл:The_beach_of_Guam_Reef_Resort,_Tumon_Bay,_USA_(8575993301).jpg|thumb|Тумондун туристтик борборундагы суу жээктер]] Гуамдын экономикасынын булактры болуп, биринчи кезекте туризм (айрыкча Япония, Түштүк Корея жана Тайвандан келгендер) жана аралдын аянтынын олуттуу бөлүгүн ээлеген америкалык Андерсен аскердик авиа базасы эсептелет. === Туризм === Тынч океанынын батышында жайгашкан Гуам Япония менен Түштүк Кореянын туристтеринин сүйүктүү жери болуп саналат. Анын туристтик борбору Тумондо 20дан ашуун чоң мейманканалар, салыктан бошотулган аймактар, Плезер Айленд району, жабык аквариум, Лас–Вегас стилинде курулган эс алуучу, соода жана көңүл ачуу жайлар бар<ref name=":3">[https://web.archive.org/web/20070827061618/http://www.visitguam.org/members/?pg=research Guam Visitors Bureau Tourist Statistics.]</ref>. Туристтердин 75% Жапониядан келгендер. Гуамга Түштүк Корея, АКШ, Филиппин жана Тайвандан да көп сандагы туристтер келет<ref name=":3" />. Кирешелердин маанилүү булактарынын катарына салыксыз дизайнерлердин соода түйүндөрү жана америкалык стилдеги Микронезия соода борбору, Гуам Премьер соода түйүндөрү, Агана соода борбору жана Кмарт соода борборлору кирет<ref>[https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1999/01/02/kmart-is-an-easy-sell-on-guam/74091263-e16f-488b-bca2-8ead3dbe5205/ KMART IS AN EASY SELL ON GUAM].</ref>. [[Файл:GuamAntonioWonPatAirport.jpg|thumb|Антонио Вон Пат эл аралык аэропортундагы терминал]] Гуамдын түндүк бөлүгү — аралдагы эң сейрек калк жана туристтер эң аз келген аймак. Бул аймактын көпчүлүк бөлүгүн АКШнын аскер базалары ээлейт. Базалар тосулган, периметри боюнча аскердик транспорттор менен кароол уюштурулган. Ритидиан-Бич «жапайы» куум жеги жайгашкан. Борбордук бөлүгү — туристтер жана калк эң жыш жайгашкан жана эң популярдуу аймак. Бул жерде Гуамдын борбору, ошондой эле аралдын негизги туристтик борбору болгон Тумон шаары жайгашкан. Түштүк бөлүгү — аралдагы эң начар өнүккөн аймак. Бул аймакта жергиликтүү чаморро элинин маданияты жана эң жакшы сакталып калган. Табигый кооз жерлери: Кокос аралы жана Талофофо булуңунун кумдуу жээктери. === Бюджет жана жумушсуздук === 2003-жылы Гуамдагы жумушсуздуктун деңгээли 14% түзгөн, ал эми өкмөт 314 миллион АКШ долларлык бюджеттик тартыштыкка дуушар болгон<ref>[https://web.archive.org/web/20051029043436/http://pacificweb.org/guam/2004%20Guam%20Yearbook/2004_Guam_Yearbook_FinalR2_Full%20Version.pdf Гуамдын 2004-жылга карата статистикасы.]</ref>. 2019-жылга карата жумушсуздуктун деңгээли 6,1% чейин төмөндөгөн. 2020-жылдын сентябрына карата жумушсуздуктун деңгээли кайрадан 17,9% чейин жогорулаган<ref>Bureau of Labor Statistics. [https://bls.guam.gov/about-bls/ Жумушсуздуктын көрсөткүчтөрү.]</ref>. 2023-жылдын июнь айына карата жумушсуздуктун деңгээли 4,0% чейин төмөндөгөн. 2023-жылдын сентябрь айында Гуамдагы жумушсуздуктун деңгээли 4,1% түзгөн, бул 2023-жылдын июнь айындагы көрсөткүчтөргө караганда 0,1% жогорулаган<ref>Bureau of Labor Statistics. [https://bls.guam.gov/unemployment-situation-on-guam/ Гуамдагы жумушсуздук.]</ref>. === Миграция === Америка Кошмо Штаттары, Микронезия Федеративдик Штаттары, Маршалл аралдарынын жана Палау Республикасынын ортосундагы эркин ассоциация боюнча келишимдер, аралдарда жайгашкан өлкөлөрдүн жарандарына АКШнын аймактарында жашоого уруксат берет. Тынч океандын башка аралдарынын мигранттары бул аймактын маданиятын жана тилин жакшы билгендиктер Гуамга келишет. === Аскердик базалар === Мариана аралдарынын биргелешкен аймагы болжол менен 16 000 гектар же аралдын жалпы аянтынын 29% камтыйт жана АКШ юрисдикциясын сактайт. Буларга төмөнкү аскер объектери кирет: * АКШнын аскер-деңиз базасы (Санта-Рита) * АКШнын аба күчтөрүнүн Андерсен базасы * АКШнын деңиз аскерлеринин базасы * Орданс Аннекси, АКШнын аскер-деңиз флотунун базасы * АКШнын аскер-деңиз флотунун компьютердик жана телекоммуникациялык станциясы * АКШнын аскер-деңиз флотунун радиостанцисы * Мариана аралдарынын биргелешкен аймагынын штаб-квартирасы * АКШнын аскер-деңиз флотунун Гуамдагы ооруканасы * Аскердик турак жай комплекси * Гуамдагы деңиз аскерлеринин казармасы (1992-жылы жабылган) * Гуамдын улуттук гвардиясынын Хуан Мунья форту === Транспорт жана байланыш коммуникациясы === [[Файл:Cape_Air_N42836_ATR_42.jpg|thumb|280x280px|Антонио Вон Пат эл аралык аэропорту]] [[Файл:140819-D-DT527-135_(14792598170).jpg|thumb|280x280px|Гуамдын портундагы курулуш иштери]] Гуамда эл аралык Антонио Б. Вон Пата атындагы аэропорт жайгашкан. Арал дүйнө байшка аймактары менен 12 була-оптикалык кабели менен байланышкан<ref>{{Cite web |title=Була-оптикалык кабелдердин картасы. |url=https://www.cablemap.info/ |accessdate=2024-06-14 |archivedate=2019-11-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191130030544/https://www.cablemap.info/ }}</ref>. Жергиликтүү транспорт негизинен аралдын ар кайсы аймактарына каттаган маршруттук автобустар. Бир тараптуу жол кире акысы 4 долларды түзөт. Мейманканалар менен аэропорттун ортосунда акысыз транспорт каттамдары бар. Аралдын борборундагы бардык ири аялдамаларда автобустардын маршруту жана расписаниесин камтыган, бир нече тилдерге которулган маалымат такталары орнотулган. Арал ичинде бир жерден экинчи жерге барууга автоунааларын колдонуу абдан ыңгайлуу. Аралда ар кандай маркадагы (негизинен жапон жана корей) жеңил унааларды ижарага берүүчү көптөгөн агенттиктер бар. Көчө кыймылы оң тараптуу жана жол эрежелерин бузуу чанда гана болуп турат. Жол эрежелерин сактоо, ошондой эле айдоочулардын бири-бирине сылык мамиле жасоосу салтка айланып калган көрүнүш. Гуамдагы автоунаа жолдорунун абалы өтө жакшы, баардык тилкелеринде асфальт басылган. Аралдын бир башынан экинчи башына автоунаа менен 3 саатта жетсе болот. == Социалдык тармагы == [[Файл:Umatac_Outdoor_Library_1.jpg|thumb|1933-жылы курулган Уматактын ачык асман алдындагы китепканасы. Бул Гуамдын түштүгүндөгү биринчи китепкана болгон]] === Саламаттыкты сактоо === Гуамдын Өкмөтү аралдын негизги саламаттыкты сактоо мекемелери болгон Тамунинг шаарында Гуам мемориалдык ооруканасын толугу менен каржылайт. Бардык адистер атайын лицензиялардын негизинеде иш алып барышат. Саламаттыкты сактоо сферасында, АКШнын аскер базалында иштеген адистердин салымы чоң<ref>{{Cite web |title=U.S Naval Hospital Guam. |url=https://www.med.navy.mil/ |accessdate=2024-06-14 |archivedate=2024-06-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240620144356/https://www.med.navy.mil/ }}</ref>. === Билим берүү === Хагатнадагы коомдук Нивес М.Флорес атындагы мемориалдык китепканасын жана анын беш филиалы иш алып барат<ref>[https://www.opaguam.org/sites/default/files/CITIZEN-CENTRIC%20REPORT%20FY2011_0.pdf Гуамдагы коомдук китепканалардын системасы.]</ref>. Гуамдын билим берүү департаменти Гуам аралындагы били менен байланышкан маселелердин чечет. [[2000-жыл|2000-жылы]] 32 000 окуучу мамлекеттик мектептерде билим алышкан<ref>[https://web.archive.org/web/20070810064606/https://www.pbs.org/merrow/tv/ftw/intro.html Мэрроу отчету.]</ref>. Гуамдын мамлекеттик мектептеринде окууну аягына чейин бүтүрбөй таштап кеткендердин саны көп, сынактардын жыйынтыгынын көрсөткүчтөрү төмөн<ref>[https://web.archive.org/web/20070713093749/http://www.nagb.org/pubs/1996science/stat_tbl.html#tab10 Мамлекеттерди салыштыруу маалыматтары.]</ref>. == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [https://web.archive.org/web/20230718220130/https://www.guam.gov/ Гуамдын расмий сайты.] * [https://www.guampedia.com/ Гуамдын онлайн энциклопедиясы.] * [https://guamsocietyinc.org/guam-society-history/ Гуам коомунун тарыхы.] * [https://bsp.guam.gov/census-of-guam/ Статистика жана пландоо башкармалыгынын сайты.] {{Калып:Океания өлкөлөрү}} {{Калып:АКШ административдик-аймактык түзүлүшү}} [[Категория:АКШ административдик-аймактык түзүлүшү]] [[Категория:Гуам]] kd629oaq3mrctiwgemcg42np87p69vb Лебединовка ГЭСи 0 135707 662488 647700 2026-10-09T00:31:04Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 662488 wikitext text/x-wiki {{Электр станциясы |Электр станциясынын түрү = ГЭС |Кыргызча аталышы = Лебединовка ГЭСи |Расмий аталышы = |Сүрөт = Кыргызстан._Бишкек._Лебединовка_ГЭСинин_жардамчы_курулмалары._2013-жыл_(9).jpg |Сүрөткө баяндама = ГЭСке суу берүүчү каналдын бир бөлүгү |Курулган өлкөсү = Кыргызстан |Карта = Relief_Map_of_Kyrgyzstan.png |Жайгашкан жери = [[Чүй облусу]] |Геотермалдык кени = |Дарыя = Батыш Чоң Чүй каналы |Суу сактагыч = |Суу топтогучу = |Каскад = |Менчик ээси = «Чакан ГЭС» ААК |Директор = |Девелопер = |Макамы = иш үстүндө |Курулуп башталган жылы = [[1943-жыл]] |Агрегаттарды ишке берүү жылдары = [[1943]]-[[1948]] жж. |Эксплуатациялоонун башталышы = [[1943-жыл]] |Күтүлгөн эксплуатациялоонун башталышы = |Эксплуатациялоонун аякташы = |Иштеткен мекеме = «Чакан ГЭС» ААК <!--Негизги мүнөздөмөсү--> |Жылдык электр энергиясын өндүрүү = 65 млн кВт/с |Жылдык жылуулук энергиясын өндүрүү = |Эсептелген кысымы = |Электр кубаттуулугу = 7,6 мВт |Жылуулук кубаттуулугу = <!--Жабдуулардын мүнөздөмөсү--> |Скважиналардын саны = |Негизги отуну = |Резервдик отуну = |От казандары = |Энергоблоктор = |Курулуп жаткан энергоблоктор = |Реакторлордун түрү = |Эксплуатациялоодогу реакторлор = |Жабылган ректорлору = |Турбиналардын түрү = |Турбиналардын саны жана маркасы = 1xASEA, 1xAT-IGF |Турбиналар аркылуу агымдын чыгымы = 7 |Генераторлордун саны жана маркасы = |Генераторлордун кубаттулугу = <!--Негизги курулуштары--> |Дамбанын түрү = |Дамбанын бийиктиги = |Дамбанын узундугу = |Шлюз = |Бөлүштүрмө түзмөгү = 6кВт <!--Кошумча маалыматтар--> |lat_dir = N |lat_deg = 42 |lat_min = 52 |lat_sec = 32.7 |lon_dir = E |lon_deg = 74 |lon_min = 41 |lon_sec = 50.8 |region = |CoordScale = 10000000 |Аймактык карта 1 = Кыргызстан |Сыйлыктары = |Сайт = {{url|chakanges.kg}} |Викиказына = }} '''Лебединовка ГЭСи''' — Аламүдүн ГЭСтер каскадынын биринчи баскычы болуп саналат. [[Бишкек|Бишкектен]] Аламүдүн-1 кичи районунун чыгышында, Батыш ЧЧКда жайгашкан<ref>{{Cite web |title=Чакан ГЭС. Карта ГЭС |url=https://www.chakanges.kg/content/page/50-gesy |accessdate=2024-11-05 |archivedate=2024-05-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240527103447/https://www.chakanges.kg/content/page/50-gesy }}</ref>. Станция эки кезекте курулган: биринчи гидроагрегат 1943-жылы, экинчиси 1948-жылы ишке киргизилген. Бул чакан ГЭСтин долбоору «Гидропроект» институтунун Орто Азия бөлүмү тарабынан иштелип чыккан. Бул дарыянын табигый нугундагы суунун басымы 26,8 м, суунун эсептик чыгымы 40 м3/с болгон режимде иштеген чакан ГЭС жана төмөн басымдуу станция болу саналат<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20140413154651/http://www.chakanges.kg/lebedinovskaya-ges/index.php Лебединовская ГЭС]</ref>. Станцияда эки агрегат орнотулган: * №1 агрегат. Швецияда өндүрүлгөн ASEA түрүндөгү горизонталдуу жайгашкан, кубаттуулугу 3,6 мВт болгон агрегат. * №2 агрегат. General Electric (АКШ) фирмасы тарабынан өндүрүлгөн AT-IGF түрүндөгү вертикалдуу жайгашкан, кубаттуулугу 4 мВт болгон агрегат. Турбиналары радиалдык-октук типте (Френсис турбиналары). Лебединовка станциясы [[Аламүдүн ГЭСтер каскады|Аламүдүн ГЭСтер каскадынын]] курамына кирген сегиз станциянын ичинен эң маанилүүсү болуп саналат, ал эң чоң орнотулган кубаттуулук жана эң жогорку натыйжалуулук коэффициенти менен мүнөздөлөт. Станция сугат суунун толук көлөмү өткөн негизги сугат каналында жайгашкандыктан, станция сугат мезгилинде максималдуу кубаттуулукта, ал эми кыш мезгилинде суунун келишене жараша орнотулган кубаттуулуктун 60-80% иштейт<ref name=":0" />. Сугат суусунун бул максатта аз чыгымдалышынан ГЭСтин иштеши көз каранды эмес. Сугатга болгон суунун эң аз көлөмү, станциянын иштеши үчүн керектелген чыгымдан (7 м3/с) бир нече жогору. Лебединовка ГЭСинин долбоордук орточо көп жылдык электр энергиясын иштеп чыгуусу 65 млн. кВт/саатты түзөт<ref name=":0" />. == Галерея == <gallery> Файл:Кыргызстан. Бишкек. Лебединовка ГЭСинин жардамчы курулмалары. 2013-жыл (1).jpg Файл:Кыргызстан. Бишкек. Лебединовка ГЭСинин жардамчы курулмалары. 2013-жыл (3).jpg Файл:Кыргызстан. Бишкек. Лебединовка ГЭСинин жардамчы курулмалары. 2013-жыл (5).jpg Файл:Кыргызстан. Бишкек. Лебединовка ГЭСинин жардамчы курулмалары. 2013-жыл (6).jpg Файл:Кыргызстан. Бишкек. Лебединовка ГЭСинин жардамчы курулмалары. 2013-жыл (8).jpg Файл:Кыргызстан. Бишкек. Лебединовка ГЭСинин жардамчы курулмалары. 2013-жыл (9).jpg Файл:Кыргызстан. Бишкек. Лебединовка ГЭСинин жардамчы курулмалары. 2013-жыл (10).jpg </gallery> == Булактар == {{Булактар}} == Тышкы шилтемелер == * [http://www.energo-es.kg/ «Электр станциялары» ААКнын расмий сайты] * [http://www.energo-es.kg/ Чакан ГЭС ААКнын расмий сайты] * [https://web.archive.org/web/20260728174853/https://minenergo.gov.kg/ Кыргыз Республикасынын Энергетика министрлигинин расмий сайты] [[Категория:Кыргызстандын ГЭСтери]] 5c0m2j4b33mktl6vds3h88w6qjcjb7u Баетов Аяз Батыркулович 0 136155 662494 498937 2026-10-09T05:26:29Z Kasymovaainaz 49039 Толуктоо 662494 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Баетов Аяз |сүрөтү =Аяз Баетов с Генеральным секретарем ООН Антонио Гутерришем.jpg | кызматы = Кыргыз Республикасынын Нью-Йорк шаарындагы Бириккен Улуттар Уюмунун алдындагы Туруктуу өкүлү, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Президентинин өзгөчө тапшырмалар боюнча атайын өкүлү | иш баштоо убагы = 7-сентябрь 2026-жыл | иш аяктоо убагы = | желек3_3 = National emblem of Kyrgyzstan.svg |билими = [[Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университети|КУУ]] |кесиби = |партиясы = |туулган датасы = 20121984 |туулган жери = |өлгөн жери = |жарандыгы ={{KGZ}} |жубайы = |балдары = |улуту = |атасы = |энеси = |сыйлыктары = }} '''Баетов Аяз Батыркулович''' (1984-жылдын 20-декабрында Фрунзе шаарында, Чүй облусунда, Кыргыз ССРинде, СССРде туулган) — Кыргыз Республикасынын Нью-Йорк шаарындагы Бириккен Улуттар Уюмунун алдындагы Туруктуу өкүлү, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Президентинин өзгөчө тапшырмалар боюнча атайын өкүлү. 2021–2026-жылдары — Кыргыз Республикасынын юстиция министри. 2025–2026-жылдары — Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасынын орун басары (мамлекеттик кызмат тутумунун натыйжалуулугун жогорулатуу жана мамлекеттик башкаруудагы бюрократияны азайтуу маселелери боюнча). 2025-жылдын 10-мартынан 31-декабрына чейин — Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Улуттук стратегиялык демилгелер институтунун директору (айкалыштыруу негизинде). Юстициянын 3-класстагы мамлекеттик кеңешчиси, юридика илимдеринин доктору. Адистешкен багыттары — эл аралык укук, интеграциялык укук, корпоративдик укук жана бүтүмдөрдү укуктук жактан коштоо маселелери. == Өмүр баяны == Баетов Аяз Батыркулович 1984-жылдын 20-декабрында Кыргыз ССРинин Фрунзе шаарында туулган. Кыргыз Республикасынын спорт чебери (2005-жыл), юридика илимдеринин доктору (2014-жыл), юстициянын 3-класстагы мамлекеттик кеңешчиси (2022-жыл). == Билими == 2010–2011-жылдары — National Graduate Institute for Policy Studies (GRIPS) — Саясат таануу боюнча улуттук институттун магистратурасында окуган (Токио, Япония). Мамлекеттик саясат боюнча магистр (Master of Public Policy). ADB–Japan Scholarship Program программасынын стипендиаты. Укуктук интеграция маселелери боюнча доктордук диссертациясынын негизги жоболорун даярдаган. 2001–2006-жылдары — Ж. Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинин Юридикалык институтунда күндүзгү бөлүмдө окуган (Бишкек, Кыргызстан). Артыкчылык диплому менен бүтүргөн. 2004–2005-жылдары — студенттерди алмашуу программасы боюнча Санкт-Петербург мамлекеттик университетинде окуган (Санкт-Петербург, Россия). 2001–2007-жылдары — Кыргыз мамлекеттик курулуш, транспорт жана архитектура университетинин Менеджмент жана экономика институтунда сырттан окуган (Бишкек, Кыргызстан). Артыкчылык диплому менен бүтүргөн. [4][5][6] == Илимий ишмердиги == 2009–2015-жылдары — Кыргыз улуттук университетинде 12.00.01 адистиги боюнча докторантурада окуган (Кыргызстан). 2015-жылы «Укуктук интеграция: эл аралык укуктук аспектилер» темасындагы диссертациясы боюнча юридика илимдеринин доктору илимий даражасын алган. Илимий стажировкалары: 2010-жылдын январь–июнь айлары — Гарвард университетинин Юридикалык факультети (FDFP, чакырылган изилдөөчү — Visiting Scholar). Доктордук диссертациясынын негизги жоболорун даярдаган. 2008-жылдын январь–июнь айлары — Гарвард университетинин Юридикалык факультети (FDFP, чакырылган изилдөөчү — Visiting Scholar). Доктордук диссертациясынын негизги жоболорун даярдаган. 2007-жыл — Санкт-Петербург мамлекеттик университетинде стажировкадан өткөн (HESP, аспиранттык стажировка). == Эмгек ишмердиги == '''Мамлекеттик кызмат''' 2026-жылдан баштап Кыргыз Республикасынын Нью-Йорк шаарындагы Бириккен Улуттар Уюмунун алдындагы Туруктуу өкүлү, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Президентинин өзгөчө тапшырмалар боюнча атайын өкүлү. 2021–2026-жылдары — Кыргыз Республикасынын юстиция министри 2025–2026-жылдары — Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасынын орун басары (мамлекеттик кызмат тутумунун натыйжалуулугун жогорулатуу жана мамлекеттик башкаруудагы бюрократияны азайтуу маселелери боюнча). 2025-жылдын 10-мартынан 31-декабрына чейин — Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Улуттук стратегиялык демилгелер институтунун директору (айкалыштыруу негизинде). 2023-жылы «Кумтөр» долбооруна байланыштуу талаштуу жагдайды жөнгө салууга активдүү катышкандыгы үчүн Кыргыз Республикасынын Президенти С. Н. Жапаровдун Жарлыгы менен III даражадагы «Манас» ордени менен сыйланган. 2018–2019-жылдары — Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Соттук өкүлчүлүк борборунун директору. 2018-жылы — Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Аппаратынын эксперти. 2013–2014-жылдары — Кыргыз Республикасынын Жогорку сотунун Конституциялык палатасынын Аппаратынын Эл аралык укук бөлүмүнүн башчысы, Венеция комиссиясы менен байланыш боюнча жооптуу кызматкер (liaison officer). 2011–2013-жылдары — Кыргыз Республикасынын Тышкы иштер министрлигинин юристи, үчүнчү катчысы. '''Эксперттик жана окутуучулук ишмердиги''' 2006–2021-жылдары — бир катар эл аралык уюмдарда эксперттик жана аналитикалык иштерди жүргүзгөн. 2019–2021-жылдары — ABA ROLI программаларынын Өзбекстандагы директору. 2016–2018-жылдары — Кыргызстандын эл аралык университетинин проректору, вице-президенти, кафедра башчысы. == Үй-бүлөсү == Атасы — Баетов Батыркул Исаевич, экономика илимдеринин доктору, Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген экономисти. Апасы — Эгембердиева Саламат Абдыжапаровна, энергетика тармагынын кызматкери. == Басылмалары == Аяз Батыркулович — эл аралык жана улуттук укук боюнча Кыргызстанда жана чет өлкөлөрдө жарыяланган бир катар илимий эмгектердин, анын ичинде монографиялардын, колдонмолордун жана макалалардын автору. == Эскертүү == Кызы, Элеонора Бейшенбек (11 марта 2025). "Илон Масктыкындай милдет жүктөлдү". Башкаруу реформасын Аяз Баетов көзөмөлдөйт. Азаттык Υналгысы (кирг.). Дата обращения: 18 марта 2025. Сайт правительства Кыргызской Республики. Члены Кабинета Министров. Сайт правительства Кыргызской Республики (20 марта 2021). Коллективу Минюста представили нового министра Аяза Баетова. Новости Кыргызстана (14 октября 2021). Дата обращения: 18 марта 2025. Казыбеков, Эльдос. Клара Сооронкулова: Резюме Аяза Баетова не имеет равных. Он ценный кадр. vesti.kg (13 октября 2021). Дата обращения: 18 марта 2025. Архивировано 21 апреля 2025 года. Баетов Аяз Батыркулович. Кыргызстандын жаңылыктары Govori.TV (26 октября 2021). Дата обращения: 18 марта 2025. Архивировано 25 января 2025 года. Гарвард, учеба в Японии: что известно об Аязе Баетове — новом главе Минюста. Sputnik Кыргызстан (13 октября 2021). Дата обращения: 18 марта 2025. Архивировано 17 мая 2025 года. В Бишкеке состоялось торжественное мероприятие по случаю 30-летия со дня разработки золоторудного месторождения «Кумтор». Дата обращения: 18 марта 2025. Архивировано 23 марта 2025 года. [[Категория:Кыргыз Республикасынын Өкмөтү]] 5z05l6y8hru9gxhak6rpddtgzv993zw 662495 662494 2026-10-09T05:48:16Z Kasymovaainaz 49039 ондоо 662495 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Баетов Аяз |сүрөтү =Аяз Баетов с Генеральным секретарем ООН Антонио Гутерришем.jpg | кызматы = Кыргыз Республикасынын Нью-Йорк шаарындагы Бириккен Улуттар Уюмунун алдындагы Туруктуу өкүлү, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Президентинин өзгөчө тапшырмалар боюнча атайын өкүлү | иш баштоо убагы = 7-сентябрь 2026-жыл | иш аяктоо убагы = | желек3_3 = National emblem of Kyrgyzstan.svg |билими = [[Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университети|КУУ]] |кесиби = |партиясы = |туулган датасы = 20121984 |туулган жери = |өлгөн жери = |жарандыгы ={{KGZ}} |жубайы = |балдары = |улуту = |атасы = |энеси = |сыйлыктары = }} '''Баетов Аяз Батыркулович''' (1984-жылдын 20-декабрында Фрунзе шаарында, Чүй облусунда, Кыргыз ССРинде, СССРде туулган) — Кыргыз Республикасынын Нью-Йорк шаарындагы Бириккен Улуттар Уюмунун алдындагы Туруктуу өкүлү, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Президентинин өзгөчө тапшырмалар боюнча атайын өкүлү. 2021–2026-жылдары — Кыргыз Республикасынын юстиция министри. 2025–2026-жылдары — Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасынын орун басары (мамлекеттик кызмат тутумунун натыйжалуулугун жогорулатуу жана мамлекеттик башкаруудагы бюрократияны азайтуу маселелери боюнча). 2025-жылдын 10-мартынан 31-декабрына чейин — Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Улуттук стратегиялык демилгелер институтунун директору (айкалыштыруу негизинде). Юстициянын 3-класстагы мамлекеттик кеңешчиси, юридика илимдеринин доктору. Адистешкен багыттары — эл аралык укук, интеграциялык укук, корпоративдик укук жана бүтүмдөрдү укуктук жактан коштоо маселелери. == Өмүр баяны == Баетов Аяз Батыркулович 1984-жылдын 20-декабрында Кыргыз ССРинин Фрунзе шаарында туулган. Кыргыз Республикасынын спорт чебери (2005-жыл), юридика илимдеринин доктору (2014-жыл), юстициянын 3-класстагы мамлекеттик кеңешчиси (2022-жыл). == Билими == 2010–2011-жылдары — National Graduate Institute for Policy Studies (GRIPS) — Саясат таануу боюнча улуттук институттун магистратурасында окуган (Токио, Япония). Мамлекеттик саясат боюнча магистр (Master of Public Policy). ADB–Japan Scholarship Program программасынын стипендиаты. Укуктук интеграция маселелери боюнча доктордук диссертациясынын негизги жоболорун даярдаган. 2001–2006-жылдары — Ж. Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинин Юридикалык институтунда күндүзгү бөлүмдө окуган (Бишкек, Кыргызстан). Артыкчылык диплому менен бүтүргөн. 2004–2005-жылдары — студенттерди алмашуу программасы боюнча Санкт-Петербург мамлекеттик университетинде окуган (Санкт-Петербург, Россия). 2001–2007-жылдары — Кыргыз мамлекеттик курулуш, транспорт жана архитектура университетинин Менеджмент жана экономика институтунда сырттан окуган (Бишкек, Кыргызстан). Артыкчылык диплому менен бүтүргөн. [4][5][6] == Илимий ишмердиги == 2009–2015-жылдары — Кыргыз улуттук университетинде 12.00.01 адистиги боюнча докторантурада окуган (Кыргызстан). 2015-жылы «Укуктук интеграция: эл аралык укуктук аспектилер» темасындагы диссертациясы боюнча юридика илимдеринин доктору илимий даражасын алган. Илимий стажировкалары: 2010-жылдын январь–июнь айлары — Гарвард университетинин Юридикалык факультети (FDFP, чакырылган изилдөөчү — Visiting Scholar). Доктордук диссертациясынын негизги жоболорун даярдаган. 2008-жылдын январь–июнь айлары — Гарвард университетинин Юридикалык факультети (FDFP, чакырылган изилдөөчү — Visiting Scholar). Доктордук диссертациясынын негизги жоболорун даярдаган. 2007-жыл — Санкт-Петербург мамлекеттик университетинде стажировкадан өткөн (HESP, аспиранттык стажировка). == Эмгек ишмердиги == '''Мамлекеттик кызмат''' 2026-жылдан баштап Кыргыз Республикасынын Нью-Йорк шаарындагы Бириккен Улуттар Уюмунун алдындагы Туруктуу өкүлү, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Президентинин өзгөчө тапшырмалар боюнча атайын өкүлү. [[Файл:Министр Аяз Баетов.jpg|thumb|'''Minister of justice of the Kyrgyz Republic''']] 2021–2026-жылдары — Кыргыз Республикасынын юстиция министри 2025–2026-жылдары — Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасынын орун басары (мамлекеттик кызмат тутумунун натыйжалуулугун жогорулатуу жана мамлекеттик башкаруудагы бюрократияны азайтуу маселелери боюнча). 2025-жылдын 10-мартынан 31-декабрына чейин — Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Улуттук стратегиялык демилгелер институтунун директору (айкалыштыруу негизинде). 2023-жылы «Кумтөр» долбооруна байланыштуу талаштуу жагдайды жөнгө салууга активдүү катышкандыгы үчүн Кыргыз Республикасынын Президенти С. Н. Жапаровдун Жарлыгы менен III даражадагы «Манас» ордени менен сыйланган. 2018–2019-жылдары — Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Соттук өкүлчүлүк борборунун директору. 2018-жылы — Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Аппаратынын эксперти. 2013–2014-жылдары — Кыргыз Республикасынын Жогорку сотунун Конституциялык палатасынын Аппаратынын Эл аралык укук бөлүмүнүн башчысы, Венеция комиссиясы менен байланыш боюнча жооптуу кызматкер (liaison officer). 2011–2013-жылдары — Кыргыз Республикасынын Тышкы иштер министрлигинин юристи, үчүнчү катчысы. '''Эксперттик жана окутуучулук ишмердиги''' 2006–2021-жылдары — бир катар эл аралык уюмдарда эксперттик жана аналитикалык иштерди жүргүзгөн. 2019–2021-жылдары — ABA ROLI программаларынын Өзбекстандагы директору. 