СССР

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="ky">
  <siteinfo>
    <sitename>Википедия</sitename>
    <dbname>kywiki</dbname>
    <base>https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.24</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Атайын</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Талкуу</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Колдонуучу</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Колдонуучунун баарлашуулары</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википедия</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Википедияны талкуулоо</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Файл</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Файлды талкуулоо</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">МедиаВики</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">МедиаВикини талкуулоо</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Калып</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Калыпты талкуулоо</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Жардам</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Жардамды талкуулоо</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Категория</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Категорияны талкуулоо</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">Макала долбоору</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">Макала долбоорун талкуулоо</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модуль</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Модулду талкуулоо</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>СССР</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2993</id>
    <redirect title="Кеңеш Бирлиги" />
    <revision>
      <id>662963</id>
      <parentid>355871</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T10:54:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2156</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Исправление двойного перенаправления с [[Кеңештер Бирлиги]] на [[Кеңеш Бирлиги]]</comment>
      <origin>662963</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="htrmfby2c0ss9hsaus9irrv8qk78xbm" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Кеңеш Бирлиги]]</text>
      <sha1>htrmfby2c0ss9hsaus9irrv8qk78xbm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Советтик Социалисттик Республикалар Союзу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2994</id>
    <redirect title="Кеңеш Бирлиги" />
    <revision>
      <id>662967</id>
      <parentid>355874</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T10:54:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2156</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Исправление двойного перенаправления с [[Кеңештер Бирлиги]] на [[Кеңеш Бирлиги]]</comment>
      <origin>662967</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="90" sha1="o4quogdpir466umreet2p8marwwzlzn" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Кеңеш Бирлиги]]

__STATICREDIRECT__
__NOEDITSECTION__
__DISAMBIG__</text>
      <sha1>o4quogdpir466umreet2p8marwwzlzn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>МедиаВики:Common.css</title>
    <ns>8</ns>
    <id>3588</id>
    <revision>
      <id>662874</id>
      <parentid>242169</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T12:00:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maintenance script</username>
        <id>10891</id>
      </contributor>
      <comment>Use thumb.wikimedia.org for thumbnails ([[phab:T427465]], Operator: Ladsgroup)</comment>
      <origin>662874</origin>
      <model>css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="22118" sha1="9vsrtp8czh5sguv08erpx98a9w1j0fj" xml:space="preserve">  /*MediaWiki interface*/
.allpagesredirect, span.redirect-in-category a {font-style:italic}

#mw-subcategories, #mw-pages { clear:both }

.gallerybox .thumb img,
.filehistory a img,
#file img  {
 background:url(&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5d/Checker-16x16.png&quot;) repeat;
}

#wpSave {font-weight:bold}

.mw-tag-markers {
 font: italic 90% sans-serif;
}

.warningbox {
  background: #ff9;
  border: 1px solid #ee0;
  background-image: url('//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/62/Nuvola_apps_important.png/30px-Nuvola_apps_important.png')
}
.informationbox {
  background: #F4FBFF;
  border: 1px solid #D5D9E6;
  background-image: url('//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/28/Information.svg/30px-Information.svg.png')
}
.warningbox, .informationbox {
  padding: 10px 10px 10px 50px;
  background-position: 10px center;
  background-repeat: no-repeat;
  vertical-align: middle;
  font-size: smaller;
}

pre {
 overflow-x: auto;
 overflow-y: hidden;
}

/* rm white border */
div.thumb {border: none}
div.tright {border: none; margin: 0.5em 0 0.8em 1.4em}
div.tleft  {border: none; margin: 0.5em 1.4em 0.8em 0}

div.thumb img.thumbimage {
    background-color: #fff;
}

/* Style for horizontal lists (separator following item) */
.skin-monobook .hlist dl,
.skin-modern .hlist dl,
.skin-vector .hlist dl {
    line-height: 1.5em;
}
.hlist dl,
.hlist ol,
.hlist ul {
    display: inline;
    margin: 0;
}
.hlist dd,
.hlist dt,
.hlist li { 
    display: inline;
}
/* Display nested lists inline */
.hlist dl dl,
.hlist ol ol,
.hlist ul ul {
    display: inline;
}
/* Generate interpuncts */
.hlist dt:after {
    content: &quot;:&quot;;
}
.hlist dd:after,
.hlist li:after {
    content: &quot; •&quot;;
}
.hlist dd:last-child:after,
.hlist dt:last-child:after,
.hlist li:last-child:after {
    content: none;
}
/* for IE 8 */
.hlist dd.hlist-last-child:after,
.hlist dt.hlist-last-child:after,
.hlist li.hlist-last-child:after {
    content: none;
}
/* Add parens around nested lists */
.hlist dl dl dd:first-child:before,
.hlist ol ol li:first-child:before,
.hlist ul ul li:first-child:before {
    content: &quot;(&quot;;
}
.hlist dl dl dd:last-child:after,
.hlist ol ol li:last-child:after,
.hlist ul ul li:last-child:after {
    content: &quot;)&quot;;
    font-weight: normal;
}
/* For IE8 */
.hlist dl dl dd.hlist-last-child:after,
.hlist ol ol li.hlist-last-child:after,
.hlist ul ul li.hlist-last-child:after {
    content: &quot;)&quot;;
    font-weight: normal;
}
/* Put numbers in ordered lists */
.hlist.hnum ol li {
    counter-increment: level1;
}
.hlist.hnum ol li:before {
    content: counter(level1) &quot; &quot;;
}
.hlist.hnum ol ol li {
    counter-increment: level2;
}
.hlist.hnum ol ol li:first-child:before {
    content: &quot;(&quot; counter(level2) &quot; &quot;;
}
.hlist.hnum ol ol li:before {
    content: counter(level2) &quot; &quot;;
}


/* [[Википедия:Оформление таблиц]] */
table.standard, table.wide, table.prettytable
 {border:1px solid #aaa; border-collapse: collapse}
table.standard th, table.wide th, table.prettytable th
 {border:1px solid #aaa; padding-left:0.2em; padding-right:0.2em; background:#eef}
table.standard td, table.wide td, table.prettytable td 
 {border: 1px solid #aaa; padding-left:0.2em; padding-right:0.2em}
table.standard caption, table.wide caption, table.tiles caption
 {font-weight:bold; padding-top: 0.2em; padding-bottom:0.2em}
table.wide {width: 100%}

table.simple {border-color:#aaa; border-collapse:collapse}
table.simple th, table.simple td {border-color:#aaa; padding-left:0.2em; padding-right:0.2em}

table.tiles {border-collapse:separate; border-spacing:2px}
table.tiles th {padding-left:0.2em; padding-right:0.2em; background:#eef}
table.tiles td {padding-left:0.2em; padding-right:0.2em; background:#f0f0f0}
 
table.graytable {background:#f0f0f0; padding:1em; width: 100%}
table.graytable caption {padding-top:0.5em; background:#f0f0f0; font-weight:bold}
table.graytable caption span.subcaption {font-size:80%; font-weight:normal}
table.graytable th, table.graytable td {font-size:80%}


tr.highlight th, table tr th.highlight {background:#eef}
tr.highlight td, table tr td.highlight {background:#ffe; font-weight:normal}
tr.bright th, table tr th.bright {background:#ccf}
tr.bright td, table tr td.bright {background:#fec}
tr.shadow th, tr.shadow td, table tr th.shadow, table tr td.shadow   {background:#f0f0f0}
tr.dark th, tr.dark td, table tr th.dark, table tr td.dark {background:#ccc}
.transparent {background:transparent !important}

table.toccolours th {background:#ccf}

/* Cell sizes for ambox/tmbox/imbox/cmbox/ombox/fmbox/dmbox message boxes */
th.mbox-text, td.mbox-text {   /* The message body cell(s) */
    border: none; 
    /* @noflip */
    padding: 0.25em 0.9em;     /* 0.9em left/right */
    width: 100%;               /* Make all mboxes the same width regardless of text length */
}
td.mbox-image {                /* The left image cell */
    border: none; 
    /* @noflip */
    padding: 2px 0 2px 0.9em;  /* 0.9em left, 0px right */
    text-align: center; 
}
td.mbox-imageright {           /* The right image cell */
    border: none;
    /* @noflip */
    padding: 2px 0.9em 2px 0;  /* 0px left, 0.9em right */
    text-align: center; 
}
td.mbox-empty-cell {           /* An empty narrow cell */
    border: none;
    padding: 0px;
    width: 1px;
}
 

/* Image message box styles */
table.imbox {
    margin: 4px 10%; 
    border-collapse: collapse; 
    border: 3px solid #1e90ff;    /* Default &quot;notice&quot; blue */
    background: #fbfbfb;
}
.imbox .mbox-text .imbox {  /* For imboxes inside imbox-text cells. */
    margin: 0 -0.5em;       /* 0.9 - 0.5 = 0.4em left/right.        */
    display: block;         /* Fix for webkit to force 100% width.  */
}
.mbox-inside .imbox {       /* For imboxes inside other templates.  */
    margin: 4px;
}
 
table.imbox-notice {
    border: 3px solid #1e90ff;    /* Blue */
}
table.imbox-speedy {
    border: 3px solid #b22222;    /* Red */
    background: #fee;             /* Pink */
}
table.imbox-delete {
    border: 3px solid #b22222;    /* Red */
}
table.imbox-content {
    border: 3px solid #f28500;    /* Orange */
}
table.imbox-style {
    border: 3px solid #f4c430;    /* Yellow */
}
table.imbox-move {
    border: 3px solid #9932cc;    /* Purple */
}
table.imbox-protection {
    border: 3px solid #bba;       /* Gray-gold */
}
table.imbox-license {
    border: 3px solid #88a;       /* Dark gray */
    background: #f7f8ff;          /* Light gray */
}
table.imbox-featured {
    border: 3px solid #cba135;    /* Brown-gold */
}
 
/* Category message box styles */
table.cmbox {
    margin: 3px 10%;
    border-collapse: collapse;
    border: 1px solid #aaa; 
    background: #DFE8FF;    /* Default &quot;notice&quot; blue */
}
 
table.cmbox-notice {
    background: #D8E8FF;    /* Blue */
}
table.cmbox-speedy {
    margin-top: 4px;
    margin-bottom: 4px;
    border: 4px solid #b22222;    /* Red */
    background: #FFDBDB;          /* Pink */
}
table.cmbox-delete {
    background: #FFDBDB;    /* Red */
}
table.cmbox-content {
    background: #FFE7CE;    /* Orange */
}
table.cmbox-style {
    background: #FFF9DB;    /* Yellow */
}
table.cmbox-move {
    background: #E4D8FF;    /* Purple */
}
table.cmbox-protection {
    background: #EFEFE1;    /* Gray-gold */
}
 
/* Other pages message box styles */
table.ombox {
    margin: 4px 10%; 
    border-collapse: collapse; 
    border: 1px solid #aaa;       /* Default &quot;notice&quot; gray */
    background: #f9f9f9;
}
 
table.ombox-notice {
    border: 1px solid #aaa;       /* Gray */
}
table.ombox-speedy {
    border: 2px solid #b22222;    /* Red */
    background: #fee;             /* Pink */
}
table.ombox-delete {
    border: 2px solid #b22222;    /* Red */
}
table.ombox-content {
    border: 1px solid #f28500;    /* Orange */
}
table.ombox-style {
    border: 1px solid #f4c430;    /* Yellow */
}
table.ombox-move {
    border: 1px solid #9932cc;    /* Purple */
}
table.ombox-protection {
    border: 2px solid #bba;       /* Gray-gold */
}
 
/* Talk page message box styles */
table.tmbox {
    margin: 4px 10%;
    border-collapse: collapse;
    border: 1px solid #c0c090;    /* Default &quot;notice&quot; gray-brown */
    background: #f8eaba;
}
.mediawiki .mbox-inside .tmbox { /* For tmboxes inside other templates. The &quot;mediawiki&quot; class ensures that */
    margin: 2px 0;               /* this declaration overrides other styles (including mbox-small above)   */
    width: 100%;                 /* For Safari and Opera */
}
.mbox-inside .tmbox.mbox-small { /* &quot;small&quot; tmboxes should not be small when  */
    line-height: 1.5em;          /* also &quot;nested&quot;, so reset styles that are   */   
    font-size: 100%;             /* set in &quot;mbox-small&quot; above.                */
}
 
table.tmbox-speedy {
    border: 2px solid #b22222;    /* Red */
    background: #fee;             /* Pink */
}
table.tmbox-delete {
    border: 2px solid #b22222;    /* Red */
}
table.tmbox-content {
    border: 2px solid #f28500;    /* Orange */
}
table.tmbox-style {
    border: 2px solid #f4c430;    /* Yellow */
}
table.tmbox-move {
    border: 2px solid #9932cc;    /* Purple */
}
table.tmbox-protection,
table.tmbox-notice {
    border: 1px solid #c0c090;    /* Gray-brown */
}

/* {ambox} */
table.ambox {
  width: auto;
  margin: 0 10%;
  border-collapse: collapse;
  background:#FBFBFB;
  border: 1px solid #aaa;
  border-left: 10px solid #1E90FF
}
table.ambox th, table.ambox td {
  padding: 0.25em 0.5em;
}
table.ambox td.ambox-widthhack {
  padding: 0;
}
table.ambox td.ambox-text {
  width:100%;
}
table.ambox td.ambox-text .ambox-text-small {
  font-size:smaller;
}
table.ambox td.ambox-image {
  width: 52px;
  padding: 2px 0 2px 0.5em;
  text-align: center;
}
table.ambox td.ambox-imageright {
  width: 52px;
  padding: 2px 4px 2px 0;
  text-align: center;
}
table.ambox td.ambox-image div,
table.ambox td.ambox-imageright div {width:52px} /* Фикс для изображений разной ширины */
table.ambox-delete,
table.ambox-serious {
  border-left: 10px solid #B22222
}
table.ambox-content {
  border-left: 10px solid #F28500
}
table.ambox-style {
  border-left: 10px solid #F4C430
}
table.ambox-good {
  border-left: 10px solid #66CC44
}
table.ambox-discussion {
  border-left: 10px solid #339966
}
table.ambox-notice {
  border-left: 10px solid #1E90ff
}
table.ambox-merge {
  border-left: 10px solid #9932CC
}
table.ambox.ambox-mini {
  float: right;
  clear: right;
  margin: 0 0 0.5em 1em;
  width: 20%;
}

/* Footer and header message box styles */
table.fmbox {
    clear: both;
    margin: 0.2em 0;
    width: 100%;
    border: 1px solid #aaa;
    background: #f9f9f9;     /* Default &quot;system&quot; gray */
}
table.fmbox-system {
    background: #f9f9f9;
}
table.fmbox-warning {
    border: 1px solid #bb7070;  /* Dark pink */
    background: #ffdbdb;        /* Pink */
}
table.fmbox-editnotice {
    background: transparent;
}
/* Div based &quot;warning&quot; style fmbox messages. */
div.mw-warning-with-logexcerpt,
div.mw-lag-warn-high,
div.mw-cascadeprotectedwarning,
div#mw-protect-cascadeon {
    clear: both;
    margin: 0.2em 0;
    border: 1px solid #bb7070;
    background: #ffdbdb;
    padding: 0.25em 0.9em;
}
/* Div based &quot;system&quot; style fmbox messages. 
   Used in [[MediaWiki:Readonly lag]]. */
div.mw-lag-warn-normal,
div.fmbox-system {
    clear: both;
    margin: 0.2em 0;
    border: 1px solid #aaa;
    background: #f9f9f9;
    padding: 0.25em 0.9em;
}
 
/* These mbox-small classes must be placed after all other 
   ambox/tmbox/ombox etc classes. &quot;body.mediawiki&quot; is so 
   they override &quot;table.ambox + table.ambox&quot; above. */
body.mediawiki table.mbox-small {   /* For the &quot;small=yes&quot; option. */
    /* @noflip */
    clear: right;
    /* @noflip */
    float: right;
    /* @noflip */
    margin: 4px 0 4px 1em;
    width: 238px;
    font-size: 88%;
    line-height: 1.25em;
}
body.mediawiki table.mbox-small-left {   /* For the &quot;small=left&quot; option. */
    /* @noflip */
    margin: 4px 1em 4px 0;
    width: 238px;
    border-collapse: collapse;
    font-size: 88%;
    line-height: 1.25em;
}

.infobox {
  border: 1px solid #aaa;
  background: #f9f9f9;
  margin-bottom: 0.5em;
  margin-left: 1em;
  padding: .4em;
  float: right;
  clear: right;
  font-size: 88%;
  width: 22em;
  vertical-align: middle;
  text-align: left;
  line-height: 1.5em;
  border-collapse: separate;
  border-spacing: 2px;
}
.infobox &gt; caption {
  font-size: 125%;
  font-weight: bold;
}
.infobox td, .infobox th {vertical-align:top}
table.infobox td p {margin:0 !important} /* temporarily for [[Template:Карточка]]*/

.notice {
  text-align: justify;
  margin: 1em 0.5em;
  padding: 0.5em;
}

.messagebox {
  border: thin solid #aaa;
  background: #f9f9f9;
  width: 88%;
  margin: 0 auto 1em auto;
  padding:.4em;
  vertical-align: middle;
  font-size: 90%
}

blockquote {
  margin:0.7em 0 0.7em 5%;
  padding:0.7em 2% 0.7em 4%;
  background:#F5F5F5;
}

ol.references {font-size:100%}
.references-small {font-size:90%}
/* highlight focused footnotes and references in some browsers */
sup.reference:target, ol.references li:target, .highlight-target:target, cite:target, span.citation:target {background:#DEF}
sup.reference:target {font-weight:bold}
/* scrollable references */
.references-scroll {
 overflow: auto;
 padding: 3px;
}

/* fix for line-breaking references */
sup, sub {line-height:1em}

.plainlinksneverexpand, .plainlinksneverexpand a
  {background:none !important; padding:0 !important}
.plainlinksneverexpand a.external.text:after,
.plainlinksneverexpand a.external.autonumber:after,
.plainlinksneverexpand .urlexpansion
  {display:none !important}

.clickable-image a:hover {text-decoration: none}

.printonly {display:none}

.dablink, .rellink {font-style:italic; padding-left:1.6em}

#disambig {border-top: 3px double #cccccc; border-bottom: 3px double #cccccc}

/*{TOClimit} &amp; TOC w/o numbers*/
.toclimit-2 .toclevel-2,
.toclimit-3 .toclevel-3,
.toclimit-4 .toclevel-4,
.toclimit-5 .toclevel-5,
.toclimit-6 .toclevel-6,
.toclimit-7 .toclevel-7, 
.nonumtoc .tocnumber  {display:none}


/* PDF icon next to external PDF link for Mozilla and Opera and for {PDFlink} template */
a[href$=&quot;.pdf&quot;].external,
a[href*=&quot;.pdf?&quot;].external,
a[href*=&quot;.pdf#&quot;].external,
a[href$=&quot;.PDF&quot;].external,
a[href*=&quot;.PDF?&quot;].external,
a[href*=&quot;.PDF#&quot;].external,
span.PDFlink a {background: url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/23/Icons-mini-file_acrobat.gif) center right no-repeat !important; padding-right: 18px !important}

/* Clickable speaker in  {Template:Audio} ... */
.audiolink a {
  background: url(&quot;//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/Loudspeaker.svg/11px-Loudspeaker.svg.png&quot;) center left no-repeat !important;
  padding-left: 16px !important;
  padding-right: 0 !important;
}

/* Medialist templates {Listen}, {Multi-listen_start}, {Video}, {Multi-video_start} */
div.listenlist {
  background: url(&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3f/Gnome_speakernotes_30px.png&quot;);
  padding-left: 40px;
}
div.videolist, div.multivideolist {
  background: url(&quot;//thumb.wikimedia.org/wikipedia/en/thumb/2/20/Tango-video-x-generic.png/40px-Tango-video-x-generic.png&quot;);
  padding-left: 50px;
}
div.medialist {
  min-height: 50px;
  margin: 1em;
  background-position: top left;
  background-repeat: no-repeat;
}
div.medialist ul {
  list-style-type: none;
  list-style-image: none;
  margin: 0;
}
div.medialist ul li {
  padding-bottom: 0.5em;
}
div.medialist ul li li {
  font-size: 91%;
  padding-bottom: 0;
}

/* {Навигация} */
table.navigation-box th,
table.navigation-box td {
  vertical-align: middle;
  height: 30px;
}

/*{Навигационная полоса}, {Hider}, ... */
div.Boxmerge,
div.NavFrame {
 margin:0;
 padding:2px;
 border:1px solid #aaa;
 text-align:center;
 border-collapse:collapse;
 font-size:95%;
}
div.Boxmerge div.NavFrame {
 border-style:none;
 border-style:hidden;
}
div.NavFrame + div.NavFrame {
 border-top-style:none;
 border-top-style:hidden;
}
div.NavPic {
 background:#fff;
 margin:0;
 padding:2px;
 float:left;
}
div.NavFrame div.NavHead {
 height:1.6em;
 font-weight:bold;
 font-size:100%;
 background:#efefef;
 position:relative;
}
div.NavFrame p,
div.NavFrame div.NavContent,
div.NavFrame div.NavContent p {
 font-size: 100%
}
div.NavEnd {
 margin:0;
 padding:0;
 line-height:1px;
 clear:both;
}
a.NavToggle {
 float:right;
 top:0;
 right:11px;
 font-weight:normal;
 font-size:smaller;
}


.messagebox.standard-talk {
  border: 1px solid #c0c090;
  background: #f8eaba
}
.messagebox .floatleft {
  vertical-align: middle;
  clear: both;
  margin: 2px;
  padding: 0
}
.messagebox .image {
  margin: 0;
  padding: 0
}


/* {coord}s */
#coordinates {  
 position:absolute;
 z-index:1;
 right:9em;
 top:3.7em;
 float:right;
 line-height:1.5em;
 text-align:right;
 font-size:85%;
 white-space:nowrap;
}
#coordinates, .coordinates {
 text-transform:none;
 margin:0;
 padding:0;
}
.geo-google, .geo-osm, .geo-yandex {
 font-family:serif;
 font-weight:bold;
 line-height:1em;
}
.geo-geo-dec .geo-dec, .geo-geo-dms .geo-dms {display:inline}
.geo-geo-dec .geo-dms, .geo-geo-dms .geo-dec, .geo-multi-punct {display:none}
.geo-lat, .geo-lon {white-space:nowrap}

.wp-templatelink { color:#9098A0 } /* {tl} */

/* FlaggedRevs */
.mw-fr-reviewlink, .fr-hist-basic-user, .fr-hist-basic-auto {font-weight:normal; font-size:smaller} 
.flaggedrevs-pending {background:#ffc}
.sitedir-ltr div.flaggedrevs_short {float:none; padding:1px}
.sitedir-ltr div.flaggedrevs_short_details {width:95%; display:none}


/* Remove &quot;external&quot; icon from links to WP */
body.ns-talk a.external[href*=&quot;//ru.wikipedia.org/&quot;],
body.ns-4 a.external[href*=&quot;//ru.wikipedia.org/&quot;] {
  background: none !important;
  padding-right: 0 !important;
}


.sitedir-ltr .mw-dismissable-notice-body {
    margin-right: 5em !important; /* was 20% */
}

/* {Навигационная таблица} -- старый CSS*/
table.navbox th {
  background: #ccf;
  padding-left: 1em;
  padding-right: 1em;
  text-align: right;
}

/* Default style for navigation boxes */
.navbox {                     /* Navbox container style */
    background: #f9f9f9;
    border: 1px solid #aaa;
    clear: both;
    font-size: 90%;
    margin: 1em 0em 0em;
    padding: 2px;
    width: 100%;
    margin: auto;
}
.navbox-inner,
.navbox-subgroup {
    width: 100%;
}
.navbox-group,
.navbox-title,
.navbox-abovebelow {
    padding: 0.25em 1em;      /* Title, group and above/below styles */
    line-height: 1.5em;
    text-align: center;
}
th.navbox-group {             /* Group style */
    white-space: nowrap;
    /* @noflip */
    text-align: right;
}
.navbox,
.navbox-subgroup {
    background: #fdfdfd;      /* Background color */
}
.navbox-list {
    line-height: 1.8em;
    border-color: #fdfdfd;    /* Must match background color */
}
.navbox th,
.navbox-title {
    background: #ccccff;      /* Level 1 color */
}
.navbox-abovebelow,
th.navbox-group,
.navbox-subgroup .navbox-title {
    background: #ddddff;      /* Level 2 color */
}
.navbox-subgroup .navbox-group,
.navbox-subgroup .navbox-abovebelow {
    background: #e6e6ff;      /* Level 3 color */
}
.navbox-even {
    background: #f7f7f7;      /* Even row striping */
}
.navbox-odd {
    background: transparent;  /* Odd row striping */
}
table.navbox + table.navbox {  /* Single pixel border between adjacent navboxes */
    margin-top: -1px;          /* (doesn't work for IE6, but that's okay)       */
}
.navbox .hlist td dl,
.navbox .hlist td ol,
.navbox .hlist td ul,
.navbox td.hlist dl,
.navbox td.hlist ol,
.navbox td.hlist ul {
    padding: 0.125em 0;       /* Adjust hlist padding in navboxes */
}
ol + table.navbox,
ul + table.navbox {
    margin-top: 0.5em;        /* Prevent lists from clinging to navboxes */
}
 
/* Default styling for Navbar template */
.navbar {
    display: inline;
    font-size: 88%;
    font-weight: normal;
}
.navbar ul {
    display: inline;
    white-space: nowrap;
}
.navbar li {
    word-spacing: -0.125em;
}
.navbar.mini li span {
  font-variant: small-caps;
}
/* Navbar styling when nested in infobox and navbox */
.infobox .navbar {
    font-size: 100%;
}
.navbox .navbar {
    display: block;
    font-size: 100%;
}
.navbox-title .navbar {
    /* @noflip */
    float: left;
    /* @noflip */
    text-align: left;
    /* @noflip */
    margin-right: 0.5em;
    width: 6em;
}


/* Watchlist details */
.watchlist-msg {
    float:right;
    background:#FFFFE0;
    border:1px solid #FD4;
    font-size:8pt;
    padding:0.5em 0.7em;
    margin-left:1em;
    line-height:1.4em;
}
#mw-watchlist-form {
    clear:both;
}


/* {{math}} */
.math-template {
	white-space: nowrap;
	font-family: times, serif, palatino linotype, new athena unicode, athena, gentium, code2000;
	font-size: 120%;
}

/* Маалымат технологиялары порталы учун */
.degrade {
	background-image: url(&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/fb/Gradient_43px.png&quot;);
	background-position: top;
	background-size: 100% 100%;
	background-repeat: repeat-x;
}
.degrade_rev {
	background-image: url(&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/61/Gradient_reversed_43px.png&quot;);
	background-position: top;
	background-repeat: repeat-x;
}
.degrade_double {
	background-image: url(&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/ba/Double_Gradient_60px_V.png&quot;);
	background-position: top;
	background-repeat: repeat;
}
.globegris {
	background-image: url(&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/10/Wikipedia-logo-v2-200px-transparent.png&quot;);
}
.assistant {
	background-image: url(&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/67/Nuvola_apps_khelpcenter_25%25.png&quot;);
}
.headergris {
	background: #f0f0f0 url(&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/1b/Wikibar2.png&quot;) no-repeat right;
	margin: 0;
	font-size: 120%;
	font-weight: bold;
	border: 1px solid #a3b0bf;
	text-align: left;
	color: #000;
	padding: .15em .4em;
}
.cadregris {
	border: 1px solid #aaa;
	background: #fcfcfc;
	vertical-align: top;
	padding: 7px;
	margin-bottom: .6em;
}
.accueil_cadre_lien {
	text-align: right;
	margin-right: .5em;
	font-size: xx-small;
}</text>
      <sha1>9vsrtp8czh5sguv08erpx98a9w1j0fj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Советтер Биримдиги</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4547</id>
    <redirect title="Кеңеш Бирлиги" />
    <revision>
      <id>662964</id>
      <parentid>355872</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T10:54:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2156</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Исправление двойного перенаправления с [[Кеңештер Бирлиги]] на [[Кеңеш Бирлиги]]</comment>
      <origin>662964</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="htrmfby2c0ss9hsaus9irrv8qk78xbm" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Кеңеш Бирлиги]]</text>
      <sha1>htrmfby2c0ss9hsaus9irrv8qk78xbm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Советтер Союзу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4548</id>
    <redirect title="Кеңеш Бирлиги" />
    <revision>
      <id>662965</id>
      <parentid>355873</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T10:54:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2156</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Исправление двойного перенаправления с [[Кеңештер Бирлиги]] на [[Кеңеш Бирлиги]]</comment>
      <origin>662965</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="htrmfby2c0ss9hsaus9irrv8qk78xbm" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Кеңеш Бирлиги]]</text>
      <sha1>htrmfby2c0ss9hsaus9irrv8qk78xbm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Диссертация</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19891</id>
    <revision>
      <id>662930</id>
      <parentid>651106</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T06:57:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NordLeafNordLeaf</username>
        <id>49382</id>
      </contributor>
      <comment>Изилдөөнүн максаты менен милдеттеринин айырмасы булактар менен түшүндүрүлдү.</comment>
      <origin>662930</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23783" sha1="ofr8i2sizspqqii58c5sa92vyu2b5sj" xml:space="preserve">'''Диссертация''' -  ([[Латын тили|лат]]. dissertatio – талдоо, [[изилдөө]]) – [[Окумуштуу|окумуштуулук]] даражаны изденип алуу үчүн даярдалган жана изденүүчү тарабынан көпчүлүк алдында ачык корголгон илимий эмгек. 
Биздин республикада диссертациянын үч түрү кездешет&lt;ref&gt;[https://royalwriter.co.uk/blog/dissertation-topics Натыйжаларды алуу үчүн жогорку деңгээлдеги тезис темалары]&lt;/ref&gt;:

* Магистрдик диссертация; 
* Кандидаттык диссертация; 
* Докторлук диссертация.

Магистрдик диссертациялар университеттерде мамлекеттик аттестациялык комиссиялардын жыйынында корголот. Диссертациялардын темалары, эреже катары, илимий мекемелердин, жогорку окуу жайларынын негизги илимий изилдөө иштеринин багыттары менен байланыштырылышы керек, алардын окумуштуу (илимий-техникалык) советтери тарабынан ар бир изденүүчү үчүн жана бир эле убакта илимий консультантын (докторлук диссертация) же илимий жетекчисин (кандидаттык диссертация) дайындоо менен бекитилет.&lt;ref&gt;[https://pishem24.ru/blog/dissertation/defense Дипломдук иш: сунуштар, сөздөрү, мисалдар]&lt;/ref&gt;

Илимдин докторунун окумуштуулук даражасын алууга жазылган диссертация илимий квалификациялуу, илимдин тийиштүү тармагынын адистиги боюнча изденүүчү тарабынан өз алдынча даярдалган, илимий изилдөөнүн негизинде аткарылган эмгек болуп эсептелет жана төмөнкү талаптардын бирине жооп бериши керек:
* Илимий жактан негизделген багыттардын өнүгүшүндө маанилүү социалдык-экономикалык, маданий, саясый жана чарбалык мааниси бар илимий проблемаларды чечүүнү камтыган жаңы натыйжаларга ээ болуу;
* Ири прикладдык проблеманын чечилишин камсыз кылууда пайдалана турган теориялык жоболорду, эксперименталдык натыйжаларды, алардын жыйындысын, конкреттүү илимий багытты өнүктүрүүдө ири натыйжаларды алуу;
* Маанилүү прикладдык проблеманын чечилишин камсыз кылууда пайдалана турган белгилүү бир тармактар илимий жактан негизделген техникалык, [[Экономика|экономикалык]] же технологиялык чечилиштерди илимий-техникалык прогресске ири салым киргизе турган иштеп чыгууларды ишке ашыруу.
Докторлук диссертация коргоого бир же эки адистик боюнча коюлушу мүмкүн. Изденүүчү тарабынан кандидаттык диссертациясын коргоого алып чыккандагы илимий жыйынтыктарды жана жоболорду докторлук диссертацияны коргогондо да алып чыгууга болбойт. Илимдин кандидатынын окумуштуулук даражасын изденүүгө даярдалган диссертация изденүүчү тарабынан өз алдынча даярдалган илимдин тийиштүү тармагынын адистиги боюнча же, эреже катары, илимдин докторунун жетекчилиги астында аткарылган квалификациялуу илимий эмгек болуп эсептелет жана төмөнкү талаптардын бирине жооп бериши керек:
Конкреттүү билимдин тармагы үчүн олуттуу мааниси бар конкреттүү илимий маселени чечкен натыйжаларды алуу;

Маанилүү прикладдык милдетти чечүүнү камсыз кылуучу техникалык, экономикалык же технологияларды иштеп чыгууларды камтыган натыйжаларды алуу.
Кандидаттык диссертация, эреже катары, бир адистик боюнча коргоого коюлушу мүмкүн.  

When embarking on the journey of writing a dissertation, many students find themselves grappling with the complexities of structuring their research, formulating their arguments, and adhering to academic standards. This is where '''academic writing services''' can be invaluable. These services not only provide expert guidance on crafting a compelling dissertation but also offer insights into effective research methodologies, data analysis, and citation practices. By collaborating with professional writers who specialize in academic work, students can enhance the quality of their dissertations, ensuring they meet rigorous academic expectations. You can tak assistance from myassignmenthelp.expert for all your help related to dissertations , assignments , essays etc. 

= Диссертацияны кантип жазуу керек? =
Диссертация жазуу процесси, адатта, төмөнкү кадамдарды камтыйт:&lt;ref&gt;{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=https://www.kalemtezhazirlama.com/turkiyede-tez-yazan-yerler/ |accessdate=2025-04-02 |archivedate=2025-12-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20251210012218/https://www.kalemtezhazirlama.com/turkiyede-tez-yazan-yerler/ }}&lt;/ref&gt;

# '''Диссертациянын темасын тандоо:''' Алгач, диссертация жазуу үчүн ылайыктуу тема тандалат. Тема студенттин кызыгуусуна жана изилдөө тармагына ылайыктуу болушу керек.
# '''Диссертациянын темасын изилдөө:''' Диссертациянын темасы тандалгандан кийин тиешелүү адабияттар изилденип, диссертациянын темасы боюнча маалымат чогултулат. Бул этапта диссертациянын темасы боюнча алдын ала изилдөөлөрдүн натыйжалары каралып, диссертациянын темасы боюнча жетиштүү маалымат алынат.
# '''Диссертацияны жазуу планын түзүү:''' Диссертацияны жазуу үчүн жазуу планы түзүлөт. Бул план дипломдук ишти жазуу учурунда аткарыла турган кадамдарды көрсөтөт жана диссертацияны жазууну уюштурат.
# '''Диссертацияны жазуу:''' Диссертация жазуу планына ылайык жүргүзүлөт. Биринчи, диссертациянын кыскача мазмуну жазылат. Андан соң киришүү, негизги бөлүм, изилдөөдөн алынган натыйжа анан корутунду бөлүмү жазылат. Диссертацияны жазууда колдонулган булактар ​​туура көрсөтүлүп, дипломдук ишти жазуу эрежелерине ылайык жазылат.
# '''Диссертациянын дизайны:''' Диссертацияны жазуу аяктагандан кийин дипломдук иштин дизайны түзүлөт. Бул этапта диссертация жазуу эрежелерине ылайык барактын жайгашуусу, аталыштары, подтексттерди жана визуалдык элементтерди колдонуунун негизинде иштелип чыгат.
# '''Диссертацияны тапшыруу:''' Диссертация жазуу жана долбоорлоо аяктагандан кийин, диссертация тапшырылат. Диссертациялар көбүнчө диссертация жазуудагы кеңешчиси же профессорлор тарабынан каралат жана бааланат.
# '''Диссертацияны коргоо:''' Диссертациянын кеңешчиси же профессордун жактыруусунан кийин диссертация корголот.

Бул макала сиздин оюңуздагы &quot;Диссертация деген эмне жана аны кантип жазуу керек&quot; деген суроого толук жооп берүү максатында жазылган. Макала жазуунун дагы бир максаты, биринчи жолу дипломдук ишти жазууга муктаж болгон студенттер, өзгөчө бакалавриат мезгилинде «дипломдук ишти кантип жазуу керек» деп издесе да так жана толук макала таба алышпайт. Алар үчүн багыт да болсун.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=https://www.hipotezakademi.com/tez-nasil-yazilir/ |accessdate=2024-12-18 |archivedate=2024-12-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241219233815/https://www.hipotezakademi.com/tez-nasil-yazilir/ }}&lt;/ref&gt;

== Диссертация жазууда теманы кантип тандоо керек? ==
Диссертация жазуу үчүн эң маанилүү болгон биринчи кадам - ​​бул тема тандоо. Элдик ишенимге каршы, теманы туура тандоо бүткүл диссертация жазуу процессине түздөн-түз таасирин тийгизет. Теманы кантип тандоо керек? Диссертация жазуу процессинин биринчи этабы - теманы аныктоо. Теманы аныктоо эң маанилүү этаптардын бири, анткени ал диссертацияны жазуу процессинин башка этаптары үчүн өтө чоң мааниге ээ. Ошондуктан тема тандоодо кылдаттык менен мамиле кылуу кийинки этаптарда пайда болушу мүмкүн болгон көйгөйлөрдүн алдын алат.

Артыкчылык бериле турган диссертациянын темасы алгач көйгөйлүү болушу зарыл жана бул изилдөөнүн максаты илимге кандайдыр бир салым кошууну көздөшү шарт. Анткени илим океан деп кабыл алынса, илимпоздун бүт өмүрүндө илимге кошкон салымы бир тамчыдан ашпайт. Демек, айланып-айланып окшош нерселерди изилдей бербестен, ар бир изилдөөдө мурда айтылбаган тема каралышы керек. Бирок, белгилей кетүүчү нерсе, эч бир изилдөө темасы толугу менен оригиналдуу боло албайт, бул жерде аныкталган изилдөө темасы боюнча мурунку изилдөөлөрдө козголбогон маселени козгойт же бир маселени жаңылай алат же илимдин динамикасына таянуу менен мурда алдыга коюлган бир деталды ортого коёт.

=== Изилдөөнүн максаты жана милдеттери ===
Диссертацияда изилдөөнүн максаты автор алууну көздөгөн негизги натыйжаны билдирет, ал эми милдеттер ошол максатка жетүүгө багытталган конкреттүү иштерди аныктайт.&lt;ref&gt;[https://kandidat-pro.ru/article/kak-napisat-kandidatskuyu-dissertatsiyu:-etapi-podgotovki Кандидаттык диссертацияны кантип жазуу керек: даярдоо этаптарын толук талдоо]. Кандидат Про (орус тилинде).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.ncl.ac.uk/postgraduate-research/how-to-apply/research-proposal/writing-a-proposal/ Ийгиликтүү изилдөө сунушун кантип жазуу керек]. Newcastle University (англис тилинде).&lt;/ref&gt;

=== Предметтин чектөөсү ===
Теманы аныктагандан кийин кийинки маанилүү маселе – теманы чектөө зарылчылыгы. Тема зарыл болгондон кенен болсо, диссертациянын жазылуу процессин кыйындатат, ал эми зарылдан тар болсо, диссертациянын адабият жагынан маанилүү эмес болушуна себеп болушу мүмкүн. Диссертациянын темасынын кеңдиги дипломдук ишти жазган адамдын убактысына жана тандалган темага жараша өзгөрүшү мүмкүн. Бул учурда, тандалган теманы чектөөгө кам көрүү керек.

=== Гипотезаларды аныктоо ===
Жазыла турган диссертацияда гипотеза кантип түзүлүшү керек? Илимий критерийлерге ылайык коргой турган темага карата аргументиңизди жакшылап түзүшүңүз керек. Сиздин консультант көңүл бура турган маселелердин бири - гипотеза сүйлөмү. Бул сиз коргоп, талап кыла турган маселе болгондуктан, жакшылап даярданышыңыз керек.

=== План түзүү ===
Диссертацияга байланыштуу техникалык маселелер диссертациянын илимий сапаты үчүн өтө маанилүү болбосо да, туура ыкмаларды колдонуу убакытты так колдонууга жана мазмунду жакшыраак чыгарууга мүмкүндүк берет. Бул жагынан алганда, диссертация жазууга байланыштуу техникалык маалымат да абдан маанилүү.

Дипломдук иш канча бөлүмдөн турушу шарт;

* Баш сөзү
* Киришүү
* Негизги бөлүм (болсо ыкмалар жана натыйжа)
* Корутунду

Бөлүмдөрүн камтыйт. Диссертация жазууда көп кетирилген каталардын бири; мукаба, декларация, кириш сөз ж.б. сыяктуу бөлүмдөрүнүн эң аягына калтырылгандыгында. Бул ката мазмунуңузга таасир этпесе да, мотивацияңызга терс таасирин тийгизет. Себеби, сиз өзүңүздүн шаблонуңузга ылайык алдыңкы беттерди түзбөсөңүз, дипломдук ишиңизди жазууну улантуу үчүн Word файлыңызды ачканыңызда ишиңиз толук эмес экенин сезесиз. Ошондуктан, теманы аныктап, булактарды окугандан кийин, биринчи кезекте, шаблонго ылайык алдыңкы беттериңизди түзүү маанилүү.

Бул учурда, шаблон маселесине токтоло турган болсок, бул макала сизди бир калыпка багыттаган макалаларга караганда, туура шаблонду кантип даярдоо керектиги жөнүндө. 

Диссертацияны кантип жазуу керек деп издегенде жолуккан макалаларда айтылбаган маселелердин бири – туура калыптын маанилүүлүгү. Эмне жазып жатканыңызды билүү үчүн туура шаблон абдан маанилүү. Үлгүнү (Шаблонду) акыркы ирет тууралоо - бул ката, ал тургай, сиз диссертация аяктаган күнгө чейин канча барак жазганыңыз жөнүндө да адаштырасыз. Биринчиден, республикабыздагы бардык университеттерде жана институттарда жарактуу болгон жалпы диссертация жазуу шаблону жок. Ошондуктан, сизди адаштырбоо үчүн шаблондук мисал келтиргенден көрө, шаблонду даярдоонун логикасын түшүндүрүү пайдалуураак болот деген ойдо.

Сиз өзүңүздүн диссертацияңыздын шаблону сиз менен байланышы бар университет жана институт тарабынан даярдалган диссертация жазуу эрежелерине ылайык түзүшүңүз керек. Эсиңизде болсун, техникалык шарттарда биринчи кадам - ​​бул өзүңүз үчүн Word файлын ачуу жана бул файлга институтуңуз жарыялаган эрежелерди колдонуу. Колдонула турган эрежелер эмнени билдирет;

* Четки боштуктар;  
* Аталыш деңгээли;
* Текст жазуу;
* Колдонулган булактар;

Булар сиздин диссертацияңыздын форматы үчүн маанилүү маалымат.

==== Изилдөө ыкмасын түзүү ====
Изилдөөнүн долбоорун түзгөндөн кийин, сиз маалыматтарды кантип иштетээриңизди көрсөткөн ыкманы түзүшүңүз керек. Бул дагы маанилүү, анткени сиз өзүңүздүн изилдөөңүздүн ыкмасын метод бөлүмүндө бересиз. Бул бөлүмдө колдонмо бөлүгүндө кандай ыкмалар колдонулаары түшүндүрүлөт. Бул бөлүмдө жалпысынан;

* Изилдөө ыкмасы
* Популяция жана үлгү
* Маалыматтарды чогултуу ыкмасы
* Маалыматтарды чогултуу куралдары

Ушул сыяктуу суроолорго жооп бериш керек.

==== Убактылуу план түзүү ====
Эгерде сиз диссертацияңызды профессионалдуу түрдө бүтүргүңүз келсе, сизде план болушу керек жана бул планга негизинен карманышыңыз керек. Илимий изилдөө макаласында сөзсүз түрдө кандайдыр бир өзгөрүүлөр болот, бирок сиз түзө турган убактылуу планга ылайык, кайсы этаптарды кайсы дата аралыгын камтый турганыңызды башынан эле аныктоо керек.

===== Убактылуу библиографияны түзүү =====
Сиздин ишиңиздин чыныгы библиографиясы сиздин диссертацияңыз толугу менен аяктаган күнгө чейин белгилүү болбойт. Бирок темаңызга жараша белгилүү булактарды колдоно турганыңыз талашсыз чындык. Ушул себептен сиздин темаңызга окшош жана темаңыздагы өзгөрмөлөргө байланыштуу макалалардын, китептердин жана тезистердин убактылуу библиографиясын түзүү пайдалуу болмок.

===== Булак окуу =====
Диссертацияңызды жазуудан мурун, жогоруда аталган убактылуу маалымдама тизмеңиздеги булактарды окуу сизге олуттуу пайда алып келет. Анткени бул теманы канчалык көп окусаңыз, ошончолук темага аралашып, жазуу баскычында эч кыйынчылыксыз ылдамдыкка ээ болосуз.

====== Жазуу фазасы ======
Жогоруда айтылган ар бир этаптан өткөндөн кийин, сиз диссертацияңызды жаза баштасаңыз болот. Башында бул кадамдарды бир-бирден аткаруу сизге кыйын сезилиши мүмкүн, бирок узак мөөнөттүү диссертацияңызды жазууну жеңилдеткенде, сиз башыңыздан өткөргөн кыйынчылыктардын мааниси айкындалат. «Каталардын башталышы менен байланышы бар» экенин унутпаш керек, ушул себептен дипломдук ишиңизди жазуунун алгачкы этаптарын басып өткөн жолуңуз диссертацияңызды коргогон күнүңүзгө түздөн-түз таасир этет.

== Колдонулган адабияттар ==
Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Кыргыз педагогикасы (энциклопедиялык окуу куралы). - Б.: 2004,
[[Категория: Педагогика]]
[[Категория:Билим берүү]]

[[fi:Tieteellisten yliopistotutkintojen opinnäytetyöt#Väitöskirja]]
&lt;references /&gt;[https://www.hipotezakademi.com/tez-nasil-yazilir/ 3. Диссертация кантип жазылат ? (түрк тилиндеги маалымат)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241219233815/https://www.hipotezakademi.com/tez-nasil-yazilir/ |date=2024-12-19 }}</text>
      <sha1>ofr8i2sizspqqii58c5sa92vyu2b5sj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Курбанов Серго Мамадалиевич</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21153</id>
    <revision>
      <id>662936</id>
      <parentid>541818</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T07:46:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>662936</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5962" sha1="dggka5hji9qtgt9vnw6opz0rmusmszv" xml:space="preserve">{| class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;float:right; margin:0 0 0.5em 1em; width:20em; clear:right;&quot;
|-
|colspan=2 style=&quot;text-align:center; color:blak&quot; | '''Курбанов Серго-Шахзада Мамадалиевич''' &lt;br /&gt;[[Файл: Desktop.jpg]]
|-
|align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;sky blue&quot; colspan=2 style=&quot;font-size: small&quot; |'''Жалпы маалымат'''
|-
|colspan=2 style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
|'''Туулган жылы:''' ||  [[1964]]-жылы 22-[[апрель]]
|-
|'''Туулган жери:''' || [[Ош шаары]], [[Ош облусу]], {{Өлкө желеги|Кыргыз ССР}}, [[Кыргызстан]]

|-
|'''Кайсы өлкөнүн жараны:''' || [[Орусия|Россия Федерациясы]]
|-
|'''Ишмердүүлүгү:''' || Ардактуу жетекчи
|-
|'''Кызматы:''' || Урал тоо-кен металургия компаниясы Башкы мүдурдүн комерция боюнча орун басары,&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ЖАК Урал тоо-кен металургия компаниясы |url=http://www.ugmk.com/ru/company/ |access-date=2012-08-08 |archive-date=2012-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120618120908/http://www.ugmk.com/ru/company/ |dead-url=yes |accessdate=2012-08-08 |archivedate=2012-06-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120618120908/http://www.ugmk.com/ru/company/ }}&lt;/ref&gt;
|} 

'''Курбанов Серго-Шахзада Мамадалиевич''', [[1964]] жылы 22 апрелде [[Кыргыз Республикасы]]нын [[Ош шаары]]нда туулган. 

[[1986]] жылы [[Ташкент]] Мамлекеттик Университетинде  «Чыгыш-таануу-тарыхчы арабист» адистиги боюнча билим алган. 

Жогорку окуу жайын бүткөндөн кейин [[1986]] жылдан [[1991]] жылга чейин кызматтык сапарда [[Ирак]] өлкөсүнда болгон. [[1991]] жылдан [[1999]] жылга чейин ар түрдүү комерциялык структураларда тышкы экономикалык багытта иштеген. 

[[1999]] жылы ЖАК &quot;Кривоград метолургиялык компаниясынын&quot; башкы мүдурдүн комерциялык бөлүмунун орун басары болуп дайындалган. 

[[2001]] жылдан баштап «Кузбассразрезуголь» компаниясынын жетекчисы кызматын ээлеген. 

[[2006]] жылдын июль айынан баштап ООО «УГМК-Холдинг» коомунун азыркы учурдагы башкы мүдүрүнүн орун басары.

== Жеке жашоосу ==
[[Ата]]сы - [[Курбанов, Мамадали Курбанович]] ([[1905]]-[[1976]]), [[Үч-Коргон, Кадамжай району|Үч-Коргон кыштагы]], [[Ош уезди]], [[Түркстан]] - [[Кыргызстан]]дын, [[Өзбекстан]]дын [[Тажикстан]]дын зор мамлекеттик, саясый жана коомдук ишмери, [[Тажикстан]] [[Премьер-министр]]и ([[1937]]-[[1946]]), 1 жана 2 чакырылыштагы [[ССРС]] Жогорку Совети [[депутат]]ы&lt;ref&gt;[https://centrasia.org/person2.php?st=1086985991 &lt;small&gt;Персоны Центразии&lt;/small&gt;]&lt;/ref&gt;. [[Эне]]си - Рахимахон Тожибоевна Султонова ([[1928]]-[[2006]]) улуту тажик , [[Ош шаары]]. Балдары: Алишер - ([[Москва]] [[Экономика]] жогорку мектебин бүтүргөн), &quot;Ice-FX&quot; [[Директор]]лор Кеңешинын төрагасы.

== [[Сыйлык]]тары ==
# «Шахтёрдук Баатырдык» алтын медал менен
# III - даражадагы «Шахтердук даңк» медал менен
# «Кузбасс кызматы үчүн» медал менен
# III - даражадагы «Улуу Петр» ордени менен
# «Кузбасска өзгөчө кошкон салымы үчүн» II жана III даражадагы медалдар менен
# «Кузбасстын ардактуу куруучусу» наамы ыйгарылган

== Булактар ==
{{Булактар}}

== Шилтемелер ==
* [http://www.ugmk.com/ru/company/leaders/zamdirector/ &lt;small&gt;Заместитель генерального директора&lt;/small&gt;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151222172941/http://www.ugmk.com/ru/company/leaders/zamdirector/ |date=2015-12-22 }}
* [http://www.znak.com/svrdl/articles/19-02-19-37/101956.html &lt;small&gt;Одиннадцать друзей Козицына&lt;/small&gt;]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=March 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://www.tmholding.ru/about_us/guide/ Руководство ОАО &quot;Трансмашхолдинг&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180827190628/http://www.tmholding.ru/about_us/guide/ |date=2018-08-27 }}
* [http://tyup.net/page/kurbanov-sergo-mamadalievich Курбанов Серго Мамадалиевич] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171024111838/http://tyup.net/page/kurbanov-sergo-mamadalievich |date=2017-10-24 }}
* [http://www.tadviser.ru/index.php/Персона:Курбанов_Серго-Шахзада_Мамадалиевич Курбанов Серго Мамадалиевич] {{Жеткиликсиз шилтеме|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[Категория:Инсандар]]
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Ош облусу]]
[[Категория:Ош шаары]]
[[Категория:Туулгандар 1964-жылы‎]]</text>
      <sha1>dggka5hji9qtgt9vnw6opz0rmusmszv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Прицак Омелян</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21963</id>
    <revision>
      <id>662942</id>
      <parentid>662857</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T08:46:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Artelow &quot;[[Прицак, Омелян]]&quot; барагын &quot;[[Прицак Омелян]]&quot; деп кайра атады: Кыргыз тилинде бир адамдын фамилиясы, аты жана атасынын аты үтүр менен ажыратылбайт</comment>
      <origin>662857</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8400" sha1="2div2wq5ahzgtrjb1no9fvuoxqijn84" xml:space="preserve">'''Омелян Иосифович Прицак''' (укр. Омелян Йосипович Пріцак, Omeljan Pritsak; 07.4.1919 - 29.5.2006) - чыгаан украин чыгыш таануучусу, профессор. Ал [[Түркология|түрколог]], [[Славистика|славист]], кашгари таануучу болгон.

== Кыскача өмүр таржымакалы  ==
Омелян Иосифович Прицак 1919-жылы 7-апрелде Батыш [[Украина|Украинадагы]] Львов облусуна караштуу Самбор районундагы Лука шаарында туулган. 

Тернополдо гимназияны бүтүргөн соң, Львов шаарындагы университетке тапшырат. Анда Украина тарыхы жана чыгыш таануу адистиктери боюнча таалим ала баштайт. Анын алгачкы устаты – профессор Иван Крипьякевич болгон.

1940-жылы Прицак мырза [[Киев|Киевге]] келип, академик Агатангел Крымскийдин аспиранты болуп калат.

Экинчи дүйнөлүк согуш маалында ал оор жаракат алып, туткунга түшөт. 

[[Берлин|Берлин шаарында]] эрксизден остарбайтер болуп иштеп жүрүп, тааныш чыгыш таануучулар аркылуу илимге кайтып келет.

Немис арабисти Рихард Гартмандын сунушуна ылайык ал Берлин университетине кабыл алынат.

Бул университеттен соң ал Гөттинген университетинде таалим алып, диссертация коргойт да, ушул университетте окутуучу болуп иштеп калат.

1957-жылдан соң Гамбург университетинде профессор кызматын аркалайт. 

Ошол жылдары ал Кембриж, Краков, [[Варшава]], Гарвард университеттерине келип-кетип дарс окуп турган. 

1964-жылы ал Гарвард университетинин чакырыгына ылайык АКШга көчүп, аталган университетте жалпы лингвистика жана түркология тармагындагы профессор болуп иштеп калат.  

Анын негизги илимий ишмердиги Германияда жана АКШда жашаган жылдарга туура келет.

[[Советтер Биримдиги]] кулаган соң, аны Украина Илимдер Академиясынын Чыгыш таануу институтунун директору кызматына чакырышкан. Прицак бир нече жыл бул кызматты аркалаган.

Саламаттыгына байланыштуу кайра [[АКШ|АКШга]] кайткан.

Профессор О.Прицак 2006-жылы 29-майда АКШнын Массачусетс штатындагы [[Бостон]] шаарында дүйнөдөн кайткан. 

== Кашгари таануудагы салымы  ==
Омелян Прицак айтылуу энциклопедиячы окумуштуу Махмуд ибн Мухаммед [[Махмуд Кашгари|ал-Кашгари Барскани]] жана анын өмүр таржымакалы тууралуу бир катар олуттуу макалаларды жазган. 

Ал Махмуд Кашгаринин 1029-1038-жылдардын аралыгында азыркы [[Кыргызстан|Кыргызстандагы]] Ысык-Көлдүн боюндагы Барскан шаарында туулгандыгы тууралуу жоромолду сунуштаган. 

== Наамдары. Сыйлыктары  ==
1990-жылы Украина Илимдер Академиясынын чет элдик мүчөсү болуп шайланган.

Пост-советтик Украинада [[академик]] катары сый-урматка ээ болгон.

Прицак АКШнын Илм жана өнөр улуттук академиясынын мүчөсү, [[Латвия]], [[Түркия]], Финляндия академияларынын мүчөсү болгон. 

Ал көптөгөн университеттердин ардактуу доктору, Кыргыз Тарых Коомунун ардактуу мүчөсү (1995) болгон. 

== Негизги чыгармалары  ==
*''The origins of the Old Rus' weights and monetary systems: Two studies in Western Eurasian metrology and numismatics in the seventh to eleventh centuries.''  Cambridge, Mass.: Distributed by Harvard University Press for the Harvard Ukrainian Research Institute, 1998. 
*''From Kievan Rus' to modern Ukraine: Formation of the Ukrainian nation'' (with Mykhailo Hrushevski and John Stephen Reshetar). Cambridge, Mass.: Ukrainian Studies Fund, Harvard University, 1984.
*''Khazarian Hebrew documents of the tenth century.'' (with Golb, Norman). Ithaca: Cornell University Press, 1982.
*&quot;The Polovcians and Rus'&quot; (Journal Article in ''Archivum Eurasiae medii aevi''), 1982.
*''The origin of Rus'.''  Cambridge, Mass.: Distributed by Harvard University Press for the Harvard Ukrainian Research Institute, 1981.
*Studies in medieval Eurasian history  London: Variorum Reprints, 1981.
*''On the writing of history in Kievan Rus''. Cambridge, Mass.: Ukrainian Studies Fund, Harvard University, 1980. 
*''The Khazar Kingdom's Conversion to Judaism.'' (Journal Article in ''Harvard Ukrainian studies'', 1978) 
*''The Pechenegs: A Case of Social and Economic Transformation'' (Journal Article in Archivum Eurasiae medii aevi), 1975 
*''Two Migratory Movements in the Eurasian Steppe in the 9th-11th Centuries''. (Conference Paper in Proceedings : Proceedings of the 26th International Congress of Orientalists, New Delhi 1964, Vol. 2) 
*The Decline of the Empire of the Oghuz Yabghu'' (Journal Article in Annals of the Ukrainian Academy of Arts and Sciences in the United States), 1952. ''
*''Пріцак, Омелян. Походження Русі. Стародавні скандинавські джерела (крім ісландських саг). – Т.І. – К.: Обереги, 1997. – 1080 с.  ''
*''Пріцак, Омелян Походження Русі. Стародавні скандинавські саги і Стара Скандинавія. – Т. II. - К.: Обереги, 2003 – 1304 с. ''

== Ал тууралуу адабият  ==
* Портнов А. Історiї iсторикiв. Обличчя й образи української iсторіографїї ХХ столiття. Київ: Критика, 2011, с.185-199. 
* [[Чоротегин, Тынчтыкбек Кадырмамбетович|Чоротегин Т.]] Чэкайэмо на вас Бишкеку! // Нуска. – 1995. - № 3. – Октябрь. – Б. 3.

== Интернеттеги шилтемелер  ==
* http://www.azattyk.org/a/turkic_kyrgyz_science_1072-77_compendium-by-mahmud-kashghari-barskani/28985138.html &lt;br&gt;
* http://www.wobi.ru/p/pricak-emelyan-iosifovich/{{Жеткиликсиз шилтеме|date=May 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}   &lt;br&gt;
* http://www.azattyk.org/content/Gundula_Salk_Togolok_Moldo_Germany_Science_Genealogy/1936223.html

{{DEFAULTSORT:Прицак}}
[[Категория:Чыгыш таануу]]
[[Категория:Кыргыз таануу]]
[[Категория:Тарыхчылар]]
[[Категория:Кыргыз тарыхы]]
[[Категория:Булак таануучулар]]
[[Категория:Түркологдор]]
[[Категория:Украина]]
[[Категория:Борбордук Азия]]
[[Категория:Туулгандар 1919-жылы]]
[[Категория:Өлгөндөр 2006-жылы]]
[[Категория:Ички Азия]]
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Ысык-Көл облусу]]</text>
      <sha1>2div2wq5ahzgtrjb1no9fvuoxqijn84</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>662946</id>
      <parentid>662942</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T08:53:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>662946</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9875" sha1="h5xludhqxz9wspnzwh9o1f75782w4co" xml:space="preserve">{{Илимпоз
 |Ысымы                    = Прицак Омелян
 |Расмий ысымы             = {{lang-uk|Омелян Йосипович Пріцак}}
 |Сүрөт                    = Йосип та Емілія Пріцаки.jpg
 |Туурасы                  = 280px
 |Сүрөттүн аталышы         = 
 |Туулган жылы             = 7.4.1919
 |Туулган жери             = БУЭР, Лука
 |Каза болгон жылы         = 29.5.2006
 |Каза болгон жери         = [[Америка Кошмо Штаттары|АКШ]], [[Бостон (Массачусетс)|Бостон]]
 |Жарандыгы                = [[Файл:Flag_of_Ukraine_(1917–1921).svg|20px]] УЭР&lt;br&gt;{{Өлкө желеги|Польша}}&lt;br&gt;{{Өлкө желеги|СССР}}&lt;br&gt;{{Өлкө желеги|АКШ}}
 |Илимий чөйрөсү           = *
 |Иштеген жери             = 
 |Илимий даражасы          = 
 |Илимий наамы             = 
 |Альма-матер              = 
 |Илимий жетекчиси         = 
 |Белгилүү окуучулары      = 
 |Белгилүү болгондугу      = **
 |Сыйлыктары               = 
 |Кол тамгасы              = 
 |Кол тамгасынын туурасы   = 
 |Сайты                    = 
 |Уикиказына               =
 |Commons                  = Omelian Pritsak
}}
'''Омелян Иосифович Прицак''' (укр. Омелян Йосипович Пріцак, Omeljan Pritsak; 07.4.1919 - 29.5.2006) - чыгаан украин чыгыш таануучусу, профессор. Ал [[Түркология|түрколог]], [[Славистика|славист]], кашгари таануучу болгон.

== Кыскача өмүр таржымакалы  ==
Омелян Иосифович Прицак 1919-жылы 7-апрелде Батыш [[Украина|Украинадагы]] Львов облусуна караштуу Самбор районундагы Лука шаарында туулган. 

Тернополдо гимназияны бүтүргөн соң, Львов шаарындагы университетке тапшырат. Анда Украина тарыхы жана чыгыш таануу адистиктери боюнча таалим ала баштайт. Анын алгачкы устаты – профессор Иван Крипьякевич болгон.

1940-жылы Прицак мырза [[Киев|Киевге]] келип, академик Агатангел Крымскийдин аспиранты болуп калат.

Экинчи дүйнөлүк согуш маалында ал оор жаракат алып, туткунга түшөт. 

[[Берлин|Берлин шаарында]] эрксизден остарбайтер болуп иштеп жүрүп, тааныш чыгыш таануучулар аркылуу илимге кайтып келет.

Немис арабисти Рихард Гартмандын сунушуна ылайык ал Берлин университетине кабыл алынат.