2016–2018-жылдары — Кыргызстандын эл аралык университетинин проректору, вице-президенти, кафедра башчысы. == Үй-бүлөсү == Атасы — Баетов Батыркул Исаевич, экономика илимдеринин доктору, Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген экономисти. Апасы — Эгембердиева Саламат Абдыжапаровна, энергетика тармагынын кызматкери. == Басылмалары == Аяз Батыркулович — эл аралык жана улуттук укук боюнча Кыргызстанда жана чет өлкөлөрдө жарыяланган бир катар илимий эмгектердин, анын ичинде монографиялардын, колдонмолордун жана макалалардын автору. == Эскертүү == Кызы, Элеонора Бейшенбек (11 марта 2025). "Илон Масктыкындай милдет жүктөлдү". Башкаруу реформасын Аяз Баетов көзөмөлдөйт. Азаттык Υналгысы (кирг.). Дата обращения: 18 марта 2025. Сайт правительства Кыргызской Республики. Члены Кабинета Министров. Сайт правительства Кыргызской Республики (20 марта 2021). Коллективу Минюста представили нового министра Аяза Баетова. Новости Кыргызстана (14 октября 2021). Дата обращения: 18 марта 2025. Казыбеков, Эльдос. Клара Сооронкулова: Резюме Аяза Баетова не имеет равных. Он ценный кадр. vesti.kg (13 октября 2021). Дата обращения: 18 марта 2025. Архивировано 21 апреля 2025 года. Баетов Аяз Батыркулович. Кыргызстандын жаңылыктары Govori.TV (26 октября 2021). Дата обращения: 18 марта 2025. Архивировано 25 января 2025 года. Гарвард, учеба в Японии: что известно об Аязе Баетове — новом главе Минюста. Sputnik Кыргызстан (13 октября 2021). Дата обращения: 18 марта 2025. Архивировано 17 мая 2025 года. В Бишкеке состоялось торжественное мероприятие по случаю 30-летия со дня разработки золоторудного месторождения «Кумтор». Дата обращения: 18 марта 2025. Архивировано 23 марта 2025 года. [[Категория:Кыргыз Республикасынын Өкмөтү]] ah5azoyuyc7xngabmo484zwsihn1xp3 Википедия:Түзөтүүлөр саны боюнча Википедиячылар тизмеси 4 136776 662439 662410 2026-10-08T12:01:26Z Jembot 9565 Bot: Маалыматтар жаңыланды 662439 wikitext text/x-wiki {{/begin|150}} |- | 1 || [[User:Chaoborus|<span style="color:gray">Chaoborus</span>]] || [[Special:Contributions/Chaoborus|{{formatnum:25689}}]] || {{Permissions|Chaoborus}} |- | 2 || [[User:Bosogo|Bosogo]] || [[Special:Contributions/Bosogo|{{formatnum:18498}}]] || {{Permissions|Bosogo}} |- | 3 || [[User:Artelow|Artelow]] || [[Special:Contributions/Artelow|{{formatnum:14983}}]] || {{Permissions|Artelow}} |- | 4 || [[User:Chorobek|<span style="color:gray">Chorobek</span>]] || [[Special:Contributions/Chorobek|{{formatnum:13446}}]] || {{Permissions|Chorobek}} |- | 5 || [[User:Mirzoulugʻbek|<span style="color:gray">Mirzoulugʻbek</span>]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:12821}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}} |- | 6 || [[User:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] || [[Special:Contributions/Абдырашит Сатылганов|{{formatnum:11100}}]] || {{Permissions|Абдырашит Сатылганов}} |- | 7 || [[User:Baydastann|Baydastann]] || [[Special:Contributions/Baydastann|{{formatnum:7972}}]] || {{Permissions|Baydastann}} |- | 8 || [[User:Элден|<span style="color:gray">Элден</span>]] || [[Special:Contributions/Элден|{{formatnum:6447}}]] || {{Permissions|Элден}} |- | 9 || [[User:Aiyanakk|Aiyanakk]] || [[Special:Contributions/Aiyanakk|{{formatnum:6019}}]] || {{Permissions|Aiyanakk}} |- | 10 || [[User:UlutSoft3|<span style="color:gray">UlutSoft3</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft3|{{formatnum:5435}}]] || {{Permissions|UlutSoft3}} |- | 11 || [[User:Чагылган|<span style="color:gray">Чагылган</span>]] || [[Special:Contributions/Чагылган|{{formatnum:5412}}]] || {{Permissions|Чагылган}} |- | 12 || [[User:Эльза Мамбетакунова|<span style="color:gray">Эльза Мамбетакунова</span>]] || [[Special:Contributions/Эльза Мамбетакунова|{{formatnum:5098}}]] || {{Permissions|Эльза Мамбетакунова}} |- | 13 || [[User:Tynchtyk Chorotegin|<span style="color:gray">Tynchtyk Chorotegin</span>]] || [[Special:Contributions/Tynchtyk Chorotegin|{{formatnum:4965}}]] || {{Permissions|Tynchtyk Chorotegin}} |- | 14 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:4520}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}} |- | 15 || [[User:ImeNtrav|<span style="color:gray">ImeNtrav</span>]] || [[Special:Contributions/ImeNtrav|{{formatnum:4506}}]] || {{Permissions|ImeNtrav}} |- | 16 || [[User:Maksat|<span style="color:gray">Maksat</span>]] || [[Special:Contributions/Maksat|{{formatnum:4218}}]] || {{Permissions|Maksat}} |- | 17 || [[User:Shchb|<span style="color:gray">Shchb</span>]] || [[Special:Contributions/Shchb|{{formatnum:4150}}]] || {{Permissions|Shchb}} |- | 18 || [[User:Kmaksat|<span style="color:gray">Kmaksat</span>]] || [[Special:Contributions/Kmaksat|{{formatnum:3969}}]] || {{Permissions|Kmaksat}} |- | 19 || [[User:Үрүйэ|<span style="color:gray">Үрүйэ</span>]] || [[Special:Contributions/Үрүйэ|{{formatnum:3964}}]] || {{Permissions|Үрүйэ}} |- | 20 || [[User:Kgbek|<span style="color:gray">Kgbek</span>]] || [[Special:Contributions/Kgbek|{{formatnum:3618}}]] || {{Permissions|Kgbek}} |- | 21 || [[User:Connexxx|<span style="color:gray">Connexxx</span>]] || [[Special:Contributions/Connexxx|{{formatnum:3478}}]] || {{Permissions|Connexxx}} |- | 22 || [[User:Elebayev|<span style="color:gray">Elebayev</span>]] || [[Special:Contributions/Elebayev|{{formatnum:3382}}]] || {{Permissions|Elebayev}} |- | 23 || [[User:Aidabishkek|<span style="color:gray">Aidabishkek</span>]] || [[Special:Contributions/Aidabishkek|{{formatnum:3167}}]] || {{Permissions|Aidabishkek}} |- | 24 || [[User:Askar Nazyrov|<span style="color:gray">Askar Nazyrov</span>]] || [[Special:Contributions/Askar Nazyrov|{{formatnum:2724}}]] || {{Permissions|Askar Nazyrov}} |- | 25 || [[User:Umut|<span style="color:gray">Umut</span>]] || [[Special:Contributions/Umut|{{formatnum:2419}}]] || {{Permissions|Umut}} |- | 26 || [[User:QECUB|<span style="color:gray">QECUB</span>]] || [[Special:Contributions/QECUB|{{formatnum:2264}}]] || {{Permissions|QECUB}} |- | 27 || [[User:Бахтияр Толукбаев|<span style="color:gray">Бахтияр Толукбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Бахтияр Толукбаев|{{formatnum:2158}}]] || {{Permissions|Бахтияр Толукбаев}} |- | 28 || [[User:Roman, Alexej and Vładimir|<span style="color:gray">Roman, Alexej and Vładimir</span>]] || [[Special:Contributions/Roman, Alexej and Vładimir|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Roman, Alexej and Vładimir}} |- | 29 || [[User:Kairat Zamirbekov|<span style="color:gray">Kairat Zamirbekov</span>]] || [[Special:Contributions/Kairat Zamirbekov|{{formatnum:1601}}]] || {{Permissions|Kairat Zamirbekov}} |- | 30 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:1473}}]] || {{Permissions|Gliwi}} |- | 31 || [[User:Meri|<span style="color:gray">Meri</span>]] || [[Special:Contributions/Meri|{{formatnum:1392}}]] || {{Permissions|Meri}} |- | 32 || [[User:Asankozhoevas|<span style="color:gray">Asankozhoevas</span>]] || [[Special:Contributions/Asankozhoevas|{{formatnum:1279}}]] || {{Permissions|Asankozhoevas}} |- | 33 || [[User:Adinai|<span style="color:gray">Adinai</span>]] || [[Special:Contributions/Adinai|{{formatnum:1270}}]] || {{Permissions|Adinai}} |- | 34 || [[User:Friendwip.kg|<span style="color:gray">Friendwip.kg</span>]] || [[Special:Contributions/Friendwip.kg|{{formatnum:1187}}]] || {{Permissions|Friendwip.kg}} |- | 35 || [[User:Kglive|<span style="color:gray">Kglive</span>]] || [[Special:Contributions/Kglive|{{formatnum:1067}}]] || {{Permissions|Kglive}} |- | 36 || [[User:UlutSoft6|<span style="color:gray">UlutSoft6</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft6|{{formatnum:1027}}]] || {{Permissions|UlutSoft6}} |- | 37 || [[User:TarPas|<span style="color:gray">TarPas</span>]] || [[Special:Contributions/TarPas|{{formatnum:1019}}]] || {{Permissions|TarPas}} |- | 38 || [[User:Gulzhana|<span style="color:gray">Gulzhana</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzhana|{{formatnum:993}}]] || {{Permissions|Gulzhana}} |- | 39 || [[User:Arsensky|<span style="color:gray">Arsensky</span>]] || [[Special:Contributions/Arsensky|{{formatnum:885}}]] || {{Permissions|Arsensky}} |- | 40 || [[User:Aida23a|<span style="color:gray">Aida23a</span>]] || [[Special:Contributions/Aida23a|{{formatnum:872}}]] || {{Permissions|Aida23a}} |- | 41 || [[User:Dnes1302|<span style="color:gray">Dnes1302</span>]] || [[Special:Contributions/Dnes1302|{{formatnum:845}}]] || {{Permissions|Dnes1302}} |- | 42 || [[User:Элдин беги|<span style="color:gray">Элдин беги</span>]] || [[Special:Contributions/Элдин беги|{{formatnum:834}}]] || {{Permissions|Элдин беги}} |- | 43 || [[User:UlutSoft1|<span style="color:gray">UlutSoft1</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft1|{{formatnum:818}}]] || {{Permissions|UlutSoft1}} |- | 44 || [[User:Rotlink|<span style="color:gray">Rotlink</span>]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:799}}]] || {{Permissions|Rotlink}} |- | 45 || [[User:Chris die Seele|<span style="color:gray">Chris die Seele</span>]] || [[Special:Contributions/Chris die Seele|{{formatnum:792}}]] || {{Permissions|Chris die Seele}} |- | 46 || [[User:Дилдорбек|<span style="color:gray">Дилдорбек</span>]] || [[Special:Contributions/Дилдорбек|{{formatnum:708}}]] || {{Permissions|Дилдорбек}} |- | 47 || [[User:Aiylchy|<span style="color:gray">Aiylchy</span>]] || [[Special:Contributions/Aiylchy|{{formatnum:697}}]] || {{Permissions|Aiylchy}} |- | 48 || [[User:Estebesovdastan|<span style="color:gray">Estebesovdastan</span>]] || [[Special:Contributions/Estebesovdastan|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|Estebesovdastan}} |- | 49 || [[User:Jakshysapa|<span style="color:gray">Jakshysapa</span>]] || [[Special:Contributions/Jakshysapa|{{formatnum:672}}]] || {{Permissions|Jakshysapa}} |- | 50 || [[User:Lirchik|<span style="color:gray">Lirchik</span>]] || [[Special:Contributions/Lirchik|{{formatnum:649}}]] || {{Permissions|Lirchik}} |- | 51 || [[User:Ch|Ch]] || [[Special:Contributions/Ch|{{formatnum:627}}]] || {{Permissions|Ch}} |- | 52 || [[User:Amantur r|<span style="color:gray">Amantur r</span>]] || [[Special:Contributions/Amantur r|{{formatnum:606}}]] || {{Permissions|Amantur r}} |- | 53 || [[User:Cekli829|<span style="color:gray">Cekli829</span>]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|Cekli829}} |- | 54 || [[User:Табалдыев Ысламбек|<span style="color:gray">Табалдыев Ысламбек</span>]] || [[Special:Contributions/Табалдыев Ысламбек|{{formatnum:590}}]] || {{Permissions|Табалдыев Ысламбек}} |- | 55 || [[User:S(uz)ak|<span style="color:gray">S(uz)ak</span>]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:585}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}} |- | 56 || [[User:Firespeaker|<span style="color:gray">Firespeaker</span>]] || [[Special:Contributions/Firespeaker|{{formatnum:573}}]] || {{Permissions|Firespeaker}} |- | 57 || [[User:Gulzat05|<span style="color:gray">Gulzat05</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzat05|{{formatnum:571}}]] || {{Permissions|Gulzat05}} |- | 58 || [[User:Канымбу|<span style="color:gray">Канымбу</span>]] || [[Special:Contributions/Канымбу|{{formatnum:564}}]] || {{Permissions|Канымбу}} |- | 59 || [[User:Zhanyl90|<span style="color:gray">Zhanyl90</span>]] || [[Special:Contributions/Zhanyl90|{{formatnum:551}}]] || {{Permissions|Zhanyl90}} |- | 60 || [[User:Aladobot|<span style="color:gray">Aladobot</span>]] || [[Special:Contributions/Aladobot|{{formatnum:548}}]] || {{Permissions|Aladobot}} |- | 61 || [[User:Gulaiym001|<span style="color:gray">Gulaiym001</span>]] || [[Special:Contributions/Gulaiym001|{{formatnum:540}}]] || {{Permissions|Gulaiym001}} |- | 62 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:536}}]] || {{Permissions|Makenzis}} |- | 63 || [[User:Орозобек Түгөлбаев|<span style="color:gray">Орозобек Түгөлбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Орозобек Түгөлбаев|{{formatnum:522}}]] || {{Permissions|Орозобек Түгөлбаев}} |- | 64 || [[User:Кайып Пайзылдаев|<span style="color:gray">Кайып Пайзылдаев</span>]] || [[Special:Contributions/Кайып Пайзылдаев|{{formatnum:497}}]] || {{Permissions|Кайып Пайзылдаев}} |- | 65 || [[User:Бегаим|<span style="color:gray">Бегаим</span>]] || [[Special:Contributions/Бегаим|{{formatnum:463}}]] || {{Permissions|Бегаим}} |- | 66 || [[User:Rartat|<span style="color:gray">Rartat</span>]] || [[Special:Contributions/Rartat|{{formatnum:462}}]] || {{Permissions|Rartat}} |- | 67 || [[User:Fornax|<span style="color:gray">Fornax</span>]] || [[Special:Contributions/Fornax|{{formatnum:459}}]] || {{Permissions|Fornax}} |- | 68 || [[User:PlanespotterA320|<span style="color:gray">PlanespotterA320</span>]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:457}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}} |- | 69 || [[User:UlutSoft4|<span style="color:gray">UlutSoft4</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft4|{{formatnum:447}}]] || {{Permissions|UlutSoft4}} |- | 70 || [[User:ДолбоЯщер|<span style="color:gray">ДолбоЯщер</span>]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:439}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}} |- | 71 || [[User:Hugo.arg|<span style="color:gray">Hugo.arg</span>]] || [[Special:Contributions/Hugo.arg|{{formatnum:434}}]] || {{Permissions|Hugo.arg}} |- | 72 || [[User:Pathoschild|<span style="color:gray">Pathoschild</span>]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Pathoschild}} |- | 73 || [[User:Ksc~ruwiki|<span style="color:gray">Ksc~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ksc~ruwiki|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Ksc~ruwiki}} |- | 74 || [[User:Алтынбек Касымов|<span style="color:gray">Алтынбек Касымов</span>]] || [[Special:Contributions/Алтынбек Касымов|{{formatnum:418}}]] || {{Permissions|Алтынбек Касымов}} |- | 75 || [[User:Εὐθυμένης|<span style="color:gray">Εὐθυμένης</span>]] || [[Special:Contributions/Εὐθυμένης|{{formatnum:409}}]] || {{Permissions|Εὐθυμένης}} |- | 76 || [[User:Namir|<span style="color:gray">Namir</span>]] || [[Special:Contributions/Namir|{{formatnum:376}}]] || {{Permissions|Namir}} |- | 77 || [[User:NurlanKG Bishkek editor|<span style="color:gray">NurlanKG Bishkek editor</span>]] || [[Special:Contributions/NurlanKG Bishkek editor|{{formatnum:367}}]] || {{Permissions|NurlanKG Bishkek editor}} |- | 78 || [[User:Госфонд ИС|<span style="color:gray">Госфонд ИС</span>]] || [[Special:Contributions/Госфонд ИС|{{formatnum:361}}]] || {{Permissions|Госфонд ИС}} |- | 79 || [[User:V3~kywiki|<span style="color:gray">V3~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/V3~kywiki|{{formatnum:357}}]] || {{Permissions|V3~kywiki}} |- | 80 || [[User:AdemazAlmaz|<span style="color:gray">AdemazAlmaz</span>]] || [[Special:Contributions/AdemazAlmaz|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|AdemazAlmaz}} |- | 81 || [[User:Ырысгул|<span style="color:gray">Ырысгул</span>]] || [[Special:Contributions/Ырысгул|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|Ырысгул}} |- | 82 || [[User:Nurjamal|<span style="color:gray">Nurjamal</span>]] || [[Special:Contributions/Nurjamal|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nurjamal}} |- | 83 || [[User:Nursultan|<span style="color:gray">Nursultan</span>]] || [[Special:Contributions/Nursultan|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nursultan}} |- | 84 || [[User:Aymira|<span style="color:gray">Aymira</span>]] || [[Special:Contributions/Aymira|{{formatnum:321}}]] || {{Permissions|Aymira}} |- | 85 || [[User:Ptbotgourou|<span style="color:gray">Ptbotgourou</span>]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:320}}]] || {{Permissions|Ptbotgourou}} |- | 86 || [[User:Symbat92|<span style="color:gray">Symbat92</span>]] || [[Special:Contributions/Symbat92|{{formatnum:315}}]] || {{Permissions|Symbat92}} |- | 87 || [[User:Andrew J.Kurbiko|<span style="color:gray">Andrew J.Kurbiko</span>]] || [[Special:Contributions/Andrew J.Kurbiko|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Andrew J.Kurbiko}} |- | 88 || [[User:Орозгул|<span style="color:gray">Орозгул</span>]] || [[Special:Contributions/Орозгул|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Орозгул}} |- | 89 || [[User:Ziv|Ziv]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:306}}]] || {{Permissions|Ziv}} |- | 90 || [[User:Atlikta|<span style="color:gray">Atlikta</span>]] || [[Special:Contributions/Atlikta|{{formatnum:298}}]] || {{Permissions|Atlikta}} |- | 91 || [[User:Abiyoyo|<span style="color:gray">Abiyoyo</span>]] || [[Special:Contributions/Abiyoyo|{{formatnum:295}}]] || {{Permissions|Abiyoyo}} |- | 92 || [[User:Росул|<span style="color:gray">Росул</span>]] || [[Special:Contributions/Росул|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Росул}} |- | 93 || [[User:Elya3|<span style="color:gray">Elya3</span>]] || [[Special:Contributions/Elya3|{{formatnum:292}}]] || {{Permissions|Elya3}} |- | 94 || [[User:Baronnet|<span style="color:gray">Baronnet</span>]] || [[Special:Contributions/Baronnet|{{formatnum:287}}]] || {{Permissions|Baronnet}} |- | 95 || [[User:Ahmadi~ruwiki|<span style="color:gray">Ahmadi~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ahmadi~ruwiki|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Ahmadi~ruwiki}} |- | 96 || [[User:Minorax|Minorax]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Minorax}} |- | 97 || [[User:Rakutai|<span style="color:gray">Rakutai</span>]] || [[Special:Contributions/Rakutai|{{formatnum:284}}]] || {{Permissions|Rakutai}} |- | 98 || [[User:Peri~kywiki|<span style="color:gray">Peri~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/Peri~kywiki|{{formatnum:266}}]] || {{Permissions|Peri~kywiki}} |- | 99 || [[User:Ashirov Maksatbek|<span style="color:gray">Ashirov Maksatbek</span>]] || [[Special:Contributions/Ashirov Maksatbek|{{formatnum:265}}]] || {{Permissions|Ashirov Maksatbek}} |- | 100 || [[User:Asel90|<span style="color:gray">Asel90</span>]] || [[Special:Contributions/Asel90|{{formatnum:263}}]] || {{Permissions|Asel90}} |- | 101 || [[User:Belekoff|<span style="color:gray">Belekoff</span>]] || [[Special:Contributions/Belekoff|{{formatnum:261}}]] || {{Permissions|Belekoff}} |- | 102 || [[User:Jol004u|<span style="color:gray">Jol004u</span>]] || [[Special:Contributions/Jol004u|{{formatnum:258}}]] || {{Permissions|Jol004u}} |- | 103 || [[User:Janyzak|<span style="color:gray">Janyzak</span>]] || [[Special:Contributions/Janyzak|{{formatnum:255}}]] || {{Permissions|Janyzak}} |- | 104 || [[User:Машъал|<span style="color:gray">Машъал</span>]] || [[Special:Contributions/Машъал|{{formatnum:254}}]] || {{Permissions|Машъал}} |- | 105 || [[User:Fatim|<span style="color:gray">Fatim</span>]] || [[Special:Contributions/Fatim|{{formatnum:253}}]] || {{Permissions|Fatim}} |- | 106 || [[User:Баха Исаев|<span style="color:gray">Баха Исаев</span>]] || [[Special:Contributions/Баха Исаев|{{formatnum:249}}]] || {{Permissions|Баха Исаев}} |- | 107 || [[User:Noloun|<span style="color:gray">Noloun</span>]] || [[Special:Contributions/Noloun|{{formatnum:248}}]] || {{Permissions|Noloun}} |- | 108 || [[User:Чоко Бой|<span style="color:gray">Чоко Бой</span>]] || [[Special:Contributions/Чоко Бой|{{formatnum:243}}]] || {{Permissions|Чоко Бой}} |- | 109 || [[User:Tynchtykbek|<span style="color:gray">Tynchtykbek</span>]] || [[Special:Contributions/Tynchtykbek|{{formatnum:243}}]] || {{Permissions|Tynchtykbek}} |- | 110 || [[User:Dutcman|<span style="color:gray">Dutcman</span>]] || [[Special:Contributions/Dutcman|{{formatnum:242}}]] || {{Permissions|Dutcman}} |- | 111 || [[User:Ulan A|<span style="color:gray">Ulan A</span>]] || [[Special:Contributions/Ulan A|{{formatnum:241}}]] || {{Permissions|Ulan A}} |- | 112 || [[User:DragonBot|<span style="color:gray">DragonBot</span>]] || [[Special:Contributions/DragonBot|{{formatnum:235}}]] || {{Permissions|DragonBot}} |- | 113 || [[User:Таалай Берен|<span style="color:gray">Таалай Берен</span>]] || [[Special:Contributions/Таалай Берен|{{formatnum:231}}]] || {{Permissions|Таалай Берен}} |- | 114 || [[User:A.djan|A.djan]] || [[Special:Contributions/A.djan|{{formatnum:226}}]] || {{Permissions|A.djan}} |- | 115 || [[User:Adilet15|<span style="color:gray">Adilet15</span>]] || [[Special:Contributions/Adilet15|{{formatnum:223}}]] || {{Permissions|Adilet15}} |- | 116 || [[User:Dostojewskij|<span style="color:gray">Dostojewskij</span>]] || [[Special:Contributions/Dostojewskij|{{formatnum:220}}]] || {{Permissions|Dostojewskij}} |- | 117 || [[User:MauritsBot|<span style="color:gray">MauritsBot</span>]] || [[Special:Contributions/MauritsBot|{{formatnum:218}}]] || {{Permissions|MauritsBot}} |- | 118 || [[User:タチコマ robot|<span style="color:gray">タチコマ robot</span>]] || [[Special:Contributions/タチコマ robot|{{formatnum:216}}]] || {{Permissions|タチコマ robot}} |- | 119 || [[User:Adamboluu|<span style="color:gray">Adamboluu</span>]] || [[Special:Contributions/Adamboluu|{{formatnum:213}}]] || {{Permissions|Adamboluu}} |- | 120 || [[User:Dr.atakulov|<span style="color:gray">Dr.atakulov</span>]] || [[Special:Contributions/Dr.atakulov|{{formatnum:211}}]] || {{Permissions|Dr.atakulov}} |- | 121 || [[User:Dinamik-bot|<span style="color:gray">Dinamik-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Dinamik-bot|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Dinamik-bot}} |- | 122 || [[User:Anara|<span style="color:gray">Anara</span>]] || [[Special:Contributions/Anara|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Anara}} |- | 123 || [[User:Kyrgyzchala|<span style="color:gray">Kyrgyzchala</span>]] || [[Special:Contributions/Kyrgyzchala|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Kyrgyzchala}} |- | 124 || [[User:UlutSoft2|<span style="color:gray">UlutSoft2</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft2|{{formatnum:209}}]] || {{Permissions|UlutSoft2}} |- | 125 || [[User:YFdyh-bot|<span style="color:gray">YFdyh-bot</span>]] || [[Special:Contributions/YFdyh-bot|{{formatnum:209}}]] || {{Permissions|YFdyh-bot}} |- | 126 || [[User:Robbot|<span style="color:gray">Robbot</span>]] || [[Special:Contributions/Robbot|{{formatnum:205}}]] || {{Permissions|Robbot}} |- | 127 || [[User:Chingis|<span style="color:gray">Chingis</span>]] || [[Special:Contributions/Chingis|{{formatnum:205}}]] || {{Permissions|Chingis}} |- | 128 || [[User:Foggy kub|<span style="color:gray">Foggy kub</span>]] || [[Special:Contributions/Foggy kub|{{formatnum:204}}]] || {{Permissions|Foggy kub}} |- | 129 || [[User:Чръный человек|<span style="color:gray">Чръный человек</span>]] || [[Special:Contributions/Чръный человек|{{formatnum:203}}]] || {{Permissions|Чръный человек}} |- | 130 || [[User:Мыктыбек|<span style="color:gray">Мыктыбек</span>]] || [[Special:Contributions/Мыктыбек|{{formatnum:203}}]] || {{Permissions|Мыктыбек}} |- | 131 || [[User:Adamantine|<span style="color:gray">Adamantine</span>]] || [[Special:Contributions/Adamantine|{{formatnum:201}}]] || {{Permissions|Adamantine}} |- | 132 || [[User:BakytTalas|<span style="color:gray">BakytTalas</span>]] || [[Special:Contributions/BakytTalas|{{formatnum:201}}]] || {{Permissions|BakytTalas}} |- | 133 || [[User:Zorrobot|<span style="color:gray">Zorrobot</span>]] || [[Special:Contributions/Zorrobot|{{formatnum:200}}]] || {{Permissions|Zorrobot}} |- | 134 || [[User:Мастер теней|<span style="color:gray">Мастер теней</span>]] || [[Special:Contributions/Мастер теней|{{formatnum:198}}]] || {{Permissions|Мастер теней}} |- | 135 || [[User:Amirobot|<span style="color:gray">Amirobot</span>]] || [[Special:Contributions/Amirobot|{{formatnum:197}}]] || {{Permissions|Amirobot}} |- | 136 || [[User:HerculeBot|<span style="color:gray">HerculeBot</span>]] || [[Special:Contributions/HerculeBot|{{formatnum:195}}]] || {{Permissions|HerculeBot}} |- | 137 || [[User:GhalyBot|<span style="color:gray">GhalyBot</span>]] || [[Special:Contributions/GhalyBot|{{formatnum:187}}]] || {{Permissions|GhalyBot}} |- | 138 || [[User:DARIO SEVERI|<span style="color:gray">DARIO SEVERI</span>]] || [[Special:Contributions/DARIO SEVERI|{{formatnum:172}}]] || {{Permissions|DARIO SEVERI}} |- | 139 || [[User:Nasihat.kg|<span style="color:gray">Nasihat.kg</span>]] || [[Special:Contributions/Nasihat.kg|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Nasihat.kg}} |- | 140 || [[User:Temir21|<span style="color:gray">Temir21</span>]] || [[Special:Contributions/Temir21|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Temir21}} |- | 141 || [[User:Vasit|<span style="color:gray">Vasit</span>]] || [[Special:Contributions/Vasit|{{formatnum:166}}]] || {{Permissions|Vasit}} |- | 142 || [[User:CarsracBot|<span style="color:gray">CarsracBot</span>]] || [[Special:Contributions/CarsracBot|{{formatnum:163}}]] || {{Permissions|CarsracBot}} |- | 143 || [[User:HiW-Bot|<span style="color:gray">HiW-Bot</span>]] || [[Special:Contributions/HiW-Bot|{{formatnum:163}}]] || {{Permissions|HiW-Bot}} |- | 144 || [[User:JYBot|<span style="color:gray">JYBot</span>]] || [[Special:Contributions/JYBot|{{formatnum:162}}]] || {{Permissions|JYBot}} |- | 145 || [[User:NKOzi|<span style="color:gray">NKOzi</span>]] || [[Special:Contributions/NKOzi|{{formatnum:159}}]] || {{Permissions|NKOzi}} |- | 146 || [[User:Кичинекей Поллианна|<span style="color:gray">Кичинекей Поллианна</span>]] || [[Special:Contributions/Кичинекей Поллианна|{{formatnum:158}}]] || {{Permissions|Кичинекей Поллианна}} |- | 147 || [[User:Sampo.Kuusi|<span style="color:gray">Sampo.Kuusi</span>]] || [[Special:Contributions/Sampo.Kuusi|{{formatnum:157}}]] || {{Permissions|Sampo.Kuusi}} |- | 148 || [[User:Samatq|<span style="color:gray">Samatq</span>]] || [[Special:Contributions/Samatq|{{formatnum:157}}]] || {{Permissions|Samatq}} |- | 149 || [[User:Azamat Omar|<span style="color:gray">Azamat Omar</span>]] || [[Special:Contributions/Azamat Omar|{{formatnum:155}}]] || {{Permissions|Azamat Omar}} |- | 150 || [[User:Kaiyr|<span style="color:gray">Kaiyr</span>]] || [[Special:Contributions/Kaiyr|{{formatnum:154}}]] || {{Permissions|Kaiyr}} {{/end}} rme54hjd34c328ai0kaditf6bfq4d8z Википедия:Түзөтүүлөр саны боюнча боттор тизмеси 4 137589 662441 662412 2026-10-08T12:01:28Z Jembot 9565 Bot: Маалыматтар жаңыланды 662441 wikitext text/x-wiki {{/begin|150}} |- | 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:115711}}]] |- | 2 || [[User:ChoRusBot|<span style="color:gray">ChoRusBot</span>]] || [[Special:Contributions/ChoRusBot|{{formatnum:70508}}]] |- | 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:44504}}]] |- | 4 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:8677}}]] |- | 5 || [[User:Xqbot|Xqbot]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:7230}}]] |- | 6 || [[User:VertexBot|<span style="color:gray">VertexBot</span>]] || [[Special:Contributions/VertexBot|{{formatnum:6637}}]] |- | 7 || [[User:MerlIwBot|<span style="color:gray">MerlIwBot</span>]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:5237}}]] |- | 8 || [[User:VolkovBot|<span style="color:gray">VolkovBot</span>]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:3666}}]] |- | 9 || [[User:Legobot|<span style="color:gray">Legobot</span>]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:3325}}]] |- | 10 || [[User:TXiKiBoT|<span style="color:gray">TXiKiBoT</span>]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:3259}}]] |- | 11 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:3219}}]] |- | 12 || [[User:SieBot|<span style="color:gray">SieBot</span>]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:2910}}]] |- | 13 || [[User:Luckas-bot|<span style="color:gray">Luckas-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:2815}}]] |- | 14 || [[User:ZéroBot|<span style="color:gray">ZéroBot</span>]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:1942}}]] |- | 15 || [[User:WikitanvirBot|<span style="color:gray">WikitanvirBot</span>]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1927}}]] |- | 16 || [[User:Addbot|<span style="color:gray">Addbot</span>]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:1596}}]] |- | 17 || [[User:ArthurBot|<span style="color:gray">ArthurBot</span>]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:1492}}]] |- | 18 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1364}}]] |- | 19 || [[User:JAnDbot|<span style="color:gray">JAnDbot</span>]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:1332}}]] |- | 20 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:1147}}]] |- | 21 || [[User:Escarbot|<span style="color:gray">Escarbot</span>]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:1039}}]] |- | 22 || [[User:MelancholieBot|<span style="color:gray">MelancholieBot</span>]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:911}}]] |- | 23 || [[User:FoxBot|<span style="color:gray">FoxBot</span>]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:890}}]] |- | 24 || [[User:TjBot|<span style="color:gray">TjBot</span>]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:802}}]] |- | 25 || [[User:AlleborgoBot|<span style="color:gray">AlleborgoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:690}}]] |- | 26 || [[User:Thijs!bot|<span style="color:gray">Thijs!bot</span>]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:686}}]] |- | 27 || [[User:Idioma-bot|<span style="color:gray">Idioma-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:663}}]] |- | 28 || [[User:RedBot|<span style="color:gray">RedBot</span>]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:592}}]] |- | 29 || [[User:JackieBot|<span style="color:gray">JackieBot</span>]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:545}}]] |- | 30 || [[User:MastiBot|<span style="color:gray">MastiBot</span>]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:511}}]] |- | 31 || [[User:Synthebot|<span style="color:gray">Synthebot</span>]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:486}}]] |- | 32 || [[User:Mjbmrbot|<span style="color:gray">Mjbmrbot</span>]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:468}}]] |- | 33 || [[User:HRoestBot|<span style="color:gray">HRoestBot</span>]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:455}}]] |- | 34 || [[User:Ripchip Bot|<span style="color:gray">Ripchip Bot</span>]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:438}}]] |- | 35 || [[User:Alexbot|<span style="color:gray">Alexbot</span>]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:420}}]] |- | 36 || [[User:AvocatoBot|<span style="color:gray">AvocatoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:405}}]] |- | 37 || [[User:KamikazeBot|<span style="color:gray">KamikazeBot</span>]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:366}}]] |- | 38 || [[User:LaaknorBot|<span style="color:gray">LaaknorBot</span>]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:352}}]] |- | 39 || [[User:Movses-bot|<span style="color:gray">Movses-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:332}}]] |- | 40 || [[User:YiFeiBot|<span style="color:gray">YiFeiBot</span>]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:311}}]] |- | 41 || [[User:Rubinbot|<span style="color:gray">Rubinbot</span>]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:310}}]] |- | 42 || [[User:PipepBot|<span style="color:gray">PipepBot</span>]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:306}}]] |- | 43 || [[User:Vagobot|<span style="color:gray">Vagobot</span>]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:294}}]] |- | 44 || [[User:AvicBot|<span style="color:gray">AvicBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:290}}]] |- | 45 || [[User:SilvonenBot|<span style="color:gray">SilvonenBot</span>]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:282}}]] |- | 46 || [[User:Gerakibot|<span style="color:gray">Gerakibot</span>]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:282}}]] |- | 47 || [[User:Purbo T|<span style="color:gray">Purbo T</span>]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:278}}]] |- | 48 || [[User:Makecat-bot|<span style="color:gray">Makecat-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:275}}]] |- | 49 || [[User:BotMultichill|<span style="color:gray">BotMultichill</span>]] || [[Special:Contributions/BotMultichill|{{formatnum:233}}]] |- | 50 || [[User:PixelBot|<span style="color:gray">PixelBot</span>]] || [[Special:Contributions/PixelBot|{{formatnum:106}}]] |- | 51 || [[User:Loveless|<span style="color:gray">Loveless</span>]] || [[Special:Contributions/Loveless|{{formatnum:99}}]] |- | 52 || [[User:MediaWiki default|<span style="color:gray">MediaWiki default</span>]] || [[Special:Contributions/MediaWiki default|{{formatnum:21}}]] |- | 53 || [[User:Maintenance script|<span style="color:gray">Maintenance script</span>]] || [[Special:Contributions/Maintenance script|{{formatnum:13}}]] |- | 54 || [[User:Flow talk page manager|<span style="color:gray">Flow talk page manager</span>]] || [[Special:Contributions/Flow talk page manager|{{formatnum:8}}]] {{/end}} 09b5as97a0s9zelp0o3uprbu778wzzn Википедия:Түзөтүүлөр саны боюнча Википедиячылар тизмеси (боттор менен бирге) 4 137601 662440 662411 2026-10-08T12:01:27Z Jembot 9565 Bot: Маалыматтар жаңыланды 662440 wikitext text/x-wiki {{/begin|150}} |- | 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:115711}}]] || {{Permissions|JigildikBot}} |- | 2 || [[User:ChoRusBot|<span style="color:gray">ChoRusBot</span>]] || [[Special:Contributions/ChoRusBot|{{formatnum:70508}}]] || {{Permissions|ChoRusBot}} |- | 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:44504}}]] || {{Permissions|InternetArchiveBot}} |- | 4 || [[User:Chaoborus|<span style="color:gray">Chaoborus</span>]] || [[Special:Contributions/Chaoborus|{{formatnum:25689}}]] || {{Permissions|Chaoborus}} |- | 5 || [[User:Bosogo|Bosogo]] || [[Special:Contributions/Bosogo|{{formatnum:18498}}]] || {{Permissions|Bosogo}} |- | 6 || [[User:Artelow|Artelow]] || [[Special:Contributions/Artelow|{{formatnum:14983}}]] || {{Permissions|Artelow}} |- | 7 || [[User:Chorobek|<span style="color:gray">Chorobek</span>]] || [[Special:Contributions/Chorobek|{{formatnum:13446}}]] || {{Permissions|Chorobek}} |- | 8 || [[User:Mirzoulugʻbek|<span style="color:gray">Mirzoulugʻbek</span>]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:12821}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}} |- | 9 || [[User:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] || [[Special:Contributions/Абдырашит Сатылганов|{{formatnum:11100}}]] || {{Permissions|Абдырашит Сатылганов}} |- | 10 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:8677}}]] || {{Permissions|EmausBot}} |- | 11 || [[User:Baydastann|Baydastann]] || [[Special:Contributions/Baydastann|{{formatnum:7972}}]] || {{Permissions|Baydastann}} |- | 12 || [[User:Xqbot|Xqbot]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:7230}}]] || {{Permissions|Xqbot}} |- | 13 || [[User:VertexBot|<span style="color:gray">VertexBot</span>]] || [[Special:Contributions/VertexBot|{{formatnum:6637}}]] || {{Permissions|VertexBot}} |- | 14 || [[User:Элден|<span style="color:gray">Элден</span>]] || [[Special:Contributions/Элден|{{formatnum:6447}}]] || {{Permissions|Элден}} |- | 15 || [[User:Aiyanakk|Aiyanakk]] || [[Special:Contributions/Aiyanakk|{{formatnum:6019}}]] || {{Permissions|Aiyanakk}} |- | 16 || [[User:UlutSoft3|<span style="color:gray">UlutSoft3</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft3|{{formatnum:5435}}]] || {{Permissions|UlutSoft3}} |- | 17 || [[User:Чагылган|<span style="color:gray">Чагылган</span>]] || [[Special:Contributions/Чагылган|{{formatnum:5412}}]] || {{Permissions|Чагылган}} |- | 18 || [[User:MerlIwBot|<span style="color:gray">MerlIwBot</span>]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:5237}}]] || {{Permissions|MerlIwBot}} |- | 19 || [[User:Эльза Мамбетакунова|<span style="color:gray">Эльза Мамбетакунова</span>]] || [[Special:Contributions/Эльза Мамбетакунова|{{formatnum:5098}}]] || {{Permissions|Эльза Мамбетакунова}} |- | 20 || [[User:Tynchtyk Chorotegin|<span style="color:gray">Tynchtyk Chorotegin</span>]] || [[Special:Contributions/Tynchtyk Chorotegin|{{formatnum:4965}}]] || {{Permissions|Tynchtyk Chorotegin}} |- | 21 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:4520}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}} |- | 22 || [[User:ImeNtrav|<span style="color:gray">ImeNtrav</span>]] || [[Special:Contributions/ImeNtrav|{{formatnum:4506}}]] || {{Permissions|ImeNtrav}} |- | 23 || [[User:Maksat|<span style="color:gray">Maksat</span>]] || [[Special:Contributions/Maksat|{{formatnum:4218}}]] || {{Permissions|Maksat}} |- | 24 || [[User:Shchb|<span style="color:gray">Shchb</span>]] || [[Special:Contributions/Shchb|{{formatnum:4150}}]] || {{Permissions|Shchb}} |- | 25 || [[User:Kmaksat|<span style="color:gray">Kmaksat</span>]] || [[Special:Contributions/Kmaksat|{{formatnum:3969}}]] || {{Permissions|Kmaksat}} |- | 26 || [[User:Үрүйэ|<span style="color:gray">Үрүйэ</span>]] || [[Special:Contributions/Үрүйэ|{{formatnum:3964}}]] || {{Permissions|Үрүйэ}} |- | 27 || [[User:VolkovBot|<span style="color:gray">VolkovBot</span>]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:3666}}]] || {{Permissions|VolkovBot}} |- | 28 || [[User:Kgbek|<span style="color:gray">Kgbek</span>]] || [[Special:Contributions/Kgbek|{{formatnum:3618}}]] || {{Permissions|Kgbek}} |- | 29 || [[User:Connexxx|<span style="color:gray">Connexxx</span>]] || [[Special:Contributions/Connexxx|{{formatnum:3478}}]] || {{Permissions|Connexxx}} |- | 30 || [[User:Elebayev|<span style="color:gray">Elebayev</span>]] || [[Special:Contributions/Elebayev|{{formatnum:3382}}]] || {{Permissions|Elebayev}} |- | 31 || [[User:Legobot|<span style="color:gray">Legobot</span>]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:3325}}]] || {{Permissions|Legobot}} |- | 32 || [[User:TXiKiBoT|<span style="color:gray">TXiKiBoT</span>]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:3259}}]] || {{Permissions|TXiKiBoT}} |- | 33 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:3219}}]] || {{Permissions|CommonsDelinker}} |- | 34 || [[User:Aidabishkek|<span style="color:gray">Aidabishkek</span>]] || [[Special:Contributions/Aidabishkek|{{formatnum:3167}}]] || {{Permissions|Aidabishkek}} |- | 35 || [[User:SieBot|<span style="color:gray">SieBot</span>]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:2910}}]] || {{Permissions|SieBot}} |- | 36 || [[User:Luckas-bot|<span style="color:gray">Luckas-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:2815}}]] || {{Permissions|Luckas-bot}} |- | 37 || [[User:Askar Nazyrov|<span style="color:gray">Askar Nazyrov</span>]] || [[Special:Contributions/Askar Nazyrov|{{formatnum:2724}}]] || {{Permissions|Askar Nazyrov}} |- | 38 || [[User:Umut|<span style="color:gray">Umut</span>]] || [[Special:Contributions/Umut|{{formatnum:2419}}]] || {{Permissions|Umut}} |- | 39 || [[User:QECUB|<span style="color:gray">QECUB</span>]] || [[Special:Contributions/QECUB|{{formatnum:2264}}]] || {{Permissions|QECUB}} |- | 40 || [[User:Бахтияр Толукбаев|<span style="color:gray">Бахтияр Толукбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Бахтияр Толукбаев|{{formatnum:2158}}]] || {{Permissions|Бахтияр Толукбаев}} |- | 41 || [[User:ZéroBot|<span style="color:gray">ZéroBot</span>]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:1942}}]] || {{Permissions|ZéroBot}} |- | 42 || [[User:WikitanvirBot|<span style="color:gray">WikitanvirBot</span>]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1927}}]] || {{Permissions|WikitanvirBot}} |- | 43 || [[User:Roman, Alexej and Vładimir|<span style="color:gray">Roman, Alexej and Vładimir</span>]] || [[Special:Contributions/Roman, Alexej and Vładimir|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Roman, Alexej and Vładimir}} |- | 44 || [[User:Kairat Zamirbekov|<span style="color:gray">Kairat Zamirbekov</span>]] || [[Special:Contributions/Kairat Zamirbekov|{{formatnum:1601}}]] || {{Permissions|Kairat Zamirbekov}} |- | 45 || [[User:Addbot|<span style="color:gray">Addbot</span>]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:1596}}]] || {{Permissions|Addbot}} |- | 46 || [[User:ArthurBot|<span style="color:gray">ArthurBot</span>]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:1492}}]] || {{Permissions|ArthurBot}} |- | 47 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:1473}}]] || {{Permissions|Gliwi}} |- | 48 || [[User:Meri|<span style="color:gray">Meri</span>]] || [[Special:Contributions/Meri|{{formatnum:1392}}]] || {{Permissions|Meri}} |- | 49 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1364}}]] || {{Permissions|Jembot}} |- | 50 || [[User:JAnDbot|<span style="color:gray">JAnDbot</span>]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:1332}}]] || {{Permissions|JAnDbot}} |- | 51 || [[User:Asankozhoevas|<span style="color:gray">Asankozhoevas</span>]] || [[Special:Contributions/Asankozhoevas|{{formatnum:1279}}]] || {{Permissions|Asankozhoevas}} |- | 52 || [[User:Adinai|<span style="color:gray">Adinai</span>]] || [[Special:Contributions/Adinai|{{formatnum:1270}}]] || {{Permissions|Adinai}} |- | 53 || [[User:Friendwip.kg|<span style="color:gray">Friendwip.kg</span>]] || [[Special:Contributions/Friendwip.kg|{{formatnum:1187}}]] || {{Permissions|Friendwip.kg}} |- | 54 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:1147}}]] || {{Permissions|MediaWiki message delivery}} |- | 55 || [[User:Kglive|<span style="color:gray">Kglive</span>]] || [[Special:Contributions/Kglive|{{formatnum:1067}}]] || {{Permissions|Kglive}} |- | 56 || [[User:Escarbot|<span style="color:gray">Escarbot</span>]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:1039}}]] || {{Permissions|Escarbot}} |- | 57 || [[User:UlutSoft6|<span style="color:gray">UlutSoft6</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft6|{{formatnum:1027}}]] || {{Permissions|UlutSoft6}} |- | 58 || [[User:TarPas|<span style="color:gray">TarPas</span>]] || [[Special:Contributions/TarPas|{{formatnum:1019}}]] || {{Permissions|TarPas}} |- | 59 || [[User:Gulzhana|<span style="color:gray">Gulzhana</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzhana|{{formatnum:993}}]] || {{Permissions|Gulzhana}} |- | 60 || [[User:MelancholieBot|<span style="color:gray">MelancholieBot</span>]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:911}}]] || {{Permissions|MelancholieBot}} |- | 61 || [[User:FoxBot|<span style="color:gray">FoxBot</span>]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:890}}]] || {{Permissions|FoxBot}} |- | 62 || [[User:Arsensky|<span style="color:gray">Arsensky</span>]] || [[Special:Contributions/Arsensky|{{formatnum:885}}]] || {{Permissions|Arsensky}} |- | 63 || [[User:Aida23a|<span style="color:gray">Aida23a</span>]] || [[Special:Contributions/Aida23a|{{formatnum:872}}]] || {{Permissions|Aida23a}} |- | 64 || [[User:Dnes1302|<span style="color:gray">Dnes1302</span>]] || [[Special:Contributions/Dnes1302|{{formatnum:845}}]] || {{Permissions|Dnes1302}} |- | 65 || [[User:Элдин беги|<span style="color:gray">Элдин беги</span>]] || [[Special:Contributions/Элдин беги|{{formatnum:834}}]] || {{Permissions|Элдин беги}} |- | 66 || [[User:UlutSoft1|<span style="color:gray">UlutSoft1</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft1|{{formatnum:818}}]] || {{Permissions|UlutSoft1}} |- | 67 || [[User:TjBot|<span style="color:gray">TjBot</span>]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:802}}]] || {{Permissions|TjBot}} |- | 68 || [[User:Rotlink|<span style="color:gray">Rotlink</span>]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:799}}]] || {{Permissions|Rotlink}} |- | 69 || [[User:Chris die Seele|<span style="color:gray">Chris die Seele</span>]] || [[Special:Contributions/Chris die Seele|{{formatnum:792}}]] || {{Permissions|Chris die Seele}} |- | 70 || [[User:Дилдорбек|<span style="color:gray">Дилдорбек</span>]] || [[Special:Contributions/Дилдорбек|{{formatnum:708}}]] || {{Permissions|Дилдорбек}} |- | 71 || [[User:Aiylchy|<span style="color:gray">Aiylchy</span>]] || [[Special:Contributions/Aiylchy|{{formatnum:697}}]] || {{Permissions|Aiylchy}} |- | 72 || [[User:AlleborgoBot|<span style="color:gray">AlleborgoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|AlleborgoBot}} |- | 73 || [[User:Estebesovdastan|<span style="color:gray">Estebesovdastan</span>]] || [[Special:Contributions/Estebesovdastan|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|Estebesovdastan}} |- | 74 || [[User:Thijs!bot|<span style="color:gray">Thijs!bot</span>]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:686}}]] || {{Permissions|Thijs!bot}} |- | 75 || [[User:Jakshysapa|<span style="color:gray">Jakshysapa</span>]] || [[Special:Contributions/Jakshysapa|{{formatnum:672}}]] || {{Permissions|Jakshysapa}} |- | 76 || [[User:Idioma-bot|<span style="color:gray">Idioma-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:663}}]] || {{Permissions|Idioma-bot}} |- | 77 || [[User:Lirchik|<span style="color:gray">Lirchik</span>]] || [[Special:Contributions/Lirchik|{{formatnum:649}}]] || {{Permissions|Lirchik}} |- | 78 || [[User:Ch|Ch]] || [[Special:Contributions/Ch|{{formatnum:627}}]] || {{Permissions|Ch}} |- | 79 || [[User:Amantur r|<span style="color:gray">Amantur r</span>]] || [[Special:Contributions/Amantur r|{{formatnum:606}}]] || {{Permissions|Amantur r}} |- | 80 || [[User:Cekli829|<span style="color:gray">Cekli829</span>]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|Cekli829}} |- | 81 || [[User:RedBot|<span style="color:gray">RedBot</span>]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|RedBot}} |- | 82 || [[User:Табалдыев Ысламбек|<span style="color:gray">Табалдыев Ысламбек</span>]] || [[Special:Contributions/Табалдыев Ысламбек|{{formatnum:590}}]] || {{Permissions|Табалдыев Ысламбек}} |- | 83 || [[User:S(uz)ak|<span style="color:gray">S(uz)ak</span>]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:585}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}} |- | 84 || [[User:Firespeaker|<span style="color:gray">Firespeaker</span>]] || [[Special:Contributions/Firespeaker|{{formatnum:573}}]] || {{Permissions|Firespeaker}} |- | 85 || [[User:Gulzat05|<span style="color:gray">Gulzat05</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzat05|{{formatnum:571}}]] || {{Permissions|Gulzat05}} |- | 86 || [[User:Канымбу|<span style="color:gray">Канымбу</span>]] || [[Special:Contributions/Канымбу|{{formatnum:564}}]] || {{Permissions|Канымбу}} |- | 87 || [[User:Zhanyl90|<span style="color:gray">Zhanyl90</span>]] || [[Special:Contributions/Zhanyl90|{{formatnum:551}}]] || {{Permissions|Zhanyl90}} |- | 88 || [[User:Aladobot|<span style="color:gray">Aladobot</span>]] || [[Special:Contributions/Aladobot|{{formatnum:548}}]] || {{Permissions|Aladobot}} |- | 89 || [[User:JackieBot|<span style="color:gray">JackieBot</span>]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:545}}]] || {{Permissions|JackieBot}} |- | 90 || [[User:Gulaiym001|<span style="color:gray">Gulaiym001</span>]] || [[Special:Contributions/Gulaiym001|{{formatnum:540}}]] || {{Permissions|Gulaiym001}} |- | 91 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:536}}]] || {{Permissions|Makenzis}} |- | 92 || [[User:Орозобек Түгөлбаев|<span style="color:gray">Орозобек Түгөлбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Орозобек Түгөлбаев|{{formatnum:522}}]] || {{Permissions|Орозобек Түгөлбаев}} |- | 93 || [[User:MastiBot|<span style="color:gray">MastiBot</span>]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:511}}]] || {{Permissions|MastiBot}} |- | 94 || [[User:Кайып Пайзылдаев|<span style="color:gray">Кайып Пайзылдаев</span>]] || [[Special:Contributions/Кайып Пайзылдаев|{{formatnum:497}}]] || {{Permissions|Кайып Пайзылдаев}} |- | 95 || [[User:Synthebot|<span style="color:gray">Synthebot</span>]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:486}}]] || {{Permissions|Synthebot}} |- | 96 || [[User:Mjbmrbot|<span style="color:gray">Mjbmrbot</span>]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:468}}]] || {{Permissions|Mjbmrbot}} |- | 97 || [[User:Бегаим|<span style="color:gray">Бегаим</span>]] || [[Special:Contributions/Бегаим|{{formatnum:463}}]] || {{Permissions|Бегаим}} |- | 98 || [[User:Rartat|<span style="color:gray">Rartat</span>]] || [[Special:Contributions/Rartat|{{formatnum:462}}]] || {{Permissions|Rartat}} |- | 99 || [[User:Fornax|<span style="color:gray">Fornax</span>]] || [[Special:Contributions/Fornax|{{formatnum:459}}]] || {{Permissions|Fornax}} |- | 100 || [[User:PlanespotterA320|<span style="color:gray">PlanespotterA320</span>]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:457}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}} |- | 101 || [[User:HRoestBot|<span style="color:gray">HRoestBot</span>]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:455}}]] || {{Permissions|HRoestBot}} |- | 102 || [[User:UlutSoft4|<span style="color:gray">UlutSoft4</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft4|{{formatnum:447}}]] || {{Permissions|UlutSoft4}} |- | 103 || [[User:ДолбоЯщер|<span style="color:gray">ДолбоЯщер</span>]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:439}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}} |- | 104 || [[User:Ripchip Bot|<span style="color:gray">Ripchip Bot</span>]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:438}}]] || {{Permissions|Ripchip Bot}} |- | 105 || [[User:Hugo.arg|<span style="color:gray">Hugo.arg</span>]] || [[Special:Contributions/Hugo.arg|{{formatnum:434}}]] || {{Permissions|Hugo.arg}} |- | 106 || [[User:Pathoschild|<span style="color:gray">Pathoschild</span>]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Pathoschild}} |- | 107 || [[User:Ksc~ruwiki|<span style="color:gray">Ksc~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ksc~ruwiki|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Ksc~ruwiki}} |- | 108 || [[User:Alexbot|<span style="color:gray">Alexbot</span>]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:420}}]] || {{Permissions|Alexbot}} |- | 109 || [[User:Алтынбек Касымов|<span style="color:gray">Алтынбек Касымов</span>]] || [[Special:Contributions/Алтынбек Касымов|{{formatnum:418}}]] || {{Permissions|Алтынбек Касымов}} |- | 110 || [[User:Εὐθυμένης|<span style="color:gray">Εὐθυμένης</span>]] || [[Special:Contributions/Εὐθυμένης|{{formatnum:409}}]] || {{Permissions|Εὐθυμένης}} |- | 111 || [[User:AvocatoBot|<span style="color:gray">AvocatoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:405}}]] || {{Permissions|AvocatoBot}} |- | 112 || [[User:Namir|<span style="color:gray">Namir</span>]] || [[Special:Contributions/Namir|{{formatnum:376}}]] || {{Permissions|Namir}} |- | 113 || [[User:NurlanKG Bishkek editor|<span style="color:gray">NurlanKG Bishkek editor</span>]] || [[Special:Contributions/NurlanKG Bishkek editor|{{formatnum:367}}]] || {{Permissions|NurlanKG Bishkek editor}} |- | 114 || [[User:KamikazeBot|<span style="color:gray">KamikazeBot</span>]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:366}}]] || {{Permissions|KamikazeBot}} |- | 115 || [[User:Госфонд ИС|<span style="color:gray">Госфонд ИС</span>]] || [[Special:Contributions/Госфонд ИС|{{formatnum:361}}]] || {{Permissions|Госфонд ИС}} |- | 116 || [[User:V3~kywiki|<span style="color:gray">V3~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/V3~kywiki|{{formatnum:357}}]] || {{Permissions|V3~kywiki}} |- | 117 || [[User:LaaknorBot|<span style="color:gray">LaaknorBot</span>]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|LaaknorBot}} |- | 118 || [[User:AdemazAlmaz|<span