Бул университеттен соң ал Гөттинген университетинде таалим алып, диссертация коргойт да, ушул университетте окутуучу болуп иштеп калат.

1957-жылдан соң Гамбург университетинде профессор кызматын аркалайт. 

Ошол жылдары ал Кембриж, Краков, [[Варшава]], Гарвард университеттерине келип-кетип дарс окуп турган. 

1964-жылы ал Гарвард университетинин чакырыгына ылайык АКШга көчүп, аталган университетте жалпы лингвистика жана түркология тармагындагы профессор болуп иштеп калат.  

Анын негизги илимий ишмердиги Германияда жана АКШда жашаган жылдарга туура келет.

[[Советтер Биримдиги]] кулаган соң, аны Украина Илимдер Академиясынын Чыгыш таануу институтунун директору кызматына чакырышкан. Прицак бир нече жыл бул кызматты аркалаган.

Саламаттыгына байланыштуу кайра [[АКШ|АКШга]] кайткан.

Профессор О.Прицак 2006-жылы 29-майда АКШнын Массачусетс штатындагы [[Бостон]] шаарында дүйнөдөн кайткан. 

== Кашгари таануудагы салымы  ==
Омелян Прицак айтылуу энциклопедиячы окумуштуу Махмуд ибн Мухаммед [[Махмуд Кашгари|ал-Кашгари Барскани]] жана анын өмүр таржымакалы тууралуу бир катар олуттуу макалаларды жазган. 

Ал Махмуд Кашгаринин 1029-1038-жылдардын аралыгында азыркы [[Кыргызстан|Кыргызстандагы]] Ысык-Көлдүн боюндагы Барскан шаарында туулгандыгы тууралуу жоромолду сунуштаган. 

== Наамдары. Сыйлыктары  ==
1990-жылы Украина Илимдер Академиясынын чет элдик мүчөсү болуп шайланган.

Пост-советтик Украинада [[академик]] катары сый-урматка ээ болгон.

Прицак АКШнын Илм жана өнөр улуттук академиясынын мүчөсү, [[Латвия]], [[Түркия]], Финляндия академияларынын мүчөсү болгон. 

Ал көптөгөн университеттердин ардактуу доктору, Кыргыз Тарых Коомунун ардактуу мүчөсү (1995) болгон. 

== Негизги чыгармалары  ==
*''The origins of the Old Rus' weights and monetary systems: Two studies in Western Eurasian metrology and numismatics in the seventh to eleventh centuries.''  Cambridge, Mass.: Distributed by Harvard University Press for the Harvard Ukrainian Research Institute, 1998. 
*''From Kievan Rus' to modern Ukraine: Formation of the Ukrainian nation'' (with Mykhailo Hrushevski and John Stephen Reshetar). Cambridge, Mass.: Ukrainian Studies Fund, Harvard University, 1984.
*''Khazarian Hebrew documents of the tenth century.'' (with Golb, Norman). Ithaca: Cornell University Press, 1982.
*&quot;The Polovcians and Rus'&quot; (Journal Article in ''Archivum Eurasiae medii aevi''), 1982.
*''The origin of Rus'.''  Cambridge, Mass.: Distributed by Harvard University Press for the Harvard Ukrainian Research Institute, 1981.
*Studies in medieval Eurasian history  London: Variorum Reprints, 1981.
*''On the writing of history in Kievan Rus''. Cambridge, Mass.: Ukrainian Studies Fund, Harvard University, 1980. 
*''The Khazar Kingdom's Conversion to Judaism.'' (Journal Article in ''Harvard Ukrainian studies'', 1978) 
*''The Pechenegs: A Case of Social and Economic Transformation'' (Journal Article in Archivum Eurasiae medii aevi), 1975 
*''Two Migratory Movements in the Eurasian Steppe in the 9th-11th Centuries''. (Conference Paper in Proceedings : Proceedings of the 26th International Congress of Orientalists, New Delhi 1964, Vol. 2) 
*The Decline of the Empire of the Oghuz Yabghu'' (Journal Article in Annals of the Ukrainian Academy of Arts and Sciences in the United States), 1952. ''
*''Пріцак, Омелян. Походження Русі. Стародавні скандинавські джерела (крім ісландських саг). – Т.І. – К.: Обереги, 1997. – 1080 с.  ''
*''Пріцак, Омелян Походження Русі. Стародавні скандинавські саги і Стара Скандинавія. – Т. II. - К.: Обереги, 2003 – 1304 с. ''

== Ал тууралуу адабият  ==
* Портнов А. Історiї iсторикiв. Обличчя й образи української iсторіографїї ХХ столiття. Київ: Критика, 2011, с.185-199. 
* [[Чоротегин, Тынчтыкбек Кадырмамбетович|Чоротегин Т.]] Чэкайэмо на вас Бишкеку! // Нуска. – 1995. - № 3. – Октябрь. – Б. 3.

== Интернеттеги шилтемелер  ==
* http://www.azattyk.org/a/turkic_kyrgyz_science_1072-77_compendium-by-mahmud-kashghari-barskani/28985138.html &lt;br&gt;
* http://www.wobi.ru/p/pricak-emelyan-iosifovich/{{Жеткиликсиз шилтеме|date=May 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}   &lt;br&gt;
* http://www.azattyk.org/content/Gundula_Salk_Togolok_Moldo_Germany_Science_Genealogy/1936223.html

{{DEFAULTSORT:Прицак}}
[[Категория:Чыгыш таануу]]
[[Категория:Кыргыз таануу]]
[[Категория:Тарыхчылар]]
[[Категория:Кыргыз тарыхы]]
[[Категория:Булак таануучулар]]
[[Категория:Түркологдор]]
[[Категория:Украина]]
[[Категория:Борбордук Азия]]
[[Категория:Туулгандар 1919-жылы]]
[[Категория:Өлгөндөр 2006-жылы]]
[[Категория:Ички Азия]]
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Ысык-Көл облусу]]</text>
      <sha1>h5xludhqxz9wspnzwh9o1f75782w4co</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>662947</id>
      <parentid>662946</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T08:57:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <comment>Калып кошулду</comment>
      <origin>662947</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10760" sha1="9cnunlncncnnmavpa9o1fiah89zgne6" xml:space="preserve">{{Илимпоз
 |Ысымы                    = Прицак Омелян
 |Расмий ысымы             = {{lang-uk|Омелян Йосипович Пріцак}}
 |Сүрөт                    = Йосип та Емілія Пріцаки.jpg
 |Туурасы                  = 280px
 |Сүрөттүн аталышы         = 
 |Туулган жылы             = 7.4.1919
 |Туулган жери             = БУЭР, Лука
 |Каза болгон жылы         = 29.5.2006
 |Каза болгон жери         = [[Америка Кошмо Штаттары|АКШ]], [[Бостон (Массачусетс)|Бостон]]
 |Жарандыгы                = [[Файл:Flag_of_Ukraine_(1917–1921).svg|20px]] УЭР&lt;br&gt;{{Өлкө желеги|Польша}}&lt;br&gt;{{Өлкө желеги|СССР}}&lt;br&gt;{{Өлкө желеги|АКШ}}
 |Илимий чөйрөсү           = тарых, чыгыш таануу, лингвистика, славян жана украин таануу
 |Иштеген жери             = Гарвард университети&lt;br&gt;Гарварддын Украинаны изилдөө институту&lt;br&gt;Украина Улуттук илимдер академиясынын А. Е. Крымский атындагы Чыгыш таануу институту&lt;br&gt;Гамбург университети&lt;br&gt;Вашингтон университети
 |Илимий даражасы          = философия илимдеринин доктору
 |Илимий наамы             = профессор
 |Альма-матер              = Иван Франко атындагы Львов улуттук университети (1940)&lt;br&gt;Берлин университети (1945)&lt;br&gt;Гөте университети (1948)
 |Илимий жетекчиси         = 
 |Белгилүү окуучулары      = Эдвард Кинан&lt;br&gt;Субтелный Орест Мирославович&lt;br&gt;Пол Роберт Магочси&lt;br&gt;Виктор Остапчук
 |Белгилүү болгондугу      = 
 |Сыйлыктары               = 
 |Кол тамгасы              = 
 |Кол тамгасынын туурасы   = 
 |Сайты                    = 
 |Уикиказына               =
 |Commons                  = Omelian Pritsak
}}
'''Омелян Иосифович Прицак''' (укр. Омелян Йосипович Пріцак, Omeljan Pritsak; 07.4.1919 - 29.5.2006) - чыгаан украин чыгыш таануучусу, профессор. Ал [[Түркология|түрколог]], [[Славистика|славист]], кашгари таануучу болгон.

== Кыскача өмүр таржымакалы  ==
Омелян Иосифович Прицак 1919-жылы 7-апрелде Батыш [[Украина|Украинадагы]] Львов облусуна караштуу Самбор районундагы Лука шаарында туулган. 

Тернополдо гимназияны бүтүргөн соң, Львов шаарындагы университетке тапшырат. Анда Украина тарыхы жана чыгыш таануу адистиктери боюнча таалим ала баштайт. Анын алгачкы устаты – профессор Иван Крипьякевич болгон.

1940-жылы Прицак мырза [[Киев|Киевге]] келип, академик Агатангел Крымскийдин аспиранты болуп калат.

Экинчи дүйнөлүк согуш маалында ал оор жаракат алып, туткунга түшөт. 

[[Берлин|Берлин шаарында]] эрксизден остарбайтер болуп иштеп жүрүп, тааныш чыгыш таануучулар аркылуу илимге кайтып келет.

Немис арабисти Рихард Гартмандын сунушуна ылайык ал Берлин университетине кабыл алынат.

Бул университеттен соң ал Гөттинген университетинде таалим алып, диссертация коргойт да, ушул университетте окутуучу болуп иштеп калат.

1957-жылдан соң Гамбург университетинде профессор кызматын аркалайт. 

Ошол жылдары ал Кембриж, Краков, [[Варшава]], Гарвард университеттерине келип-кетип дарс окуп турган. 

1964-жылы ал Гарвард университетинин чакырыгына ылайык АКШга көчүп, аталган университетте жалпы лингвистика жана түркология тармагындагы профессор болуп иштеп калат.  

Анын негизги илимий ишмердиги Германияда жана АКШда жашаган жылдарга туура келет.

[[Советтер Биримдиги]] кулаган соң, аны Украина Илимдер Академиясынын Чыгыш таануу институтунун директору кызматына чакырышкан. Прицак бир нече жыл бул кызматты аркалаган.

Саламаттыгына байланыштуу кайра [[АКШ|АКШга]] кайткан.

Профессор О.Прицак 2006-жылы 29-майда АКШнын Массачусетс штатындагы [[Бостон]] шаарында дүйнөдөн кайткан. 

== Кашгари таануудагы салымы  ==
Омелян Прицак айтылуу энциклопедиячы окумуштуу Махмуд ибн Мухаммед [[Махмуд Кашгари|ал-Кашгари Барскани]] жана анын өмүр таржымакалы тууралуу бир катар олуттуу макалаларды жазган. 

Ал Махмуд Кашгаринин 1029-1038-жылдардын аралыгында азыркы [[Кыргызстан|Кыргызстандагы]] Ысык-Көлдүн боюндагы Барскан шаарында туулгандыгы тууралуу жоромолду сунуштаган. 

== Наамдары. Сыйлыктары  ==
1990-жылы Украина Илимдер Академиясынын чет элдик мүчөсү болуп шайланган.

Пост-советтик Украинада [[академик]] катары сый-урматка ээ болгон.

Прицак АКШнын Илм жана өнөр улуттук академиясынын мүчөсү, [[Латвия]], [[Түркия]], Финляндия академияларынын мүчөсү болгон. 

Ал көптөгөн университеттердин ардактуу доктору, Кыргыз Тарых Коомунун ардактуу мүчөсү (1995) болгон. 

== Негизги чыгармалары  ==
*''The origins of the Old Rus' weights and monetary systems: Two studies in Western Eurasian metrology and numismatics in the seventh to eleventh centuries.''  Cambridge, Mass.: Distributed by Harvard University Press for the Harvard Ukrainian Research Institute, 1998. 
*''From Kievan Rus' to modern Ukraine: Formation of the Ukrainian nation'' (with Mykhailo Hrushevski and John Stephen Reshetar). Cambridge, Mass.: Ukrainian Studies Fund, Harvard University, 1984.
*''Khazarian Hebrew documents of the tenth century.'' (with Golb, Norman). Ithaca: Cornell University Press, 1982.
*&quot;The Polovcians and Rus'&quot; (Journal Article in ''Archivum Eurasiae medii aevi''), 1982.
*''The origin of Rus'.''  Cambridge, Mass.: Distributed by Harvard University Press for the Harvard Ukrainian Research Institute, 1981.
*Studies in medieval Eurasian history  London: Variorum Reprints, 1981.
*''On the writing of history in Kievan Rus''. Cambridge, Mass.: Ukrainian Studies Fund, Harvard University, 1980. 
*''The Khazar Kingdom's Conversion to Judaism.'' (Journal Article in ''Harvard Ukrainian studies'', 1978) 
*''The Pechenegs: A Case of Social and Economic Transformation'' (Journal Article in Archivum Eurasiae medii aevi), 1975 
*''Two Migratory Movements in the Eurasian Steppe in the 9th-11th Centuries''. (Conference Paper in Proceedings : Proceedings of the 26th International Congress of Orientalists, New Delhi 1964, Vol. 2) 
*The Decline of the Empire of the Oghuz Yabghu'' (Journal Article in Annals of the Ukrainian Academy of Arts and Sciences in the United States), 1952. ''
*''Пріцак, Омелян. Походження Русі. Стародавні скандинавські джерела (крім ісландських саг). – Т.І. – К.: Обереги, 1997. – 1080 с.  ''
*''Пріцак, Омелян Походження Русі. Стародавні скандинавські саги і Стара Скандинавія. – Т. II. - К.: Обереги, 2003 – 1304 с. ''

== Ал тууралуу адабият  ==
* Портнов А. Історiї iсторикiв. Обличчя й образи української iсторіографїї ХХ столiття. Київ: Критика, 2011, с.185-199. 
* [[Чоротегин, Тынчтыкбек Кадырмамбетович|Чоротегин Т.]] Чэкайэмо на вас Бишкеку! // Нуска. – 1995. - № 3. – Октябрь. – Б. 3.

== Интернеттеги шилтемелер  ==
* http://www.azattyk.org/a/turkic_kyrgyz_science_1072-77_compendium-by-mahmud-kashghari-barskani/28985138.html &lt;br&gt;
* http://www.wobi.ru/p/pricak-emelyan-iosifovich/{{Жеткиликсиз шилтеме|date=May 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}   &lt;br&gt;
* http://www.azattyk.org/content/Gundula_Salk_Togolok_Moldo_Germany_Science_Genealogy/1936223.html

{{DEFAULTSORT:Прицак}}
[[Категория:Чыгыш таануу]]
[[Категория:Кыргыз таануу]]
[[Категория:Тарыхчылар]]
[[Категория:Кыргыз тарыхы]]
[[Категория:Булак таануучулар]]
[[Категория:Түркологдор]]
[[Категория:Украина]]
[[Категория:Борбордук Азия]]
[[Категория:Туулгандар 1919-жылы]]
[[Категория:Өлгөндөр 2006-жылы]]
[[Категория:Ички Азия]]
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Ысык-Көл облусу]]</text>
      <sha1>9cnunlncncnnmavpa9o1fiah89zgne6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Жети ата</title>
    <ns>0</ns>
    <id>35720</id>
    <revision>
      <id>662920</id>
      <parentid>485000</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T05:19:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>662920</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5005" sha1="0qy5bnoztxwq39a5mni9fvv3pmgr3u0" xml:space="preserve">'''Жети ата''' — [[Кыргыздар|кыргыздардагы]] ата текти билүүгө байланышкан генеалогиялык түшүнүк. Жети атанын элдик генеалогиялык түшүнүк катары кабыл алынышы патриархалдык-көчмөн салтка байланышкан. Жети ата кыргыз коомунда социалдык маанилүү роль ойногон. Салтка ылайык кыргыз коомундагы ар бир адам өзүнүн жети атасын билүүгө тийиш болгон. Жети атасын билбеген адам кул катары кабыл алынган. 19-кылымдын аягында Кыргызстанга келген орус адамы мындай деп жазган: «Бейтааныш адам жөнүндө бир нерсе билүү максатында: “Сенин жети атаң ким болгон”, деп сурашат. Бул суроого абдан так жооп беришке кыргыздын ар бир баласынын кудурети жетет». «Ким өзүнүн жети атасын билбесе, эл безери», деп окутат кыргыздын адеп кодекси. Жети ата өзүнө тиешелүү төмөнкүдөй терминдер менен аталып, элдин аң-сезимине абдан терең сиңген: ата, чоң ата, баба, буба, кубаар, жото, жете. Элдин эсинде сакталып калган «кубаарыңдын куу чокусу, мадериңдин баш териси» (мадер түштүк диалектиде эне), «кудай кылса кубаарыңдын акысы барбы?», «жото-жетесиз кул», «жетеге жетчү кек», «жети атасынан бери жиликтеп сура» деген сыяктуу көөнө түшүнүктөр мындай салттын байыркылыгын ырастайт. Жети атаны сүрүштүрүү салты уруу ичиндеги никелик мамилелерди жөнгө салып, элдин генеалогиялык тазалыгын сактап калуу жана биол. популяциясына, өсүп-өнүгүшүнө ыңгайлуу шарт түзгөн. «Ал кезде жети атасын сурап кыз бермек ырасим болгон», деп айтылат. Кыргыздар байыртадан бийик тоо шартында бири биринен обочолонуп жашагандыктан, тукумдун тазалыгын сакташ үчүн нике мамилелерин жөнгө салуу зарыл болгон. Бул адат боюнча жети муун өтмөйүнчө никеге турууга тыюу салынган. Муну илим жети муундук экзогамия деп аташат. Бул отурукташкан элдерден айырмаланып, кыргыздарда никенин жана урпак-тукумду өстүрүүнүн өзүнчө мад-ты иштелип чыккандыгын айгинелейт. Ушундан улам жети атасын сүрүштүрүү салты келип чыккан. Анын баштапкы негиздери урук ичиндеги экзогамиялык талаптарга байланышса, кийин коомдо мыйзам сыяктуу турмуштук кодекске айланган. Анткени, патриархалдык коомдогу уруктун ар бир адамы жети атасын так билгенде гана кайсы урукка таандык экендигин далилдей алган.

== Жети атанын аталышы ==
{{col-begin}}{{col-4}}
Өйдө көздөй санаганда&lt;ref&gt;{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180707010156/http://kyrgyztil.taalimforum.kg/index.php/user/reader/34?pid=group&amp;id1=1044&amp;id2=1045&amp;id3=1046&amp;t=149&amp;pc=14 |archivedate=2018-07-07 |title=архив көчүрмөсү |url=http://kyrgyztil.taalimforum.kg/index.php/user/reader/34?pid=group&amp;id1=1044&amp;id2=1045&amp;id3=1046&amp;t=149&amp;pc=14 |accessdate=2018-07-06}}&lt;/ref&gt;
# Ата
# Чоң ата
# Баба
# Буба
# Кубар
# Жото
# Жете
{{col-4}}
Ылдый көздөй санаганда
# Бала
# Небере
# Чөбөрө
# Кыбыра
# Тыбыра
# Чүрпө
# Урпак
{{col-end}}

== Колдонулган адабияттар ==
*“Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 3-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2011. ISBN 978–9967–14–074–5

== Шилтемелер ==
&lt;references/&gt;

[[Категория:Этнография]]</text>
      <sha1>0qy5bnoztxwq39a5mni9fvv3pmgr3u0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>КСРБ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>38641</id>
    <redirect title="Кеңеш Бирлиги" />
    <revision>
      <id>662957</id>
      <parentid>355865</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T10:53:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2156</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Исправление двойного перенаправления с [[Кеңештер Бирлиги]] на [[Кеңеш Бирлиги]]</comment>
      <origin>662957</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="htrmfby2c0ss9hsaus9irrv8qk78xbm" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Кеңеш Бирлиги]]</text>
      <sha1>htrmfby2c0ss9hsaus9irrv8qk78xbm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кеңештик Социалистик Республикалар Бирлиги</title>
    <ns>0</ns>
    <id>39835</id>
    <redirect title="Кеңеш Бирлиги" />
    <revision>
      <id>662959</id>
      <parentid>355866</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T10:53:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2156</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Исправление двойного перенаправления с [[Кеңештер Бирлиги]] на [[Кеңеш Бирлиги]]</comment>
      <origin>662959</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="htrmfby2c0ss9hsaus9irrv8qk78xbm" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Кеңеш Бирлиги]]</text>
      <sha1>htrmfby2c0ss9hsaus9irrv8qk78xbm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кеңештик Социалисттик Республикалар Бирлиги</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40241</id>
    <redirect title="Кеңеш Бирлиги" />
    <revision>
      <id>662960</id>
      <parentid>355867</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T10:53:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2156</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Исправление двойного перенаправления с [[Кеңештер Бирлиги]] на [[Кеңеш Бирлиги]]</comment>
      <origin>662960</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="htrmfby2c0ss9hsaus9irrv8qk78xbm" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Кеңеш Бирлиги]]</text>
      <sha1>htrmfby2c0ss9hsaus9irrv8qk78xbm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Советтик Социалисттик Республикалардын Биримдиги</title>
    <ns>0</ns>
    <id>43711</id>
    <redirect title="Кеңеш Бирлиги" />
    <revision>
      <id>662968</id>
      <parentid>355875</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T10:55:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2156</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Исправление двойного перенаправления с [[Кеңештер Бирлиги]] на [[Кеңеш Бирлиги]]</comment>
      <origin>662968</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="htrmfby2c0ss9hsaus9irrv8qk78xbm" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Кеңеш Бирлиги]]</text>
      <sha1>htrmfby2c0ss9hsaus9irrv8qk78xbm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Советтик Социалисттик Республикалардын Союзу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>44106</id>
    <redirect title="Кеңеш Бирлиги" />
    <revision>
      <id>662969</id>
      <parentid>355876</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T10:55:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2156</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Исправление двойного перенаправления с [[Кеңештер Бирлиги]] на [[Кеңеш Бирлиги]]</comment>
      <origin>662969</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="htrmfby2c0ss9hsaus9irrv8qk78xbm" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Кеңеш Бирлиги]]</text>
      <sha1>htrmfby2c0ss9hsaus9irrv8qk78xbm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ССРС</title>
    <ns>0</ns>
    <id>44107</id>
    <redirect title="Кеңеш Бирлиги" />
    <revision>
      <id>662962</id>
      <parentid>355870</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T10:54:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2156</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Исправление двойного перенаправления с [[Кеңештер Бирлиги]] на [[Кеңеш Бирлиги]]</comment>
      <origin>662962</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="htrmfby2c0ss9hsaus9irrv8qk78xbm" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Кеңеш Бирлиги]]</text>
      <sha1>htrmfby2c0ss9hsaus9irrv8qk78xbm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рослебен</title>
    <ns>0</ns>
    <id>65113</id>
    <revision>
      <id>662924</id>
      <parentid>607658</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T05:41:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gliwi</username>
        <id>15757</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Wappen Roßleben.png]] → [[File:DEU Roßleben (Roßleben-Wiehe) COA.svg]] PNG → SVG</comment>
      <origin>662924</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4534" sha1="9w81m0ebqqbyb9gsinl0e6d88lv2wr4" xml:space="preserve">{{ОЖ
 |статусу                 = шаар 
 |кыргызча аталышы           = Рослебен 
 |расмий аталышы            = Roßleben 
 |сурөтү                   =  
 |баш ийгени                 = 
 |өлкө                      = Германия 
 |герб                 = DEU Roßleben (Roßleben-Wiehe) COA.svg 
 |желек                      = 
 |гербдин сүрөттөлүшү     = 
 |желектин сүрөттөлүшү          = 
 |гербдин туурасы             = 
 |желектин туурасы                  = 
  |lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=17 |lat_sec=52 
  |lon_dir=E |lon_deg=11 |lon_min=26 |lon_sec=0 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |чек аранын түрү             = 
 |таблицадагы чек ара        = 
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү    = 
 |облус картасынын өлчөмү = 
 |район картасынын өлчөмү = 
 |облус түрү              = Германия жерлери{{!}}Жер 
 |облус                  = Тюрингия 
 |таблицадагы облус         = Тюрингия 
 |район түрү              = Германиянын райондору{{!}}Район 
 |район                  = Кифхойзер 
 |таблицадагы район         = Кифхойзер (район){{!}}Кифхойзер 
 |коомдун түрү              = 
 |коом                   = 
 |таблицадагы коом         = 
 |ички бөлүнүшү           = 3 ички район 
 |башчысынын түрү           = 
 |башчысы                  = Райнер Хойхель 
 |негизделген күнү         = 
 |биринчи белгиленген           = 
 |мурунку аталышы        = 
 |статустун берилиши             = 
 |аймагы              = 33,42 
 |бийиктиктин түрү         = 
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 119 
 |климаты                 = 
 |расмий тили              = 
  |калкы                = 5540 
  |элди каттоо жылы             = 2010 
  |жыштыгы              = 
  |агломерация             = 
  |улуттук курамы          = 
  |диний курамы = 
  |этнохороним            = 
 |убакыт аралыгы           = +1 
 |DST                     = бар 
 |телефон коду            = 034672 
 |почта индекси           = 6571 
 |почта индекстери        = 
 |автоунаа коду         = KYF (мурун: ART) 
 |идентификатордун түрү      = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду 
 |цифралык идентификатор   = 16 0 65 061 
 |Commons түрмөгүндө     =  
 |сайты                   = http://www.stadt-rossleben.de 
 |сайтынын тили               = de 
}} 
'''Рослебен''' ({{lang-de|Roßleben}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Тюрингия|Тюрингия жеринде]]  жайгашкан [[Шаар]].  [[Кифхойзер (район)|Кифхойзер]] районуна кирет.

Калкы — 5540 киши (31-декабрь, 2010-жыл).&lt;ref&gt;[http://www.statistik.thueringen.de/datenbank/TabAnzeige.asp?tabelle=gg000102%7C%7C Thüringer Landesamt für Statistik – Bevölkerung nach Gemeinden, erfüllenden Gemeinden und Verwaltungsgemeinschaften]&lt;/ref&gt; Болжолдуу аянты — 33,42 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''16 0 65 061''. Мэр — Райнер Хойхель.

Шаар административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.

==Шилтемелер==
{{Булактар}}

==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.stadt-rossleben.de Расмий сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150907014325/http://www.stadt-rossleben.de/ |date=2015-09-07 }}

{{Тюрингия райондору}}
{{Германия:Кифхойзер Район:Шаарлар}}
{{Thuringia-geo-stub}}

[[Категория:Тюрингия шаарлары]]</text>
      <sha1>9w81m0ebqqbyb9gsinl0e6d88lv2wr4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Николаев облусу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>77417</id>
    <revision>
      <id>662952</id>
      <parentid>512979</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T09:37:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>662952</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10621" sha1="91uv0ag3o6hqt156y3irlgja9o9hprp" xml:space="preserve">{{Административдик бирдик|Кыргызча аталышы=Николаев облусу|Өздүк аталышы={{lang-uk|Миколаївська область}}|Өлкө={{UKR}}|Борбору=[[Николаев (Николаев облусу)|Николаев]]|Абалы=Облус|Желеги=Flag_of_Mykolaiv_Oblast.svg|Белгиси=Coat_of_Arms_of_Mykolaiv_Oblast.svg|Карта=Mykolaiv_in_Ukraine_(claims_hatched).svg|Акимчилик бирдигинин картасы=Nikolaiv_oblast_location_map.svg|Курамында=4 район|Түзүлгөн убакыты=[[22-сентябрь]] [[1937]]|Тили=[[Украин тили|украинче]]|ISO=UA-48|Телефон коду=+380 51|Почто индекстери=54xxx, 55xxx, 56xxx, 57xxx|Интернет-домени=mk.ua; nikolaev.ua|Унаа коду=15, BE, НЕ|Максималдуу бийиктиги=255,6|Санак жылы=2022|Калкы={{num|1090492}}&lt;ref&gt;[http://ukrstat.gov.ua/ Государственная служба статистики Украины] {{Wayback|url=http://ukrstat.gov.ua/ |date=20130123112523 }}{{ref-uk}}&lt;/ref&gt;|Жыштыгы=47,6|Жер аянты=24 585|Жер аянты боунча оруну=15|Жер аянтынын пайызы=4,07|Сайты=http://www.mykolayiv-oda.gov.ua}}

'''Николаев облусу''' ({{Lang-uk|Миколаївська область}}) — [[Украина]]нын түштүк бөлүгүндө жайгашкан облус. Административдик борбору жана ири шаары — [[Николаев (Николаев облусу)|Николаев]], башка ири шаарлары — Первомайск, Южноукраинск, Вознесенск, Новый Буг, Очаков, Снигиревка, Баштанка, Новая Одесса. 

Облус 1937-жылы 22-сентябрда [[Одесса облусу|Одесса]]нын айрым бөлүктөрүнөн түзүлгөн. 

Облус Түндүк Кара деңиз аймагында, Түштүк Буг дарыясынын алабында жайгашкан. Батышта [[Одесса облусу|Одесса]], түндүгүндө [[Кировоград облусу|Кировоград]], чыгышында [[Херсон облусу|Херсон]] жана [[Днепропетровск облусу|Днепропетровск]] облустары менен чектешет. Түштүктө [[Кара деңиз]]дин суулары менен жуулат. 

Облустун эң түндүк тарабындагы калктуу конуш Первомайск районунун Лукашовка айылы. Эки батыш бар. Алар кайрадан Биринчи Май районунда. Бул Очеретня жана Михалково селолору. Эң чыгыш жагы Баштанский районунун Новогригоровка айылы, [[Херсон облусу|Херсон облус]]ундагы Давыдов Бродго жакын жайгашкан. Ал эми эң түштүк тарабы - Кинбурн жарым аралында жайгашкан Николаев районундагы Покровка айылы. 

== Калкы ==
2020-жылдын 1-январына карата облустун калкынын саны 1 119 862 адамды түзөт, анын ичинен шаар калкы 768 022 адам же 68,6%, айыл калкы 351 840 адам же 31,4%.&lt;ref name=&quot;Сборник2020&quot;&gt;[http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2020/zb/05/zb_chuselnist%202019.pdf Чисельність наявного населення України на 1 січня 2020 року] {{Wayback|url=http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2020/zb/05/zb_chuselnist%202019.pdf|date=20201009111450}} // Державна служба статистики України. Київ, 2020. Стор. 52-54&lt;/ref&gt;.

Мамлекеттик статистика кызматынын маалыматы боюнча 2013-жылдын 1-августуна карата облустун калкынын саны 1 170 973 адамды түздү (бул 1-июлга салыштырмалуу 37 адамга көп), анын ичинде шаар калкы 794 629 адамды (67,86%), айыл калкы 376 344 адамды түздү. адам (32,14%). Туруктуу калктын саны 1170258 адам, анын ичинде шаар калкы 791693 киши (67,65%), айыл калкы 378565 адам (32,35%).

=== Улуттук курамы (миң адам):&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web|url=http://2001.ukrcensus.gov.ua/rus/results/general/nationality/mykolaiv/|deadlink=yes|title=Всеукраинская перепись населения 2001. Русская версия. Результаты. Национальный состав населения. Николаевская область|author=|website=|date=|publisher=2001.ukrcensus.gov.ua|accessdate=2018-10-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181127232500/http://2001.ukrcensus.gov.ua/rus/results/general/nationality/mykolaiv|archivedate=2018-11-27}}&lt;/ref&gt; ===

* [[украиндер]] — 1 034,4
* [[орустар]] — 177,5
* [[молдавандар]] — 13,2
* белорустар — 8,4
* башка улуттар — 7,7
* [[болгарлар]] — 5,6
* [[армяндар]] — 4,3
* [[жөөттөр]] — 3,3
* [[корейлер]] — 1,8
* [[азербайжандар]] — 1,5
* [[цыгандар]] — 1,4
* [[поляктар]] — 1,3
* [[татарлар]] — 1,3
* [[немистер]] — 1,2

Тилдери: орус тили (2018-жылдын июль айында Николаев облусунун прокурорунун биринчи орун басарынын доо арызын Николаев аймактык административдик сотуна канааттандыруу менен аймактык статус алынып салынган.&lt;ref&gt;{{cite press release|date=|title=31.07.2018|language=украинский|url=https://myk.gp.gov.ua/ua/news.html?_m=publications&amp;_c=view&amp;_t=rec&amp;id=234068|accessdate=2018-07-31|department=Прокуратура Николаевской Области|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180801003651/https://myk.gp.gov.ua/ua/news.html?_m=publications&amp;_c=view&amp;_t=rec&amp;id=234068}}&lt;/ref&gt;), украин тили.

== Административдик-аймактык түзүлүшү ==
{{АймакКартасы+|Украина Николаев облусу|caption=Николаев облусунун райондору 2020-жылдын 17-июлунан тартып|float=rihgt|width=400|places={{ПозКарта~|Украина Николаев облусу|lat=46.97|lon=32.20|background=|mark=Green pog.svg|marksize=18|label_size=120|link=|label=[[Николаев (Николаев облусу)|Николаев]]|position=right}}
{{ПозКарта~|Украина Николаев облусу|lat=47.40|lon=32.45|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Баштанка району|Баштанка&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Николаев облусу|lat_deg=47.57|lon_deg=31.30|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Вознесенск району|Вознесенск&lt;br&gt; району]]'''|position=top}}{{ПозКарта~|Украина Николаев облусу|lat_deg=46.97|lon_deg=31.80|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Николаев району (Николаев облусу)|Николаев&lt;br&gt; району]]'''|position=top}}
{{ПозКарта~|Украина Николаев облусу|lat_deg=48.05|lon_deg=30.85|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Первомайск району|Первомайск&lt;br&gt; району]]'''|position=top}}}}
Николаев облусунун административдик борбору — [[Николаев (Николаев облусу)|Николаев]] шаары.

=== Райондору ===
2020-жылдын 17-июлунда облустун жаңы 4 районго бөлүнүшү кабыл алынган&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text|title=Постанова Верховної Ради України «Про утворення та ліквідацію районів»|access-date=2020-08-17|archive-date=2020-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/go/807-20#Text|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text|archivedate=2020-07-21|accessdate=2023-01-27}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Карты&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/|title=Нові райони: карти + склад|access-date=2020-08-17|archive-date=2021-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302224321/https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+
!№
!Району
!Калкы
&lt;small&gt;(миң адам)&lt;/small&gt;
!Аянты
&lt;small&gt;(км²)&lt;/small&gt;
!Акимий борбору
|-
|1
|Баштанка району
|140,5
|6 706,4
|Баштанка ш.
|-
|2
|Вознесенск району
|182,5
|6 152,7
|Вознесенск ш.
|-
|3
|Николаев району
|656,3
|7 689,9
|[[Николаев (Николаев облусу)|Николаев]] ш.
|-
|4
|Первомайск району
|151,8
|3 792,5
|Первомайск ш.
|}
Райондор өз кезегинде шаардык, поселкалык жана айылдык бириккен аймактык жамааттарга бөлүнөт ({{Lang-uk|об'єднана територіальна громада}}).

== Колдонулган адабияттар ==
* Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
[[Категория:Украина]]
[[Категория:1937-жыл]]
[[Категория:Украинанын облустары]]
&lt;references /&gt;{{Украинанын административдик-аймактык түзүлүшү}}</text>
      <sha1>91uv0ag3o6hqt156y3irlgja9o9hprp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Винница облусу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>78131</id>
    <revision>
      <id>662908</id>
      <parentid>512967</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T03:07:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>662908</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9339" sha1="fncaushfgg66iqj3cuc5vrcg97lk85w" xml:space="preserve">{{Административдик бирдик|Кыргызча аталышы=Винница облусу|Өздүк аталышы={{lang-uk|Вінницька область}}|Өлкө={{Өлкө желеги|Украина}}|Белгиси=Coat_of_Arms_of_Vinnytsa_Oblast.svg|Желеги=Prapor_Vinnytskoyi_oblasti.svg|Абалы=Облус|Курамында=6 район (2020-дан)|Карта=Vinnytsia_in_Ukraine.svg|Акимчилик бирдигинин картасы=Vinnytsia_Oblast_location_map.png|Борбору=[[Винница]]|Тили=[[Украин тили|украинче]]|Калкы={{Азайуу}}1 507 738&lt;ref&gt;[http://ukrstat.gov.ua/ Государственная служба статистики Украины] {{Wayback|url=http://ukrstat.gov.ua/ |date=20130123112523 }}{{ref-uk}}&lt;/ref&gt;|Жыштыгы=58,24|Жер аянты=26 492|Жер аянты боунча оруну=12|Телефон коду=+380 43|Унаа коду=AB|Интернет-домени=.vinnica.ua, .vn.ua|ISO=UA-05|Түзүлгөн убакыты=27-февраль 1932-ж.|Санак жылы=2022}}

'''[[Винница]] облусу''' ({{lang-uk|Ві́нницька о́бласть}}) — [[Украина|Украинадагы]] борборундагы облусу. Калкы 1,6 миллион киши (2018-ж.). 

Винница облусу [[1932-жыл]]дын [[27 февраль|27-феврал]]ында [[СССРдин Борбордук Аткаруу Комитети|СССР БК]] Украина Борбордук Комитетинин 1932-жылдын 9-февралындагы кезексиз IV сессиясынын Украинанын аймагында беш облус түзүү жөнүндөгү токтомун бекиткенден кийин түзүлгөн. Облустун борбору - [[Винница]] шаары, калкынын саны 2020-жылдын ноябрь айына карата 370 000 адамды түзөт. [[Днепр]]дин оң жээгинде Подольск тоосунун чегинде жайгашкан. 

Батышта Черновцы жана Хмельницкий, түндүгүндө Житомир, чыгышында [[Киев облусу|Киев]], Кировоград жана Черкассы, түштүгүндө [[Украина]]нын [[Одесса облусу]] жана [[Молдова|Молдова Республикасы]] менен, анын ичинде таанылбаган [[Приднестров Молдова Республикасы|Приднестровье]] менен чек аранын бир бөлүгү менен чектешет. 

== Калкы ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Жылы
!Калкы
|-
![[2016]]
|1 602 163
|-
![[2018]]
|{{Азайуу}}1 575 808
|-
![[2021]]
|{{Азайуу}}1 529 123
|}
2020-жылдын 1-январына карата облустун калкынын иш жүзүндөгү саны 1 545 416 адамды түзөт, анын ичинен шаар калкы 799 385 адам же 51,7%, айыл калкы 746 031 адам же 48,3% түзөт&lt;ref name=&quot;Сборник2020&quot;&gt;[http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2020/zb/05/zb_chuselnist%202019.pdf Чисельність наявного населення України на 1 січня 2020 року] {{Wayback|url=http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2020/zb/05/zb_chuselnist%202019.pdf|date=20201009111450}} // Державна служба статистики України. Київ, 2020. Стор. 12-15.{{ref-uk}}&lt;/ref&gt;.

2001-жылдын 5-декабрына карата (Украина эл каттоосу) Винница облусунун калкы 1772400 адамды түздү, анын ичинен 818900ү шаарларда, 953500ү айылдарда жашайт. 2013-жылдын 1-декабрына карата облустун калкынын иш жүзүндөгү саны 1 619 253 адамды түздү (бул 1-ноябрга салыштырмалуу 1 090 адамга аз), анын ичинде шаар калкы 815 423 адамды (50,36%), айыл калкы 803 830 адамды (49 %) түздү. 64%). Туруктуу калкынын саны 1 612 168 киши. Анын ичинде шаардыктар – 806 417 адам (50,02%), айылдыктар – 805 751 адам (49,98%). Айыл калкы Украинанын аймактарынын арасында Львов облусунан кийин эң көп. Аймакта 92 улуттун өкүлдөрү жашайт, алардын 93,5% [[украиндер]], 3,9% [[орустар]], 1,4% [[жөөттөр]], 0,4% [[поляктар]], 0,26% [[белорустар]], 0,2% [[Молдавандар|молдовандар]].

== Акимий-аймактык бөлүнүшү ==
{{АймакКартасы+|Украина Винница облусу|caption='''Винница облусунун райондору 2020-жылдын 17-июлунан тартып'''|width=400|float=rihgt|places={{ПозКарта~|Украина Винница облусу|lat=49.25|lon=28.48|background=|mark=Green pog.svg|marksize=18|label_size=120|link=|label=[[Винница]]|position=right}}
{{ПозКарта~|Украина Винница облусу|lat=49.15|lon=28.70|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Винница району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Винница облусу|lat=48.80|lon=29.40|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Гайсин району|Гайсин&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Винница облусу|lat=49.05|lon=27.80|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Жмеринка району|Жмеринка&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Винница облусу|lat=48.75|lon=27.80|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Могилёв-Подольский району|Могилёв-&lt;br&gt;Подольский&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Винница облусу|lat=48.45|lon=28.80|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Тульчин району|Тульчин&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Винница облусу|lat=49.70|lon=28.20|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Хмельник району|Хмельник&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}}}Винница облусунун административдик борбору - Винница шаары.

=== Райондору ===
2020-жылдын 17-июлунда облустун жаңы 6 районго бөлүнүшү кабыл алынган&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text|title=Постанова Верховної Ради України «Про утворення та ліквідацію районів»|access-date=2020-08-12|archive-date=2020-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/go/807-20#Text|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/go/807-20#Text|archivedate=2020-07-21|accessdate=2023-01-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Карты&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/|title=Нові райони: карти + склад|access-date=2020-08-12|archive-date=2021-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302224321/https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+
!№
!Району
!Калкы
&lt;small&gt;(миң адам)&lt;ref name=&quot;Карты&quot; /&gt;&lt;/small&gt;
!Аянты
&lt;small&gt;(км²)&lt;/small&gt;
!Акимий борбору
|-
|1
|Винница району
|656,7
|6 909
|[[Винница]] ш.
|-
|2
|Гайсин району
|243,3
|5 681
|Гайсин ш.
|-
|3
|Жмеринка району
|165,8
|3 136
|Жмеринка ш.
|-
|4
|Могилёв-Подольский району
|146,9
|3 221
|Могилёв-Подольский ш.
|-
|5
|Тульчин району
|157,2
|3 856
|Тульчин ш.
|-
|6
|Хмельник району
|188,3
|3 701
|Хмельник ш.
|}
Райондор өз кезегинде шаардык, поселкалык жана айылдык бириккен аймактык жамааттарга бөлүнөт ({{Lang-uk|об'єднана територіальна громада}}).

== Колдонулган адабияттар ==
* Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.  [[Категория:Украина]]

== Шилтемелер ‎ ==
[[Категория:Украинанын облустары]]
[[Категория:Винница облусу]]
&lt;references /&gt;
{{Украинанын административдик-аймактык түзүлүшү}}</text>
      <sha1>fncaushfgg66iqj3cuc5vrcg97lk85w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Луганск облусу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>78223</id>
    <revision>
      <id>662940</id>
      <parentid>512977</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T08:27:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>662940</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9498" sha1="e5pr6wz3yxy6vugfex09gzwm143ggk2" xml:space="preserve">{{Административдик бирдик|Өлкө=Украина|Кыргызча аталышы=Луганск облусу|Өздүк аталышы={{lang-uk|Луганська область}}|Борбору=[[Луганск]]|Абалы=Облус|Желеги=Flag_of_Luhansk_Oblast.svg|Белгиси=Coat_of_Arms_Luhansk_Oblast.svg|Карта=Luhansk_in_Ukraine_(claims_hatched).svg|Акимчилик бирдигинин картасы=Lugansk_Oblast_location_map.svg|ISO=UA-13|Телефон коду=+380 64|Калкы=2 121 322|Калктын саны бойунча оруну=7|Санак жылы=2021|Жыштыгы=81,2|Жер аянты=26 683|Жер аянтынын пайызы=4,42|Жер аянты боунча оруну=10|Түзүлгөн убакыты=[[3-июнь]] [[1938]]-ж.|Тили=[[Украин тили|украинче]]|Курамында=8 район|Максималдуу бийиктиги=364|Орточо бийиктиги=201|Минималдуу бийиктиги=38}}

'''Луганск облусу''' ({{Lang-ua|Луганська область}}) — [[Украина]]нын административдик-аймактык бирдиги, өлкөнүн эң четки чыгышында, негизинен Северский Донецтин орто агымынын бассейнинде жайгашкан.

Батышта Украинанын [[Донецк облусу|Донецк]] жана [[Харьков облусу|Харьков]] облустары менен, түндүгүнөн, чыгышынан жана түштүгүнөн Орусиянын [[Белгород облусу|Белгород]], [[Воронеж облусу|Воронеж]] жана [[Ростов облусу|Ростов]] облустары менен чектешет. Аймактын түндүгү Слобожанщина этнографиялык аймагына, түштүгү Донбасска кирет.

Облустун аянты 26,7 миң км² (Украинада 10-орун), 2021-жылга карата калкынын саны 2,1 миллион адамга (7-орун) бааланган. Акимий борбору жана ири шаары — [[Луганск]], башка ири шаарлары — Алчевск, Северодонецк, [[Лисичанск|Лисичанск.]]

Облус 1938-жылы [[Украина ССР]]инин [[Донецк облусу|Сталино облусу]]нан бөлүнүп чыгуу менен түзүлгөн. 1958-жылга чейин жана 1970-1990-жылдары Ворошиловград облусу (Укр. Ворошиловград облусу) деп аталган.

2014-жылдын апрель айында орусиячылдардын нааразылык акциялары маалында чөлкөмдө эл аралык деңгээлде таанылган [[Луганск Эл Республикасы]] (ЛЭР) жарыяланган. Донбасстагы согуштун натыйжасында ЛЭР Луганск менен кошо аймактын үчтөн бир бөлүгүн де-факто көзөмөлгө алган. Северодонецк украин бийликтери түзгөн аймактык аскердик-жарандык администрациянын ордосу болуп калды.

2022-жылы [[Орусиянын Украинага басып кирүүсү 2022|Россиянын Украинага толук масштабдуу басып кирүүсү]] башталгандан кийин Орусиянын куралдуу күчтөрү жана ЛПРдин элдик кошуундары Северодонецкти жана дээрлик бүт Луганск облусун басып алып, миңдеген адамдарды өлтүрүп, 300 миң жергиликтүү тургундарды качууга аргасыз кылышкан, ошондой эле бүтүндөй шаарларды жок кылуу&lt;ref&gt;{{Cite news|accessdate=2022-09-06|id=0190-8286|website=Washington Post|title=Ukrainians from occupied Luhansk struggle to make new lives elsewhere|url=https://www.washingtonpost.com/world/2022/07/13/ukraine-luhansk-residents-flee-russians/}}&lt;/ref&gt;. 30-сентябрда Орусия аймактын аннексияланганын жарыялаган.

== Административдик-аймактык түзүлүшү ==
{{АймакКартасы+|Украина Луганск облусу|caption='''Киев облусунун райондору 2020-жылдын 17-июлунан тартып'''|float=rihgt|width=300|places={{ПозКарта~|Украина Луганск облусу|lat=48.58|lon=39.33|background=|mark=Green pog.svg|marksize=18|label_size=120|link=|label=[[Луганск]]|position=right}}
{{ПозКарта~|Украина Луганск облусу|lat=48.50|lon=39.33|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Луганск району|Луганск&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Луганск облусу|lat=48.45|lon=38.80|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Алчевск району|Алчевск&lt;br&gt; району]]'''|position=top}}
{{ПозКарта~|Украина Луганск облусу|lat=48.08|lon=39.75|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Должанск району (Луганск облусу)|Должанск&lt;br&gt; району]]'''|position=top}}
{{ПозКарта~|Украина Луганск облусу|lat=48.10|lon=38.80|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Ровеньки району|Ровеньки&lt;br&gt; району]]'''|position=top}}
{{ПозКарта~|Украина Луганск облусу|lat=49.40|lon=38.15|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Сватово район|Сватово&lt;br&gt; району]]'''|position=top}}
{{ПозКарта~|Украина Луганск облусу|lat=48.95|lon=38.45|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Северодонецк району|Северо-&lt;br&gt;донецк&lt;br&gt; району]]'''|position=top}}
{{ПозКарта~|Украина Луганск облусу|lat=49.27|lon=39.20|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Старобельск району|Старобельск&lt;br&gt; району]]'''|position=top}}
{{ПозКарта~|Украина Луганск облусу|lat=48.90|lon=39.30|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Счастье району|Счастье&lt;br&gt; району]]'''|position=top}}}}

=== Райондору ===
2020-жылдын 17-июлунда облустун жаңы 8 районго бөлүнүшү кабыл алынган&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text|title=Постанова Верховної Ради України «Про утворення та ліквідацію районів»|access-date=2020-08-24|archive-date=2020-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text|archivedate=2020-07-21|accessdate=2023-01-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Карты&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/|title=Нові райони: карти + склад|access-date=2020-08-24|archive-date=2021-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302224321/https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+
!№
!Району
!Калкы
&lt;small&gt;(миң адам)&lt;ref name=&quot;Карты&quot; /&gt;&lt;/small&gt;
!Аянты
&lt;small&gt;(км²)&lt;/small&gt;
!Акимий борбору
|-
|1
|Алчевск району
|442,8
|2 006,1
|Алчевск ш.
|-
|2
|Должанск району
|207,7
|2 139,0
|Должанск ш.
|-
|3
|Луганск району
|535,2
|2 147,4
|[[Луганск]] ш.
|-
|4
|Ровеньки району
|296,8
|2 087,6
|Ровеньки ш.
|-
|5
|Сватово району
|80,9
|5 329,1
|Сватове ш.
|-
|6
|Северодонецк району
|375,8
|2 693,2
|Северодонецк ш.
|-
|7
|Старобельск району
|129,2
|6 930,6
|Старобельск ш.
|-
|8
|Счастье району
|81,2
|3 308,4
|Новоайдар шаарчасы
|}
Райондор өз кезегинде шаардык, поселкалык жана айылдык бириккен аймактык жамааттарга бөлүнөт ({{Lang-uk|об'єднана територіальна громада}}).

== Колдонулган адабияттар ==
* Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
[[Категория:Украина]]
[[Категория:Украинанын облустары]]
[[Категория:1938-жыл]]
&lt;references /&gt;{{Украинанын административдик-аймактык түзүлүшү}}</text>
      <sha1>e5pr6wz3yxy6vugfex09gzwm143ggk2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Маленкулов Абакир Слан уулу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>84675</id>
    <revision>
      <id>662937</id>
      <parentid>662868</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T07:49:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Artelow &quot;[[Маленкулов Абакир Слан Уулу]]&quot; барагын &quot;[[Маленкулов Абакир Слан уулу]]&quot; деп кайра атады: уулу баш тамга менен жазылбайт</comment>
      <origin>662868</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4618" sha1="trkkdet1pb70300h65o7sqaynqb3bqe" xml:space="preserve">'''Маленкулов Абакир Слан Уулу''' Тери буюмдарынын чебери. [[1956]]-ж. Тогуз-Торо районундагы Арал айылында төрөлгөн.
 
С. А. Чуйков атындагы кыргыз мамлекеттик сүрөтчүлөр окуу жайынын прикладдык бөлүмүн бүтүргөн. Абакир китеп тыштарын, куттуктоо папкаларын, кыздардын кол баштыктарын, бел кур өңдүүлөрдү арбын жасоодо. Тери чебери негизги аспап-куралдары болгон чийим шибеге, шибеге менен жекече сериялуу эмгектерди жаратууда. Чебердин «Мергенчинин өздүк буюмдары» аттуу ишинде басма ыкмасы бар. Ага мылтык кабы, ок чонтою, баштыкчалары, бычак кабы, шыралга илгичи, тери малакайы, чокою өңдүү өз өзүнчө милдет аткара турган буюмдары кирет да, алардын ички кооздуктары бири бирине тутумдашып, бир бүтүн чыгарманы түзүп турат. Мында наар түшүрүүдө «мүйүз оюмун», «бармак боочу оюмун», «кыял оюмун» негиз тутуп, булгаарынын табияты кабыл алгандай аларды майда, үзүл кесилсиз берген. Оюмдан оюм жаратып чөптүн сабактарын, гүлдөрдүн бутактарын жана таажыларын, бак-дарактардын жалбырактарын символдоштурган. Териге түшкөн кооздукту башка жердиктер кайталай албайт. Төтөн, күрөң сары булгаарыга өң сиңирүү ал өзүнчө чеберчилик. Бул жагынан Абахирдин жердиктин негизги касиеттерин таанып билүү артыкчылыгы байкалат. Терини боёдо боёк жугузуу үчүн теринин сырткы бетин тазалайт. Тери майын чыгарат. Аны «козу кулак кислотасы» менен жууйт. Тери күйүп кетпесин үчүн өз өлчөмүн так алат. Боёлгон теринин үстүнөн жылтыратууда мом менен сүртөт. Ал боёкту актайт, суу жуктурбайт. Абакир «Чабандын өздүк буюмдары» деген үлгү жараткан. Мында куру, дүрбү салгычы, радио кабылдагычтын тышы, бычак кыны, камчысы, чокою өңдүүлөрдү ал көркөм планда чагылдырган. Катышкан көргөзмөлөрү, кароо-сынактары жана алган сыйлыктары 1982  ж. «Прикладниктердин Бүткүл союздук көргөзмөсү». Мергенчинин өздүк буюмдары үчүн ЭЧЖКнүн коло медалы; [[1987]] ж. Октябрь революциясынын 70 жылдыгына карата «Элдик чеберлердин республикалык көргөзмөсү». Тери буюмдары үчүн Кыргыз ССР Маданият министрлигинин I даражадагы диплому; 1988 ж. Чыңгыз Айтматовдун 60 жылдыгына карата «Элдик чеберлердин жана сүрөтчүлөрдүн республикалык көргөзмөсү». «Кызып алма», «Солдат элек» китептеринин булгаары тышынын жасалгасы музейге экспонатталган; 1989 ж. Токтогул Сатылгановдун 125 жылдыгына карата Токтогул китебинин тышынын жасалгасы Токтогул музейине экспонатталган.

==Колдонулган адабияттар==
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
[[Категория:Инсандар]]</text>
      <sha1>trkkdet1pb70300h65o7sqaynqb3bqe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Союз Советских Социалистических Республик</title>
    <ns>0</ns>
    <id>111531</id>
    <redirect title="Кеңеш Бирлиги" />
    <revision>
      <id>662970</id>
      <parentid>355877</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T10:55:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2156</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Исправление двойного перенаправления с [[Кеңештер Бирлиги]] на [[Кеңеш Бирлиги]]</comment>
      <origin>662970</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="htrmfby2c0ss9hsaus9irrv8qk78xbm" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Кеңеш Бирлиги]]</text>
      <sha1>htrmfby2c0ss9hsaus9irrv8qk78xbm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ССРБ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120074</id>
    <redirect title="Кеңеш Бирлиги" />
    <revision>
      <id>662961</id>
      <parentid>355869</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T10:53:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2156</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Исправление двойного перенаправления с [[Кеңештер Бирлиги]] на [[Кеңеш Бирлиги]]</comment>
      <origin>662961</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="htrmfby2c0ss9hsaus9irrv8qk78xbm" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Кеңеш Бирлиги]]</text>
      <sha1>htrmfby2c0ss9hsaus9irrv8qk78xbm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Одесса облусу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120575</id>
    <revision>
      <id>662953</id>
      <parentid>512980</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T09:55:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>662953</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8780" sha1="p0n2brzqjathnwt0yat7g87mdjuungg" xml:space="preserve">{{Административдик бирдик|Кыргызча аталышы=Одесса облусу|Өздүк аталышы={{lang-uk|Одеська область}}|Желеги=Flag_of_Odesa_Oblast.svg|Белгиси=Coat_of_Arms_of_Odesa_Oblast.svg|Өлкө=Украина|Карта=Odessa_in_Ukraine_(claims_hatched).svg|Абалы=Облус|Акимчилик бирдигинин картасы=Odesskaya_oblast_location_map.svg|Курамында=7 район|Борбору=[[Одесса]]|Түзүлгөн убакыты=27-февраль 1932-ж.|Жер аянты=33 314|Жер аянты боунча оруну=1|Жер аянтынын пайызы=5,52|Калкы=2 343 749|Калктын саны бойунча оруну=5|Пайызы=5|Жыштыгы=72|Тили=[[Украин тили|украинче]]|ISO=UA-51|Телефон коду=+380 48|Унаа коду=BH НН}}

'''Одесса облусу''' ({{lang-uk|Одеська область}}) — территориясы боюнча [[Украина]]нын эң чоң облусу, өлкөнүн түштүк-батышында жайгашкан. Экономикалык, туристтик, маданий жана илимий багыттар боюнча өлкөнүн эң өнүккөн аймактарынын бири. Түндүк жана чыгышта (саат жебеси боюнча) [[Винница облусу|Винница]], Кировоград жана [[Николаев облусу|Николаев]] облустары менен чектешет, [[Кара деңиз]]дин суулары менен жуулат, түштүгүндө - [[Румыния]], батышта - [[Молдова]] менен. Жылан аралы облустун курамына кирет.  

Одесса облусу 1932-жылдын 27-бирдин айында СССР Борбордук Комитети Украина ССРинин Борбордук Комитетинин 1932-жылдын 9-бирдин айындагы кезексиз IV сессиясынын Украинанын аймагында беш облус түзүү жөнүндөгү токтомун бекиткенде түзүлгөн. ССР. 1954-жылы ага мурдагы Измаил облусунун аймагы (Днестр куймасынан [[Дунай]] дарыясына чейинки аймак) кирген. 

Аймактын аянты [[Молдова]] жана [[Бельгия]] сыяктуу өлкөлөрдүн аймагы менен салыштырууга болот. 

2022-жылдын 1-үчтүн айында карата облустун калкынын саны 2 351 392 адамды түздү.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Головне управління статистики в Одеській області|url=http://www.od.ukrstat.gov.ua/|website=www.od.ukrstat.gov.ua|accessdate=2021-02-21|archive-date=2021-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20210226091821/http://od.ukrstat.gov.ua/|archivedate=2021-02-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210226091821/http://www.od.ukrstat.gov.ua/}}&lt;/ref&gt; ([[Кырым Республикасы|Кырым Республикасынын]] убактылуу оккупацияланган аймагын жана [[Севастополь]] шаарын кошпогондо, Украинанын тургундарынын 5,71%)&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Державна служба статистики України|url=http://www.ukrstat.gov.ua/|website=www.ukrstat.gov.ua|accessdate=2022-02-21}}&lt;/ref&gt;. 

== Административдик-аймактык бөлүнүшү ==
{{АймакКартасы+|Украина Одесса облусу|caption=Одесса облусунун райондору 2020-жылдын 17-июлунан тартып|float=rihgt|width=350|places={{ПозКарта~|Украина Одесса облусу|lat=46.483|lon=30.717|background=|mark=Green pog.svg|marksize=18|label_size=120|link=|label=[[Одесса]]|position=right}}
{{ПозКарта~|Украина Одесса облусу|lat=46.44|lon=30.71|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Одесса району|Одесса району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Одесса облусу|lat_deg=47.20|lon_deg=30.75|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Березовка району|Березовка&lt;br&gt; району]]'''|position=top}}
{{ПозКарта~|Украина Одесса облусу|lat_deg=46.00|lon_deg=30.20|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Белгород-Днестровский району|Белгород-&lt;br&gt;Днестровский&lt;br&gt; району]]'''|position=top}}{{ПозКарта~|Украина Одесса облусу|lat_deg=45.95|lon_deg=28.95|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Болград району|Болград&lt;br&gt; району]]'''|position=top}}
{{ПозКарта~|Украина Одесса облусу|lat_deg=45.35|lon_deg=28.83|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Измаил району|Измаил&lt;br&gt; району]]'''|position=top}}
{{ПозКарта~|Украина Одесса облусу|lat_deg=47.75|lon_deg=29.60|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Подольск району|Подольск&lt;br&gt; району]]'''|position=top}}
{{ПозКарта~|Украина Одесса облусу|lat_deg=46.85|lon_deg=30.08|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Раздельная району|Раздельная&lt;br&gt; району]]'''|position=top}}}}
Одесса облусунун административдик борбору - [[Одесса]] шаары. Райондун административдик баш ийгендигинде Жылан аралы.

=== Райондору ===
Жогорку Кеңештин 2020-жылдын 17-июлундагы жарлыгы менен облустун жаңы 7 районго бөлүнүшү кабыл алынган.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text|title=Постанова Верховної Ради України «Про утворення та ліквідацію районів»|access-date=2020-07-24|archive-date=2020-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/go/807-20#Text|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text|archivedate=2020-07-21|accessdate=2023-01-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Карты&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/|title=Нові райони: карти + склад|access-date=2020-07-27|archive-date=2021-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302224321/https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+
!№
!Району
!&lt;small&gt;Калк 2021&lt;/small&gt;
&lt;small&gt;(ад.)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;збірник2021&quot; /&gt;
!&lt;small&gt;Аянты&lt;br&gt;(км²)&lt;/small&gt;
!&lt;small&gt;Акимий&lt;br&gt; борбору&lt;/small&gt;
|-
|1
|Берёзовка району
|106 490
|5 551,6
|Берёзовка ш.
|-
|2
|Белгород-Днестровский району
|198 572
|5 220,6
|Белгород-Днестровский ш.
|-
|3
|Болград району
|146 424
|4 559,4
|Болград ш.
|-
|4
|Измаил району
|207 333
|3 434,4
|Измаил ш.
|-
|5
|Одесса району
|1 382 541
|3 922,8
|[[Одесса]] ш.
|-
|6
|Подольск району
|224 163
|7 063,6
|Подольск ш.
|-
|7
|Раздельная району
|102 584
|3 564,4
|Раздельная ш.
|}
Райондор өз кезегинде шаардык, поселкалык жана айылдык бириккен аймактык жамааттарга бөлүнөт ({{Lang-uk|об'єднана територіальна громада}}).