style="color:gray">AdemazAlmaz</span>]] || [[Special:Contributions/AdemazAlmaz|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|AdemazAlmaz}} |- | 119 || [[User:Ырысгул|<span style="color:gray">Ырысгул</span>]] || [[Special:Contributions/Ырысгул|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|Ырысгул}} |- | 120 || [[User:Nurjamal|<span style="color:gray">Nurjamal</span>]] || [[Special:Contributions/Nurjamal|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nurjamal}} |- | 121 || [[User:Nursultan|<span style="color:gray">Nursultan</span>]] || [[Special:Contributions/Nursultan|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nursultan}} |- | 122 || [[User:Movses-bot|<span style="color:gray">Movses-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:332}}]] || {{Permissions|Movses-bot}} |- | 123 || [[User:Aymira|<span style="color:gray">Aymira</span>]] || [[Special:Contributions/Aymira|{{formatnum:321}}]] || {{Permissions|Aymira}} |- | 124 || [[User:Ptbotgourou|<span style="color:gray">Ptbotgourou</span>]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:320}}]] || {{Permissions|Ptbotgourou}} |- | 125 || [[User:Symbat92|<span style="color:gray">Symbat92</span>]] || [[Special:Contributions/Symbat92|{{formatnum:315}}]] || {{Permissions|Symbat92}} |- | 126 || [[User:YiFeiBot|<span style="color:gray">YiFeiBot</span>]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:311}}]] || {{Permissions|YiFeiBot}} |- | 127 || [[User:Andrew J.Kurbiko|<span style="color:gray">Andrew J.Kurbiko</span>]] || [[Special:Contributions/Andrew J.Kurbiko|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Andrew J.Kurbiko}} |- | 128 || [[User:Rubinbot|<span style="color:gray">Rubinbot</span>]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Rubinbot}} |- | 129 || [[User:Орозгул|<span style="color:gray">Орозгул</span>]] || [[Special:Contributions/Орозгул|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Орозгул}} |- | 130 || [[User:PipepBot|<span style="color:gray">PipepBot</span>]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:306}}]] || {{Permissions|PipepBot}} |- | 131 || [[User:Ziv|Ziv]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:306}}]] || {{Permissions|Ziv}} |- | 132 || [[User:Atlikta|<span style="color:gray">Atlikta</span>]] || [[Special:Contributions/Atlikta|{{formatnum:298}}]] || {{Permissions|Atlikta}} |- | 133 || [[User:Abiyoyo|<span style="color:gray">Abiyoyo</span>]] || [[Special:Contributions/Abiyoyo|{{formatnum:295}}]] || {{Permissions|Abiyoyo}} |- | 134 || [[User:Росул|<span style="color:gray">Росул</span>]] || [[Special:Contributions/Росул|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Росул}} |- | 135 || [[User:Vagobot|<span style="color:gray">Vagobot</span>]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Vagobot}} |- | 136 || [[User:Elya3|<span style="color:gray">Elya3</span>]] || [[Special:Contributions/Elya3|{{formatnum:292}}]] || {{Permissions|Elya3}} |- | 137 || [[User:AvicBot|<span style="color:gray">AvicBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:290}}]] || {{Permissions|AvicBot}} |- | 138 || [[User:Baronnet|<span style="color:gray">Baronnet</span>]] || [[Special:Contributions/Baronnet|{{formatnum:287}}]] || {{Permissions|Baronnet}} |- | 139 || [[User:Ahmadi~ruwiki|<span style="color:gray">Ahmadi~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ahmadi~ruwiki|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Ahmadi~ruwiki}} |- | 140 || [[User:Minorax|Minorax]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Minorax}} |- | 141 || [[User:Rakutai|<span style="color:gray">Rakutai</span>]] || [[Special:Contributions/Rakutai|{{formatnum:284}}]] || {{Permissions|Rakutai}} |- | 142 || [[User:SilvonenBot|<span style="color:gray">SilvonenBot</span>]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:282}}]] || {{Permissions|SilvonenBot}} |- | 143 || [[User:Gerakibot|<span style="color:gray">Gerakibot</span>]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:282}}]] || {{Permissions|Gerakibot}} |- | 144 || [[User:Purbo T|<span style="color:gray">Purbo T</span>]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:278}}]] || {{Permissions|Purbo T}} |- | 145 || [[User:Makecat-bot|<span style="color:gray">Makecat-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:275}}]] || {{Permissions|Makecat-bot}} |- | 146 || [[User:Peri~kywiki|<span style="color:gray">Peri~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/Peri~kywiki|{{formatnum:266}}]] || {{Permissions|Peri~kywiki}} |- | 147 || [[User:Ashirov Maksatbek|<span style="color:gray">Ashirov Maksatbek</span>]] || [[Special:Contributions/Ashirov Maksatbek|{{formatnum:265}}]] || {{Permissions|Ashirov Maksatbek}} |- | 148 || [[User:Asel90|<span style="color:gray">Asel90</span>]] || [[Special:Contributions/Asel90|{{formatnum:263}}]] || {{Permissions|Asel90}} |- | 149 || [[User:Belekoff|<span style="color:gray">Belekoff</span>]] || [[Special:Contributions/Belekoff|{{formatnum:261}}]] || {{Permissions|Belekoff}} |- | 150 || [[User:Jol004u|<span style="color:gray">Jol004u</span>]] || [[Special:Contributions/Jol004u|{{formatnum:258}}]] || {{Permissions|Jol004u}} {{/end}} ojvq2p8fml0bokjf3j12mc9dhycrd6c Санду Майя Григорьевна 0 137676 662453 519303 2026-10-08T13:37:31Z Artelow 2286 662453 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Санду Майя Григорьевна |расмий ысымы = {{lang-ro|Maia Sandu}} |сүрөтү = Maia Sandu, President of Moldova in 2024 (cropped).jpg |туурасы = 280px |кызматы = Молдова Республикасынын президенти |өлкө = {{Өлкө желеги|Молдова}} |желек = Flag of the President of Moldova.svg |желек2 = Coat of arms of Moldova.svg |иш баштоо убагы = 2020-жылдын 24-декабрынан тартып |кызматы_2 = Молдова Республикасынын премьер-министри |кызматы_3 = Молдова Республикасынын Парламентинин IX чакырылышынын депутаты |кызматы_4 = Молдова Республикасынын Парламентинин X чакырылышынын депутаты |кызматы_5 = Молдова Республикасынын билим берүү министри |желек_2 = Flag of the Prime Minister of Moldova.svg |желек2_2 = Seal of the Government of Moldova 2021.png |желек_3 = Emblema Parlamentului Republicii Moldova.png |желек_4 = Emblema Parlamentului Republicii Moldova.png |желек2_3 = Flag of Moldova.svg |желек2_4 = Flag of Moldova.svg |желек2_5 = Flag of Moldova.svg |желек_5 = Seal of the Government of Moldova 2021.png |иш баштоо убагы_2 = 2019-жыл 2-июнь |иш баштоо убагы_3 = 2019-жыл 9-март |иш баштоо убагы_4 = 2014-жыл 9-декабрь |иш баштоо убагы_5 = 2012-жыл 24-июль |иш аяктоо убагы_2 = 2019-жыл 12-ноябрь |иш аяктоо убагы_3 = 201-жыл 26-июль |иш аяктоо убагы_4 = 2015-жыл 20-февраль |иш аяктоо убагы_5 = 2015-жыл 30-июль |туулган жылы = 24.05.1972 |туулган жери = СССР, Молдова ССР, Фалешт району, Рисипены айылы |атасы = Санду Григорий |апасы = Санду Эмилия |андан мурунку инсан = Додон Игорь |андан мурунку инсан_2 = Павел Филип |андан мурунку инсан_5 = Шляхтицкий Михаил |андан кийинки инсан_2 = Ион Кику |андан кийинки инсан_5 = Корина Фусу |партиясы = Либералдык демократиялык партия (2014—2015)<br>Аракет жана тилектештик (2016—2020)<br> Партиясыз (2020-жылдан тартып) |билими = Молдова Экономикалык академиясы<br>Жон Ф. Кеннеди атындагы Мамлекеттик башкаруу мектеби |кесиби = экономист |ишмердүүлүгү = саясатчы |дини = православие |сыйлыктары = Эмгек ордени<br>Князь Ярослав Мудрый ордени<br>Улуу Витаутас ордени<br>Ардактуу легион ордени<br>Инфант дон Энрике ордени |сайты = https://presedinte.md/rom }} '''Санду Майя Григорьевна''' ({{lang-ro|Maia Sandu}}) — молдовалык саясий жана мамлекеттик ишмер. 2020-жылдын 24-декабрынан тартып Молдова Республикасынын президенти, Молдова Республикасы көз карандысыздыкка ээ болгондон берки тарыхыдагы алгачкы аял-президент<ref name=":0" />. 1972-жылдын 24-майында СССРдин Молдова ССРнин, Фалешт районундагы Рисипены айылында туулган. 2012-жылдын 24-июлунан 2015-жылдын 30-июлуна чейин Молдова Республикасынын билим берүү министри, 2014-жылдын 9-декабрынан 2015-жылдын 20-февралына чейин жана 2019-жылдын 9-мартынан 26-июлуна чейин Молдова Республикасынын парламенттинин депутаты, 2019-жылдын 8-июнунан 12-ноябрына чейин (2019-жылдын 12—14-ноябрында милдетин аткаруучу) Молдова Республикасынын премьер-министри болуп эмгектенген<ref name=":0" />. == Өмүр баяны == 1972-жылдын 24-майында Молдавия ССРинин Фалешт районундагы Рисипены айылында ветеринар Григорий менен мугалим Эмилия Сандунун үй-бүлөсүндө төрөлгөн<ref name=":0">[https://presedinte.md/rom/biography Președinția Republicii Moldova. Biografia Președintelui Republicii Moldova, Maia Sandu]</ref><ref>[https://tass.ru/encyclopedia/person/sandu-mayya ТАСС. Санду, Майя]</ref>. Рисипень айылдык мектепте окуган. 1994-жылы Молдова Экономикалык академиясынын менеджмент факультетин аяктаган. 1995–1998-жылдары Кишинёвдогу Мамлекеттик башкаруу академиясында билим алып, эл аралык мамилелер боюнча магистр даражасын алган. 1994-жылдын июлунан 1998-жылдын март айына чейин Экономика министрлигинде консультант, башкармалыктын жетекчисинин орун басары болуп иштеген. 1998-жылдын март айынан 2005-жылдын август айына чейин Кишинёвдогу Дүйнөлүк банктын кеңсесинде экономист болуп эмгектенген. 2005-жылдын августунан 2006-жылдын июлуна чейин Экономика жана соода министрлигинин макроэкономикалык саясат жана өнүгүү программалары боюнча Башкы башкармалыгынын директору болгон. 2006–2009-жылдары мамлекеттик башкаруу реформасы жана жакшы башкаруу тармагындагындагы долбоорлордо консультант болуп иштеген. 2010-жылы АКШдагы Гарвард университетинин Жон Ф. Кеннеди атындагы Мамлекеттик башкаруу мектебин аяктап, мамлекеттик саясат боюнча магистр даражасын алган. 2010-жылдын июнунан 2012-жылдын июлуна чейин Вашингтондо Дүйнөлүк банктын аткаруучу директорунун кеңешчиси болгон. 2012-жылдын июлунда Молдова Республикасынын Билим берүү министри болуп дайындалып, бул кызматты 2015-жылдын июлуна чейин аткарган. 2016-жылдын май айында «Аракет жана тилектештик» партиясын негиздеп, анын төрайымы болуп шайланган жана бул кызматты 2020-жылдын декабрына чейин аркалаган. Президенттик шайлоодо жеңгенден кийин кызматтан кеткен. 2019-жылдын февралынан июнга чейин Молдова Республикасынын Парламентинин депутаты болгон. 2019-жылдын июнунда Молдова Республикасынын Премьер-министри болуп дайындалып, бул кызматты 2019-жылдын ноябрына чейин ээлеген. 2020-жылдын 24-декабрында, 2020-жылдын 15-ноябрында өткөн президенттик шайлоонун экинчи айлампасында жеңгенден кийин, Мая Санду Молдова Республикасынын Президенти кызматына киришкен<ref>[https://rg.ru/2020/11/16/chego-zhdat-ot-novogo-prezidenta-moldavii.html Regnum. Чего ждать от нового президента Молдавии]</ref>. 2024-жылдын 24-декабрында, 2024-жылдын 3-ноябрында өткөн президенттик шайлоонун экинчи айлампасында жеңишке жетишип, экинчи мөөнөткө кайрадан Молдова Республикасынын Президенти кызматына расмий киришкен. Ал өлкөнүн тарыхында жарандардын түз добуш берүүсү менен кайра шайланган алгачкы мамлекет башчысы болуп саналат. Румын, орус, англис жана испан тилдерин билет<ref>[https://www.rbc.ru/politics/16/11/2020/5fb120499a7947f5d94bd581 РБК. Новый президент Молдавии. 10 фактов о Майе Санду]</ref>. Молдова Республикасы менен Румыниянын кош жарандыгына ээ<ref>[https://novayagazeta.ee/articles/2020/11/17/kto-takaia-maiia-sandu-pervaia-zhenshchina-izbrannaia-prezidentom-v-istorii-respubliki-moldova Новая газета. Балтия. Кто такая Майя Санду: первая женщина, избранная президентом в истории Республики Молдова]</ref>. Үй-бүлөсү жана балдары жок. Кишинёв шаарында 74м² аянттагы эки бөлмөлүү батирде жашайт. Ошондой эле 2007-жылы чыккан Toyota RAV4 унаасына болгон, бирок аны 2023-жылы 8 миң еврого саткан<ref>[https://newsmaker.md/ru/doc-skolko-sandu-zarabotala-v-proshlom-godu-deklaratsiya-prezidenta NewsMaker. Сколько Санду заработала в прошлом году? Декларация президента]</ref>. == Булактар == {{Булактар}} == Тышкы шилтемелер == * [https://presedinte.md/rom Președinția Republicii Moldova] {{Молдованын президенттери}} {{КМШ өлкөлөрүнүн жетекчилери}} 9s4j2mndq5c8bkdska8ypiio18wy0ye Кыргыз Республикасынын Энергетика министрлиги 0 153276 662486 657142 2026-10-09T00:19:57Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 662486 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик орган |Аталышы = Энергетика министрлиги |Расмий аталышы = Кыргыз Республикасынын Энергетика министрлиги |эмблема = National emblem of Kyrgyzstan.svg |эмблеманын_туурасы = 180px |эмблеманын_сүрөттөмөсү = Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик герби |сүрөт = |сүрөттүн_туурасы = 280px |сүрөттүн_сүрөттөмөсү = |Мамлекет = Кыргызстан |юрисдикция = Кыргызстан |түзүлгөн күнү = 2021-жыл (1992-жылдан бери түрдүү формада) |мурунку орган1 = КР Өнөр жай, энергетика жана жер казынасын пайдалануу мамлекеттик комитети |бай ийет = [[Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети]] |башчынын кызматы1 = Министр |башчынын аты1 = [[Рысбеков Алтынбек Дурусбекович]] |штаб-квартира = Бишкек, Жибек Жолу проспектиси, 326 |сайт = [https://minenergy.gov.kg/ minenergy.gov.kg] |Аймактык карта 1 = Бишкек |lat_deg = 42 |lat_min = 53 |lat_sec = 02 |lat_dir = N |lon_deg = 74 |lon_min = 36 |lon_sec = 14 |lon_dir = E |region = KG-GB |CoordScale = 2000 |Викиказына = Ministry of Internal Affairs (Kyrgyzstan) }} '''Кыргыз Республикасынын Энергетика министрлиги''' — отун-энергетикалык комплекси жаатында мамлекеттик саясатты иштеп чыгуу жана жүзөгө ашыруу боюнча функцияларды ишке ашыруучу, ошондой эле энергетика чөйрөсүндөгү мыйзамдардын сакталышына мамлекеттик контроль жана көзөмөл жүргүзүүчү Кыргыз Республикасынын аткаруу бийлигинин мамлекеттик органы болуп саналат<ref>[https://cbd.minjust.gov.kg/158098/edition/1110377/kg Кыргыз Республикасынын Укуктук маалыматтардын борборлоштурулган банкы. Кыргыз Республикасынын Энергетика жана өнөр жай министрлиги жөнүндө жобо]</ref>. == Министрликтин ыйгарым укуктары, максаттары, милдеттери == === Максаттары === Министрликтин негизги максаты — өлкөнүн энергетикалык коопсуздугун жана көз карандысыздыгын камсыз кылуу, энергетика тармагын туруктуу өнүктүрүү, экономиканын тармактарын жана калкты электр, жылуулук энергиясы, отун ресурстары менен үзгүлтүксүз жана сапаттуу камсыз кылуу, ошондой эле кайра калыбына келүүчү энергия булактарын кеңири жайылтуу болуп саналат<ref name=":0">{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260309150659/http://minenergo.gov.kg/sidebar/aboutUs?title=%D0%9E%2B%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B5 |archivedate=2026-03-09 |title=Кыргыз Республикасынын Энергетика министрлиги. Кыргыз Республикасынын Энергетика министрлиги жөнүндө ЖОБО |url=https://minenergo.gov.kg/sidebar/aboutUs?title=%D0%9E+%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B5 |accessdate=2026-07-28}}</ref>. Бул максаттарга жетүү үчүн Министрлик төмөнкү милддеттерди аткарат: энергетика тармагына инвестицияларды тартуу, жаңы гидроэлектрстанцияларды, күндүк жана шамалдык станцияларды куруу, иштеп жаткан энергетикалык кубаттуулуктарды жана тармактарды модернизациялоо, отун-энергетикалык ресурстарды сарамжалдуу пайдалануу, энергетикалык сектордун каржылык туруктуулугун жогорулатуу жана тармакка санариптик технологияларды киргизүү<ref name=":0" />. === Функциялары === Министрлик төмөнкү негизги функцияларды ишке ашырат: * отун-энергетикалык комплекс чөйрөсүндө ченемдик укуктук актылардын долбоорлорун иштеп чыгуу; * электр жана жылуулук энергиясын өндүрүү, берүү, бөлүштүрүү жана керектөө процесстерин жөнгө салуу жана координациялоо; * отун-энергетикалык ресурстардын (электр энергиясы, көмүр, газ, мунай продуктулары) балансын түзүү жана анын аткарылышын көзөмөлдөө; * гидроэнергетикалык даректи натыйжалуу пайдаланууну уюштуруу жана кайра калыбына келүүчү энергия булактары боюнча долбоорлорду ишке ашыруу; * мамлекеттер аралык энергетикалык кызматташтыкты өнүктүрүү, энергетикалык ресурстарды экспорттоо жана импорттоо маселелерин жөнгө салуу; * күз-кыш мезгилине тармакты өз убагында жана сапаттуу даярдоону камсыз кылуу. === Укуктары === Министрлик өзүнө жүктөлгөн максаттарды жана функцияларды ишке ашыруу үчүн төмөнкүдөй укуктарга ээ: * Мыйзам долбоорлорун демилгелөө: Отун-энергетикалык комплекс чөйрөсүндө ченемдик укуктук актылардын, концепциялардын жана программалардын долбоорлорун иштеп чыгуу жана кароого киргизүү; * Маалыматтарды сурап алуу: Мамлекеттик органдардан, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынан жана ишканалардан (менчигинин түрүнө карабастан) өз ишине керектүү маалыматтарды, материалдарды сурап алуу; * Текшерүү жана көзөмөл жүргүзүү: Өз компетенциясынын чегинде энергетикалык объектилердин, жабдуулардын абалын, күз-кыш мезгилине даярдыгын жана коопсуздук эрежелеринин сакталышын контролдоо; * Эл аралык келишимдерди түзүү: Өз ыйгарым укуктарынын алкагында чет мамлекеттердин тийиштүү органдары жана эл аралык уюмдар менен сүйлөшүүлөрдү жүргүзүү, кызматташуу келишимдерине кол коюу; * Комиссияларды жана жумушчу топтору түзүү: Тармактык маселелерди чечүү үчүн көз карандысыз эксперттерди, адистерди тартуу менен жумушчу топторун, кеңештерди жана комиссияларды түзүү; * Инвестициялык долбоорлорду өткөрүү: Энергетика тармагына инвестицияларды тартуу боюнча тендерлерди, конкурстарды уюштуруу жана стратегиялык өнөктөштөр менен келишимдерди түзүү. == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [https://web.archive.org/web/20260728174853/https://minenergo.gov.kg/ Кыргыз Республикасынын Энергетика министрлигинин расми сайты] * [https://www.gov.kg/ky Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин расмий сайты] * [https://egov.kg/kg Маалыматтын жана мамлекеттик кызмат көрсөтүүлөрдүн борборлоштурулган порталы] {{Кыргызстандын Министрлер Кабинети}} [[Категория:Кыргызстандын министирликтери]] jiwmm9zmuxbcphpkxfvw6f7j3v2o36x Категория:Америка Кошмо Штаттарынын Президенти 14 153475 662456 650805 2026-10-08T13:39:59Z Artelow 2286 «[[Категория:Өлкөлөр боюнча президенттер|Өлкөлөр боюнча президенттер]]» категориясы кошулду ([[ВП:HotCat|HotCat]] куралынын жардамы менен) 662456 wikitext text/x-wiki {{Негизги макала|АКШ президенти}} [[Категория:Өлкөлөр боюнча президенттер]] kk2rpo5ja4ee4ociktuhattvsei4mds Сен-Бартелеми 0 153925 662505 652794 2026-10-09T08:59:57Z Artelow 2286 662505 wikitext text/x-wiki {{Административдик бирдик |Түс1 = {{Түс|Франция}} |Кыргызча аталышы = Сен-Бартелеми |Расмий аталышы = {{lang-fr|Saint-Barthélemy}} |Желек = Flag of Saint Barthélemy (local).svg |Желектин сүрөттөлүшү = |Желектин туурасы = |Герб = Blason St Barthélémy TOM entire.svg |Гербдин сүрөттөлүшү = |Гербдин туурасы = |Өлкө = {{Өлкө желеги|Франция}} |Гимн = |Урааны = |Лакап аты = |Штат ыры = |Сүрөт = Saint Barth - Vue panoramique - Octobre 2009.jpg |Сүрөттүн туурасы = 280px |Сүрөттүн баяны = |Статусу = Деңиздин ары жагындагы коомдоштук |Областка карайт = |Районго карайт = |Борбору = Густавия |Ири шаары = Густавия |Ири шаарлары = |Күнү = |Негизделген = 22-февраль 2007-жыл |Жоюлган = |Башчысынын аталышы = Префект |Башчысы = Сирил Ле Вели |Башчысынын аталышы2 = Аймактык кеңештин төрагасы |Башчысы2 = Ксавье Леде |Башчысынын аталышы3 = |Башчысы3 = |Жылдык ИДП = $357 млн |ИДП боюнча орду = |ИДП калк жанына жараша = $37 000 |ИДП калк санынана жараша = |ИДП = |Тили = |Тилдери = француз тили |Калкы = 10 585 |Калк боюнча орду = |Калк боюнча пайызы = |Жыштыгы = 423 |Жыштык боюнча орду = |Улуттук курамы = француздар, гваделупалыктар, гаитиликтер |Диний курамы = католиктер (протестанттар, иудейлер) |Аянты = 25 |Аянт боюнча орду = |Аянты боюнча пайызы = |Максималдуу бийиктиги = 286 м |Орточо бийиктиги = |Минималдуу бийиктиги = 0 м |Тууралыгы = |Узундугу = |Карта = Saint Barthelemy on the globe (Americas centered).svg |Картанын өлчөмү = |Административдик бирдиктин картасы = |Картанын өлчөмү ае = |lat_dir = N |lat_deg = 17 |lat_min = 54 |lat_sec = 15 |lon_dir = W |lon_deg = 62 |lon_min = 49 |lon_sec = 54 |type = adm1st |region = BL |баскыч = |CoordScale = 100000 |Убакыт аралыгы = [[UTC−04:00|UTC−04:00]] |Аббревиатурасы = |ISO = BL |FIPS = TB |Телефон коду = +590 |Почта индекси = 97133 |Интернет-домени = [[.bl]] |Автоунаа номурунун коду = F |Сайты = https://www.comstbarth.fr |Commons түрмөгүндө = Saint-Barthélemy }} '''Сен-Бартелеми''' ({{lang-fr|Collectivité de Saint-Barthélemy}}) — Франциянын деңиздин артындагы шериктештиги, ушул эле аталыштагы аралды жана ага жанаша жайгашкан бир катар майда аралчаларды курамына камтыйт. 2007-жылдын 22-февралында түзүлгөн. Мурун Франциянын деңиз артындагы департаменти Гваделупанын курамына кирген. Валютасы — [[евро]]. Домендери — [[.bl]] (колдонулбайт), .gp, .fr. Саат алкагы — [[UTC−04:00|UTC−4:00]]. Телефон коду — 590. ISO коду — BL. Аянты — 21,4 км², калкы — 10 004 адам, административдик борбору — Густавия. Аралдын оозеки тилде кеңири жайылган кыскача аталыштары — Сен-Барт ({{lang-fr|Saint-Barth}}), Сен-Бартс ({{lang-fr|Saint-Barths}}). Сен-Бартелеми аймагынын негизги калкы [[Сент-Люсия|Сент-Люсияда]] жана Кариб бассейнинин өлкөлөрүндө (Барбадос, Нидерланд Антиль аралдары) жашаган кечуа-мулаттардан келип чыккан. == Тарыхы == [[Файл:Old_building_in_Gustavia.jpg|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Old_building_in_Gustavia.jpg|right|thumb|335x335px|Густавиядагы эң эски имараттардын бири]] [[Файл:St._Jean_beach.jpg|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:St._Jean_beach.jpg|left|thumb|333x333px|Сент-Жан аймагындагы жээк]] [[Файл:Gustavia_Harbor,_Saint-Barthélemy.jpg|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Gustavia_Harbor,_Saint-Barth%C3%A9lemy.jpg|right|thumb|250x250px|Густавиянын кеме токтоочу жайы]] Аралды 1493-жылы [[Христофор Колумб]] ачып, аны бир тууганы Бартоломео Колумбдун колдоочусу деп эсептелген апостол Варфоломейдин (Бартоломеонун) урматына атаган. 1648-жылы аралга француздар отурукташа баштаган. 1653-жылы аны Мальта ордени сатып алып, өз ээлигине айландырган. 1665-жылы арал кайрадан француздарга өткөрүлүп берилген<ref>[https://books.google.kg/books/about/S_Barthelemy_under_svenkt_v%C3%A4lde.html?id=XMwCAAAAYAAJ&redir_esc=y Erik Olof Emanuel Högström. S. Barthelemy under svenkt välde]</ref>. Француз деңиз каракчыларыы аралды баш калкалоочу жай катары колдонушкан. Испан галеондорун карактоодон түшкөн эбегейсиз байлык экономикалык турмуштун өнүгүшүнө өбөлгө түзгөн. «Кыйратуучу» каймана аты бар белгилүү деңиз каракчысы Даниэль Монбардын штабы ушул аралда болгон деген болжол бар. Анын катылган казынасы ушул күнгө чейин Anse du Gouverneur булуңунда же Saline кумдарынын арасында көмүлүү бойдон калышы мүмкүн. Убакыттын өтүшү менен деңиз каракчылары соодагерлерге, балыкчыларга жана майда фермерлерге айланышкан. Көлөмүнүн чакандыгынан, таштак рельефинен жана суунун тартыштыгынан улам Сен-Бартелеми Кариб чөлкөмүндөгү башка ири аралдар сыяктуу «шекер экономикасынын» бөлүгүнө айлана алган эмес. 1763-жылы аралга Нормандия жана Бретандан келген француз деңизчилери кайрадан отурукташкан<ref name=":1">[https://www.wimco.com/villa-rentals/caribbean/st-barthelemy/history Wimco St Barth Properties. History of St. Barths Island]</ref>. 1784-жылы Франция Сан-Бартелемини шведдерге саткан, ал эми шведдер анын эң ири конушун жана портун Швед падышасы Густав III урматына Густавия деп өзгөртүшкөн. Людовик XVI министрлеринин бири тарабынан ишке ашырылган бул келишимдин натыйжасында, башка нерселер менен катар, француздарга шведдердин Гётеборг портунда бир катар соода жеңилдиктери берилген. Башында аралдын губернатору швед падышасынын кызыкчылыгын гана коргогон, ал эми административдик милдеттер, бардык мүлктү башкаруу, салыктарды жыйноо, бажы кызматкерлерин дайындоо «Швед Вест-Инд компаниясынын» колунда болгон<ref name=":1" />. Швециянын бийлиги астындагы нейтралдуу арал катары XVIII жана XIX кылымдардагы колониялык согуштардын бардык катышуучулары үчүн маанилүү соода борбору болгон. 1801-жылы аралды англичандар басып алган. 1802-жылы англичандар аралды Швецияга кайтарып беришкен. 1815-жылы административдик милдеттер губернаторго өткөрүлгөн. Англия-америка жана испания-түштүк америка согуштар учурунда өзүнүн макамынын аркасында Густавия жогорку экономикалык гүлдөп-өнүгүүгө жетишкен. Бирок кийинчерээк көптөгөн кагылышуулар аяктап, желкендүү кемелердин ордун пароходдор баскандыктан, арал өз маанисин жоготкон<ref name=":1" />. 1847-жылы швед бийлиги мурда француздар тарабынан аралга алынып келинген мулат жана негр кулдарына эркиндик берген жана алардын көбү Гваделупага жана башка аймактарга көчүп кетишкен<ref name=":1" />. Аралга ээлик кылуудан келип чыккан өсүп жаткан чыгымдар швед өкмөтүн аны мурунку ээлерине сатуу маселесин кароого мажбур кылган. Норвегия жана Швеция падышасы Оскар II аралды Францияга 320 000 франкка саткан. 1877-жылы 10-августта Парижде түзүлгөн келишим боюнча (Швеция 1877-жылы 9-ноябрда, ал эми Франция 1878-жылы 4-мартта ратификацияланган), арал кайрадан Франциянын ээлигине өтүп, Гваделупанын курамына кирген. [[Экинчи дүйнөлүк согуш|Экинчи дүйнөлүк согуштан]] кийин, 1946-жылы Франция өзүнүн мурунку колонияларын кайра уюштуруп, Сен-Бартелеми Гваделупа деңиз артындагы департаментинин округу болуп калган. 2003-жылы аралдын калкы Гваделупадан бөлүнүү үчүн добуш берген. 2007-жылдан бери Сен-Бартелеми Сен-Мартен менен бирге деңиз артындагы шериктештик макамына ээ<ref>[https://books.google.kg/books?id=4Bu7UpRpTGwC&pg=PT14&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false K. C. Nash. St Barts Travel Adventures]</ref>. == Географиясы == Аралдын жээктери аскалуу келип (бирок кумдуу жээк тилкелери да бар), айланасы коралл рифтери жана майда аралчалар менен курчалган. Аралдын борбордук бөлүгү дөбөлүү (эң бийик чекити — 286 м). Дарыялар, суулар жана башка тузсуз суу булактары жок. [[Пуэрто-Рико|Пуэрто-Рикодон]] жана ага жакыныраак жайгашкан [[Виргин аралдары|Виргин аралдарынан]] чыгышты көздөй болжол менен 250 чакырым аралыкта орун алган Сен-Бартелеми аралы Сен-Мартен жана [[Ангилья]] аралдарынын түштүк-чыгышында жайгашкан. Сен-Мартен аралынан Сен-Бартелеми кысыгы аркылуу бөлүнүп турат. Саба жана Синт-Эстатиус аралдарынын түндүк-чыгышында, ошондой эле Сент-Китстин түндүгүндө орун алган<ref name=":2">[https://books.google.kg/books?id=0jEBAAAAQAAJ&pg=PA109&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Barnett, Edward; Great Britain. Hydrographic Office (1876). The West India pilot: The Caribbean Sea, from Barbados to Cuba; with the Bahama and Bermuda islands, and Florida Strait]</ref>. Жээктен алысыраакта бир нече майда ээн аралдар жайгашкан, алардын эң ирилери: Иль-Фуршю, Иль-Коко, Иль-Шевро (Иль-Бонхомм), Иль-Фрегат, Иль-Ток-Вер, Иль-Тортю, Рош-Плат (Табль-а-Дьябль) жана Мансель же Ла-Пуль-э-ле-Пуссен<ref name=":2" />. Ошондой эле Ла-Петит-Излет, Лилье-о-Ван, Иль-Пеле, Иль-ле-Буланже, Рош-ле-Бёф, Иль-Пети-Жан, Лан-Руж, Ле-Гро-Изле, Ла-Бален-де-Гро-Изле, Пэн-де-Сюкр, Ле-Бален-дю-Пэн-де-Сюкр, Фурми, Ле-Пети-Сен, Рош-Руб, Ле-Бален-де-Гран-Фон жана Ле-Гренаден сыяктуу көптөгөн майда аралчалар бар<ref name=":2" />. === Климаты === {{Шаардын аба ырайы | Туурасы = auto | Абалы = collapsed | Жер_илик = Сен-Бартелеми | Булак = Météo-France | Үчт_ор = 26.2 | Үчт_ор_ж-ч = 79 | Бир_ор = 26.0 | Бир_ор_ж-ч = 78 | Жал_ор = 26.4 | Жал_ор_ж-ч = 78 | Чын_ор = 26.9 | Чын_ор_ж-ч = 79 | Буг_ор = 27.8 | Буг_ор_ж-ч = 80 | Кул_ор = 28.5 | Кул_ор_ж-ч = 79 | Тек_ор = 28.8 | Тек_ор_ж-ч = 78 | Баш_ор = 28.9 | Баш_ор_ж-ч = 78 | Аяк_ор = 28.5 | Аяк_ор_ж-ч = 79 | Тог_ор = 28.1 | Тог_ор_ж-ч = 80 | Жет_ор = 27.5 | Жет_ор_ж-ч = 80 | Беш_ор = 26.8 | Беш_ор_ж-ч = 79 | Жыл_ор = 27.5 | Жыл_ор_ж-ч = 79 | Үчт_ор_мин = 23.6 | Үчт_ор_макс = 28.8 | Бир_ор_мин = 23.4 | Бир_ор_макс = 28.7 | Жал_ор_мин = 23.7 | Жал_ор_макс = 29.0 | Чын_ор_мин = 24.3 | Чын_ор_макс = 29.5 | Буг_ор_мин = 25.2 | Буг_ор_макс = 30.4 | Кул_ор_мин = 25.9 | Кул_ор_макс = 31.1 | Тек_ор_мин = 26.1 | Тек_ор_макс = 31.5 | Баш_ор_мин = 26.1 | Баш_ор_макс = 31.7 | Аяк_ор_мин = 25.7 | Аяк_ор_макс = 31.3 | Тог_ор_мин = 25.3 | Тог_ор_макс = 30.8 | Жет_ор_мин = 24.8 | Жет_ор_макс = 30.2 | Беш_ор_мин = 24.1 | Беш_ор_макс = 29.5 | Жыл_ор_мин = 24.9 | Жыл_ор_макс = 30.2 | Үчт_а_мин = 19.5 | Үчт_а_макс = 32.2 | Бир_а_мин = 18.9 | Бир_а_макс = 32.0 | Жал_а_мин = 19.0 | Жал_а_макс = 32.5 | Чын_а_мин = 19.8 | Чын_а_макс = 33.0 | Буг_а_мин = 20.4 | Буг_а_макс = 33.5 | Кул_а_мин = 21.2 | Кул_а_макс = 34.0 | Тек_а_мин = 21.8 | Тек_а_макс = 35.0 | Баш_а_мин = 21.5 | Баш_а_макс = 35.5 | Аяк_а_мин = 21.0 | Аяк_а_макс = 34.8 | Тог_а_мин = 20.2 | Тог_а_макс = 34.2 | Жет_а_мин = 19.8 | Жет_а_макс = 33.2 | Беш_а_мин = 19.0 | Беш_а_макс = 32.4 | Жыл_а_мин = 18.9 | Жыл_а_макс = 35.5 }} == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == {{Түндүк Америка өлкөлөрү}} 8n81kg75y1ncm8hr082zhq7jv8hmhuu 662506 662505 2026-10-09T09:13:10Z Artelow 2286 662506 wikitext text/x-wiki {{Административдик бирдик |Түс1 = {{Түс|Франция}} |Кыргызча аталышы = Сен-Бартелеми |Расмий аталышы = {{lang-fr|Saint-Barthélemy}} |Желек = Flag of Saint Barthélemy (local).svg |Желектин сүрөттөлүшү = |Желектин туурасы = |Герб = Blason St Barthélémy TOM entire.svg |Гербдин сүрөттөлүшү = |Гербдин туурасы = |Өлкө = {{Өлкө желеги|Франция}} |Гимн = |Урааны = |Лакап аты = |Штат ыры = |Сүрөт = Saint Barth - Vue panoramique - Octobre 2009.jpg |Сүрөттүн туурасы = 280px |Сүрөттүн баяны = |Статусу = Деңиздин ары жагындагы коомдоштук |Областка карайт = |Районго карайт = |Борбору = Густавия |Ири шаары = Густавия |Ири шаарлары = |Күнү = |Негизделген = 22-февраль 2007-жыл |Жоюлган = |Башчысынын аталышы = Префект |Башчысы = Сирил Ле Вели |Башчысынын аталышы2 = Аймактык кеңештин төрагасы |Башчысы2 = Ксавье Леде |Башчысынын аталышы3 = |Башчысы3 = |Жылдык ИДП = $357 млн |ИДП боюнча орду = |ИДП калк жанына жараша = $37 000 |ИДП калк санынана жараша = |ИДП = |Тили = |Тилдери = француз тили |Калкы = 10 585 |Калк боюнча орду = |Калк боюнча пайызы = |Жыштыгы = 423 |Жыштык боюнча орду = |Улуттук курамы = француздар, гваделупалыктар, гаитиликтер |Диний курамы = католиктер (протестанттар, иудейлер) |Аянты = 25 |Аянт боюнча орду = |Аянты боюнча пайызы = |Максималдуу бийиктиги = 286 м |Орточо бийиктиги = |Минималдуу бийиктиги = 0 м |Тууралыгы = |Узундугу = |Карта = Saint Barthelemy on the globe (Americas centered).svg |Картанын өлчөмү = |Административдик бирдиктин картасы = |Картанын өлчөмү ае = |lat_dir = N |lat_deg = 17 |lat_min = 54 |lat_sec = 15 |lon_dir = W |lon_deg = 62 |lon_min = 49 |lon_sec = 54 |type = adm1st |region = BL |баскыч = |CoordScale = 100000 |Убакыт аралыгы = [[UTC−04:00|UTC−04:00]] |Аббревиатурасы = |ISO = BL |FIPS = TB |Телефон коду = +590 |Почта индекси = 97133 |Интернет-домени = [[.bl]] |Автоунаа номурунун коду = F |Сайты = https://www.comstbarth.fr |Commons түрмөгүндө = Saint-Barthélemy }} '''Сен-Бартелеми''' ({{lang-fr|Collectivité de Saint-Barthélemy}}) — Франциянын деңиздин артындагы шериктештиги, ушул эле аталыштагы аралды жана ага жанаша жайгашкан бир катар майда аралчаларды курамына камтыйт. 2007-жылдын 22-февралында түзүлгөн. Мурун Франциянын деңиз артындагы департаменти Гваделупанын курамына кирген. Валютасы — [[евро]]. Домендери — [[.bl]] (колдонулбайт), .gp, .fr. Саат алкагы — [[UTC−04:00|UTC−4:00]]. Телефон коду — 590. ISO коду — BL. Аянты — 21,4 км², калкы — 10 004 адам, административдик борбору — Густавия. Аралдын оозеки тилде кеңири жайылган кыскача аталыштары — Сен-Барт ({{lang-fr|Saint-Barth}}), Сен-Бартс ({{lang-fr|Saint-Barths}}). Сен-Бартелеми аймагынын негизги калкы [[Сент-Люсия|Сент-Люсияда]] жана Кариб бассейнинин өлкөлөрүндө (Барбадос, Нидерланд Антиль аралдары) жашаган кечуа-мулаттардан келип чыккан. == Тарыхы == [[Файл:Old_building_in_Gustavia.jpg|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Old_building_in_Gustavia.jpg|right|thumb|335x335px|Густавиядагы эң эски имараттардын бири]] [[Файл:St._Jean_beach.jpg|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:St._Jean_beach.jpg|left|thumb|333x333px|Сент-Жан аймагындагы жээк]] [[Файл:Gustavia_Harbor,_Saint-Barthélemy.jpg|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Gustavia_Harbor,_Saint-Barth%C3%A9lemy.jpg|right|thumb|250x250px|Густавиянын кеме токтоочу жайы]] Аралды 1493-жылы [[Христофор Колумб]] ачып, аны бир тууганы Бартоломео Колумбдун колдоочусу деп эсептелген апостол Варфоломейдин (Бартоломеонун) урматына атаган. 1648-жылы аралга француздар отурукташа баштаган. 1653-жылы аны Мальта ордени сатып алып, өз ээлигине айландырган. 1665-жылы арал кайрадан француздарга өткөрүлүп берилген<ref>[https://books.google.kg/books/about/S_Barthelemy_under_svenkt_v%C3%A4lde.html?id=XMwCAAAAYAAJ&redir_esc=y Erik Olof Emanuel Högström. S. Barthelemy under svenkt välde]</ref>. Француз деңиз каракчыларыы аралды баш калкалоочу жай катары колдонушкан. Испан галеондорун карактоодон түшкөн эбегейсиз байлык экономикалык турмуштун өнүгүшүнө өбөлгө түзгөн. «Кыйратуучу» каймана аты бар белгилүү деңиз каракчысы Даниэль Монбардын штабы ушул аралда болгон деген болжол бар. Анын катылган казынасы ушул күнгө чейин Anse du Gouverneur булуңунда же Saline кумдарынын арасында көмүлүү бойдон калышы мүмкүн. Убакыттын өтүшү менен деңиз каракчылары соодагерлерге, балыкчыларга жана майда фермерлерге айланышкан. Көлөмүнүн чакандыгынан, таштак рельефинен жана суунун тартыштыгынан улам Сен-Бартелеми Кариб чөлкөмүндөгү башка ири аралдар сыяктуу «шекер экономикасынын» бөлүгүнө айлана алган эмес. 1763-жылы аралга Нормандия жана Бретандан келген француз деңизчилери кайрадан отурукташкан<ref name=":1">[https://www.wimco.com/villa-rentals/caribbean/st-barthelemy/history Wimco St Barth Properties. History of St. Barths Island]</ref>. 1784-жылы Франция Сан-Бартелемини шведдерге саткан, ал эми шведдер анын эң ири конушун жана портун Швед падышасы Густав III урматына Густавия деп өзгөртүшкөн. Людовик XVI министрлеринин бири тарабынан ишке ашырылган бул келишимдин натыйжасында, башка нерселер менен катар, француздарга шведдердин Гётеборг портунда бир катар соода жеңилдиктери берилген. Башында аралдын губернатору швед падышасынын кызыкчылыгын гана коргогон, ал эми административдик милдеттер, бардык мүлктү башкаруу, салыктарды жыйноо, бажы кызматкерлерин дайындоо «Швед Вест-Инд компаниясынын» колунда болгон<ref name=":1" />. Швециянын бийлиги астындагы нейтралдуу арал катары XVIII жана XIX кылымдардагы колониялык согуштардын бардык катышуучулары үчүн маанилүү соода борбору болгон. 1801-жылы аралды англичандар басып алган. 1802-жылы англичандар аралды Швецияга кайтарып беришкен. 1815-жылы административдик милдеттер губернаторго өткөрүлгөн. Англия-америка жана испания-түштүк америка согуштар учурунда өзүнүн макамынын аркасында Густавия жогорку экономикалык гүлдөп-өнүгүүгө жетишкен. Бирок кийинчерээк көптөгөн кагылышуулар аяктап, желкендүү кемелердин ордун пароходдор баскандыктан, арал өз маанисин жоготкон<ref name=":1" />. 1847-жылы швед бийлиги мурда француздар тарабынан аралга алынып келинген мулат жана негр кулдарына эркиндик берген жана алардын көбү Гваделупага жана башка аймактарга көчүп кетишкен<ref name=":1" />. Аралга ээлик кылуудан келип чыккан өсүп жаткан чыгымдар швед өкмөтүн аны мурунку ээлерине сатуу маселесин кароого мажбур кылган. Норвегия жана Швеция падышасы Оскар II аралды Францияга 320 000 франкка саткан. 1877-жылы 10-августта Парижде түзүлгөн келишим боюнча (Швеция 1877-жылы 9-ноябрда, ал эми Франция 1878-жылы 4-мартта ратификацияланган), арал кайрадан Франциянын ээлигине өтүп, Гваделупанын курамына кирген. [[Экинчи дүйнөлүк согуш|Экинчи дүйнөлүк согуштан]] кийин, 1946-жылы Франция өзүнүн мурунку колонияларын кайра уюштуруп, Сен-Бартелеми Гваделупа деңиз артындагы департаментинин округу болуп калган. 2003-жылы аралдын калкы Гваделупадан бөлүнүү үчүн добуш берген. 2007-жылдан бери Сен-Бартелеми Сен-Мартен менен бирге деңиз артындагы шериктештик макамына ээ<ref>[https://books.google.kg/books?id=4Bu7UpRpTGwC&pg=PT14&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false K. C. Nash. St Barts Travel Adventures]</ref>. == Географиясы == Аралдын жээктери аскалуу келип (бирок кумдуу жээк тилкелери да бар), айланасы коралл рифтери жана майда аралчалар менен курчалган. Аралдын борбордук бөлүгү дөбөлүү (эң бийик чекити — 286 м). Дарыялар, суулар жана башка тузсуз суу булактары жок. [[Пуэрто-Рико|Пуэрто-Рикодон]] жана ага жакыныраак жайгашкан [[Виргин аралдары|Виргин аралдарынан]] чыгышты көздөй болжол менен 250 чакырым аралыкта орун алган Сен-Бартелеми аралы Сен-Мартен жана [[Ангилья]] аралдарынын түштүк-чыгышында жайгашкан. Сен-Мартен аралынан Сен-Бартелеми кысыгы аркылуу бөлүнүп турат. Саба жана Синт-Эстатиус аралдарынын түндүк-чыгышында, ошондой эле Сент-Китстин түндүгүндө орун алган<ref name=":2">[https://books.google.kg/books?id=0jEBAAAAQAAJ&pg=PA109&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Barnett, Edward; Great Britain. Hydrographic Office (1876). The West India pilot: The Caribbean Sea, from Barbados to Cuba; with the Bahama and Bermuda islands, and Florida Strait]</ref>. Жээктен алысыраакта бир нече майда ээн аралдар жайгашкан, алардын эң ирилери: Иль-Фуршю, Иль-Коко, Иль-Шевро (Иль-Бонхомм), Иль-Фрегат, Иль-Ток-Вер, Иль-Тортю, Рош-Плат (Табль-а-Дьябль) жана Мансель же Ла-Пуль-э-ле-Пуссен<ref name=":2" />. Ошондой эле Ла-Петит-Излет, Лилье-о-Ван, Иль-Пеле, Иль-ле-Буланже, Рош-ле-Бёф, Иль-Пети-Жан, Лан-Руж, Ле-Гро-Изле, Ла-Бален-де-Гро-Изле, Пэн-де-Сюкр, Ле-Бален-дю-Пэн-де-Сюкр, Фурми, Ле-Пети-Сен, Рош-Руб, Ле-Бален-де-Гран-Фон жана Ле-Гренаден сыяктуу көптөгөн майда аралчалар бар<ref name=":2" />. === Климаты === {{Шаардын аба ырайы | Туурасы = auto | Абалы = collapsed | Жер_илик = Сен-Бартелеми | Булак = Météo-France | Үчт_ор = 26.2 | Үчт_ор_ж-ч = 79 | Бир_ор = 26.0 | Бир_ор_ж-ч = 78 | Жал_ор = 26.4 | Жал_ор_ж-ч = 78 | Чын_ор = 26.9 | Чын_ор_ж-ч = 79 | Буг_ор = 27.8 | Буг_ор_ж-ч = 80 | Кул_ор = 28.5 | Кул_ор_ж-ч = 79 | Тек_ор = 28.8 | Тек_ор_ж-ч = 78 | Баш_ор = 28.9 | Баш_ор_ж-ч = 78 | Аяк_ор = 28.5 | Аяк_ор_ж-ч = 79 | Тог_ор = 28.1 | Тог_ор_ж-ч = 80 | Жет_ор = 27.5 | Жет_ор_ж-ч = 80 | Беш_ор = 26.8 | Беш_ор_ж-ч = 79 | Жыл_ор = 27.5 | Жыл_ор_ж-ч = 79 | Үчт_ор_мин = 23.6 | Үчт_ор_макс = 28.8 | Бир_ор_мин = 23.4 | Бир_ор_макс = 28.7 | Жал_ор_мин = 23.7 | Жал_ор_макс = 29.0 | Чын_ор_мин = 24.3 | Чын_ор_макс = 29.5 | Буг_ор_мин = 25.2 | Буг_ор_макс = 30.4 | Кул_ор_мин = 25.9 | Кул_ор_макс = 31.1 | Тек_ор_мин = 26.1 | Тек_ор_макс = 31.5 | Баш_ор_мин = 26.1 | Баш_ор_макс = 31.7 | Аяк_ор_мин = 25.7 | Аяк_ор_макс = 31.3 | Тог_ор_мин = 25.3 | Тог_ор_макс = 30.8 | Жет_ор_мин = 24.8 | Жет_ор_макс = 30.2 | Беш_ор_мин = 24.1 | Беш_ор_макс = 29.5 | Жыл_ор_мин = 24.9 | Жыл_ор_макс = 30.2 | Үчт_а_мин = 19.5 | Үчт_а_макс = 32.2 | Бир_а_мин = 18.9 | Бир_а_макс = 32.0 | Жал_а_мин = 19.0 | Жал_а_макс = 32.5 | Чын_а_мин = 19.8 | Чын_а_макс = 33.0 | Буг_а_мин = 20.4 | Буг_а_макс = 33.5 | Кул_а_мин = 21.2 | Кул_а_макс = 34.0 | Тек_а_мин = 21.8 | Тек_а_макс = 35.0 | Баш_а_мин = 21.5 | Баш_а_макс = 35.5 | Аяк_а_мин = 21.0 | Аяк_а_макс = 34.8 | Тог_а_мин = 20.2 | Тог_а_макс = 34.2 | Жет_а_мин = 19.8 | Жет_а_макс = 33.2 | Беш_а_мин = 19.0 | Беш_а_макс = 32.4 | Жыл_а_мин = 18.9 | Жыл_а_макс = 35.5 }} == Калкы == {{Калктын санынын тарыхы|1671|336|1686|448|1700|90|1732|365|1766|523|1775|754|1785|749|1790|1556|1794|2212|1815|5763|1821|5003|1826|4016|1836|3223|1846|2590|1857|2901|1866.5|2898|1875|2374|1884|2555|1889|2654|1901|2772|1906|2616|1911|2545|1921|2519|1926|2538|1931|2354|1936|2479|1946.9999|2231|1954.5|2079|1961.77260274|2176|1967.791780822|2351|1974.791780822|2491|1982.18630137|3059|1990.202739726|5038|1999.183561644|6852|2007|8450|2012|9131|2017|9961|2023|10660|аталышы=Калкынын санынын тарыхы|пайыз=pagr|тегиздөө=none|мамычалар=3|график-позиция=bottom|булактар=Official figures from French and Swedish censuses.<ref>{{cite web |url = http://www.memoirestbarth.com/st-barts/population/ |title = Les recensements de la population de Saint-Barthélemy : 1671 à nos jours |website = Mémoire St Barth |access-date=2021-03-13 |language=fr }}</ref><ref>{{cite web |url = https://www.insee.fr/fr/statistiques/2119895?sommaire=2119897 |title = Populations légales 2007. Recensement de la population - Population des départements et collectivités d'outre-mer |author = [[Institut national de la statistique et des études économiques|INSEE]] |access-date=2021-03-13 |language=fr }}</ref><ref>{{cite web |url = https://www.insee.fr/fr/statistiques/2119678?sommaire=2119686 |title = Populations légales 2012. Recensement de la population - Population des départements et collectivités d'outre-mer |author = [[Institut national de la statistique et des études économiques|INSEE]] |access-date=2021-03-13 |language=fr }}</ref><ref>{{cite web |url = https://www.insee.fr/fr/statistiques/4265419?sommaire=4265511 |title = Populations légales 2017 des départements et collectivités d'outre-mer |author = [[Institut national de la statistique et des études économiques|INSEE]] |access-date=2021-01-29 |language=fr }}</ref><ref name=population /> Census date for censuses after 1999 is 1 January.}} == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [https://www.comstbarth.fr/ Сент-Бартелеми жамаатынын расмий сайты] * [https://www.saintbarth-tourisme.com/ Аймактык туризм комитетинин расмий сайты] {{Түндүк Америка өлкөлөрү}} csiqmqccllb8igm3l29lmwmoosdev9n 662507 662506 2026-10-09T09:15:46Z Artelow 2286 662507 wikitext text/x-wiki {{Административдик бирдик |Түс1 = {{Түс|Франция}} |Кыргызча аталышы = Сен-Бартелеми |Расмий аталышы = {{lang-fr|Saint-Barthélemy}} |Желек = Flag of Saint Barthélemy (local).svg |Желектин сүрөттөлүшү = |Желектин туурасы = |Герб = Blason St Barthélémy TOM entire.svg |Гербдин сүрөттөлүшү = |Гербдин туурасы = |Өлкө = {{Өлкө желеги|Франция}} |Гимн = |Урааны = |Лакап аты = |Штат ыры = |Сүрөт = Saint Barth - Vue panoramique - Octobre 2009.jpg |Сүрөттүн туурасы = 280px |Сүрөттүн баяны = |Статусу = Деңиздин ары жагындагы коомдоштук |Областка карайт = |Районго карайт = |Борбору = Густавия |Ири шаары = Густавия |Ири шаарлары = |Күнү = |Негизделген = 22-февраль 2007-жыл |Жоюлган = |Башчысынын аталышы = Префект |Башчысы = Сирил Ле Вели |Башчысынын аталышы2 = Аймактык кеңештин төрагасы |Башчысы2 = Ксавье Леде |Башчысынын аталышы3 = |Башчысы3 = |Жылдык ИДП = $357 млн |ИДП боюнча орду = |ИДП калк жанына жараша = $37 000 |ИДП калк санынана жараша = |ИДП = |Тили = |Тилдери = француз тили |Калкы = 10 585 |Калк боюнча орду = |Калк боюнча пайызы = |Жыштыгы = 423 |Жыштык боюнча орду = |Улуттук курамы = француздар, гваделупалыктар, гаитиликтер |Диний курамы = католиктер (протестанттар, иудейлер) |Аянты = 25 |Аянт боюнча орду = |Аянты боюнча пайызы = |Максималдуу бийиктиги = 286 м |Орточо бийиктиги = |Минималдуу бийиктиги = 0 м |Тууралыгы = |Узундугу = |Карта = Saint Barthelemy on the globe (Americas centered).svg |Картанын өлчөмү = |Административдик бирдиктин картасы = |Картанын өлчөмү ае = |lat_dir = N |lat_deg = 17 |lat_min = 54 |lat_sec = 15 |lon_dir = W |lon_deg = 62 |lon_min = 49 |lon_sec = 54 |type = adm1st |region = BL |баскыч = |CoordScale = 100000 |Убакыт аралыгы = [[UTC−04:00|UTC−04:00]] |Аббревиатурасы = |ISO = BL |FIPS = TB |Телефон коду = +590 |Почта индекси = 97133 |Интернет-домени = [[.bl]] |Автоунаа номурунун коду = F |Сайты = https://www.comstbarth.fr |Commons түрмөгүндө = Saint-Barthélemy }} '''Сен-Бартелеми''' ({{lang-fr|Collectivité de Saint-Barthélemy}}) — Франциянын деңиздин артындагы шериктештиги, ушул эле аталыштагы аралды жана ага жанаша жайгашкан бир катар майда аралчаларды курамына камтыйт. 2007-жылдын 22-февралында түзүлгөн. Мурун Франциянын деңиз артындагы департаменти Гваделупанын курамына кирген. Валютасы — [[евро]]. Домендери — [[.bl]] (колдонулбайт), .gp, .fr. Саат алкагы — [[UTC−04:00|UTC−4:00]]. Телефон коду — 590. ISO коду — BL. Аянты — 21,4 км², калкы — 10 004 адам, административдик борбору — Густавия. Аралдын оозеки тилде кеңири жайылган кыскача аталыштары — Сен-Барт ({{lang-fr|Saint-Barth}}), Сен-Бартс ({{lang-fr|Saint-Barths}}). Сен-Бартелеми аймагынын негизги калкы [[Сент-Люсия|Сент-Люсияда]] жана Кариб бассейнинин өлкөлөрүндө (Барбадос, Нидерланд Антиль аралдары) жашаган кечуа-мулаттардан келип чыккан. == Тарыхы == [[Файл:Old_building_in_Gustavia.jpg|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Old_building_in_Gustavia.jpg|right|thumb|335x335px|Густавиядагы эң эски имараттардын бири]] [[Файл:St._Jean_beach.jpg|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:St._Jean_beach.jpg|left|thumb|333x333px|Сент-Жан аймагындагы жээк]] [[Файл:Gustavia_Harbor,_Saint-Barthélemy.jpg|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Gustavia_Harbor,_Saint-Barth%C3%A9lemy.jpg|right|thumb|250x250px|Густавиянын кеме токтоочу жайы]] Аралды 1493-жылы [[Христофор Колумб]] ачып, аны бир тууганы Бартоломео Колумбдун колдоочусу деп эсептелген апостол Варфоломейдин (Бартоломеонун) урматына атаган. 1648-жылы аралга француздар отурукташа баштаган. 1653-жылы аны Мальта ордени сатып алып, өз ээлигине айландырган. 1665-жылы арал кайрадан француздарга өткөрүлүп берилген<ref>[https://books.google.kg/books/about/S_Barthelemy_under_svenkt_v%C3%A4lde.html?id=XMwCAAAAYAAJ&redir_esc=y Erik Olof Emanuel Högström. S. Barthelemy under svenkt välde]</ref>. Француз деңиз каракчыларыы аралды баш калкалоочу жай катары колдонушкан. Испан галеондорун карактоодон түшкөн эбегейсиз байлык экономикалык турмуштун өнүгүшүнө өбөлгө түзгөн. «Кыйратуучу» каймана аты бар белгилүү деңиз каракчысы Даниэль Монбардын штабы ушул аралда болгон деген болжол бар. Анын катылган казынасы ушул күнгө чейин Anse du Gouverneur булуңунда же Saline кумдарынын арасында көмүлүү бойдон калышы мүмкүн. Убакыттын өтүшү менен деңиз каракчылары соодагерлерге, балыкчыларга жана майда фермерлерге айланышкан. Көлөмүнүн чакандыгынан, таштак рельефинен жана суунун тартыштыгынан улам Сен-Бартелеми Кариб чөлкөмүндөгү башка ири аралдар сыяктуу «шекер экономикасынын» бөлүгүнө айлана алган эмес. 1763-жылы аралга Нормандия жана Бретандан келген француз деңизчилери кайрадан отурукташкан<ref name=":1">[https://www.wimco.com/villa-rentals/caribbean/st-barthelemy/history Wimco St Barth Properties. History of St. Barths Island]</ref>. 1784-жылы Франция Сан-Бартелемини шведдерге саткан, ал эми шведдер анын эң ири конушун жана портун Швед падышасы Густав III урматына Густавия деп өзгөртүшкөн. Людовик XVI министрлеринин бири тарабынан ишке ашырылган бул келишимдин натыйжасында, башка нерселер менен катар, француздарга шведдердин Гётеборг портунда бир катар соода жеңилдиктери берилген. Башында аралдын губернатору швед падышасынын кызыкчылыгын гана коргогон, ал эми административдик милдеттер, бардык мүлктү башкаруу, салыктарды жыйноо, бажы кызматкерлерин дайындоо «Швед Вест-Инд компаниясынын» колунда болгон<ref name=":1" />. Швециянын бийлиги астындагы нейтралдуу арал катары XVIII жана XIX кылымдардагы колониялык согуштардын бардык катышуучулары үчүн маанилүү соода борбору болгон. 1801-жылы аралды англичандар басып алган. 1802-жылы англичандар аралды Швецияга кайтарып беришкен. 1815-жылы административдик милдеттер губернаторго өткөрүлгөн. Англия-америка жана испания-түштүк америка согуштар учурунда өзүнүн макамынын аркасында Густавия жогорку экономикалык гүлдөп-өнүгүүгө жетишкен. Бирок кийинчерээк көптөгөн кагылышуулар аяктап, желкендүү кемелердин ордун пароходдор баскандыктан, арал өз маанисин жоготкон<ref name=":1" />. 1847-жылы швед бийлиги мурда француздар тарабынан аралга алынып келинген мулат жана негр кулдарына эркиндик берген жана алардын көбү Гваделупага жана башка аймактарга көчүп кетишкен<ref name=":1" />. Аралга ээлик кылуудан келип чыккан өсүп жаткан чыгымдар швед өкмөтүн аны мурунку ээлерине сатуу маселесин кароого мажбур кылган. Норвегия жана Швеция падышасы Оскар II аралды Францияга 320 000 франкка саткан. 1877-жылы 10-августта Парижде түзүлгөн келишим боюнча (Швеция 1877-жылы 9-ноябрда, ал эми Франция 1878-жылы 4-мартта ратификацияланган), арал кайрадан Франциянын ээлигине өтүп, Гваделупанын курамына кирген. [[Экинчи дүйнөлүк согуш|Экинчи дүйнөлүк согуштан]] кийин, 1946-жылы Франция өзүнүн мурунку колонияларын кайра уюштуруп, Сен-Бартелеми Гваделупа деңиз артындагы департаментинин округу болуп калган. 2003-жылы аралдын калкы Гваделупадан бөлүнүү үчүн добуш берген. 2007-жылдан бери Сен-Бартелеми Сен-Мартен менен бирге деңиз артындагы шериктештик макамына ээ<ref>[https://books.google.kg/books?id=4Bu7UpRpTGwC&pg=PT14&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false K. C. Nash. St Barts Travel Adventures]</ref>. == Географиясы == Аралдын жээктери аскалуу келип (бирок кумдуу жээк тилкелери да бар), айланасы коралл рифтери жана майда аралчалар менен курчалган. Аралдын борбордук бөлүгү дөбөлүү (эң бийик чекити — 286 м). Дарыялар, суулар жана башка тузсуз суу булактары жок. [[Пуэрто-Рико|Пуэрто-Рикодон]] жана ага жакыныраак жайгашкан [[Виргин аралдары|Виргин аралдарынан]] чыгышты көздөй болжол менен 250 чакырым аралыкта орун алган Сен-Бартелеми аралы Сен-Мартен жана [[Ангилья]] аралдарынын түштүк-чыгышында жайгашкан. Сен-Мартен аралынан Сен-Бартелеми кысыгы аркылуу бөлүнүп турат. Саба жана Синт-Эстатиус аралдарынын түндүк-чыгышында, ошондой эле Сент-Китстин түндүгүндө орун алган<ref name=":2">[https://books.google.kg/books?id=0jEBAAAAQAAJ&pg=PA109&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Barnett, Edward; Great Britain. Hydrographic Office (1876). The West India pilot: The Caribbean Sea, from Barbados to Cuba; with the Bahama and Bermuda islands, and Florida Strait]</ref>. Жээктен алысыраакта бир нече майда ээн аралдар жайгашкан, алардын эң ирилери: Иль-Фуршю, Иль-Коко, Иль-Шевро (Иль-Бонхомм), Иль-Фрегат, Иль-Ток-Вер, Иль-Тортю, Рош-Плат (Табль-а-Дьябль) жана Мансель же Ла-Пуль-э-ле-Пуссен<ref name=":2" />. Ошондой эле Ла-Петит-Излет, Лилье-о-Ван, Иль-Пеле, Иль-ле-Буланже, Рош-ле-Бёф, Иль-Пети-Жан, Лан-Руж, Ле-Гро-Изле, Ла-Бален-де-Гро-Изле, Пэн-де-Сюкр, Ле-Бален-дю-Пэн-де-Сюкр, Фурми, Ле-Пети-Сен, Рош-Руб, Ле-Бален-де-Гран-Фон жана Ле-Гренаден сыяктуу көптөгөн майда аралчалар бар<ref name=":2" />. === Климаты === {{Шаардын аба ырайы | Туурасы = auto | Абалы = collapsed | Жер_илик = Сен-Бартелеми | Булак = Météo-France | Үчт_ор = 26.2 | Үчт_ор_ж-ч = 79 | Бир_ор = 26.0 | Бир_ор_ж-ч = 78 | Жал_ор = 26.4 | Жал_ор_ж-ч = 78 | Чын_ор = 26.9 | Чын_ор_ж-ч = 79 | Буг_ор = 27.8 | Буг_ор_ж-ч = 80 | Кул_ор = 28.5 | Кул_ор_ж-ч = 79 | Тек_ор = 28.8 | Тек_ор_ж-ч = 78 | Баш_ор = 28.9 | Баш_ор_ж-ч = 78 | Аяк_ор = 28.5 | Аяк_ор_ж-ч = 79 | Тог_ор = 28.1 | Тог_ор_ж-ч = 80 | Жет_ор = 27.5 | Жет_ор_ж-ч = 80 | Беш_ор = 26.8 | Беш_ор_ж-ч = 79 | Жыл_ор = 27.5 | Жыл_ор_ж-ч = 79 | Үчт_ор_мин = 23.6 | Үчт_ор_макс = 28.8 | Бир_ор_мин = 23.4 | Бир_ор_макс = 28.7 | Жал_ор_мин = 23.7 | Жал_ор_макс = 29.0 | Чын_ор_мин = 24.3 | Чын_ор_макс = 29.5 | Буг_ор_мин = 25.2 | Буг_ор_макс = 30.4 | Кул_ор_мин = 25.9 | Кул_ор_макс = 31.1 | Тек_ор_мин = 26.1 | Тек_ор_макс = 31.5 | Баш_ор_мин = 26.1 | Баш_ор_макс = 31.7 | Аяк_ор_мин = 25.7 | Аяк_ор_макс = 31.3 | Тог_ор_мин = 25.3 | Тог_ор_макс = 30.8 | Жет_ор_мин = 24.8 | Жет_ор_макс = 30.2 | Беш_ор_мин = 24.1 | Беш_ор_макс = 29.5 | Жыл_ор_мин = 24.9 | Жыл_ор_макс = 30.2 | Үчт_а_мин = 19.5 | Үчт_а_макс = 32.2 | Бир_а_мин = 18.9 | Бир_а_макс = 32.0 | Жал_а_мин = 19.0 | Жал_а_макс = 32.5 | Чын_а_мин = 19.8 | Чын_а_макс = 33.0 | Буг_а_мин = 20.4 | Буг_а_макс = 33.5 | Кул_а_мин = 21.2 | Кул_а_макс = 34.0 | Тек_а_мин = 21.8 | Тек_а_макс = 35.0 | Баш_а_мин = 21.5 | Баш_а_макс = 35.5 | Аяк_а_мин = 21.0 | Аяк_а_макс = 34.8 | Тог_а_мин = 20.2 | Тог_а_макс = 34.2 | Жет_а_мин = 19.8 | Жет_а_макс = 33.2 | Беш_а_мин = 19.0 | Беш_а_макс = 32.4 | Жыл_а_мин = 18.9 | Жыл_а_макс = 35.5 }} == Калкы == {{Калктын санынын тарыхы | аталышы = Historical population | пайыз = pagr | тегиздөө = none | мамычалар = 3 | график-позиция = bottom | булактар =Official figures from French and Swedish censuses.