== Колдонулган адабияттар ==
* Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

[[Категория:Украина]]
[[Категория:1932-жыл]]
[[Категория:Украинанын облустары]]
[[Категория:Одесса облусу]]
&lt;references /&gt;{{Украинанын административдик-аймактык түзүлүшү}}</text>
      <sha1>p0n2brzqjathnwt0yat7g87mdjuungg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Советтик Социалисттик Республикалaр Союзу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120743</id>
    <redirect title="Кеңеш Бирлиги" />
    <revision>
      <id>662966</id>
      <parentid>355666</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T10:54:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2156</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Исправление двойного перенаправления с [[Кеңештер Бирлиги]] на [[Кеңеш Бирлиги]]</comment>
      <origin>662966</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="htrmfby2c0ss9hsaus9irrv8qk78xbm" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Кеңеш Бирлиги]]</text>
      <sha1>htrmfby2c0ss9hsaus9irrv8qk78xbm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кеңештик Сосиалисттик Республикалaр Бирлиги</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120744</id>
    <redirect title="Кеңеш Бирлиги" />
    <revision>
      <id>662958</id>
      <parentid>355663</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T10:53:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2156</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Исправление двойного перенаправления с [[Кеңештер Бирлиги]] на [[Кеңеш Бирлиги]]</comment>
      <origin>662958</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="htrmfby2c0ss9hsaus9irrv8qk78xbm" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Кеңеш Бирлиги]]</text>
      <sha1>htrmfby2c0ss9hsaus9irrv8qk78xbm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гульнара-Клара Самат</title>
    <ns>0</ns>
    <id>125391</id>
    <revision>
      <id>662911</id>
      <parentid>501082</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T04:01:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>662911</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="636" sha1="2ian29d7rar7r4z4w03gkmyzpgwxi1i" xml:space="preserve">'''Гүлнара-Клара Самат''' (1963) [[Кыргызстан|кыргызстандык]] саясатчы жана дипломат. 2021-жылдан бери Орусия жана [[Армения|Армениядагы]] элчи.&lt;ref&gt;https://mfa.gov.kg/kg/dm/Embassy-of-the-Kyrgyz-Republic-in-the-Russian-Federation/Menu---Foreign-/o-posolstve/about-the-Head-of-the-Mission-/lava-diplomaticheskoy-missii {{Жеткиликсиз шилтеме|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== Колдонулган адабият ==
&lt;references /&gt;
[[Категория:Дипломаттар]]</text>
      <sha1>2ian29d7rar7r4z4w03gkmyzpgwxi1i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Балти (эл)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>128471</id>
    <revision>
      <id>662897</id>
      <parentid>545837</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T01:49:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>662897</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2689" sha1="or1ol5uupnrfrj0oq6be9kxxxzn3zil" xml:space="preserve">'''Балти''' — [[Пакистан|Пакистанда]] жана [[Индия|Индиянын]] түндүгүндө жашаган эл. Балтистан (Шайок жана Шигар дарыялардын [[Инд]] дарыясына кошулган райондо) жана Ладакх, ошондой эле Пакистандын [[Лахор]], [[Карачи]],  [[Исламабад]] шаарларында жашайт.&lt;br&gt;
Саны Па­ки­ста­нда 327 миң (2000), Ин­дияда 72 миң.&lt;br&gt;

{{Калк
 |аталышы         = '''Балти'''
 |сүрөт           = [[Файл:Kids of Tarashing.jpg|320px]]&lt;br&gt;балти элинин балдары
 |туурасы         = 
 |сурөттүн аталышы= балти элинин балдары
 |расмий аталышы  = '''Балти'''
 |саны            = 
 |жайгашуусу      = {{Флагификация|Пакистан}} – 327 миң (2000ж.) &lt;br&gt;{{Флагификация|Индия}} – 72 миң
 |жок болгон      = 
 |архкалдык       = 
 |тили            = [[Балти тили]]
 |раса            = 
 |дини            = [[Ислам]] ([[шииттер|шиизм]])&lt;br&gt;[[Бурканчылык|Буддизм]]
 |туугандары      = [[тибеттиктер]]
 |кирет           = 
 |кошулат         = 
 |келип чыгышы    = 
}}

Тил ([[балти тили|балти]]) жана антропология жактан [[тибеттиктер|тибеттиктерге]] өтө жакын болушат. Бирок маданияты боюнча Түндүк Индиянын элдерине жакын.&lt;br&gt;
Генетикалык изилдөөнүн натыйжасында балти элинде 
46% '''R1a''' аттуу Ү-хромосомалык гаплогруппасы бар экенин аныкталган.&lt;br&gt;
Көпчүлүгү Исламдын [[шииттер|шиит]] багытын тутушат. Бир аз буддисттер да бар.&lt;br&gt;
Балти дыйканчылык, багбанчылык жана малчылык менен алектенишет.

== Шилтемелер ==

* http://www.etnosy.ru/taxonomy/term/940&lt;br&gt;
* https://bigenc.ru/ethnology/text/1847851 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220425061435/https://bigenc.ru/ethnology/text/1847851 |date=2022-04-25 }}&lt;br&gt;
* https://web.archive.org/web/20250528193545/https://travelask.ru/blog/posts/36787-20-foto-naroda-balti-do-nedavnego-vremeni-zhivshego-v-polnoy


[[Категория:Тибет-бирма тобундагы элдер]]

[[Кхамба (эл)]]</text>
      <sha1>or1ol5uupnrfrj0oq6be9kxxxzn3zil</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Исмаилов Амантур Туратбекович</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129852</id>
    <revision>
      <id>662928</id>
      <parentid>599267</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T06:12:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>662928</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11167" sha1="0zeu4otxnndemg9e36pam96c6h94vaq" xml:space="preserve">{{Спортчу
 |ысымы                = Исмаилов Амантур Туратбекович 
 |сүрөттү              =
 |туурасы              = 
 |сүрөткө баяндама =
 |толук ысымы          = 
 |нукура ысымы         = 
 |төрөлгөндөгү ысымы   = 
 |лакап ысымдары           = 
 |жарандыгы            = {{KGZ}} 
 |чеберчилиги          = Грек-рим күрөшү
 |клубу                = 
 |төрөлгөн датасы      = 29.12.1997
 |төрөлгөн жери        =[[Жалал-Абад облусу]], [[Кыргызстан]] 
 |өлгөн датасы         = 
 |өлгөн жери           = 
 |карьерсындагы жылдар = 
 |иштөөчү бөлүгү       = 
 |машыктыруучу         = Дастан Мухтаров&lt;br&gt;
Чынгыз Пиримкулов
 |бою                  = 168 см
 |салмагы              = 67 кг
 |чини                 = грек-рим күрөшү боюнча Кыргызстандын эмгек сиңирген спорт чебери жана эл аралык даражадагы спорт чебери
 |медалдары            ={{турнир|Грек-Рим күрөшү }}
{{турнир|[[Күрөш боюнча дүйнө чемпиондугу|Дүйнө чемпиондугу]]}}
{{медаль|Коло|[[2022 күрөш боюнча дүйнө чемпиондугу|Белград 2022]]|— 67 кг}}
{{турнир|[[Азия оюндары]]}}
{{медаль|Коло|[[2018 жайкы Азия оюндары|Жакарта 2018]]|—67 кг}}
{{турнир|[[Күрөш боюнча Азия чемпиондугу|Азия чемпиондугу]]}}
{{медаль|Коло|[[2021 күрөш боюнча Азия чемпиондугу|Алма-Ата 2021]]|— 67 кг}}
{{турнир|Ислам шериктештиги оюндары}}
{{медаль|Күмүш|[[Кыргызстан 2021 Ислам шериктештиги оюндарында|Конья 2021]]|— 67 кг}}
 |уикиказына           = 
}}

'''Исмаилов Амантур Туратбекович''' (29-декабрь, 1997-жылы&lt;ref name=&quot;wrestling_results_book_asian_games_2018&quot;&gt;{{Cite web|title=Wrestling Results Book|url=http://www.ocagames.com/orb/files/4/112/AG2018_OfficialResultBook_Wrestling_v1.0.pdf|accessdate=2023-01-15|archivedate=2020-02-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200203161810/http://www.ocagames.com/orb/files/4/112/AG2018_OfficialResultBook_Wrestling_v1.0.pdf}}&lt;/ref&gt;) — [[Кыргызстан|кыргызстандык]] спортчу, [[Классикалык күрөш|грек-рим күрөшү]] боюнча эл аралык даражадагы спорт чебери. Дүйнө чемпионатынын (2022), Азия чемпионатынын (2021) жана  [[Азия оюндары|Азия оюндарынын]] (2018) коло медалдарын тагынган. Бир катар эл аралык мелдештердин байге ээси&lt;ref name=&quot;wrestling_results_book_asian_games_2018&quot; /&gt;.
 
== Кыскача өмүр жолу ==
'''1997-жылы''' 27-декабрда Жалал-Абад шаарында төрөлгөн. 2004-жылы Далал-Абад шаарындагы №18 мектепке кирген. Күрөш менен 5-класстан баштап машыга баштаган. Аны күрөшкө бир тууган агасы ээрчитип барган. Кийин 7-классты аяктаганда Бишке шаарында жайгашкан Шералы Сыдыков атындагы Олимпиадалык резервдеги республикалык окуу жайга тапшырган. Аталган окуу жайда спорт менен машыгууга шарт түзүлгөнү балбандын чоң спортто кадам таштоого себепчи болгон. 2015-жылы аталган окуу жайды аяктап, бир жылдпн кийин Бишкектеги Дене тарбия жана спорт Академиясына машыктыруучу адистигине тапшырган. 
“Спорттогу жетишкендиктериме атам Туратбек шык берген”,- дейт Амантур. Бирок атасы Амантур 11-класста окуган кезинде каза болуп, уулунун чоң спорттогу жетишкендиктерине күбө боло албай калган экен. 
Апасы Мээрим учурда Жалал-Абад шаарында жашап, суу адистиги боюнча эмгектенет. 
Амантур Исмаилов төрт бир тууган. Агасы Артур жана инилери Марлен жана Эрлан. 
Алгачкы машыктырууусу машыктуруучум Чыңгыз Пиримкулов, учурдагы машыктыруучусу Дастан Мухтаров.
2017-жылы грек-рим күрөшү боюнча жаштар арасындагы Кыргызстандын чемпионатына 66 килограмм салмакта күрөшүп, 2-орунду ээлеген. 2018-жылдан тартып 67 килограмм салмакта күрөшүп келе жатат. 

== Карьерасы ==
2017-жыл. Грек-рим күрөшү боюнча жаштар арасында  Кыргызстандын чемпионатында 2-орун.

2018-жыл. Грек-рим күрөшү боюнча чоңдор арасында Кыргызстандын чемпиону. 

2018-жыл. 2018-жылы Индонезияда болгон Азия оюндарында коло байгенин ээси.  

2019-жыл.  Грек-рим күрөшү боюнча чоңдор арасында Кыргызстандын чемпионатында 2-орунду ээлеген.

2019-жыл. Грек-рим күрөшү боюнча 23 жашка чейинкилер арасындагы Азия чемпионатында коло байге. Монголия, [[Улан-Баатыр]] шаары.

2019-жыл. Эл аралык Балавадзе жана Картозия турниринин күмүш байгеси. Грузия, Тбилиси шаары.

2021-ж. Грек-рим күрөшү боюнча чоңдор арасында Кыргызстандын чемпионатында 2-орун.   

2021-ж. Грек-рим күрөшү боюнча Азия чемпионатынын коло байгесинин ээси. Казакстан, Алмата шаары.

2021-ж. Киев шаарында өткөн эл аралык турнирде 3-орун. 

2021-жыл. V 5 Ислам шериктештик оюндарынын күмүш байгесинин ээси. Түркия, Конья шаары.

2022-жыл. Грек-рим күрөшү боюнча Дүйнө чемпионатынын коло байгесинин ээси (67 кг). Сербия, Белград шаары. Ал алгач 1/16 финалда венгриялык балбанды 7:9 эсебинде жеңген. Ал эми 1/8 финалда ирандык спортчуга жеңилип, кийин көңүл жубатуучу беттешке чыгууга мүмкүнчүлүк алган. Бирок атаандашы чыкпай калып, коло байге үчүн беттешкен. Чечүүчү 3-орун үчүн кармашта Амантур Исмаилов грузиялык атаандашы '''Жони Хецурианиге''' утулуп бара жатып, кайра ири эсеп менен (17:8) жеңип, коло байгенин ээси болду.

== Жетишкендиктери ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:95%;&quot;
!Жыл
! Турнир
! Өткөргөн шаар / өлкө 
! Жыйынтыгы 
! Спорттун багыты
|-
| 2018
| Азия оюндары
| Жакарта, Индонезия
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;cc9966&quot; | 3
| Грек-рим 67 кг
|-
| 2021
| Азия чемпиондугу
| Алма-Ата, Казакстан
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;cc9966&quot; | 3
| Грек-рим 67 кг
|-
| 2022
| Ислам шериктештиги оюндары
| Конья, Түркия
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;silver&quot; | 2
| Грек-рим 67 кг
|-
| 2022
| Дүйнө чемпиондугу
| Белград, Сербия 
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;cc9966&quot; | 3
|Грек-рим 67 кг
|}

== Үй-бүлөсү ==
Балбан [[Садыр Жапаров|Садыр Жапаровдун]] жээни Лазат Нуркожоева менен баш кошуп жатат. 2025-жылдын 15-февраль күнү кыз узатуу Бишкектеги &quot;Ата&quot; ресторанында өттү. Ал эми той болсо, 21-февральда өтөт&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://kaktus.media/doc/518032_plemiannica_prezidenta_lazat_nyrkojoeva_vyhodit_zamyj._jenih_izvestnyy_sportsmen.html | title= Племянница президента Лазат Нуркожоева выходит замуж. Жених - известный спортсмен | date=15-02-2025| accesdate=15-02-2025| work= kaktus.media | archiveurl= https://web.archive.org/web/20250215165852/https://kaktus.media/doc/518032_plemiannica_prezidenta_lazat_nyrkojoeva_vyhodit_zamyj._jenih_izvestnyy_sportsmen.html | archivedate= 15-02-2025}}&lt;/ref&gt;.

== Булактар ==
{{Булактар}}

== Шилтемелер ==
* [https://kloop.kg/blog/2022/09/13/amantur-ismailov-zavoeval-bronzu-na-chempionate-mira-po-borbe/ Амантур Исмаилов завоевал бронзу на Чемпионате мира по борьбе] Булак: kloop.kg
*  [https://govori.tv/amantur-ismailov-sharttyn-zhoktugu-ijgilikke-toskool-bolo-albajt/ Амантур Исмаилов: Шарттын жоктугу ийгиликке тоскоол боло албайт] Булак: govori.tv
* [https://web.archive.org/web/20230107210636/https://mfa.gov.kg/kr/dm/kyrgyz-respublikasynyn-ukrainadagy-elchiligi/news/10900 С 26 по 28 февраля 2021 года в Киеве состоялся международный турнир по спортивной борьбе памяти выдающихся украинских борцов и тренеров.] Булак: mfa.gov.kg
* Жеңилип баратып утуп алды. [https://sputnik.kg/20220913/amantur-ismailov-kolo-bajge-1067801593.html Балбан Амантур Исмаиловдун коло алган видеосу] Булак: sputnik.kg
* [https://uww.org/ru/athletes/ismailov-amantur UWW/Amantu Ismailov] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230130153922/https://uww.org/ru/athletes/ismailov-amantur |date=2023-01-30 }}  

[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Спорт‎]]
[[Категория:Арип боюнча спортчулар]]</text>
      <sha1>0zeu4otxnndemg9e36pam96c6h94vaq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Киев облусу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129883</id>
    <revision>
      <id>662931</id>
      <parentid>512975</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T07:01:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>662931</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11428" sha1="32p9zrmen6jsyv524r9u6kgmyi9tn0z" xml:space="preserve">'''Киев облусу''' ({{Lang-uk|Ки́ївська о́бласть}}) - [[Украина|Украинанын]] түндүгүндөгү облус. Облустук борбор — [[Киев]] шаары административдик жактан анын курамына кирбейт.

{{Административдик бирдик|Кыргызча аталышы=Киев облусу|Өздүк аталышы={{lang-uk|Київська область}}|Өлкө={{Өлкө желеги|Украина}}|Белгиси=COA of Kyiv Oblast.svg|Желеги=Prapor Kyivskoi oblasti.svg|Абалы=Облус|Карта=Kiev (oblast) in Ukraine.svg|Борбору=[[Киев]] (облустук борбор болуп саналат, бирок облустун курамына кирбейт)|Курамында=7 район (2020-дан)|Унаа коду=KI|Калкы=1 754 284|Жер аянты=28 131|Жер аянты боунча оруну=8|Жыштыгы=63,33|Калктын саны бойунча оруну=9|Түзүлгөн убакыты=27-февраль 1932-ж.|Акимчилик бирдигинин картасы=Kiev oblast location map.svg|Акимчилик бирдигинин картасынын көлөмү=|Тили=[[Украин тили|украинче]]|ISO=UA-32|Телефон коду=+380 45|Интернет-домени=kiev.ua; kv.ua|Герб=Coat_of_Arms_of_Kiev_Oblast.svg|Желек=Flag_of_Kyiv_Oblast.svg|Расмий аталышы={{lang-uk|Київська область}}}}

Райондун аянты 28 131 км² (бул көрсөткүч боюнча Украинада 8-орунда), калкы 2022-жылдын акырына карата абал боюнча 1,8 миллион адамды түзөт.

Ал [[Днепр]]дин орто агымынын бассейнинде, анын басымдуу бөлүгү Оң жээкте жайгашкан. Чыгышта [[Чернигов облусу|Чернигов]] жана [[Полтава облусу|Полтава]] облустары, түштүк-чыгышта жана түштүктө [[Черкассы облусу|Черкассы]] облусу, түштүк-батышта [[Винница облусу]], батышта [[Житомир облусу]], түндүгүнөн [[Беларусь|Беларус]]тун [[Гомель облусу]] менен чектешет.

[[1932-жыл|1932-жылы]] [[27 февраль|27-феврал]]да түзүлгөн. Облуста 7 район, 69 бириккен аймактык жамаат, 26 шаар, анын ичинен 13 райондук маанидеги, 30 шаар тибиндеги поселоктор, бардыгы болуп 1182 калктуу конуш бар. Аймактын түндүк бөлүгү, болжол менен 2000 км² аянтты, [[Чернобыль авариясы|Чернобыль]] зонасы ээлейт. [[Славутич|Славутыч]] шаары - Чернигов облусунун аймагындагы Киев облусунун эксклавы.

== Калкы ==
2020-жылдын 1-январына карата облустун калкынын иш жүзүндөгү саны 1 781 044 адамды түзөт, анын ичинен шаар калкы 1 105 383 адамды же 62,1%ды, айыл калкы 675 661 адамды же 37,9%ды түзөт&lt;ref name=&quot;Сборник2020&quot;&gt;[http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2020/zb/05/zb_chuselnist%202019.pdf Чисельність наявного населення України на 1 січня 2020 року] {{Wayback|url=http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2020/zb/05/zb_chuselnist%202019.pdf|date=20201009111450}} // Державна служба статистики України. Київ, 2020. Стор. 37-40&lt;/ref&gt;.

МСКнын маалыматы боюнча 2013-жылдын 1-июлуна карата облустун калкынын саны 1 722 875 адамды түздү (бул 1-июнга караганда 588 адамга көп), анын ичинде шаар калкы 1 066 812 адамды (61,92%), айыл калкы 656 063 адамды (38,08%) түздү. ). Туруктуу калкы 1717096 адам, анын ичинде шаар калкы 1055762 адам (61,48%), айыл калкы 661334 адам (38,52%).

Киевде 558 миңге жакын адам (облустун калкынын 32%) иштейт&lt;ref&gt;''Сергиенко А., Ткачук А.'' [http://gazeta.zn.ua/internal/kiev-v-okovah-okrain-ili-kak-razvivatsya-ukrainskim-megapolisam-_.html Киев в оковах окраин, или Как развиваться украинским мегаполисам?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170116103956/http://gazeta.zn.ua/internal/kiev-v-okovah-okrain-ili-kak-razvivatsya-ukrainskim-megapolisam-_.html |date=2017-01-16 }} {{Wayback|url=http://gazeta.zn.ua/internal/kiev-v-okovah-okrain-ili-kak-razvivatsya-ukrainskim-megapolisam-_.html|date=20170116103956}} // Зеркало недели. 13 января 2017.&lt;/ref&gt;.

Азыркы чек араларда Киев облусунун чыныгы калкынын динамикасы&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://kyivobl.ukrstat.gov.ua/content/p.php3?c=115&amp;lang=1|title=Головне управління статистики в Київській області - Населення (1990-2020)|website=kyivobl.ukrstat.gov.ua|access-date=2022-01-07|archive-date=2020-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725055457/http://kyivobl.ukrstat.gov.ua/content/p.php3?c=115&amp;lang=1|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;:

* 1926 — 1 931 000
* 1939 — 1 716 000
* 1959 — 1 719 000
* 1970 — 1 834 000
* 1979 — 1 924 000
* 1989 — 1 940 000
* 1990 — 1 947 600
* 1992 — 1 937 600
* 1995 — 1 911 600
* 2000 — 1 861 500
* 2005 — 1 778 900
* 2010 — 1 721 800
* 2011 — 1 717 700
* 2012 — 1 719 600
* 2013 — 1 722 000
* 2014 — 1 725 500
* 2015 — 1 729 200
* 2016 — 1 732 200
* 2017 — 1 734 500
* 2018 — 1 754 300
* 2019 — 1 767 900
* 2020 — 1 781 000
* 2021 — 1 788 500

=== Улуттук курамы ===
2001-жылдагы эл каттоого ылайык (жалпы саны: 1 814 280), 1 миңден ашык калкы көрсөтүлгөн:

* [[Украиндар|Украиндер]] — 1 684 803
* [[Орустар]] - 109 322
* [[Беларустар]] - 8698
* [[Поляктар]] - 2846
* [[Армяндар]] - 2341
* [[Молдавандар|Молдовандар]] - 1515-ж
* Улуту, же башка улуттарды көрсөтпөстөн - 1350
* [[Еврейлер]] - 1270
* [[Татарлар]] - 1102
* [[Азербайжандар]] - 1033

== Акимий-аймактык бөлүнүшү==
{{АймакКартасы+|Украина Киев облусу|caption='''Киев облусунун райондору 2020-жылдын 17-июлунан тартып'''|width=400|float=rihgt|places={{ПозКарта~|Украина Киев облусу|lat=50.45|lon=30.52|background=|mark=Green pog.svg|marksize=18|label_size=120|link=|label=[[Киев]]|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Киев облусу|lat=49.75|lon=30.12|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Белая Церковь району|Белая Церковь&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Киев облусу|lat=50.15|lon=31.50|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Борисполь району|Борисполь&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Киев облусу|lat=50.60|lon=31.30|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Бровары району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Киев облусу|lat=50.60|lon=30.00|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Буча району|Буча&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Киев облусу|lat=51.20|lon=30.00|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Вышгород району|Вышгород&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Киев облусу|lat=50.00|lon=30.70|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Обухов району|Обухов&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Киев облусу|lat=50.15|lon=29.90|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Фастов району|Фастов&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}}}
Киев облусунун административдик борбору Киев шаары (облустун курамына кирбейт).

Облуста эки эксклав бар - Чернигов облусунун аймагы менен курчалган Славутыч шаары жана Киев шаарынын аймагы менен курчалган Коцюбинске кыштагы.

=== Райондору ===
2020-жылдын 17-июлунда облустун жаңы 7 районго бөлүнүшү кабыл алынган&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text|title=Постанова Верховної Ради України «Про утворення та ліквідацію районів»|access-date=2020-08-12|archive-date=2020-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/go/807-20#Text|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text|archivedate=2020-07-21|accessdate=2023-01-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Карты&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/|title=Нові райони: карти + склад|access-date=2020-08-12|archive-date=2021-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302224321/https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+
!№
!Району
!Калкы
&lt;small&gt;(миң адам)&lt;/small&gt;
!Аянты
&lt;small&gt;(км²)&lt;/small&gt;
!Акимий борбору
|-
|1
|Белая Церковь району
|443,4
|6 510,3
|Белая Церковь ш.
|-
|2
|Борисполь району
|203,7
|3 873,2
|Борисполь ш.
|-
|3
|Бровары району
|240,7
|2 888,2
|Бровары ш.
|-
|4
|Буча району
|339,5
|2 555,5
|Буча ш.
|-
|5
|Вышгород району
|130,1
|4 333,0
|Вышгород ш.
|-
|6
|Обухов району
|229,8
|3 635,3
|Обухов ш.
|-
|7
|Фастов району
|180,9
|1 759,7
|Фастов ш.
|}
Райондор өз кезегинде шаардык, поселкалык жана айылдык бириккен аймактык жамааттарга бөлүнөт ({{Lang-uk|об'єднана територіальна громада}}).

== Шилтемелер ==


[[Категория:Киев облусу]]
&lt;references /&gt;{{Украинанын административдик-аймактык түзүлүшү}}
[[Категория:Украинанын облустары]]</text>
      <sha1>32p9zrmen6jsyv524r9u6kgmyi9tn0z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Днепропетровск облусу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129949</id>
    <revision>
      <id>662916</id>
      <parentid>512969</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T04:37:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>662916</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16680" sha1="8leqnhfp81pbfptkf3cbutdtaii8jgr" xml:space="preserve">{{Административдик бирдик|Кыргызча аталышы=Днепропетровск облусу|Өздүк аталышы={{lang-uk|Дніпропетровська область}}|Өлкө={{UKR}}|Карта=Dnipropetrovsk_in_Ukraine_(claims_hatched).svg|Акимчилик бирдигинин картасы=Dnipropetrovsk_oblast_location_map.svg|Абалы=Облус|Желеги=Flag_of_Dnipropetrovsk_Oblast.svg|Белгиси=Large_Coat_of_Arms_of_Dnipropetrovsk_Oblast.svg|Борбору=[[Днепр (шаар)|Днепр]]|Курамында=7 район (2020-дан)|Жер аянты=31 923|Жер аянты боунча оруну=2|Жер аянтынын пайызы=5,29|Түзүлгөн убакыты=9-февраль 1932-ж.|Калкы=3 093 151&lt;ref&gt;[http://ukrstat.gov.ua/ Государственная служба статистики Украины] {{Wayback|url=http://ukrstat.gov.ua/ |date=20130123112523 }}{{ref-uk}}&lt;/ref&gt;|Калктын саны бойунча оруну=2|Жыштыгы=99,19|Тили=[[Украин тили|украинче]]|Санак жылы=2022|Пайызы=7,25|Максималдуу бийиктиги=211|Минималдуу бийиктиги=16|ISO=UA-12|Телефон коду=+380 56|Почто индекстери=49xxx, 50xxx, 51xxx, 52xxx, 53xxx|Интернет-домени=dnepropetrovsk.ua; dp.ua|Унаа коду=AE|Сайты=https://web.archive.org/web/20090204052042/http://adm.dp.ua/}}

'''Днепропетровск облусу''' ({{lang-uk|Дніпропетровська область}}), келечекте '''Сечеслав облусу''' ({{lang-uk|Січеславська область}}) — [[Украина]]нын түштүк-чыгыш бөлүгүндөгү административдик-аймактык бирдиги. 

[[Днепр|Днепрдин]] орто агымында жайгашкан. Түндүгүнөн [[Полтава облусу|Полтава]] жана [[Харьков облусу|Харьков]] облустары, чыгышында [[Донецк облусу|Донецк]] облустары, түштүгүндө [[Херсон облусу|Херсон]] жана [[Запорожье облусу|Запорожье]] облустары, батышында [[Николаев облусу|Николаев]] жана [[Кировоград облусу|Кировоград]] облустары менен чектешет. Аянты — 31 923 км² калкы — 3 176 648 адам. (2020-жылга). 

Административдик борбору жана эң чоң шаары — [[Днепр (шаар)|Днепр]]. 

== Калкы ==
2020-жылдын 1-январына карата облустун калкынын саны 3 176 648 адамды, анын ичинде шаар калкы 2 668 744 адамды (84,01%), айыл калкы 507 904 адамды (15,99%) түздү&lt;ref name=&quot;nas&quot;&gt;[http://www.ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2020/zb/05/zb_chuselnist%202019.pdf Государственная служба статистики Украины. Сборник: Численность наличного населения Украины на 1 января 2020 года. Киев 2020. Ответственная за выпуск Вишневская О.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201009111450/http://www.ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2020/zb/05/zb_chuselnist%202019.pdf |date=2020-10-09 }} {{Wayback|url=http://www.ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2020/zb/05/zb_chuselnist%202019.pdf|date=20201009111450}}{{ref-uk}}&lt;/ref&gt;.

Днепропетровск облусунда 2001-жылдагы украин эл каттоосуна ылайык, 3,56 миллион киши болгон. Облустун калкы 2014-жылдын 1-майына карата 3 285 626 адамды түзөт (2013-жылдын 1-майына салыштырмалуу 16 126 адамга аз), анын ичинде шаар калкы – 2 746 491 киши (83,59%), айыл калкы – 539 135 киши (1641%). ). Туруктуу калк - 3 282 317 адам, анын ичинде шаар калкы - 2 740 483 адам (83,49%), айылдыктар - 541 834 адам (16,51%). [[Калктын жыштыгы|Калкынын жыштыгы]] — 103 киши/км². Аймак калкынын саны боюнча Украинада экинчи орунда турат. 2013-жылы 36134 адам төрөлгөн (11,0/1000 адам). Каза болгондор – 51 141 адам (17,0/1000 адам), анын ичинен 276 1 жашка чейинки балдар&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.dneprstat.gov.ua/statinfo/ds/2013/ds3_m12.htm|title=Природное движение населения за 2013 год|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140512232253/http://www.dneprstat.gov.ua/statinfo/ds/2013/ds3_m12.htm|archivedate=2014-05-12}}&lt;/ref&gt;. Ошол эле жылы туруктуу жашоого 16166 адам келген (139,1/10000 адам), 16 523 адам кеткен (140,2/10000 адам), жашаган жерин алмаштырган облустун ичинде - 29 730 адам&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.dneprstat.gov.ua/statinfo/ds/2013/ds2_m12.htm|title=Миграционное движение населения за 2013 год|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140512232256/http://www.dneprstat.gov.ua/statinfo/ds/2013/ds2_m12.htm|archivedate=2014-05-12}}&lt;/ref&gt;. 2013-жылы калктын саны 15364 адамга, анын ичинде терс табигый өсүштүн эсебинен – 15 007 адамга (-6,0/1000 адам; 97,68%), миграциянын терс өсүшүнүн эсебинен – 357 адамга (-1,1/10000 адам; 2,32%) кыскарган. . 2013-жылы облуста 1 021,7 миң пенсионер жашаган&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.dneprstat.gov.ua/statinfo/szn/szn1.htm|title=Средний размер месячной пенсии и количество пенсионеров|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714183750/http://www.dneprstat.gov.ua/statinfo/szn/szn1.htm|archivedate=2014-07-14}}&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;12&quot; |1939-жылдан 2020-жылга чейинки калктын статистикасы
|-
!1939
!1959
!1970
!1979
!1989
!1990
!1991
!1992
!1993
!1994
!1995
!1996
|-
|2 273 400
|{{Көбөйүү}}2 704 800
|{{Көбөйүү}}3 343 000
|{{Көбөйүү}}3 639 400
|{{Көбөйүү}}3 881 200
|{{Көбөйүү}}3 899 400
|{{Көбөйүү}}3 908 700
|{{Көбөйүү}}3 918 600
|{{Көбөйүү}}3 936 400
|{{Азайуу}}3 923 700
|{{Азайуу}}3 888 800
|{{Азайуу}}3 848 300
|-
!1997
!1998
!1999
!2000
!2001
!2002
!2003
!2004
!2005
!2006
!2007
!2008
|-
|{{Азайуу}}3 805 000
|{{Азайуу}}3 758 700
|{{Азайуу}}3 714 900
|{{Азайуу}}3 662 600
|{{Азайуу}}3 612 600
|{{Азайуу}}3 567 600
|{{Азайуу}}3 532 800
|{{Азайуу}}3 502 900
|{{Азайуу}}3 476 200
|{{Азайуу}}3 447 200
|{{Азайуу}}3 422 900
|{{Азайуу}}3 398 400
|-
!2009
!2010
!2011
!2012
!2013
!2014
!2015
!2017
!2018
!2020
!2022
!
|-
|{{Азайуу}}3 374 200
|{{Азайуу}}3 355 500
|{{Азайуу}}3 336 500
|{{Азайуу}}3 320 300
|{{Азайуу}}3 307 800
|{{Азайуу}}3 292 400
|{{Азайуу}}3 276 600
|{{Азайуу}}3 230 400
|{{Көбөйүү}}3 231 140
|{{Азайуу}}3 176 648
|{{Азайуу}}3 093 151
|
|}
Облустун калкынын максималдуу саны 1993-жылы – 3 936 400 адамга жеткен, 1993-жылдан бери облустун калкынын саны жылына орточо 30,3 миң адамга кыскарууда. 1993-жылдан 2014-жылдын 1-майына чейин 650,8 миң адамга азайган.

=== Улуттук курамы ===
'''Днепропетровск облусунун''' этникалык курамы 2001-ж&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://2001.ukrcensus.gov.ua/rus/results/general/nationality|title=Численность и состав населения Украины по итогам Всеукраинской переписи населения 2001 года|access-date=2014-04-01|archive-date=2014-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20140421225527/http://2001.ukrcensus.gov.ua/rus/results/general/nationality/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Улуту
!Калкы
!Пайызы
|-
![[Украиндер]]
|2 825 781
|78,2 %
|-
![[Орустар]]
|627 531
|17,3 %
|-
![[Беларустар]]
|29 528
|0,8 %
|-
![[Жөөттөр]]
|13 799
|0,4 %
|-
![[Армяндар]]
|10 683
|0,3 %
|-
!Улутун көрсөткөн эмес
|7 831
|0,2 %
|-
![[Азербайжандар]]
|5 683
|0,2 %
|-
![[Молдавандар]]
|4 398
|0,1 %
|-
![[Цыгандар]]
|4 067
|0,1 %
|-
![[Татарлар]]
|3 835
|0,1 %
|-
![[Немистер]]
|3 773
|0,1 %
|-
![[Поляктар]]
|3 288
|0,1 %
|-
![[Грузиндер|Гүржүлөр]]
|2 834
|0,1 %
|-
![[Болгарлар]]
|2 269
|0,1 %
|-
![[Корейлер]]
|1 446
|0,04 %
|-
![[Казактар]]
|1 361
|0,03 %
|-
![[Гректер]]
|1 147
|0,03 %
|-
!'''Бардыгы'''
!'''3 612 600'''
!'''100 %'''
|}

== Административдик-аймактык түзүлүшү ==
{{АймакКартасы+|Украина Днепропетровск облусу|caption=Днепропетровск облусунун райондору 2020-жылдын 17-июлунан тартып|float=rihgt|width=400|places={{ПозКарта~|Украина Днепропетровск облусу|lat=48.47|lon=35.03|background=|mark=Green pog.svg|marksize=18|label_size=120|link=|label=[[Днепр (шаар)|Днепр]]|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Днепропетровск облусу|lat=48.90|lon=34.50|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Днепр району (Днепропетровск облусу)|Днепр&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Днепропетровск облусу|lat=48.60|lon=33.90|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Каменское району (Днепропетровск облусу)|Каменское&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Днепропетровск облусу|lat_deg=47.70|lon_deg=34.80|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Никополь район|Никополь&lt;br&gt; району]]'''|position=top}}
{{ПозКарта~|Украина Днепропетровск облусу|lat_deg=47.70|lon_deg=33.40|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Кривой Рог району|Кривой Рог&lt;br&gt; району]]'''|position=top}}
{{ПозКарта~|Украина Днепропетровск облусу|lat=48.80|lon=36.30|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Павлоград району (Днепропетровск облусу)|Павлоград&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Днепропетровск облусу|lat=49.10|lon=35.40|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Новомосковск району (Днепропетровск облусу)|Новомосковск&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Днепропетровск облусу|lat_deg=48.05|lon_deg=36.15|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Синельниково району]]'''|position=top}}}}
Днепропетровск облусунун административдик борбору [[Днепр (шаар)|Днепр]] шаары болуп саналат, ал 2016-жылы декоммунизация учурунда Днепропетровск шаарынан аталып калган. Региондун өзү мурдагы атын дагы деле сактап келет, анткени анын атын өзгөртүү үчүн кадимки мыйзам жетишсиз - ал үчүн [[Украинанын Конституциясы|Украинанын Конституциясына]] өзгөртүүлөр керек. 2018-жылдын 20-июнунда Жогорку Раданын комитети Днепропетровск облусун Днепр деп атоону сунуштады&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://newsoneua.tv/news/politics/komitet-rady-proholosoval-za-pereimenovanie-dvukh-oblastej-ukrainy.html|title=Комитет Рады проголосовал за переименование двух областей Украины}}{{Жеткиликсиз шилтеме|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Жогорку Раданын депутаттары 2019-жылдын 7-февралындагы жыйынында аймакты Сечеслав деп өзгөртүү боюнча мыйзам долбоорун колдошту&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://newsoneua.tv/news/society/deputaty-v-rade-podderzhali-pereimenovanie-dnepropetrovskoj-oblasti.html|title=Депутаты в Раде поддержали переименование Днепропетровской области|publisher=newsoneua.tv|accessdate=2019-02-07}}{{Жеткиликсиз шилтеме|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

=== Райондору ===
2020-жылдын 17-июлунда облустун жаңы 7 районго бөлүнүшү кабыл алынган&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text|title=Постанова Верховної Ради України «Про утворення та ліквідацію районів»|access-date=2020-08-06|archive-date=2020-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/go/807-20#Text|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text|archivedate=2020-07-21|accessdate=2023-01-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Карты&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/|title=Нові райони: карти + склад|access-date=2020-08-06|archive-date=2021-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302224321/https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+
!№
!Району
!Калкы&lt;ref name=&quot;Карты2&quot; /&gt;
!Аянты&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Дніпропетровська область - Райони |url=https://decentralization.gov.ua/areas/0562/rayons |accessdate=2023-01-28 |archivedate=2021-04-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210423234517/https://decentralization.gov.ua/areas/0562/rayons }}&lt;/ref&gt;
!Акимий борбору
|-
|1
|Днепр району
|{{num|1179,3}}
|{{num|5605,6}}
|[[Днепр (шаар)|Днепр]] ш.
|-
|2
|Каменское району
|{{num|439,0}}
|{{num|4803,4}}
|Каменское ш.
|-
|3
|Кривой Рог району
|{{num|772,3}}
|{{num|5724,9}}
|[[Кривой Рог]] ш.
|-
|4
|Никополь району
|{{num|262,6}}
|{{num|3240,6}}
|[[Никополь]] ш.
|-
|5
|Новомосковск району
|{{num|171,7}}
|{{num|3478,2}}
|Новомосковск ш.
|-
|6
|Павлоград району
|{{num|163,3}}
|{{num|2490,3}}
|Павлоград ш.
|-
|7
|Синельниково району
|{{num|204,2}}
|{{num|6616,6}}
|Синельниково ш.
|}
Райондор өз кезегинде шаардык, поселкалык жана айылдык аймактык жамааттарга бөлүнөт ({{Lang-uk|територіальна громада}}).

== Колдонулган адабияттар ==
* Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
[[Категория:Украина]]
[[Категория:Украинанын облустары]]
&lt;references /&gt;{{Украинанын административдик-аймактык түзүлүшү}}
[[Категория:1932-жыл]]</text>
      <sha1>8leqnhfp81pbfptkf3cbutdtaii8jgr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Донецк облусу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129950</id>
    <revision>
      <id>662917</id>
      <parentid>512970</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T04:40:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>662917</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10267" sha1="j5j53hh3kutjipzt78gn83agnz7b1xz" xml:space="preserve">{{Административдик бирдик|Кыргызча аталышы=Донецк облусу|Өздүк аталышы={{lang-uk|Донецька область}}|Өлкө={{UKR}}|Абалы=Облус|Желеги=Flag_of_Donetsk_Oblast.svg|Белгиси=Coat_of_Arms_of_Donetsk_Oblast_1999.svg|Карта=Donetsk_in_Ukraine_(claims_hatched).svg|Акимчилик бирдигинин картасы=Donetsk_Oblast_location_map.svg|Калкы=4 100 280|Калктын саны бойунча оруну=1|Санак жылы=2021|Жыштыгы=162,49|Жыштыгы бойынша оруну=1|Жер аянты=26 517|Жер аянты боунча оруну=11|Жер аянтынын пайызы=4,39|Түзүлгөн убакыты=2-июль 1932-ж.|Борбору=[[Донецк]]|Максималдуу бийиктиги=367,1|Минималдуу бийиктиги=-0,4|ISO=UA-14|Телефон коду=+380 62|Сайты=dn.gov.ua|Тили=[[Украин тили|украинче]]|Курамында=8 район}}

'''Донецк облусу''' ({{lang-uk|Донецька область}}) — [[Украина]]нын административдик-аймактык бирдиги, өлкөнүн түштүк-чыгышында, Донбасста жайгашкан. Батышта [[Запорожье облусу|Запорожье]] жана [[Днепропетровск облусу|Днепропетровск]] облустары, түндүгүндө [[Харьков облусу]], чыгышында [[Украина]]нын [[Луганск облусу]] жана [[Орусия]]нын [[Ростов облусу]] менен чектешет.

Облустун аянты 26,5 миң км² (Украинада 11-орун), 2021-жылга карата калкынын саны 4,1 миллион адамга (1-орун) бааланган. Акимий борбору жана ири шаары — [[Донецк]], башка ири шаарлары [[Мариуполь]], Макеевка, Горловка, Краматорск, Славянск, Енакиево, Бахмут.

Облус 1932-жылы [[Украина Советтик Социалисттик Республикасы|Украина ССР]]инин Харьков облусунан бөлүнүп чыгуу менен түзүлгөн. 1938-жылы түндүк бөлүгү облустан бөлүнүп, Луганск облусуна айланган. 1932-жылдан 1961-жылга чейин Сталино облусу ({{Lang-uk|Сталінська область}}) деп аталган.

2014-жылдын апрель айында орусиячыл нааразылык акциялары маалында аймактын аймагында [[Донецк Эл Республикасы]] (ДЭР) жарыяланган, ал эл аралык коомчулук тарабынан таанылбай калган. Донбасстагы согуштун натыйжасында ДЭР чөлкөмдүн үчтөн бир бөлүгүн, анын ичинде Донецкти де-факто көзөмөлгө алган.

2022-жылдын 23-февралына карата Украинанын облустук администрациясы жана облустун мамлекеттик мекемелеринин көбү Краматорск шаарында, облустук кеңеш [[Мариуполь|Мариупол]]до; аймактык мекемелер ошондой эле Славянск, [[Мариуполь]], Константиновка, Бахмут жана Мирноградда жайгашкан&lt;ref name=&quot;S2&quot;&gt;{{cite web|author=|url=https://slon.ru/world/chto_navoevali_na_donbasse_za_pervuyu_nedelyu_posle_vyborov-1107028.xhtml|deadlink=no|archive-url=https://web.archive.org/web/20160808061645/http://slon.ru/world/chto_navoevali_na_donbasse_za_pervuyu_nedelyu_posle_vyborov-1107028.xhtml|archive-date=2016-08-08|title=Что навоевали в Донбассе за первую неделю после выборов|publisher=[[Republic (издание)|Slon.ru]]|date=2014-06-02|lang=ru|access-date=2019-11-27}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ЪВ&quot;&gt;{{cite web|author=|url=http://kommersant.ru/doc/2481931|deadlink=no|archive-url=https://web.archive.org/web/20190512175647/https://www.kommersant.ru/doc/2481931|archive-date=2019-05-12|title=Самовооруженная республика|publisher=[[Коммерсантъ-Власть]]|date=2014-06-02|lang=ru|access-date=2014-06-02}}&lt;/ref&gt;.

2022-жылы [[Орусиянын Украинага басып кирүүсү 2022|Орусиянын Украинага толук масштабдуу басып кириши]] башталгандан кийин, Мариуполь жана Донецк облусундагы башка бир катар калктуу конуштарды Орусиянын Куралдуу күчтөрү жана өзүн өзү жарыялаган КДРдин элдик кошуундары басып алышкан. 30-сентябрда Орусия аймактын аннексияланганын жарыялаган.

== Административдик-аймактык түзүлүшү ==
{{АймакКартасы+|Украина Донецк облусу|places={{ПозКарта~|Украина Донецк облусу|lat=48.00|lon=37.80|background=|mark=Green pog.svg|marksize=18|label_size=120|link=|label=[[Донецк]]|position=left}}
{{ПозКарта~|Украина Донецк облусу|lat=47.95|lon=38.10|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Донецк району|Донецк&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Донецк облусу|lat=48.70|lon=38.30|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Бахмут району|Бахмут&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Донецк облусу|lat=47.70|lon=37.20|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Волноваха району|Волноваха&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Донецк облусу|lat=48.33|lon=38.30|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Горловка району (Донецк облусу)|Горловка&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Донецк облусу|lat=47.67|lon=38.10|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Кальмиусское району (Донецк облусу)|Кальмиусское&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Донецк облусу|lat=48.80|lon=37.50|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Краматорск району|Краматорск&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Донецк облусу|lat=47.12|lon=37.50|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Мариуполь району|Мариуполь&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Донецк облусу|lat=48.25|lon=37.15|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Покровск району (Донецк облусу)|Покровск&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}|caption=Донецк облусунун райондору 2020-жылдын 17-июлунан тартып|float=rihgt|width=300}}

=== Райондору ===
2020-жылдын 17-июлунда облустун жаңы 8 районго бөлүнүшү кабыл алынган&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text|title=Постанова Верховної Ради України «Про утворення та ліквідацію районів»|access-date=2020-08-06|archive-date=2020-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/go/807-20#Text|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text|archivedate=2020-07-21|accessdate=2023-01-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Карты&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/|title=Нові райони: карти + склад|access-date=2020-08-06|archive-date=2021-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302224321/https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+
!№
!Району
!Калкы
&lt;small&gt;(миң. адам)&lt;/small&gt;
!Аянты
&lt;small&gt;(км².)&lt;/small&gt;
!Акимий борбору
|-
|1
|Бахмут району
|201,1
|1 748,3
|Бахмут ш.
|-
|2
|Волноваха району
|146,0
|4 457,4
|Волноваха ш.
|-
|3
|Горловка району
|690,6
|2 468,4
|Горловка ш.
|-
|4
|Донецк району
|1 503,4
|2 895,1
|[[Донецк]] ш.
|-
|5
|Кальмиусское району
|122,6
|3 132,6
|Кальмиусское ш.
|-
|6
|Краматорск району
|568,0
|5 194,1
|Краматорск ш.
|-
|7
|Мариуполь району
|521,1
|2 624,0
|[[Мариуполь]] ш.
|-
|8
|Покровск району
|413,0
|4 004,1
|Покровск ш.
|}
Райондор өз кезегинде шаардык, поселкалык жана айылдык аймактык жамааттарга бөлүнөт ({{Lang-uk|територіальна громада}}).

== Колдонулган адабияттар ==

* Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
[[Категория:Украина]]
[[Категория:Украинанын облустары]]
&lt;references /&gt;{{Украинанын административдик-аймактык түзүлүшү}}
[[Категория:1932-жыл]]</text>
      <sha1>j5j53hh3kutjipzt78gn83agnz7b1xz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кировоград облусу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129951</id>
    <revision>
      <id>662932</id>
      <parentid>638948</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T07:04:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>662932</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17115" sha1="hdjwgrqvxjufh0ihzksrgc3slp06359" xml:space="preserve">{{Административдик бирдик|Кыргызча аталышы=Кировоград облусу|Өлкө=Украина|Абалы=Облус|Өздүк аталышы={{lang-uk|Кіровоградська область}}|Желеги=Flag_of_Kirovohrad_Oblast.svg|Белгиси=Coat_of_Arms_of_Kirovohrad_Oblast.svg|Карта=Kirovohrad_in_Ukraine_(claims_hatched).svg|Акимчилик бирдигинин картасы=Kirovograd_oblast_location_map.svg|Курамында=4 район|Борбору=[[Кропивницкий]]|Түзүлгөн убакыты=[[10-январь]] [[1939]]|Санак жылы=2022|Калкы={{Азайуу}} {{num|902275}}&lt;ref&gt;[http://ukrstat.gov.ua/ Государственная служба статистики Украины] {{Wayback|url=http://ukrstat.gov.ua/ |date=20130123112523 }}{{ref-uk}}&lt;/ref&gt;|Максималдуу бийиктиги=269|Жер аянты=24 588|Жер аянты боунча оруну=14|Жер аянтынын пайызы=4,07|ISO=UA-35|Телефон коду=+380 522|Почто индекстери=25xxx, 26xxx, 27xxx, 28xxx|Интернет-домени=kirovograd.ua; kr.ua|Унаа коду=BA|Сайты=https://www.kr-admin.gov.ua/|Жыштыгы=36,7}}

'''Кировоград облусу''' ({{lang-uk|Кіровоградська область}}), келечекте '''Кропивницкий облусу''' ({{lang-uk|Кропивницька область}}) — [[Украина|Украинанын]] борбордук бөлүгүндө жайгашкан облус. Ал 1939-жылы 10-январда [[Украина Советтик Социалисттик Республикасы|Украина ССР]]инин курамында СССР Жогорку Советинин Президиумунун жарлыгы менен борбору Кирово шаарында түзүлүп, анын аты Кировоград болуп өзгөртүлүп, 2016-жылдан бери Кропивницкий деп аталып келет. Облустун аталышы өзгөртүлгөн эмес.

Ал Украинанын борборунда, [[Днепр]] менен [[Түштүк Буг]]дун ортосунда, Днепр тоосунун түштүк бөлүгүндө жайгашкан.

Административдик борбору жана ири шаары — [[Кропивницкий]], башка ири шаарлары — Александрия, Светловодск, Знаменка, Долинская, Новоукраинка, Хайворон, Новомыргород, Бобринец.

Облустун дээрлик бардык аймагы Днепрдин оң жээгинде жайгашкан. Түндүгүнөн [[Черкассы облусу|Черкассы]], түндүк-чыгышында [[Полтава облусу|Полтава]], түштүк жана түштүк-чыгышта [[Днепропетровск облусу|Днепропетровск]], түштүгүндө [[Николаев облусу|Николаев]] жана [[Одесса облусу|Одесса]] облустары менен, батышта [[Винница облусу|Винница]] облусу менен чектешет. Белгилей кетсек, Украинанын географиялык борбору Добровеличковка айылында жайгашкан. Кийинчерээк Украинанын Жаратылыш ресурстары боюнча мамлекеттик комитети өлкөнүн географиялык борбору Марьяновка айылы экенин аныктаган.

== Калкы ==
2022-жылдын 1-январына карата облустун калкынын иш жүзүндөгү саны 1 129 000≈ адамды түзөт, анын ичинен шаар калкы 850356 адам же 68,0%, айыл калкы 400165 адам же 34,8%&lt;ref name=&quot;Сборник2020&quot;&gt;[http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2020/zb/05/zb_chuselnist%202019.pdf Чисельність наявного населення України на 1 січня 2020 року] {{Wayback|url=http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2020/zb/05/zb_chuselnist%202019.pdf|date=20201009111450}} // Державна служба статистики України. Київ, 2020. Стор. 66-70&lt;/ref&gt;. 

Согушка байланыштуу. '''Кировоград облустук''' аскер башкармалыгынын маалыматы боюнча, апрель айынын ортосуна карата облус согуштук аракеттер уланып жаткан аймактардан 99 168 качкын кабыл алган, анын 29 274ү балдар. 34 миң 244 жаран ИЖК күбөлүгүн алган.

Облустун калкы 2001-жылдын 5-декабрындагы каттоо боюнча 1 125 700 адамды түзөт. (Украина калкынын 2,3%). Орточо жыштыгы 45,3 адам/км², жалпы Украина боюнча 75 адам/км².

18-кылымдын ортосуна чейин дээрлик ээн калган бул аймактын калкы 1750-1900-жылдары орус бийлигинин колонизатордук демилгелеринин аркасында тездик менен көбөйүп, андан кийин революция, ээликтен ажыратуу жана Улуу Ата Мекендик согуш, кескин төмөндөшүн башынан өткөргөн. Совет бийлигинин орношу менен айыл чарбасын жана өнөр жайын өнүктүрүүнү стимулдаш-тыруу менен облуста туул-гандардын өсүшүнүн өсүшү жүрүп жатат. 1990-жылга карата калктын саны дээрлик 1,2 миллион адамга жетти, анын ичинде Кропивницкийде 300 миңден ашык адам. Калктын тез есушу областтын район-дук борборлорунда да орун алды. Ырас, 1970-жылдары эле айыл чарбасы токтоп калгандыктан жаштардын айылдан агылышы башталып, айылдарда төрөлүүнүн төмөндөшү жана калктын улгайышы байкалган.

СССРдин кулашы жана экономикалык олку-солкулуктар аймактын демографиясына терс таасирин тийгизген. Анын калкы табигый азаюудан жана миграциянын (Киевге, Москвага жана башка шаарларга) агып кетүүсүнөн улам кыскарууну улантууда.

Мамлекеттик статистика кызматынын маалыматы боюнча 2013-жылдын 1-июлуна карата облустун калкынын саны 991 609 адамды түздү, анын ичинен шаар калкы 619 026 адамды (62,42%), айыл калкы 372 583 адамды (37,58%) түздү. Туруктуу калктын саны бир аз аз – 985 194 адам, анын ичинде шаардыктар – 612 947 адам (62,21%), айылдыктар – 372 247 адам (37,79%).

2015-жылга карата аймактагы үй чарбаларынын 41,4%ында (калктын 50%ке жакыны) суу түтүктөрү жок болгон&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://businessviews.com.ua/ru/studies/id/hudshie-oblasti-ukrainy-1245/|title=Антирейтинг областей: знаешь, в чем худшая твоя родная?|publisher=businessviews.com.ua|lang=uk|accessdate=2019-03-13|archive-date=2018-08-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20180829073311/http://businessviews.com.ua/ru/studies/id/hudshie-oblasti-ukrainy-1245/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

=== Улуттук курамы ===
Облуста токсонго жакын улуттун екулдеру жашайт. Учурда [[цыгандар]] менен [[Армяндар|армяндарды]] кошпогондо (иммиграцияга байланыштуу) ар биринин саны азайып баратат. [[1989|1989-жылдагы]] эл каттоо боюнча [[украиндер]] 85,3%, [[орустар]] 11,7%, башка улуттардын өкүлдөрү 3% түзгөн. 1992-жылга чейин аймакта расмий тилдер орус жана украин тили болгон. Орустардын бир кыйла бөлүгү аймактын чыгышындагы өнөр жай шаарларында жана [[Кропивницкий]]де жашашкан. Тарыхый жактан карасак, облуста украин тили, облустун борборунда [[орус тили]] үстөмдүк кылган. Ошондуктан Кировограддагы орус жана украин мектептеринин катышы 2ге каршы 34 болуп, шаар калкынын талабына жооп берген. Бул аймакта [[украин тили]] үстөмдүк кылган.

[[2001|2001-жылдагы]] эл каттоого ылайык:

* [[Украиндер]] — 1 014 616 (90,1 %)
* [[Орустар]] — 85 029 (7,5 %)
* [[Молдавандар]] — 8 274 (0,7 %)
* [[Беларустар]] — 5 150 (0,4 %)
* [[Армяндар]] — 2 994
* [[Болгарлар]] — 2 305
* [[Жөөттөр]] — 1 066
* [[Цыгандар]] — 926
* [[Азербайжандар]] — 793
* [[Татарлар]] — 639
* [[Поляктар]] — 556
* [[Немистер]] — 545

88% украин тилин эне тили, 10% орус жана 2% башка тилдер деп аташкан.

=== Тил кырдаалы ===
1992-жылдан бери аймактагы жападан жалгыз расмий тил (айрыкча [[Кропивницкий]]дин өзүндө) украин тили (официалдуу иш кагаздарында, билим берүү тармагында, эл аралык байланыш тили катары, ошондой эле радио жана телевидениеде колдонулат). Райондун айылдарында азыркы учурда суржик тили негизинен үй баарлашуу тили катары колдонулат, калк орус жана украин тилин да түшүнөт ([[диглоссия]]); Мындан тышкары аймакта орус, молдован же болгар тилдеринде гана байланыш жүргөн моно-этникалык кыштактар ​​дагы эле сакталып турат.

== Административдик-аймактык түзүлүшү ==
{{АймакКартасы+|Украина Кировоград облусу|caption=Кировоград облусунун райондору 2020-жылдын 17-июлунан тартып|float=rihgt|width=400|places={{ПозКарта~|Украина Кировоград облусу|lat=48.50|lon=32.27|background=|mark=Green pog.svg|marksize=18|label_size=120|link=|label=[[Кропивницкий]]|position=top}}
{{ПозКарта~|Украина Кировоград облусу|lat=48.33|lon=32.40|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Кропивницкий району|Кропивницкий&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Кировоград облусу|lat_deg=48.68|lon_deg=33.12|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Александрия району|Александрия&lt;br&gt; району]]'''|position=top}}
{{ПозКарта~|Украина Кировоград облусу|lat_deg=48.28|lon_deg=30.50|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Голованевск району|Голованевск&lt;br&gt; району]]'''|position=top}}
{{ПозКарта~|Украина Кировоград облусу|lat_deg=48.43|lon=31.50|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Новоукраинка району|Новоукраинка&lt;br&gt; району]]'''|position=top}}}}
Административдик борбору - [[Кропивницкий]] шаары, 2016-жылдын 14-июлунда декоммунизация учурунда ''Кировограддан'' өзгөртүлгөн. Региондун өзү мурдагы атын дагы деле сактап келет, анткени анын атын өзгөртүү үчүн кадимки мыйзам жетишсиз - ал үчүн Украинанын Конституциясына өзгөртүүлөр керек. 2018-жылдын 20-ноябрында депутаттар аймактын атын Кропивницкий деп өзгөртүүгө кубаныч менен добуш беришти&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://travel.tochka.net/ua/12350-rada-podderzhala-pereimenovanie-kirovogradskoy-oblasti/|title=Рада підтримала перейменування Кіровоградської області|publisher=tochka.net|accessdate=2018-11-20|lang=uk|archive-date=2018-11-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20181121203711/https://travel.tochka.net/ua/12350-rada-podderzhala-pereimenovanie-kirovogradskoy-oblasti/|deadlink=no|archivedate=2018-11-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181121203711/https://travel.tochka.net/ua/12350-rada-podderzhala-pereimenovanie-kirovogradskoy-oblasti/}}&lt;/ref&gt;.

Облуста жергиликтүү өз алдынча башкарууну Кировоград облустук кеңеши, аткаруу бийлигин Облустук мамлекеттик администрация жүргүзөт. Облустун башчысы - [[Украинанын президенттеринин тизмеси|Украинанын Президенти]] тарабынан дайындалган облустук мамлекеттик администрациянын төрагасы.

=== Райондору ===
2020-жылдын 17-июлунда облустун жаңы 4 районго бөлүнүшү кабыл алынган&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text|title=Постанова Верховної Ради України «Про утворення та ліквідацію районів»|access-date=2020-08-17|archive-date=2020-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/go/807-20#Text|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text|archivedate=2020-07-21|accessdate=2023-01-27}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Карты&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/|title=Нові райони: карти + склад|access-date=2020-08-17|archive-date=2021-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302224321/https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;:
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!№
!Району
!Калкы
&lt;small&gt;(миң адам)&lt;/small&gt;
!Аянты&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Кіровоградська область - Райони |url=https://decentralization.gov.ua/areas/0522/rayons |accessdate=2023-01-27 |archivedate=2022-02-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220202004225/https://decentralization.gov.ua/areas/0522/rayons }}&lt;/ref&gt;
&lt;small&gt;(км²)&lt;/small&gt;
!Акимий борбору
|-
|1
|Александрия району
|229,8
|5 417,9
|Александрия ш.
|-
|2
|Голованевск району
|124,9
|4 244,3
|Голованевск шч.
|-
|3
|Кропивницкий району
|448,1
|9 723,2
|[[Кропивницкий]] ш.
|-
|4
|Новоукраинка району
|142,7
|5 202,9
|Новоукраинка ш.
|}
Райондор өз кезегинде шаардык, поселкалык жана айылдык бириккен аймактык жамааттарга бөлүнөт ({{Lang-uk|об'єднана територіальна громада}}).

== Колдонулган адабияттар ==

* Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
[[Категория:Украина]]
[[Категория:Украинанын облустары]]
&lt;references /&gt;{{Украинанын административдик-аймактык түзүлүшү}}</text>
      <sha1>hdjwgrqvxjufh0ihzksrgc3slp06359</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Львов облусу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129958</id>
    <revision>
      <id>662941</id>
      <parentid>512978</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T08:29:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>662941</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10304" sha1="bxzffen5noy1yi6yosxpkaw7cxwag87" xml:space="preserve">{{Административдик бирдик|Кыргызча аталышы=Львов облусу|Өлкө=Украина|Карта=Lviv_in_Ukraine_(claims_hatched).svg|Акимчилик бирдигинин картасы=Lviv_Oblast_location_map.svg|Өздүк аталышы={{lang-uk|Львівська область}}|Белгиси=Coat of Arms of Lviv Oblast.svg|Желеги=Flag_of_Lviv_Oblast.svg|Абалы=Облус|Курамында=7 район|Борбору=[[Львов]]|Түзүлгөн убакыты=[[4-декабрь]] [[1939]]-ж.|Тили=[[Украин тили|украинче]]|Санак жылы=2022|Калкы={{num|2476113}}&lt;ref&gt;[http://ukrstat.gov.ua/ Государственная служба статистики Украины] {{Wayback|url=http://ukrstat.gov.ua/ |date=20130123112523 }}{{ref-uk}}&lt;/ref&gt;|Калктын саны бойунча оруну=4|Пайызы=5,6|Жер аянты={{num|21831}}|Жер аянты боунча оруну=17|Жер аянтынын пайызы=3,62|Максималдуу бийиктиги=1 408|ISO=UA-46|Телефон коду=+380 32|Почто индекстери=79xxx, 80xxx, 81xxx, 82xxx|Интернет-домени=lviv.ua; lv.ua|Унаа коду=BC/НС/14|Сайты=http://www.loda.gov.ua}}

'''Львов облусу''' ({{lang-uk|Львівська область}}) — [[Украина|Украин]]анын батышындагы административдик-аймактык бирдик. Административдик борбору жана эң чоң шаары — [[Львов]].