<ref>{{cite web |url = http://www.memoirestbarth.com/st-barts/population/ |title = Les recensements de la population de Saint-Barthélemy : 1671 à nos jours |website = Mémoire St Barth |access-date=2021-03-13 |language=fr }}</ref><ref>{{cite web |url = https://www.insee.fr/fr/statistiques/2119895?sommaire=2119897 |title = Populations légales 2007. Recensement de la population - Population des départements et collectivités d'outre-mer |author = INSEE |access-date=2021-03-13 |language=fr }}</ref><ref>{{cite web |url = https://www.insee.fr/fr/statistiques/2119678?sommaire=2119686 |title = Populations légales 2012. Recensement de la population - Population des départements et collectivités d'outre-mer |author = INSEE |access-date=2021-03-13 |language=fr }}</ref><ref>{{cite web |url = https://www.insee.fr/fr/statistiques/4265419?sommaire=4265511 |title = Populations légales 2017 des départements et collectivités d'outre-mer |author = INSEE |access-date=2021-01-29 |language=fr }}</ref> Census date for censuses after 1999 is 1 January. | 1671 | 336 | 1686 | 448 | 1700 | 90 | 1732 | 365 | 1766 | 523 | 1775 | 754 | 1785 | 749 | 1790 | 1556 | 1794 | 2212 | 1815 | 5763 | 1821 | 5003 | 1826 | 4016 | 1836 | 3223 | 1846 | 2590 | 1857 | 2901 | 1866.5 | 2898 | 1875 | 2374 | 1884 | 2555 | 1889 | 2654 | 1901 | 2772 | 1906 | 2616 | 1911 | 2545 | 1921 | 2519 | 1926 | 2538 | 1931 | 2354 | 1936 | 2479 | 1946.9999 | 2231 | 1954.5 | 2079 | 1961.77260274 | 2176 | 1967.791780822 | 2351 | 1974.791780822 | 2491 | 1982.18630137 | 3059 | 1990.202739726 | 5038 | 1999.183561644 | 6852 | 2007 | 8450 | 2012 | 9131 | 2017 | 9961 | 2023 | 10660 }} == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [https://www.comstbarth.fr/ Сент-Бартелеми жамаатынын расмий сайты] * [https://www.saintbarth-tourisme.com/ Аймактык туризм комитетинин расмий сайты] {{Түндүк Америка өлкөлөрү}} 13ai6yu82dhm905aik9tfsh73mndzde 662508 662507 2026-10-09T09:16:12Z Artelow 2286 662508 wikitext text/x-wiki {{Административдик бирдик |Түс1 = {{Түс|Франция}} |Кыргызча аталышы = Сен-Бартелеми |Расмий аталышы = {{lang-fr|Saint-Barthélemy}} |Желек = Flag of Saint Barthélemy (local).svg |Желектин сүрөттөлүшү = |Желектин туурасы = |Герб = Blason St Barthélémy TOM entire.svg |Гербдин сүрөттөлүшү = |Гербдин туурасы = |Өлкө = {{Өлкө желеги|Франция}} |Гимн = |Урааны = |Лакап аты = |Штат ыры = |Сүрөт = Saint Barth - Vue panoramique - Octobre 2009.jpg |Сүрөттүн туурасы = 280px |Сүрөттүн баяны = |Статусу = Деңиздин ары жагындагы коомдоштук |Областка карайт = |Районго карайт = |Борбору = Густавия |Ири шаары = Густавия |Ири шаарлары = |Күнү = |Негизделген = 22-февраль 2007-жыл |Жоюлган = |Башчысынын аталышы = Префект |Башчысы = Сирил Ле Вели |Башчысынын аталышы2 = Аймактык кеңештин төрагасы |Башчысы2 = Ксавье Леде |Башчысынын аталышы3 = |Башчысы3 = |Жылдык ИДП = $357 млн |ИДП боюнча орду = |ИДП калк жанына жараша = $37 000 |ИДП калк санынана жараша = |ИДП = |Тили = |Тилдери = француз тили |Калкы = 10 585 |Калк боюнча орду = |Калк боюнча пайызы = |Жыштыгы = 423 |Жыштык боюнча орду = |Улуттук курамы = француздар, гваделупалыктар, гаитиликтер |Диний курамы = католиктер (протестанттар, иудейлер) |Аянты = 25 |Аянт боюнча орду = |Аянты боюнча пайызы = |Максималдуу бийиктиги = 286 м |Орточо бийиктиги = |Минималдуу бийиктиги = 0 м |Тууралыгы = |Узундугу = |Карта = Saint Barthelemy on the globe (Americas centered).svg |Картанын өлчөмү = |Административдик бирдиктин картасы = |Картанын өлчөмү ае = |lat_dir = N |lat_deg = 17 |lat_min = 54 |lat_sec = 15 |lon_dir = W |lon_deg = 62 |lon_min = 49 |lon_sec = 54 |type = adm1st |region = BL |баскыч = |CoordScale = 100000 |Убакыт аралыгы = [[UTC−04:00|UTC−04:00]] |Аббревиатурасы = |ISO = BL |FIPS = TB |Телефон коду = +590 |Почта индекси = 97133 |Интернет-домени = [[.bl]] |Автоунаа номурунун коду = F |Сайты = https://www.comstbarth.fr |Commons түрмөгүндө = Saint-Barthélemy }} '''Сен-Бартелеми''' ({{lang-fr|Collectivité de Saint-Barthélemy}}) — Франциянын деңиздин артындагы шериктештиги, ушул эле аталыштагы аралды жана ага жанаша жайгашкан бир катар майда аралчаларды курамына камтыйт. 2007-жылдын 22-февралында түзүлгөн. Мурун Франциянын деңиз артындагы департаменти Гваделупанын курамына кирген. Валютасы — [[евро]]. Домендери — [[.bl]] (колдонулбайт), .gp, .fr. Саат алкагы — [[UTC−04:00|UTC−4:00]]. Телефон коду — 590. ISO коду — BL. Аянты — 21,4 км², калкы — 10 004 адам, административдик борбору — Густавия. Аралдын оозеки тилде кеңири жайылган кыскача аталыштары — Сен-Барт ({{lang-fr|Saint-Barth}}), Сен-Бартс ({{lang-fr|Saint-Barths}}). Сен-Бартелеми аймагынын негизги калкы [[Сент-Люсия|Сент-Люсияда]] жана Кариб бассейнинин өлкөлөрүндө (Барбадос, Нидерланд Антиль аралдары) жашаган кечуа-мулаттардан келип чыккан. == Тарыхы == [[Файл:Old_building_in_Gustavia.jpg|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Old_building_in_Gustavia.jpg|right|thumb|335x335px|Густавиядагы эң эски имараттардын бири]] [[Файл:St._Jean_beach.jpg|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:St._Jean_beach.jpg|left|thumb|333x333px|Сент-Жан аймагындагы жээк]] [[Файл:Gustavia_Harbor,_Saint-Barthélemy.jpg|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Gustavia_Harbor,_Saint-Barth%C3%A9lemy.jpg|right|thumb|250x250px|Густавиянын кеме токтоочу жайы]] Аралды 1493-жылы [[Христофор Колумб]] ачып, аны бир тууганы Бартоломео Колумбдун колдоочусу деп эсептелген апостол Варфоломейдин (Бартоломеонун) урматына атаган. 1648-жылы аралга француздар отурукташа баштаган. 1653-жылы аны Мальта ордени сатып алып, өз ээлигине айландырган. 1665-жылы арал кайрадан француздарга өткөрүлүп берилген<ref>[https://books.google.kg/books/about/S_Barthelemy_under_svenkt_v%C3%A4lde.html?id=XMwCAAAAYAAJ&redir_esc=y Erik Olof Emanuel Högström. S. Barthelemy under svenkt välde]</ref>. Француз деңиз каракчыларыы аралды баш калкалоочу жай катары колдонушкан. Испан галеондорун карактоодон түшкөн эбегейсиз байлык экономикалык турмуштун өнүгүшүнө өбөлгө түзгөн. «Кыйратуучу» каймана аты бар белгилүү деңиз каракчысы Даниэль Монбардын штабы ушул аралда болгон деген болжол бар. Анын катылган казынасы ушул күнгө чейин Anse du Gouverneur булуңунда же Saline кумдарынын арасында көмүлүү бойдон калышы мүмкүн. Убакыттын өтүшү менен деңиз каракчылары соодагерлерге, балыкчыларга жана майда фермерлерге айланышкан. Көлөмүнүн чакандыгынан, таштак рельефинен жана суунун тартыштыгынан улам Сен-Бартелеми Кариб чөлкөмүндөгү башка ири аралдар сыяктуу «шекер экономикасынын» бөлүгүнө айлана алган эмес. 1763-жылы аралга Нормандия жана Бретандан келген француз деңизчилери кайрадан отурукташкан<ref name=":1">[https://www.wimco.com/villa-rentals/caribbean/st-barthelemy/history Wimco St Barth Properties. History of St. Barths Island]</ref>. 1784-жылы Франция Сан-Бартелемини шведдерге саткан, ал эми шведдер анын эң ири конушун жана портун Швед падышасы Густав III урматына Густавия деп өзгөртүшкөн. Людовик XVI министрлеринин бири тарабынан ишке ашырылган бул келишимдин натыйжасында, башка нерселер менен катар, француздарга шведдердин Гётеборг портунда бир катар соода жеңилдиктери берилген. Башында аралдын губернатору швед падышасынын кызыкчылыгын гана коргогон, ал эми административдик милдеттер, бардык мүлктү башкаруу, салыктарды жыйноо, бажы кызматкерлерин дайындоо «Швед Вест-Инд компаниясынын» колунда болгон<ref name=":1" />. Швециянын бийлиги астындагы нейтралдуу арал катары XVIII жана XIX кылымдардагы колониялык согуштардын бардык катышуучулары үчүн маанилүү соода борбору болгон. 1801-жылы аралды англичандар басып алган. 1802-жылы англичандар аралды Швецияга кайтарып беришкен. 1815-жылы административдик милдеттер губернаторго өткөрүлгөн. Англия-америка жана испания-түштүк америка согуштар учурунда өзүнүн макамынын аркасында Густавия жогорку экономикалык гүлдөп-өнүгүүгө жетишкен. Бирок кийинчерээк көптөгөн кагылышуулар аяктап, желкендүү кемелердин ордун пароходдор баскандыктан, арал өз маанисин жоготкон<ref name=":1" />. 1847-жылы швед бийлиги мурда француздар тарабынан аралга алынып келинген мулат жана негр кулдарына эркиндик берген жана алардын көбү Гваделупага жана башка аймактарга көчүп кетишкен<ref name=":1" />. Аралга ээлик кылуудан келип чыккан өсүп жаткан чыгымдар швед өкмөтүн аны мурунку ээлерине сатуу маселесин кароого мажбур кылган. Норвегия жана Швеция падышасы Оскар II аралды Францияга 320 000 франкка саткан. 1877-жылы 10-августта Парижде түзүлгөн келишим боюнча (Швеция 1877-жылы 9-ноябрда, ал эми Франция 1878-жылы 4-мартта ратификацияланган), арал кайрадан Франциянын ээлигине өтүп, Гваделупанын курамына кирген. [[Экинчи дүйнөлүк согуш|Экинчи дүйнөлүк согуштан]] кийин, 1946-жылы Франция өзүнүн мурунку колонияларын кайра уюштуруп, Сен-Бартелеми Гваделупа деңиз артындагы департаментинин округу болуп калган. 2003-жылы аралдын калкы Гваделупадан бөлүнүү үчүн добуш берген. 2007-жылдан бери Сен-Бартелеми Сен-Мартен менен бирге деңиз артындагы шериктештик макамына ээ<ref>[https://books.google.kg/books?id=4Bu7UpRpTGwC&pg=PT14&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false K. C. Nash. St Barts Travel Adventures]</ref>. == Географиясы == Аралдын жээктери аскалуу келип (бирок кумдуу жээк тилкелери да бар), айланасы коралл рифтери жана майда аралчалар менен курчалган. Аралдын борбордук бөлүгү дөбөлүү (эң бийик чекити — 286 м). Дарыялар, суулар жана башка тузсуз суу булактары жок. [[Пуэрто-Рико|Пуэрто-Рикодон]] жана ага жакыныраак жайгашкан [[Виргин аралдары|Виргин аралдарынан]] чыгышты көздөй болжол менен 250 чакырым аралыкта орун алган Сен-Бартелеми аралы Сен-Мартен жана [[Ангилья]] аралдарынын түштүк-чыгышында жайгашкан. Сен-Мартен аралынан Сен-Бартелеми кысыгы аркылуу бөлүнүп турат. Саба жана Синт-Эстатиус аралдарынын түндүк-чыгышында, ошондой эле Сент-Китстин түндүгүндө орун алган<ref name=":2">[https://books.google.kg/books?id=0jEBAAAAQAAJ&pg=PA109&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Barnett, Edward; Great Britain. Hydrographic Office (1876). The West India pilot: The Caribbean Sea, from Barbados to Cuba; with the Bahama and Bermuda islands, and Florida Strait]</ref>. Жээктен алысыраакта бир нече майда ээн аралдар жайгашкан, алардын эң ирилери: Иль-Фуршю, Иль-Коко, Иль-Шевро (Иль-Бонхомм), Иль-Фрегат, Иль-Ток-Вер, Иль-Тортю, Рош-Плат (Табль-а-Дьябль) жана Мансель же Ла-Пуль-э-ле-Пуссен<ref name=":2" />. Ошондой эле Ла-Петит-Излет, Лилье-о-Ван, Иль-Пеле, Иль-ле-Буланже, Рош-ле-Бёф, Иль-Пети-Жан, Лан-Руж, Ле-Гро-Изле, Ла-Бален-де-Гро-Изле, Пэн-де-Сюкр, Ле-Бален-дю-Пэн-де-Сюкр, Фурми, Ле-Пети-Сен, Рош-Руб, Ле-Бален-де-Гран-Фон жана Ле-Гренаден сыяктуу көптөгөн майда аралчалар бар<ref name=":2" />. === Климаты === {{Шаардын аба ырайы | Туурасы = auto | Абалы = collapsed | Жер_илик = Сен-Бартелеми | Булак = Météo-France | Үчт_ор = 26.2 | Үчт_ор_ж-ч = 79 | Бир_ор = 26.0 | Бир_ор_ж-ч = 78 | Жал_ор = 26.4 | Жал_ор_ж-ч = 78 | Чын_ор = 26.9 | Чын_ор_ж-ч = 79 | Буг_ор = 27.8 | Буг_ор_ж-ч = 80 | Кул_ор = 28.5 | Кул_ор_ж-ч = 79 | Тек_ор = 28.8 | Тек_ор_ж-ч = 78 | Баш_ор = 28.9 | Баш_ор_ж-ч = 78 | Аяк_ор = 28.5 | Аяк_ор_ж-ч = 79 | Тог_ор = 28.1 | Тог_ор_ж-ч = 80 | Жет_ор = 27.5 | Жет_ор_ж-ч = 80 | Беш_ор = 26.8 | Беш_ор_ж-ч = 79 | Жыл_ор = 27.5 | Жыл_ор_ж-ч = 79 | Үчт_ор_мин = 23.6 | Үчт_ор_макс = 28.8 | Бир_ор_мин = 23.4 | Бир_ор_макс = 28.7 | Жал_ор_мин = 23.7 | Жал_ор_макс = 29.0 | Чын_ор_мин = 24.3 | Чын_ор_макс = 29.5 | Буг_ор_мин = 25.2 | Буг_ор_макс = 30.4 | Кул_ор_мин = 25.9 | Кул_ор_макс = 31.1 | Тек_ор_мин = 26.1 | Тек_ор_макс = 31.5 | Баш_ор_мин = 26.1 | Баш_ор_макс = 31.7 | Аяк_ор_мин = 25.7 | Аяк_ор_макс = 31.3 | Тог_ор_мин = 25.3 | Тог_ор_макс = 30.8 | Жет_ор_мин = 24.8 | Жет_ор_макс = 30.2 | Беш_ор_мин = 24.1 | Беш_ор_макс = 29.5 | Жыл_ор_мин = 24.9 | Жыл_ор_макс = 30.2 | Үчт_а_мин = 19.5 | Үчт_а_макс = 32.2 | Бир_а_мин = 18.9 | Бир_а_макс = 32.0 | Жал_а_мин = 19.0 | Жал_а_макс = 32.5 | Чын_а_мин = 19.8 | Чын_а_макс = 33.0 | Буг_а_мин = 20.4 | Буг_а_макс = 33.5 | Кул_а_мин = 21.2 | Кул_а_макс = 34.0 | Тек_а_мин = 21.8 | Тек_а_макс = 35.0 | Баш_а_мин = 21.5 | Баш_а_макс = 35.5 | Аяк_а_мин = 21.0 | Аяк_а_макс = 34.8 | Тог_а_мин = 20.2 | Тог_а_макс = 34.2 | Жет_а_мин = 19.8 | Жет_а_макс = 33.2 | Беш_а_мин = 19.0 | Беш_а_макс = 32.4 | Жыл_а_мин = 18.9 | Жыл_а_макс = 35.5 }} == Калкы == {{Калктын санынын тарыхы | аталышы = Калкынын санынын тарыхы | пайыз = pagr | тегиздөө = none | мамычалар = 3 | график-позиция = bottom | булактар =Official figures from French and Swedish censuses.<ref>{{cite web |url = http://www.memoirestbarth.com/st-barts/population/ |title = Les recensements de la population de Saint-Barthélemy : 1671 à nos jours |website = Mémoire St Barth |access-date=2021-03-13 |language=fr }}</ref><ref>{{cite web |url = https://www.insee.fr/fr/statistiques/2119895?sommaire=2119897 |title = Populations légales 2007. Recensement de la population - Population des départements et collectivités d'outre-mer |author = INSEE |access-date=2021-03-13 |language=fr }}</ref><ref>{{cite web |url = https://www.insee.fr/fr/statistiques/2119678?sommaire=2119686 |title = Populations légales 2012. Recensement de la population - Population des départements et collectivités d'outre-mer |author = INSEE |access-date=2021-03-13 |language=fr }}</ref><ref>{{cite web |url = https://www.insee.fr/fr/statistiques/4265419?sommaire=4265511 |title = Populations légales 2017 des départements et collectivités d'outre-mer |author = INSEE |access-date=2021-01-29 |language=fr }}</ref> Census date for censuses after 1999 is 1 January. | 1671 | 336 | 1686 | 448 | 1700 | 90 | 1732 | 365 | 1766 | 523 | 1775 | 754 | 1785 | 749 | 1790 | 1556 | 1794 | 2212 | 1815 | 5763 | 1821 | 5003 | 1826 | 4016 | 1836 | 3223 | 1846 | 2590 | 1857 | 2901 | 1866.5 | 2898 | 1875 | 2374 | 1884 | 2555 | 1889 | 2654 | 1901 | 2772 | 1906 | 2616 | 1911 | 2545 | 1921 | 2519 | 1926 | 2538 | 1931 | 2354 | 1936 | 2479 | 1946.9999 | 2231 | 1954.5 | 2079 | 1961.77260274 | 2176 | 1967.791780822 | 2351 | 1974.791780822 | 2491 | 1982.18630137 | 3059 | 1990.202739726 | 5038 | 1999.183561644 | 6852 | 2007 | 8450 | 2012 | 9131 | 2017 | 9961 | 2023 | 10660 }} == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [https://www.comstbarth.fr/ Сент-Бартелеми жамаатынын расмий сайты] * [https://www.saintbarth-tourisme.com/ Аймактык туризм комитетинин расмий сайты] {{Түндүк Америка өлкөлөрү}} qzq1pza2u43nqfg9pr4baz8ngpzbfd6 662509 662508 2026-10-09T09:17:17Z Artelow 2286 662509 wikitext text/x-wiki {{Административдик бирдик |Түс1 = {{Түс|Франция}} |Кыргызча аталышы = Сен-Бартелеми |Расмий аталышы = {{lang-fr|Saint-Barthélemy}} |Желек = Flag of Saint Barthélemy (local).svg |Желектин сүрөттөлүшү = |Желектин туурасы = |Герб = Blason St Barthélémy TOM entire.svg |Гербдин сүрөттөлүшү = |Гербдин туурасы = |Өлкө = {{Өлкө желеги|Франция}} |Гимн = |Урааны = |Лакап аты = |Штат ыры = |Сүрөт = Saint Barth - Vue panoramique - Octobre 2009.jpg |Сүрөттүн туурасы = 280px |Сүрөттүн баяны = |Статусу = Деңиздин ары жагындагы коомдоштук |Областка карайт = |Районго карайт = |Борбору = Густавия |Ири шаары = Густавия |Ири шаарлары = |Күнү = |Негизделген = 22-февраль 2007-жыл |Жоюлган = |Башчысынын аталышы = Префект |Башчысы = Сирил Ле Вели |Башчысынын аталышы2 = Аймактык кеңештин төрагасы |Башчысы2 = Ксавье Леде |Башчысынын аталышы3 = |Башчысы3 = |Жылдык ИДП = $357 млн |ИДП боюнча орду = |ИДП калк жанына жараша = $37 000 |ИДП калк санынана жараша = |ИДП = |Тили = |Тилдери = француз тили |Калкы = 10 585 |Калк боюнча орду = |Калк боюнча пайызы = |Жыштыгы = 423 |Жыштык боюнча орду = |Улуттук курамы = француздар, гваделупалыктар, гаитиликтер |Диний курамы = католиктер (протестанттар, иудейлер) |Аянты = 25 |Аянт боюнча орду = |Аянты боюнча пайызы = |Максималдуу бийиктиги = 286 м |Орточо бийиктиги = |Минималдуу бийиктиги = 0 м |Тууралыгы = |Узундугу = |Карта = Saint Barthelemy on the globe (Americas centered).svg |Картанын өлчөмү = |Административдик бирдиктин картасы = |Картанын өлчөмү ае = |lat_dir = N |lat_deg = 17 |lat_min = 54 |lat_sec = 15 |lon_dir = W |lon_deg = 62 |lon_min = 49 |lon_sec = 54 |type = adm1st |region = BL |баскыч = |CoordScale = 100000 |Убакыт аралыгы = [[UTC−04:00|UTC−04:00]] |Аббревиатурасы = |ISO = BL |FIPS = TB |Телефон коду = +590 |Почта индекси = 97133 |Интернет-домени = [[.bl]] |Автоунаа номурунун коду = F |Сайты = https://www.comstbarth.fr |Commons түрмөгүндө = Saint-Barthélemy }} '''Сен-Бартелеми''' ({{lang-fr|Collectivité de Saint-Barthélemy}}) — Франциянын деңиздин артындагы шериктештиги, ушул эле аталыштагы аралды жана ага жанаша жайгашкан бир катар майда аралчаларды курамына камтыйт. 2007-жылдын 22-февралында түзүлгөн. Мурун Франциянын деңиз артындагы департаменти Гваделупанын курамына кирген. Валютасы — [[евро]]. Домендери — [[.bl]] (колдонулбайт), .gp, .fr. Саат алкагы — [[UTC−04:00|UTC−4:00]]. Телефон коду — 590. ISO коду — BL. Аянты — 21,4 км², калкы — 10 004 адам, административдик борбору — Густавия. Аралдын оозеки тилде кеңири жайылган кыскача аталыштары — Сен-Барт ({{lang-fr|Saint-Barth}}), Сен-Бартс ({{lang-fr|Saint-Barths}}). Сен-Бартелеми аймагынын негизги калкы [[Сент-Люсия|Сент-Люсияда]] жана Кариб бассейнинин өлкөлөрүндө (Барбадос, Нидерланд Антиль аралдары) жашаган кечуа-мулаттардан келип чыккан. == Тарыхы == [[Файл:Old_building_in_Gustavia.jpg|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Old_building_in_Gustavia.jpg|right|thumb|335x335px|Густавиядагы эң эски имараттардын бири]] [[Файл:St._Jean_beach.jpg|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:St._Jean_beach.jpg|left|thumb|333x333px|Сент-Жан аймагындагы жээк]] [[Файл:Gustavia_Harbor,_Saint-Barthélemy.jpg|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Gustavia_Harbor,_Saint-Barth%C3%A9lemy.jpg|right|thumb|250x250px|Густавиянын кеме токтоочу жайы]] Аралды 1493-жылы [[Христофор Колумб]] ачып, аны бир тууганы Бартоломео Колумбдун колдоочусу деп эсептелген апостол Варфоломейдин (Бартоломеонун) урматына атаган. 1648-жылы аралга француздар отурукташа баштаган. 1653-жылы аны Мальта ордени сатып алып, өз ээлигине айландырган. 1665-жылы арал кайрадан француздарга өткөрүлүп берилген<ref>[https://books.google.kg/books/about/S_Barthelemy_under_svenkt_v%C3%A4lde.html?id=XMwCAAAAYAAJ&redir_esc=y Erik Olof Emanuel Högström. S. Barthelemy under svenkt välde]</ref>. Француз деңиз каракчыларыы аралды баш калкалоочу жай катары колдонушкан. Испан галеондорун карактоодон түшкөн эбегейсиз байлык экономикалык турмуштун өнүгүшүнө өбөлгө түзгөн. «Кыйратуучу» каймана аты бар белгилүү деңиз каракчысы Даниэль Монбардын штабы ушул аралда болгон деген болжол бар. Анын катылган казынасы ушул күнгө чейин Anse du Gouverneur булуңунда же Saline кумдарынын арасында көмүлүү бойдон калышы мүмкүн. Убакыттын өтүшү менен деңиз каракчылары соодагерлерге, балыкчыларга жана майда фермерлерге айланышкан. Көлөмүнүн чакандыгынан, таштак рельефинен жана суунун тартыштыгынан улам Сен-Бартелеми Кариб чөлкөмүндөгү башка ири аралдар сыяктуу «шекер экономикасынын» бөлүгүнө айлана алган эмес. 1763-жылы аралга Нормандия жана Бретандан келген француз деңизчилери кайрадан отурукташкан<ref name=":1">[https://www.wimco.com/villa-rentals/caribbean/st-barthelemy/history Wimco St Barth Properties. History of St. Barths Island]</ref>. 1784-жылы Франция Сан-Бартелемини шведдерге саткан, ал эми шведдер анын эң ири конушун жана портун Швед падышасы Густав III урматына Густавия деп өзгөртүшкөн. Людовик XVI министрлеринин бири тарабынан ишке ашырылган бул келишимдин натыйжасында, башка нерселер менен катар, француздарга шведдердин Гётеборг портунда бир катар соода жеңилдиктери берилген. Башында аралдын губернатору швед падышасынын кызыкчылыгын гана коргогон, ал эми административдик милдеттер, бардык мүлктү башкаруу, салыктарды жыйноо, бажы кызматкерлерин дайындоо «Швед Вест-Инд компаниясынын» колунда болгон<ref name=":1" />. Швециянын бийлиги астындагы нейтралдуу арал катары XVIII жана XIX кылымдардагы колониялык согуштардын бардык катышуучулары үчүн маанилүү соода борбору болгон. 1801-жылы аралды англичандар басып алган. 1802-жылы англичандар аралды Швецияга кайтарып беришкен. 1815-жылы административдик милдеттер губернаторго өткөрүлгөн. Англия-америка жана испания-түштүк америка согуштар учурунда өзүнүн макамынын аркасында Густавия жогорку экономикалык гүлдөп-өнүгүүгө жетишкен. Бирок кийинчерээк көптөгөн кагылышуулар аяктап, желкендүү кемелердин ордун пароходдор баскандыктан, арал өз маанисин жоготкон<ref name=":1" />. 1847-жылы швед бийлиги мурда француздар тарабынан аралга алынып келинген мулат жана негр кулдарына эркиндик берген жана алардын көбү Гваделупага жана башка аймактарга көчүп кетишкен<ref name=":1" />. Аралга ээлик кылуудан келип чыккан өсүп жаткан чыгымдар швед өкмөтүн аны мурунку ээлерине сатуу маселесин кароого мажбур кылган. Норвегия жана Швеция падышасы Оскар II аралды Францияга 320 000 франкка саткан. 1877-жылы 10-августта Парижде түзүлгөн келишим боюнча (Швеция 1877-жылы 9-ноябрда, ал эми Франция 1878-жылы 4-мартта ратификацияланган), арал кайрадан Франциянын ээлигине өтүп, Гваделупанын курамына кирген. [[Экинчи дүйнөлүк согуш|Экинчи дүйнөлүк согуштан]] кийин, 1946-жылы Франция өзүнүн мурунку колонияларын кайра уюштуруп, Сен-Бартелеми Гваделупа деңиз артындагы департаментинин округу болуп калган. 2003-жылы аралдын калкы Гваделупадан бөлүнүү үчүн добуш берген. 2007-жылдан бери Сен-Бартелеми Сен-Мартен менен бирге деңиз артындагы шериктештик макамына ээ<ref>[https://books.google.kg/books?id=4Bu7UpRpTGwC&pg=PT14&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false K. C. Nash. St Barts Travel Adventures]</ref>. == Географиясы == Аралдын жээктери аскалуу келип (бирок кумдуу жээк тилкелери да бар), айланасы коралл рифтери жана майда аралчалар менен курчалган. Аралдын борбордук бөлүгү дөбөлүү (эң бийик чекити — 286 м). Дарыялар, суулар жана башка тузсуз суу булактары жок. [[Пуэрто-Рико|Пуэрто-Рикодон]] жана ага жакыныраак жайгашкан [[Виргин аралдары|Виргин аралдарынан]] чыгышты көздөй болжол менен 250 чакырым аралыкта орун алган Сен-Бартелеми аралы Сен-Мартен жана [[Ангилья]] аралдарынын түштүк-чыгышында жайгашкан. Сен-Мартен аралынан Сен-Бартелеми кысыгы аркылуу бөлүнүп турат. Саба жана Синт-Эстатиус аралдарынын түндүк-чыгышында, ошондой эле Сент-Китстин түндүгүндө орун алган<ref name=":2">[https://books.google.kg/books?id=0jEBAAAAQAAJ&pg=PA109&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Barnett, Edward; Great Britain. Hydrographic Office (1876). The West India pilot: The Caribbean Sea, from Barbados to Cuba; with the Bahama and Bermuda islands, and Florida Strait]</ref>. Жээктен алысыраакта бир нече майда ээн аралдар жайгашкан, алардын эң ирилери: Иль-Фуршю, Иль-Коко, Иль-Шевро (Иль-Бонхомм), Иль-Фрегат, Иль-Ток-Вер, Иль-Тортю, Рош-Плат (Табль-а-Дьябль) жана Мансель же Ла-Пуль-э-ле-Пуссен<ref name=":2" />. Ошондой эле Ла-Петит-Излет, Лилье-о-Ван, Иль-Пеле, Иль-ле-Буланже, Рош-ле-Бёф, Иль-Пети-Жан, Лан-Руж, Ле-Гро-Изле, Ла-Бален-де-Гро-Изле, Пэн-де-Сюкр, Ле-Бален-дю-Пэн-де-Сюкр, Фурми, Ле-Пети-Сен, Рош-Руб, Ле-Бален-де-Гран-Фон жана Ле-Гренаден сыяктуу көптөгөн майда аралчалар бар<ref name=":2" />. === Климаты === {{Шаардын аба ырайы | Туурасы = auto | Абалы = collapsed | Жер_илик = Сен-Бартелеми | Булак = Météo-France | Үчт_ор = 26.2 | Үчт_ор_ж-ч = 79 | Бир_ор = 26.0 | Бир_ор_ж-ч = 78 | Жал_ор = 26.4 | Жал_ор_ж-ч = 78 | Чын_ор = 26.9 | Чын_ор_ж-ч = 79 | Буг_ор = 27.8 | Буг_ор_ж-ч = 80 | Кул_ор = 28.5 | Кул_ор_ж-ч = 79 | Тек_ор = 28.8 | Тек_ор_ж-ч = 78 | Баш_ор = 28.9 | Баш_ор_ж-ч = 78 | Аяк_ор = 28.5 | Аяк_ор_ж-ч = 79 | Тог_ор = 28.1 | Тог_ор_ж-ч = 80 | Жет_ор = 27.5 | Жет_ор_ж-ч = 80 | Беш_ор = 26.8 | Беш_ор_ж-ч = 79 | Жыл_ор = 27.5 | Жыл_ор_ж-ч = 79 | Үчт_ор_мин = 23.6 | Үчт_ор_макс = 28.8 | Бир_ор_мин = 23.4 | Бир_ор_макс = 28.7 | Жал_ор_мин = 23.7 | Жал_ор_макс = 29.0 | Чын_ор_мин = 24.3 | Чын_ор_макс = 29.5 | Буг_ор_мин = 25.2 | Буг_ор_макс = 30.4 | Кул_ор_мин = 25.9 | Кул_ор_макс = 31.1 | Тек_ор_мин = 26.1 | Тек_ор_макс = 31.5 | Баш_ор_мин = 26.1 | Баш_ор_макс = 31.7 | Аяк_ор_мин = 25.7 | Аяк_ор_макс = 31.3 | Тог_ор_мин = 25.3 | Тог_ор_макс = 30.8 | Жет_ор_мин = 24.8 | Жет_ор_макс = 30.2 | Беш_ор_мин = 24.1 | Беш_ор_макс = 29.5 | Жыл_ор_мин = 24.9 | Жыл_ор_макс = 30.2 | Үчт_а_мин = 19.5 | Үчт_а_макс = 32.2 | Бир_а_мин = 18.9 | Бир_а_макс = 32.0 | Жал_а_мин = 19.0 | Жал_а_макс = 32.5 | Чын_а_мин = 19.8 | Чын_а_макс = 33.0 | Буг_а_мин = 20.4 | Буг_а_макс = 33.5 | Кул_а_мин = 21.2 | Кул_а_макс = 34.0 | Тек_а_мин = 21.8 | Тек_а_макс = 35.0 | Баш_а_мин = 21.5 | Баш_а_макс = 35.5 | Аяк_а_мин = 21.0 | Аяк_а_макс = 34.8 | Тог_а_мин = 20.2 | Тог_а_макс = 34.2 | Жет_а_мин = 19.8 | Жет_а_макс = 33.2 | Беш_а_мин = 19.0 | Беш_а_макс = 32.4 | Жыл_а_мин = 18.9 | Жыл_а_макс = 35.5 }} == Калкы == {{Калктын санынын тарыхы | аталышы = Калкынын санынын тарыхы | пайыз = pagr | тегиздөө = none | мамычалар = 3 | график-позиция = bottom | булактар =Official figures from French and Swedish censuses.<ref>{{cite web |url = http://www.memoirestbarth.com/st-barts/population/ |title = Les recensements de la population de Saint-Barthélemy : 1671 à nos jours |website = Mémoire St Barth |access-date=2021-03-13 |language=fr }}</ref><ref>{{cite web |url = https://www.insee.fr/fr/statistiques/2119895?sommaire=2119897 |title = Populations légales 2007. Recensement de la population - Population des départements et collectivités d'outre-mer |author = INSEE |access-date=2021-03-13 |language=fr }}</ref><ref>{{cite web |url = https://www.insee.fr/fr/statistiques/2119678?sommaire=2119686 |title = Populations légales 2012. Recensement de la population - Population des départements et collectivités d'outre-mer |author = INSEE |access-date=2021-03-13 |language=fr }}</ref><ref>{{cite web |url = https://www.insee.fr/fr/statistiques/4265419?sommaire=4265511 |title = Populations légales 2017 des départements et collectivités d'outre-mer |author = INSEE |access-date=2021-01-29 |language=fr }}</ref> Census date for censuses after 1999 is 1 January. | 1671 | 336 | 1686 | 448 | 1700 | 90 | 1732 | 365 | 1766 | 523 | 1775 | 754 | 1785 | 749 | 1790 | 1556 | 1794 | 2212 | 1815 | 5763 | 1821 | 5003 | 1826 | 4016 | 1836 | 3223 | 1846 | 2590 | 1857 | 2901 | 1866.5 | 2898 | 1875 | 2374 | 1884 | 2555 | 1889 | 2654 | 1901 | 2772 | 1906 | 2616 | 1911 | 2545 | 1921 | 2519 | 1926 | 2538 | 1931 | 2354 | 1936 | 2479 | 1946.9999 | 2231 | 1954.5 | 2079 | 1961.77260274 | 2176 | 1967.791780822 | 2351 | 1974.791780822 | 2491 | 1982.18630137 | 3059 | 1990.202739726 | 5038 | 1999.183561644 | 6852 | 2007 | 8450 | 2012 | 9131 | 2017 | 9961 | 2023 | 10660 }} == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [https://www.comstbarth.fr/ Сент-Бартелеми жамаатынын расмий сайты] * [https://www.saintbarth-tourisme.com/ Аймактык туризм комитетинин расмий сайты] {{Түндүк Америка өлкөлөрү}} [[Категория:Административдик бирдиктер арип боюнча]] 8ywixvjujxtgq2925u21e53flyooqg8 Ленинад 0 154301 662489 653694 2026-10-09T00:31:57Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 662489 wikitext text/x-wiki {{Суусундук | аталышы = Ленинад | түпнуска аталышы = {{lang-en|Leninade}} | сүрөт = Leninade.png | сүрөттөмөсү = «Ленинаддын» бөтөлкөсү, алдыңкы жана арткы көрүнүшү | түрү = [[алкоголсуз суусундук]] | өндүрүүчү = Real Soda In Real Bottles, Ltd. | келип чыгышы = {{Желектеме|АКШ}} | түсү = кызыл | сайт = https://leninade.realsoda.com/ | негизги компоненттери = [[Газдалган суу]], [[камыш кант]], [[лимон кислотасы]], [[гуммиарабик]], табигый жана жасалма даам бергичтер, [[глицерил абиетаты]], [[натрий бензоаты]]<ref name="BEV">{{cite web|last=Tanner|first=Steve|title=Review: Leninade Soda|url=http://www.bevreview.com/2013/10/10/review-leninade-soda/|website=BevReview|access-date=2015-09-29|archive-date=2013-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20131013020025/http://www.bevreview.com/2013/10/10/review-leninade-soda/|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131013020025/http://www.bevreview.com/2013/10/10/review-leninade-soda/|archivedate=2013-10-13|accessdate=2026-09-30}}</ref> }} '''Ленинад''' ({{Lang-en|Leninade}}) — [[Лимонад]]дын негизиндеги [[Газдалган суу|газдалган]] [[Алкоголсуз суусундуктар|алкоголсуз суусундук]], аны ''Real Soda In Real Bottles, Ltd'' компаниясы чыгарат. Аталышы [[Владимир Ленин|Ленин]] аты менен англис тилиндеги ''lemonade'' (кырг. ''лимонад'') сөзүнүн [[Контаминация (тил илими)|контаминациясы]] болуп саналат, ал эми сырткы көрүнүшү [[Советтик Социалисттик Республикалар Союзу|советтик]] стилистикада жасалган. == Тарыхы == Суусундук [[2000-жылдар|2000-жылдардын]] башынан бери чыгарылып келет, ал эми анын пайда болушу тууралуу алгачкы маалыматтар [[2002-жылга]] туура келет. Суусундук ачык кызыл түстөгү лимонад сымал газдалган суу катары сүрөттөлөт. Анын курамында [[кофеин]] жок; ингредиенттеринин катарына газдалган суу, камыш кант, лимон кислотасы, гуммиарабик, табигый жана жасалма даам бергичтер, глицерил абиетаты жана натрий бензоаты кирет<ref name="POPSOP">{{cite web|url=http://popsop.com/2337|title=Leninade: the soft drink of communistic nostalgia|work=Brand Magazine Online|date=2008-07-24|location=London|publisher=PopSop|archive-url=https://web.archive.org/web/20110701191127/http://popsop.com/2337|archive-date=2011.07.01|access-date=2011-10-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110701191127/http://popsop.com/2337|archivedate=2011-07-01|accessdate=2026-09-30}}</ref><ref>{{Cite news|title=This Exists: Leninade, The Soviet-Themed Soda|url=http://www.huffingtonpost.com/2012/11/20/leninade-soviet-style-soda_n_2164783.html|website=The Huffington Post|access-date=2026-03-15|lang=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20150930090528/http://www.huffingtonpost.com/2012/11/20/leninade-soviet-style-soda_n_2164783.html|archive-date=2015-09-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.bevreview.com/2013/10/10/review-leninade-soda/|title=Review: Leninade Soda - Soviet-themed carbonated beverage with cane sugar - BevReview.com|lang=en|website=www.bevreview.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20131013020025/http://www.bevreview.com/2013/10/10/review-leninade-soda/|archive-date=2013-10-13|access-date=2026-03-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131013020025/http://www.bevreview.com/2013/10/10/review-leninade-soda/|archivedate=2013-10-13|accessdate=2026-09-30}}</ref>. == Кабыл алынышы == [[Файл:Leninadebottlecap.jpg|мини|Ленинаддын бөтөлкө капкактарынын төмөнкү жагы]] ''[[The Huffington Post]]'' басылмасынын маалыматы боюнча, даамы чынында Ленинаддын негизги артыкчылыгы эмес — аны бөтөлкөнүн этикеткасына басылган советтик тамашалар жана каламбурлар сатат. Бөтөлкөдөгү ураандар советтик фразеологияны жана [[ССРБдеги үгүт-насыкат|советтик үгүттү]] парадия кылып, төмөнкүдөй фразаларды колдонот: * Кезекке турууга татыктуу даам! * Орок жана балға менен ал! * Ич, жолдош! Ич! Болбосо [[ГУЛАГ]]. * Согушту эң жакшы [[Кыргын согуш|муздак]] абалда сунуштайт! * Күн ысыкпы? Муздак согуш менен серги!<ref>{{Cite web|url=http://blogs.houstonpress.com/eating/2010/06/a_cooler_coke_leninade.php|title=A Cooler Coke: Leninade - Houston - Restaurants and Dining - Eating Our Words|lang=en|first=Katharine|last=Shilcutt|website=blogs.houstonpress.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20121211020340/http://blogs.houstonpress.com/eating/2010/06/a_cooler_coke_leninade.php|archive-date=2012-12-11|access-date=2026-03-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121211020340/http://blogs.houstonpress.com/eating/2010/06/a_cooler_coke_leninade.php|archivedate=2012-12-11|accessdate=2026-09-30}}</ref> ''[[Houston Press]]'' басылмасынан Кэтрин Шилкатт Ленинадды жеңил газдалган кызгылт лимонадга окшош суусундук катары сыпаттаган: «Мага абдан жакты. Бул ирония менен берилүүчү жана [[Ирония|ирониялуу]] жылмаюу менен ичилүүчү жеңил, көңүлдүү жайкы суусундук». Суусундукка сын-пикир жазып жатып, ''BevReview'' автору Стив Таннер мындай деп жазган: «Бөтөлкөнүн өзү эле жагымдуу [[сувенир]], анткени сүрөт түздөн-түз айнекке басылган. Даамы бөтөлкөдө жазылган эмес жана биринчи жутумдан аны аныктоо бир топ кыйын. Лимон, цитрус, алча жана грейпфрут ноталары бар — жок дегенде менин даам рецепторлорум ошондой деди. Стандарттуу эмес даам профили суусундукка позициялоо жана даам жагынан өзгөчөлөнүүгө жардам берет. Ленинад [[Чыгыш блок|Чыгыш блогунун]] [[стероиддер|стероиддерди]] колдонбогон олимпиадалык спортчусундай уникалдуу. Сунуштайбыз!» == Шилтемелер == {{эскертүүлөр}} == Тышкы шилтемелер == * {{Расмий сайт|http://leninade.realsoda.com}} * {{Facebook|Leninade-53627296210}} [[Категория:Лимонаддар]] [[Категория:Алкоголсуз газдалган суусундуктар]] a5ykwhlzot059v58dgcjb0i492zsetd Тил бүлөлөрүнүн тизмеси 0 154388 662500 653852 2026-10-09T08:12:35Z Artelow 2286 662500 wikitext text/x-wiki {{Түзөтүлүүдө|колдонуучу=[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 14:52, 5 октябрь 2026 (UTC)}}Дүйнөдө бир нече миң тил бар. Эң белгилүү маалымат булактары азыркы учурда колдонулган же азыркы учурда жоголуп кеткен тилдерди гана камтыйт. Ethnologue маалымат базасы боюнча 2018-жылга карата тилдердин саны 7 миңдей болсо, Лингвосфера реестринин маалыматы боюнча тилдердин саны 4994 түзөт. Бул тилдердин басымдуу бөлүгү тил бүлөлөрүнө биригет, ал эми айрым тилдер обочолонгон же али классификациялана элек тилдер болуп эсептелет. Дүйнөдө жалпысынан 420 чукул тил бүлөсү, 100 ашык обочолонгон тил жана 100 ашык классификациялана элек тил бар. Бүлөлөр катардагыдан жогорку деңгээлдеги бирдиктерге — макро бүлөлөргө бириктирилет, бирок азыркы тапта алардын көбүнүн бар экени илимий гипотеза катары гана калууда жана кошумча далилдөөнү талап кылат. Ишенимдүү негизделген теория катары нигер-конголез жана афразия макро бүлөлөрүнүн гана бар экени далилденген. lgnuinq4360oynbnw0zcgjn9c0h9xep 662501 662500 2026-10-09T08:24:20Z Artelow 2286 662501 wikitext text/x-wiki [[Файл:Human_Language_Families_ru.png|right|thumb|380x380px|Жер шары боюнча тил бүлөлөрүнүн таралышы]] Дүйнөдө бир нече миң тил бар. Эң белгилүү маалымат булактары азыркы учурда колдонулган же азыркы учурда жоголуп кеткен тилдерди гана камтыйт. Ethnologue маалымат базасы боюнча 2018-жылга карата тилдердин саны 7 миңдей болсо<ref>[https://www.ethnologue.com/ethnoblog/gary-simons/welcome-21st-edition/ Ethnologue. Languages of the World]</ref>, Лингвосфера реестринин маалыматы боюнча тилдердин саны 4994 түзөт<ref>[http://lingvarium.org/start.shtml Лингосфера. Реестр языков мира]</ref>. Бул тилдердин басымдуу бөлүгү тил бүлөлөрүнө биригет, ал эми айрым тилдер обочолонгон же али классификациялана элек тилдер болуп эсептелет. Дүйнөдө жалпысынан 420 чукул тил бүлөсү<ref>[http://tscheer.free.fr/scan/Campbell%2098%20-%20Historical%20Linguistics.%20An%20Introduction.pdf Лайл Кэмпбелл. Historical linguistics]</ref>, 100 ашык обочолонгон тил жана 100 ашык классификациялана элек тил бар. Бүлөлөр катардагыдан жогорку деңгээлдеги бирдиктерге — макро бүлөлөргө бириктирилет, бирок азыркы тапта алардын көбүнүн бар экени илимий гипотеза катары гана калууда жана кошумча далилдөөнү талап кылат. Ишенимдүү негизделген теория катары нигер-конголез жана афразия макро бүлөлөрүнүн гана бар экени далилденген. == Географиялык классификация == * [[Евразия]]: жалпысынан 21 бүлө, 4 обочолонгон тил жана 12 классификациялана элек тил. * [[Африка]] жана [[Түштүк-Батыш Азия]]: жалпысынан 28 бүлө, 10 обочолонгон тил жана 10 классификациялана элек тил. * [[Океания]]: папуас жана австралия тилдери. Жалпысынан 100 бүлө жана 32 обочолонгон тил. * [[Түндүк Америка]]: жалпысынан 42 бүлө, 28 обочолонгон тил жана 6 классификациялана элек тил. * [[Түштүк Америка]]: акыркы маалыматтар боюнча 55 бүлө, 43 обочолонгон тил жана 77 классификациялана элек тил. === Тил бүлөлөрүнүн карталары === <gallery> Файл:Africa_ethnic_groups_1996.jpg|Африканын тил бүлөлөрү Файл:Austronesia_Map.jpg|Австронезия тилдеринин картасы Файл:Dravidian_subgroups.png|Негизги дравид тилдеринин картасы Файл:Indo-European_Language_Family_Branches_in_Eurasia.png|Евразия боюнча индоевропа тилдер бүлөлөрүнүн бутактарынын таралышы Файл:Area_of_Papuan_languages.svg|Папуас тилдеринин тараган аймагы Файл:Australian_language_families.png|Австралия тилдеринин картасы Файл:Langs_N.Amer.png|Мексикадан түндүк тараптагы тил бүлөлөрүнүн жана обочолонгон тилдердинтаралышы Файл:SouthAmerican_families_02.png|Түштүк Американын негизги тил бүлөлөрү Файл:Ethnolinguistic_Groups_of_Mainland_Southeast_Asia.png|Материктик Түштүк-Чыгыш Азиянын этнолингвистикалык топтору Файл:Caucasian_Peoples_and_Languages_as_of_1990-2010.gif|Кавказ тилдери Файл:Linguistic_map_of_the_Altaic,_Turkic_and_Uralic_languages_(en).png|Урал, алтай, юкагир тилдеринин таралышы Файл:Pre-contact_distribution_language_families_Mexico.svg|Мезоамерикада жана анын айланасында европалыктар менен байланышка чейинки тил бүлөлөрүнүн болжолдуу аймагы </gallery> == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == pvf305j7jh3pazirbhi40lbp59rsper 662502 662501 2026-10-09T08:25:13Z Artelow 2286 /* Тышкы шилтемелер */ 662502 wikitext text/x-wiki [[Файл:Human_Language_Families_ru.png|right|thumb|380x380px|Жер шары боюнча тил бүлөлөрүнүн таралышы]] Дүйнөдө бир нече миң тил бар. Эң белгилүү маалымат булактары азыркы учурда колдонулган же азыркы учурда жоголуп кеткен тилдерди гана камтыйт. Ethnologue маалымат базасы боюнча 2018-жылга карата тилдердин саны 7 миңдей болсо<ref>[https://www.ethnologue.com/ethnoblog/gary-simons/welcome-21st-edition/ Ethnologue. Languages of the World]</ref>, Лингвосфера реестринин маалыматы боюнча тилдердин саны 4994 түзөт<ref>[http://lingvarium.org/start.shtml Лингосфера. Реестр языков мира]</ref>. Бул тилдердин басымдуу бөлүгү тил бүлөлөрүнө биригет, ал эми айрым тилдер обочолонгон же али классификациялана элек тилдер болуп эсептелет. Дүйнөдө жалпысынан 420 чукул тил бүлөсү<ref>[http://tscheer.free.fr/scan/Campbell%2098%20-%20Historical%20Linguistics.%20An%20Introduction.pdf Лайл Кэмпбелл. Historical linguistics]</ref>, 100 ашык обочолонгон тил жана 100 ашык классификациялана элек тил бар. Бүлөлөр катардагыдан жогорку деңгээлдеги бирдиктерге — макро бүлөлөргө бириктирилет, бирок азыркы тапта алардын көбүнүн бар экени илимий гипотеза катары гана калууда жана кошумча далилдөөнү талап кылат. Ишенимдүү негизделген теория катары нигер-конголез жана афразия макро бүлөлөрүнүн гана бар экени далилденген. == Географиялык классификация == * [[Евразия]]: жалпысынан 21 бүлө, 4 обочолонгон тил жана 12 классификациялана элек тил. * [[Африка]] жана [[Түштүк-Батыш Азия]]: жалпысынан 28 бүлө, 10 обочолонгон тил жана 10 классификациялана элек тил. * [[Океания]]: папуас жана австралия тилдери. Жалпысынан 100 бүлө жана 32 обочолонгон тил. * [[Түндүк Америка]]: жалпысынан 42 бүлө, 28 обочолонгон тил жана 6 классификациялана элек тил. * [[Түштүк Америка]]: акыркы маалыматтар боюнча 55 бүлө, 43 обочолонгон тил жана 77 классификациялана элек тил. === Тил бүлөлөрүнүн карталары === <gallery> Файл:Africa_ethnic_groups_1996.jpg|Африканын тил бүлөлөрү Файл:Austronesia_Map.jpg|Австронезия тилдеринин картасы Файл:Dravidian_subgroups.png|Негизги дравид тилдеринин картасы Файл:Indo-European_Language_Family_Branches_in_Eurasia.png|Евразия боюнча индоевропа тилдер бүлөлөрүнүн бутактарынын таралышы Файл:Area_of_Papuan_languages.svg|Папуас тилдеринин тараган аймагы Файл:Australian_language_families.png|Австралия тилдеринин картасы Файл:Langs_N.Amer.png|Мексикадан түндүк тараптагы тил бүлөлөрүнүн жана обочолонгон тилдердинтаралышы Файл:SouthAmerican_families_02.png|Түштүк Американын негизги тил бүлөлөрү Файл:Ethnolinguistic_Groups_of_Mainland_Southeast_Asia.png|Материктик Түштүк-Чыгыш Азиянын этнолингвистикалык топтору Файл:Caucasian_Peoples_and_Languages_as_of_1990-2010.gif|Кавказ тилдери Файл:Linguistic_map_of_the_Altaic,_Turkic_and_Uralic_languages_(en).png|Урал, алтай, юкагир тилдеринин таралышы Файл:Pre-contact_distribution_language_families_Mexico.svg|Мезоамерикада жана анын айланасында европалыктар менен байланышка чейинки тил бүлөлөрүнүн болжолдуу аймагы </gallery> == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [https://glottolog.org/glottolog/family Glottolog] * [https://www.ethnologue.com/ Ethnologue] oardy2cpy16yyafryx7aqty28dqhq6k 662503 662502 2026-10-09T08:25:55Z Artelow 2286 662503 wikitext text/x-wiki [[Файл:Human_Language_Families_ru.png|right|thumb|380x380px|Жер шары боюнча тил бүлөлөрүнүн таралышы]] Дүйнөдө бир нече миң тил бар. Эң белгилүү маалымат булактары азыркы учурда колдонулган же азыркы учурда жоголуп кеткен тилдерди гана камтыйт. Ethnologue маалымат базасы боюнча 2018-жылга карата тилдердин саны 7 миңдей болсо<ref>[https://www.ethnologue.com/ethnoblog/gary-simons/welcome-21st-edition/ Ethnologue. Languages of the World]</ref>, Лингвосфера реестринин маалыматы боюнча тилдердин саны 4994 түзөт<ref>[http://lingvarium.org/start.shtml Лингосфера. Реестр языков мира]</ref>. Бул тилдердин басымдуу бөлүгү тил бүлөлөрүнө биригет, ал эми айрым тилдер обочолонгон же али классификациялана элек тилдер болуп эсептелет. Дүйнөдө жалпысынан 420 чукул тил бүлөсү<ref>[http://tscheer.free.fr/scan/Campbell%2098%20-%20Historical%20Linguistics.%20An%20Introduction.pdf Лайл Кэмпбелл. Historical linguistics]</ref>, 100 ашык обочолонгон тил жана 100 ашык классификациялана элек тил бар. Бүлөлөр катардагыдан жогорку деңгээлдеги бирдиктерге — макро бүлөлөргө бириктирилет, бирок азыркы тапта алардын көбүнүн бар экени илимий гипотеза катары гана калууда жана кошумча далилдөөнү талап кылат. Ишенимдүү негизделген теория катары нигер-конголез жана афразия макро бүлөлөрүнүн гана бар экени далилденген. == Географиялык классификация == * [[Евразия]]: жалпысынан 21 бүлө, 4 обочолонгон тил жана 12 классификациялана элек тил. * [[Африка]] жана [[Түштүк-Батыш Азия]]: жалпысынан 28 бүлө, 10 обочолонгон тил жана 10 классификациялана элек тил. * [[Океания]]: папуас жана австралия тилдери. Жалпысынан 100 бүлө жана 32 обочолонгон тил. * [[Түндүк Америка]]: жалпысынан 42 бүлө, 28 обочолонгон тил жана 6 классификациялана элек тил. * [[Түштүк Америка]]: акыркы маалыматтар боюнча 55 бүлө, 43 обочолонгон тил жана 77 классификациялана элек тил. === Тил бүлөлөрүнүн карталары === <gallery> Файл:Africa_ethnic_groups_1996.jpg|Африканын тил бүлөлөрү Файл:Austronesia_Map.jpg|Австронезия тилдеринин картасы Файл:Dravidian_subgroups.png|Негизги дравид тилдеринин картасы Файл:Indo-European_Language_Family_Branches_in_Eurasia.png|Евразия боюнча индоевропа тилдер бүлөлөрүнүн бутактарынын таралышы Файл:Area_of_Papuan_languages.svg|Папуас тилдеринин тараган аймагы Файл:Australian_language_families.png|Австралия тилдеринин картасы Файл:Langs_N.Amer.png|Мексикадан түндүк тараптагы тил бүлөлөрүнүн жана обочолонгон тилдердинтаралышы Файл:SouthAmerican_families_02.png|Түштүк Американын негизги тил бүлөлөрү Файл:Ethnolinguistic_Groups_of_Mainland_Southeast_Asia.png|Материктик Түштүк-Чыгыш Азиянын этнолингвистикалык топтору Файл:Caucasian_Peoples_and_Languages_as_of_1990-2010.gif|Кавказ тилдери Файл:Linguistic_map_of_the_Altaic,_Turkic_and_Uralic_languages_(en).png|Урал, алтай, юкагир тилдеринин таралышы Файл:Pre-contact_distribution_language_families_Mexico.svg|Мезоамерикада жана анын айланасында европалыктар менен байланышка чейинки тил бүлөлөрүнүн болжолдуу аймагы </gallery> == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [https://glottolog.org/glottolog/family Glottolog] * [https://www.ethnologue.com/ Ethnologue] [[Категория:Тилдер үй-бүлөлөрү]] hmelwb9lkc78nf23w9mhp6o1y5xpxip Тилдердин сакталышынын даражалары 0 154389 662492 661375 2026-10-09T01:57:40Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 0 sources and tagging 5 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 662492 wikitext text/x-wiki '''Тилдердин сакталышынын даражалары''' ({{lang-en|Degree of endangerment}}) — ЮНЕСКО тарабынан "Жоголуп кетүү коркунучу алдында турган дүйнө тилдеринин атласына" ({{lang-en|Atlas of the World’s Languages in Danger}}) киргизилген тилди 9 критерийдин негизинде баалоо, бул критерийлердин ичинен тилдин бир муундан кийинки муунга өтүшү эң маанилүү деп эсептелет<ref>[https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000187026 UNESDOC Digital Library. Atlas of the World’s Languages in Danger]</ref>. == Коркунуч даражалары == {| class="wikitable" !Макамы !Түшүнүгү !Тилдердин мисалдары |- |Коопсуз |Бул тилди бардык муундар колдонушат жана анын муундар аралык өткөрүлүп берилиши үзгүлтүккө учурабайт. |Амхар тили<ref>{{Cite web|url=https://wal.unesco.org/en/languages/amharic|title=Amharic|website=UNESCO WAL}} {{Жеткиликсиз шилтеме|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, [[мажар тили]]<ref>{{Cite web|url=https://wal.unesco.org/en/languages/hungarian|title=Hungarian|website=UNESCO WAL}} {{Жеткиликсиз шилтеме|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, индонезия тили<ref>{{Cite web|url=https://wal.unesco.org/en/languages/indonesian|title=Indonesian|website=UNESCO WAL}} {{Жеткиликсиз шилтеме|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, [[орус тили]]<ref>{{Cite web|url=https://wal.unesco.org/en/languages/russian|title=Russian|website=UNESCO WAL}} {{Жеткиликсиз шилтеме|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, [[жапон тили]]<ref>{{Cite web|url=https://wal.unesco.org/en/languages/japanese|title=Japanese|website=UNESCO WAL}} {{Жеткиликсиз шилтеме|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |Аярлуу |Балдардын көбү бул тилде сүйлөшөт, бирок аны колдонуу чектелүү болушу мүмкүн (мисалы, бул тилде үйдө гана сүйлөшүлөт). |[[Башкырт тили]], чуваш тили<ref>{{cite web|url=https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000187026|title=Atlas of the world's languages in danger|work=UNESCO WAL|access-date=2024-12-22|archive-date=2020-11-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201111222724/https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000187026|url-status=live}}</ref>, [[татар тили]], [[чечен тили]], [[саха тили]], [[бурят тили]], [[тыва тили]], [[алтай тили]], балкар тили, карачай тили |- |Коркунуч алдында |Балдар тарабынан эне тили катары окулбайт. |Удмурт тили |- |Олуттуу коркунучта |Улуу муундар тарабынан колдонулат, бирок балдар менен баарлашууда колдонулбайт. |Кабуш тили, [[нанай тили]], [[нафуси тили]], [[манси тили]] |- |Жок болуп кетүү алдында |Тилди сактап калган калган адамдар — улгайган адамдар. Алар тилди жарым-жартылай жана сейрек гана колдонушат. |Ижор тили, [[эвен тили]], дахлик тили |- |[[Өлүү тилдер|Өлүү тил]] / Жок болуп кеткен болушу мүмкүн |1. Сүйлөгөн тирүү адам жок. 2. Жакынкы өткөн чакта сөзсүз түрдө болгон, бирок азыркы абалы тууралуу ишенимдүү маалымат жок тилдер |1. Далмат тили, [[латын тили]], камас тили, обиспеньо тили, туника тили, убых тили, байыркы жөөт тили, чжурчжэн тили 2. Каппадокия тили, [[баргана-кыпчак тили]], йуг тили, лив тили, керек тили |- |Кайтадан калыбына келтирилген |Мурда жоголуп кеткен, бирок учурда кайра жандандырылып жаткан тил. |Керновик тили, мэн тили, [[манжур тили]], кээ бир [[индей тилдери]], прус тили |} == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [https://www.unesco.org/en ЮНЕСКОнун расмий сайты] [[Категория:ЮНЕСКО]] 4chn0csasqhy78yi1vwbd7t38nve3mz Жоголуп кетүү коркунучу алдында турган дүйнө тилдеринин атласы 0 154409 662496 660941 2026-10-09T07:23:35Z Artelow 2286 662496 wikitext text/x-wiki {{Түзөтүлүүдө|колдонуучу=[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 12:39, 6 октябрь 2026 (UTC)}}'''Жоголуп кетүү коркунучу алдында турган дүйнө тилдеринин атласы''' ({{lang-en|Atlas of the World's Languages in Danger}}), мурунку аталышы '''Жоголуп кетүү коркунучу алдында турган''' '''тилдердин кызыл китеби''' ({{lang-en|Red Book of Endangered Languages}}) — жоголуу коркунучунда турган тилдер тууралуу маалыматтарды камтыган ЮНЕСКОнун басылмасы. 2009-жылдын январында басылманын мазмуну улам-улам толукталып турган "Жоголуп кетүү коркунучу алдында турган дүйнө тилдеринин атласынын" онлайн-версиясы түзүлгөн. Долбоордун негизги максаты — жоголуу коркунучунда турган тилдердин көйгөйүнө, ошондой эле дүйнөдөгү тилдик ар түрдүүлүктү сактап калуунун зарылдыгына мамлекеттик органдардын, тилдик жамааттардын жана жалпы коомчулуктун көңүлүн буруу. azw475xpi5gc0vz0r03ty1w1hdnwr03 662497 662496 2026-10-09T07:35:36Z Artelow 2286 662497 wikitext text/x-wiki {{Түзөтүлүүдө|колдонуучу=[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 12:39, 6 октябрь 2026 (UTC)}} [[Файл:ISBN 9789231040962 UNESCO Atlas of the world's languages in danger - Third edition 2010 - 187026eng.pdf|thumb|Үчүнчү басылмасынын мукабасы]] '''Жоголуп кетүү коркунучу алдында турган дүйнө тилдеринин атласы''' ({{lang-en|Atlas of the World's Languages in Danger}}), мурунку аталышы '''Жоголуп кетүү коркунучу алдында турган''' '''тилдердин кызыл китеби''' ({{lang-en|Red Book of Endangered Languages}}) — жоголуу коркунучунда турган тилдер тууралуу маалыматтарды камтыган ЮНЕСКОнун басылмасы. 2009-жылдын январында басылманын мазмуну улам-улам толукталып турган "Жоголуп кетүү коркунучу алдында турган дүйнө тилдеринин атласынын" онлайн-версиясы түзүлгөн. Долбоордун негизги максаты — жоголуу коркунучунда турган тилдердин көйгөйүнө, ошондой эле дүйнөдөгү тилдик ар түрдүүлүктү сактап калуунун зарылдыгына мамлекеттик органдардын, тилдик жамааттардын жана жалпы коомчулуктун көңүлүн буруу. == Тарыхы == 1992-жылы Квебекте эл аралык лингвисттер конгресси өтүп, анын негизги темасы жоголуп кетүү коркунучунда турган тилдер болгон. Ошол эле жылы Лингвисттердин туруктуу эл аралык комитетинин (CIPL) алдындагы Жоголуп бара жаткан тилдер боюнча комитети ЮНЕСКОнун колдоосу астында белгилүү адистердин катышуусунда Парижде жолугушуу өткөргөн<ref>[https://books.google.fr/books?id=6p6b5GQ4Q4YC&printsec=frontcover&hl=ru#v=onepage&q&f=false Matthias Brenzinger. Language Diversity Endangered]</ref>. Австралиялык лингвист Стивен Вурмдун демилгеси менен жоголуп бара жаткан тилдер тууралуу маалыматтарды чогултуу жана жарыялоо планы кабыл алынган. 1994-жылы электрондук "Жоголуп кетүү коркунучу алдында турган тилдердин кызыл китеби" түзүлгөн. 1996-жылы С. Вурмдун редакциясы астында "Жоголуп кетүү коркунучу алдында турган дүйнө тилдеринин атласынын" биринчи басылышы жарык көргөн. Атластын экинчи басылышы С. Вурмдун редакциясы астында 2001-жылы чыккан. Бул басылыш 90 барактан туруп, ага 14 карта барагы жана 800 тилдин сүрөттөлүшү киргизилген. 