Бул Карпат Еврочөлкөмүнүн курамына кирген Галичина тарыхый-маданий чөлкөмүнүн үч аймагынын бири. Экономикалык, туристтик, маданий жана илимий багыттар боюнча мамлекеттин эң өнүккөн аймактарынын бири. Ал [[1939-жыл|1939-жылы]] [[27-ноябрь|27-ноябрда]] [[Молотов-Риббентроп пактысы|Молотов-Риббентроп пакты]]нын негизинде [[Польша]]нын чыгыш бөлүгү [[Кеңештер Бирлиги]] тарабынан аннексиялангандан кийин түзүлгөн&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://zakon2.rada.gov.ua/laws/show/32-01|title=Указ ПРЕЗИДИУМА ВЕРХОВНОГО СОВЕТА УССР 27.11.1939 «Об образовании Львовськой, Дрогобычской, Волынской, Станиславской, Тарнопольской и Ровенской областей в составе УРСР»|accessdate=25 листопада 2016|archive-date=26 листопада 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161126001749/http://zakon2.rada.gov.ua/laws/show/32-01|archivedate=2016-11-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161126001749/http://zakon2.rada.gov.ua/laws/show/32-01}}&lt;/ref&gt;.

Львов облусу [[Волынь облусу|Волынь]], [[Ровно облусу|Ровно]], [[Тернополь облусу|Тернополь]], [[Ивано-Франковск облусу|Ивано-Франковск]] жана [[Закарпатье облусу|Закарпатье]] облустары менен чектешет жана [[Польша|Польша Республикасы]] менен мамлекеттик чек арага чыгуу мүмкүнчүлүгү бар.

Облусу түндүгү аралаш токой зонасына кирет, атап айтканда, Кичи Токойлуу түздүгүндө; ортоңку бөлүгү - токойлуу талаага, ал жерде Розточие, Гологир, Вороняк, Ополе жана Подольск тоосунун батыш бөлүгү өзгөчөлөнөт. Андан ары түштүктө Карпат тоо этектери жана чындыгында Карпат тоолору. Алар Бескиддердин өкүлдөрү. Облустун түштүк чек арасы Верховинский бөлүүчү кырка тоосуна туура келет. Кара жана Балтика деңизинин негизги европалык суу бөлгүчтөрү да аймактын аймагынан өтөт.

Львов облусунда Львов-Волынский көмүр бассейнинин түштүк бөлүгү жана Закарпат нефти-газдуу облусунун батыш бөлүгү жана Закарпат күкүрт бассейни жайгашкан. Ири өнөр жай борборлору: Червоноград, Львов, Бориславско-Дрохобытско-Стебницкий.

Трускавец, Моршын жана Схидница — эл аралык маанидеги бальнеологиялык курорттор. Львов менен Жовкванын архитектуралык ансамблдери, сепилдер жана башка кооз жерлер, бул аймак бай, Карпат тоолору аймактын туризмин өнүктүрүү үчүн чоң мейкиндиктерди берет.

== Административдик-аймактык түзүлүшү ==
{{АймакКартасы+|Украина Львов облусу|caption=Львов облусунун райондору 2020-жылдын 17-июлунан тартып|float=rihgt|width=350|places={{ПозКарта~|Украина Львов облусу|lat=49.85|lon=24.00|background=|mark=Green pog.svg|marksize=18|label_size=120|link=|label=[[Львов]]|position=top}}
{{ПозКарта~|Украина Львов облусу|lat=49.80|lon=24.00|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Львов району|Львов&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Львов облусу|lat=49.35|lon=23.50|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Дрогобыч району|Дрогобыч&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Львов облусу|lat=49.80|lon=24.90|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Золочев району (Львов облусу)|Золочев&lt;br&gt; району]]'''|position=top}}
{{ПозКарта~|Украина Львов облусу|lat=49.55|lon=23.20|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Самбор району|Самбор&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Львов облусу|lat=49.15|lon=23.90|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Стрый району|Стрый&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Львов облусу|lat=50.38|lon=24.23|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Червоноград району|Червоноград&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Львов облусу|lat=49.95|lon=23.38|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Яворов району|Яворов&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}}}
Львов облусунун административдик борбору — [[Львов]] шаары.

=== Райондору ===
2020-жылдын 17-июлунда облустун жаңы 7 районго бөлүнүшү кабыл алынган&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text|title=Постанова Верховної Ради України «Про утворення та ліквідацію районів»|access-date=2020-08-17|archive-date=2020-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/go/807-20#Text|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text|archivedate=2020-07-21|accessdate=2023-01-26}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Карты&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/|title=Нові райони: карти + склад|access-date=2020-08-17|archive-date=2021-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302224321/https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+
!№
!Району
!Калкы
&lt;small&gt;(миң адам)&lt;/small&gt;
!Аянты&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Львівська область - Райони |url=https://decentralization.gov.ua/areas/0322/rayons |accessdate=2023-02-08 |archivedate=2023-02-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230204162244/https://decentralization.gov.ua/areas/0322/rayons }}&lt;/ref&gt;
&lt;small&gt;(км²)&lt;/small&gt;
!Акимий борбору
|-
|1
|Дрогобыч району
|239,0
|1 493,4
|Дрогобыч ш.
|-
|2
|Золочев району
|163,3
|2 887,9
|Золочев ш.
|-
|3
|Львов району
|1 150,4
|4 976,2
|[[Львов]] ш.
|-
|4
|Самбор району
|227,7
|3 247,1
|Самбор ш.
|-
|5
|Стрый району
|327,7
|3 854,0
|Стрый ш.
|-
|6
|Червоноград району
|233,0
|3 001,2
|Червоноград ш.
|-
|7
|Яворов району
|180,9
|2 373,2
|[[Яворов]] ш.
|}
Райондор өз кезегинде шаардык, поселкалык жана айылдык бириккен аймактык жамааттарга бөлүнөт ({{Lang-uk|об'єднана територіальна громада}}).

== Колдонулган адабияттар ==

* Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
[[Категория:Украина]]
[[Категория:Украинанын облустары]]
[[Категория:1939-жыл]]

&lt;references /&gt;{{Украинанын административдик-аймактык түзүлүшү}}</text>
      <sha1>bxzffen5noy1yi6yosxpkaw7cxwag87</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Закарпатье облусу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>130030</id>
    <revision>
      <id>662922</id>
      <parentid>512972</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T05:36:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>662922</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19441" sha1="dnjnhr3c7nksuu17h9rj0uwi3bd109f" xml:space="preserve">{{Административдик бирдик|Кыргызча аталышы=Закарпатье облусу|Өлкө={{UKR}}|Абалы=Облус|Өздүк аталышы={{lang-uk|Закарпатська область}}|Белгиси=Coat_of_arms_of_Zakarpattia_Oblast.svg|Желеги=Flag_of_Zakarpattia_Oblast.svg|Карта=Zakarpattia_in_Ukraine.svg|Акимчилик бирдигинин картасы=Zakarpattia_Oblast_location_map.svg|Курамында=6 район|Борбору=[[Ужгород]]|Түзүлгөн убакыты=[[22-январь]] [[1946]]-ж.|Жер аянты=12 753|Жер аянты боунча оруну=24|Жер аянтынын пайызы=2,11|Максималдуу бийиктиги=2061|Калкы=1 243 721|Санак жылы=2022|Пайызы=2,78|Жыштыгы=98,54|Тили=[[Украин тили|украинче]]|ISO=UA-21|Телефон коду=+380 81|Почто индекстери=88xxx, 89xxx, 90xxx|Интернет-домени=uzhgorod.ua, uz.ua|Сайты=http://www.carpathia.gov.ua|Унаа коду=A0}}

'''Закарпатье облусу''' ({{lang-uk|Закарпатська область}}) — [[Украина|Украинанын]] түштүк-батышындагы Украина Карпат жана Закарпат ойдуңунун батыш бөлүгүндө жайгашкан облус. Түндүгүнөн [[Львов облусу|Львов]] менен, чыгышынан [[Украина]]нын [[Ивано-Франковск облусу|Ивано-Франковск]] облустары менен чектешет. Түштүктө [[Румыния]], түштүк-батышта [[Мажарстан]], батышта [[Словакия]], түндүк-батышта [[Польша]] менен. Обулстун борбору —  [[Ужгород]] шаары.

== Тарыхы ==

=== Закарпатьенин мамлекеттүүлүгүнүн хроникасы ===
Закарпатьенин бүткүл тарыхый жолу - байыркы мезгилден бүгүнкү күнгө чейин - бир нече мезгилдерге бөлүүгө болот:

* [[IX кылым]] — легендарлуу Князь Лаборец жетектеген ак хорваттардын мифологиялык славян княздыгы;
* [[XI кылым|XI]]—[[XVI кылым|XVI]] к. — [[Мажар Падышалыгы]];
* [[XIII-кылым|XIII]]-к. аягы — [[XIV кылым|XIV]] к. башталышы. — Закарпатьенин бир бөлүгү [[Галиция-волынь княздыгы|Галиция-Волынский княздыгынын]] карамагында;
* [[XVI-кылым|XVI]]-к. [[1867]]-ж. чейин — Батыш бөлүгү - Парциум, Жогорку Венгрия королдугу, Австрия монархиясынын курамында, караңыз ([[Австрия империясы]]); 17-кылымга чейин чыгыш бөлүгү. — салык төлөө менен [[Осмон империясы|Осмон империясынын]] [[Трансилвания|Трансильван княздыгынын]] курамында;
* [[1867]]–[[1918]]-ж. — [[Австрия-Венгрия падышалыгы|Австро-Мажарстан]]
* [[1919]]-ж. — Советтик Венгрия Республикасы
* [[1919]]–[[1939]]-ж. — [[Чехословакия]]
* [[1939]]-ж. — Карпат Украина
* [[1939]]–[[1944]]-ж. — Мажар Падышалыгынын курамындагы Закарпатье губернаторлугу
* [[1944]]–[[1945]]-ж. — Кызыл Армиянын баскынчылыгында Закарпат Украина;
* [[1945]]–[[1991]]-ж. — [[Украина Советтик Социалисттик Республикасы|Украина Кеңештик Социалисттик Республикасы]] [[Кеңештер Бирлиги|КСРБ]] курамында
* [[1991]]-жылдан бери — [[Украина]].

=== Эгемендүү Украинанын бир бөлүгү катары ===
1991-жылдагы Бүткүл украиналык референдумда Закарпатье калкынын 78% облустун негизинде Украинанын курамында өзүн-өзү башкаруучу аймак түзүүгө добуш берген. 1992-жылы Закарпатский аймактык кеңеши [[Русиндер|русин]] улутун таануу жөнүндө чечим кабыл алып, Украинанын Жогорку Кеңешинин бул маселени мамлекеттик деңгээлде чечүүнү суранган.&lt;ref&gt;[http://lemko.org/rusyn/jewromist.html Деструктивний потенціал русинського руху на Закарпатті] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130619053835/http://www.lemko.org/rusyn/jewromist.html|date=19 червня 2013}}&amp;nbsp;— Карпатський Євроміст, №&amp;nbsp;10 (64), 08.03.2003.&lt;/ref&gt;

=== Орусиянын Украинага басып кириши ===
2022-жылдын 3-майында [[Орусиянын Украинага басып кирүүсү 2022|орус-украин согушу]] башталгандан бери Россия Федерациясынын Куралдуу күчтөрү биринчи жолу Закарпатьеге ракеталык чабуул жасаган. Кийинчерээк белгилүү болгондой, бутага Воловци айылы, тактап айтканда, анын жергиликтүү инфраструктурасы, атап айтканда, газ түтүгү болгон. Закарпатья облустук мамлекеттик администрациясынын башчысы Виктор Мыкытанын айтымында, өрттү 53 өрт өчүрүүчү 3 сааттын ичинде өчүрдү&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Російські окупанти вперше від початку війни завдали ракетного удару по Закарпаттю|url=https://tsn.ua/ato/rosiyski-okupanti-vpershe-zavdali-raketnogo-udaru-po-zakarpattyu-ova-2052805.html|website=ТСН.ua|date=2022-05-03|accessdate=2022-05-04|language=uk|archive-date=4 травня 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220504075630/https://tsn.ua/ato/rosiyski-okupanti-vpershe-zavdali-raketnogo-udaru-po-zakarpattyu-ova-2052805.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Ситуація на місці влучання ракети на Закарпатті контрольована, попередньо постраждалих немає – голова ОВА @ Закарпаття онлайн|url=https://zakarpattya.net.ua/News/220091-Sytuatsiia-na-mistsi-vluchannia-rakety-na-Zakarpatti-kontrolovana-poperedno-postrazhdalykh-nemaie-%E2%80%93-holova-OVA|website=Закарпаття онлайн|accessdate=2022-05-04|archive-date=4 травня 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220504075630/https://zakarpattya.net.ua/News/220091-Sytuatsiia-na-mistsi-vluchannia-rakety-na-Zakarpatti-kontrolovana-poperedno-postrazhdalykh-nemaie-%E2%80%93-holova-OVA}}&lt;/ref&gt;.

== Калкы ==
2020-жылдын 1-январына карата облустун калкынын иш жүзүндөгү саны 1 253 791 адамды түзөт, анын ичинен шаар калкы 465 904 адам же 37,2%, айыл калкы 787 887 адам же 62,8%&lt;ref name=&quot;Сборник2020&quot;&gt;[http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2020/zb/05/zb_chuselnist%202019.pdf Чисельність наявного населення України на 1 січня 2020 року] {{Wayback|url=http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2020/zb/05/zb_chuselnist%202019.pdf|date=20201009111450}} // Державна служба статистики України. Київ, 2020. Стор. 28-31&lt;/ref&gt;.

Украинанын облустарынын ичинен аймагы, калкынын саны боюнча акыркыдан кийинки Закарпатье [[Херсон облусу|Херсон]]ду (1 173,7), [[Ровно облусу|Ровно]]ну (1 173,1), [[Тернополь облусу|Тернопол]]ду (1 142,0), [[Кировоград облусу|Кировоград]]ды (1 128,7), [[Волынь облусу|Волын]]ды (1 066,6) айланып өтүп, 19-орунда турат. ), [[Черновцы облусу|Черновцы]] (922,7 миң адам) облусу. Бул аймак Украинанын жалпы калкынын 2,6% түзөт.

Облустун калкынын 50 жыл ичиндеги өзгөрүү динамикасы бирдей эмес. Анын бир кыйла есушу 1950—1960-жылдарда байкалган, анда калктын табигый есушу орто эсеп менен 13,6 миң адамды тузген. Кийинки жылдарда өсүш уланган, бирок жалпы өсүштүн төмөндөө тенденциясы байкалган. 1995-жылы Закарпатьеде биринчи жолу калктын азайышы катталып, 7 жылдын ичинде (2002-жылга чейин) 30,4 миң адамды түзгөн. Калктын азайышы шаар тургундарынын эсебинен - ​​47,1 миңге болгон, ал эми айыл жеринде калктын саны ушул мезгилде 16,7 миң адамга көбөйгөн. Украинанын Юстиция министрлигинин басма сөз кызматы тараткан маалыматка караганда, 2008-жылы Закарпатьеде төрөттүн көрсөткүчү көп жылдардан бери биринчи жолу өлүм көрсөткүчүнөн ашып кеткен&lt;ref&gt;{{cite web|title=Міністерство юстиції України|url=https://minjust.gov.ua/0/18348/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090808015000/http://www.minjust.gov.ua/0/18348/|archivedate=2009-08-08|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;. 2009-жылдын I кварталында төрөлгөндөрдүн өлүмдөн 2%&lt;ref&gt;[https://health.unian.net/rus/detail/216875 В 2010 году в Украине показатели смертности снижались] // [[УНИАН]]&lt;/ref&gt;, II кварталда 7%, 2010-жылдын жыйынтыгы боюнча 19% ашыкча болгон&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://minjust.gov.ua/0/21042|title=Міністерство юстиції України|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090706052103/http://minjust.gov.ua/0/21042|archivedate=2009-07-06}}&lt;/ref&gt;.

=== Улуттук курамы ===
[[Файл:Zakarpatskaya_ethno.png|thumb|250x250px|Аймактын калкынын улуттук курамы (жергиликтүү калктын басымдуу бөлүгү болгон аймактар ​​көлөкөлүү: көк - украиндер, кызгылт - мажарлар, кызыл - румындар)]]
[[Файл:Zakarpat2001languages.PNG|thumb|250x250px|2001-жылдагы эл каттоого ылайык жергиликтүү кеңештин аймагындагы эне тилдер]]
2001-жылдагы эл каттоого ылайык&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://2001.ukrcensus.gov.ua/rus/results/nationality_population/nationality_popul1/|title=Всеукраїнський перепис населення 2001 {{!}} Русская версия {{!}} Результаты {{!}} Национальный состав населения, гражданство {{!}} Распределение населения по национальности и родному языку:|access-date=2011-03-19|archive-date=2014-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20140321165534/http://2001.ukrcensus.gov.ua/rus/results/nationality_population/nationality_popul1|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://2001.ukrcensus.gov.ua/rus/results/nationality_population/|title=Всеукраїнський перепис населення 2021NN {{!}} Русская версия {{!}} Результаты {{!}} Национальный состав населения, гражданство:|access-date=2011-03-19|archive-date=2011-09-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20110910063929/http://2001.ukrcensus.gov.ua/rus/results/nationality_population/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[Национальный состав регионов Украины]]&lt;/ref&gt;:

* [[Украиндер]] — 1 036 220 (81,7%)
* [[Мажарлар]] — 142 990(11,0 %)
* [[Румындар]] — 34 100 (2,9 %)
* [[Орустар]] — 26 770 (2,1 %)
* [[Цыгандар]] — 14 790 (1,2 %)
* [[Русиндер]] — 12 600 (1,0 %)
* [[Словактар]] — 5900 (0,7 %)
* [[Немистер]] — 3020 (0,2 %)
* [[Белорустар]] — 1570 (0,1 %)
* [[Жөөтөр|Жөөттөр]] — 497 (0,03 %)
* [[Поляктар]] — 511 (0,02 %)
* [[Молдавандар]] — 500 (0,02 %)

=== Генетикалык изилдөөлөр ===
2015-жылдагы изилдөөгө ылайык, төмөнкү төрт Y-хромосома [[Гаплотоптор|гаплогруппа]]лары Закарпатьедеги украиналыктардын арасында 30% дан 14% га чейин жыштыктары менен табылган (жыштыктардын азаюу тартибинде):

* R1a1a1*(М198),
* I2a (Р37.2),
* R1a1a1g (М458),
* E1b1b1a1 (M78)

I1 (M253) жана R1b1b2 (M269) гаплогруппаларынын жыштыгы ар бири болжол менен 4%ды түздү. Сандалган алты Y-хромосома линиясы изилденген Закарпатия популяциясынын генофондунун 96%ке жакынын түзөт. Украинанын башка популяцияларынан айырмаланып, Закарпатия үлгүсүндө N1c (M178) гаплогруппасынын бир да алып жүрүүчүсү табылган эмес. Ошондой эле, бул гаплогруппа венгрлерде жана румындарда дээрлик жок. Албетте, Карпаттар түштүк-батыш багытта N1c (M178) таралышы үчүн эффективдүү табигый тосмо болгон.

== Административдик-аймактык түзүлүшү ==
{{АймакКартасы+|Украина Закарпатье облусу|caption=Закарпатье облусунун райондору 2020-жылдын 17-июлунан тартып|float=rihgt|places={{ПозКарта~|Украина Закарпатье облусу|lat=48.62|lon=22.30|background=|mark=Green pog.svg|marksize=18|label_size=120|link=|label=[[Ужгород]]|position=top}}
{{ПозКарта~|Украина Закарпатье облусу|lat=49.00|lon=22.45|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Ужгород району|Ужгород&lt;br&gt;району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Закарпатье облусу|lat=48.25|lon=22.70|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Берегово району|Берегово&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Закарпатье облусу|lat=48.65|lon=22.80|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Мукачево району|Мукачево&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Закарпатье облусу|lat=48.15|lon=24.25|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Рахов району|Рахов&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Закарпатье облусу|lat=48.30|lon=23.75|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Тячев району|Тячев&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Закарпатье облусу|lat=48.55|lon=23.40|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Хуст району|Хуст&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}|width=350}}
Закарпатье облусунун административдик борбору — [[Ужгород]] шаары.

=== Райондору ===
2020-жылдын 17-июлунда облустун жаңы 6 районго бөлүнүшү кабыл алынган&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text|title=Постанова Верховної Ради України «Про утворення та ліквідацію районів»|access-date=2020-08-17|archive-date=2020-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/go/807-20#Text|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text|archivedate=2020-07-21|accessdate=2023-01-26}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Карты&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/|title=Нові райони: карти + склад|access-date=2020-08-17|archive-date=2021-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302224321/https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+
!№
!Району
!Калкы
&lt;small&gt;(миң адам)&lt;/small&gt;
!Аянты&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Закарпатська область - Райони |url=https://decentralization.gov.ua/areas/0312/rayons |accessdate=2023-01-27 |archivedate=2023-01-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230127141828/https://decentralization.gov.ua/areas/0312/rayons }}&lt;/ref&gt;
&lt;small&gt;(км²)&lt;/small&gt;
!Акимий борбору
|-
|1
|Берегово району
|209,2
|1 460
|Берегово ш.
|-
|2
|Мукачево району
|254,6
|2 056
|Мукачево ш.
|-
|3
|Рахов району
|82,8
|1 843
|Рахов ш.
|-
|4
|Тячев району
|185,3
|1 873
|Тячев ш.
|-
|5
|Ужгород району
|255,8
|2 362
|[[Ужгород]] ш.
|-
|6
|Хуст району
|269,1
|3 180
|Хуст ш.
|}
Райондор өз кезегинде шаардык, поселкалык жана айылдык бириккен аймактык жамааттарга бөлүнөт ({{Lang-uk|об'єднана територіальна громада}}).

== Колдонулган адабияттар ==

* Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
[[Категория:Украина]]
[[Категория:Украинанын облустары]]
[[Категория:1946-жыл]]
&lt;references /&gt;{{Украинанын административдик-аймактык түзүлүшү}}</text>
      <sha1>dnjnhr3c7nksuu17h9rj0uwi3bd109f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Запорожье облусу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>130031</id>
    <revision>
      <id>662923</id>
      <parentid>512973</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T05:39:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>662923</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8493" sha1="bbf8xisk2grr0apprpnlrfew3x7epgi" xml:space="preserve">{{Административдик бирдик|Кыргызча аталышы=Запорожье облусу|Өлкө=Украина|Желеги=Flag_of_Zaporizhia_Oblast.svg|Абалы=Облус|Белгиси=Coat_of_arms_of_Zaporizhia_Oblast.svg|Өздүк аталышы={{lang-uk|Запорізька область}}|Карта=Zaporizhia_in_Ukraine_(claims_hatched).svg|Акимчилик бирдигинин картасы=Zaporozhskaya_oblast_location_map.svg|Курамында=5 район|Борбору=[[Запорожье]]|Түзүлгөн убакыты=[[10-январь]] [[1939]]-ж.|Тили=[[Украин тили|украинче]]|Санак жылы=2022|Калктын саны бойунча оруну=7|Пайызы=4,11|Калкы=1 636 322&lt;ref&gt;[http://ukrstat.gov.ua/ Государственная служба статистики Украины] {{Wayback|url=http://ukrstat.gov.ua/ |date=20130123112523 }}{{ref-uk}}&lt;/ref&gt;|Максималдуу бийиктиги=324|ISO=UA-23|Телефон коду=+380 61|Унаа коду='''AP''', '''КP''', '''ТР''', '''МР'''&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/z0353-21#Text |title=Наказ № 166 от 02.03.2021. Про деякі питання державних номерних знаків транспортних засобів |access-date=2021-07-25 |archive-date=2021-07-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210725203001/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/z0353-21#Text |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;(2004-кө чейин НА, НЕ, НО, НР, НС)|Интернет-домени=zaporizhzhe.ua; zp.ua|Почто индекстери=69xxx, 70xxx, 71xxx, 72xxx|Жер аянты=27 183|Жер аянты боунча оруну=9|Жер аянтынын пайызы=4,5}}

'''Запорожье облусу''' ({{lang-uk|Запорізька область}}) — [[Украина|Украинанын]] административдик-аймактык бирдиги, өлкөнүн түштүгүндө, [[Днепр|Днепрдин]] төмөнкү агымында жайгашкан.

Батышта [[Херсон облусу]], түндүгүндө [[Днепропетровск облусу]], чыгышында [[Донецк облусу]] менен чектешет, түштүгүндө [[Азов деңизи]] менен жуулат.

Облустун аянты 27,1 миң км² (Украинада 9-орун), 2022-жылдын башына карата калкынын саны 1,6 миллион адамга (7-орун) бааланган. Акимий борбору жана ири шаары — [[Запорожье]], башка ири шаарлары — Мелитополь, Бердянск, Энергодар, Токмак.

Облус 1939-жылы [[Украина Советтик Социалисттик Республикасы|Украина ССР]]инин [[Днепропетровск облусу]]нан бөлүнүшү менен түзүлгөн. 1944-жылы батыш бөлүгү облустан бөлүнүп, [[Херсон облусу]]на айланган.

[[Орусиянын Украинага басып кирүүсү 2022|2022-жылы Орусиянын Украинага басып кириши]]нин натыйжасында облус жарым-жартылай орус баскынчылыгында калган. 2022-жылдын 30-сентябрында Орусия облустун аннексияланганын жарыялаган&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.wsj.com/articles/russia-prepares-treaties-to-annex-ukrainian-land-11664536196|title=Russia Announces Annexation of Four Regions of Ukraine|website=[[Wall Street Journal]]|access-date=2022-10-08|archive-date=2022-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20220930191608/https://www.wsj.com/articles/russia-prepares-treaties-to-annex-ukrainian-land-11664536196|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

Кээде бүт аймак туура эмес [[Порожияжак (аймак)|Запорожье]] деп аталат, бирок тарыхый жактан бул аталыш Запорожье облусунун түндүгүндө, азыркы [[Днепропетровск облусу]]нун аймагындагы аймакка берилген.

== Административдик-аймактык түзүлүшү ==
{{АймакКартасы+|Украина Запорожье облусу|caption=Запорожье облусунун райондору 2020-жылдын 17-июлунан тартып|float=rihgt|width=350|places={{ПозКарта~|Украина Запорожье облусу|lat=47.83|lon=35.13|background=|mark=Green pog.svg|marksize=18|label_size=120|link=|label=[[Запорожье]]|position=right}}
{{ПозКарта~|Украина Запорожье облусу|lat=46.99|lon=36.70|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Бердянск району|Бердянск&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Запорожье облусу|lat_deg=47.27|lon_deg=35.18|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Васильевка району|Васильевка&lt;br&gt; району]]'''|position=top}}
{{ПозКарта~|Украина Запорожье облусу|lat_deg=47.90|lon=35.60|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Запорожье району]]'''|position=top}}
{{ПозКарта~|Украина Запорожье облусу|lat_deg=46.83|lon_deg=35.37|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Мелитополь району|Мелитополь&lt;br&gt; району]]'''|position=top}}
{{ПозКарта~|Украина Запорожье облусу|lat_deg=47.45|lon_deg=36.37|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Пологи району|Пологи&lt;br&gt; району]]'''|position=top}}}}
Запорожье облусунун акимий борбору — [[Запорожье]] шаары.

=== Райондору ===
2020-жылдын 17-июлунда облустун жаңы 5 районго бөлүнүшү кабыл алынган&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text|title=Постанова Верховної Ради України «Про утворення та ліквідацію районів»|access-date=2020-08-17|archive-date=2020-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/go/807-20#Text|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text|archivedate=2020-07-21|accessdate=2023-01-26}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Карты&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/|title=Нові райони: карти + склад|access-date=2020-08-17|archive-date=2021-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302224321/https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!№
!Району
!Калкы
&lt;small&gt;(миң адам)&lt;/small&gt;
!Аянты
&lt;small&gt;(км²)&lt;/small&gt;
!Акимий борбору
|-
|1
|Бердянск району
|183,9
|4 469
|Бердянск ш.
|-
|2
|Васильевка району
|188,7
|4 293
|Васильевка ш.
|-
|3
|Запорожье району
|874,2
|4 693
|[[Запорожье]] ш.
|-
|4
|Мелитополь району
|286,6
|7 008
|Мелитополь ш.
|-
|5
|Пологи району
|172,5
|6 771
|Пологи ш.
|}
Райондор өз кезегинде шаардык, поселкалык жана айылдык бириккен аймактык жамааттарга бөлүнөт ({{Lang-uk|об'єднана територіальна громада}}).

== Булактар ==

* Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
[[Категория:Украина]]
[[Категория:Украинанын облустары]]
[[Категория:1939-жыл]]

&lt;references /&gt;{{Украинанын административдик-аймактык түзүлүшү}}</text>
      <sha1>bbf8xisk2grr0apprpnlrfew3x7epgi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Житомир облусу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>130084</id>
    <revision>
      <id>662921</id>
      <parentid>512971</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T05:21:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>662921</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7537" sha1="orjrzq4d20ame9cdb86z2krywbknzjb" xml:space="preserve">{{Административдик бирдик|Кыргызча аталышы=Житомир облусу|Өлкө={{UKR}}|Абалы=Облус|Курамында=4 район|Өздүк аталышы={{lang-uk|Житомирська область}}|Желеги=Flag_of_Zhytomyr_Oblast.svg|Белгиси=Coat_of_Arms_of_Zhytomyr_Oblast.svg|Карта=Zhytomyr_in_Ukraine_(claims_hatched).svg|Акимчилик бирдигинин картасы=Zhytomyr_oblast_location_map.svg|Борбору=[[Житомир]]|Тили=Украин тилиукраинче|Санак жылы=2022|Калктын саны бойунча оруну=15|Пайызы=2,92|Калкы={{азайуу}} {{num|1177564}}&lt;ref&gt;[http://ukrstat.gov.ua/ Государственная служба статистики Украины] {{Wayback|url=http://ukrstat.gov.ua/ |date=20130123112523 }}{{ref-uk}}&lt;/ref&gt;|Жыштыгы=39,58|Жер аянты=29 827|Жер аянты боунча оруну=5|Жер аянтынын пайызы=4,94|Максималдуу бийиктиги=316|ISO=UA-18|Телефон коду=+380 41|Почто индекстери=10xxx, 11xxx, 12xxx, 13xxx|Интернет-домени=zhitomir.ua; zt.ua|Унаа коду=AM}}

'''Житомир облусу''' ({{Lang-uk|Житомирська область}}) — [[Украина|Украинанын]] түндүгүндө, Полиска ойдуңунун чегинде, түштүгүндө Днепр тоолорунун чегинде облус. Түндүгүнөн [[Беларусь|Беларустун]] [[Гомель облусу]], чыгышынан [[Киев облусу]], түштүгүнөн [[Винница облусу]], батышынан Украинанын [[Хмельницкий облусу]] жана [[Ровно облусу]] менен чектешет. 

Административдик борбору — [[Житомир]] шаары. 

[[1937|1937-жылы]] [[22-сентябрь|22-сентябрда]] [[Киев облусу]]нун батыш райондорунан түзүлгөн.

== Калкы ==
2020-жылдын 1-январына карата облустун калкынын иш жүзүндөгү саны 1 208 212 адамды түзөт, анын ичинен шаар калкы 716 457 адам же 59,3%, айыл калкы 491 755 адам же 40,7%&lt;ref&gt;[http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2020/zb/05/zb_chuselnist%202019.pdf Чисельність наявного населення України на 1 січня 2020 року] {{Wayback|url=http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2020/zb/05/zb_chuselnist%202019.pdf|date=20201009111450}} // Державна служба статистики України. Київ, 2020. Стор. 28-31.{{ref-uk}}&lt;/ref&gt;

2021-жылдын 1-декабрына карата облустун калкынын иш жүзүндөгү саны 1 180 638 адамды, анын ичинде шаар калкы – 704 027 адамды (59,63%), айыл калкы – 476 611 адамды (40,37%) түздү. Туруктуу калк - 1 181 407 адам, анын ичинде шаар калкы - 701 887 калк (59,41%), айылдыктар - 479 520 калк (40,59%)&lt;ref name=&quot;население&quot;&gt;[http://www.zt.ukrstat.gov.ua/StatInfo/region/Naselen/chislnas.html Численность населения на 1 декабря 2021 года] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171225232105/http://www.zt.ukrstat.gov.ua/StatInfo/region/Naselen/chislnas.html |date=2017-12-25 }} {{Wayback|url=http://www.zt.ukrstat.gov.ua/StatInfo/region/Naselen/chislnas.html|date=20171225232105}}{{ref-uk}} Главное управление статистики в Житомирской области.&lt;/ref&gt;.

== Административдик-аймактык түзүлүшү ==
{{АймакКартасы+|Украина Житомир облусу|caption=Житомир облусунун райондору 2020-жылдын 17-июлунан тартып|float=rihgt|width=350|places={{ПозКарта~|Украина Житомир облусу|lat=50.25|lon=28.65|background=|mark=Green pog.svg|marksize=18|label_size=120|link=|label=[[Житомир]]|position=right}}
{{ПозКарта~|Украина Житомир облусу|lat=50.45|lon=28.70|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Житомир району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Житомир облусу|lat=49.98|lon=28.65|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Бердичев району|Бердичев&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Житомир облусу|lat=51.20|lon=28.70|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Коростень району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Житомир облусу|lat=50.65|lon=27.70|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Звягель району|Звягель&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}}}
Житомир облусунун административдик борбору — [[Житомир]] шаары.

=== Райондору ===
2020-жылдын 17-июлунда облустун жаңы 4 районго бөлүнүшү кабыл алынган&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text|title=Постанова Верховної Ради України «Про утворення та ліквідацію районів»|access-date=2020-08-17|archive-date=2020-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/go/807-20#Text|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text|archivedate=2020-07-21|accessdate=2023-01-28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Карты&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/|title=Нові райони: карти + склад|access-date=2020-08-17|archive-date=2021-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302224321/https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!№
!Району
!Калкы
&lt;small&gt;(миң адам)&lt;/small&gt;
!Аянты&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Житомирська область - Райони |url=https://decentralization.gov.ua/areas/0412/rayons |accessdate=2023-01-28 |archivedate=2023-01-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230128052554/https://decentralization.gov.ua/areas/0412/rayons }}&lt;/ref&gt;
&lt;small&gt;(км²)&lt;/small&gt;
!Акимий борбору
|-
|1
|Бердичев району
|209,2
|1 460
|[[Бердичев]] ш.
|-
|2
|Житомир району
|254,6
|2 056
|[[Житомир]] ш.
|-
|3
|Звягель району
|82,8
|1 843
|[[Звягель]] ш.
|-
|4
|Коростень району
|185,3
|1 873
|[[Коростень]] ш.
|}
Райондор өз кезегинде шаардык, поселкалык жана айылдык бириккен аймактык жамааттарга бөлүнөт ({{Lang-uk|об'єднана територіальна громада}}).

== Шилтемелер ==
&lt;references /&gt;{{Украинанын административдик-аймактык түзүлүшү}}
[[Категория:1937-жыл]]
[[Категория:Украинанын облустары]]</text>
      <sha1>orjrzq4d20ame9cdb86z2krywbknzjb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ивано-Франковск облусу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>130110</id>
    <revision>
      <id>662925</id>
      <parentid>644850</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T05:50:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>662925</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14994" sha1="t3hw8plemzc9elhci690av89telko4g" xml:space="preserve">{{Административдик бирдик|Кыргызча аталышы=Ивано-Франковск облусу|Өлкө=Украина|Абалы=Облус|Өздүк аталышы={{lang-uk|Івано-Франківська область}}|Желеги=Flag_of_Ivano-Frankivsk_Oblast2.svg|Белгиси=Ivano-Frankivsk_Oblast-COA.svg|Карта=Ivano-Frankivsk_in_Ukraine_(claims_hatched).svg|Акимчилик бирдигинин картасы=Ivano-Frankivsk_location_map.svg|Курамында=6 район|Борбору=[[Ивано-Франковск]]|Түзүлгөн убакыты=[[4-декабрь]] [[1939]]-ж.|Тили=[[Украин тили|украинче]]|Санак жылы=2023|Калкы={{Азайуу}} {{num|1337920}}&lt;ref&gt;[http://ukrstat.gov.ua/ Государственная служба статистики Украины] {{Wayback|url=http://ukrstat.gov.ua/ |date=20130123112523 }}{{ref-uk}}&lt;/ref&gt;|Жыштыгы=96,97|Жер аянты=13 927|Жер аянты боунча оруну=22|Жер аянтынын пайызы=2,31|Максималдуу бийиктиги=2 061|ISO=UA-26|Телефон коду=+380 34|Почто индекстери=76xxx, 77xxx, 78xxx|Интернет-домени=ivano-frankivsk.ua; if.ua|Унаа коду=AT|Сайты=https://www.if.gov.ua/}}

'''Ивано-Франковск облусу''' ({{Lang-uk|Івано-Франківська область}}) — [[Украина|Украинанын]] батышындагы административдик-аймактык бирдик. Бул Галичина тарыхый жана маданий аймактын үч аймактын бири болуп саналат.

Украинанын эң жыш отурукташкан жана узак өнүккөн аймактарынын бири. Бүгүнкү аймактык чектердин чегинде Ивано-Франковск облусу (1939-жылдын 27-ноябрынан 1962-жылдын 9-ноябрына чейин — Станислав облусу) 1939-жылдын 27-ноябрында Станиславив воеводствосунун 10 поветинен түзүлгөн&lt;ref&gt;[http://zakon2.rada.gov.ua/laws/show/32-01 Указ ПРЕЗИДИУМА ВЕРХОВНОГО СОВЕТА ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161126001749/http://zakon2.rada.gov.ua/laws/show/32-01|date=2016-11-26}}[[УССР]] 27.11.1939 «Об образовании Львовськой, Дрогобычской, Волынской, Станиславской, Тарнопольской и Ровенской областей в составе УРСР». {{ref-ru}}&lt;/ref&gt; (Жидачов жана Стрый поветтерин кошпогондо). 

СССР Жогорку Советинин Президиумунун 1939-жылы 4-декабрдагы Указы менен түзүлгөн.

Облустун борбору — [[Ивано-Франковск]] шаары.

Бул аймак Украинанын түштүк-батышында жайгашкан жана [[Львов облусу|Львов]], [[Тернополь облусу|Тернополь]], [[Черновцы облусу|Черновцы]] жана [[Закарпатье облусу|Закарпатье]] облустары менен чектешет. Ивано-Франковск облусунун эң түштүк тарабында 50 км аймактын чек арасы Украинанын [[Румыния]] менен мамлекеттик чек арасы болуп саналат. Кылымдар бою, 1945-жылга чейин [[Карпат тоолору|Карпат кырка тоосу]] аркылуу өткөн Закарпатье менен чек ара [[Чехословакия]] менен, кийинчерээк [[Мажарстан]] менен да чек ара болгон.

Облус 6 районго бөлүнөт. Облуста 15 шаар, 24 шаар тибиндеги поселоктор, 804 калктуу пункттар бар&lt;ref&gt;[http://www.ukrstat.gov.ua/ Кількість адміністративно-територіальних одиниць на 1 січня 2010 року]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;static.rada.gov.ua&quot;&gt;{{Cite web|url=http://static.rada.gov.ua/zakon/new/NEWSAIT/ADM/zmistifr.html|title=2.9. Адміністративно-територіальний устрій Івано-Франківської області|publisher=[[Верховна Рада]]|accessdate=}}&lt;/ref&gt;.

Облустун аянты — 13 928 км².

== Калкы ==
2020-жылдын 1-январына карата облустун калкынын иш жүзүндөгү саны 1 368 097 адамды түзөт, анын ичинен шаар калкы 606 764 адам же 44,4%, айыл калкы 761 333 адам же 55,6%&lt;ref name=&quot;Сборник2020&quot;&gt;[http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2020/zb/05/zb_chuselnist%202019.pdf Чисельність наявного населення України на 1 січня 2020 року] {{Wayback|url=http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2020/zb/05/zb_chuselnist%202019.pdf|date=20201009111450}} // Державна служба статистики України. Київ, 2020. Стор. 35-37&lt;/ref&gt;.

2013-жылдын 1-июлуна карата калктын иш жүзүндөгү саны 1 381 798 адамды түзөт (бул 1-июнга караганда 62 адамга көп), анын ичинде шаар калкы 600 027 адамды (43,42%), айыл калкы 781 771 адамды (56,58%) түзөт. Туруктуу калк - 1 379 072 адам, анын ичинде шаар калкы 593 750 адам (43,05%), айыл калкы 785 322 адам (56,95%). Калктын жыштыгы 1 км² жерге 99,21 киши. Облуста 15 шаар, 24 шаар тибиндеги поселоктор, 765 айыл бар. Ири шаарлары Ивано-Франковск, Калуш, Коломыя&lt;ref name=&quot;kmu56&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.kmu.gov.ua/control/uk/publish/article?art_id=82168&amp;cat_id=31432|deadlink=yes|title=Івано-Франківська — інформаційна картка|accessdate=2019-11-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170225031521/http://www.kmu.gov.ua/control/uk/publish/article?art_id=82168&amp;cat_id=31432|archivedate=2017-02-25}}&lt;/ref&gt;. 2011-жылдын 1-жарым жылдыгында төрөлгөндөрдүн өлүмдөрдөн ашып кетишинин натыйжасында калктын өсүшү 235 адамды түздү&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.segodnya.ua/economics/business/za-hod-ukraintsev-ctalo-menshe-na-180-tycjach-266934.html|title=За год украинцев стало меньше на 180 тысяч|subtitle=При этом в пяти областях наблюдается прирост населения|author=Александр Панченко|website=Сегодня.ua|date=2011-09-20|accessdate=2019-11-28|archive-date=2019-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20191128080355/https://www.segodnya.ua/economics/business/za-hod-ukraintsev-ctalo-menshe-na-180-tycjach-266934.html|deadlink=no|archivedate=2019-11-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191128080355/https://www.segodnya.ua/economics/business/za-hod-ukraintsev-ctalo-menshe-na-180-tycjach-266934.html}}&lt;/ref&gt;.

Этнографиялык жактан Ивано-Франковск аймагы Ополье, Покутье, Бойковщина жана Гуцулщинадан турат. Алардын жашоочулары тили, кийими, маданияты жана жашоо образы боюнча айрым айырмачылыктарды сактап калышты.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;7&quot; |Туруктуу калк
|-
!2001
!2003
!2004
!2005
!2006
!2007
!2008
|-
|{{Азайуу}}1 409 700
|N/D
|{{Азайуу}}1 397 890
|{{Азайуу}}1 393 600
|{{Көбөйүү}}1 388 990
|{{Азайуу}}1 385 470
|{{Азайуу}}1 382 690
|-
!2009
!2010
!2011
!2012
!2013
!2014
!2015
|-
|{{Азайуу}}1 381 100
|{{Азайуу}}1 380 770
|{{Азайуу}}1 379 800
|{{Көбөйүү}}1 380 107
|{{Көбөйүү}}1 381 877
|{{Көбөйүү}}1 382 190
|{{Көбөйүү}}1 382 600
|-
!2016
!2017
!2018
!2019
!2020
!2021
!2022
|-
|{{Азайуу}}1 382 320
|{{Азайуу}}1 379 915
|{{Азайуу}}1 377 550
|{{Азайуу}}1 373 370
|{{Азайуу}}1 368 105
|{{Азайуу}}1 361 100
|{{Азайуу}}1 351 800
|}

=== Улуттук курамы ===
2022-жылдагы эл каттоого ылайык&lt;ref&gt;[http://2022.ukrcensus.gov.ua/rus/results/nationality_population/nationality_popul1/ Всеукраїнський перепис населення 2001 -2022 &amp;#x7C; Русская версия &amp;#x7C; Результаты &amp;#x7C; Национальный состав населения, гражданство &amp;#x7C; Распределение населения по национальности и родному языку:]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=February 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://2022.ukrcensus.gov.ua/rus/results/nationality_population/ Всеукраїнський перепис населення 2022 &amp;#x7C; Русская версия &amp;#x7C; Результаты &amp;#x7C; Национальный состав населения, гражданство:]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=February 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[Национальный состав регионов Украины]]&lt;/ref&gt;:

* Украиндер — 1 330 100 (93,5 %) {{Азайуу}}
** Русиндер — 21 100 (2,1 %) {{Азайуу}}
* Орустар — 19 550 (1,9 %) {{Азайуу}}
* Поляктар — 2 000 (0,2 %) {{Көбөйүү}}
* Белорустар — 1 470 (0,1 %)
* Молдавандар — 570 (0,05 %) {{Көбөйүү}}
* Жөөттөр — 361 (0,03 %)
* Армяндар — 277 (0,02 %) {{Азайуу}}
* Татарлар — 227 (0,02 %) {{Көбөйүү}}
* Немистер — 207 (0,01 %)
* Румындар — 200 (0,01 %)
* Бардыгы — 1 350 200 (100 %) {{Азайуу}}

== Административдик-аймактык бөлүнүшү ==
{{АймакКартасы+|Украина Ивано-Франковск облусу|caption=Ивано-Франковск облусунун райондору 2020-жылдын 17-июлунан тартып|float=rihgt|width=350|places={{ПозКарта~|Украина Ивано-Франковск облусу|lat=48.92|lon=24.70|background=|mark=Green pog.svg|marksize=18|label_size=120|link=|label=[[Ивано-Франковск]]|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Ивано-Франковск облусу|lat=49.30|lon=24.90|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Ивано-Франковск району|Ивано-&lt;br&gt;Франковск&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Ивано-Франковск облусу|lat=48.10|lon=24.82|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Верховина району|Верховина&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Ивано-Франковск облусу|lat=49.05|lon=24.05|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Калуш району|Калуш&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Ивано-Франковск облусу|lat=48.65|lon=25.15|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Коломыя району|Коломыя&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Ивано-Франковск облусу|lat=48.40|lon=25.15|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Косов району|Косов&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Ивано-Франковск облусу|lat=48.55|lon=24.35|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Надворная району|Надворная&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}}}
Ивано-Франковск облусунун административдик борбору — [[Ивано-Франковск]] шаары

=== Райондору ===
2020-жылдын 17-июлунда облустун жаңы 6 районго бөлүнүшү кабыл алынган&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text|title=Постанова Верховної Ради України «Про утворення та ліквідацію районів»|access-date=2020-08-17|archive-date=2020-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/go/807-20#Text|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text|archivedate=2020-07-21|accessdate=2023-01-28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Карты&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/|title=Нові райони: карти + склад|access-date=2020-08-17|archive-date=2021-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302224321/https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!№
!Району
!Калкы
&lt;small&gt;(миң адам)&lt;/small&gt;
!Аянты&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Івано-Франківська область - Райони |url=https://decentralization.gov.ua/areas/0342/rayons |accessdate=2023-01-28 |archivedate=2022-02-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220210170903/https://decentralization.gov.ua/areas/0342/rayons }}&lt;/ref&gt;
&lt;small&gt;(км²)&lt;/small&gt;
!Акимий борбору
|-
|1
|Верховина району
|30,5
|1 248,3
|Верховина шч.
|-
|2
|Ивано-Франковск району
|560,1
|3 873
|[[Ивано-Франковск]] ш.
|-
|3
|Калуш району
|286,5
|3 562,7
|Калуш ш.
|-
|4
|Коломыя району
|279,8
|2 476,7
|Коломыя ш.
|-
|5
|Косов району
|85,7
|902,8
|Косов ш.
|-
|6
|Надворная району
|130,6
|1 862,1
|Надворная ш.
|}
Райондор өз кезегинде шаардык, поселкалык жана айылдык бириккен аймактык жамааттарга бөлүнөт ({{Lang-uk|об'єднана територіальна громада}}).

== Шилтемелер ==
&lt;references /&gt;
{{Украинанын административдик-аймактык түзүлүшү}}
[[Категория:Украинанын облустары]]
[[Категория:1939-жыл]]</text>
      <sha1>t3hw8plemzc9elhci690av89telko4g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Полтава облусу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>130128</id>
    <revision>
      <id>662955</id>
      <parentid>564404</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T10:28:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>662955</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11672" sha1="lvfk53si8t9wzq7xnv9xbtmww4qnmrw" xml:space="preserve">{{Административдик бирдик|Кыргызча аталышы=Полтава облусу|Өлкө=Украина|Абалы=Облус|Өздүк аталышы={{lang-uk|Полтавська область}}|Желеги=Flag_of_Poltava_Oblast.svg|Белгиси=Coat_of_Arms_of_Poltava_Oblast.svg|Карта=Poltava_in_Ukraine_(claims_hatched).svg|Акимчилик бирдигинин картасы=Poltavskaya_oblast_location_map.svg|Курамында=4 район|Борбору=[[Полтава]]|Түзүлгөн убакыты=[[22-сентябрь]] [[1937]]|Тили=[[Украин тили|украинче]]|Жер аянты=28 750|Жер аянтынын пайызы=4,76|Жер аянты боунча оруну=6|Калкы={{Азайуу}} {{num|1350564}}&lt;ref&gt;[http://ukrstat.gov.ua/ Государственная служба статистики Украины] {{Wayback|url=http://ukrstat.gov.ua/ |date=20130123112523 }}{{ref-uk}}&lt;/ref&gt;|Калктын саны бойунча оруну=10|Санак жылы=2022|Максималдуу бийиктиги=202|ISO=UA-53|Телефон коду=+380 53|Почто индекстери=36xxx, 37xxx, 38xxx, 39xxx|Интернет-домени=poltava.ua; pl.ua|Унаа коду=BI|Сайты=http://www.adm-pl.gov.ua}}

'''Полтава облусу''' ({{Lang-uk|Полтавська область}}) — [[Украина|Украинанын]] борборундагы облусу. Административдик борбору — [[Полтава]] шаары, ошондой эле калкынын саны боюнча чоң шаар.

Батышта [[Черкассы облусу]] менен, түндүк-батышта [[Киев облусу]] менен, түндүгүндө [[Чернигов облусу|Чернигов]] жана [[Сумы облусу|Сумы]] облустары менен, чыгышта [[Харьков облусу]] менен, түштүгүндө [[Кировоград облусу|Кировоград]] жана [[Днепропетровск облусу|Днепропетровск]] облустары менен чектешет. 1937-жылдын 22-сентябрында [[Харьков облусу]]нан бөлүнүү менен түзүлгөн.

Административдик борбору жана ири шаары — [[Полтава]], башка ири шаарлары [[Кременчуг]], [[Горишние Плавни]], [[Лубны]], [[Миргород]], [[Гадяч]], [[Пирятин]], [[Карловка]], [[Хорол]].

== Тарыхы ==
Полтава губерниясы — Россия империясынын губерниясы, 1802-жылы Кичи Орус губернаторлугунун жоюлушуна байланыштуу түзүлгөн.

20-кылымда Полтава облусу ири помещиктерге ээ болгон агрардык провинция болуп кала берген. 19-кылымдын аягында провинциянын курамына 15 округ кирген.

1925-жылы 3-июнда Полтава губерниясы жоюлган.

1937-жылы 22-сентябрда СССР Борбордук Аткаруу Комитетинин Декрети менен&lt;ref&gt;{{книга|заглавие=История Харьковской епархии (1850-2013)|язык=ru|ответственный=прот. Матвеенко М|издание=2-е|место=Харьков|издательство=&quot;Константа&quot;, ФЛП Панов|год=2020|страницы=23|страниц=448|isbn=978-617-77-22-81-5|ref=История Харьковской епархии 2020}}&lt;/ref&gt; Полтава облусу 45 райондун жана облустук маанидеги эки шаардын курамында түзүлгөн:

* райондор: 
* шаарлар:

1937-жылы Полтава областынын аймагында 224 өнөр жай ишканасы жана 312 кооперативдик соода артелдери иштеген. 1938-жылдын башында областта 2727 колхоз болгон, аларга 3238,7 миц гектар айдоо аянты бекитилген.

1939-жылдын 10-январында Ново-Георгиевский жана Онуфриевка райондору [[Кировоград облусу|Кировоград]] облусуна, Липовая Долина жана Синевский райондору Сумы облусуна өткөрүлүп берилген. Ошол эле жылы Полтава, Котелевский жана Кременчуг облустары түзүлгөн. Бир аздан кийин Ковалевка району Шрамковкага айландырылган.

== Калкы ==
2020-жылдын 1-январына карата облустун калкынын иш жүзүндөгү саны 1 386 978 адамды түзөт, анын ичинен шаар калкы 867 201 адам же 62,5%, айыл калкы 519 777 адам же 37,5%&lt;ref name=&quot;Сборник2020&quot;&gt;[http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2020/zb/05/zb_chuselnist%202019.pdf Чисельність наявного населення України на 1 січня 2020 року] {{Wayback|url=http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2020/zb/05/zb_chuselnist%202019.pdf|date=20201009111450}} // Державна служба статистики України. Київ, 2020. Стор. 57-60&lt;/ref&gt;.

Калкынын саны боюнча Полтава облусу Украинанын аймактарынын арасында 11-орунда турат. Украинанын 2001-жылдагы эл каттоосуна ылайык, 1630,1 миң адам жашаган&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.oblrada.pl.ua/index.php/poltavastat/|deadlink=yes|title=Офіційний сайт Полтавської обласної ради|accessdate=2015-03-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110710063058/http://www.oblrada.pl.ua/index.php/poltavastat|archivedate=2011-07-10}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110710063058/http://www.oblrada.pl.ua/index.php/poltavastat |date=2011-07-10 }}&lt;/ref&gt;.

Мамлекеттик статистика кызматынын маалыматы боюнча 2013-жылдын 1-сентябрына карата облустун калкынын саны 1 462 412 адамды түздү (бул 1-августка салыштырмалуу 242 адамга аз), анын ичинде шаар калкы – 899 192 киши (61,48%), айыл калкы – 563 220 киши ( 38,52%). Туруктуу калк - 1 454 574 адам, анын ичинде шаар калкы - 887 411 адам (61%), айылдыктар - 567 163 адам (39%)&lt;ref name=&quot;autogenerated12&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.oblrada.pl.ua/index.php/poltavastat/|deadlink=yes|title=Офіційний сайт Полтавської обласної ради|accessdate=2015-03-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110710063058/http://www.oblrada.pl.ua/index.php/poltavastat|archivedate=2011-07-10}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110710063058/http://www.oblrada.pl.ua/index.php/poltavastat |date=2011-07-10 }}&lt;/ref&gt;.

=== Улуттук курамы ===
Калктын улуттук курамы бир тектүү, украиндер 90%ке жакынын, орустар 7%ти түзөт.

2001-жылдагы эл каттоого ылайык (миң адам):

* украиндер — 1 481,1
* орустар — 117,1
* башка улуттар — 9,8
* беларустар — 6,3
* армяндар — 2,6
* молдавандар — 2,5
* жөөттөр — 1,8

== Административдик-аймактык түзүлүшү ==
{{АймакКартасы+|Украина Полтава облусу|caption=Полтава облусунун райондору 2020-жылдын 17-июлунан тартып|float=rihgt|width=400|places={{ПозКарта~|Украина Полтава облусу|lat=49.57|lon=34.57|background=|mark=Green pog.svg|marksize=18|label_size=120|link=|label=[[Полтава]]|position=top}}
{{ПозКарта~|Украина Полтава облусу|lat=49.50|lon=34.57|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Полтава району|Полтава району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Полтава облусу|lat=49.30|lon=33.43|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Кременчуг району|Кременчуг&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Полтава облусу|lat=50.02|lon=32.90|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Лубны район|Лубны&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Полтава облусу|lat=50.10|lon=33.70|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Миргород району|Миргород&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}}}
Полтава облусунун административдик борбору — [[Полтава]] шаары.

=== Райондору ===
2020-жылдын 17-июлунда облустун жаңы 4 районго бөлүнүшү кабыл алынган&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text|title=Постанова Верховної Ради України «Про утворення та ліквідацію районів»|access-date=2020-08-17|archive-date=2020-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/go/807-20#Text|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text|archivedate=2020-07-21|accessdate=2023-01-31}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Карты&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/|title=Нові райони: карти + склад|access-date=2020-08-17|archive-date=2021-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302224321/https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!№
!Району
!Калкы
&lt;small&gt;(миң адам)&lt;/small&gt;
!Аянты&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Полтавська область - Райони |url=https://decentralization.gov.ua/areas/0532/rayons |accessdate=2023-01-31 |archivedate=2021-01-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210128033856/https://decentralization.gov.ua/areas/0532/rayons }}&lt;/ref&gt;
&lt;small&gt;(км²)&lt;/small&gt;
!Акимий борбору
|-
|1
|Кременчуг району
|399,4
|6 106,1
|[[Кременчуг]] ш.
|-
|2
|Лубны району
|194,4
|5 487,8
|Лубны ш.
|-
|3
|Миргород району
|206,2
|6 295,5
|Миргород ш.
|-
|4
|Полтава району
|600,5
|10 858,6
|[[Полтава]] ш.
|}
Райондор өз кезегинде шаардык, поселкалык жана айылдык бириккен аймактык жамааттарга бөлүнөт ({{Lang-uk|об'єднана територіальна громада}}).

== Шилтемелер ==
[[Категория:Украинанын облустары]]

&lt;references /&gt;
{{Украинанын административдик-аймактык түзүлүшү}}
[[Категория:1937-жыл]]</text>
      <sha1>lvfk53si8t9wzq7xnv9xbtmww4qnmrw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ровно облусу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>130143</id>
    <revision>
      <id>662956</id>
      <parentid>648540</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T10:45:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>662956</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16431" sha1="bs5f6aimjgjkkpsp09us2ytlfokk9pc" xml:space="preserve">'''Ровно облусу&lt;ref&gt;Роскартография (источник — ''указатель книги'' {{Книга|год=2008|место=Москва|издательство=Федеральное государственное унитарное предприятие „Производственное картосоставительное объединение «Картография»“ совместно с ООО «АСТ-ПРЕСС ШКОЛА»|isbn=5 85120-256-4|название=Атлас автодорог. Россия. Страны СНГ. Европа. Азия}} [[Служебная:Источники книг/9785947766080|ISBN 978-5-94776-608-0]]).&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ran&quot;&gt;{{cite web|url=http://igras.ru/index.php?r=156&amp;id=9432|title=Раздел: Современные географические названия - Р. Ровненская область ''(архив страницы от 2012 г.)''|website=[[Институт географии РАН]]|lang=ru|accessdate=2023-02-01|archivedate=2012-07-17|archiveurl=https://archive.ph/20120717141240/http://igras.ru/index.php?r=156&amp;id=9432}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://sun9-55.userapi.com/c854216/v854216952/10066d/zQRTttLwd9Q.jpg Агеенко Ф. Л. Собственные имена в русском языке. — Более 35 000 словарных единиц. — Москва: НЦ ЭНАС, 2001. — С. 261. — 376 с.] {{Wayback|url=https://sun9-55.userapi.com/c854216/v854216952/10066d/zQRTttLwd9Q.jpg|date=20190921180745}} — [[Служебная:Источники книг/5931961070|ISBN 5-93196-107-0]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://ukr-map.com.ua/map244086_0_2.htm Украина. Атлас автомобильных дорог. М 1:500 000. — Киев: Государственная служба геодезии, картографии и кадастра. Государственное научно-производственное предприятие «Картографія», 2003.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120111123136/http://ukr-map.com.ua/map244086_0_2.htm |date=2012-01-11 }} {{Wayback|url=http://ukr-map.com.ua/map244086_0_2.htm|date=20120111123136}} — [[Служебная:Источники книг/9789664754481|ISBN 978-966-475-448-1]].&lt;/ref&gt;''' ({{Lang-uk|Рівненська область}}) — [[Украина|Украинанын]] түндүк-батышындагы облусу. Батышта [[Волынь облусу]], түндүгүндө [[Беларусь]] ([[Брест облусу|Брест]] жана [[Гомель облусу|Гомель]] облустары), чыгышында [[Житомир облусу|Житомир]], түштүгүндө Украинанын [[Львов облусу|Львов]], [[Тернополь облусу|Тернополь]] жана [[Хмельницкий облусу|Хмельницкий]] облустары менен чектешет.

Акимий борбору жана ири шаары — [[Ровно]], башка ири шаарлары — Вараш, Дубно, Костополь, Сарный, Здолбунов, Острог, Березно, Радивилов, Дубровица.

1991-жылга чейин аймак Ровен деп аталып келген'''&lt;ref name=&quot;ran&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Прилагательное «Ровенский» от ''Ровно'', согласно [http://gramota.ru/slovari/dic/?lop=x&amp;word=ровенский орфографическому словарю Лопатина В. В. Российской академии наук], '''не''' изменилось. На том же [https://web.archive.org/web/20131029214232/http://igras.ru/index.php?r=156&amp;id=9432 сайте Института географии Российской академии наук] можно увидеть неизменённое название [[Ровенская АЭС|Ровенской АЭС]].&lt;/ref&gt;''' ({{Lang-uk|Ровенська}}&lt;ref name=&quot;pvr&quot;&gt;[https://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=1183-12 Постановление Президии Верховного Совета Украинской ССР О приведении названия города Ровно и Ровенской области в соответствие с правилами украинского правописания.]{{ref-uk}}&lt;/ref&gt;). Көптөгөн украин булактарында, анын ичинде расмий булактарда аймак Ровно деген ат менен көрсөтүлгөн&lt;ref&gt;Под названием «Ривненская» область подписана на сайтах органов власти, например, на [https://rada.gov.ua/ сайте Верховной рады] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200305115414/https://rada.gov.ua/ |date=2020-03-05 }} {{Wayback|url=https://rada.gov.ua/|date=20200305115414}} ([https://rada.gov.ua/uploads/documents/27396.pdf в переводе Конституции в ст. 133] {{Wayback|url=https://rada.gov.ua/uploads/documents/27396.pdf|date=20180517054219}} и на других страницах сайта) и прочих, а также на сайтах государственных организаций.&lt;/ref&gt;.

== Тарыхы ==
5-кылымдан баштап Ровно облусунун аймагын жана ага жакын жерлерди негизинен Прага маданиятынын алгачкы славян уруулары мекендеген. 6-7-кылымдарда уруулардын бирикмелери пайда болуп, алардын башында дулеб-волындыктар болгон.

Азыркы Ровно облусунун аймагындагы археологиялык табылгалар бул жерди акыркы палеолиттен бери эле мекендеп келгендигин көрсөтүп турат.

Байыркы конуштардын жана көрүстөндөрдүн 100дөн ашык калдыктары табылган. Мындай конуштар Дубно областындагы Варковичи жана Подлужя шаарларынын жанынан табылган.