2005-жылы ЮНЕСКО атластын сыноо иретиндеги интерактивдүү онлайн версиясын жарыялаган. Ал эми анын толук версиясы 2009-жылы колдонууга берилген<ref>[https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000187026 Moseley, Christopher, Nicolas, Alexandre. Atlas of the world's languages in danger]</ref>. Норвегия өкмөтүнүн колдоосу менен 2010-жылы чыккан атластын акыркы басылышы 2500 жакын тилдерди камтыйт (алардын ичинен 230 тил 1950-жылдан бери таптакыр жоголуп кеткен деп эсептелет). Атласта ар бир тилдин аталышы, анын сакталуу деңгээли жана ал кайсы өлкөдө же өлкөлөрдө сүйлөнөрү көрсөтүлгөн. Онлайн басылышында ошондой эле ар бир тилде сүйлөгөндөрдүн саны, аны сактап калуу үчүн зарыл чаралар, тиешелүү долбоорлор, маалымат булактары, ISO 639-3 коддору жана географиялык маалыматтар берилген. == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [https://en.wal.unesco.org/ Жоголуп кетүү коркунучу алдында турган дүйнө тилдеринин атласынын расмий сайты] 7a69gx1m2fgnd59hhu7k8zv3vntvgvj 662498 662497 2026-10-09T07:43:28Z Artelow 2286 662498 wikitext text/x-wiki [[Файл:ISBN 9789231040962 UNESCO Atlas of the world's languages in danger - Third edition 2010 - 187026eng.pdf|thumb|Үчүнчү басылмасынын мукабасы]] '''Жоголуп кетүү коркунучу алдында турган дүйнө тилдеринин атласы''' ({{lang-en|Atlas of the World's Languages in Danger}}), мурунку аталышы '''Жоголуп кетүү коркунучу алдында турган''' '''тилдердин кызыл китеби''' ({{lang-en|Red Book of Endangered Languages}}) — жоголуу коркунучунда турган тилдер тууралуу маалыматтарды камтыган ЮНЕСКОнун басылмасы. 2009-жылдын январында басылманын мазмуну улам-улам толукталып турган "Жоголуп кетүү коркунучу алдында турган дүйнө тилдеринин атласынын" онлайн-версиясы түзүлгөн. Долбоордун негизги максаты — жоголуу коркунучунда турган тилдердин көйгөйүнө, ошондой эле дүйнөдөгү тилдик ар түрдүүлүктү сактап калуунун зарылдыгына мамлекеттик органдардын, тилдик жамааттардын жана жалпы коомчулуктун көңүлүн буруу. == Тарыхы == 1992-жылы Квебекте эл аралык лингвисттер конгресси өтүп, анын негизги темасы жоголуп кетүү коркунучунда турган тилдер болгон. Ошол эле жылы Лингвисттердин туруктуу эл аралык комитетинин (CIPL) алдындагы Жоголуп бара жаткан тилдер боюнча комитети ЮНЕСКОнун колдоосу астында белгилүү адистердин катышуусунда Парижде жолугушуу өткөргөн<ref>[https://books.google.fr/books?id=6p6b5GQ4Q4YC&printsec=frontcover&hl=ru#v=onepage&q&f=false Matthias Brenzinger. Language Diversity Endangered]</ref>. Австралиялык лингвист Стивен Вурмдун демилгеси менен жоголуп бара жаткан тилдер тууралуу маалыматтарды чогултуу жана жарыялоо планы кабыл алынган. 1994-жылы электрондук "Жоголуп кетүү коркунучу алдында турган тилдердин кызыл китеби" түзүлгөн. 1996-жылы С. Вурмдун редакциясы астында "Жоголуп кетүү коркунучу алдында турган дүйнө тилдеринин атласынын" биринчи басылышы жарык көргөн. Атластын экинчи басылышы С. Вурмдун редакциясы астында 2001-жылы чыккан. Бул басылыш 90 барактан туруп, ага 14 карта барагы жана 800 тилдин сүрөттөлүшү киргизилген. 2005-жылы ЮНЕСКО атластын сыноо иретиндеги интерактивдүү онлайн версиясын жарыялаган. Ал эми анын толук версиясы 2009-жылы колдонууга берилген<ref>[https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000187026 Moseley, Christopher, Nicolas, Alexandre. Atlas of the world's languages in danger]</ref>. Норвегия өкмөтүнүн колдоосу менен 2010-жылы чыккан атластын акыркы басылышы 2500 жакын тилдерди камтыйт (алардын ичинен 230 тил 1950-жылдан бери таптакыр жоголуп кеткен деп эсептелет). Атласта ар бир тилдин аталышы, анын сакталуу деңгээли жана ал кайсы өлкөдө же өлкөлөрдө сүйлөнөрү көрсөтүлгөн. Онлайн басылышында ошондой эле ар бир тилде сүйлөгөндөрдүн саны, аны сактап калуу үчүн зарыл чаралар, тиешелүү долбоорлор, маалымат булактары, ISO 639-3 коддору жана географиялык маалыматтар берилген. == Жоголуп кетүү коркунучу алдында турган тилдердин классификациясы == * '''Коопсуз (''safe'')''' — тилди бардык муундар колдонушат жана анын муундар аралык өткөрүлүп берилиши үзгүлтүккө учурабайт. * '''Аярлуу (''vulnerable'')''' — жаш муундагылардын көбү бул тилде сүйлөшөт, бирок аны колдонуу чектелүү (мисалы, бул тилде үйдө гана сүйлөшүлөт). * '''Коркунуч алдында (''definitely endangered'')''' — жаш муундар тарабынан эне тили катары окулбайт. * '''Олуттуу коркунучта (''severely endangered'')''' — улуу муундар тарабынан колдонулат, бирок жаш муундагылар менен баарлашууда колдонулбайт. * '''Жок болуп кетүү алдында (''critically endangered'')''' — улгайган адамдар тилди сактап калган. Алар тилди жарым-жартылай жана сейрек гана колдонушат. * '''Өлүү тил / Жок болуп кеткен болушу мүмкүн (''extinct'')''' — Сүйлөгөн тирүү адам жок / Жакынкы өткөн чакта сөзсүз түрдө болгон, бирок азыркы абалы тууралуу ишенимдүү маалымат жок . * '''Кайтадан калыбына келтирилген''' — мурда жоголуп кеткен, бирок учурда кайра жандандырылып жаткан тил. == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [https://en.wal.unesco.org/ Жоголуп кетүү коркунучу алдында турган дүйнө тилдеринин атласынын расмий сайты] 5tay8k3xc56wgmurucfhjaoe4t7lnyi 662499 662498 2026-10-09T07:43:57Z Artelow 2286 662499 wikitext text/x-wiki [[Файл:ISBN 9789231040962 UNESCO Atlas of the world's languages in danger - Third edition 2010 - 187026eng.pdf|thumb|Үчүнчү басылмасынын мукабасы]] '''Жоголуп кетүү коркунучу алдында турган дүйнө тилдеринин атласы''' ({{lang-en|Atlas of the World's Languages in Danger}}), мурунку аталышы '''Жоголуп кетүү коркунучу алдында турган''' '''тилдердин кызыл китеби''' ({{lang-en|Red Book of Endangered Languages}}) — жоголуу коркунучунда турган тилдер тууралуу маалыматтарды камтыган ЮНЕСКОнун басылмасы. 2009-жылдын январында басылманын мазмуну улам-улам толукталып турган "Жоголуп кетүү коркунучу алдында турган дүйнө тилдеринин атласынын" онлайн-версиясы түзүлгөн. Долбоордун негизги максаты — жоголуу коркунучунда турган тилдердин көйгөйүнө, ошондой эле дүйнөдөгү тилдик ар түрдүүлүктү сактап калуунун зарылдыгына мамлекеттик органдардын, тилдик жамааттардын жана жалпы коомчулуктун көңүлүн буруу. == Тарыхы == 1992-жылы Квебекте эл аралык лингвисттер конгресси өтүп, анын негизги темасы жоголуп кетүү коркунучунда турган тилдер болгон. Ошол эле жылы Лингвисттердин туруктуу эл аралык комитетинин (CIPL) алдындагы Жоголуп бара жаткан тилдер боюнча комитети ЮНЕСКОнун колдоосу астында белгилүү адистердин катышуусунда Парижде жолугушуу өткөргөн<ref>[https://books.google.fr/books?id=6p6b5GQ4Q4YC&printsec=frontcover&hl=ru#v=onepage&q&f=false Matthias Brenzinger. Language Diversity Endangered]</ref>. Австралиялык лингвист Стивен Вурмдун демилгеси менен жоголуп бара жаткан тилдер тууралуу маалыматтарды чогултуу жана жарыялоо планы кабыл алынган. 1994-жылы электрондук "Жоголуп кетүү коркунучу алдында турган тилдердин кызыл китеби" түзүлгөн. 1996-жылы С. Вурмдун редакциясы астында "Жоголуп кетүү коркунучу алдында турган дүйнө тилдеринин атласынын" биринчи басылышы жарык көргөн. Атластын экинчи басылышы С. Вурмдун редакциясы астында 2001-жылы чыккан. Бул басылыш 90 барактан туруп, ага 14 карта барагы жана 800 тилдин сүрөттөлүшү киргизилген. 2005-жылы ЮНЕСКО атластын сыноо иретиндеги интерактивдүү онлайн версиясын жарыялаган. Ал эми анын толук версиясы 2009-жылы колдонууга берилген<ref>[https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000187026 Moseley, Christopher, Nicolas, Alexandre. Atlas of the world's languages in danger]</ref>. Норвегия өкмөтүнүн колдоосу менен 2010-жылы чыккан атластын акыркы басылышы 2500 жакын тилдерди камтыйт (алардын ичинен 230 тил 1950-жылдан бери таптакыр жоголуп кеткен деп эсептелет). Атласта ар бир тилдин аталышы, анын сакталуу деңгээли жана ал кайсы өлкөдө же өлкөлөрдө сүйлөнөрү көрсөтүлгөн. Онлайн басылышында ошондой эле ар бир тилде сүйлөгөндөрдүн саны, аны сактап калуу үчүн зарыл чаралар, тиешелүү долбоорлор, маалымат булактары, ISO 639-3 коддору жана географиялык маалыматтар берилген. == Жоголуп кетүү коркунучу алдында турган тилдердин классификациясы == * '''Коопсуз (''safe'')''' — тилди бардык муундар колдонушат жана анын муундар аралык өткөрүлүп берилиши үзгүлтүккө учурабайт. * '''Аярлуу (''vulnerable'')''' — жаш муундагылардын көбү бул тилде сүйлөшөт, бирок аны колдонуу чектелүү (мисалы, бул тилде үйдө гана сүйлөшүлөт). * '''Коркунуч алдында (''definitely endangered'')''' — жаш муундар тарабынан эне тили катары окулбайт. * '''Олуттуу коркунучта (''severely endangered'')''' — улуу муундар тарабынан колдонулат, бирок жаш муундагылар менен баарлашууда колдонулбайт. * '''Жок болуп кетүү алдында (''critically endangered'')''' — улгайган адамдар тилди сактап калган. Алар тилди жарым-жартылай жана сейрек гана колдонушат. * '''Өлүү тил / Жок болуп кеткен болушу мүмкүн (''extinct'')''' — Сүйлөгөн тирүү адам жок / Жакынкы өткөн чакта сөзсүз түрдө болгон, бирок азыркы абалы тууралуу ишенимдүү маалымат жок . * '''Кайтадан калыбына келтирилген''' — мурда жоголуп кеткен, бирок учурда кайра жандандырылып жаткан тил. == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [https://en.wal.unesco.org/ Жоголуп кетүү коркунучу алдында турган дүйнө тилдеринин атласынын расмий сайты] [[Категория:ЮНЕСКО]] no373mgiocs8agie3lkowjigz6f7y98 Бишкек Арена 0 154419 662516 662356 2026-10-09T10:17:05Z Artelow 2286 662516 wikitext text/x-wiki {{Түзөтүлүүдө|колдонуучу=[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 06:56, 7 октябрь 2026 (UTC)}} '''Бишкек Арена''' {{Стадион |Аталышы = Бишкек Арена |Расмий аталышы = |Сүрөт = |Сүрөттүн туурасы = 280px |Сүрөттүн аталышы = |Түс1 = |Толук аталышы = Бишкек Арена |Мурунку аталыштары = Азаттык Арена |Бейрасмий аталышы = |Жайгашуусу = {{Өлкө желеги|Кыргызстан}}, [[Бишкек]] |Курулуш иштери башталган = 30-август 2023 |Курулушу аяктаган = 30-август 2023 |Ачылган = 5-октябрь 2026 |Оңдоо иштери = |Жабылган = |Бузулган = |Курулуштун баасы = 386 млн |Оңдоо иштеринин баасы = |Архитектору = |Ээси = |Башкаруучу компания = |Куруучусу = |Үй командасы = |Орундардын саны = 51 252 |Келгендердин рекорддук көрсөткүчү = |Өлчөмү = |Аянты = 80 000 |Бийиктиги = 70 |Диаметри = 280 |Эшиктеринин саны = 26 |Талаасынын каптоосу = |Каптоосунун материалы = |Жарыш жолунун узундугу = |Сайт = |lat_dir = N |lat_deg = 42 |lat_min = 49 |lat_sec = 52 |lon_dir = E |lon_deg = 74 |lon_min = 37 |lon_sec = 39 |region = KG-GB |CoordScale = 10000 |Аймактык карта 1 = Кыргызстан |АймакКартасы туурасы 1 = |Викиказына = }} jqslw813obgbvizb4mh3cmt8tye165g Калып:Польшанын мамлекет башчылары 10 154438 662443 662431 2026-10-08T12:41:13Z Artelow 2286 662443 wikitext text/x-wiki {{Багыттоочу жадыбал |state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> |аталышы = Польшанын мамлекет башчылары |стиль_негизги_башжазуу = background:#ccccff; |стиль_башжазуу = background:#ccccff; |башжазуу = Польшанын мамлекет башчылары (1918-жылдан тарта) |сүрөт = [[Файл:Flag of the President of Poland.svg|border|100px]] |башжазуу1 = [[Экинчи Польша Республикасы]] |тизмек1 = [[Пилсудский Юзеф]] (1918—1922) {{*}} [[Нарутович Габриэль]] (1922) {{*}} <small>[[Ратай Мацей]] (1922, м.а.)</small> {{*}} [[Войцеховский Станислав]] (1922—1926) {{*}} <small>[[Ратай Мацей]] (1926, м.а.)</small> {{*}} [[Мосьцицкий Игнаций]] (1926—1939) |башжазуу2 = Польшанын сүргүндөгү өкмөт |тизмек2 = [[Венява-Длугошовский Болеслав]] (1939) {{*}} [[Рачкевич Владислав]] (1939—1947) {{*}} [[Залеский Аугуст]] (1947—1972) {{*}} [[Островский Станислав]] (1972—1979) {{*}} [[Рачинский Эдвард Бернард]] (1979—1986) {{*}} [[Саббат Казимеж]] (1986—1989) {{*}} [[Качоровский Рышард]] (1989—1990) |башжазуу3 = Польша Эл Республикасы |тизмек3 = [[Берут Болеслав]] (1944—1952) {{*}} [[Завадский Александр]] (1952—1964) {{*}} <small>[[Охаб Эдвард]], [[Кульчинский Станислав]], [[Ланге Оскар Рышард]], [[Подедворный Болеслав]] (1964, м.а.)</small> {{*}} [[Охаб Эдвард]] (1964—1968) {{*}} [[Спыхальский Мариан]] (1968—1970) {{*}} [[Циранкевич Юзеф]] (1970—1972) {{*}} [[Яблоньский Генрик]] (1972—1985) {{*}} [[Ярузельский Вбицех Витольд]] (1985—1989) |башжазуу4 = Польша Республикасы |тизмек4 = [[Ярузельский Вбицех Витольд]] (1989—1990) {{*}} [[Валенса Лешек Михал]] (1990—1995) {{*}} [[Квасьневский Александр]] (1995—2005) {{*}} [[Качиньский Лех]] (2005—2010) {{*}} <small>[[Коморовский Бронислав]] (2010, м.а.)</small> {{*}} <small>[[Борусевич Богдан]] (2010, м.а.)</small> {{*}} <small>[[Схетына Гжегож]] (2010, м.а.)</small> {{*}} [[Коморовский Бронислав]] (2010—2015) {{*}} [[Дуда Анджей]] (2015—2025) {{*}} [[Навроцкий Кароль]] (2025-жылдан тарта) |стиль_астында = background:#ccccff; |астында = <center>[[Файл:Flag of the President of Poland.svg|20px]] [[Польшанын президенти]]</center> }} <includeonly>[[Категория:Польшанын президенттери]]</includeonly> <noinclude>[[Категория:Багыттоочу калыптар:Мамлекеттердин президенттери|{{PAGENAME}}]]</noinclude> eoqakxzllfeqzoxtx6a9os5d341pxul Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-48411-35 3 154441 662442 2026-10-08T12:28:08Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 662442 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 12:28, 8 октябрь 2026 (UTC) 8l47p37umf8009nzl95qar1wib5mtya Калып:Украинанын президенттери 10 154442 662447 2026-10-08T13:24:07Z Artelow 2286 Жаңы барак: "‎{{Багыттоочу жадыбал |state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> |аталышы = Украинанын президенттери |стиль_негизги_башжазуу = background:#ccccff; |стиль_башжазуу = background:#ccccff; |башжазуу = Украинанын президенттери |сүрөт = Файл:Flag of..." 662447 wikitext text/x-wiki {{Багыттоочу жадыбал |state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> |аталышы = Украинанын президенттери |стиль_негизги_башжазуу = background:#ccccff; |стиль_башжазуу = background:#ccccff; |башжазуу = Украинанын президенттери |сүрөт = [[Файл:Flag of the President of Ukraine.svg|40px|Украинанын президентинин штандарты]] |сүрөт2 = [[Файл:Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg|30px|Украинанын герби]] |башжазуу1 = |тизмек1 = <center>[[Кравчук Леонид Макарович]] (1991–1994) {{*}} [[Леонид Кучма]] (1994–2005) {{*}} [[Ющенко Виктор Андреевич]] (2005–2010) {{*}} [[Янукович Виктор Фёдорович]] (2010–2014) {{*}} [[Турчинов Александр Валентинович]] (2014, м.а.) {{*}} [[Порошенко Пётр Алексеевич]] (2014–2019) {{*}} [[Зеленский Владимир Александрович]] (2019-жылдан тарта)</center> |стиль_астында = background:#ccccff; |астында = <center>[[Файл:Flag of Ukraine.svg|20px]] [[Украинанын президенти]]</center> }} <includeonly>[[Категория:Украинанын президенттери]]</includeonly> <noinclude>[[Категория:Багыттоочу калыптар:Мамлекеттердин президенттери|{{PAGENAME}}]]</noinclude> nahzms7if3hh8xd020m7yxx1illdjyt Категория:Украинанын президенттери 14 154443 662449 2026-10-08T13:25:56Z Artelow 2286 Created blank page 662449 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 662450 662449 2026-10-08T13:27:01Z Artelow 2286 «[[Категория:Өлкөлөр боюнча президенттер|Өлкөлөр боюнча президенттер]]» категориясы кошулду ([[ВП:HotCat|HotCat]] куралынын жардамы менен) 662450 wikitext text/x-wiki [[Категория:Өлкөлөр боюнча президенттер]] dt53crxdzozet006rb7m54p1ivmxyf1 Калып:Молдованын президенттери 10 154444 662451 2026-10-08T13:36:31Z Artelow 2286 Жаңы барак: "‎{{Багыттоочу жадыбал |state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> |аталышы = Молдованын президенттери |стиль_негизги_башжазуу = background:#ccccff; |стиль_башжазуу = background:#ccccff; |башжазуу = Молдованын президенттери |сүрөт = Файл:Flag of..." 662451 wikitext text/x-wiki {{Багыттоочу жадыбал |state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> |аталышы = Молдованын президенттери |стиль_негизги_башжазуу = background:#ccccff; |стиль_башжазуу = background:#ccccff; |башжазуу = Молдованын президенттери |сүрөт = [[Файл:Flag of the President of Moldova.svg|40px|Молдованын президентинин штандарты]] |сүрөт2 = [[Файл:Coat_of_arms_of_Moldova.svg|30px|Молдованын герби]] |башжазуу1 = |тизмек1 = <center>[[Снегур Мирча Иванович]] (1990—1997) {{*}} [[Лучинский Пётр Кириллович]] (1997—2001) {{*}} [[Воронин Владимир Николаевич]] (2001—2009) {{*}} [[Гимпу Михай Фёдорович]] (2009—2010, м.а.) {{*}} [[Филат Владимир Васильевич]] (2010, м.а.) {{*}} [[Лупу Мариан Ильич]] (2010—2012, м.а.) {{*}} [[Тимофти Николай Васильевич]] (2012—2016) {{*}} [[Игорь Додон|Додон Игорь Николаевич]] (2016—2020) {{*}} [[Санду Майя Григорьевна]] (2020-жылдан тарта)</center> |стиль_астында = background:#ccccff; |астында = }} <includeonly>[[Категория:Молдованын президенттери]]</includeonly> <noinclude>[[Категория:Багыттоочу калыптар:Мамлекеттердин президенттери|{{PAGENAME}}]]</noinclude> pctc4kf6h276wdm6o9acccfgyms13ak Категория:Молдованын президенттери 14 154445 662454 2026-10-08T13:37:48Z Artelow 2286 Created blank page 662454 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 662455 662454 2026-10-08T13:38:19Z Artelow 2286 «[[Категория:Өлкөлөр боюнча президенттер|Өлкөлөр боюнча президенттер]]» категориясы кошулду ([[ВП:HotCat|HotCat]] куралынын жардамы менен) 662455 wikitext text/x-wiki [[Категория:Өлкөлөр боюнча президенттер]] dt53crxdzozet006rb7m54p1ivmxyf1 Калып:Эстониянын президенттери 10 154446 662457 2026-10-08T13:45:35Z Artelow 2286 Жаңы барак: "‎{{Багыттоочу жадыбал |state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> |аталышы = Эстониянын президенттери |стиль_негизги_башжазуу = background:#ccccff; |стиль_башжазуу = background:#ccccff; |башжазуу = Эстониянын президенттери |сүрөт = Файл:Flag of..." 662457 wikitext text/x-wiki {{Багыттоочу жадыбал |state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> |аталышы = Эстониянын президенттери |стиль_негизги_башжазуу = background:#ccccff; |стиль_башжазуу = background:#ccccff; |башжазуу = Эстониянын президенттери |сүрөт = [[Файл:Flag of the President of Estonia.svg|40px|Эстониянын президентинин штандарты]] |сүрөт2 = [[Файл:Coat of arms of Estonia.svg|30px|Эстониянын герби]] |башжазуу1 = |тизмек1 = <center>[[Пятс Константин Яковлевич]] (1938—1940) {{*}} [[Мери Леннарт]] (1992—2001) {{*}} [[Арнольд Рүүтел]] (2001—2006) {{*}} [[Ильвес Тоомас Хендрик]] (2006—2016) {{*}} [[Кальюлайд Керсти]] (2016—2021) {{*}} [[Карис Алар]] (2021-жылдан тарта)</center> |стиль_астында = background:#ccccff; |астында = }} <includeonly>[[Категория:Эстониянын президенттери]]</includeonly> <noinclude>[[Категория:Багыттоочу калыптар:Мамлекеттердин президенттери|{{PAGENAME}}]]</noinclude> rt2hq6ubw2glxyvdsxqbmljaaefczkr Категория:Эстониянын президенттери 14 154447 662460 2026-10-08T13:47:00Z Artelow 2286 Created blank page 662460 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 662461 662460 2026-10-08T13:47:35Z Artelow 2286 «[[Категория:Өлкөлөр боюнча президенттер|Өлкөлөр боюнча президенттер]]» категориясы кошулду ([[ВП:HotCat|HotCat]] куралынын жардамы менен) 662461 wikitext text/x-wiki [[Категория:Өлкөлөр боюнча президенттер]] dt53crxdzozet006rb7m54p1ivmxyf1 Калып:Казакстандын президенттери 10 154448 662462 2026-10-08T13:52:00Z Artelow 2286 Жаңы барак: "‎{{Багыттоочу жадыбал |state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> |аталышы = Казакстандын президенттери |стиль_негизги_башжазуу = background:#ccccff; |стиль_башжазуу = background:#ccccff; |башжазуу = Казакстандын президенттери |сүрөт = Файл:..." 662462 wikitext text/x-wiki {{Багыттоочу жадыбал |state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> |аталышы = Казакстандын президенттери |стиль_негизги_башжазуу = background:#ccccff; |стиль_башжазуу = background:#ccccff; |башжазуу = Казакстандын президенттери |сүрөт = [[Файл:Flag of the President of Kazakhstan.svg|40px|Казакстандын президентинин штандарты]] |сүрөт2 = [[Файл:Emblem of Kazakhstan (3D).svg|30px|Казакстандын герби]] |башжазуу1 = |тизмек1 = <center>[[Нурсултан Назарбаев|Назарбаев Нурсултан Абыш уулу]] (1990—2019) {{*}} [[Касым-Жоомарт Токаев|Токаев Касым-Жоомарт Кемел уулу]] (2019-жылдан тарта)</center> |стиль_астында = background:#ccccff; |астында = }} <includeonly>[[Категория:Казакстандын президенттери]]</includeonly> <noinclude>[[Категория:Багыттоочу калыптар:Мамлекеттердин президенттери|{{PAGENAME}}]]</noinclude> d17a1a83a2xhqpmhju4c82884ypw2fl Калып:Финляндиянын президенттери 10 154449 662465 2026-10-08T14:04:28Z Artelow 2286 Жаңы барак: "‎{{Багыттоочу жадыбал |state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> |аталышы = Финляндиянын президенттери |стиль_негизги_башжазуу = background:#ccccff; |стиль_башжазуу = background:#ccccff; |башжазуу = Финляндиянын президенттери |сүрөт = Файл:..." 662465 wikitext text/x-wiki {{Багыттоочу жадыбал |state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> |аталышы = Финляндиянын президенттери |стиль_негизги_башжазуу = background:#ccccff; |стиль_башжазуу = background:#ccccff; |башжазуу = Финляндиянын президенттери |сүрөт = [[Файл:Flag of the President of Finland.svg|40px|Финляндиянын президентинин штандарты]] |сүрөт2 = [[Файл:Coat of Arms of Finland Alternative style.svg|30px|Финляндиянын герби]] |башжазуу1 = |тизмек1 = <center>[[Каарло Юхо Стольберг]] (1919–1925) {{*}} [[Лаури Кристиан Реландер]] (1925–1931) {{*}} [[Пер Эвинд Свинхувуд]] (1931–1937) {{*}} [[Күөсти Каллио]] (1937–1940) {{*}} [[Ристо Рүти]] (1940–1944) {{*}} [[Карл Густав Эмил Маннергейм]] (1944–1946) {{*}} [[Юхо Кусти Паасикиви]] (1946–1956) {{*}} [[Урхо Кекконен]] (1956–1982) {{*}} [[Мауно Койвисто]] (1982–1994) {{*}} [[Мартти Ахтисаари]] (1994–2000) {{*}} [[Тарья Халонен]] (2000–2012) {{*}} [[Саули Ниинистө]] (2012–2024) {{*}} [[Александр Стубб]] (2012-жылдан тарта)</center> |стиль_астында = background:#ccccff; |астында = }} <includeonly>[[Категория:Финляндиянын президенттери]]</includeonly> <noinclude>[[Категория:Багыттоочу калыптар:Мамлекеттердин президенттери|{{PAGENAME}}]]</noinclude> e1f4vngw81jj35bohp1n4imrkq9a034 Категория:Финляндиянын президенттери 14 154450 662471 2026-10-08T14:08:08Z Artelow 2286 Created blank page 662471 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 662472 662471 2026-10-08T14:08:15Z Artelow 2286 «[[Категория:Өлкөлөр боюнча президенттер|Өлкөлөр боюнча президенттер]]» категориясы кошулду ([[ВП:HotCat|HotCat]] куралынын жардамы менен) 662472 wikitext text/x-wiki [[Категория:Өлкөлөр боюнча президенттер]] dt53crxdzozet006rb7m54p1ivmxyf1 Колдонуучунун баарлашуулары:Ademi9c Мериан, Мария Сибилла 3 154451 662473 2026-10-08T15:07:49Z Aiyanakk 38273 Жаңы барак: "‎Саламатсызбы! Макала азырынча толук жазылып бүтө электигин эске алып, өзүңүздүн мүмкүнчүлүгүңүзгө жараша мазмунун толуктап, жакшыртып коюуну сунуштайт элем. Айрыкча маалыматтарды кеңейтип, ишенимдүү булактар менен толуктоо макаланын сапатын дагы да жо..." 662473 wikitext text/x-wiki Саламатсызбы! Макала азырынча толук жазылып бүтө электигин эске алып, өзүңүздүн мүмкүнчүлүгүңүзгө жараша мазмунун толуктап, жакшыртып коюуну сунуштайт элем. Айрыкча маалыматтарды кеңейтип, ишенимдүү булактар менен толуктоо макаланын сапатын дагы да жогорулатат. Эгер макаланы толуктоодо же оңдоодо кандайдыр бир жардам керек болсо, кайрылсаңыз болот. Колубуздан келишинче жардам берүүгө даярбыз. Рахмат! 8iat5za5rygsbj4k6fvcxl32au1wu0q 662482 662473 2026-10-08T21:20:32Z Kvazimodo 34540 [[Калып8 662482 wikitext text/x-wiki Саламатсызбы! Макала азырынча толук жазылып бүтө электигин эске алып, өзүңүздүн мүмкүнчүлүгүңүзгө жараша мазмунун толуктап, жакшыртып коюуну сунуштайт элем. Айрыкча маалыматтарды кеңейтип, ишенимдүү булактар менен толуктоо макаланын сапатын дагы да жогорулатат. Эгер макаланы толуктоодо же оңдоодо кандайдыр бир жардам керек болсо, кайрылсаңыз болот. Колубуздан келишинче жардам берүүгө даярбыз. Рахмат! {{Кол коюлган жок|Aiyanakk}} tpiicegqc7a8awk0gn7w3t8dw3cc0fr Колдонуучунун баарлашуулары:Jackspro75 3 154452 662474 2026-10-08T15:28:39Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 662474 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 15:28, 8 октябрь 2026 (UTC) dwyji9g9i0jayg72gyb7eld8leiv531 Колдонуучунун баарлашуулары:Gohar Piloyan 3 154453 662475 2026-10-08T16:28:49Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 662475 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 16:28, 8 октябрь 2026 (UTC) npdxo0905i3dkllczwxosmoob5zv0f9 Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-53102-36 3 154454 662476 2026-10-08T17:29:01Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 662476 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 17:29, 8 октябрь 2026 (UTC) chqrmjekw6nqz0ay9q3mzjnzpyd7g9f Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-53787-53 3 154455 662477 2026-10-08T18:29:11Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 662477 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 18:29, 8 октябрь 2026 (UTC) ttrl5raby8sqd4n9mml5q6lmdmg4a1g Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-54203-72 3 154456 662479 2026-10-08T19:29:29Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 662479 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 19:29, 8 октябрь 2026 (UTC) bo77vbsuv4q1lfe8j6r3ef5wyzgijo9 Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-54012-17 3 154457 662480 2026-10-08T19:29:39Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 662480 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 19:29, 8 октябрь 2026 (UTC) bo77vbsuv4q1lfe8j6r3ef5wyzgijo9 Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-52568-33 3 154458 662481 2026-10-08T20:29:50Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 662481 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 20:29, 8 октябрь 2026 (UTC) paur2ofvzpgwwuwzhkac1g5upeaahfs Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-54235-63 3 154459 662491 2026-10-09T01:30:49Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 662491 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 01:30, 9 октябрь 2026 (UTC) 78mj0hhpfo58fsg2n1gjclz5z10wv5o Колдонуучунун баарлашуулары:Bakalashka 3 154460 662504 2026-10-09T08:31:58Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 662504 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 08:31, 9 октябрь 2026 (UTC) tpbuk2a3ixmdjtmzw6hw1uy42i0iuuz Колдонуучунун баарлашуулары:Луизали 3 154461 662514 2026-10-09T09:32:11Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 662514 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 09:32, 9 октябрь 2026 (UTC) i3z5olbw3yzgtv5qvzdyrusg4asfnya Колдонуучунун баарлашуулары:PJ Geest 3 154462 662517 2026-10-09T10:32:31Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 662517 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 10:32, 9 октябрь 2026 (UTC) h0o5z2nssevzkj31ub1cpdkgz837cwv