VI кылымда - VII кылымдын башында Волынь (Ровно облусу тарыхый Волынскийдин курамына кирет) дулеб урууларынын бирикмелери жашаган. 10-кылымдын башында Волыния [[Киев]] менен тыгыз байланышта болгон. Ошол эле кылымда Волынский жер Эски Орус мамлекетинин Владимир-Волынский княздыгынын курамына кирген.

XIV кылымда аны Литва басып алган, 1569-жылы Люблин союзунан кийин Польшанын карамагына өткөн. Ровно облусунун аймагынын калкы 1594-1596-жылдардагы Наливайко көтөрүлүшүнө жана 1648-1654-жылдардагы боштондук согушуна катышкан. 17-кылымдын ортосунда аймакты [[Богдан Хмельницкий]] жетектеген боштондук согушу каптаган. Дал ушул Ровно сепилинде 1625-жылы [[Речь посполита|Речь Посполита]] менен казактардын ортосунда саясий келишим даярдалып жаткан.

1793-жылы Польша экинчи ирет бөлүнгөндөн кийин чыгыш Волыния, 1795-жылы үчүнчү бөлүнгөндөн кийин батыш Волыния, анын ичинде Ровно Россияга кошулгандан кийин алардын аймагында Волын губерниясы түзүлгөн. 1921-жылы Рига келишимине ылайык батыш Волынь аймагы, анын ичинде азыркы Ровно облусу Польшага өткөн.

1921-1939-жылдары Ровно облусунун аймагы Польшанын курамында болгон. Район 1939-жылга чейин Польшанын мурдагы Волынский воеводствосунун курамында болуп, Батыш Украина [[Украина Советтик Социалисттик Республикасы|Украина ССР]]ине кошулгандан кийин (4-декабрь) 1939-жылы СССР Жогорку Советинин Президиумунун Указы менен Ровно облусу түзүлгөн. [[Ровно]] борбору менен . 1991-жылдан бери аймак Ровно деп аталып, көз карандысыз [[Украина]] мамлекетинин бир бөлүгү болуп саналат.

Азыркы Ровно облусунун аймагында Инжилдер жазылган: &quot;Дубновское&quot; (1556-1568), &quot;Дорогобужское&quot; (1556-1561) жана &quot;Пересопницкое&quot; (1556-1561), алар жөнүндө Украинанын президенти [[Леонид Кравчук]] кабыл алган. 1991-жылы ант берген. Бул китептин урматына Пересопница айылында эстелик тургузулган.

* Ровно шаары жөнүндө биринчи жазуу жүзүндө 1283-жылы поляк жана литвалык аскерлердин салгылашы ушул жерде болгон.
* 1340-жылдан кийин азыркы Ровно облусунун аймагы Литванын Улуу Герцогдугунун курамына кирген.
* 1576-жылы Острогдо князь Константин-Васил Острожский Славян-Грек-Латын академиясын негиздеген - Украинадагы жана Чыгыш Европадагы биринчи жогорку окуу жайы.
* 1919-жылы апрель айынын башында Украина Эл Республикасынын өкмөтү Ровно шаарында жайгашкан.
* Облусту [[Киев]] — [[Варшава]], Киев — [[Брест]], Киев — [[Львов]], Львов — [[Житомир]], Киев — [[Черновцы]] автомобиль жолдору кесип өтөт.
* Облустагы темир жолдордун эксплуатациялык узундугу 588 километр, автомобиль жолдорунун узундугу 7535 километр.
* Облуста 225 өнөр жай ишканасы бар.
* Ровно облусунда чарба жургузуунун ар турдуу формасындагы 680ден ашык айыл чарба ишканалары иштейт.

== Калкы ==
2020-жылдын 1-январына карата облустун калкынын иш жүзүндөгү саны 1 152 961 адамды түзөт, анын ичинен шаар калкы 548 088 адам же 47,5%, айыл калкы 604 873 адам же 52,5%&lt;ref name=&quot;Сборник2020&quot;&gt;[http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2020/zb/05/zb_chuselnist%202019.pdf Чисельність наявного населення України на 1 січня 2020 року] {{Wayback|url=http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2020/zb/05/zb_chuselnist%202019.pdf|date=20201009111450}} // Державна служба статистики України. Київ, 2020. Стор. 60-62&lt;/ref&gt;.

2013-жылдын 1-сентябрына карата - 1 158 295 адам (1-августка караганда 397 адамга көп), анын ичинде шаардыктар - 551 763 адам (47,63%), айылдыктар - 606 532 адам (52,37%). Туруктуу калк - 1 157 235 адам, анын ичинде шаар калкы - 546 468 адам (47,22%), айылдыктар - 610 767 адам (52,78%).
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;6&quot; |Облустун калкынын миңдеген жылдар боюнча өзгөрүү динамикасы:
|-
!1959
!1970
!1979
!1989
!1995
!1996
|-
|926,2
|{{Көбөйүү}}1 047,6
|{{Көбөйүү}}1 120,8
|{{Көбөйүү}}1 169,7
|{{Көбөйүү}}1 194,5
|{{Азайуу}}1 193,3
|-
!1997
!1998
!1999
!2000
!2001
!2002
|-
|{{Азайуу}}1 190,5
|{{Азайуу}}1 189,7
|{{Азайуу}}1 187,4
|{{Азайуу}}1 183,3
|{{Азайуу}}1 178,9
|{{Азайуу}}1 173,3
|-
!2003
!2004
!2005
!2006
!2007
!2008
|-
|{{Азайуу}}1 168,3
|{{Азайуу}}1 164,2
|{{Азайуу}}1 160,7
|{{Азайуу}}1 156,5
|{{Азайуу}}1 154,4
|{{Азайуу}}1 152,0
|-
!2009
!2010
!2011
!2012
!2013
!2014
|-
|{{Азайуу}}1 151,0
|{{Көбөйүү}}1 151,6
|{{Көбөйүү}}1 152,5
|{{Көбөйүү}}1 154,2
|{{Көбөйүү}}1 156,9
|{{Көбөйүү}}1 158,9
|}
1995-жылга чейин калктын санынын өсүшү байкалган, 1995-жылдан 2010-жылга чейин калктын саны 43,5 миң адамга гана (жылына орточо 2,9 миң) кыскарган. 2010-жылдан азыркы учурга чейин калктын саны кайрадан өсүүдө (жалпысынан 7,3 миң адамга). 2013-жылга: төрөлүү 14,8 1000 адамга, өлүм 12,5 1000 адамга, табигый өсүш 2,3 1000 адамга. Миграциянын көрсөткүчтөрү: 10 000 адамга 121,2 келген, 10 000 адамга 125,3 кеткен, 10 000 адамга миграциянын өсүшү – 4,1.

Калкынын этникалык курамы (2001): [[украиндер]] (95,9%), [[орустар]] (2,57%), [[Беларустар|белорустар]] (1,01%), [[поляктар]], [[жөөттөр]], [[чехтер]] ж.б.

== Административдик-аймактык түзүлүшү ==
Ровно облусунун административдик борбору — [[Ровно]] шаары.

=== Райондору ===
2020-жылдын 17-июлунда облустун жаңы 4 районго бөлүнүшү кабыл алынган&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text|title=Постанова Верховної Ради України «Про утворення та ліквідацію районів»|access-date=2020-08-17|archive-date=2020-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/go/807-20#Text|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text|archivedate=2020-07-21|accessdate=2023-02-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Карты&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/|title=Нові райони: карти + склад|access-date=2020-08-17|archive-date=2021-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302224321/https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!№
!Району
!Калкы
&lt;small&gt;(миң адам)&lt;/small&gt;
!Аянты&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Рівненська область - Райони |url=https://decentralization.gov.ua/areas/0362/rayons |accessdate=2023-02-01 |archivedate=2022-04-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220406120545/https://decentralization.gov.ua/areas/0362/rayons }}&lt;/ref&gt;
&lt;small&gt;(км²)&lt;/small&gt;
!Акимий борбору
|-
|1
|Вараш району
|139,0
|3 323,5
|Вараш ш.
|-
|2
|Дубно району
|170,4
|3 294,2
|Дубно ш.
|-
|3
|Ровно району
|634,9
|7 216,6
|[[Ровно]] ш.
|-
|4
|Сарны району
|213,0
|6 212,7
|Сарны ш.
|}
Райондор өз кезегинде шаардык, поселкалык жана айылдык бириккен аймактык жамааттарга бөлүнөт ({{Lang-uk|об'єднана територіальна громада}}).

== Шилтемелер ==
&lt;references /&gt;
{{Украинанын административдик-аймактык түзүлүшү}}</text>
      <sha1>bs5f6aimjgjkkpsp09us2ytlfokk9pc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сумы облусу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>130164</id>
    <revision>
      <id>662971</id>
      <parentid>512983</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T11:44:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>662971</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14250" sha1="b7zb1h4wtsded68nm4c8eqvdl1v2fw3" xml:space="preserve">{{Административдик бирдик|Кыргызча аталышы=Сумы облусу|Өлкө=Украина|Абалы=Облус|Өздүк аталышы={{lang-uk|Сумська область}}|Желеги=Flag_of_Sumy_Oblast.svg|Белгиси=Coat_of_Arms_of_Sumy_Oblast.svg|Карта=Sumy_in_Ukraine_(claims_hatched).svg|Акимчилик бирдигинин картасы=Sumskaya_oblast_location_map.svg|Сайты=https://sorada.gov.ua/|Курамында=5 район|Борбору=[[Сумы]]|Түзүлгөн убакыты=[[10-январь]] [[1939]]|Тили=[[Украин тили|украинче]]|Санак жылы=2022|Калктын саны бойунча оруну=18|Пайызы=3,95|Калкы={{азайуу}} {{num|1034364}}&lt;ref&gt;[http://ukrstat.gov.ua/ Государственная служба статистики Украины]{{ref-uk}}&lt;/ref&gt;|Жыштыгы=47,7|Жер аянты=23 832|Жер аянты боунча оруну=16|Жер аянтынын пайызы=3,95|Максималдуу бийиктиги=246|ISO=UA-59|Телефон коду=+380 54|Интернет-домени=sumy.ua; sm.ua|Почто индекстери=40xxx, 41xxx, 42xxx|Унаа коду=BM, HM|region=UA}}

'''Сумы облусу''' ({{Lang-uk|Сумська область}}) — [[Украина|Украинанын]] түндүк-чыгышындагы облусу. Батышта Украинанын [[Чернигов облусу]], түндүгүнөн жана чыгышынан [[Орусия Федерациясы]] менен, түштүк-чыгышынан [[Харьков облусу|Харьков]] менен, түштүгүнөн Украинанын [[Полтава облусу|Полтава]] облустары менен чектешет. Облус 1939-жылдын 10-январында СССР Жогорку Советинин Президиумунун Указы менен Харьков облусунан бөлүнүп чыгуу менен түзүлгөн.

Административдик борбору жана ири шаары — [[Сумы]], башка ири шаарлары Конотоп, Шостка, Ахтырка, Ромный, Глухов, Лебедин, Кролевец, Тростянец, Белополье.

== Тарыхы ==
17-кылымдын ортосунан аймакка массалык отурукташуу башталган.

1765-жылы Слобода-Украин губерниясы түзүлүп, 1780-жылы Слобода-Украин губерниясы Харьков вице-грессивлигине айландырылган, анын борбору Харьков болгон. 1796-жылы Слободо-Украин губерниясы 1835-жылы Харьков губерниясынын атын алган губернаторлуктун сайтында кайра түзүлгөн.

Донецк-Кривой Рог Советтик Республикасы 1918-жылдын 30-январында (12-февраль) Донецк жана Кривой Рог бассейндеринин эмгекчилер депутаттарынын Советтеринин IV областтык съездинде жарыяланган.

1925-жылдын 16-октябрында Путивл [[ОСФСР|Орусия Советтик Федеративдик Социалисттик Республикасынан]] Украина АССРине которулган. 1925-жылы июнда Украина ССРинин бардык губерниялары жоюлуп, алардын ордуна кичи райондор түзүлгөн. Башкалар менен бирге Сумы району да болгон.

1932-жылы 27-февралда Украинада аймактык бөлүнүү киргизилгенде Украина ССРинин картасында Харьков облусу пайда болгон. Башында, ал ошондой эле азыркы Украинанын аты аталган областынын аянтынан бир кыйла ашып, кийинчерээк жаңы түзүлгөн административдик-аймактык бирдиктердин эсебинен эки эсеге кыскарган. Харьков облусу 1937-жылдын 22-сентябрында анын батыш аймагында Полтава облусу, 1939-жылы 10-январда Харьков облусунун түндүк-батыш жерлеринен жана Чернигов облусунун бир бөлүгүнөн Сумы облусу түзүлгөндөн кийин гана өзүнүн заманбап формасын алган. .

[[Улуу Ата-Мекендик согуш|Улуу Ата Мекендик согуш]]тун жылдарында Сумы облусунун аймагынан бир нече жолу фронт линиясы өтүп, чоң кыйроолор менен коштолгон айыгышкан салгылашуулар болгон. Ошондой эле немис баскынчылары тарабынан өнөр жайга, айыл чарбага жана аймактын тургундарына чоң зыян келтирилген. Согуштан кийинки бир нече жылдар кыйроону калыбына келтирүүгө арналды.

[[1954-жыл|1954-жылы]] [[Черкассы облусу]] түзүлгөндө, ал жерге Сумы облусунун Талалаевка жана Смелянский райондору которулган&lt;ref&gt;[https://ru.wikisource.org/wiki/Закон%20СССР%20от%2026.04.1954%20Об%20утверждении%20Указов%20Президиума%20Верховного%20Совета%20СССР s:Закон СССР от 26.04.1954 Об утверждении Указов Президиума Верховного Совета СССР]&lt;/ref&gt;.

1967-жылы Сумы облусу Ленин ордени менен сыйланган&lt;ref&gt;[https://forum.faleristika.info/viewtopic.php?f=800&amp;t=45270&amp;start=90#p1458546 Области, награждённые Орденом Ленина]&lt;/ref&gt;.

2022-жылдын 24-февралынан апрель айынын башына чейин [[Орусиянын Украинага басып кирүүсү 2022|Орусиянын Украинага басып кириши]] учурунда Сумы облусунун көпчүлүк аймагы орус аскерлеринин баскынчылыгында болгон. Облустун борбору учун айыгышкан салгылашуулар болду.

== Калкы ==
2020-жылдын 1-январына карата облустун калкынын саны 1 068 247 адамды түзөт, анын ичинен шаар калкы 741 430 адам же 69,4%, айыл калкы 326 817 адам же 30,6%&lt;ref name=&quot;Сборник2020&quot;&gt;[http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2020/zb/05/zb_chuselnist%202019.pdf Чисельність наявного населення України на 1 січня 2020 року] // Державна служба статистики України. Київ, 2020. Стор. 62-64&lt;/ref&gt;.

Мамлекеттик статистика кызматынын маалыматы боюнча 2013-жылдын 1-сентябрына карата облустун калкынын саны 1 137 069 адамды түздү, анын ичинен шаар калкы 772 517 адамды (67,94%), айыл калкы 364 552 адамды (32,06%) түздү. Туруктуу калк - 1 134 877 адам, анын ичинде шаар калкы - 768 062 адам (67,67%), айылдыктар - 366 815 адам (32,33%). Демографиялык көрсөткүчтөр (1000 адамга): төрөлүү – 9,0, өлүм – 16,9, табигый өсүш – 7,9. 2012-жылы облуста 11093 адам төрөлсө, 19002 адам каза болсо, 2012-жылы 1 жашка чейинки 76 бала чарчап калса, ошол эле жылы облуска туруктуу жашоо үчүн 6343 адам көчүп, 7518 адам облустан чыгып кеткен. Өлүмдүн көрсөткүчү төрөлүү көрсөткүчүнөн 7909 адамга көп (2012-ж.), ал эми облустан кеткендердин саны келгендерден 1175 адамга көп, 2012-жылы облустун калкы 9084 адамга азайган (87,06% каза болгондордун эсебинен, 12,94% кеткендердин эсебинен). Түзүлгөндөн бери (1939-ж.) облустун калкы жылына орто эсеп менен 7,7 миң адамга тынымсыз кыскарып келет. 2013-жылы облуста 1939-жылга салыштырмалуу 570 164 адам аз жашаган.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;8&quot; |Калктын динамикасы миңдеген адамдардын жылдар боюнча өзгөрүшү
|-
!1897
!1914
!1926
!1939
!1959
!1970
!1979
!1989
|-
|1 348
|{{Көбөйүү}}1 847
|{{Көбөйүү}}2 040
|{{Азайуу}}1 707,2
|{{Азайуу}}1 508,3
|{{Азайуу}}1 504,7
|{{Азайуу}}1 462,5
|{{Азайуу}}1 432,6
|-
!1995
!1996
!1997
!1998
!1999
!2000
!2001
!2002
|-
|{{Азайуу}}1 411,1
|{{Азайуу}}1 397,9
|{{Азайуу}}1 384,3
|{{Азайуу}}1 369,8
|{{Азайуу}}1 354,5
|{{Азайуу}}1 336,9
|{{Азайуу}}1 317,8
|{{Азайуу}}1 299,7
|-
!2003
!2004
!2005
!2006
!2007
!2008
!2009
!2010
|-
|{{Азайуу}}1 279,9
|{{Азайуу}}1 261,7
|{{Азайуу}}1 243,9
|{{Азайуу}}1 226,3
|{{Азайуу}}1 211,4
|{{Азайуу}}1 196,8
|{{Азайуу}}1 184,0
|{{Азайуу}}1 172,3
|-
!2011
!2012
!2013
!2014
!2015
!2016
!2017
!2018
|-
|{{Азайуу}}1 161,5
|{{Азайуу}}1 152,3
|{{Азайуу}}1 143,2
|{{Азайуу}}1 133,0
|{{Азайуу}}1 123,4
|{{Азайуу}}1 113,3
|{{Азайуу}}1 104,5
|{{Азайуу}}1 094,3
|}

== Административдик-аймактык түзүлүшү ==
&lt;div style=&quot;float:right;margin:0 0 .5em 1em;&quot; class=&quot;toccolours&quot;&gt;
{{АймакКартасы+|Украина Сумы облусу|caption=Сумы облусунун райондору 2020-жылдын 17-июлунан тартып|float=rihgt|width=400|places={{ПозКарта~|Украина Сумы облусу|lat=50.90|lon=34.80|background=|mark=Green pog.svg|marksize=18|label_size=120|link=|label=[[Сумы]]|position=right}}
{{ПозКарта~|Украина Сумы облусу|lat=50.85|lon=34.80|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Сумы району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Сумы облусу|lat=50.35|lon=34.80|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Ахтырка району|Ахтырка&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Сумы облусу|lat=51.20|lon=33.50|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Конотоп району|Конотоп&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Сумы облусу|lat=50.73|lon=33.50|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Ромны району|Ромны&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Сумы облусу|lat=51.90|lon=33.60|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Шостка району|Шостка&lt;br&gt; району]]'''|position=bottom}}}}
Сумы облусунун административдик борбору — [[Сумы]] шаары.

=== Райондору ===
2020-жылдын 17-июлунда облустун жаңы 5 районго бөлүнүшү кабыл алынган&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text|title=Постанова Верховної Ради України «Про утворення та ліквідацію районів»|access-date=2020-08-17|archive-date=2020-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/go/807-20#Text|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/go/807-20#Text|archivedate=2020-07-21|accessdate=2023-02-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Карты&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/|title=Нові райони: карти + склад|access-date=2020-08-17|archive-date=2021-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302224321/https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!№
!Району
!Калкы
&lt;small&gt;(миң адам)&lt;/small&gt;
!Аянты&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Сумська область - Райони |url=https://decentralization.gov.ua/areas/0542/rayons |accessdate=2023-02-03 |archivedate=2023-02-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230203144558/https://decentralization.gov.ua/areas/0542/rayons }}&lt;/ref&gt;
&lt;small&gt;(км²)&lt;/small&gt;
!Акимий борбору
|-
|1
|Ахтырка району
|125,6
|3 195,6
|Ахтырка ш.
|-
|2
|Конотоп району
|204,2
|5 186,5
|Конотоп ш.
|-
|3
|Ромны району
|113,7
|3 882,1
|Ромны ш.
|-
|4
|Сумы району
|449,4
|6 503,7
|[[Сумы]] ш.
|-
|5
|Шостка району
|188,5
|5 066,1
|Шостка ш.
|}
Райондор өз кезегинде шаардык, поселкалык жана айылдык бириккен аймактык жамааттарга бөлүнөт ({{Lang-uk|об'єднана територіальна громада}}).
== Шилтемелер ==
&lt;references /&gt;
{{Украинанын административдик-аймактык түзүлүшү}}
[[Категория:Украинанын облустары]]
[[Категория:1939-жыл]]</text>
      <sha1>b7zb1h4wtsded68nm4c8eqvdl1v2fw3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Антигуа жана Барбуда</title>
    <ns>0</ns>
    <id>135353</id>
    <revision>
      <id>662895</id>
      <parentid>649056</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T00:54:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>662895</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43665" sha1="pf5xs6qqjhqncxtm2q44l7ihg27mqyk" xml:space="preserve">{{Мамлекет
 |Негизделген                = 
 |Макамы                     = 
 |Кыргызча аталышы           = Антигуа жана Барбуда
 |Расмий аталышы             = {{lang-en|Antigua and Barbuda}}
 |Мамлекеттик дини           = [[Динден тышкары мамлекет]]
 |Герб                       = Coat of arms of Antigua and Barbuda.svg
 |Желек                      = Flag_of_Antigua_and_Barbuda.svg
 |Гимн аталышы               = Fair Antigua, We Salute Thee (Кооз Антигуа, биз сени даңктайбыз)
 |Аудио                      =Antigua and Barbuda National Anthem.ogg
 |Урааны                     = Each Endeavouring, All Achieving (Ар биринин аракети менен жалпы ийгилик)
 |Башкаруу формасы           = [[Конституциялык монархия]]
 |Картада                    = ATG_orthographic.svg
| lat_dir = N
| lat_deg = 17
| lat_min = 5
| lat_sec = 0
| lon_dir = W
| lon_deg = 61
| lon_min = 48
| lon_sec = 0
| region = AG
| CoordScale = 500000
 |Тили                       = [[англис тили]]
 |Эгемендүүлүк күнү          = [[1-ноябрь]] [[1981-жыл]]
 |Эгемендүүлүгүн алды        = [[Улуу Британия|Улуу Британиядан]]
 |Борбор шаары               = [[Сент-Жонс]]
 |Ири шаарлар                = [[Сент-Жонс]]
 |Башчыларынын милдеттери    = [[Король]]&lt;br&gt;[[Генерал-губернатор]]&lt;br&gt;[[Премьер-министр]]
 |Башчылары                  = [[Чарльз III]]&lt;br&gt;Родни Уильямс&lt;br&gt;Гастон Браун
 |Аянты                      = 440
 |Суу пайызы                 = 
 |Аянты боюнча орду          = 182-орун
 |Калкы                      = 100,772
 |Калкы боюнча орду          = 182-орун
 |Калкты каттоо жылы         = 2022
 |Калктын жыштыгы            = 186
 |ИДӨ (САМ)                  = 2,6 млрд
| ИДӨнү эсептөө жылы (ППС)   = 2022
| ИДӨ (САМ) боюнча           = 196-орун
| ИДӨнүн ар бир жанга        = 25,449 
| ИДӨнүн ар бир жанга боюнча = 59-орун
| ИДӨ (номинал)              = 1,95 млрд
| ИДӨ (номинал) эсептөө жылы = 2023
| ИДӨ (номинал) боюнча       = 193-орун
| ИДӨ (номинал) ар бир жанга = 19,068
|Акча бирдиги                = [[Чыгыш Кариб доллары]] (XCD)
| АДӨИ                       = {{Өсүү}} 0,826
| АДӨИ деңгээли              = &lt;span style=&quot;color:#00сс33;&quot;&gt;'''жогору'''&lt;/span&gt;
| АДӨИ боюнча орду           = 54-орун
 |ЭОК                        = ANT
 |Этнохороним                = антигуа жана барбудалык, антигуа жана барбудалыктар
 |Домени                     = [[.ag]]
 |Телефон коду               = 1-268
 |Убакыт аралыгы             = [[UTC-04:00|-04:00]]
 |Штрих коду                 = 
 |Түшүнүктөр                 = &lt;div class=&quot;center&quot;&gt;[[commons:Category:Antigua_and_Barbuda|'''Викиказынадагы медиафайлдар''']]&lt;/div&gt;
}}
'''Антигуа жана Барбуда''' ({{lang-en|Antigua and Barbuda}}) — [[Кариб деңизи|Кариб деңизинин]] ушундай эле аталыштагы аралдарда жана [[Антил аралдары|Антил аралдарынын]] Редонда аралында жайгашкан мамлекет. 

Өлкө эки чоң Антигуа жана Барбуда аралдарынан жана бир нече кичинекей аралдардан турат. Туруктуу калкынын саны болжол менен 97,120 адам, алардын 97% Антигуада жашайт&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. 

Сент-Жонс борбору жана ири порту болуп саналат. [[Кодрингтон]] шаары Барбуда аралындагы эң чоң шаары. 

== Этимология ==
Испан тилинен которгондо «антигуа» сөзү «байыркы», ал эми «барбуда» сөзү «сакалдуу» деген маанини билдирет&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=Central Intelligence Agency. The World Factbook. Antigua and Barbuda |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/antigua-and-barbuda/ |accessdate=2024-10-15 |archivedate=2021-08-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210827032000/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/antigua-and-barbuda/ }}&lt;/ref&gt;. Антигуа аралы башында аравактар тарабынан «Вададли» деп аталган жана бүгүнкү күндө жергиликтүү калк тарабынан «Вададлы» деп аталып келет. Карибдер Барбуда «Ваомони» деп атайт. 

[[1493-жыл|1493-жылы]] аралга келген [[Христофор Колумб]] жана аралдарды [[Испания|Испаниянын]] Севилья cоборундагы Санта-Мария-ла-Антигуа ({{lang-es|Santa Maria la Antigua}}) иконасынын урматынан атаган деген маалыматтар дагы кездешет. «Барбуда» («сакалдуу») деген сөз аралдын эркек тургундарына же ал жактагы [[анжыр]] дарактарына карата колдонулат деп эсептелет&lt;ref&gt;{{Cite web |title=A History Of Antigua And Barbuda |url=https://ab.gov.ag/detail_page.php?page=25 |accessdate=2024-10-15 |archivedate=2021-08-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210827113019/https://ab.gov.ag/detail_page.php?page=25 }}&lt;/ref&gt;.

== Тарыхы ==

=== Колониялык доорго чейинки мезгил ===
Антигуада байыркы убактарда аңчылык жана жыйноочулук менен алектен американын түпкүлүктүү сибонейлер отурукташкан&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://www.britannica.com/event/Boston-Tea-Party Encyclopaedia Britannica. Antigua and Barbuda]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20190624235053/http://thecommonwealth.org/our-member-countries/antigua-and-barbuda/history The Commonwealth. Antigua and Barbuda: History]&lt;/ref&gt;. 

Радиоуглероддук изилдөөлөрдүн жыйынтыгында, бул аралдардагы эң алгачкы конуштардын б. з. ч. 3100-жылы түптөлгөндүгү аныкталган&lt;ref&gt;[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6957329/ Reevaluating human colonization of the Caribbean using chronometric hygiene and Bayesian modeling]&lt;/ref&gt;. 

Колумб аралдарды ачканга чейинки мезгилде аравак тилинде сүйлөгөн саладоиддер Ориноко дарыясынын төмөнкү бөлүгүнөн көчүп келип отурукташып калышкан&lt;ref&gt;[https://www.nps.gov/articles/caribbean-trade-and-networks.htm Caribbean Trade and Networks]&lt;/ref&gt;. Алар айыл чарбасын өнүктүрүп, атактуу кара ананас, жүгөрү, таттуу картошка, чили, гуава, тамеки жана пахта өстүрүшкөн&lt;ref&gt;[https://www.researchgate.net/publication/228703119_Prehistoric_Settlement_Patterns_on_St_Vincent_West_Indies Prehistoric Settlement Patterns on St. Vincent, West Indies]&lt;/ref&gt;. Кийинчерээк кариб улутундагы адамдар да аралга күч менен алынынып келинишип отурукташып калышкан.

=== Европалыктардын келиши жана кулчулук ===
[[Файл:The Mill Yard - Ten Views in the Island of Antigua (1823), plate V - BL.jpg|thumb|left|Антигуа. 1823-жыл]]
Христофор Колумб [[1493-жыл|1493-жылы]] аралдарды көргөн биринчи европалык адам болгон&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Испаниялыктар антигуалыктарды европалыктар менен африкалыктардын ооруларынан, начар тамактануу жана кулчулуктун натыйжасында жергиликтүү калктын көбү каза болгондон кийин гана колонияга айлантышкан&lt;ref&gt;[https://core.ac.uk/download/pdf/217649378.pdf Suzanne Austin Alchon, A Pest in the Land: New World Epidemics in a Global Perspective]&lt;/ref&gt;.

Англиялыктар Антигуага [[1632-жыл|1632-жылы]], ал эми Кристофер Кодрингтон Барбудага [[1685-жыл|1685-жылы]] келип отурукташкан&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;. Европалык баскынчылар бул аралдарда [[Батыш Африка|Батыш Африкадан]] алынып келинген кулдарды тамеки, андан кийин кант камышын өстүрүлгөн талааларда иштетишкен&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

=== Колониялык доор ===
[[Файл:1953 Antigua stamps.jpg|thumb|Елизавета II сүрөтү түшүрүлгөн, 1953-жылдын почта маркалары]]
Англиялыктар [[1666-жыл|1666-жылы]] француздардын чабуулун кайтарып, аралдарды көзөмөлүн сактап калууга жетишкен&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Кулдардын турмушунун катаал шарттары [[1701-жыл|1701-жылы]] жана [[1729-жыл|1729-жылы]] уюштурулбаган көтөрүлүштөргө жана [[1736-жыл|1736-жылы]] Клаас ханхаадасы тарабынан пландалган көтөрүлүшкө алып келген, бирок көтөрүлүш башталганга чейин эле катышуучулар табылган жана козголоңчулардын башчылары өлүм жазасына тартылган &lt;ref&gt;[https://www.smithsonianmag.com/history/antiguas-disputed-slave-conspiracy-of-1736-117569/ Antigua’s Disputed Slave Conspiracy of 1736]&lt;/ref&gt;. 

[[1833-жыл|1833-жылы]] Британия империясында кулчулук жоюлганына байланыштуу экономикада терс көрүнүштөр каталалган. [[1843-жыл|1843-жылы]] болгон жер титирөө жана [[1847-жыл|1847-жылы]] болгон бороон сыяктуу табигый кырсыктардын болушу экономиканы өтө эле жабырланткан. [[1929-жыл|1929-жылы]] Редонда аралында кен казуу иштери токтотулган жана ошол убакыттан бери аралда туруктуу эч ким жашабайт&lt;ref&gt;[https://books.google.kg/books?id=TnItHSAgevMC&amp;pg=PA18&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false Debbie Nevins. Cultures of the World: Antigua and Barbuda]&lt;/ref&gt;.

Ливард аралдарынын колониясынын бир бөлүгү болгон Антигуа жана Барбуда 1958-1962-жылдары кыска мөөнөттө Вест-Индия федерациясынын бир бөлүгү болуп калган. Антигуа жана Барбуда [[1967-жыл|1967-жылдын]] [[27 февраль|27-февралында]] толук ички автономияга ээ болгон Улуу Британиянын ассоциацияланган мамлекети болуп калган. 1970-жылдары аралдардын келечеги жана Антигуа жана Барбуданын макамы туралуу маселелер көтөрүлүп, акыры Антигуа жана Барбуда 1981-жылдын 1-ноябрында толук көз карандысыздыкка жетишкен. Вир Берд жаңы өлкөнүн премьер-министри болуп дайындалган.

=== Эгемендүүлүк доору ===
[[Файл:Nelson's Dockyard ~ English Harbour - 23440319349.jpg|thumb|Нельсондун кеме куруучу жайы]]
[[Файл:V. C. Bird Monument.jpg|thumb|Вир Берддин урматына орнотулган эстелик]]
Антигуанын көз карандысыздыгынын алгачкы эки он жылдыгында саясий жактан Берддердин үй-бүлөсү үстөмдүк кылган. 1981-1994-жылдары Вир Берд башкарган, андан кийин 1994-2004-жылдары анын уулу Лестер Берд башкарган. Саясий туруктуулукту камсыз кылуу жана өлкөгө туризмди өнүктүрүү менен бирге, Берддердин үй-бүлөсүн коррупция, тууганчылык жана каржылык мыйзамдарды бузду деп айыпташкан. Вир Берддин тун уулу 1990-жылы Израилдин курал-жарагын Колумбиянын баңгизат сатуучуларына аткезчилик менен ташыган деп айыпталып&lt;ref&gt;[https://www.sfgate.com/news/article/caribbean-premier-s-brother-arrested-for-3033503.php CARIBBEAN / Premier's Brother Arrested for Smuggling]&lt;/ref&gt;, министрлик кызматтан кетүүгө аргасыз болгон.1995-жылы дагы бир уулу Айвор Берд кокаин сатканы үчүн соттолгон&lt;ref&gt;[https://marxists.architexturez.net/archive/hector/1997/01/nemesis.html PM Lester Bird and Tim the Nemesis]&lt;/ref&gt;.

[[1995-жыл|1995-жылы]] Луис бороону Барбудага катуу зыян келтирген&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20170912011401/https://anumetservice.wordpress.com/2015/09/05/20th-anniversary-of-hurricane-luis/ 20th Anniversary of Hurricane Luis]&lt;/ref&gt;.

Саясаттагы Берддердин үй-бүлөсү жетектеген партиянын үстөмдүгү 2004-жылкы жалпы шайлоо менен аяктаган, ал шайлоодо Уинстон Болдуин Спенсердин Бириккен прогрессивдүү партиясы жеңишке жетишкен.

[[2016-жыл|2016-жылы]] Нельсондун кеме куруучу жайы [[ЮНЕСКО|ЮНЕСКОнун]] Дүйнөлүк мурастар тизмесине кирген&lt;ref&gt;[https://www.travelweekly.com/Caribbean-Travel/Nelsons-Dockyard-in-Antigua-now-a-Unesco-heritage-site Nelson’s Dockyard in Antigua now a Unesco heritage site]&lt;/ref&gt;.

[[2017-жыл|2017-жылдын]] сентябрь айынын башында ылдамдыгы 295 км/саатка жеткен Ирма бороонунун жыйнтыгында Барбуданын көпчүлүк бөлүгү кыйрап калган. Премьер-министр Гастон Браундун айтымында, бороон-чапкын аралдын 95% имараттарын жана инфраструктурасын талкалап, Барбуданы «жашоого жараксыз» калтырган. Аралдын дээрлик бардык тургундары Антигуага көчүрүлгөн&lt;ref&gt;[https://www.latimes.com/nation/la-na-irma-islands-20170909-story.html Hurricane Irma leaves Caribbean islands devastated]&lt;/ref&gt;.

== География ==
[[Файл:Satellite image of Antigua And Barbuda in September 2002.jpg|thumb|Спутниктен тартылган сүрөтү]]
Мамлекет салыштырмалуу эки чоң аралдардан жана алардын жээгине жакын жайгашкан бир нече майда аралдардан турат. Антигуа — эң ири (280 км²) жана калктуу аралы. Антигуадан 48 км түндүктө жайгашкан Барбуда аралы аянты (161 км²) жагынан экинчи чоң арал. Антигуадан 1,6 км батыш тарапта жайгашкан Редонда (10 ккм²) кичинекей аралы да Антигуа жана Барбуда мамлекетинин бир бөлүгү болуп саналат.

Чыгышынан [[Атлантика океаны|Атлантика океанынын]], батышынан [[Кариб деңизи|Кариб деңизинин]] суулары менен чулганат.

Ландшафтта негизинен ойдуңдар басымдуулук кылат. Антигуанын эң бийик чекити — Богги дөбөсү (402 м). Барбуданын эң жогорку чекити 32 м.

Мамлекеттин борбору болгон Сент-Жонс шаары Антигуада жайгашкан. Барбудадагы жалгыз калкыту конуш болуп Кодрингтон шаары саналат.

=== Климат ===
Жаан-чачындын орточо көлөмү жылына 990 мм, жаандын көлөмү мезгилге жараша ар кандай. Жалпысынан алганда, эң нымдуу мезгил сентябрь жана ноябрь айларынын ортосунда болот. Аралдар, адатта, нымдуулуктун төмөндүгүнө жана кургакчылыктын кайталанышына дуушар болуп турат. Абанын температурасы орточо 27°C, кышында 23°Cдан 29°Cга чейин, жай жана күз айларында 25 °Cдан 30°Cга чейин. Эң салкын мезгил декабрь жана февраль айларынын ортосунда болот.

Мезгили-мезгили менен катуу, ири чыгымдарга алып кылген бороон-чапкындар болуп турат. Орточо эсеп менен жылына жок дегенде бир жолу катуу бороон каталат&lt;ref&gt;[https://edition.cnn.com/2017/09/06/us/hurricane-irma-puerto-rico-florida/index.html Hurricane Irma: Powerful storm blamed for three deaths]&lt;/ref&gt;.

=== Фауна ===
Аралдардын жаныбарлар дүйнөсү негизинен бай орнитофаунадан, курчап турган сууларында коралл рифтеринен турат.

== Саясий түзүлүшү ==
[[Файл:Parliament of Antigua and Barbuda.JPG|thumb|Антигуа менен Барбуданын Парламентинин жыйындар залы]]
[[Файл:Office of the Prime Minister of Antigua and Barbuda.jpg|thumb|Премьер-министрдин кеңсеси]]
[[Файл:Casa de Gobierno de Antigua y Barbuda (Saint John's).jpg|thumb|Өкмөт үйү, генерал-губернатордун расмий резиденциясы жана иштеген кеңсеси]]
[[Файл:Barbuda Council Millenium Administration Building.jpg|thumb|Барбуда кеңешинин катчысынын Кодрингтондогу штаб-квартирасы]]
[[Файл:Diplomatic relations of Antigua and Barbuda.svg|thumb|Антигуа менен Барбуданын дипломатиялык мамилелери]]
Антигуа жана Барбуданын саясий системасы унитардык парламенттик монархия катары аныкталат. Антигуа жана Барбудада бийлик бутактарын бөлүүнүн жана өз ара аракеттенүүнүн өзгөчө ыкмасы менен мүнөздөлгөн Вестминстер модели иштейт. Мамлекет башчысы болуп Улуу Британиянын монархы саналат, ал өкүлчүлүк функциялары бар генерал-губернаторду дайындайт. 2007-жылы генерал-губернатор болуп дайындалган Луиза Лейк-Тэк Антигуа жана Барбуда тарыхындагы биринчи аял губернатор болгон.

Министрлер кабинети парламенттик шайлоодо жеңип чыккан партиянын мүчөлөрүнөн түзүлөт, министрлердин талапкерлиги премьер-министрдин сунушу боюнча генерал-губернатор тарабынан формалдуу гана бекитилет. Премьер-министр аткаруу бийлигине ээ болгон өкмөттүн башчысы. Өкмөт парламенттин алдында жооп берет, парламент ага ишенбөөчүлүк көрсөтө алат. Премьер-министр парламент таркаган учурда же депутаттык мандатын жоготкон же убактылуу күчүн жоготкон башка учурларда өз ыйгарым укуктарынан ажыратылат. Министрлер премьер-министрдин өтүнүчүнүн негизинде иштеген генерал-губернатордун тиешелүү жарлыгы боюнча, ошондой эле премьер-министр кызматтан кеткен же парламент таркатылган учурда кызматынан кетет&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web |title=Антигуа жана Барбуданын Конституциясы |url=https://ab.gov.ag/detail_page.php?page=28 |accessdate=2024-10-15 |archivedate=2022-05-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220503152657/https://ab.gov.ag/detail_page.php?page=28 }}&lt;/ref&gt;.

Мыйзам чыгаруу бийлиги өкмөткө жана Антигуа менен Барбуданын парламентинин эки палатасына таандык. Эки палаталуу парламент Сенаттан (17 сенатор) жана Өкүлдөр палатасынан (17 депутат) турат&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;.

Он сенатор премьер-министрдин сунушу боюнча генерал-губернатор тарабынан, төрт сенатор оппозиция лидеринин сунушу боюнча дайындалат. Бир сенатор генерал-губернатор тарабынан, генерал-губернатордун пикири боюнча, кызыкчылыктары көрсөтүлүшү керек болгон социалдык же башка топтордун өкүлдөрүнөн дайындалат. Генерал-губернатор дайындаган Сенаттын бир мүчөсү Барбуданын мыйзам чыгаруу кеңешинин кызыкчылыгын коргойт, дагы бири премьер-министрдин сунушу боюнча Барбудадан дайындалат. 21 жаштан жаш эмес, өлкөнүн жараны болгон жана дайындалган күнгө чейин анын аймагында кеминде 12 ай туруктуу жашаган адам гана сенатор боло алат&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;.

21 жаштан жаш эмес, өлкөнүн жараны болгон жана анын аймагында шайланган күнгө чейин кеминде 12 ай туруктуу жашаган адам палатанын депутаты боло алат. Өкүлдөр палатасынын депутаттары мажоритардык система боюнча бир мандаттуу округдарда түздөн-түз жашыруун элдик добуш берүү аркылуу шайланат. Парламенттеги бир орун Барбуда аралынын өкүлү болуп дайындалат. Активдүү шайлоо укугуна Антигуа менен Барбуданын 18 жашка толгон жарандары, ошондой эле мамлекетте жеке менчик мүлкү бара Улуттар Шериктештигинин жарандары ээ&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;.

Соңку шайлоо [[2018-жыл|2018-жылы]] [[21-март|21-мартта]] болгон. Шайлоонун жыйынтыгы боюнча Эмгек партиясы мыйзам чыгаруу Ассамблеясында 15 орунга, Бириккен прогрессивдүү партиясы жана Барбуда элдик кыймылы бирден орунга ээ болгон&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;.

Сот бийлигин Чыгыш Кариб Жогорку соту жүргүзөт. Чыгыш Кариб Жогорку сот тутумуна мүчө ар бир мамлекеттин өзүнүн жогорку соту бар. Антигуа жана Барбуда ошондой эле Кариб Адилет сотунун мүчөсү&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;.

Антигуа жана Барбудада жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары жок. Бардык башкаруу функцияларын улуттук өкмөт ишке ашырат. 

=== Тышкы саясаты ===
Антигуа жана Барбуда 72 өлкө менен дипломатиялык мамиле түзгөн.

Антигуа жана Барбуда Бириккен Улуттар уюмунун, Латын Америка жана Кариб өлкөлөрүнүн альянсынын, Улуттар Шериктештигинин, Кариб деңизинин коомчулугунун, Чыгыш Кариб мамлекеттеринин уюмунун, Америка мамлекеттеринин уюмунун, Дүйнөлүк Соода Уюмунун жана Чыгыш Кариб аймактык коопсуздук системасынын мүчөсү. Ошондой эле эл аралык кылмыш иштери боюнча сотунун мүчөсү.

=== Куралдуу күчтөрү ===

Антигуа жана Барбуда Королдук коргоо күчтөрү ({{lang-en|Royal Antigua and Barbuda Defence Force}}) — Антигуа жана Барбуданын мамлекеттик аскердик уюму, анын милдеттерине Антигуа менен Барбуданын аймактык бүтүндүгүн жана эгемендүүлүгүн коргоо, анын ичинде жарандык бийликке жардам берүү, балык уулоону коргоо, баңги заттардын жүгүртүлүшүн токтотуу, гуманитардык жардам көрсөтүү жана аймактык тынчтыкка көмөктөшүү кирет&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200219215617/http://abdf.gov.ag/ Antigua and Barbuda Defence Force]&lt;/ref&gt;.

Коргоо күчтөрүн коргоо штабынын башчысы жетектейт, ал генерал-губернатордун буйругуна баш ийет&lt;ref&gt;[https://laws.gov.ag/wp-content/uploads/2018/08/a2006-10.pdf AN ACT to revise the law relating to the Antigua and Barbuda Defence Force and for related matters]&lt;/ref&gt;. Коргоо күчтөрүнүн штаб-квартирасы Близард лагеринде жайгашкан.

== Административдик-аймактык түзүлүшү ==
[[Файл:Ac-map.png|thumb|350px|Өлкөнүн картасы]]
Антигуа жана Барбуда алты округдан (Сент-Питер, Сент-Филип, Сент-Жордж, Сент-Жон, Сент-Мэри, Сент-Пол) жана эки көз каранды аймактан (Барбуда жана Редонда) турат. Сент-Жон шаарында Антигуа жана Барбуда калкынын жарымынан көбү жашаган эң көп калктуу аймак&lt;ref&gt;[https://statistics.gov.ag/wp-content/uploads/2020/10/2018-Antigua-and-Barbuda-LFS-Report.pdf Antigua and Barbuda. 2018 Labour Force Survey Report]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!№
!Аталышы
!Админ.борбору
!Карта
|-
|1
|Сент-Жорж (Saint  George)
|Пигготс (Piggots)
| rowspan=&quot;6&quot; |[[Файл:Antigua_parishes_numbered.png]]
|-
|2
|Сент-Жон (Saint John)
|Сент-Жонс (Saint John’s)
|-
|3
|Сент-Мэри (Saint Mary)
|Боланс (Bolans)
|-
|4
|Сент-Пол (Saint Paul)
|Фалмут (Falmouth)
|-
|5
|Сент-Питер (Saint Peter)
|Парем (Parham)
|-
|6
|Сент-Филип (Saint Philip)
|Карлайл (Carlisle)
|}

== Калкы ==
[[Файл:Antigua_and_Barbuda_single_age_population_pyramid_2020.png|thumb|300px|2020-жылга карата жыныстык жана курактык түзүм]]
* Калкы — 100,772 (2023-жылга карата).
* Жылдык өсүш — 1,3 %.
* Төрөттүн деңгээли — 1000 адамга 16,4 (фертилдүүлүк — бир аялга 2,06 төрөт),
* өлүмдүн деңгээли — 5,8 на 1000,
* 15 жашка чейинки калктын үлүшү — 28 %, 65 жаштан жогору — 7 %,
* иммиграция — 2,4 на 1000.
* Орточо жашоо узактыгы — 73 жаш эркектер арасында, 77 жаш аялдар арасында.
* Этно-расалык курамы: афроамериканлыктар — 91 %, мулаттар — 4,4 %, актар — 1,7 %, башкалар — 2,8% (2001-жылдын мааылматы боюнча).
* Сабаттуулук — 86 %.
* Шаардын калкы — 30 %, айыл жергесинин калкы — 70 %. 15 жашка чейинки курактагылар калктын 26%, 16ден 65 жашка чейинкилер — 67 %, 65 жаштан жогору — 7 %.

=== Тили ===
Англис тили расмий тил, бирок көптөгөн жергиликтүү тургундар антигуан креол тилинде сүйлөшөт. Барбуд акценти антигуандык акценттинен бир аз айырмаланат.

Эгемендүүлүккө чейинки жылдарда стандарттуу англис тили антигуандык креолго карата кеңири жайылган. Андан кийин антигуандык креол антигуандыктар тарабынан өз маданиятынын маанилүү аспектиси катары карала баштаган. Эреже катары, жогорку жана орто класстагы жарандар антигуандык креол тилин колдонууну калашпайт. Билим берүү системасы антигуандык креолду колдонбойт жана окутуу стандарттуу англис тилинде жүргүзүлөт.

Антигуан креолунда колдонулган көптөгөн сөздөр англис жана африка тилдеринен алынган. Аралда колдонулган макал-лакаптар көбүнчө африкалыктарга таандык.

Болжол менен 10 000 адам испан тилинде сүйлөй алат&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Spanish Language in Antigua and Barbuda: Implications for Language Planning and Language Research |url=https://global.uwi.edu/sites/default/files/bnccde/index.htm |accessdate=2024-10-15 |archivedate=2024-12-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241203110341/https://global.uwi.edu/sites/default/files/bnccde/index.htm }}&lt;/ref&gt;.

=== Диний курамы ===
[[Файл:Stjohnscathedralantigua.jpg|thumb|Ыйык Иоанндын собору]]
[[Файл:Antigua and Barbuda, English Harbour (29), Baxter Memorial Methodist Church.jpg|thumb|Бакстер мемориалдык методисттик чиркөөсү]]
Антигуандыктардын көпчүлүгү (77%) христиандар, англикандар (17,6%) эң чоң диний топту түзүшөт&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. 

Христиан дининин башка агымдары: 

* Жетинчи күндүк адвентисттер чиркөөсү — 12,4%
* Элүүнчү күн майрамы — 12,2%
* Моравия чиркөөсү — 8,3%
* Рим католиктери — 8,2%
* Методисттер чиркөөсү — 5,6%
* Веслиан ыйыктык чиркөөсү — 4,5%
* Кудай чиркөөсү — 4,1%
* баптисттер — 3,6%
* мормондор — &lt;1,0%
* Жахабанын Күбөлөрү — &lt;1,0%

== Экономикасы ==
Антигуа жана Барбуда — эл аралык кызматтарды көрсөтүүгө адистешкен өнүгүп келе жаткан мамлекет. Экономикасынын негизин туризм багыты түзүп, ИДП 60% берет.

[[2012-жыл|2012-жылга]] карата маалыматтарга ылайык айыл чарбасында төмөнкү айыл чарба өсүмдүктөрү өстүрүлөт: [[банан]], [[буурчак]] өсүмдүктөрү, [[капуста]], [[сабиз]] жана [[турнепс]], маниока, чили жана башка калемпирлер, [[пахта]] (пахтанын үрөнү жана пахта майы), [[бадыраң]] (анын ичинде корнишондор), [[баклажан]], [[пияз]], [[ашкабак]], [[помидор]], [[жүгөрү]] жана бакча өсүмдүктөрү.

Мамлекеттин аймагында кийим жана алкоголдук ичимдиктерди өндүрүлөт.

Дүйнөлүк банктын [[2010-жыл|2010-жылдын]] ортосунда жарыяланган жылдык классификациясында Антигуа жана Барбуда «ортодон жогору кирешелүү» экономикасы бар өлкө деп аталган. [[1982-жыл|1982-жылы]] оффшордук бизнес өнүгө баштаган, [[1993-жыл|1993-жылдан]] тартып оффшордук банктар да түзүлө баштаган, ал эми акыркы жылдары интернет тармагын колдонуу менен оффшордук оюн бизнеси өнүгө баштаган. Улуттук өнүгүү фондуна, мамлекеттик облигацияларга же кыймылсыз мүлк сатып алууга инвестиция салуу менен Антигуа жана Барбуда жарандыгын алууга болот.

== Маданияты ==
[[Файл:Nelson's Dockyard.jpg|thumb|Нельсон верфи]]
Антигуа жана Барбуданын маданияты негизинен англис маданияты окшош. Улуттук спорт [[крикет]] болуп саналат. Башка популярдуу спорттун түрлөрүнө [[футбол]], парус спорту жана [[серфинг]] кирет.

Америкалык поп маданияты жана мода да күчтүү таасир этет. Өлкөнүн массалык маалымат каражаттарынын көпчүлүгү Американын ири ММК тармактарынынын курамында. 

Үй-бүлө салттары жана дин элдин жашоосунда маанилүү ролду ойнойт. Калктын көпчүлүгү жекшемби күндөрү диний иш-чараларга катышып турат.

Британдык Вест-Индиядагы кулчулуктун жоюлушун эскерүү үчүн августта улуттук карнавал өткөрүлөт.

Музыканын популярдуу багыттары — калипсо жана сока.

Жүгөрү жана таттуу картошка антигуанынын ашканасында маанилүү ролду ойнойт. Дукунаг популярдуу антигуа тамагы майдаланган таттуу картошка, ун жана татымалдар кошулган, бууга бышырылган чүчпара. Фунжи тамагы жүгөрү унунан жасалган кесме.

== Социалдык тармагы ==
=== Билим берүү ===
ПРООНдун «Адамдын өнүгүүсү 2009» отчетуна ылайык Антигуа жана Барбуда бойго жеткен калктын (15 жаштан жогору) сабаттуулук деңгээли 2007-жылы 99% түзгөн&lt;ref&gt;[https://data.worldbank.org/indicator/SE.ADT.LITR.ZS?locations=AG Literacy rate, adult total (% of people ages 15 and above) - Antigua and Barbuda] {{Жеткиликсиз шилтеме|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. 2007-жылы башталгыч, орто жана жогорку окуу жайларында окугандардын жалпы көрсөткүчү — 85,6%, билим деңгээлинин индекси — 0,945&lt;ref&gt;[https://datatopics.worldbank.org/education/country/antigua-and-barbuda Education Statistics (EdStats). Country at a Glance - Antigua and Barbuda]&lt;/ref&gt;.

Мектепте билим берүү 5 жаштан 16 жашка чейинки балдар үчүн милдеттүү болуп саналат жана мамлекет тарабынан акысыз берилет. Билим берүү мыйзамына ылайык мамлекеттик жана жеке мектептер төмөнкү категорияларга бөлүнөт:

* 5 жашка чейинки балдар үчүн балдар бакчалары;
* 5 жаштан 12 жашка чейинки башталгыч мектептер;
* 12 жаштан 20 жашка чейинки орто мектептер;
* атайын кол өнөрчүлүк жана техникалык билим берүүчү техникалык мектептер;
* мугалимдерди кесиптик даярдоо үчүн педагогикалык колледждер;
* мүмкүнчүлүгү чектелген балдар үчүн атайын мектептер;
* башка мектептер, анын ичинде жогорку жана атайын кесиптик билим берүү мекемелери.

Билим берүү министрлигинин маалыматы боюнча, өлкөдө 34 мамлекеттик жана 28 жеке башталгыч, 9 мамлекеттик жана 6 жеке орто мектептер, ошондой эле институттар менен колледждерди камтыган 13 башка билим берүү мекемелери бар&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20100524124824/http://www.education.gov.ag/School_Directory.pdf Окуу жайлайрдын тизмеси]&lt;/ref&gt;.

Антигуа жана Барбудада бир нече жогорку окуу жайлары бар, атап айтканда Антигуа мамлекеттик колледжи, Антигуа жана Барбуда маалыматтык технологиялар институту, ошондой эле Вест-Индия университетинин Арал академиясы филиалы.

1998-жылы Антигуа жана Барбуда Кариб деңизинде саламаттыкты сактоо кызматтарын көрсөтүү боюнча алдыңкы орунга чыгуу боюнча улуттук программаны кабыл алган. Учурда Антигуа аралында эки медициналык окуу жайы бар - 2004-жылы негизделген Америкалык Антигуа университети&lt;ref&gt;[https://www.auamed.org/ American University of Antigua]&lt;/ref&gt; жана 1982-жылы негизделген Саламаттыкты сактоо университети&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110224101119/http://www.uhsa.ag/ University of Health Sciences Antigua]&lt;/ref&gt;.

=== Саламаттыкты сактоо ===
Антигуа менен Барбудада медициналык жардам көрсөтүү дүйнө жүзү боюнча орточо көрсөткүчтөн жогору. 

Жашоо узактыгы эркектер үчүн 76,5 жаш, аялдар үчүн 81,6 жаш. Жыл сайын ар бир тургунга 923,41 [[АКШ доллары|АКШ долларына]] барабар каражат мамлекеттик чыгымдар менен саламаттык сактоо чараларына жумшалат. Бул ички дүң продуктунун болжол менен 5,9 % түзөт&lt;ref&gt;[https://www.worlddata.info/america/antigua-barbuda/health.php Healthcare in Antigua and Barbuda]&lt;/ref&gt;.

== Булактар ==
{{Булактар|2}}
== Тышкы шилтемелер ==

* [https://ab.gov.ag/ Антигуа жана Барбуда Өкмөтүнүн расмий сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220912083622/https://ab.gov.ag/ |date=2022-09-12 }}
* [https://antiguabarbuda.com/ Антигуа жана Барбуданын расмий бизнес борбору]
* [http://www.antiguamet.com/ Антигуа жана Барбуданын метеорологиялык кызматы]
* [https://statistics.gov.ag/ Антигуа жана Барбуданын каржы жана корпоративдик башкаруу министрлигинин статистика бөлүмү]
* [https://www.absez.gov.ag/ Антигуа жана Барбуданын атайын экономикалык аймагы]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{Түндүк Америка өлкөлөрү}}
{{Улуттар Шериктештиги}}
{{Америка мамлекеттеринин уюму}}

[[Категория:Америка мамлекеттери уюму]]
[[Категория:Антигуа жана Барбуда]]
[[Категория:Аралдагы мамлекеттер]]
[[Категория:Конституциялык монархиялар]]
[[Категория:Унитардык монархиялар]]
[[Категория:Бириккен Улуттар Уюмуна мүчө мамлекеттер]]
[[Категория:Улуттар Шериктештигине мүчө мамлекеттер]]</text>
      <sha1>pf5xs6qqjhqncxtm2q44l7ihg27mqyk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Джелато</title>
    <ns>0</ns>
    <id>136004</id>
    <revision>
      <id>662915</id>
      <parentid>637348</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T04:26:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>662915</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7187" sha1="nt7j93q974a5v6x2dd6zx6kjtzukgaj" xml:space="preserve">{{Тамак
|Аталышы            = Джелато        
|Нукура аталышы     = {{lang-it2|Gelato}}
|Сүрөт              = Gelato in Italy.jpg
|Сүрөткө баяндама   = Италиядагы джелато
|Өлкө               = {{өлкө желеги|Италия}}
|Улуттук ашкана     = Италия ашканасы
|Негизги курамы     = [[сүт]], [[каймак]] жана кант
|Кошумча курамы     = табигый мөмө-жемиштер, жашылчалар, татымал чөптөр, шоколад, жаңгак жана сыр
|Окшош тамактар     = [[балмуздак]]
|Уикиказына         = [[commons:Category:Gelato|Gelato]]
}}
'''Джелато''' ([[италян тили|итал.]] {{lang-it2|gelato}}) '''—''' бул [[Италия|Италиядан]] чыккан [[балмуздак]]. Ал жогорку сапаттагы [[сүт]], [[каймак]] жана кант менен, табигый мөмө-жемиштер, [[Жашылча|жашылчалар]], татымал чөптөр, [[шоколад]], [[жаңгак]] жана [[сыр]] менен жасалат. Джелатодо 7% сүт майы жана 15% аба камтылган, бул ага бай даам жана тыгыз текстура берет. [[Фабрика|Фабрикалык]] балмуздактарда өсүмдүктөн алынган 25% май жана 52% аба бар. Ошондой эле, джелатодо химиялык кошулмалар жок, ошондуктан анын сакталуу мөөнөтү болгону 3 күн, ал эми фабрикалык балмуздак 3-4 жылга чейин сакталат.&lt;ref&gt;{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241220222958/https://gelatomoscow.ru/about/gelato/ |archivedate=2024-12-20 |title=Что такое джелато? 10 декабря 2015 (Casa&amp;Leone) |url=https://gelatomoscow.ru/about/gelato/ |accessdate=2024-12-20}}&lt;/ref&gt;

== Тарых ==
Балмуздакты жасоонун практикасы [[Сицилия|Сицилияга]] IX кылымда арабдардын басып алуусу менен кирген. Алар [[Этна|Этна тоосунун]] карын колдонуп, мөмө ширелерин муздатып, [[Персия|Персиядан]] алып келинген камыш кантын кошушкан. XVI кылымда, [[Флоренция|Флоренцияда]], архитектор Бернардо Буонталенти 1565-жылы сүт, каймак, жумуртканын агы, кант жана лимон сыяктуу курамдарды колдонуп, биринчи жолу азыркы джелатого окшош десертти даярдаган.  

1686-жылы [[Сицилия|сицилиялык]] ашпозчу [[Франческо Прокопио дей Колтелли]] [[Париж|Парижде]] &quot;Café Procope&quot; аттуу [[Кафе|кафесин]] ачып, джелатону [[Европа|Европада]] жайылткан. Ал өзүнүн чоң атасынан калган муздак десерттерди даярдоочу аппаратты колдонуп, джелатонун жаңы рецепттерин иштеп чыккан.    

1843-жылы америкалык [[Нэнси Жонсон]] кол менен иштеген биринчи муздак десерт жасоочу аппаратты патенттеген. Бул жаңылык джелатонун кеңири таралышына өбөлгө түзгөн. XX кылымдын башында автоматташтырылган аппараттардын пайда болушу менен джелато өндүрүшү дагы да өнүккөн. [[1948|1948-жылы]] [[Италия|Италияда]] биринчи таякчадагы өнөр жайлык джелато – &quot;Mottarello al fiordilatte&quot; чыгарылган. [[1950|1950-жылдары]] болсо биринчи [[Өнөр жай|өнөр жайлык]] вафли конусу бар джелато &quot;Сornetto&quot; пайда болгон.&lt;ref&gt;[https://www.istitutodelgelato.it/origini-e-storia-del-gelato/ Origini e storia del gelato (Istituto del Gelato Italiano)]&lt;/ref&gt;    

Бүгүнкү күндө джелато дүйнө жүзү боюнча популярдуу десерт болуп саналат. Анын уникалдуу текстурасы жана даамы аны башка муздак десерттерден өзгөчөлөнтөт. [[Италия|Италияда]] джелато жасоо өнөрү [[Мурас|маданий мурас]] катары бааланат жана көптөгөн туристтерди өзүнө тартат.   

=== &lt;ref&gt;[https://daily.afisha.ru/eating/16272-chem-dzhelato-otlichaetsya-ot-morozhenogo-i-mozhno-li-ego-prigotovit-doma/ Чем джелато отличается от мороженого?] (Daily Afisha)&lt;/ref&gt;'''Джелатонун берүү ыкмалары''' ===
[[Файл:Enjoying some gelato.jpeg|thumb|196x196px|Корнетто джелатосу ]]
* [[Файл:Ufizzi Gallery in Florence, Italy - Gelato Time.jpg|left|thumb|213x213px|Контейнердеги джелато ]]Тегерек кагаз идиштерде (контейнерлерде): Бул ыкма алуучуга джелатону кашык менен ыңгайлуу жегенге шарт түзөт. Идиштер көбүнчө экологиялык жактан таза, кайра иштетүүгө ылайыктуу материалдардан жасалат.
* Камырдан жасалган корнеттолор: Корнеттолор (вафлиден жасалган идиштер) джелато менен бирге жегенге ылайыктуу, даамдуу жана ыңгайлуу. Алар ар кандай формаларда жана өлчөмдөрдө болушу мүмкүн.
Алуучунун каалоосуна жараша джелато ар түрдүү кошумчалар менен кооздолот жана даамы байытылат, мисалы:

* [[Шоколад|Шоколад''':''']] Майда кырылган шоколад, шоколад соусу же эрий турган шоколад кесиндилери колдонулат.
* Печенье: Джелатого популярдуу түрдө майдаланган же бүтүн печенье кошулуп, текстурасына жана даамына өзгөртүүлөр киргизилет.
* [[Жемиштер|Жемиштер:]] Табигый жемиш кесиндилери, пюре же кургатылган жемиштер джелатонун табигый даамын баса белгилөө үчүн колдонулат.

== Булактар ==
[[Категория: Италия]]
[[Категория: Италия ашканасы]]
[[Категория: Европа ашканасы]]</text>
      <sha1>nt7j93q974a5v6x2dd6zx6kjtzukgaj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Горишни Плавни</title>
    <ns>0</ns>
    <id>136708</id>
    <revision>
      <id>662909</id>
      <parentid>505657</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T03:43:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>662909</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14056" sha1="oz6gc887cqvf1q0xnsqnkv0g5jxv3pk" xml:space="preserve">{{Coord|49.009577|33.632727|display=inline}}
[[Файл:Coat of Arms of Horishni Plavni.svg|thumb|273x273px|Герб шаары]]
[[Файл:Flag of Horishni Plavni.svg|thumb|218x218px|Шаардын желеги]]
'''Горишни Плавни''' (укр. Горішні Плавні), (2016-жылга чейин — Комсомольськ) — [[Украина|Украинадагы]] шаар, [[Полтава облусу|Полтава облусунун]] Кременчуг районундагы Горишни-Плавни шаардык коомунун административдик борбору. Полтава облусундагы эң жаш, өнөр жайы жана маданияты эң өнүккөн шаар.

Шаардын расмий негизделген күнү — 1960-жылдын 29-ноябры. 1972-жылдын 24-апрелинде кыштак шаар макамын алган, ал эми 1977-жылдын 6-апрелинде Комсомольськ облус баш ийген шаар статусуна ээ болгон.

2019-жылдын 16-апрелинде Горишни-Плавни жаңы түзүлгөн Горишни-Плавни шаардык коомунун административдик борбору болуп калды.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20190420204409/http://www.hp-rada.gov.ua/main/6653-zasdannya-sesyi-gorshnoplavnvskoyi-mskoyi-radi.html&lt;/ref&gt;

2020-жылдын 17-июлунда, административдик-аймактык реформага ылайык, шаар Кременчуг районуна киргизилген.&lt;ref&gt;{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX |archivedate=2020-07-21 |title=архив көчүрмөсү |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX |accessdate=2025-03-24}}&lt;/ref&gt;

== География ==
Горишний Плавный шаары Полтава облусунун түштүгүндө, Днепр (Камянск суу сактагычы) дарыясынын сол жээгинде, Кременчугдан түштүк-чыгышка карай жайгашкан. Шаар Приднепровская жазысынын чөлкөмүндө, Псел жана Сухий Кобеляк дарыяларынын ортосунда. Шаар облустун борборунан темир жол менен 110 км (Золотнышино станциясынан), авто жол аркылуу 105 км аралыкта. Киевге аралык 311 км.
[[Файл:Ukraine Pridniprovska nizovina.jpg|thumb|301x301px|&quot;Приднепровская жазысы&quot;]]

=== Жер жана рельеф ===
Шаар аймагындагы Днепр дарыясынын агысы өтө көп бөлүктөргө бөлүнгөн, бул көптөгөн лимандар жана кичинекей аралдардын пайда болушуна алып келген. Шаар үч тарабынан Псел жана Днепр дарыялары жана Барбара булуңунун суу менен курчалган. Андан тышкары, шаарга 12 км узундуктагы чоң көлмөлөрдүн жогорулаган аймактары да бар.

=== Тектоника ===
Горишний Плавный шаарындагы жерлер Украиналык кристалдык щиттин ичинде, Шыңгыш Европа платфоросунда жайгашкан. Ошондуктан аймак тегиз, терең чокулары жана кени менен бирге өтө аз бийиктикке ээ. Шаардын деңиз деңгээлинен бийиктиги 69 м.

=== Кендер ===
Горишний Плавный шаарынын аймагында Кременчуг темир кен району жайгашкан. Бул район Украинада темир рудасынын запастары боюнча экинчи орунда турат (4,5 миллиард тонна). Ал 45 км узундукта меридионалдык багытта жайылат. 10 кен жайлары табылган. Баштапкы рудалардан темирден бай кварциттер көпчүлүктү түзөт (темирдин орточо курамы 34%). Ошондой эле граниттер, мигматиттер, гнейстер, кварциттер, мармурлар, кристалдык сланецтер, түстүү металлдардын кендери, жарым баалуу таштар, диабаздар, кумдар, суу менен бай глиндер жана минералдык суулар бар.

Шаарда көптөгөн табигый-дем алыш потенциалы бар: Днепр дарыясынын кооз жээктеринде жана аралдарында, «Лесные озера» жана «Заплавы Псла» табигый резерваты, жээк паркы жана эс алуу паркы бар. Барбара булуңундагы яхта клубу иштейт, ал кайыкчылар үчүн таймашуу жана машыгуулар үчүн ылайыктуу.

=== Климат ===
Шаардын аймагында климаттын орточо континенттик түрү орун алган. Күндүн чыкан убактысы 1970 саат/жыл. Орточо жылдык абанын температурасы +8,1 °C. Июль айындагы орточо температура +21,5 °C, январь айында -6 °C. Сууксыз мезгилдин узактыгы 182 күн. Орточо жаан-чачындын көлөмү 480 мм/жыл. Суулуу топтоо коэффициенти 0,6.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20190201070931/http://hp-rada.gov.ua/pasport-mista.html&lt;/ref&gt;

=== Транспорт ===
Шаардан 12 км алыстыкта мамлекеттик маанидеги автомобиль жолдорунун торабы жайгашкан.

Мамлекеттик маанидеги темир жол (Потоки станциясы), Кременчуг жана Полтава менен шаар аралык транспортту камсыздайт, ал 14 км алыстыкта. Горишний Плавный шаарында Золотнышино деген жүк ташуучу станция бар. Ал Полтавалык ГЗК акционердик коомуна тейлөө көрсөтөт.

Шаарда жүк ташуучу суу порту иштейт.

== Шаар символикасы ==
Шаардын герби анын маанисин көрсөткөн символдорду камтыйт. Шаардын туусу көк түстө болуп, эки тең эмес бөлүктөргө көлөкөлүү ак тилке менен бөлүнгөн.

== Өнөр жай ==
Шаардын экономикалык негизин кен казуу өнөр жайы түзөт, бул тармак шаардагы жалпы өнөр жай өнүмдөрүнүн 96,4% ишке ашырылуусуна алып келет.
[[Файл:Quarry of Ferrexpo Poltava Mining.jpg|thumb|367x367px|Шаардан тышкары жайгашкан карьердин көрүнүшү]]
Кен казуу тармагын жана шаардагы жалпы өнөр жай өндүрүшүнүн деңгээлин аныктаган ишкана — ПГЗК. Бул Украинанын эң кубаттуу кен байытуучу комбинаттарынан бири. Ишкана темир рудасын казуу жана металлургиялык ишканалар үчүн жогорку сапаттагы агломераттарды өндүрүү менен алектенет (жылына 11,5 млн тонна темир рудасынан жасалган агломераттар) жана өз продукциясын Австрияга, Германияга, Словакияга, Чехияга, Сербияга, Кытайга, Японияга, Түштүк Кореяга жана башка өлкөлөргө экспорттойт.

Кен казуу өнөр жайын ошондой эле ТОО «ЕГЗК» көрсөтөт, ал темир рудасын казуу жана ташуу менен алектенет.

ТОО «БГЗК» инфраструктураны өнүктүрүү жана келечектеги темир рудасын казуу үчүн жер казуу иштерин жүргүзөт.

Шаарда маанилүү ишканалардын катарына «Укрзалізниця» ААКнын өнөр жай башкармалыгынын филиалы — Редутский карьер жана «Рижівський гранітний кар'єр» ААК кирет. Алар гранит казуу, темир жол транспорт жолдорун жана авто жолдорду куруу үчүн ар кандай фракциядагы кумду өндүрүү менен алектенишет.

Шаарда жеңил өнөр жай дагы өнүккөн, атап айтканда трикотаж буюмдарын өндүрүү. Бул тармакта эң ири өндүрүүчүлөр болуп төмөнкүлөр саналат: ВКФ «Тіко-престиж», ТОО «Коста», ТОО «Шарттекс», ТОО «Валері-текс», ТМ «Трикотажний рай» жана ТМ «АВЕКС ТЕКС».

== Галерея ==
&lt;gallery&gt;
File:Горішні Плавні 2014.jpg|''Политехникалык колледж''
File:City park, Horishni Plavni.jpg|''Шаардык парк''
File:Horishni Plavni local history museum (2022-05-19) 03.jpg|''Шаардык тарых музейи''
File:Textile factory, Komsomolsk.JPG|''Трикотаж фабрикасы''
&lt;/gallery&gt;
== Дин ==
[[Файл:Saint Nicholas Cathedral, Horishni Plavni.jpg|thumb|328x328px|Горишни Плавни шаарында Свято-Николаевский собору жайгашкан.]]
Горишный Плавный шаарында ар кандай конфессияларды өкүлдөгөн бир нече диний уюмдар жайгашкан. Алардын арасында негизги көңүлдү чиркөө жана храмдар бурулууда, себеби алар жергиликтүү калк үчүн руханий өмүрдүн маанилүү борборлору болуп эсептелет.

Шаардын негизги диний имаратынын бири — Святой Николай собору, ал Украин православ чиркөөсүнө караштуу (УПЦ МП). Собор чоң жана зоондук архитектурага ээ, ал православ христиан калкы үчүн руханий борбор болуп саналат. Ошондой эле, бул жерде балдар жана чоңдор үчүн дем алыш мектеби иштейт, анда диний сабактар жана чиркөө кызматтары өткөрүлөт.

Андан тышкары, Святой Благословенная Ксения Питерборгская чиркөөсү да маанилүү диний имараттардын бири болуп саналат, ал да УПЦ МПге караштуу. Чиркөө өзүнүн тарыхы жана руханий миссиясы менен жергиликтүү христиандарды намаз окууга жана руханий өнүгүүгө чакырат.

Шаарда дагы православдык чиркөө имараттары бар, мисалы, Үч Ыйык Патриоттун Храмы, ал дагы УПЦ МПге караштуу болуп, православиянын диний салттарын сактоодо маанилүү ролду ойнойт.

Протестанттык конфессиялардын дагы диний имараттары бар, анын ичинде Христиан-Баптисттер чиркөөсү жана Жетинчи күндөгү Адвентисттер чиркөөсү, алар өзүнүн мүчөлөрүнө ишенимди үйрөтүү жана руханий колдоо көрсөтүү менен алектенишет.

Андан тышкары, Горишный Плавный шаарында Шоондуктардын Жаңылыштарынын Жамааты дагы бар, алар өзүбүздү-өзүбүз жандырган иш-чараларды уюштуруп, руханий жыйындар өткөрүшөт.

Бул диний мекемелер шаардын руханий жашоосунда маанилүү роль ойнойт, жергиликтүү калкка колдоо көрсөтүп, диний ырым-жырымдарды аткарып, моралдык жактан өнүгүүгө жардам берет.

Горишни Плавни шаарыны Свято-Миколаевский соборунун имамы согушта өлтүрүлгөн орус жаранынын энесин согуш эмес, атайын операция деп түшүндүрүп, коомчулуктун нааразычылыгын жаратты. Бул окуя жергиликтүү калк арасында чоң талкууну жаратты жана саясий контексте коомдук көңүлдү өзүнө бурду.&lt;ref&gt;https://uk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%93%D0%BE%D1%80%D1%96%D1%88%D0%BD%D1%96_%D0%9F%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D1%96&amp;stable=1#cite_note-51&lt;/ref&gt;

== Булактар ==
{{Булактар}}</text>
      <sha1>oz6gc887cqvf1q0xnsqnkv0g5jxv3pk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Википедия:Түзөтүүлөр саны боюнча Википедиячылар тизмеси</title>
    <ns>4</ns>
    <id>136776</id>
    <revision>
      <id>662875</id>
      <parentid>662833</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T12:01:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>9565</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Маалыматтар жаңыланды</comment>
      <origin>662875</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24712" sha1="akgy2kpk4vy6omysmhtlpx9k8clri17" xml:space="preserve">{{/begin|150}}
|-
| 1 || [[User:Chaoborus|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Chaoborus&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Chaoborus|{{formatnum:25689}}]] || {{Permissions|Chaoborus}}
|-
| 2 || [[User:Bosogo|Bosogo]] || [[Special:Contributions/Bosogo|{{formatnum:18514}}]] || {{Permissions|Bosogo}}
|-
| 3 || [[User:Artelow|Artelow]] || [[Special:Contributions/Artelow|{{formatnum:15077}}]] || {{Permissions|Artelow}}
|-
| 4 || [[User:Chorobek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Chorobek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Chorobek|{{formatnum:13446}}]] || {{Permissions|Chorobek}}
|-
| 5 || [[User:Mirzoulugʻbek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Mirzoulugʻbek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:12821}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}}
|-
| 6 || [[User:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] || [[Special:Contributions/Абдырашит Сатылганов|{{formatnum:11100}}]] || {{Permissions|Абдырашит Сатылганов}}
|-
| 7 || [[User:Baydastann|Baydastann]] || [[Special:Contributions/Baydastann|{{formatnum:7973}}]] || {{Permissions|Baydastann}}
|-
| 8 || [[User:Элден|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Элден&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Элден|{{formatnum:6447}}]] || {{Permissions|Элден}}
|-
| 9 || [[User:Aiyanakk|Aiyanakk]] || [[Special:Contributions/Aiyanakk|{{formatnum:6023}}]] || {{Permissions|Aiyanakk}}
|-
| 10 || [[User:UlutSoft3|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft3&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft3|{{formatnum:5435}}]] || {{Permissions|UlutSoft3}}
|-
| 11 || [[User:Чагылган|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Чагылган&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Чагылган|{{formatnum:5412}}]] || {{Permissions|Чагылган}}
|-
| 12 || [[User:Эльза Мамбетакунова|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Эльза Мамбетакунова&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Эльза Мамбетакунова|{{formatnum:5098}}]] || {{Permissions|Эльза Мамбетакунова}}
|-
| 13 || [[User:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]] || [[Special:Contributions/Tynchtyk Chorotegin|{{formatnum:4971}}]] || {{Permissions|Tynchtyk Chorotegin}}
|-
| 14 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:4523}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 15 || [[User:ImeNtrav|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ImeNtrav&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ImeNtrav|{{formatnum:4506}}]] || {{Permissions|ImeNtrav}}
|-
| 16 || [[User:Maksat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Maksat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Maksat|{{formatnum:4218}}]] || {{Permissions|Maksat}}
|-
| 17 || [[User:Shchb|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Shchb&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Shchb|{{formatnum:4150}}]] || {{Permissions|Shchb}}
|-
| 18 || [[User:Kmaksat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kmaksat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kmaksat|{{formatnum:3969}}]] || {{Permissions|Kmaksat}}
|-
| 19 || [[User:Үрүйэ|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Үрүйэ&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Үрүйэ|{{formatnum:3964}}]] || {{Permissions|Үрүйэ}}
|-
| 20 || [[User:Kgbek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kgbek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kgbek|{{formatnum:3618}}]] || {{Permissions|Kgbek}}
|-
| 21 || [[User:Connexxx|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Connexxx&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Connexxx|{{formatnum:3478}}]] || {{Permissions|Connexxx}}
|-
| 22 || [[User:Elebayev|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Elebayev&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Elebayev|{{formatnum:3382}}]] || {{Permissions|Elebayev}}
|-
| 23 || [[User:Aidabishkek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aidabishkek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aidabishkek|{{formatnum:3167}}]] || {{Permissions|Aidabishkek}}
|-
| 24 || [[User:Askar Nazyrov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Askar Nazyrov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Askar Nazyrov|{{formatnum:2724}}]] || {{Permissions|Askar Nazyrov}}
|-
| 25 || [[User:Umut|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Umut&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Umut|{{formatnum:2419}}]] || {{Permissions|Umut}}
|-
| 26 || [[User:QECUB|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;QECUB&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/QECUB|{{formatnum:2264}}]] || {{Permissions|QECUB}}
|-
| 27 || [[User:Бахтияр Толукбаев|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Бахтияр Толукбаев&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Бахтияр Толукбаев|{{formatnum:2158}}]] || {{Permissions|Бахтияр Толукбаев}}
|-
| 28 || [[User:Roman, Alexej and Vładimir|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Roman, Alexej and Vładimir&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Roman, Alexej and Vładimir|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Roman, Alexej and Vładimir}}
|-
| 29 || [[User:Kairat Zamirbekov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kairat Zamirbekov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kairat Zamirbekov|{{formatnum:1601}}]] || {{Permissions|Kairat Zamirbekov}}
|-
| 30 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:1474}}]] || {{Permissions|Gliwi}}
|-
| 31 || [[User:Meri|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Meri&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Meri|{{formatnum:1392}}]] || {{Permissions|Meri}}
|-
| 32 || [[User:Asankozhoevas|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Asankozhoevas&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Asankozhoevas|{{formatnum:1279}}]] || {{Permissions|Asankozhoevas}}
|-
| 33 || [[User:Adinai|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Adinai&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Adinai|{{formatnum:1270}}]] || {{Permissions|Adinai}}
|-
| 34 || [[User:Friendwip.kg|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Friendwip.kg&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Friendwip.kg|{{formatnum:1187}}]] || {{Permissions|Friendwip.kg}}
|-
| 35 || [[User:Kglive|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kglive&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kglive|{{formatnum:1067}}]] || {{Permissions|Kglive}}
|-
| 36 || [[User:UlutSoft6|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft6&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft6|{{formatnum:1027}}]] || {{Permissions|UlutSoft6}}
|-
| 37 || [[User:TarPas|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TarPas&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TarPas|{{formatnum:1019}}]] || {{Permissions|TarPas}}
|-
| 38 || [[User:Gulzhana|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gulzhana&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gulzhana|{{formatnum:993}}]] || {{Permissions|Gulzhana}}
|-
| 39 || [[User:Arsensky|Arsensky]] || [[Special:Contributions/Arsensky|{{formatnum:887}}]] || {{Permissions|Arsensky}}
|-
| 40 || [[User:Aida23a|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aida23a&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aida23a|{{formatnum:872}}]] || {{Permissions|Aida23a}}
|-
| 41 || [[User:Dnes1302|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Dnes1302&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Dnes1302|{{formatnum:845}}]] || {{Permissions|Dnes1302}}
|-
| 42 || [[User:Элдин беги|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Элдин беги&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Элдин беги|{{formatnum:834}}]] || {{Permissions|Элдин беги}}
|-
| 43 || [[User:UlutSoft1|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft1&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft1|{{formatnum:818}}]] || {{Permissions|UlutSoft1}}
|-
| 44 || [[User:Rotlink|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rotlink&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:799}}]] || {{Permissions|Rotlink}}
|-
| 45 || [[User:Chris die Seele|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Chris die Seele&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Chris die Seele|{{formatnum:792}}]] || {{Permissions|Chris die Seele}}
|-
| 46 || [[User:Дилдорбек|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Дилдорбек&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Дилдорбек|{{formatnum:708}}]] || {{Permissions|Дилдорбек}}
|-
| 47 || [[User:Aiylchy|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aiylchy&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aiylchy|{{formatnum:697}}]] || {{Permissions|Aiylchy}}
|-
| 48 || [[User:Estebesovdastan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Estebesovdastan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Estebesovdastan|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|Estebesovdastan}}
|-
| 49 || [[User:Jakshysapa|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Jakshysapa&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Jakshysapa|{{formatnum:672}}]] || {{Permissions|Jakshysapa}}
|-
| 50 || [[User:Lirchik|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Lirchik&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Lirchik|{{formatnum:649}}]] || {{Permissions|Lirchik}}
|-
| 51 || [[User:Ch|Ch]] || [[Special:Contributions/Ch|{{formatnum:627}}]] || {{Permissions|Ch}}
|-
| 52 || [[User:Amantur r|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Amantur r&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Amantur r|{{formatnum:606}}]] || {{Permissions|Amantur r}}
|-
| 53 || [[User:Cekli829|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Cekli829&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|Cekli829}}
|-
| 54 || [[User:Табалдыев Ысламбек|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Табалдыев Ысламбек&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Табалдыев Ысламбек|{{formatnum:590}}]] || {{Permissions|Табалдыев Ысламбек}}
|-
| 55 || [[User:S(uz)ak|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;S(uz)ak&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:585}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}}
|-
| 56 || [[User:Firespeaker|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Firespeaker&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Firespeaker|{{formatnum:573}}]] || {{Permissions|Firespeaker}}
|-
| 57 || [[User:Gulzat05|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gulzat05&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gulzat05|{{formatnum:571}}]] || {{Permissions|Gulzat05}}
|-
| 58 || [[User:Канымбу|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Канымбу&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Канымбу|{{formatnum:564}}]] || {{Permissions|Канымбу}}
|-
| 59 || [[User:Zhanyl90|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Zhanyl90&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Zhanyl90|{{formatnum:551}}]] || {{Permissions|Zhanyl90}}
|-
| 60 || [[User:Aladobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aladobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aladobot|{{formatnum:548}}]] || {{Permissions|Aladobot}}
|-
| 61 || [[User:Gulaiym001|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gulaiym001&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gulaiym001|{{formatnum:540}}]] || {{Permissions|Gulaiym001}}
|-
| 62 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:536}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 63 || [[User:Орозобек Түгөлбаев|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Орозобек Түгөлбаев&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Орозобек Түгөлбаев|{{formatnum:522}}]] || {{Permissions|Орозобек Түгөлбаев}}
|-
| 64 || [[User:Кайып Пайзылдаев|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Кайып Пайзылдаев&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Кайып Пайзылдаев|{{formatnum:497}}]] || {{Permissions|Кайып Пайзылдаев}}
|-
| 65 || [[User:Бегаим|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Бегаим&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Бегаим|{{formatnum:463}}]] || {{Permissions|Бегаим}}
|-
| 66 || [[User:Rartat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rartat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rartat|{{formatnum:462}}]] || {{Permissions|Rartat}}
|-
| 67 || [[User:Fornax|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Fornax&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Fornax|{{formatnum:459}}]] || {{Permissions|Fornax}}
|-
| 68 || [[User:PlanespotterA320|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;PlanespotterA320&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:457}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}}
|-
| 69 || [[User:UlutSoft4|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft4&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft4|{{formatnum:447}}]] || {{Permissions|UlutSoft4}}
|-
| 70 || [[User:ДолбоЯщер|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ДолбоЯщер&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:439}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}}
|-
| 71 || [[User:Hugo.arg|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Hugo.arg&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Hugo.arg|{{formatnum:434}}]] || {{Permissions|Hugo.arg}}
|-
| 72 || [[User:Pathoschild|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Pathoschild&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Pathoschild}}
|-
| 73 || [[User:Ksc~ruwiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ksc~ruwiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ksc~ruwiki|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Ksc~ruwiki}}
|-
| 74 || [[User:Алтынбек Касымов|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Алтынбек Касымов&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Алтынбек Касымов|{{formatnum:418}}]] || {{Permissions|Алтынбек Касымов}}
|-
| 75 || [[User:Εὐθυμένης|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Εὐθυμένης&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Εὐθυμένης|{{formatnum:409}}]] || {{Permissions|Εὐθυμένης}}
|-
| 76 || [[User:Namir|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Namir&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Namir|{{formatnum:376}}]] || {{Permissions|Namir}}
|-
| 77 || [[User:NurlanKG Bishkek editor|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;NurlanKG Bishkek editor&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/NurlanKG Bishkek editor|{{formatnum:367}}]] || {{Permissions|NurlanKG Bishkek editor}}
|-
| 78 || [[User:Госфонд ИС|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Госфонд ИС&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Госфонд ИС|{{formatnum:361}}]] || {{Permissions|Госфонд ИС}}
|-
| 79 || [[User:V3~kywiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;V3~kywiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/V3~kywiki|{{formatnum:357}}]] || {{Permissions|V3~kywiki}}
|-
| 80 || [[User:AdemazAlmaz|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AdemazAlmaz&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AdemazAlmaz|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|AdemazAlmaz}}
|-
| 81 || [[User:Ырысгул|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ырысгул&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ырысгул|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|Ырысгул}}
|-
| 82 || [[User:Nurjamal|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Nurjamal&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Nurjamal|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nurjamal}}
|-
| 83 || [[User:Nursultan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Nursultan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Nursultan|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nursultan}}
|-
| 84 || [[User:Aymira|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aymira&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aymira|{{formatnum:321}}]] || {{Permissions|Aymira}}
|-
| 85 || [[User:Ptbotgourou|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ptbotgourou&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:320}}]] || {{Permissions|Ptbotgourou}}
|-
| 86 || [[User:Symbat92|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Symbat92&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Symbat92|{{formatnum:315}}]] || {{Permissions|Symbat92}}
|-
| 87 || [[User:Andrew J.Kurbiko|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Andrew J.Kurbiko&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Andrew J.Kurbiko|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Andrew J.Kurbiko}}
|-
| 88 || [[User:Орозгул|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Орозгул&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Орозгул|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Орозгул}}
|-
| 89 || [[User:Ziv|Ziv]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:306}}]] || {{Permissions|Ziv}}
|-
| 90 || [[User:Atlikta|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Atlikta&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Atlikta|{{formatnum:298}}]] || {{Permissions|Atlikta}}
|-
| 91 || [[User:Abiyoyo|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Abiyoyo&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Abiyoyo|{{formatnum:295}}]] || {{Permissions|Abiyoyo}}
|-
| 92 || [[User:Росул|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Росул&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Росул|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Росул}}
|-
| 93 || [[User:Elya3|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Elya3&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Elya3|{{formatnum:292}}]] || {{Permissions|Elya3}}
|-
| 94 || [[User:Baronnet|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Baronnet&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Baronnet|{{formatnum:287}}]] || {{Permissions|Baronnet}}
|-
| 95 || [[User:Ahmadi~ruwiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ahmadi~ruwiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ahmadi~ruwiki|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Ahmadi~ruwiki}}
|-
| 96 || [[User:Minorax|Minorax]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Minorax}}
|-
| 97 || [[User:Rakutai|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rakutai&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rakutai|{{formatnum:284}}]] || {{Permissions|Rakutai}}
|-
| 98 || [[User:Peri~kywiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Peri~kywiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Peri~kywiki|{{formatnum:266}}]] || {{Permissions|Peri~kywiki}}
|-
| 99 || [[User:Ashirov Maksatbek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ashirov Maksatbek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ashirov Maksatbek|{{formatnum:265}}]] || {{Permissions|Ashirov Maksatbek}}
|-
| 100 || [[User:Asel90|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Asel90&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Asel90|{{formatnum:263}}]] || {{Permissions|Asel90}}
|-
| 101 || [[User:Belekoff|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Belekoff&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Belekoff|{{formatnum:261}}]] || {{Permissions|Belekoff}}
|-
| 102 || [[User:Jol004u|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Jol004u&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Jol004u|{{formatnum:258}}]] || {{Permissions|Jol004u}}
|-
| 103 || [[User:Janyzak|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Janyzak&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Janyzak|{{formatnum:255}}]] || {{Permissions|Janyzak}}
|-
| 104 || [[User:Машъал|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Машъал&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Машъал|{{formatnum:254}}]] || {{Permissions|Машъал}}
|-
| 105 || [[User:Fatim|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Fatim&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Fatim|{{formatnum:253}}]] || {{Permissions|Fatim}}
|-
| 106 || [[User:Баха Исаев|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Баха Исаев&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Баха Исаев|{{formatnum:249}}]] || {{Permissions|Баха Исаев}}
|-
| 107 || [[User:Noloun|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Noloun&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Noloun|{{formatnum:248}}]] || {{Permissions|Noloun}}
|-
| 108 || [[User:Чоко Бой|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Чоко Бой&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Чоко Бой|{{formatnum:243}}]] || {{Permissions|Чоко Бой}}
|-
| 109 || [[User:Tynchtykbek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Tynchtykbek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Tynchtykbek|{{formatnum:243}}]] || {{Permissions|Tynchtykbek}}
|-
| 110 || [[User:Dutcman|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Dutcman&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Dutcman|{{formatnum:242}}]] || {{Permissions|Dutcman}}
|-
| 111 || [[User:Ulan A|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ulan A&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ulan A|{{formatnum:241}}]] || {{Permissions|Ulan A}}
|-
| 112 || [[User:DragonBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;DragonBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/DragonBot|{{formatnum:235}}]] || {{Permissions|DragonBot}}
|-
| 113 || [[User:Таалай Берен|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Таалай Берен&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Таалай Берен|{{formatnum:231}}]] || {{Permissions|Таалай Берен}}
|-
| 114 || [[User:A.djan|A.djan]] || [[Special:Contributions/A.djan|{{formatnum:226}}]] || {{Permissions|A.djan}}
|-
| 115 || [[User:Adilet15|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Adilet15&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Adilet15|{{formatnum:223}}]] || {{Permissions|Adilet15}}
|-
| 116 || [[User:Dostojewskij|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Dostojewskij&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Dostojewskij|{{formatnum:220}}]] || {{Permissions|Dostojewskij}}
|-
| 117 || [[User:MauritsBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MauritsBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MauritsBot|{{formatnum:218}}]] || {{Permissions|MauritsBot}}
|-
| 118 || [[User:タチコマ robot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;タチコマ robot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/タチコマ robot|{{formatnum:216}}]] || {{Permissions|タチコマ robot}}
|-
| 119 || [[User:Adamboluu|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Adamboluu&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Adamboluu|{{formatnum:213}}]] || {{Permissions|Adamboluu}}
|-
| 120 || [[User:Dr.atakulov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Dr.atakulov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Dr.atakulov|{{formatnum:211}}]] || {{Permissions|Dr.atakulov}}
|-
| 121 || [[User:Dinamik-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Dinamik-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Dinamik-bot|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Dinamik-bot}}
|-
| 122 || [[User:Anara|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Anara&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Anara|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Anara}}
|-
| 123 || [[User:Kyrgyzchala|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kyrgyzchala&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kyrgyzchala|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Kyrgyzchala}}
|-
| 124 || [[User:UlutSoft2|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft2&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft2|{{formatnum:209}}]] || {{Permissions|UlutSoft2}}
|-
| 125 || [[User:YFdyh-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;YFdyh-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/YFdyh-bot|{{formatnum:209}}]] || {{Permissions|YFdyh-bot}}
|-
| 126 || [[User:Robbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Robbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Robbot|{{formatnum:205}}]] || {{Permissions|Robbot}}
|-
| 127 || [[User:Chingis|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Chingis&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Chingis|{{formatnum:205}}]] || {{Permissions|Chingis}}
|-
| 128 || [[User:Foggy kub|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Foggy kub&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Foggy kub|{{formatnum:204}}]] || {{Permissions|Foggy kub}}
|-
| 129 || [[User:Чръный человек|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Чръный человек&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Чръный человек|{{formatnum:203}}]] || {{Permissions|Чръный человек}}
|-
| 130 || [[User:Мыктыбек|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Мыктыбек&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Мыктыбек|{{formatnum:203}}]] || {{Permissions|Мыктыбек}}
|-
| 131 || [[User:Adamantine|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Adamantine&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Adamantine|{{formatnum:201}}]] || {{Permissions|Adamantine}}
|-
| 132 || [[User:BakytTalas|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;BakytTalas&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/BakytTalas|{{formatnum:201}}]] || {{Permissions|BakytTalas}}
|-
| 133 || [[User:Zorrobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Zorrobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Zorrobot|{{formatnum:200}}]] || {{Permissions|Zorrobot}}
|-
| 134 || [[User:Мастер теней|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Мастер теней&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Мастер теней|{{formatnum:198}}]] || {{Permissions|Мастер теней}}
|-
| 135 || [[User:Amirobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Amirobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Amirobot|{{formatnum:197}}]] || {{Permissions|Amirobot}}
|-
| 136 || [[User:HerculeBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;HerculeBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/HerculeBot|{{formatnum:195}}]] || {{Permissions|HerculeBot}}
|-
| 137 || [[User:GhalyBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;GhalyBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/GhalyBot|{{formatnum:187}}]] || {{Permissions|GhalyBot}}
|-
| 138 || [[User:DARIO SEVERI|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;DARIO SEVERI&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/DARIO SEVERI|{{formatnum:172}}]] || {{Permissions|DARIO SEVERI}}
|-
| 139 || [[User:Nasihat.kg|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Nasihat.kg&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Nasihat.kg|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Nasihat.kg}}
|-
| 140 || [[User:Temir21|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Temir21&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Temir21|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Temir21}}
|-
| 141 || [[User:Vasit|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Vasit&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Vasit|{{formatnum:166}}]] || {{Permissions|Vasit}}
|-
| 142 || [[User:CarsracBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;CarsracBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/CarsracBot|{{formatnum:163}}]] || {{Permissions|CarsracBot}}
|-
| 143 || [[User:HiW-Bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;HiW-Bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/HiW-Bot|{{formatnum:163}}]] || {{Permissions|HiW-Bot}}
|-
| 144 || [[User:JYBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JYBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JYBot|{{formatnum:162}}]] || {{Permissions|JYBot}}
|-
| 145 || [[User:NKOzi|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;NKOzi&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/NKOzi|{{formatnum:159}}]] || {{Permissions|NKOzi}}
|-
| 146 || [[User:Кичинекей Поллианна|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Кичинекей Поллианна&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Кичинекей Поллианна|{{formatnum:158}}]] || {{Permissions|Кичинекей Поллианна}}
|-
| 147 || [[User:Sampo.Kuusi|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Sampo.Kuusi&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Sampo.Kuusi|{{formatnum:157}}]] || {{Permissions|Sampo.Kuusi}}
|-
| 148 || [[User:Samatq|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Samatq&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Samatq|{{formatnum:157}}]] || {{Permissions|Samatq}}
|-
| 149 || [[User:Azamat Omar|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Azamat Omar&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Azamat Omar|{{formatnum:155}}]] || {{Permissions|Azamat Omar}}
|-
| 150 || [[User:Kaiyr|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kaiyr&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kaiyr|{{formatnum:154}}]] || {{Permissions|Kaiyr}}
{{/end}}</text>
      <sha1>akgy2kpk4vy6omysmhtlpx9k8clri17</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Израилдин Иранга соккусу (2025)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>137190</id>
    <revision>
      <id>662926</id>
      <parentid>640798</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T05:57:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>662926</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29305" sha1="2exgibp4wuacke7v9okveqsbwai4caj" xml:space="preserve">{{Куралдуу кагылыш
|сүрөт =             Pictures of the Israeli attack on Tehran 1 Mehr (2).jpg
|дата =              2025-жыл 13-июнь — а. у.
|каршы тарап1 =      {{Өлкө желеги|Израиль}}
|каршы тарап2 =      {{Өлкө желеги|Иран}}
|колбашчы1 =         [[Файл:Flag of the Prime Minister of Israel.svg|22px]] [[Биньямин Нетаньяху]]
|колбашчы2 =         {{Желек|Иран}} [[Али Хаменеи]]
|жоготуулар1 =       Ирандын маалыматы боюнча Израилдин 2 учагы атып түшүрүлгөн&lt;ref&gt;[https://militarywatchmagazine.com/article/two-israeli-f35-shot-down-iran-pilot-captured Military Watch. Two Israeli F-35 Stealth Fighters Shot Down Over Iran, Female Pilot Captured: How Credible Are the Reports?]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/state-media-claims-iran-downed-2-israeli-fighter-jets-no-immediate-comment-from-idf/ The Times of Israel. IDF denies Iranian state media report claiming Tehran downed pair of Israeli fighter jets]&lt;/ref&gt;, Израилдин аскерлери бул маалыматты четке кагууда. Израилдин маалыматы боюнча, 28 адам каза болуп, 3238 адам жаракат алган&lt;ref&gt;[https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/medical-officials-say-28-people-were-killed-over-3000-wounded-by-iranian-missiles-during-conflict/ The Times Of Israel. Medical officials say 28 people were killed, over 3,000 wounded by Iranian missiles during conflict]&lt;/ref&gt;.
|жоготуулар2 =       Ирандын маалыматы боюнча, 974—1060 адам каза болгон, 4475—4870 адам жарадар болгон&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/live/2025/06/12/world/israel-iran-us-nuclear The New York Times. Explosions and Buzzing Drones Heard as Israel and Iran Exchange New Wave of Attacks]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2025/06/13/78-killed-and-another-329-people-injured-in-israeli-strikes-on-tehran The Star. 78 killed and another 329 people injured in Israeli strikes on Tehran]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://news.am/eng/news/887945.html NourNews: 78 residents of Tehran killed due to Israeli attack]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/news/articles/cdj9vj8glg2o BBC. What we know as Israel-Iran conflict intensifies]&lt;/ref&gt;
|бөлүм =             Жакынкы Чыгыштагы согуш, Иран-Израиль кагылышы
|колтамга =          Чабуулдан кийинки Тегерандагы жарылуулар. 2025-жыл 13-июнь
|себеп =             Ирандын өзөктүк программадан баш тартуу сунушун кабыл албоосу, Израилдин Иранда өзөктүк куралдын пайда болушуна жол бербөө аракети
|result =              
|эскертүүлөр =       [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:June_2025_Israeli_strikes_in_Iran June 2025 Israeli strikes in Iran]
}}
'''«Арстан сыяктуу эл»,'''  '''«Көтөрүлүп келе жаткан арстан»''' операциясы ({{lang-he|מבצע עָם כְּלָבִיא}}) — 2025-жылдын 13-июнундагы [[Израиль|Израилдин]] [[Иран|Ирандын]] өзөктүк курал боюнча программасына жана баллистикалык ракета инфраструктурасына каршы ракеталык чабуулу&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Эркин-Тоо. Израиль – Иран куралдуу кагылуушусу |url=https://erkin-too.kg/izrail-iran-kuralduu-kagylyshuusu/ |accessdate=2025-06-17 |archivedate=2025-07-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250703074452/https://erkin-too.kg/izrail-iran-kuralduu-kagylyshuusu/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.calcalist.co.il/updates_news/article/bkop6ktqle ישראל תחת אש: מאות שיגורים מאיראן, הרוגה ופצועי כ.לכליסט]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.rfi.fr/ru/%D0%B2-%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B5/20250613-%D0%B8%D0%B7%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D1%8C-%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D1%81-%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%88%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%BD%D1%8B%D0%B5-%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B-%D0%BF%D0%BE-%D0%B8%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%83 RFI. Израиль нанес масштабные удары по Ирану]&lt;/ref&gt;. Бул соккуга Иран «Чыныгы убада 3» операциясы менен жооп берди&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Эркин-Тоо. Иран: Израиль толук жок болгонго чейин операциялар уланат |url=https://erkin-too.kg/iran-izrail-toluk-zhok-bolgongo-chejin-operacziyalar-ulanat/ |accessdate=2025-06-17 |archivedate=2025-06-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250617110021/https://erkin-too.kg/iran-izrail-toluk-zhok-bolgongo-chejin-operacziyalar-ulanat/ }}&lt;/ref&gt;.

Жардыруулар өлкөнүн эң маанилүү өзөктүк объектилеринин бири жайгашкан Тегеран, Нетенза, Исфахан провинциясында катталды. Чабуулдардын натыйжасында Ислам революциясынын сакчылар корпусунун командачысы Хоссейн Салами жана Ирандын Куралдуу күчтөрүнүн башкы штабынын башчысы, генерал-майор Мохаммад Багери каза болушту&lt;ref&gt;[https://www.irna.ir/news/85860919/%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D9%86%DB%8C-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87 IRNA. سردار سلامی  به شهادت رسید]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/irans-revolutionary-guard-commander-hossein-salami-killed-in-israeli-strike-says-iranian-state-media/ The Times of Israel. Iran’s Revolutionary Guard commander Hossein Salami killed in Israeli strike, says Iranian state media]&lt;/ref&gt;. Ирандын мамлекеттик маалымат агентиги билдиргендей, өзөктүк объектилеринде иштеген окумуштуулар Ферейдун Аббаси-Давани жана Мохаммад Мехди Тегеранчи да каза болгон&lt;ref&gt;[https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/iran-state-media-names-two-nuclear-scientists-killed-in-israeli-strike/ The Times of Israel. Iran state media names two nuclear scientists killed in Israeli strike]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2025/6/13/live-explosions-reported-in-iran-amid-israel-tensions?update=3771100 AlJazeera. Iran hits Israel with air strikes after nuclear site attacks]&lt;/ref&gt;.

Чабуулдарды Израилдин коргоо армиясы жана Моссад ишке ашырган. Израилдин премьер-министри Биньямин Нетаньяху Иран өзөктүк куралга «бир жылдан кийин» же «бир нече айдан кийин» ээ болот деп эсептегендиктен, Израиль сокку урду деп билдирген&lt;ref&gt;[https://www.theguardian.com/world/2025/jun/13/israel-strikes-iran-nuclear-program-netanyahu The Guardian. Israeli strikes hit more than 100 targets in Iran including nuclear facilities]&lt;/ref&gt;. Израил соккудан кийин Иран тараптан жооп катары ракеталар менен аткылоо башталат деп сиреналарды иштеткен. Израилдин коргоо министри Исраэль Кац таңкы саат 3: 00дөн баштап өлкө боюнча өзгөчө абалды жарыялаган&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://www.inn.co.il/news/671319 רוץ 7ביטחוןישראל יצאה למתקפת מנע באיראן, שר הביטחון הכריז על מצב מיוחד]&lt;/ref&gt;.

Бул соккуга чейин эки ай мурун АКШ президенти [[Дональд Трамп]] Иранга кескин талап коюп, өзөктүк программадан баш тартуу боюнча «келишим түзүүгө» 60 күн берген. Израилдин «Арстан сыяктуу эл» операциясы ультиматумдун 61-күнүндө башталган&lt;ref&gt;[https://www.vedomosti.ru/politics/news/2025/06/13/1116912-tramp-zayavil-o-vozmozhnom Ведомости. Трамп заявил о возможном «втором шансе» для Ирана по ядерной сделке]&lt;/ref&gt;.

== Операция ==
[[Файл:Air_Defense_Activity_Against_Hostile_Targets_in_the_Skies_of_Tehran_13_Tasnim.jpg|thumb|280x280px|Ирандын аба мейкиндиген бузуп, Тегеранга чейин учуп келген Израилдин аскердик учактарынан коргонуу аракети]]
2025-жылдын 13-июнунда эртең менен эрте Израилдин Аба күчтөрү Иранга каршы алдын алуу максатындагы кеңири масштабдуу чабуулду баштады. Бул операция Ирандын өзөктүк объектилерин жана аскердик инфраструктурасын талкалоого багыталды. Маалыматтарга ылайык, операция ондогон объектилерге — өзөктүк программага байланыштуу жайларга, негизги аскер жетекчилерине жана аскер базаларына каршы багытталган. Сокку Ирандын борбору Тегерандагы өзөктүк объектилерин жана аскердик базаларды бомбалоо, ошондой эле ирандык жогорку даражалуу кызмат адамдарын жок кылуу аракеттерин камтыган. Тегерандагы бомбалоолор далилденип жана документтештирилип, Нетенздеги бомбалоо тууралуу да кабарлар түшкөн.

2025-жылдын 13-июнунда, таңкы саат 3:00дө Израилдин коргоо министри Исраэль Кац өлкөнүн аймактарында өзгөчө абал киргизилгенин жарыялады&lt;ref&gt;[https://www.ynet.co.il/news/article/h1uufad7xl ארי, ליאור בן; זיתון, יואב. ישראל תוקפת באיראן, מצב מיוחד בעורף: &quot;צפויה מתקפת טילים וכטב&quot;מים]&lt;/ref&gt;. Ал ошондой эле Израилдин аба мейкиндиги жабылганын, окуу процесси кийинки билдирүүгө чейин токтотулганын жана массалык жыйындарга тыюу салынганын маалымдады. Жарандарга корголгон жайлардын жанында болуушу сунушталды&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

'''Өзөктүк объектилери'''
{{Ошондой эле|Америка Кошмо Штаттарынын Ирандын өзөктүк объектилерине жасаган соккусу}}
Израиль Ирандын өзөктүк программасына тиешелүү негизги объектилерге сокку урду&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/russian/articles/c0ln3g93kk5o BBC. Главное об атаке Израиля на Иран: кто убит, что за цели и какие последствия]&lt;/ref&gt;. Нетенз шаарындагы уран байытуучу эң ири борборго сокку урулуп, бул объекттин кыйраганы маалым болду. МАГАТЭ Исфахандагы өзөктүк объектте төрт «өтө маанилүү имараттын» жарым-жартылай талкаланганын билдирди&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[https://novayagazeta.eu/articles/2025/06/17/karta-udarov-po-izrailiu-i-iranu Новая газета. Карта ударов по Израилю и Ирану]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/russian/articles/cdjxwgl8pjlo BBC. Какова конечная цель израильской военной операции в Иране?]&lt;/ref&gt;. Израиль ошондой эле Фордо&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; жана Арак&lt;ref&gt;[https://edition.cnn.com/2025/06/14/middleeast/iran-israel-nuclear-facilities-damage-impact-intl CNN. Israel’s strikes zeroed in on Iran’s nuclear program. How much damage was done?]&lt;/ref&gt; шаарларындагы өзөктүк объекттерге да сокку жасаган. Мындан тышкары, Тегеран аймагында өзөктүк инфраструктура үчүн маанилүү компоненттерди өндүргөн жайлар да аткыланган&lt;ref&gt;[https://www.dw.com/ru/izrail-udaril-po-proizvodstvu-centrifug-dla-obogasenia-urana-v-tegerane/a-72958393 Deutsche Welle. Израиль ударил по производству урановых центрифуг в Тегеране]&lt;/ref&gt;.

== Ирандын жооп реакциясы ==
Израилдин соккусунан кийин Иран аба мейкиндигин жапты. Андан соң Ислам революциясынын сакчылар корпусу Израилге каршы «Чыныгы убада 3» аттуу жооп операциясы башталганын жарыялап, Израилдеги «ондогон аскердик жана аба базаларына» сокку урабыз деп убада берди.

Бир нече саат бою Ирандан Израилди көздөй аскердик дрондорду жиберди. Израил армиясы АКШ жана Улуу Британиянын колдоосу менен аларды Ирак жана Сирия аймактарында тосуп, атып түшүрдү. Иордания да өз аймагы аркылуу учуп өткөн дрондорду атып түшүрдү.

Иран бийлиги Израилдин соккусу алардын ракеталык жана өзөктүк программасын өнүктүрүүнүн зарылдыгын далилдеп турат деп билдирүү таратты&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;. Израилдин ар кайсы шаарларына ракета жана дрон аркылуу соккулар жасалды. Бат-Ям шаарындагы соккудан 61 имарат жабыркап, 8, 10, 60 жана 80 жаштагы жарандар каза болуп, 100дөн ашууну жаракат алды&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;[https://www.dw.com/ru/iran-atakoval-prigorod-telaviva-est-zertvy/a-72914703 Deutsche Welle. Иран атаковал пригород Тель-Авива, есть жертвы]&lt;/ref&gt;. Израилдеги араб калктуу Тамра шаарында турак үйлөргө урулган соккудан дагы 4 адам көз жумду&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;.

== Эл аралык реакция ==

2025-жылдын 13-июнунда Кыргыз Республикасынын Тышкы иштер министрлиги Израиль менен Ирандын ортосундагы чыңалуунун күчөшүнө байланыштуу терең тынчсыздануусун билдирген. Кыргызстан түзүлгөн кырдаалды тынчтык жолу менен жөнгө салуу максатында тараптарды максималдуу сабырдуулук көрсөтүүгө жана аймактагы абалды андан ары курчутуп жиберүүсү мүмкүн болгон аракеттерден карманууга чакырган&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://mfa.gov.kg/kg/zhogorku-menyu/press-kyzmaty/novosti/kr-timdin-2025-zhyldyn-13-iyunundagy-bildirs КР ТИМдин 2025-жылдын 13-июнундагы билдирүүсү] {{Жеткиликсиз шилтеме|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

=== Иранга болгон сокку үчүн Израилди айыптаган мамлекеттер ===
{{Өлкө желеги|Орусия}} — Соккуну «бузуктук кылмыш» жана БУУнун Уставын бузуу деп атады. Израилдин иш-аракеттеринин мыйзамсыздыгын баса белгиледи. [[Тегеран]] жана [[Иерусалим]] сүйлөшүүлөрдү жүргүзүп, кырдаалды тынчтык жолу менен чечүүгө, сүйлөшүү процессине чакырды.&lt;br&gt;
{{Өлкө желеги|Кытай}} — Ирандын эгемендигин бузууга каршы чыкты. Эскалацияны айыптады. Тараптарды сабырдуулукка чакырып, жаңжал эки тараптын тең кызыкчылыгында эмес экенин белгиледи&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/world/china/china-expresses-deep-concern-about-israels-attacks-iran-urges-de-escalation-2025-06-13/ Reuters. China expresses deep concern about Israel's attacks on Iran, urges de-escalation]&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;
{{Өлкө желеги|Түркия}} — Аба чабуулун эл аралык укукту одоно бузуу катары кабыл алуу менен катуу айыптады. Израилди аймакты стратегиялык туруксуздукка түртүүдө деп айыптады.&lt;br&gt;
{{Өлкө желеги|Сауд Арабиясы}} — Израилдин Иранга каршы «ачыктан-ачык агрессия» үчүн катуу айыптады. Ирандын эгемендигинин жана эл аралык мыйзамдардын бузулгандыгын билдирди.&lt;br&gt;
{{Өлкө желеги|Оман}} — Израилдин аракеттерин БУУнун Уставын бузуу катары айыптады. Эл аралык коомчулукту тезинен реакция кылууга жана аймактагы туруктуулукту сактоого чакырды.&lt;br&gt;
{{Өлкө желеги|Ирак}} — Иранга жасалган соккуну эл аралык укукту ачыктан-ачык бузуу деп атады. Эгемендүүлүктү урматтоо зарылдыгын белгиледи.&lt;br&gt;
[[Файл:Flag of the Taliban.svg|25px]] [[Ооганстан]] — Иранга соккусу үчүн Израилди катуу айыптады&lt;ref&gt;{{Cite web |title=TABNAK.چه کشورهایی تجاوز اسرائیل به خاک ایران را محکوم و چه کشورهایی حمایت کردند؟ |url=https://www.tabnak.ir/fa/news/1311297/%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D9%88%D8%B2-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D8%A7%DA%A9-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85-%D9%88-%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF |accessdate=2025-06-17 |archivedate=2025-06-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250614135606/https://www.tabnak.ir/fa/news/1311297/%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D9%88%D8%B2-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D8%A7%DA%A9-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85-%D9%88-%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF }}&lt;/ref&gt;.
=== Израилди колдоп, Иранга болгон соккуну жактаган (колдогон) мамлекеттер ===
{{Өлкө желеги|АКШ}} — АКШ бул соккуга тийешеси жок экенин расмий билдирип, сокку туралуу маалыматы билгендигин жана Иранга алдын ала маалымат берилгенин жарыялады. Дональд Трамп Тегеранды жаңы өзөктүк программа боюнча келишимге кол коюуу боюнча «эскерткенин», эгер келишимден баш тарса, Иранга «жаман болот» деп  жарыялады&lt;ref&gt;[https://www.whitehouse.gov/briefings-statements/2025/06/statement-from-secretary-of-state-marco-rubio/ The White House. Statement from Secretary of State Marco Rubio]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://truthsocial.com/@realDonaldTrump Truth. Donald J. Trump]&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;
{{Өлкө желеги|Франция}} — Израилдин өзүн-өзү коргоо укугун тастыктап жана эгер Иран Израилге чабуул жасаса колдоо көрсөтүүнү убада кылды&lt;ref&gt;[https://meduza.io/news/2025/06/13/frantsiya-poobeschala-zaschitit-izrail-v-sluchae-napadeniya-irana Meduza. Франция пообещала защитить Израиль в случае нападения Ирана]&lt;/ref&gt;. Өзөктүк куралды жайылтпоо зарылдыгын баса белгиледи. &lt;br&gt;
{{Өлкө желеги|Германия}} — Ирандын өзөктүк программасы боюнча көп жылдык тынчсызданууcey эске салды. Германиянын максаты Ирандын өзөктүк куралга ээ болушуна жол бербөө экенин баса белгиледи.&lt;br&gt;
{{Өлкө желеги|Италия}} — Премьер-министри Жоржия Мелони: «Иран өзөктүк куралга ээ болбошу керек» деп билдирди&lt;ref&gt;[https://www.repubblica.it/politica/2025/06/13/news/reazioni_israele_iran_attacco_governo_meloni_oggi-424665885/ la Repubblica. Iran, Meloni a Netanyahu: “Iran non può avere armi nucleari”. La telefonata della premier con Trump]&lt;/ref&gt;. &lt;br&gt;
{{Өлкө желеги|Чехия}} — Израилдин соккуларын, өзөктүк куралдын коркунучунун алдында «акылга сыярлык жооп» деп атады. Израилдин соккусун колдоду&lt;ref&gt;[https://mignews.ua/news/politic/chehiya-udary-po-iranu-razumnaya-reakciya-na-yadernuyu-programmu-tegerana.html MigNews. Чехия: Удары по Ирану — разумная реакция на ядерную программу Тегерана]&lt;/ref&gt;. &lt;br&gt;
{{Өлкө желеги|Украина}} — Иранды Украинага каршы согуш үчүн Россияны колдоп, курал-жарак менен камсыздап жатат деп айыптады. Иранды туруксуздуктун булагы жана бул аймактан тышкары жайгашкан мамлекеттерге коркунуч жаратууда деп билдирди. &lt;br&gt;
{{Өлкө желеги|Улуу Британия}} — Премьер-министр Кир Стармер Жакынкы Чыгыштагы стабилдүүлүк артыкчылыктуу болушу керек жана Британия өнөктөштөрүн деэскалация аракеттерине тартууда деп билдирди.&lt;ref&gt;[https://meduza.io/feature/2025/06/13/tramp-ya-preduprezhdal-mid-rossii-eto-zlodeyanie-evropa-my-obespokoeny Meduza. Трамп: я предупреждал. МИД России: это злодеяние. Европа: мы обеспокоены Как в мире отреагировали на израильские удары по Ирану]&lt;/ref&gt; Улуу Британия жана АКШнын жардамы менен Израилдин куралдуу күчтөрү Ирак менен Сириянын үстүнөн Ирандык дрондорун атып түшүрүштү&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;[https://meduza.io/feature/2025/06/13/izrail-nanes-udar-po-iranu-glavnoe Meduza. Атака Израиля на Иран. Главное Убиты ученые-ядерщики и члены военного командования. Иран в ответ запустил сотни дронов — все они перехвачены]&lt;/ref&gt;. Британия Израилди ачык колдой турганын билдирбегенине карабастан, Израилдин соккусун колдоп жана кубаттап келет&lt;ref&gt;[https://meduza.io/feature/2025/06/17/voyna-7-oktyabrya-ohvatila-uzhe-ves-blizhniy-vostok-izrail-voyuet-na-semi-frontah-s-kem-za-chto-i-s-kakimi-rezultatami Meduza. «Война 7 октября» охватила уже весь Ближний Восток. Израиль «воюет на семи фронтах». С кем, за что и с какими результатами?]&lt;/ref&gt;. 

=== Деэскалацияга чакырып, бейтарап же нейтралдуу позицияны карманган мамлекеттер ===
{{Өлкө желеги|Кыргызстан}} — 2025-жылдын 13-июнунда Кыргыз Республикасынын Тышкы иштер министрлиги Израиль менен Ирандын ортосундагы чыңалуунун күчөшүнө байланыштуу терең тынчсыздануусун билдирген. Кыргызстан түзүлгөн кырдаалды тынчтык жолу менен жөнгө салуу максатында тараптарды максималдуу сабырдуулук көрсөтүүгө жана аймактагы абалды андан ары курчутуп жиберүүсү мүмкүн болгон аракеттерден карманууга чакырган&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. &lt;br&gt;
{{Өлкө желеги|Индия}} — Эки тарапты кырдаалды курчутууга жөндөмдүү кадамдардан алыс болууга үндөдү. Маселени дипломатиялык жөнгө салуу жолун колдоду. &lt;br&gt;
{{Өлкө желеги|Беларусь}} — Соккуга байланыштуу терең тынчсыздануусун билдирди. Зомбулукту токтотууга жана эл аралык укукту урматтоого чакырды&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NEWS.BY. Belarus Expresses Deep Concern Over Escalation Between Iran and Israel |url=https://news.by/eng/news/v_mire/belarus-expresses-deep-concern-over-escalation-between-iran-and-israel |accessdate=2025-06-18 |archivedate=2025-06-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250618225829/https://news.by/eng/news/v_mire/belarus-expresses-deep-concern-over-escalation-between-iran-and-israel }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.mfa.gov.by/be/press/news_mfa/a7f737abda45997c.html Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь. Заява Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь у сувязі з абвастрэннем сітуацыі на Блізкім Усходзе]&lt;/ref&gt;. &lt;br&gt;
{{Өлкө желеги|БУУ}} — Баш катчы Антонио Гутерриш тараптарды максималдуу сабырдуулукка чакырды. Масштабдуу аймактык согуш коркунучу жөнүндө эскертти&lt;ref&gt;{{Cite web |title=БУУ. Удары Израиля по Ирану: Генсек ООН «осуждает любую военную эскалацию на Ближнем Востоке» |url=https://news.un.org/ru/story/2025/06/1465241 |accessdate=2025-06-18 |archivedate=2025-06-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250615224047/https://news.un.org/ru/story/2025/06/1465241 }}&lt;/ref&gt;. &lt;br&gt;
{{Өлкө желеги|Европа бирлиги}} — Еврокомиссиянын башчысы Урсула фон дер Лейен жана Эстониянын премьер-министри Кая Каллас тынчсыздануусун билдиришти. Деэскалацияга жана жаңжалды дипломатиялык жол менен чечүүгө чакырышты.
== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==

* [https://tass.ru/info/24211415?ysclid=mc34566328522153079 ТАСС. История конфликта и атак Израиля против Ирана]
* [https://www.kommersant.ru/doc/7801167?ysclid=mc3469wkiq133785815 Коммерсант. Имитация могущества]

[[Категория:Согуштар]]</text>
      <sha1>2exgibp4wuacke7v9okveqsbwai4caj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Википедия:Түзөтүүлөр саны боюнча боттор тизмеси</title>
    <ns>4</ns>
    <id>137589</id>
    <revision>
      <id>662877</id>
      <parentid>662835</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T12:01:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>9565</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Маалыматтар жаңыланды</comment>
      <origin>662877</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6917" sha1="hbx9ko6tnoukm9nryyi1hxuh060orix" xml:space="preserve">{{/begin|150}}
|-
| 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:115815}}]]
|-
| 2 || [[User:ChoRusBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ChoRusBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ChoRusBot|{{formatnum:70508}}]]
|-
| 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:44561}}]]
|-
| 4 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:8677}}]]
|-
| 5 || [[User:Xqbot|Xqbot]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:7232}}]]
|-
| 6 || [[User:VertexBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;VertexBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/VertexBot|{{formatnum:6637}}]]
|-
| 7 || [[User:MerlIwBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MerlIwBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:5237}}]]
|-
| 8 || [[User:VolkovBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;VolkovBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:3666}}]]
|-
| 9 || [[User:Legobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Legobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:3325}}]]
|-
| 10 || [[User:TXiKiBoT|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TXiKiBoT&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:3259}}]]
|-
| 11 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:3220}}]]
|-
| 12 || [[User:SieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;SieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:2910}}]]
|-
| 13 || [[User:Luckas-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Luckas-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:2815}}]]
|-
| 14 || [[User:ZéroBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ZéroBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:1942}}]]
|-
| 15 || [[User:WikitanvirBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;WikitanvirBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1927}}]]
|-
| 16 || [[User:Addbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Addbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:1596}}]]
|-
| 17 || [[User:ArthurBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ArthurBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:1492}}]]
|-
| 18 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1385}}]]
|-
| 19 || [[User:JAnDbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JAnDbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:1332}}]]
|-
| 20 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:1149}}]]
|-
| 21 || [[User:Escarbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Escarbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:1039}}]]
|-
| 22 || [[User:MelancholieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MelancholieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:911}}]]
|-
| 23 || [[User:FoxBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;FoxBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:890}}]]
|-
| 24 || [[User:TjBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TjBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:802}}]]
|-
| 25 || [[User:AlleborgoBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AlleborgoBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:690}}]]
|-
| 26 || [[User:Thijs!bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Thijs!bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:686}}]]
|-
| 27 || [[User:Idioma-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Idioma-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:663}}]]
|-
| 28 || [[User:RedBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;RedBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:592}}]]
|-
| 29 || [[User:JackieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JackieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:545}}]]
|-
| 30 || [[User:MastiBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MastiBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:511}}]]
|-
| 31 || [[User:Synthebot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Synthebot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:486}}]]
|-
| 32 || [[User:Mjbmrbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Mjbmrbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:468}}]]
|-
| 33 || [[User:HRoestBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;HRoestBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:455}}]]
|-
| 34 || [[User:Ripchip Bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ripchip Bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:438}}]]
|-
| 35 || [[User:Alexbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Alexbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:420}}]]
|-
| 36 || [[User:AvocatoBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AvocatoBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:405}}]]
|-
| 37 || [[User:KamikazeBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;KamikazeBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:366}}]]
|-
| 38 || [[User:LaaknorBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;LaaknorBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:352}}]]
|-
| 39 || [[User:Movses-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Movses-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:332}}]]
|-
| 40 || [[User:YiFeiBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;YiFeiBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:311}}]]
|-
| 41 || [[User:Rubinbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rubinbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:310}}]]
|-
| 42 || [[User:PipepBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;PipepBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:306}}]]
|-
| 43 || [[User:Vagobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Vagobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:294}}]]
|-
| 44 || [[User:AvicBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AvicBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:290}}]]
|-
| 45 || [[User:SilvonenBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;SilvonenBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:282}}]]
|-
| 46 || [[User:Gerakibot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gerakibot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:282}}]]
|-
| 47 || [[User:Purbo T|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Purbo T&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:278}}]]
|-
| 48 || [[User:Makecat-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Makecat-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:275}}]]
|-
| 49 || [[User:BotMultichill|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;BotMultichill&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/BotMultichill|{{formatnum:233}}]]
|-
| 50 || [[User:PixelBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;PixelBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/PixelBot|{{formatnum:106}}]]
|-
| 51 || [[User:Loveless|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Loveless&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Loveless|{{formatnum:99}}]]
|-
| 52 || [[User:MediaWiki default|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MediaWiki default&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MediaWiki default|{{formatnum:21}}]]
|-
| 53 || [[User:Maintenance script|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Maintenance script&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Maintenance script|{{formatnum:13}}]]
|-
| 54 || [[User:Flow talk page manager|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Flow talk page manager&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Flow talk page manager|{{formatnum:8}}]]
{{/end}}</text>
      <sha1>hbx9ko6tnoukm9nryyi1hxuh060orix</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Википедия:Түзөтүүлөр саны боюнча Википедиячылар тизмеси (боттор менен бирге)</title>
    <ns>4</ns>
    <id>137601</id>
    <revision>
      <id>662876</id>
      <parentid>662834</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T12:01:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>9565</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Маалыматтар жаңыланды</comment>
      <origin>662876</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24285" sha1="p7mgfiksorz3oj5z9d0pp7l7lofcilm" xml:space="preserve">{{/begin|150}}
|-
| 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:115815}}]] || {{Permissions|JigildikBot}}
|-
| 2 || [[User:ChoRusBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ChoRusBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ChoRusBot|{{formatnum:70508}}]] || {{Permissions|ChoRusBot}}
|-
| 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:44561}}]] || {{Permissions|InternetArchiveBot}}
|-
| 4 || [[User:Chaoborus|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Chaoborus&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Chaoborus|{{formatnum:25689}}]] || {{Permissions|Chaoborus}}
|-
| 5 || [[User:Bosogo|Bosogo]] || [[Special:Contributions/Bosogo|{{formatnum:18514}}]] || {{Permissions|Bosogo}}
|-
| 6 || [[User:Artelow|Artelow]] || [[Special:Contributions/Artelow|{{formatnum:15077}}]] || {{Permissions|Artelow}}
|-
| 7 || [[User:Chorobek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Chorobek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Chorobek|{{formatnum:13446}}]] || {{Permissions|Chorobek}}
|-
| 8 || [[User:Mirzoulugʻbek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Mirzoulugʻbek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:12821}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}}
|-
| 9 || [[User:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] || [[Special:Contributions/Абдырашит Сатылганов|{{formatnum:11100}}]] || {{Permissions|Абдырашит Сатылганов}}
|-
| 10 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:8677}}]] || {{Permissions|EmausBot}}
|-
| 11 || [[User:Baydastann|Baydastann]] || [[Special:Contributions/Baydastann|{{formatnum:7973}}]] || {{Permissions|Baydastann}}
|-
| 12 || [[User:Xqbot|Xqbot]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:7232}}]] || {{Permissions|Xqbot}}
|-
| 13 || [[User:VertexBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;VertexBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/VertexBot|{{formatnum:6637}}]] || {{Permissions|VertexBot}}
|-
| 14 || [[User:Элден|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Элден&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Элден|{{formatnum:6447}}]] || {{Permissions|Элден}}
|-
| 15 || [[User:Aiyanakk|Aiyanakk]] || [[Special:Contributions/Aiyanakk|{{formatnum:6023}}]] || {{Permissions|Aiyanakk}}
|-
| 16 || [[User:UlutSoft3|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft3&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft3|{{formatnum:5435}}]] || {{Permissions|UlutSoft3}}
|-
| 17 || [[User:Чагылган|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Чагылган&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Чагылган|{{formatnum:5412}}]] || {{Permissions|Чагылган}}
|-
| 18 || [[User:MerlIwBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MerlIwBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:5237}}]] || {{Permissions|MerlIwBot}}
|-
| 19 || [[User:Эльза Мамбетакунова|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Эльза Мамбетакунова&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Эльза Мамбетакунова|{{formatnum:5098}}]] || {{Permissions|Эльза Мамбетакунова}}
|-
| 20 || [[User:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]] || [[Special:Contributions/Tynchtyk Chorotegin|{{formatnum:4971}}]] || {{Permissions|Tynchtyk Chorotegin}}
|-
| 21 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:4523}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 22 || [[User:ImeNtrav|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ImeNtrav&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ImeNtrav|{{formatnum:4506}}]] || {{Permissions|ImeNtrav}}
|-
| 23 || [[User:Maksat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Maksat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Maksat|{{formatnum:4218}}]] || {{Permissions|Maksat}}
|-
| 24 || [[User:Shchb|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Shchb&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Shchb|{{formatnum:4150}}]] || {{Permissions|Shchb}}
|-
| 25 || [[User:Kmaksat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kmaksat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kmaksat|{{formatnum:3969}}]] || {{Permissions|Kmaksat}}
|-
| 26 || [[User:Үрүйэ|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Үрүйэ&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Үрүйэ|{{formatnum:3964}}]] || {{Permissions|Үрүйэ}}
|-
| 27 || [[User:VolkovBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;VolkovBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:3666}}]] || {{Permissions|VolkovBot}}
|-
| 28 || [[User:Kgbek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kgbek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kgbek|{{formatnum:3618}}]] || {{Permissions|Kgbek}}
|-
| 29 || [[User:Connexxx|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Connexxx&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Connexxx|{{formatnum:3478}}]] || {{Permissions|Connexxx}}
|-
| 30 || [[User:Elebayev|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Elebayev&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Elebayev|{{formatnum:3382}}]] || {{Permissions|Elebayev}}
|-
| 31 || [[User:Legobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Legobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:3325}}]] || {{Permissions|Legobot}}
|-
| 32 || [[User:TXiKiBoT|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TXiKiBoT&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:3259}}]] || {{Permissions|TXiKiBoT}}
|-
| 33 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:3220}}]] || {{Permissions|CommonsDelinker}}
|-
| 34 || [[User:Aidabishkek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aidabishkek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aidabishkek|{{formatnum:3167}}]] || {{Permissions|Aidabishkek}}
|-
| 35 || [[User:SieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;SieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:2910}}]] || {{Permissions|SieBot}}
|-
| 36 || [[User:Luckas-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Luckas-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:2815}}]] || {{Permissions|Luckas-bot}}
|-
| 37 || [[User:Askar Nazyrov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Askar Nazyrov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Askar Nazyrov|{{formatnum:2724}}]] || {{Permissions|Askar Nazyrov}}
|-
| 38 || [[User:Umut|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Umut&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Umut|{{formatnum:2419}}]] || {{Permissions|Umut}}
|-
| 39 || [[User:QECUB|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;QECUB&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/QECUB|{{formatnum:2264}}]] || {{Permissions|QECUB}}
|-
| 40 || [[User:Бахтияр Толукбаев|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Бахтияр Толукбаев&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Бахтияр Толукбаев|{{formatnum:2158}}]] || {{Permissions|Бахтияр Толукбаев}}
|-
| 41 || [[User:ZéroBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ZéroBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:1942}}]] || {{Permissions|ZéroBot}}
|-
| 42 || [[User:WikitanvirBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;WikitanvirBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1927}}]] || {{Permissions|WikitanvirBot}}
|-
| 43 || [[User:Roman, Alexej and Vładimir|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Roman, Alexej and Vładimir&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Roman, Alexej and Vładimir|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Roman, Alexej and Vładimir}}
|-
| 44 || [[User:Kairat Zamirbekov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kairat Zamirbekov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kairat Zamirbekov|{{formatnum:1601}}]] || {{Permissions|Kairat Zamirbekov}}
|-
| 45 || [[User:Addbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Addbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:1596}}]] || {{Permissions|Addbot}}
|-
| 46 || [[User:ArthurBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ArthurBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:1492}}]] || {{Permissions|ArthurBot}}
|-
| 47 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:1474}}]] || {{Permissions|Gliwi}}
|-
| 48 || [[User:Meri|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Meri&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Meri|{{formatnum:1392}}]] || {{Permissions|Meri}}
|-
| 49 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1385}}]] || {{Permissions|Jembot}}
|-
| 50 || [[User:JAnDbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JAnDbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:1332}}]] || {{Permissions|JAnDbot}}
|-
| 51 || [[User:Asankozhoevas|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Asankozhoevas&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Asankozhoevas|{{formatnum:1279}}]] || {{Permissions|Asankozhoevas}}
|-
| 52 || [[User:Adinai|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Adinai&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Adinai|{{formatnum:1270}}]] || {{Permissions|Adinai}}
|-
| 53 || [[User:Friendwip.kg|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Friendwip.kg&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Friendwip.kg|{{formatnum:1187}}]] || {{Permissions|Friendwip.kg}}
|-
| 54 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:1149}}]] || {{Permissions|MediaWiki message delivery}}
|-
| 55 || [[User:Kglive|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kglive&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kglive|{{formatnum:1067}}]] || {{Permissions|Kglive}}
|-
| 56 || [[User:Escarbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Escarbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:1039}}]] || {{Permissions|Escarbot}}
|-
| 57 || [[User:UlutSoft6|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft6&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft6|{{formatnum:1027}}]] || {{Permissions|UlutSoft6}}
|-
| 58 || [[User:TarPas|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TarPas&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TarPas|{{formatnum:1019}}]] || {{Permissions|TarPas}}
|-
| 59 || [[User:Gulzhana|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gulzhana&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gulzhana|{{formatnum:993}}]] || {{Permissions|Gulzhana}}
|-
| 60 || [[User:MelancholieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MelancholieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:911}}]] || {{Permissions|MelancholieBot}}
|-
| 61 || [[User:FoxBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;FoxBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:890}}]] || {{Permissions|FoxBot}}
|-
| 62 || [[User:Arsensky|Arsensky]] || [[Special:Contributions/Arsensky|{{formatnum:887}}]] || {{Permissions|Arsensky}}
|-
| 63 || [[User:Aida23a|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aida23a&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aida23a|{{formatnum:872}}]] || {{Permissions|Aida23a}}
|-
| 64 || [[User:Dnes1302|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Dnes1302&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Dnes1302|{{formatnum:845}}]] || {{Permissions|Dnes1302}}
|-
| 65 || [[User:Элдин беги|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Элдин беги&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Элдин беги|{{formatnum:834}}]] || {{Permissions|Элдин беги}}
|-
| 66 || [[User:UlutSoft1|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft1&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft1|{{formatnum:818}}]] || {{Permissions|UlutSoft1}}
|-
| 67 || [[User:TjBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TjBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:802}}]] || {{Permissions|TjBot}}
|-
| 68 || [[User:Rotlink|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rotlink&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:799}}]] || {{Permissions|Rotlink}}
|-
| 69 || [[User:Chris die Seele|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Chris die Seele&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Chris die Seele|{{formatnum:792}}]] || {{Permissions|Chris die Seele}}
|-
| 70 || [[User:Дилдорбек|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Дилдорбек&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Дилдорбек|{{formatnum:708}}]] || {{Permissions|Дилдорбек}}
|-
| 71 || [[User:Aiylchy|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aiylchy&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aiylchy|{{formatnum:697}}]] || {{Permissions|Aiylchy}}
|-
| 72 || [[User:AlleborgoBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AlleborgoBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|AlleborgoBot}}
|-
| 73 || [[User:Estebesovdastan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Estebesovdastan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Estebesovdastan|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|Estebesovdastan}}
|-
| 74 || [[User:Thijs!bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Thijs!bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:686}}]] || {{Permissions|Thijs!bot}}
|-
| 75 || [[User:Jakshysapa|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Jakshysapa&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Jakshysapa|{{formatnum:672}}]] || {{Permissions|Jakshysapa}}
|-
| 76 || [[User:Idioma-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Idioma-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:663}}]] || {{Permissions|Idioma-bot}}
|-
| 77 || [[User:Lirchik|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Lirchik&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Lirchik|{{formatnum:649}}]] || {{Permissions|Lirchik}}
|-
| 78 || [[User:Ch|Ch]] || [[Special:Contributions/Ch|{{formatnum:627}}]] || {{Permissions|Ch}}
|-
| 79 || [[User:Amantur r|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Amantur r&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Amantur r|{{formatnum:606}}]] || {{Permissions|Amantur r}}
|-
| 80 || [[User:Cekli829|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Cekli829&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|Cekli829}}
|-
| 81 || [[User:RedBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;RedBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|RedBot}}
|-
| 82 || [[User:Табалдыев Ысламбек|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Табалдыев Ысламбек&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Табалдыев Ысламбек|{{formatnum:590}}]] || {{Permissions|Табалдыев Ысламбек}}
|-
| 83 || [[User:S(uz)ak|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;S(uz)ak&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:585}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}}
|-
| 84 || [[User:Firespeaker|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Firespeaker&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Firespeaker|{{formatnum:573}}]] || {{Permissions|Firespeaker}}
|-
| 85 || [[User:Gulzat05|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gulzat05&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gulzat05|{{formatnum:571}}]] || {{Permissions|Gulzat05}}
|-
| 86 || [[User:Канымбу|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Канымбу&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Канымбу|{{formatnum:564}}]] || {{Permissions|Канымбу}}
|-
| 87 || [[User:Zhanyl90|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Zhanyl90&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Zhanyl90|{{formatnum:551}}]] || {{Permissions|Zhanyl90}}
|-
| 88 || [[User:Aladobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aladobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aladobot|{{formatnum:548}}]] || {{Permissions|Aladobot}}
|-
| 89 || [[User:JackieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JackieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:545}}]] || {{Permissions|JackieBot}}
|-
| 90 || [[User:Gulaiym001|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gulaiym001&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gulaiym001|{{formatnum:540}}]] || {{Permissions|Gulaiym001}}
|-
| 91 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:536}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 92 || [[User:Орозобек Түгөлбаев|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Орозобек Түгөлбаев&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Орозобек Түгөлбаев|{{formatnum:522}}]] || {{Permissions|Орозобек Түгөлбаев}}
|-
| 93 || [[User:MastiBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MastiBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:511}}]] || {{Permissions|MastiBot}}
|-
| 94 || [[User:Кайып Пайзылдаев|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Кайып Пайзылдаев&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Кайып Пайзылдаев|{{formatnum:497}}]] || {{Permissions|Кайып Пайзылдаев}}
|-
| 95 || [[User:Synthebot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Synthebot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:486}}]] || {{Permissions|Synthebot}}
|-
| 96 || [[User:Mjbmrbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Mjbmrbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:468}}]] || {{Permissions|Mjbmrbot}}
|-
| 97 || [[User:Бегаим|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Бегаим&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Бегаим|{{formatnum:463}}]] || {{Permissions|Бегаим}}
|-
| 98 || [[User:Rartat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rartat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rartat|{{formatnum:462}}]] || {{Permissions|Rartat}}
|-
| 99 || [[User:Fornax|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Fornax&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Fornax|{{formatnum:459}}]] || {{Permissions|Fornax}}
|-
| 100 || [[User:PlanespotterA320|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;PlanespotterA320&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:457}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}}
|-
| 101 || [[User:HRoestBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;HRoestBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:455}}]] || {{Permissions|HRoestBot}}
|-
| 102 || [[User:UlutSoft4|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft4&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft4|{{formatnum:447}}]] || {{Permissions|UlutSoft4}}
|-
| 103 || [[User:ДолбоЯщер|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ДолбоЯщер&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:439}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}}
|-
| 104 || [[User:Ripchip Bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ripchip Bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:438}}]] || {{Permissions|Ripchip Bot}}
|-
| 105 || [[User:Hugo.arg|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Hugo.arg&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Hugo.arg|{{formatnum:434}}]] || {{Permissions|Hugo.arg}}
|-
| 106 || [[User:Pathoschild|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Pathoschild&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Pathoschild}}
|-
| 107 || [[User:Ksc~ruwiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ksc~ruwiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ksc~ruwiki|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Ksc~ruwiki}}
|-
| 108 || [[User:Alexbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Alexbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:420}}]] || {{Permissions|Alexbot}}
|-
| 109 || [[User:Алтынбек Касымов|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Алтынбек Касымов&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Алтынбек Касымов|{{formatnum:418}}]] || {{Permissions|Алтынбек Касымов}}
|-
| 110 || [[User:Εὐθυμένης|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Εὐθυμένης&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Εὐθυμένης|{{formatnum:409}}]] || {{Permissions|Εὐθυμένης}}
|-
| 111 || [[User:AvocatoBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AvocatoBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:405}}]] || {{Permissions|AvocatoBot}}
|-
| 112 || [[User:Namir|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Namir&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Namir|{{formatnum:376}}]] || {{Permissions|Namir}}
|-
| 113 || [[User:NurlanKG Bishkek editor|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;NurlanKG Bishkek editor&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/NurlanKG Bishkek editor|{{formatnum:367}}]] || {{Permissions|NurlanKG Bishkek editor}}
|-
| 114 || [[User:KamikazeBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;KamikazeBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:366}}]] || {{Permissions|KamikazeBot}}
|-
| 115 || [[User:Госфонд ИС|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Госфонд ИС&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Госфонд ИС|{{formatnum:361}}]] || {{Permissions|Госфонд ИС}}
|-
| 116 || [[User:V3~kywiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;V3~kywiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/V3~kywiki|{{formatnum:357}}]] || {{Permissions|V3~kywiki}}
|-
| 117 || [[User:LaaknorBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;LaaknorBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|LaaknorBot}}
|-
| 118 || [[User:AdemazAlmaz|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AdemazAlmaz&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AdemazAlmaz|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|AdemazAlmaz}}
|-
| 119 || [[User:Ырысгул|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ырысгул&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ырысгул|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|Ырысгул}}
|-
| 120 || [[User:Nurjamal|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Nurjamal&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Nurjamal|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nurjamal}}
|-
| 121 || [[User:Nursultan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Nursultan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Nursultan|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nursultan}}
|-
| 122 || [[User:Movses-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Movses-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:332}}]] || {{Permissions|Movses-bot}}
|-
| 123 || [[User:Aymira|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aymira&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aymira|{{formatnum:321}}]] || {{Permissions|Aymira}}
|-
| 124 || [[User:Ptbotgourou|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ptbotgourou&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:320}}]] || {{Permissions|Ptbotgourou}}
|-
| 125 || [[User:Symbat92|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Symbat92&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Symbat92|{{formatnum:315}}]] || {{Permissions|Symbat92}}
|-
| 126 || [[User:YiFeiBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;YiFeiBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:311}}]] || {{Permissions|YiFeiBot}}
|-
| 127 || [[User:Andrew J.Kurbiko|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Andrew J.Kurbiko&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Andrew J.Kurbiko|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Andrew J.Kurbiko}}
|-
| 128 || [[User:Rubinbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rubinbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Rubinbot}}
|-
| 129 || [[User:Орозгул|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Орозгул&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Орозгул|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Орозгул}}
|-
| 130 || [[User:PipepBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;PipepBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:306}}]] || {{Permissions|PipepBot}}
|-
| 131 || [[User:Ziv|Ziv]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:306}}]] || {{Permissions|Ziv}}
|-
| 132 || [[User:Atlikta|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Atlikta&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Atlikta|{{formatnum:298}}]] || {{Permissions|Atlikta}}
|-
| 133 || [[User:Abiyoyo|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Abiyoyo&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Abiyoyo|{{formatnum:295}}]] || {{Permissions|Abiyoyo}}
|-
| 134 || [[User:Росул|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Росул&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Росул|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Росул}}
|-
| 135 || [[User:Vagobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Vagobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Vagobot}}
|-
| 136 || [[User:Elya3|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Elya3&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Elya3|{{formatnum:292}}]] || {{Permissions|Elya3}}
|-
| 137 || [[User:AvicBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AvicBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:290}}]] || {{Permissions|AvicBot}}
|-
| 138 || [[User:Baronnet|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Baronnet&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Baronnet|{{formatnum:287}}]] || {{Permissions|Baronnet}}
|-
| 139 || [[User:Ahmadi~ruwiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ahmadi~ruwiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ahmadi~ruwiki|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Ahmadi~ruwiki}}
|-
| 140 || [[User:Minorax|Minorax]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Minorax}}
|-
| 141 || [[User:Rakutai|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rakutai&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rakutai|{{formatnum:284}}]] || {{Permissions|Rakutai}}
|-
| 142 || [[User:SilvonenBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;SilvonenBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:282}}]] || {{Permissions|SilvonenBot}}
|-
| 143 || [[User:Gerakibot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gerakibot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:282}}]] || {{Permissions|Gerakibot}}
|-
| 144 || [[User:Purbo T|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Purbo T&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:278}}]] || {{Permissions|Purbo T}}
|-
| 145 || [[User:Makecat-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Makecat-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:275}}]] || {{Permissions|Makecat-bot}}
|-
| 146 || [[User:Peri~kywiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Peri~kywiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Peri~kywiki|{{formatnum:266}}]] || {{Permissions|Peri~kywiki}}
|-
| 147 || [[User:Ashirov Maksatbek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ashirov Maksatbek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ashirov Maksatbek|{{formatnum:265}}]] || {{Permissions|Ashirov Maksatbek}}
|-
| 148 || [[User:Asel90|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Asel90&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Asel90|{{formatnum:263}}]] || {{Permissions|Asel90}}
|-
| 149 || [[User:Belekoff|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Belekoff&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Belekoff|{{formatnum:261}}]] || {{Permissions|Belekoff}}
|-
| 150 || [[User:Jol004u|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Jol004u&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Jol004u|{{formatnum:258}}]] || {{Permissions|Jol004u}}
{{/end}}</text>
      <sha1>p7mgfiksorz3oj5z9d0pp7l7lofcilm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Талкуу:Прицак Омелян</title>
    <ns>1</ns>
    <id>144279</id>
    <revision>
      <id>662944</id>
      <parentid>624546</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T08:46:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Artelow &quot;[[Талкуу:Прицак, Омелян]]&quot; барагын &quot;[[Талкуу:Прицак Омелян]]&quot; деп кайра атады: Кыргыз тилинде бир адамдын фамилиясы, аты жана атасынын аты үтүр менен ажыратылбайт</comment>
      <origin>624546</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37" sha1="9v1v6ufnrdovgpq4optrira92qlodw2" xml:space="preserve">{{Жылдык окурмандар}}</text>
      <sha1>9v1v6ufnrdovgpq4optrira92qlodw2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Орта Азия Инвестмент Холдинг</title>
    <ns>0</ns>
    <id>153097</id>
    <revision>
      <id>662954</id>
      <parentid>662656</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T10:08:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>662954</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8236" sha1="9ok6s62reblc1su08mp8pz774cqq44s" xml:space="preserve">{{Компания маалыматы
 |company_name= Орта Азия Инвестмент Холдинг
 |энелик компания=Ихлас Холдинг
 |foundation=Февраль, 2024
 |industry=Энергетика
 |homepage=https://ortaasyainvest.com/
 |company_logo=[[File:Logo Orta Asya.png|thumb|Orta Asya Investment Holding]]
 |location=Кыргыз Республикасы}}

'''«Орта Азия Инвестмент Холдинг»''' ачык акционердик коому – '''[[Борбордук Азия|Борбордук Азиядагы]]''' энергетикалык долбоорлорду ишке ашыруучу инвестициялык компания.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://economist.kg/enierghietika/2026/02/11/orto-aziia-inviestmient-kholdingh-nachal-podghotovku-enierghoproiektov-v-kr/
 |title=«Орто Азия Инвестмент Холдинг» начал подготовку энергопроектов в Кыргызстане
 |website=Economist.kg
 |publisher=Economist.kg
 |language=ru
 |date=2026-02-11
 |access-date=2026-07-24
}}&lt;/ref&gt;
Компания [[:en:İhlas_Holding|Ihlas Holding]] тобунун курамына кирет&lt;ref&gt;{{Cite web
 |url=https://ortaasyainvest.com/
 |title=Orta Asya Investment Holding
 |website=Orta Asya Investment Holding
 |publisher=Orta Asya Investment Holding
 |language=en
 |access-date=2026-07-24
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.turkiyegazetesi.com.tr/ekonomi/orta-asyaya-buyuk-enerji-ihlas-holding-ile-kirgizistan-hukumeti-nihai-imzalari-atti-1137221
 |title=Orta Asya'ya büyük enerji: İhlas Holding ile Kırgızistan Hükûmeti nihai imzaları attı
 |website=Türkiye Gazetesi
 |publisher=Türkiye Gazetesi
 |language=tr
 |date=2025-08-02
 |access-date=2026-07-24
}}&lt;/ref&gt;.

2025-жылдын август айында [[Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин төрагасы|Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети]] менен «Орта Азия Инвестмент Холдинг» ААКнын ортосунда [[Казарман]] ГЭСтер каскадын куруу жана эксплуатациялоо долбоорун ишке ашыруу боюнча Инвестициялык келишимге кол коюлган.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |url=https://www.iha.com.tr/haber-ihlas-holdingden-kirgizistanda-dev-yatirim-1196597
 |title=İhlas Holding'den Kırgızistan'da dev yatırım
 |website=İhlas Haber Ajansı
 |publisher=İhlas Haber Ajansı (İHA)
 |language=tr
 |date=2025-08-02
 |access-date=2026-07-24
}}&lt;/ref&gt;
Долбоорго тартылуучу инвестициялардын жалпы көлөмү 3 миллиард АКШ долларын түзөт&lt;ref&gt;[https://vesti.kg/zxc/item/147371-v-kyrgyzstane-postroyat-tri-novye-gidroelektrostantsii.html В Кыргызстане построят три новые гидроэлектростанции]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
 |url=https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/turkiye-s-orta-asya-investment-holding-s-hydropower-project-in-kyrgyzstan-to-support-regional-energy-transformation/3659072
 |title=Türkiye's Orta Asya Investment Holding's hydropower project in Kyrgyzstan to support regional energy transformation
 |website=Anadolu Agency
 |publisher=Anadolu Agency
 |language=en
 |date=2025-07-26
 |access-date=2026-07-24
}}&lt;/ref&gt;.

2025-жылдын декабрь айында долбоорго Улуттук инвестициялык долбоор макамы ыйгарылган. &lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://egov.kg/ru/ministry/economy/operations/2932
 |title=Реестр инвестиционных соглашений
 |website=Портал открытых данных Кыргызской Республики
 |publisher=Министерство экономики и коммерции Кыргызской Республики
 |language=ru
 |access-date=2026-07-24
}}&lt;/ref&gt; Hill International компаниясы долбоордун башкы стратегиялык консультанты болуп саналат&lt;ref&gt;{{Cite web
 |url=https://eabr.org/press/releases/stroitelstvo-ges-v-kyrgyzstane-eabr-i-orta-asya-investment-holding-obedinyayut-usiliya-/
 |title=Строительство ГЭС в Кыргызстане: ЕАБР и Orta Asya Investment Holding объединяют усилия для развития гидроэнергетики
 |website=Евразийский банк развития
 |publisher=Евразийский банк развития
 |language=ru
 |date=2025-10-23
 |access-date=2026-07-24
}}&lt;/ref&gt;.

Долбоор [[Нарын дарыясы|Нарын дарыясында]] үч гидроэлектр станцияны курууну көздөйт: Ала-Буга ГЭСи, Кара-Булуң-1 ГЭСи жана Кара-Булуң-2 ГЭСи. Каскаддын жалпы орнотулган кубаттуулугу 912 МВт түзүп, орточо жылдык өндүрүшү 3,75 млрд кВт⋅сааттан ашат&lt;ref&gt;{{Cite web
 |url=https://minenergo.gov.kg/ru/news/1056
 |title=В Министерстве энергетики состоялась рабочая встреча по проекту Казарманского каскада ГЭС
 |website=Министерство энергетики Кыргызской Республики
 |publisher=Министерство энергетики Кыргызской Республики
 |language=ru
 |access-date=2026-07-24
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260705053821/https://minenergo.gov.kg/ru/news/1056
 |archivedate=2026-07-05
 |accessdate=2026-07-07
}}&lt;/ref&gt;.

2026-жылдын 25-июнунда [[Жалал-Абад облусу|Жалал-Абад облусунун]] [[Тогуз-Торо району|Тогуз-Торо районундагы]] [[Казарман]] айылында «Казарман ГЭСтер каскады» долбоорун расмий ишке ашыруунун башталышына карата мезгил кутусун салуу аземи [[Кыргыз Республикасынын президенти]] [[Жапаров Садыр Нургожоевич|Садыр Жапаровдун]] катышуусунда өткөрүлдү&lt;ref&gt;{{Cite web
 |url=https://eltr.kg/ru/prezident-dal-start-stroitelstvu-kaskada-kazarmanskih-ges/
 |title=Президент дал старт строительству каскада Казарманских ГЭС
 |website=ELTR
 |publisher=Национальная телерадиовещательная корпорация Кыргызской Республики (ЭЛТР)
 |language=ru
 |date=2026-06-25
 |access-date=2026-07-24
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
 |url=https://president.kg/ru/news/all/40558
 |title=Президент Садыр Жапаров дал старт строительству Казарманского каскада ГЭС
 |website=Президент Кыргызской Республики
 |publisher=Администрация Президента Кыргызской Республики
 |language=ru
 |date=2026-06-25
 |access-date=2026-07-24
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260626133943/https://president.kg/ru/news/all/40558
 |archivedate=2026-06-26
 |accessdate=2026-07-07
}}&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Кыргыз Республикасынын Президенти Садыр Жапаров.jpg|left|thumb|350x350px|Кыргыз Республикасынын Президенти Садыр Жапаров жана Ахмет Мүжахид Өрен. «Казарман ГЭСтер каскады» долбоорун расмий ишке ашыруунун башталышына карата мезгил кутусун салуу аземи.[https://president.kg/ru/news/all/40558]]]

== Колдонулган булактар ==
{{Булактар}}

[[Категория:Энергетика]]
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Нарын дарыясы]]
[[Категория:Тогуз-Торо району]]
&lt;references /&gt;
__INDEX____NEWSECTIONLINK__</text>
      <sha1>9ok6s62reblc1su08mp8pz774cqq44s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучу:Zakiya9c</title>
    <ns>2</ns>
    <id>154153</id>
    <revision>
      <id>662914</id>
      <parentid>652973</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T04:19:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zakiya9c</username>
        <id>49059</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>662914</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2844" sha1="g4luhcr4cb43auv6q6bnwo5ya8rux41" xml:space="preserve">== Чыгармачылыгы жана жетишкендиктери ==
Алтынай Ормотоеванын поэзиясы кыргыз окурмандарынын арасында гана эмес, эл аралык деңгээлде да жогору бааланып келет. Өзүнүн поэтикалык ырларында ал адамдык баалуулуктар, элдердин достугу, биримдик, ата журт жана тынчтык сыяктуу терең маанилүү темаларды козгойт.

2026-жылдын июль айында Алтынай Ормотоева Казакстандын Алматы шаарында өткөн VI Эл аралык «Улуу Жибек жолу» поэзия фестивалына жана Дүйнөлүк поэзия конгрессине Кыргызстандын расмий делегациясынын курамында катышкан. Бул эл аралык форумга дүйнөнүн бир катар өлкөлөрүнөн таанымал адабиятчылар жана акындар чогулган.

Поэзия искусствосун эл аралык деңгээлде өнүктүрүүгө жана өлкөлөр ортосундагы маданий диалогду чыңдоого кошкон өзгөчө салымы үчүн Алтынай Ормотоева фестивалдын престиждүү сыйлыгы — '''«Күмүш төө» («Серебряный верблюд»)''' күмүш медалы менен сыйланган. Бул сыйлык Кыргызстандын Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлиги тарабынан да расмий түрдө таанылып, белгиленген.

== Сыйлыктары ==
* '''«Күмүш төө» күмүш медалы''' — VI Эл аралык «Улуу Жибек жолу» поэзия фестивалы (Алматы, 2026-жыл).

== Шилтемелер (Булактар) ==
* [https://24.kg/obschestvo/383469_poetessa_altyinay_temirova_stala_laureatom_festivalya_velikiy_shelkovyiy_put/ Поэтесса Алтынай Темирова стала лауреатом фестиваля «Великий Шелковый путь»] — 24.KG маалымат агенттиги, 29-июль 2026.
* [https://kabarlar.org/ru/wiki/altynai-ormotoeva Алтынай Ормотоева — Персона в новостях Кабарлар] — Кабарлар маалымат порталы, 2026.

[[Категория:Кыргызстандын акындары]]
[[Категория:Маданият ишмерлери]]
[[Категория:Аялдар]]
Используйте код с осторожностью.</text>
      <sha1>g4luhcr4cb43auv6q6bnwo5ya8rux41</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Эммелин Панкхёрст</title>
    <ns>0</ns>
    <id>154584</id>
    <revision>
      <id>662884</id>
      <parentid>662869</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T17:18:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aisuluu9-c</username>
        <id>49364</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the section &quot;__LEAD_SECTION__&quot; from the page &quot;[[:ru:Special:Redirect/revision/150173633|Панкхёрст, Эммелин]]&quot;</comment>
      <origin>662884</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16098" sha1="rfemyittm5co3xiqggeju8396f9g60c" xml:space="preserve">'''Эммелин Панкхерст''' ({{Lang-en|Emmeline Pankhurst}} [[Английский язык|Англисче]]&amp;nbsp;&lt;span data-ve-ignore=&quot;&quot; lang=&quot;en&quot; style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Эммелин Панкхерст&lt;/span&gt; ; {{Туулган датасы|15|7|1858}} [[Манчестер]], [[Англия]] - {{Каза болгон датасы|14|6|1928}} ) - Британиялык [[Активизм|коомдук]] жана саясий ишмер, аялдардын укуктарын коргоочу, британиялык [[Суфражизм|суфражист]] кыймылынын лидери, аялдардын шайлоо укуктары үчүн күрөштө маанилүү ролду ойногон. Анын ишин Сильвия, Адела жана Кристабель аттуу кыздары улантышкан.

1999-жылы Time журналы Панкхерстти 20-кылымдын эң маанилүү 100 адамынын катарына кошуп, мындай деп белгилеген: &quot;Ал биздин замандын аялынын образын жаратып, коомду кайра кайтып келбес жаңы өлчөмгө алып келди&quot; &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Emmeline Pankhurst&amp;nbsp;– Time 100 People of the Century|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,991250,00.html|publisher=[[Time Magazine]]|accessdate=|first=Marina|last=Warner|date=1999-06-14|archivedate=2013-08-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130826120542/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,991250,00.html}}&lt;/ref&gt; . Ал өзүнүн агрессивдүү жана күрөшчүл стили үчүн көп учурда сынга кабылганына карабастан, анын өмүрүндөгү жетишкендиктери Улуу Британияда аялдардын шайлоо укуктарын кеңейтүүдө негизги мааниге ээ болгонун көпчүлүк тааныйт. Ошол эле учурда, анын ишмердүүлүгү аялдардын шайлоо укугу үчүн күрөштү коомчулуктун колдоосуна чындап канчалык таасир эткени тууралуу тарыхчылардын арасында азыркыга чейин бирдиктүү пикир жок.

Эммелин Панкхерст [[Манчестер|Манчестерде]] туулуп-өскөн. Анын ата-энеси англис коомчулугунун саясий жактан активдүү бөлүгүнө кирген. Ошондуктан Эммелин сегиз жашында эле аялдардын шайлоо укугу үчүн күрөшкөн суфражисттер кыймылы менен таанышканы таң калыштуу эмес. Ата-энеси аны тынч үй-бүлөлүк жашоого, аял жана эне болууга даярдашкан. Бирок бул анын Париждеги педагогикалык окуу жайында билим алышына тоскоол болгон эмес. 1878-жылы ал аялдардын шайлоо укугу үчүн өнөктүктү колдогону менен белгилүү болгон [[Барристер|адвокат]] Ричард Панкхерстке турмушка чыккан; алардын беш баласы болгон. Ата-энеси аны тынч үй-бүлөлүк жашоого, жубай жана эне болууга даярдашкан. Бирок бул анын Париждеги педагогикалык окуу жайында билим алышына тоскоол болгон эмес. Уюм кулаганда, Эммелин [[Социализм|социалист]] К. менен достугу аркылуу солчул Көз карандысыз Эмгек партиясына кошулууга аракет кылган.Бирок, жергиликтүү партиялык уюмдардын бири Хардиге талапкердин жынысына таянып мүчөлүктөн баш тарткан. Ал ошондой эле Кедейлердин Юридикалык Кеңешинде иштеген, ал жерде Манчестердеги жумушчу үйүндөгү коркунучтуу шарттар аны таң калтырган.

1903-жылы, күйөөсү каза болгондон кийин, Панкхерст аялдардын добуш берүү укугу үчүн күрөшкөн активисттик уюм болгон Аялдардын коомдук жана саясий биримдигин негиздеген '','' анын урааны &quot;сөз менен эмес, иш менен&quot; болгон  .

Бул союз Улуу Британиядагы саясий партиялардын көпчүлүгүнө карата өз алдынча, атүгүл оппозициялык күч катары иш алып барган. Бул уюмдун мүчөлөрү терезелерди талкалап, полиция кызматкерлерине кол салышкандыктан, уюм тез эле чуулгандуу атка ээ болгон. Панкхерст кыздары менен бирге бир нече жолу эркинен ажыратылган. Түрмөлөрдө ал туткундарды кармоо шарттарын жакшыртууну талап кылып, ачкачылык жарыялаган. Өкмөт менен WSPUнун ортосундагы карама-каршылык Панкхерсттин улуу кызы Кристабелдин уюмдун жетекчилигине келиши менен гана күчөдү. Өрт коюу жана бомбалоо убакыттын өтүшү менен феминисттик топтор үчүн кеңири таралган тактикага айланып, Панкхерст үй-бүлөсүн орточо топтор тарабынан кеңири айыптаган. 1913-жылы WSPUнун бир нече көрүнүктүү мүчөлөрү, анын ичинде Панкхерсттин эки кичүү кызы Адела жана Сильвия уюмдан кетишкен. Үй-бүлөлүк мамилелердеги келишпестик эч качан чечилген эмес.

Биринчи дүйнөлүк согуш башталганда, Эммелин менен Кристабель &quot;немис коркунучуна&quot; каршы күрөштө британ өкмөтүн колдоо максатында согушчан суфражисттик кыймылды токтотууну талап кылышкан  . Алар аялдарды өнөр жай өндүрүшүнө салым кошууга чакырып, жаш жигиттерди фронтко барууга үндөштү. 1918-жылы парламенттин мыйзамы менен 30 жаштан ашкан бардык аялдарга добуш берүү укугу берилген. Панкхерст WSPUну аялдардын тең укуктуулугун жактаган ''Аялдар'' партиясына айландырган. Өмүрүнүн акыркы жылдарында ал большевизмде көргөн коркунучтардан (кыздары Сильвия менен Адела аны кабыл алышкан) тынчсызданып, акыры Консервативдик партияга кошулган, бирок көз карандысыз саясий ишмердүүлүгүндө ийгиликке жетише алган эмес. Эммелин Панкхерст 1928-жылы каза болгон, эки жылдан кийин анын элеси Лондондогу Виктория мунарасынын жанындагы сейил бакта айкел тургузулуп, түбөлүккө сакталган.

== __LEAD_SECTION__ ==
'''Эммелин Панкхерст''' ({{Lang-en|Emmeline Pankhurst}} [[Английский язык|Англисче]]&amp;nbsp;&lt;span data-ve-ignore=&quot;&quot; lang=&quot;en&quot; style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Эммелин Панкхерст&lt;/span&gt; ; {{Туулган датасы|15|7|1858}} [[Манчестер]], [[Англия]] - {{Каза болгон датасы|14|6|1928}} ) - Британиялык [[Активизм|коомдук]] жана саясий ишмер, аялдардын укуктарын коргоочу, британиялык [[Суфражизм|суфражист]] кыймылынын лидери, аялдардын шайлоо укуктары үчүн күрөштө маанилүү ролду ойногон. Анын ишин Сильвия, Адела жана Кристабель аттуу кыздары улантышкан.

1999-жылы Time журналы Панкхерстти 20-кылымдын эң маанилүү 100 адамынын катарына кошуп, мындай деп белгилеген: &quot;Ал биздин замандын аялынын образын жаратып, коомду кайра кайтып келбес жаңы өлчөмгө алып келди&quot; &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Emmeline Pankhurst&amp;nbsp;– Time 100 People of the Century|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,991250,00.html|publisher=[[Time Magazine]]|accessdate=|first=Marina|last=Warner|date=1999-06-14|archivedate=2013-08-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130826120542/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,991250,00.html}}&lt;/ref&gt; . Ал өзүнүн агрессивдүү жана күрөшчүл ыкмасы үчүн көп сынга кабылганына карабастан, анын өмүрүндөгү жетишкендиктери Улуу Британияда аялдардын шайлоо укуктарын кеңейтүүдө негизги ролду ойногон деп көпчүлүк тарабынан таанылган. Ошол эле учурда, анын ишмердүүлүгү аялдардын шайлоо укугу үчүн күрөштү коомчулук тарабынан колдоого канчалык таасир эткени тууралуу тарыхчылар арасында азыркыга чейин бирдиктүү пикир жок.

Эммелин Панкхерст [[Манчестер|Манчестерде]] туулуп-өскөн. Анын ата-энеси Англиянын саясий турмушуна активдүү катышкан адамдар болгон. Ошондуктан Эммелиндин суфражисттер кыймылы менен сегиз жашында эле таанышканы таң калыштуу эмес. Ата-энеси аны тынч үй-бүлөлүк жашоого, жубай жана эне болууга даярдашкан. Бирок бул анын Париждеги педагогикалык окуу жайда билим алышына тоскоол болгон эмес. 1878-жылы ал аялдардын шайлоо укугу үчүн өнөктүктү колдогону менен белгилүү болгон [[Барристер|адвокат]] Ричард Панкхерстке турмушка чыккан; алардын беш баласы болгон. Панкхерст аялдардын активизмин жайылтууда активдүү болгон жана 1889-жылы жубайлар Аялдардын шайлоо укугу лигасын негиздешкен. Уюм кулаганда, Эммелин [[Социализм|социалист]] К. менен достугу аркылуу солчул Көз карандысыз Эмгек партиясына кошулууга аракет кылган.Бирок, жергиликтүү партиялык уюмдардын бири Хардиге талапкердин жынысына таянып мүчөлүктөн баш тарткан. Ал ошондой эле Кедейлердин Юридикалык Кеңешинде иштеген, ал жерде Манчестердеги жумушчу үйүндөгү коркунучтуу шарттар аны таң калтырган.

1903-жылы, күйөөсү каза болгондон кийин, Панкхерст аялдардын добуш берүү укугу үчүн күрөшкөн активисттик уюм болгон Аялдардын коомдук жана саясий биримдигин негиздеген '','' анын урааны &quot;сөз менен эмес, иш менен&quot; болгон  .

Бул союз Британиядагы саясий партиялардын көбүнөн көз карандысыз, атүгүл аларга каршы турган саясий күч болгон. Бул уюмдун мүчөлөрү терезелерди сындырып, полиция кызматкерлерине кол салышкандыктан, ал көп өтпөй чуулгандуу уюм катары таанылган. Панкхерст кыздары менен бирге бир нече жолу эркинен ажыратылган. Түрмөлөрдө ал туткундарды кармоо шарттарын жакшыртууну талап кылып, ачкачылык жарыялаган. Өкмөт менен WSPUнун ортосундагы карама-каршылык Панкхерсттин улуу кызы Кристабелдин уюмдун жетекчилигине келиши менен гана күчөдү. Өрт коюу жана бомбалоо убакыттын өтүшү менен феминисттик топтор үчүн кеңири таралган тактикага айланып, Панкхерст үй-бүлөсүн орточо топтор тарабынан кеңири айыптаган. 1913-жылы WSPUнун бир нече көрүнүктүү мүчөлөрү, анын ичинде Панкхерсттин эки кичүү кызы Адела жана Сильвия уюмдан кетишкен. Үй-бүлөлүк мамилелердеги келишпестик эч качан чечилген эмес.

Биринчи дүйнөлүк согуш башталганда, Эммелин менен Кристабель &quot;немис коркунучуна&quot; каршы күрөштө британ өкмөтүн колдоо максатында согушчан суфражисттик кыймылды токтотууну талап кылышкан  . Алар аялдарды өнөр жай өндүрүшүнө салым кошууга чакырып, жаш жигиттерди фронтко аттанууга ар тараптан үндөшкөн. 1918-жылы парламент кабыл алган мыйзамга ылайык, 30 жаштан өткөн аялдарга шайлоо укугу берилген. Панкхерст WSPUну аялдардын тең укуктуулугун жактаган ''Аялдар'' партиясына айландырган. Өмүрүнүн акыркы жылдарында ал большевизмде көргөн коркунучтардан (кыздары Сильвия менен Адела аны кабыл алышкан) тынчсызданып, акыры Консервативдик партияга кошулган, бирок көз карандысыз саясий ишмердүүлүгүндө ийгиликке жетише алган эмес. Эммелин Панкхерст 1928-жылы каза болгон, эки жылдан кийин анын элеси Лондондогу Виктория мунарасынын жанындагы сейил бакта айкел тургузулуп, түбөлүккө сакталган.</text>
      <sha1>rfemyittm5co3xiqggeju8396f9g60c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>662885</id>
      <parentid>662884</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T17:19:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aisuluu9-c</username>
        <id>49364</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ сүрөт</comment>
      <origin>662885</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15982" sha1="56kfos8cwle2838vfaif7qi0ykucmuc" xml:space="preserve">[[Файл:Emmeline_Pankhurst,_seated_(1913).jpg|Эммелин Панкхёрст]]

'''Эммелин Панкхерст''' ({{Lang-en|Emmeline Pankhurst}} [[Английский язык|Англисче]]&amp;nbsp; ; {{Туулган датасы|15|7|1858}} [[Манчестер]], [[Англия]] - {{Каза болгон датасы|14|6|1928}} ) - Британиялык [[Активизм|коомдук]] жана саясий ишмер, аялдардын укуктарын коргоочу, британиялык [[Суфражизм|суфражист]] кыймылынын лидери, аялдардын шайлоо укуктары үчүн күрөштө маанилүү ролду ойногон. Анын ишин Сильвия, Адела жана Кристабель аттуу кыздары улантышкан.

1999-жылы Time журналы Панкхерстти 20-кылымдын эң маанилүү 100 адамынын катарына кошуп, мындай деп белгилеген: &quot;Ал биздин замандын аялынын образын жаратып, коомду кайра кайтып келбес жаңы өлчөмгө алып келди&quot; &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Emmeline Pankhurst&amp;nbsp;– Time 100 People of the Century|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,991250,00.html|publisher=[[Time Magazine]]|accessdate=|first=Marina|last=Warner|date=1999-06-14|archivedate=2013-08-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130826120542/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,991250,00.html}}&lt;/ref&gt; . Ал өзүнүн агрессивдүү жана күрөшчүл стили үчүн көп учурда сынга кабылганына карабастан, анын өмүрүндөгү жетишкендиктери Улуу Британияда аялдардын шайлоо укуктарын кеңейтүүдө негизги мааниге ээ болгонун көпчүлүк тааныйт. Ошол эле учурда, анын ишмердүүлүгү аялдардын шайлоо укугу үчүн күрөштү коомчулуктун колдоосуна чындап канчалык таасир эткени тууралуу тарыхчылардын арасында азыркыга чейин бирдиктүү пикир жок.

Эммелин Панкхерст [[Манчестер|Манчестерде]] туулуп-өскөн. Анын ата-энеси англис коомчулугунун саясий жактан активдүү бөлүгүнө кирген. Ошондуктан Эммелин сегиз жашында эле аялдардын шайлоо укугу үчүн күрөшкөн суфражисттер кыймылы менен таанышканы таң калыштуу эмес. Ата-энеси аны тынч үй-бүлөлүк жашоого, аял жана эне болууга даярдашкан. Бирок бул анын Париждеги педагогикалык окуу жайында билим алышына тоскоол болгон эмес. 1878-жылы ал аялдардын шайлоо укугу үчүн өнөктүктү колдогону менен белгилүү болгон [[Барристер|адвокат]] Ричард Панкхерстке турмушка чыккан; алардын беш баласы болгон. Ата-энеси аны тынч үй-бүлөлүк жашоого, жубай жана эне болууга даярдашкан. Бирок бул анын Париждеги педагогикалык окуу жайында билим алышына тоскоол болгон эмес. Уюм кулаганда, Эммелин [[Социализм|социалист]] К. менен достугу аркылуу солчул Көз карандысыз Эмгек партиясына кошулууга аракет кылган.Бирок, жергиликтүү партиялык уюмдардын бири Хардиге талапкердин жынысына таянып мүчөлүктөн баш тарткан. Ал ошондой эле Кедейлердин Юридикалык Кеңешинде иштеген, ал жерде Манчестердеги жумушчу үйүндөгү коркунучтуу шарттар аны таң калтырган.

1903-жылы, күйөөсү каза болгондон кийин, Панкхерст аялдардын добуш берүү укугу үчүн күрөшкөн активисттик уюм болгон Аялдардын коомдук жана саясий биримдигин негиздеген '','' анын урааны &quot;сөз менен эмес, иш менен&quot; болгон  .

Бул союз Улуу Британиядагы саясий партиялардын көпчүлүгүнө карата өз алдынча, атүгүл оппозициялык күч катары иш алып барган. Бул уюмдун мүчөлөрү терезелерди талкалап, полиция кызматкерлерине кол салышкандыктан, уюм тез эле чуулгандуу атка ээ болгон. Панкхерст кыздары менен бирге бир нече жолу эркинен ажыратылган. Түрмөлөрдө ал туткундарды кармоо шарттарын жакшыртууну талап кылып, ачкачылык жарыялаган. Өкмөт менен WSPUнун ортосундагы карама-каршылык Панкхерсттин улуу кызы Кристабелдин уюмдун жетекчилигине келиши менен гана күчөдү. Өрт коюу жана бомбалоо убакыттын өтүшү менен феминисттик топтор үчүн кеңири таралган тактикага айланып, Панкхерст үй-бүлөсүн орточо топтор тарабынан кеңири айыптаган. 1913-жылы WSPUнун бир нече көрүнүктүү мүчөлөрү, анын ичинде Панкхерсттин эки кичүү кызы Адела жана Сильвия уюмдан кетишкен. Үй-бүлөлүк мамилелердеги келишпестик эч качан чечилген эмес.

Биринчи дүйнөлүк согуш башталганда, Эммелин менен Кристабель &quot;немис коркунучуна&quot; каршы күрөштө британ өкмөтүн колдоо максатында согушчан суфражисттик кыймылды токтотууну талап кылышкан  . Алар аялдарды өнөр жай өндүрүшүнө салым кошууга чакырып, жаш жигиттерди фронтко барууга үндөштү. 1918-жылы парламенттин мыйзамы менен 30 жаштан ашкан бардык аялдарга добуш берүү укугу берилген. Панкхерст WSPUну аялдардын тең укуктуулугун жактаган ''Аялдар'' партиясына айландырган. Өмүрүнүн акыркы жылдарында ал большевизмде көргөн коркунучтардан (кыздары Сильвия менен Адела аны кабыл алышкан) тынчсызданып, акыры Консервативдик партияга кошулган, бирок көз карандысыз саясий ишмердүүлүгүндө ийгиликке жетише алган эмес. Эммелин Панкхерст 1928-жылы каза болгон, эки жылдан кийин анын элеси Лондондогу Виктория мунарасынын жанындагы сейил бакта айкел тургузулуп, түбөлүккө сакталган.

== __LEAD_SECTION__ ==
'''Эммелин Панкхерст''' ({{Lang-en|Emmeline Pankhurst}} [[Английский язык|Англисче]]&amp;nbsp; ; {{Туулган датасы|15|7|1858}} [[Манчестер]], [[Англия]] - {{Каза болгон датасы|14|6|1928}} ) - Британиялык [[Активизм|коомдук]] жана саясий ишмер, аялдардын укуктарын коргоочу, британиялык [[Суфражизм|суфражист]] кыймылынын лидери, аялдардын шайлоо укуктары үчүн күрөштө маанилүү ролду ойногон. Анын ишин Сильвия, Адела жана Кристабель аттуу кыздары улантышкан.

1999-жылы Time журналы Панкхерстти 20-кылымдын эң маанилүү 100 адамынын катарына кошуп, мындай деп белгилеген: &quot;Ал биздин замандын аялынын образын жаратып, коомду кайра кайтып келбес жаңы өлчөмгө алып келди&quot; &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Emmeline Pankhurst&amp;nbsp;– Time 100 People of the Century|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,991250,00.html|publisher=[[Time Magazine]]|accessdate=|first=Marina|last=Warner|date=1999-06-14|archivedate=2013-08-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130826120542/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,991250,00.html}}&lt;/ref&gt; . Ал өзүнүн агрессивдүү жана күрөшчүл ыкмасы үчүн көп сынга кабылганына карабастан, анын өмүрүндөгү жетишкендиктери Улуу Британияда аялдардын шайлоо укуктарын кеңейтүүдө негизги ролду ойногон деп көпчүлүк тарабынан таанылган. Ошол эле учурда, анын ишмердүүлүгү аялдардын шайлоо укугу үчүн күрөштү коомчулук тарабынан колдоого канчалык таасир эткени тууралуу тарыхчылар арасында азыркыга чейин бирдиктүү пикир жок.

Эммелин Панкхерст [[Манчестер|Манчестерде]] туулуп-өскөн. Анын ата-энеси Англиянын саясий турмушуна активдүү катышкан адамдар болгон. Ошондуктан Эммелиндин суфражисттер кыймылы менен сегиз жашында эле таанышканы таң калыштуу эмес. Ата-энеси аны тынч үй-бүлөлүк жашоого, жубай жана эне болууга даярдашкан. Бирок бул анын Париждеги педагогикалык окуу жайда билим алышына тоскоол болгон эмес. 1878-жылы ал аялдардын шайлоо укугу үчүн өнөктүктү колдогону менен белгилүү болгон [[Барристер|адвокат]] Ричард Панкхерстке турмушка чыккан; алардын беш баласы болгон. Панкхерст аялдардын активизмин жайылтууда активдүү болгон жана 1889-жылы жубайлар Аялдардын шайлоо укугу лигасын негиздешкен. Уюм кулаганда, Эммелин [[Социализм|социалист]] К. менен достугу аркылуу солчул Көз карандысыз Эмгек партиясына кошулууга аракет кылган.Бирок, жергиликтүү партиялык уюмдардын бири Хардиге талапкердин жынысына таянып мүчөлүктөн баш тарткан. Ал ошондой эле Кедейлердин Юридикалык Кеңешинде иштеген, ал жерде Манчестердеги жумушчу үйүндөгү коркунучтуу шарттар аны таң калтырган.

1903-жылы, күйөөсү каза болгондон кийин, Панкхерст аялдардын добуш берүү укугу үчүн күрөшкөн активисттик уюм болгон Аялдардын коомдук жана саясий биримдигин негиздеген '','' анын урааны &quot;сөз менен эмес, иш менен&quot; болгон  .

Бул союз Британиядагы саясий партиялардын көбүнөн көз карандысыз, атүгүл аларга каршы турган саясий күч болгон. Бул уюмдун мүчөлөрү терезелерди сындырып, полиция кызматкерлерине кол салышкандыктан, ал көп өтпөй чуулгандуу уюм катары таанылган. Панкхерст кыздары менен бирге бир нече жолу эркинен ажыратылган. Түрмөлөрдө ал туткундарды кармоо шарттарын жакшыртууну талап кылып, ачкачылык жарыялаган. Өкмөт менен WSPUнун ортосундагы карама-каршылык Панкхерсттин улуу кызы Кристабелдин уюмдун жетекчилигине келиши менен гана күчөдү. Өрт коюу жана бомбалоо убакыттын өтүшү менен феминисттик топтор үчүн кеңири таралган тактикага айланып, Панкхерст үй-бүлөсүн орточо топтор тарабынан кеңири айыптаган. 1913-жылы WSPUнун бир нече көрүнүктүү мүчөлөрү, анын ичинде Панкхерсттин эки кичүү кызы Адела жана Сильвия уюмдан кетишкен. Үй-бүлөлүк мамилелердеги келишпестик эч качан чечилген эмес.

Биринчи дүйнөлүк согуш башталганда, Эммелин менен Кристабель &quot;немис коркунучуна&quot; каршы күрөштө британ өкмөтүн колдоо максатында согушчан суфражисттик кыймылды токтотууну талап кылышкан  . Алар аялдарды өнөр жай өндүрүшүнө салым кошууга чакырып, жаш жигиттерди фронтко аттанууга ар тараптан үндөшкөн. 1918-жылы парламент кабыл алган мыйзамга ылайык, 30 жаштан өткөн аялдарга шайлоо укугу берилген. Панкхерст WSPUну аялдардын тең укуктуулугун жактаган ''Аялдар'' партиясына айландырган. Өмүрүнүн акыркы жылдарында ал большевизмде көргөн коркунучтардан (кыздары Сильвия менен Адела аны кабыл алышкан) тынчсызданып, акыры Консервативдик партияга кошулган, бирок көз карандысыз саясий ишмердүүлүгүндө ийгиликке жетише алган эмес. Эммелин Панкхерст 1928-жылы каза болгон, эки жылдан кийин анын элеси Лондондогу Виктория мунарасынын жанындагы сейил бакта айкел тургузулуп, түбөлүккө сакталган.</text>
      <sha1>56kfos8cwle2838vfaif7qi0ykucmuc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>662886</id>
      <parentid>662885</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T17:22:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aisuluu9-c</username>
        <id>49364</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ булак</comment>
      <origin>662886</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8471" sha1="3wdrlhwwxkkx1oqe7dtd002fi5ec416" xml:space="preserve">[[Файл:Emmeline_Pankhurst,_seated_(1913).jpg|Эммелин Панкхёрст]]

'''Эммелин Панкхерст''' ({{Lang-en|Emmeline Pankhurst}} [[Английский язык|Англисче]]&amp;nbsp; ; {{Туулган датасы|15|7|1858}} [[Манчестер]], [[Англия]] - {{Каза болгон датасы|14|6|1928}} ) - Британиялык [[Активизм|коомдук]] жана саясий ишмер, аялдардын укуктарын коргоочу, британиялык [[Суфражизм|суфражист]] кыймылынын лидери, аялдардын шайлоо укуктары үчүн күрөштө маанилүү ролду ойногон. Анын ишин Сильвия, Адела жана Кристабель аттуу кыздары улантышкан.

1999-жылы Time журналы Панкхерстти 20-кылымдын эң маанилүү 100 адамынын катарына кошуп, мындай деп белгилеген: &quot;Ал биздин замандын аялынын образын жаратып, коомду кайра кайтып келбес жаңы өлчөмгө алып келди&quot; &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Emmeline Pankhurst&amp;nbsp;– Time 100 People of the Century|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,991250,00.html|publisher=[[Time Magazine]]|accessdate=|first=Marina|last=Warner|date=1999-06-14|archivedate=2013-08-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130826120542/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,991250,00.html}}&lt;/ref&gt; . Ал өзүнүн агрессивдүү жана күрөшчүл стили үчүн көп учурда сынга кабылганына карабастан, анын өмүрүндөгү жетишкендиктери Улуу Британияда аялдардын шайлоо укуктарын кеңейтүүдө негизги мааниге ээ болгонун көпчүлүк тааныйт. Ошол эле учурда, анын ишмердүүлүгү аялдардын шайлоо укугу үчүн күрөштү коомчулуктун колдоосуна чындап канчалык таасир эткени тууралуу тарыхчылардын арасында азыркыга чейин бирдиктүү пикир жок.

Эммелин Панкхерст [[Манчестер|Манчестерде]] туулуп-өскөн. Анын ата-энеси англис коомчулугунун саясий жактан активдүү бөлүгүнө кирген. Ошондуктан Эммелин сегиз жашында эле аялдардын шайлоо укугу үчүн күрөшкөн суфражисттер кыймылы менен таанышканы таң калыштуу эмес. Ата-энеси аны тынч үй-бүлөлүк жашоого, аял жана эне болууга даярдашкан. Бирок бул анын Париждеги педагогикалык окуу жайында билим алышына тоскоол болгон эмес. 1878-жылы ал аялдардын шайлоо укугу үчүн өнөктүктү колдогону менен белгилүү болгон [[Барристер|адвокат]] Ричард Панкхерстке турмушка чыккан; алардын беш баласы болгон. Ата-энеси аны тынч үй-бүлөлүк жашоого, жубай жана эне болууга даярдашкан. Бирок бул анын Париждеги педагогикалык окуу жайында билим алышына тоскоол болгон эмес. Уюм кулаганда, Эммелин [[Социализм|социалист]] К. менен достугу аркылуу солчул Көз карандысыз Эмгек партиясына кошулууга аракет кылган.Бирок, жергиликтүү партиялык уюмдардын бири Хардиге талапкердин жынысына таянып мүчөлүктөн баш тарткан. Ал ошондой эле Кедейлердин Юридикалык Кеңешинде иштеген, ал жерде Манчестердеги жумушчу үйүндөгү коркунучтуу шарттар аны таң калтырган.

1903-жылы, күйөөсү каза болгондон кийин, Панкхерст аялдардын добуш берүү укугу үчүн күрөшкөн активисттик уюм болгон Аялдардын коомдук жана саясий биримдигин негиздеген '','' анын урааны &quot;сөз менен эмес, иш менен&quot; болгон  .

Бул союз Улуу Британиядагы саясий партиялардын көпчүлүгүнө карата өз алдынча, атүгүл оппозициялык күч катары иш алып барган. Бул уюмдун мүчөлөрү терезелерди талкалап, полиция кызматкерлерине кол салышкандыктан, уюм тез эле чуулгандуу атка ээ болгон. Панкхерст кыздары менен бирге бир нече жолу эркинен ажыратылган. Түрмөлөрдө ал туткундарды кармоо шарттарын жакшыртууну талап кылып, ачкачылык жарыялаган. Өкмөт менен WSPUнун ортосундагы карама-каршылык Панкхерсттин улуу кызы Кристабелдин уюмдун жетекчилигине келиши менен гана күчөдү. Өрт коюу жана бомбалоо убакыттын өтүшү менен феминисттик топтор үчүн кеңири таралган тактикага айланып, Панкхерст үй-бүлөсүн орточо топтор тарабынан кеңири айыптаган. 1913-жылы WSPUнун бир нече көрүнүктүү мүчөлөрү, анын ичинде Панкхерсттин эки кичүү кызы Адела жана Сильвия уюмдан кетишкен. Үй-бүлөлүк мамилелердеги келишпестик эч качан чечилген эмес.

Биринчи дүйнөлүк согуш башталганда, Эммелин менен Кристабель &quot;немис коркунучуна&quot; каршы күрөштө британ өкмөтүн колдоо максатында согушчан суфражисттик кыймылды токтотууну талап кылышкан  . Алар аялдарды өнөр жай өндүрүшүнө салым кошууга чакырып, жаш жигиттерди фронтко барууга үндөштү. 1918-жылы парламенттин мыйзамы менен 30 жаштан ашкан бардык аялдарга добуш берүү укугу берилген. Панкхерст WSPUну аялдардын тең укуктуулугун жактаган ''Аялдар'' партиясына айландырган. Өмүрүнүн акыркы жылдарында ал большевизмде көргөн коркунучтардан (кыздары Сильвия менен Адела аны кабыл алышкан) тынчсызданып, акыры Консервативдик партияга кошулган, бирок көз карандысыз саясий ишмердүүлүгүндө ийгиликке жетише алган эмес. Эммелин Панкхерст 1928-жылы каза болгон, эки жылдан кийин анын элеси Лондондогу Виктория мунарасынын жанындагы сейил бакта айкел тургузулуп, түбөлүккө сакталган.

== Булактар ==

* [https://www.nationalarchives.gov.uk/explore-the-collection/stories/emmeline-pankhurst/ The National Archives — Emmeline Pankhurst]
* [https://www.suffrageresources.org.uk/database/2308/mrs-emmeline-pankhurst Women’s Suffrage Resources — Emmeline Pankhurst]
* [[:en:Emmeline_Pankhurst|Англис тилиндеги Википедия — Emmeline Pankhurst]]</text>
      <sha1>3wdrlhwwxkkx1oqe7dtd002fi5ec416</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>662948</id>
      <parentid>662886</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T08:58:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Artelow &quot;[[Панкхерст, Эммелин]]&quot; барагын &quot;[[Эммелин Панкхёрст]]&quot; деп кайра атады: Кыргыз тилинде бир адамдын фамилиясы, аты жана атасынын аты үтүр менен ажыратылбайт</comment>
      <origin>662886</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8471" sha1="3wdrlhwwxkkx1oqe7dtd002fi5ec416" xml:space="preserve">[[Файл:Emmeline_Pankhurst,_seated_(1913).jpg|Эммелин Панкхёрст]]

'''Эммелин Панкхерст''' ({{Lang-en|Emmeline Pankhurst}} [[Английский язык|Англисче]]&amp;nbsp; ; {{Туулган датасы|15|7|1858}} [[Манчестер]], [[Англия]] - {{Каза болгон датасы|14|6|1928}} ) - Британиялык [[Активизм|коомдук]] жана саясий ишмер, аялдардын укуктарын коргоочу, британиялык [[Суфражизм|суфражист]] кыймылынын лидери, аялдардын шайлоо укуктары үчүн күрөштө маанилүү ролду ойногон. Анын ишин Сильвия, Адела жана Кристабель аттуу кыздары улантышкан.

1999-жылы Time журналы Панкхерстти 20-кылымдын эң маанилүү 100 адамынын катарына кошуп, мындай деп белгилеген: &quot;Ал биздин замандын аялынын образын жаратып, коомду кайра кайтып келбес жаңы өлчөмгө алып келди&quot; &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Emmeline Pankhurst&amp;nbsp;– Time 100 People of the Century|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,991250,00.html|publisher=[[Time Magazine]]|accessdate=|first=Marina|last=Warner|date=1999-06-14|archivedate=2013-08-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130826120542/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,991250,00.html}}&lt;/ref&gt; . Ал өзүнүн агрессивдүү жана күрөшчүл стили үчүн көп учурда сынга кабылганына карабастан, анын өмүрүндөгү жетишкендиктери Улуу Британияда аялдардын шайлоо укуктарын кеңейтүүдө негизги мааниге ээ болгонун көпчүлүк тааныйт. Ошол эле учурда, анын ишмердүүлүгү аялдардын шайлоо укугу үчүн күрөштү коомчулуктун колдоосуна чындап канчалык таасир эткени тууралуу тарыхчылардын арасында азыркыга чейин бирдиктүү пикир жок.

Эммелин Панкхерст [[Манчестер|Манчестерде]] туулуп-өскөн. Анын ата-энеси англис коомчулугунун саясий жактан активдүү бөлүгүнө кирген. Ошондуктан Эммелин сегиз жашында эле аялдардын шайлоо укугу үчүн күрөшкөн суфражисттер кыймылы менен таанышканы таң калыштуу эмес. Ата-энеси аны тынч үй-бүлөлүк жашоого, аял жана эне болууга даярдашкан. Бирок бул анын Париждеги педагогикалык окуу жайында билим алышына тоскоол болгон эмес. 1878-жылы ал аялдардын шайлоо укугу үчүн өнөктүктү колдогону менен белгилүү болгон [[Барристер|адвокат]] Ричард Панкхерстке турмушка чыккан; алардын беш баласы болгон. Ата-энеси аны тынч үй-бүлөлүк жашоого, жубай жана эне болууга даярдашкан. Бирок бул анын Париждеги педагогикалык окуу жайында билим алышына тоскоол болгон эмес. Уюм кулаганда, Эммелин [[Социализм|социалист]] К. менен достугу аркылуу солчул Көз карандысыз Эмгек партиясына кошулууга аракет кылган.Бирок, жергиликтүү партиялык уюмдардын бири Хардиге талапкердин жынысына таянып мүчөлүктөн баш тарткан. Ал ошондой эле Кедейлердин Юридикалык Кеңешинде иштеген, ал жерде Манчестердеги жумушчу үйүндөгү коркунучтуу шарттар аны таң калтырган.

1903-жылы, күйөөсү каза болгондон кийин, Панкхерст аялдардын добуш берүү укугу үчүн күрөшкөн активисттик уюм болгон Аялдардын коомдук жана саясий биримдигин негиздеген '','' анын урааны &quot;сөз менен эмес, иш менен&quot; болгон  .

Бул союз Улуу Британиядагы саясий партиялардын көпчүлүгүнө карата өз алдынча, атүгүл оппозициялык күч катары иш алып барган. Бул уюмдун мүчөлөрү терезелерди талкалап, полиция кызматкерлерине кол салышкандыктан, уюм тез эле чуулгандуу атка ээ болгон. Панкхерст кыздары менен бирге бир нече жолу эркинен ажыратылган. Түрмөлөрдө ал туткундарды кармоо шарттарын жакшыртууну талап кылып, ачкачылык жарыялаган. Өкмөт менен WSPUнун ортосундагы карама-каршылык Панкхерсттин улуу кызы Кристабелдин уюмдун жетекчилигине келиши менен гана күчөдү. Өрт коюу жана бомбалоо убакыттын өтүшү менен феминисттик топтор үчүн кеңири таралган тактикага айланып, Панкхерст үй-бүлөсүн орточо топтор тарабынан кеңири айыптаган. 1913-жылы WSPUнун бир нече көрүнүктүү мүчөлөрү, анын ичинде Панкхерсттин эки кичүү кызы Адела жана Сильвия уюмдан кетишкен. Үй-бүлөлүк мамилелердеги келишпестик эч качан чечилген эмес.

Биринчи дүйнөлүк согуш башталганда, Эммелин менен Кристабель &quot;немис коркунучуна&quot; каршы күрөштө британ өкмөтүн колдоо максатында согушчан суфражисттик кыймылды токтотууну талап кылышкан  . Алар аялдарды өнөр жай өндүрүшүнө салым кошууга чакырып, жаш жигиттерди фронтко барууга үндөштү. 1918-жылы парламенттин мыйзамы менен 30 жаштан ашкан бардык аялдарга добуш берүү укугу берилген. Панкхерст WSPUну аялдардын тең укуктуулугун жактаган ''Аялдар'' партиясына айландырган. Өмүрүнүн акыркы жылдарында ал большевизмде көргөн коркунучтардан (кыздары Сильвия менен Адела аны кабыл алышкан) тынчсызданып, акыры Консервативдик партияга кошулган, бирок көз карандысыз саясий ишмердүүлүгүндө ийгиликке жетише алган эмес. Эммелин Панкхерст 1928-жылы каза болгон, эки жылдан кийин анын элеси Лондондогу Виктория мунарасынын жанындагы сейил бакта айкел тургузулуп, түбөлүккө сакталган.

== Булактар ==

* [https://www.nationalarchives.gov.uk/explore-the-collection/stories/emmeline-pankhurst/ The National Archives — Emmeline Pankhurst]
* [https://www.suffrageresources.org.uk/database/2308/mrs-emmeline-pankhurst Women’s Suffrage Resources — Emmeline Pankhurst]
* [[:en:Emmeline_Pankhurst|Англис тилиндеги Википедия — Emmeline Pankhurst]]</text>
      <sha1>3wdrlhwwxkkx1oqe7dtd002fi5ec416</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>662951</id>
      <parentid>662948</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T09:27:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <comment>Калып кошулду жана барактын түзүмүнө бир аз өзгөртүүлөр киргизилди</comment>
      <origin>662951</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10108" sha1="n0d4005q3xpe7qavg9c49uaffie6aed" xml:space="preserve">{{Персона
|ысымы                  = Эммелин Панкхёрст
|нукура ысымы           = {{lang-en|Emmeline Pankhurst}}
|сүрөт                  = Emmeline_Pankhurst,_seated_(1913).jpg
|туурасы                = 280px
|сүрөткө баяндама       = 
|түшүндүрмө             = 
|төрөлгөндөгү аты       = 
|ишмердүүлүк тармагы    = суфражист, феминизим активисти
|Туулган датасы         = 15.7.1858
|Өлгөн датасы           = 14.6.1928
|туулган датасы         = 
|өлгөн датасы           = 
|туулган жери           = [[Улуу Британия]], Манчестер, Ланкашир, Мосс-Сайд
|жарандыгы              = {{Өлкө желеги|Улуу Британия}}
|букаралык              = 
|өлгөн жери             = [[Улуу Британия]], Камден, Хампстед
|атасы                  = Роберт Гулден
|апасы                  = София Жен Крейн
|күйөөсү                = Ричард Панкхёрст
|жубайы                 = 
|балдары                = Сильвия Эстелла Панкхёрст, Кристабел Панкхёрст, Адела Панкхёрст, Генри Фрэнсис Р. Панкхёрст, Генри Фрэнсис Панкхёрст, Мэри Хожсон, Жоан Пембриж, Элизабет Тюдор
|сыйлыктары             = 
|сайт                   = 
|ар кандай              = 
|кол тамга              = 
|кол тамганын өлчөмү    = 
|уикиказына             = Emmeline Pankhurst
}}


'''Эммелин Панкхёрст''' ({{lang-en|Emmeline Pankhurst}}, 15-июль 1858, Англия, Манчестер — 14-июнь 1928) — Британиялык [[Активизм|коомдук]] жана саясий ишмер, аялдардын укуктарын коргоочу, британиялык [[Суфражизм|суфражист]] кыймылынын лидери, аялдардын шайлоо укуктары үчүн күрөштө маанилүү ролду ойногон. Анын ишин Сильвия, Адела жана Кристабель аттуу кыздары улантышкан.

1999-жылы Time журналы Панкхёрстти 20-кылымдын эң маанилүү 100 адамынын катарына кошуп, мындай деп белгилеген: &quot;Ал биздин замандын аялынын образын жаратып, коомду кайра кайтып келбес жаңы өлчөмгө алып келди&quot; &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Emmeline Pankhurst&amp;nbsp;– Time 100 People of the Century|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,991250,00.html|publisher=[[Time Magazine]]|accessdate=|first=Marina|last=Warner|date=1999-06-14|archivedate=2013-08-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130826120542/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,991250,00.html}}&lt;/ref&gt; . Ал өзүнүн агрессивдүү жана күрөшчүл стили үчүн көп учурда сынга кабылганына карабастан, анын өмүрүндөгү жетишкендиктери Улуу Британияда аялдардын шайлоо укуктарын кеңейтүүдө негизги мааниге ээ болгонун көпчүлүк тааныйт. Ошол эле учурда, анын ишмердүүлүгү аялдардын шайлоо укугу үчүн күрөштү коомчулуктун колдоосуна чындап канчалык таасир эткени тууралуу тарыхчылардын арасында азыркыга чейин бирдиктүү пикир жок.

Эммелин Панкхёрст [[Манчестер|Манчестерде]] туулуп-өскөн. Анын ата-энеси англис коомчулугунун саясий жактан активдүү бөлүгүнө кирген. Ошондуктан Эммелин сегиз жашында эле аялдардын шайлоо укугу үчүн күрөшкөн суфражисттер кыймылы менен таанышканы таң калыштуу эмес. Ата-энеси аны тынч үй-бүлөлүк жашоого, аял жана эне болууга даярдашкан. Бирок бул анын Париждеги педагогикалык окуу жайында билим алышына тоскоол болгон эмес. 1878-жылы ал аялдардын шайлоо укугу үчүн өнөктүктү колдогону менен белгилүү болгон [[Барристер|адвокат]] Ричард Панкхёрстке турмушка чыккан; алардын беш баласы болгон. Ата-энеси аны тынч үй-бүлөлүк жашоого, жубай жана эне болууга даярдашкан. Бирок бул анын Париждеги педагогикалык окуу жайында билим алышына тоскоол болгон эмес. Уюм кулаганда, Эммелин [[Социализм|социалист]] К. менен достугу аркылуу солчул Көз карандысыз Эмгек партиясына кошулууга аракет кылган.Бирок, жергиликтүү партиялык уюмдардын бири Хардиге талапкердин жынысына таянып мүчөлүктөн баш тарткан. Ал ошондой эле Кедейлердин Юридикалык Кеңешинде иштеген, ал жерде Манчестердеги жумушчу үйүндөгү коркунучтуу шарттар аны таң калтырган.

1903-жылы, күйөөсү каза болгондон кийин, Панкхёрст аялдардын добуш берүү укугу үчүн күрөшкөн активисттик уюм болгон Аялдардын коомдук жана саясий биримдигин негиздеген '','' анын урааны &quot;сөз менен эмес, иш менен&quot; болгон  .

Бул союз Улуу Британиядагы саясий партиялардын көпчүлүгүнө карата өз алдынча, атүгүл оппозициялык күч катары иш алып барган. Бул уюмдун мүчөлөрү терезелерди талкалап, полиция кызматкерлерине кол салышкандыктан, уюм тез эле чуулгандуу атка ээ болгон. Панкхёрст кыздары менен бирге бир нече жолу эркинен ажыратылган. Түрмөлөрдө ал туткундарды кармоо шарттарын жакшыртууну талап кылып, ачкачылык жарыялаган. Өкмөт менен WSPUнун ортосундагы карама-каршылык Панкхёрсттин улуу кызы Кристабелдин уюмдун жетекчилигине келиши менен гана күчөдү. Өрт коюу жана бомбалоо убакыттын өтүшү менен феминисттик топтор үчүн кеңири таралган тактикага айланып, Панкхёрст үй-бүлөсүн орточо топтор тарабынан кеңири айыптаган. 1913-жылы WSPUнун бир нече көрүнүктүү мүчөлөрү, анын ичинде Панкхёрсттин эки кичүү кызы Адела жана Сильвия уюмдан кетишкен. Үй-бүлөлүк мамилелердеги келишпестик эч качан чечилген эмес.

Биринчи дүйнөлүк согуш башталганда, Эммелин менен Кристабель &quot;немис коркунучуна&quot; каршы күрөштө британ өкмөтүн колдоо максатында согушчан суфражисттик кыймылды токтотууну талап кылышкан  . Алар аялдарды өнөр жай өндүрүшүнө салым кошууга чакырып, жаш жигиттерди фронтко барууга үндөштү. 1918-жылы парламенттин мыйзамы менен 30 жаштан ашкан бардык аялдарга добуш берүү укугу берилген. Панкхёрст WSPUну аялдардын тең укуктуулугун жактаган ''Аялдар'' партиясына айландырган. Өмүрүнүн акыркы жылдарында ал большевизмде көргөн коркунучтардан (кыздары Сильвия менен Адела аны кабыл алышкан) тынчсызданып, акыры Консервативдик партияга кошулган, бирок көз карандысыз саясий ишмердүүлүгүндө ийгиликке жетише алган эмес. Эммелин Панкхёрст 1928-жылы каза болгон, эки жылдан кийин анын элеси Лондондогу Виктория мунарасынын жанындагы сейил бакта айкел тургузулуп, түбөлүккө сакталган.

== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==
* [https://www.nationalarchives.gov.uk/explore-the-collection/stories/emmeline-pankhurst/ The National Archives — Emmeline Pankhurst]
* [https://www.suffrageresources.org.uk/database/2308/mrs-emmeline-pankhurst Women’s Suffrage Resources — Emmeline Pankhurst]
* [[:en:Emmeline_Pankhurst|Англис тилиндеги Википедия — Emmeline Pankhurst]]</text>
      <sha1>n0d4005q3xpe7qavg9c49uaffie6aed</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-55113-90</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154588</id>
    <revision>
      <id>662878</id>
      <timestamp>2026-10-15T12:02:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>662878</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6812" sha1="nzlx2oaywzi9zkcdih7fuxar0vehac3" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 12:02, 15 октябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>nzlx2oaywzi9zkcdih7fuxar0vehac3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:Meerim9c</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154589</id>
    <revision>
      <id>662879</id>
      <timestamp>2026-10-15T14:02:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>662879</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6812" sha1="diqcxm6zclhi3bxn3ajqm6sksr06dnf" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 14:02, 15 октябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>diqcxm6zclhi3bxn3ajqm6sksr06dnf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:LilyLeeFleming</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154590</id>
    <revision>
      <id>662880</id>
      <timestamp>2026-10-15T14:02:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>662880</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6812" sha1="diqcxm6zclhi3bxn3ajqm6sksr06dnf" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 14:02, 15 октябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>diqcxm6zclhi3bxn3ajqm6sksr06dnf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:10A-Aruna</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154591</id>
    <revision>
      <id>662881</id>
      <timestamp>2026-10-15T15:02:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>662881</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6812" sha1="5j6qy85mm5l2385hkae1a7ziebel9gd" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 15:02, 15 октябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>5j6qy85mm5l2385hkae1a7ziebel9gd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:Akbayana9b</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154592</id>
    <revision>
      <id>662882</id>
      <timestamp>2026-10-15T16:03:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>662882</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6812" sha1="ij7p370nyv7kbhidmqye4pa6jspt26m" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 16:03, 15 октябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>ij7p370nyv7kbhidmqye4pa6jspt26m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:Joeskb7</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154593</id>
    <revision>
      <id>662883</id>
      <timestamp>2026-10-15T17:03:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>662883</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6812" sha1="8galw9fh2dn97fmwkgbobdblwxbkvj0" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 17:03, 15 октябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>8galw9fh2dn97fmwkgbobdblwxbkvj0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:Knypster</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154594</id>
    <revision>
      <id>662887</id>
      <timestamp>2026-10-15T18:03:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>662887</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6812" sha1="7g1xg13ms5suhemv8hz0yq365l8gpwq" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 18:03, 15 октябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>7g1xg13ms5suhemv8hz0yq365l8gpwq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>У Цзэтянь</title>
    <ns>0</ns>
    <id>154595</id>
    <revision>
      <id>662888</id>
      <timestamp>2026-10-15T18:35:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meerim9c</username>
        <id>49368</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎'''У Цзэтянь'''(кыт. 武則天, 624-жыл 17-февраль — 705-жыл 16-декабрь) — Кытай тарыхындагы жалгыз аял император (хуанди). Дээрлик 40 жыл бою (665–705) Поднебеснаяны иш жүзүндө жалгыз башкарган.&lt;ref&gt;https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A3_%D0%A6%D0%B7%D1%8D%D1%82%D1%8F%D0%BD%D1%8C&lt;/ref&gt; Файл:A Tang Dynasty Empress Wu Zetian.JPG|thumb|35...&quot;</comment>
      <origin>662888</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8393" sha1="bvl8p9br2ykzrhw65ngstcy1lk00vk6" xml:space="preserve">'''У Цзэтянь'''(кыт. 武則天, 624-жыл 17-февраль — 705-жыл 16-декабрь) — Кытай тарыхындагы жалгыз аял император (хуанди). Дээрлик 40 жыл бою (665–705) Поднебеснаяны иш жүзүндө жалгыз башкарган.&lt;ref&gt;https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A3_%D0%A6%D0%B7%D1%8D%D1%82%D1%8F%D0%BD%D1%8C&lt;/ref&gt;
[[Файл:A Tang Dynasty Empress Wu Zetian.JPG|thumb|350x350px|У Цзэтянь императордун салттуу портрети.]]
Император Гао-цзундун аялы катары бийликке келип, күйөөсү өлгөн соң уулдарынын атынан регент катары өлкөнү жетектеген. 690-жылы Тан династиясын убактылуу токтотуп, Чжоу династиясын негиздеген. Анын тушунда Кытай өз аймагын кеңейтип, экономикасын чыңдаган жана буддизмди мамлекеттик дин деңгээлине көтөргөн. 705-жылы сарай төңкөрүшүнүн натыйжасында тактан түшүрүлгөн.

== Бийликке келиши ==
У Цзэтянь өзүнүн мамлекеттик ишмердик жолун 14 жашында император Тай-цзундун сарайында жогорку даражалуу сарай айымы катары баштаган.Император каза болгондон кийин,ал убактылуу буддисттердин монастырына кеткен.Бирок көп өтпөй жаңы башкаруучу Гао-цзун аны сарайга кайтарып келип,өзүнө жакындаткан.Саясий кыраакылыгы жана акылы аркылуу ал бара-бара императордун расмий башкы жубайы статусуна ээ болуп,мамлекетти башкарууга түз катыша баштаган.

== Ички саясат жана репрессиялар ==
Өз бийлигин бекемдөө жана Тан династиясынын жактоочуларын жок кылуу үчүн У Цзэтянь катаал ички саясат жүргүзгөн. Ал атайын жашыруун полиция жана куугунтук системасын түзгөн. Сарайдагы эски аристократиялык үй-бүлөлөр, таасирдүү чиновниктер жана ага каршы чыккан Тан династиясынын принцтери массалык түрдө камакка алынып, өлүмгө кесилген же өлкөнү чет жакаларына сүргүнгө айдалган. Бирок бул куугунтуктар карапайым элге эмес, жогорку саясий элитага гана багытталган.&lt;ref&gt;https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A3_%D0%A6%D0%B7%D1%8D%D1%82%D1%8F%D0%BD%D1%8C&lt;/ref&gt;

== Мамлекеттик кызмат жана Кэцзюй системасы ==
Император айымдын эң чоң тарыхый жетишкендиктеринин бири — мамлекеттик башкаруу системасын түп тамырынан бери өзгөрткөнү болгон. Ал мамлекеттик кызматка адамдарды аристократиялык тегине же байлыгына карап эмес, жеке билим деңгээлине карап тандай баштаган. Мамлекеттик империялык сынактар системасын (Кэцзюй) абдан күчөтүп, экзамендерди өзү түз көзөмөлөгөн. Бул реформа коомдун төмөнкү катмарынан чыккан таланттуу, билимдүү адамдарга мамлекеттик жогорку кызматтарга жетүүгө чоң жол ачкан жана жаңы интеллектуалдык элитаны калыптандырган.

== Экономикалык саясат жана агрардык реформалар ==
У Цзэтяндын тушунда өлкөнү экономикасы туруктуу өнүгүп, айыл чарбасына өзгөчө көңүл бурулган. Ал дыйкандар үчүн салыктарды азайтып, сугат каналдарын куруу жана жер айдоо иштерин мамлекеттик деңгээлде колдогон. Чиновниктердин ийгилиги алардын аймагындагы айыл чарбасынын өнүгүшү жана калктын санынын өсүшү менен бааланган. Натыйжада өлкөдө ачарчылык токтоп, элдин бакубаттуулугу жогорулаган.

== Тышкы саясат жана аскердик кампаниялар ==
Анын башкаруусунда Кытай Борбордук Азияда (Батыш аймакта) өз таасирин кайрадан калыбына келтирип, Улуу Жибек жолунун коопсуздугун жана соода кербендерин толук көзөмөлгө алган. Кытай аскерлери Тибет империясынын жана Түрк каганаттарысынын чабуулдарына ийгиликтүү каршы турган. Ошондой эле Корей жарым аралындагы Пэкче жана Когурё мамлекеттерин толугу менен багындырып, Тан империясынын чек арасын болуп көрбөгөндөй кеңейткен.

== Маданий ишмердүүлүк жана идеология ==
У Цзэтянь адабиятты, поэзияны жана илимди абдан колдогон. Ал өзү да ырларды жана мамлекеттик трактаттарды жазган. Анын тушунда кытай жазуусуна чоң өзгөртүүлөр киргизилип, «У Цзэтяндын иероглифтери» деп аталган 10дон ашык жаңы уникалдуу кытай иероглифтери ойлоп табылган. Ошондой эле ал конфуцийчиликтин ордуна буддизмди мамлекеттик идеология деңгээлине көтөрүп, өлкө боюнча жүздөгөн будда храмдарын жана гиганттык айкелдердин комплексин (Лунмэнь үңкүрлөрү) курдурган.

== Тактан баш тартышы жана тарыхнаама ==
705-жылы У Цзэтяндын карылыгынан (ал 81 жашта болгон) жана катуу оорусунан пайдаланып, сарай чиновниктери жана аскер башчылары кутум уюштурушкан. Сарай төңкөрүшүнүн натыйжасында ал бийликти кайрадан уулу Чжун-цзунга өткөрүп берүүгө жана Тан династиясын калыбына келтирүүгө макул болуп, ошол эле жылдын аягында каза болгон.

Ал Цяньлин мавзолейинде күйөөсү менен чогуу коюлган. Анын мүрзөсүнүн алдына белгилүү «Бессловесная стела» (Уцзыбэй) орнотулган, анда эч кандай жазуу жок — У Цзэтяндын каалоосу боюнча, анын татаал жана улуу башкаруусуна бааны кийинки муундар өздөрү бериши керек болгон. Кытайдын байыркы тарыхчылары аны ырайымсыз зулум катары сындашса, заманбап тарых илими У Цзэтянды өлкөнү гүлдөткөн эң көрүнүктүү мамлекеттик ишмерлердин бири катары тааныйт.&lt;ref&gt;https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A3_%D0%A6%D0%B7%D1%8D%D1%82%D1%8F%D0%BD%D1%8C&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>bvl8p9br2ykzrhw65ngstcy1lk00vk6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:Зинҳор Насрӣ</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154596</id>
    <revision>
      <id>662889</id>
      <timestamp>2026-10-15T20:03:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>662889</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6812" sha1="p86qeyx0ve1pi476zi6mykw50lh5sqb" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 20:03, 15 октябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>p86qeyx0ve1pi476zi6mykw50lh5sqb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Видерстрём, Каролина Оливия</title>
    <ns>0</ns>
    <id>154597</id>
    <revision>
      <id>662890</id>
      <timestamp>2026-10-15T20:13:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aisuluu9-c</username>
        <id>49364</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the opening section from the page &quot;[[:ru:Special:Redirect/revision/147594614|Видерстрём, Каролина Оливия]]&quot;</comment>
      <origin>662890</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3196" sha1="f93fhk7y54qo84u8sb8stmelbwf72qb" xml:space="preserve">'''Каролина Оливия Видерстрем''' ''('' 1856-жылы 10-декабрда – 1949-жылы 4-мартта) швед [[Гинекология|гинекологу]] болгон. Швецияда университеттик билим алган биринчи аял дарыгер катары расмий таанылган. Ал ошондой эле [[Феминизм|феминист]] жана саясатчы болгон [[Жыныстык билим берүү|, жыныстык билим берүү]] жана аялдардын шайлоо укугу маселелери боюнча иштеген. Швецияда университеттик билим алган биринчи аял дарыгер катары расмий таанылган.

Швецияда аялдарга расмий түрдө 1870-жылы университеттерде окууга уруксат берилген. 1873-1875-жылдары Каролина ''Гимнастика борбордук институтунун'' студенти болгон, ал эми 1875-1877-жылдары профессор Брантингдин ассистенти болуп иштеген жана ошол эле учурда гимнастиканы да окуган. 1879-жылы ал Валлинска Сколан университетинде экзаменден, ал эми 1880-жылы Уппсала университетинде медициналык философия боюнча экзаменден өткөн. 1884-жылы май айында ал Стокгольмдогу Каролина университетинде медициналык кароодон өткөн.

Видерстрём аялдар менен кыздардын өз денеси жөнүндө көбүрөөк билишин, ден соолукка пайдалуу кийимдерди кийишин жана эркектер менен бирдей укуктарга жана мүмкүнчүлүктөргө ээ болушун каалаган. Анын ишмердүүлүгүнүн негизги багыттары гинекология жана аялдардын ден соолугу болгон. Кэролайндын эң белгилүү чыгармасы &quot;Аялдардын гигиенасы&quot; ( ''Kvinnohygien'' ) китеби болгон, ал алгач 1899-жылы жарык көрүп, 1932-жылга чейин жети жолу кайра басылып чыккан.

Кэролайн Видерстрём 1912-жылы Стокгольм шаардык кеңешине [[Либерализм|либерал]] катары шайланып, 1915-жылга чейин кызмат өтөгөн. 1918–1921-жылдары Швецияда аялдардын шайлоо укугу боюнча коомду жетектеген. Ал кезде Швецияда аялдардын шайлоо укугу али толук кепилдене элек болчу. 1921-жылы уюм өз максатына жеткенден кийин таркатылганда, ал уюмдун акыркы төрайымы болгон.</text>
      <sha1>f93fhk7y54qo84u8sb8stmelbwf72qb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>662891</id>
      <parentid>662890</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T20:14:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aisuluu9-c</username>
        <id>49364</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ рисунок</comment>
      <origin>662891</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3277" sha1="fwfwc43hz05avvbdzvya9klgnm6cark" xml:space="preserve">[[Файл:Karolina_Widerström_001.jpg|Каролина Видерстрём]]

'''Каролина Оливия Видерстрем''' ''('' 1856-жылы 10-декабрда – 1949-жылы 4-мартта) швед [[Гинекология|гинекологу]] болгон. Швецияда университеттик билим алган биринчи аял дарыгер катары расмий таанылган. Ал ошондой эле [[Феминизм|феминист]] жана саясатчы болгон [[Жыныстык билим берүү|, жыныстык билим берүү]] жана аялдардын шайлоо укугу маселелери боюнча иштеген. Швецияда университеттик билим алган биринчи аял дарыгер катары расмий таанылган.

Швецияда аялдарга расмий түрдө 1870-жылы университеттерде окууга уруксат берилген. 1873-1875-жылдары Каролина ''Гимнастика борбордук институтунун'' студенти болгон, ал эми 1875-1877-жылдары профессор Брантингдин ассистенти болуп иштеген жана ошол эле учурда гимнастиканы да окуган. 1879-жылы ал Валлинска Сколан университетинде экзаменден, ал эми 1880-жылы Уппсала университетинде медициналык философия боюнча экзаменден өткөн. 1884-жылы май айында ал Стокгольмдогу Каролина университетинде медициналык кароодон өткөн.

Видерстрём аялдар менен кыздардын өз денеси жөнүндө көбүрөөк билишин, ден соолукка пайдалуу кийимдерди кийишин жана эркектер менен бирдей укуктарга жана мүмкүнчүлүктөргө ээ болушун каалаган. Анын ишмердүүлүгүнүн негизги багыттары гинекология жана аялдардын ден соолугу болгон. Кэролайндын эң белгилүү чыгармасы &quot;Аялдардын гигиенасы&quot; ( ''Kvinnohygien'' ) китеби болгон, ал алгач 1899-жылы жарык көрүп, 1932-жылга чейин жети жолу кайра басылып чыккан.

Кэролайн Видерстрём 1912-жылы Стокгольм шаардык кеңешине [[Либерализм|либерал]] катары шайланып, 1915-жылга чейин кызмат өтөгөн. 1918–1921-жылдары Швецияда аялдардын шайлоо укугу боюнча коомду жетектеген. Ал кезде Швецияда аялдардын шайлоо укугу али толук кепилдене элек болчу. 1921-жылы уюм өз максатына жеткенден кийин таркатылганда, ал уюмдун акыркы төрайымы болгон.</text>
      <sha1>fwfwc43hz05avvbdzvya9klgnm6cark</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>662892</id>
      <parentid>662891</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T20:15:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aisuluu9-c</username>
        <id>49364</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ булак</comment>
      <origin>662892</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3814" sha1="p4906d9vj6vbxzxnimba9wa193ty4vm" xml:space="preserve">[[Файл:Karolina_Widerström_001.jpg|Каролина Видерстрём]]

'''Каролина Оливия Видерстрем''' ''('' 1856-жылы 10-декабрда – 1949-жылы 4-мартта) швед [[Гинекология|гинекологу]] болгон. Швецияда университеттик билим алган биринчи аял дарыгер катары расмий таанылган. Ал ошондой эле [[Феминизм|феминист]] жана саясатчы болгон [[Жыныстык билим берүү|, жыныстык билим берүү]] жана аялдардын шайлоо укугу маселелери боюнча иштеген. Швецияда университеттик билим алган биринчи аял дарыгер катары расмий таанылган.

Швецияда аялдарга расмий түрдө 1870-жылы университеттерде окууга уруксат берилген. 1873-1875-жылдары Каролина ''Гимнастика борбордук институтунун'' студенти болгон, ал эми 1875-1877-жылдары профессор Брантингдин ассистенти болуп иштеген жана ошол эле учурда гимнастиканы да окуган. 1879-жылы ал Валлинска Сколан университетинде экзаменден, ал эми 1880-жылы Уппсала университетинде медициналык философия боюнча экзаменден өткөн. 1884-жылы май айында ал Стокгольмдогу Каролина университетинде медициналык кароодон өткөн.

Видерстрём аялдар менен кыздардын өз денеси жөнүндө көбүрөөк билишин, ден соолукка пайдалуу кийимдерди кийишин жана эркектер менен бирдей укуктарга жана мүмкүнчүлүктөргө ээ болушун каалаган. Анын ишмердүүлүгүнүн негизги багыттары гинекология жана аялдардын ден соолугу болгон. Кэролайндын эң белгилүү чыгармасы &quot;Аялдардын гигиенасы&quot; ( ''Kvinnohygien'' ) китеби болгон, ал алгач 1899-жылы жарык көрүп, 1932-жылга чейин жети жолу кайра басылып чыккан.

Кэролайн Видерстрём 1912-жылы Стокгольм шаардык кеңешине [[Либерализм|либерал]] катары шайланып, 1915-жылга чейин кызмат өтөгөн. 1918–1921-жылдары Швецияда аялдардын шайлоо укугу боюнча коомду жетектеген. Ал кезде Швецияда аялдардын шайлоо укугу али толук кепилдене элек болчу. 1921-жылы уюм өз максатына жеткенден кийин таркатылганда, ал уюмдун акыркы төрайымы болгон.

== Булактар ==

* [https://skbl.se/sv/artikel/KarolinaWiderstrom Svenskt kvinnobiografiskt lexikon — Каролина Видерстрём]
* [https://stockholmskallan.stockholm.se/teman/demokratisering/politiska-aktorer-case/karolina-widerstrom/ Stockholmskällan — Каролина Видерстрём]
* [https://soa.ub.gu.se/arkiv-och-handskrifter/ett-urval-arkiv-och-handskriftssamlingar/utbildning-och-vetenskapshistoria/karolina-widerstrom Göteborgs universitetsbibliotek — Каролина Видерстрём]</text>
      <sha1>p4906d9vj6vbxzxnimba9wa193ty4vm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>662896</id>
      <parentid>662892</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T01:20:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aisuluu9-c</username>
        <id>49364</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ шилтеме</comment>
      <origin>662896</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3829" sha1="5u72te5x0w4shpyb58pbk5um77gawts" xml:space="preserve">[[Файл:Karolina_Widerström_001.jpg|Каролина Видерстрём]]

'''Каролина Оливия Видерстрем''' ''('' 1856-жылы 10-декабрда – 1949-жылы 4-мартта) швед [[Гинекология|гинекологу]] болгон. Швецияда университеттик билим алган биринчи аял дарыгер катары расмий таанылган. Ал ошондой эле [[Феминизм|феминист]] жана саясатчы болгон [[Жыныстык билим берүү|, жыныстык билим берүү]] жана аялдардын шайлоо укугу маселелери боюнча иштеген. Швецияда университеттик билим алган биринчи аял дарыгер катары расмий таанылган.

Швецияда аялдарга расмий түрдө 1870-жылы университеттерде окууга уруксат берилген. 1873-1875-жылдары Каролина ''Гимнастика борбордук институтунун'' студенти болгон, ал эми 1875-1877-жылдары профессор Брантингдин ассистенти болуп иштеген жана ошол эле учурда гимнастиканы да окуган. 1879-жылы ал Валлинска Сколан университетинде экзаменден, ал эми 1880-жылы Уппсала университетинде медициналык философия боюнча экзаменден өткөн. 1884-жылы май айында ал Стокгольмдогу Каролина университетинде медициналык кароодон өткөн.

Видерстрём аялдар менен кыздардын өз денеси жөнүндө көбүрөөк билишин, ден соолукка пайдалуу кийимдерди кийишин жана эркектер менен бирдей укуктарга жана мүмкүнчүлүктөргө ээ болушун каалаган. Анын ишмердүүлүгүнүн негизги багыттары гинекология жана аялдардын ден соолугу болгон. Кэролайндын эң белгилүү чыгармасы &quot;Аялдардын гигиенасы&quot; ( ''Kvinnohygien'' ) китеби болгон, ал алгач 1899-жылы жарык көрүп, 1932-жылга чейин жети жолу кайра басылып чыккан.

Кэролайн Видерстрём 1912-жылы Стокгольм шаардык кеңешине [[Либерализм|либерал]] катары шайланып, 1915-жылга чейин кызмат өтөгөн. 1918–1921-жылдары Швецияда аялдардын шайлоо укугу боюнча коомду жетектеген. Ал кезде Швецияда аялдардын шайлоо укугу али толук кепилдене элек болчу. 1921-жылы уюм өз максатына жеткенден кийин таркатылганда, ал уюмдун акыркы төрайымы болгон.

== Тышкы шилтемелер ==

* [https://skbl.se/sv/artikel/KarolinaWiderstrom Svenskt kvinnobiografiskt lexikon — Каролина Видерстрём]
* [https://stockholmskallan.stockholm.se/teman/demokratisering/politiska-aktorer-case/karolina-widerstrom/ Stockholmskällan — Каролина Видерстрём]
* [https://soa.ub.gu.se/arkiv-och-handskrifter/ett-urval-arkiv-och-handskriftssamlingar/utbildning-och-vetenskapshistoria/karolina-widerstrom Göteborgs universitetsbibliotek — Каролина Видерстрём]</text>
      <sha1>5u72te5x0w4shpyb58pbk5um77gawts</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-55422-34</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154598</id>
    <revision>
      <id>662893</id>
      <timestamp>2026-10-15T22:04:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>662893</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6812" sha1="6ckqj237c1aih3h9fhsgbj9soh64ild" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 22:04, 15 октябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>6ckqj237c1aih3h9fhsgbj9soh64ild</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:DududuVerst</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154599</id>
    <revision>
      <id>662894</id>
      <timestamp>2026-10-15T23:04:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>662894</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6812" sha1="3atafm2cblb2p4rugxj0euof66z0dim" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 23:04, 15 октябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>3atafm2cblb2p4rugxj0euof66z0dim</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:Юнусова Робия</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154600</id>
    <revision>
      <id>662898</id>
      <timestamp>2026-10-16T02:05:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>662898</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6812" sha1="moh1i4lulzvnwoem16bg4x0kjvn5zkc" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 02:05, 16 октябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>moh1i4lulzvnwoem16bg4x0kjvn5zkc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Табуян</title>
    <ns>0</ns>
    <id>154601</id>
    <revision>
      <id>662899</id>
      <timestamp>2026-10-16T02:19:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Elerimen</username>
        <id>49023</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎[[Файл:Western Liao.png|alt=Кара кытай мамлекети|thumb|Кара кытай мамлекети]] Табуян же Дабуян (кыт. 塔不烟, пиньинь Tǎbùyān) — Кара-Кытай хандыгын негиздөөчү [[Елүй Даши|Елюй Дашинин]] жесири, анын өлүмүнөн кийин мамлекеттин регенти болгон. Табуян Сяо (萧) уруусунан чыккан, т...&quot;</comment>
      <origin>662899</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2210" sha1="m4jr5j9m3nbbbnh74zs3w8wek3wkp4d" xml:space="preserve">[[Файл:Western Liao.png|alt=Кара кытай мамлекети|thumb|Кара кытай мамлекети]]
Табуян же Дабуян (кыт. 塔不烟, пиньинь Tǎbùyān) — Кара-Кытай хандыгын негиздөөчү [[Елүй Даши|Елюй Дашинин]] жесири, анын өлүмүнөн кийин мамлекеттин регенти болгон. Табуян Сяо (萧) уруусунан чыккан, теги боюнча уйгур болгон, ал Ляо династиясынын башынан бери Елюйлердин тукумуна келин алып келген.

Елюй Даши өлгөндөн кийин, анын аялы мамлекетти башкарган – бул, балким, уулу али кичинекей болгондуктан, апасы регент болуп калгандыгына байланыштуу болсо керек. Такка отурганда, Табуян башкаруу ураанын «Сяньцин» (кыт. упр. 咸清, пиньинь Xiánqīng) деп өзгөрткөн. Жузджани мындай деп жазат:

&lt;nowiki&gt;&lt;blockquote&gt; &lt;/nowiki&gt;

[Кара-кытайлар] бийликке келгенде, алардын башчылары (министрлери?) биринин артынан бири бир нече адам болгон, жана менин заманыма жакын жашап, жомокчулардан уккандарымдын арасында И-ма, Сункам, Арбаз, Юма жана Банико (Тараздан) болгон, ал эми алардын башкаруучусу аял болгон, акырында, ал аялдан кийин эркек болгон жана анын титулу Гур Хан болгон.&lt;ref&gt;Major H. G. Raverty. Tabakat-i-Nasiri: A General History of the Muhammadan Dynasties of Asia, Including Hindustan. ''Bibliotheca Indica. London, 1881''&lt;/ref&gt;

&lt;nowiki&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;/nowiki&gt;

1150-жылы Табуян бийликти уулу Елюй Илге өткөрүп берген, ал башкаруу ураанын «Шаосин» деп өзгөрткөн.</text>
      <sha1>m4jr5j9m3nbbbnh74zs3w8wek3wkp4d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>662902</id>
      <parentid>662899</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T02:35:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Elerimen</username>
        <id>49023</id>
      </contributor>
      <origin>662902</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2148" sha1="j375m8rwn2bc699won78jb3ytmpy4jc" xml:space="preserve">[[Файл:Western Liao.png|alt=Кара кытай мамлекети|thumb|Кара кытай мамлекети]]
Табуян же Дабуян (кыт. 塔不烟, пиньинь Tǎbùyān) — Кара-Кытай хандыгын негиздөөчү [[Елүй Даши|Елюй Дашинин]] жесири, анын өлүмүнөн кийин мамлекеттин регенти болгон. Табуян Сяо (萧) уруусунан чыккан, теги боюнча уйгур болгон, ал Ляо династиясынын башынан бери Елюйлердин тукумуна келин алып келген.

Елюй Даши өлгөндөн кийин, анын аялы мамлекетти башкарган – бул, балким, уулу али кичинекей болгондуктан, апасы регент болуп калгандыгына байланыштуу болсо керек. Такка отурганда, Табуян башкаруу ураанын «Сяньцин» (кыт. упр. 咸清, пиньинь Xiánqīng) деп өзгөрткөн. Жузджани мындай деп жазат:


[Кара-кытайлар] бийликке келгенде, алардын башчылары (министрлери?) биринин артынан бири бир нече адам болгон, жана менин заманыма жакын жашап, жомокчулардан уккандарымдын арасында И-ма, Сункам, Арбаз, Юма жана Банико (Тараздан) болгон, ал эми алардын башкаруучусу аял болгон, акырында, ал аялдан кийин эркек болгон жана анын титулу Гур Хан болгон.&lt;ref&gt;Major H. G. Raverty. Tabakat-i-Nasiri: A General History of the Muhammadan Dynasties of Asia, Including Hindustan. ''Bibliotheca Indica. London, 1881''&lt;/ref&gt;


1150-жылы Табуян бийликти уулу Елюй Илге өткөрүп берген, ал башкаруу ураанын «Шаосин» деп өзгөрткөн.</text>
      <sha1>j375m8rwn2bc699won78jb3ytmpy4jc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>662903</id>
      <parentid>662902</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T02:35:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Elerimen</username>
        <id>49023</id>
      </contributor>
      <origin>662903</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2173" sha1="53zijhk3h4ml53siopo3lfte67w5h68" xml:space="preserve">[[Файл:Western Liao.png|alt=Кара кытай мамлекети|thumb|Кара кытай мамлекети]]
Табуян же Дабуян (кыт. 塔不烟, пиньинь Tǎbùyān) — Кара-Кытай хандыгын негиздөөчү [[Елүй Даши|Елюй Дашинин]] жесири, анын өлүмүнөн кийин мамлекеттин регенти болгон. Табуян Сяо (萧) уруусунан чыккан, теги боюнча уйгур болгон, ал Ляо династиясынын башынан бери Елюйлердин тукумуна келин алып келген.

Елюй Даши өлгөндөн кийин, анын аялы мамлекетти башкарган – бул, балким, уулу али кичинекей болгондуктан, апасы регент болуп калгандыгына байланыштуу болсо керек. Такка отурганда, Табуян башкаруу ураанын «Сяньцин» (кыт. упр. 咸清, пиньинь Xiánqīng) деп өзгөрткөн. Жузджани мындай деп жазат:

&lt;blockquote&gt;
[Кара-кытайлар] бийликке келгенде, алардын башчылары (министрлери?) биринин артынан бири бир нече адам болгон, жана менин заманыма жакын жашап, жомокчулардан уккандарымдын арасында И-ма, Сункам, Арбаз, Юма жана Банико (Тараздан) болгон, ал эми алардын башкаруучусу аял болгон, акырында, ал аялдан кийин эркек болгон жана анын титулу Гур Хан болгон.&lt;ref&gt;Major H. G. Raverty. Tabakat-i-Nasiri: A General History of the Muhammadan Dynasties of Asia, Including Hindustan. ''Bibliotheca Indica. London, 1881''&lt;/ref&gt;
&lt;/blockquote&gt;

1150-жылы Табуян бийликти уулу Елюй Илге өткөрүп берген, ал башкаруу ураанын «Шаосин» деп өзгөрткөн.</text>
      <sha1>53zijhk3h4ml53siopo3lfte67w5h68</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>662904</id>
      <parentid>662903</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T02:36:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Elerimen</username>
        <id>49023</id>
      </contributor>
      <origin>662904</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2148" sha1="j375m8rwn2bc699won78jb3ytmpy4jc" xml:space="preserve">[[Файл:Western Liao.png|alt=Кара кытай мамлекети|thumb|Кара кытай мамлекети]]
Табуян же Дабуян (кыт. 塔不烟, пиньинь Tǎbùyān) — Кара-Кытай хандыгын негиздөөчү [[Елүй Даши|Елюй Дашинин]] жесири, анын өлүмүнөн кийин мамлекеттин регенти болгон. Табуян Сяо (萧) уруусунан чыккан, теги боюнча уйгур болгон, ал Ляо династиясынын башынан бери Елюйлердин тукумуна келин алып келген.

Елюй Даши өлгөндөн кийин, анын аялы мамлекетти башкарган – бул, балким, уулу али кичинекей болгондуктан, апасы регент болуп калгандыгына байланыштуу болсо керек. Такка отурганда, Табуян башкаруу ураанын «Сяньцин» (кыт. упр. 咸清, пиньинь Xiánqīng) деп өзгөрткөн. Жузджани мындай деп жазат:


[Кара-кытайлар] бийликке келгенде, алардын башчылары (министрлери?) биринин артынан бири бир нече адам болгон, жана менин заманыма жакын жашап, жомокчулардан уккандарымдын арасында И-ма, Сункам, Арбаз, Юма жана Банико (Тараздан) болгон, ал эми алардын башкаруучусу аял болгон, акырында, ал аялдан кийин эркек болгон жана анын титулу Гур Хан болгон.&lt;ref&gt;Major H. G. Raverty. Tabakat-i-Nasiri: A General History of the Muhammadan Dynasties of Asia, Including Hindustan. ''Bibliotheca Indica. London, 1881''&lt;/ref&gt;


1150-жылы Табуян бийликти уулу Елюй Илге өткөрүп берген, ал башкаруу ураанын «Шаосин» деп өзгөрткөн.</text>
      <sha1>j375m8rwn2bc699won78jb3ytmpy4jc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>662905</id>
      <parentid>662904</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T02:36:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Elerimen</username>
        <id>49023</id>
      </contributor>
      <origin>662905</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2173" sha1="q49lmnk6vxo7rwzng0ugyht8mr7f7bk" xml:space="preserve">[[Файл:Western Liao.png|alt=Кара кытай мамлекети|thumb|Кара кытай мамлекети]]
Табуян же Дабуян (кыт. 塔不烟, пиньинь Tǎbùyān) — Кара-Кытай хандыгын негиздөөчү [[Елүй Даши|Елюй Дашинин]] жесири, анын өлүмүнөн кийин мамлекеттин регенти болгон. Табуян Сяо (萧) уруусунан чыккан, теги боюнча уйгур болгон, ал Ляо династиясынын башынан бери Елюйлердин тукумуна келин алып келген.

Елюй Даши өлгөндөн кийин, анын аялы мамлекетти башкарган – бул, балким, уулу али кичинекей болгондуктан, апасы регент болуп калгандыгына байланыштуу болсо керек. Такка отурганда, Табуян башкаруу ураанын «Сяньцин» (кыт. упр. 咸清, пиньинь Xiánqīng) деп өзгөрткөн. Жузджани мындай деп жазат:
&lt;blockquote&gt;

[Кара-кытайлар] бийликке келгенде, алардын башчылары (министрлери?) биринин артынан бири бир нече адам болгон, жана менин заманыма жакын жашап, жомокчулардан уккандарымдын арасында И-ма, Сункам, Арбаз, Юма жана Банико (Тараздан) болгон, ал эми алардын башкаруучусу аял болгон, акырында, ал аялдан кийин эркек болгон жана анын титулу Гур Хан болгон.&lt;ref&gt;Major H. G. Raverty. Tabakat-i-Nasiri: A General History of the Muhammadan Dynasties of Asia, Including Hindustan. ''Bibliotheca Indica. London, 1881''&lt;/ref&gt;
&lt;/blockquote&gt;

1150-жылы Табуян бийликти уулу Елюй Илге өткөрүп берген, ал башкаруу ураанын «Шаосин» деп өзгөрткөн.</text>
      <sha1>q49lmnk6vxo7rwzng0ugyht8mr7f7bk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Оэлун</title>
    <ns>0</ns>
    <id>154602</id>
    <revision>
      <id>662900</id>
      <timestamp>2026-10-16T02:27:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Elerimen</username>
        <id>49023</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎Өэлүн, Өэлүн-фуджин, Өэлүн-эке (моңголчо Өэлүн?, ᠥᠭᠡᠯᠦᠨ?; 1221-жылы каза болгон) — Есүгей-баатырдын улуу аялы, Темучиндин (кийин Чыңгызхан деген ат менен белгилүү болгон) апасы. Өэлүн менен Есүгейдин башка балдары — Жочи-Хасар, Хачиун, Темуге-Отчигин аттуу у...&quot;</comment>
      <origin>662900</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="615" sha1="km8uxrqdujly11w8gfbh36dwblq0esb" xml:space="preserve">Өэлүн, Өэлүн-фуджин, Өэлүн-эке (моңголчо Өэлүн?, ᠥᠭᠡᠯᠦᠨ?; 1221-жылы каза болгон) — Есүгей-баатырдын улуу аялы, Темучиндин (кийин Чыңгызхан деген ат менен белгилүү болгон) апасы. Өэлүн менен Есүгейдин башка балдары — Жочи-Хасар, Хачиун, Темуге-Отчигин аттуу уулдары жана Темулун аттуу кызы.&lt;ref&gt;Hoelun Khan - Registros históricos y árboles familiares.&amp;#x20;''MyHeritage''.&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>km8uxrqdujly11w8gfbh36dwblq0esb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>662901</id>
      <parentid>662900</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T02:28:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Elerimen</username>
        <id>49023</id>
      </contributor>
      <origin>662901</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="780" sha1="29lej6zu2g72kzcbsmwemzth68b5nhs" xml:space="preserve">[[Файл:Yesugeï and his family (Bibliothèque nationale de France, Supplément Persan 1113 f.36v).jpg|thumb|Есугей жана анын үй бүлөөсү]]
Өэлүн, Өэлүн-фуджин, Өэлүн-эке (моңголчо Өэлүн?, ᠥᠭᠡᠯᠦᠨ?; 1221-жылы каза болгон) — Есүгей-баатырдын улуу аялы, Темучиндин (кийин Чыңгызхан деген ат менен белгилүү болгон) апасы. Өэлүн менен Есүгейдин башка балдары — Жочи-Хасар, Хачиун, Темуге-Отчигин аттуу уулдары жана Темулун аттуу кызы.&lt;ref&gt;Hoelun Khan - Registros históricos y árboles familiares.&amp;#x20;''MyHeritage''.&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>29lej6zu2g72kzcbsmwemzth68b5nhs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>662929</id>
      <parentid>662901</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T06:21:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Elerimen</username>
        <id>49023</id>
      </contributor>
      <origin>662929</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2699" sha1="ag8sed7fvai6em87m7xmakzp69hxox5" xml:space="preserve">[[Файл:Yesugeï and his family (Bibliothèque nationale de France, Supplément Persan 1113 f.36v).jpg|thumb|Есугей жана анын үй бүлөөсү]]
Өэлүн, Өэлүн-фуджин, Өэлүн-эке (моңголчо Өэлүн?, ᠥᠭᠡᠯᠦᠨ?; 1221-жылы каза болгон) — Есүгей-баатырдын улуу аялы, Темучиндин (кийин Чыңгызхан деген ат менен белгилүү болгон) апасы. Өэлүн менен Есүгейдин башка балдары — Жочи-Хасар, Хачиун, Темуге-Отчигин аттуу уулдары жана Темулун аттуу кызы.

Оэлундун беш тууган баласынан тышкары, бир нече асырап алган балдары да белгилүү: алардын үчөө, Кучу, Кокочу жана Борохул, миң башы (нойон) болушкан, ал эми төртүнчүсү, татар уруусунан чыккан Шиги-Хутуху, келечекте башкы сот кызмат ордун ээлеген. Оэлундун мүмкүн болгон асырап алган кызы Алтани, Чыңгыз хандын кичүү уулу Толуйду, өз уруусу талкалангандан кийин качкан татардан өлтүрүүгө жол бербеген куткаруучусу катары белгилүү. Кийинчерээк Чыңгыз хан Оэлунду хонхотан уруусунан чыккан Мунлик-эчигеге турмушка берген. Аскерлерди бөлүштүрүү учурунда хан өз энесине куралас жана олхонут урууларынан үч миң киши бөлгөн. Оэлун 1221-жылдар чамасында, балдарынын ортосундагы талаш-тартышка чыдай албай каза болгон окшойт: империяда бийликти басып алууга аракет кылган Чыңгыз хандын атаандаштары аны кичүү бир туугандары, өзгөчө Хасар менен тирештирип, натыйжада хан үй-бүлө мүчөлөрүнүн ортосундагы мамилелер абдан начарлаган. 1266-жылы Оэлундун чөбөрөсү, улуу хан Хубилай ага өлгөндөн кийин &quot;Сюаньи хуанхоу&quot; — «жесир императрица» деген наам ыйгарган.&lt;ref&gt;Hoelun Khan - Registros históricos y árboles familiares.&amp;#x20;''MyHeritage''.&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>ag8sed7fvai6em87m7xmakzp69hxox5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:Сайкал 11б</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154603</id>
    <revision>
      <id>662906</id>
      <timestamp>2026-10-16T03:05:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>662906</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6812" sha1="1cdkzcxra3ccqz7k59kkfd39hgkroq2" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 03:05, 16 октябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>1cdkzcxra3ccqz7k59kkfd39hgkroq2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:Sumaya11B</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154604</id>
    <revision>
      <id>662907</id>
      <timestamp>2026-10-16T03:05:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>662907</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6812" sha1="1cdkzcxra3ccqz7k59kkfd39hgkroq2" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 03:05, 16 октябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>1cdkzcxra3ccqz7k59kkfd39hgkroq2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мария-Антуанетта</title>
    <ns>0</ns>
    <id>154605</id>
    <revision>
      <id>662910</id>
      <timestamp>2026-10-16T03:48:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Elerimen</username>
        <id>49023</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎[[Файл:Marie-Antoinette, 1775 - Musée Antoine Lécuyer.jpg|thumb|Мария-Антуаннета]]   Мария-Антуанетта Австриялык (фр. Marie-Antoinette /maʁi ɑ̃twanɛt/, туулгандагы аты Мария Антония Йозефа Иоганна Габсбург-Лотарингская, нем. Maria Antonia Josepha Johanna von Habsburg-Lothringen, фр. Marie Antoinette Josèphe Jeanne de Habsbourg-Lorraine; 2-ноябр...&quot;</comment>
      <origin>662910</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1622" sha1="dhyflv7qyyz9q94pydd8ldkw4y6cvj1" xml:space="preserve">[[Файл:Marie-Antoinette, 1775 - Musée Antoine Lécuyer.jpg|thumb|Мария-Антуаннета]]


Мария-Антуанетта Австриялык (фр. Marie-Antoinette /maʁi ɑ̃twanɛt/, туулгандагы аты Мария Антония Йозефа Иоганна Габсбург-Лотарингская, нем. Maria Antonia Josepha Johanna von Habsburg-Lothringen, фр. Marie Antoinette Josèphe Jeanne de Habsbourg-Lorraine; 2-ноябрь 1755, Вена, Ыйык Рим империясы — 16-октябрь 1793, Революция аянты, Париж, Франция республикасы) — Франция жана Наварра королдугунун ханышасы (1774-жылдын 10-майынан тартып), император Франц I жана Мария-Терезиянын кичүү кызы. 1770-жылдан Франциянын падышасы Людовик XVIнын жубайы. Франция революциясы башталгандан кийин, ал контрреволюциялык кутумдардын жана чет элдик интервенциянын демөөрчүсү деп жарыяланган. Конвент тарабынан соттолуп, гильотинада өлүм жазасына тартылган.&lt;ref&gt;{{Книга|автор=Фрэзер А.|заглавие=Мария-Антуанетта. Жизненные путь|ответственный=|издание=|место=М.|издательство=АСТ|год=2008|страницы=55|страниц=638|isbn=978-5-17-053303-9}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>dhyflv7qyyz9q94pydd8ldkw4y6cvj1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>662918</id>
      <parentid>662910</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T04:49:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Elerimen</username>
        <id>49023</id>
      </contributor>
      <origin>662918</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1437" sha1="4wk1t090c48i6g4k9i9jzqod4e3jch2" xml:space="preserve">[[Файл:Marie-Antoinette, 1775 - Musée Antoine Lécuyer.jpg|thumb|Мария-Антуаннета]]


Мария-Антуанетта Австриялык (фр. Marie-Antoinette /maʁi ɑ̃twanɛt/, туулгандагы аты Мария Антония Йозефа Иоганна Габсбург-Лотарингская, нем. Maria Antonia Josepha Johanna von Habsburg-Lothringen, фр. Marie Antoinette Josèphe Jeanne de Habsbourg-Lorraine; 2-ноябрь 1755, Вена, Ыйык Рим империясы — 16-октябрь 1793, Революция аянты, Париж, Франция республикасы) — Франция жана Наварра королдугунун ханышасы (1774-жылдын 10-майынан тартып), император Франц I жана Мария-Терезиянын кичүү кызы. 1770-жылдан Франциянын падышасы Людовик XVIнын жубайы. Франция революциясы башталгандан кийин, ал контрреволюциялык кутумдардын жана чет элдик интервенциянын демөөрчүсү деп жарыяланган. Конвент тарабынан соттолуп, гильотинада өлүм жазасына тартылган.&lt;ref&gt;Фрэзер А. Мария-Антуанетта. Жизненные путь. — М.: АСТ, 2008&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>4wk1t090c48i6g4k9i9jzqod4e3jch2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Талкуу:Матильда эффектиси</title>
    <ns>1</ns>
    <id>154606</id>
    <revision>
      <id>662912</id>
      <timestamp>2026-10-16T04:02:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zakiya9c</username>
        <id>49059</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Розалинд Франклин ким юолгон?</comment>
      <origin>662912</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4824" sha1="6ns0xuw9y1cd78lh1cey0kus1sevcxb" xml:space="preserve">Розалинд Франклин

Розалинд Элси Франклин (англ. Rosalind Elsie Franklin; 25-июль 1920-жыл — 16-апрель 1958-жыл) — британдык химик жана рентгендик кристаллография боюнча адис. Ал дезоксирибонуклеин кислотасынын (ДНК) молекулалык түзүлүшүн изилдөөгө жана вирустардын түзүлүшүн түшүнүүгө чоң салым кошкон окумуштуу. Анын рентгендик дифракция ыкмасы менен алынган «51-сүрөт» (Photo 51) аттуу сүрөтү ДНКнын кош спиралдуу түзүлүшүн аныктоодо маанилүү роль ойногон.

Өмүр баяны

Розалинд Франклин 1920-жылы 25-июлда Улуу Британиянын Лондон шаарында төрөлгөн. Ал жаш кезинен эле табигый илимдерге кызыккан. Кембридж университетинде химия боюнча билим алган. Кийин Парижде иштеп, рентгендик дифракция ыкмасын колдонуу боюнча тажрыйба топтогон.

1951-жылы Франклин Лондондогу Кингс-колледжде иштей баштаган. Ал жерде ДНКнын түзүлүшүн изилдеп, молекуланын ар кандай шарттардагы касиеттерин аныктаган.

Илимий ишмердиги

Франклиндин илимий иштери көмүрдүн түзүлүшүн, ДНКны жана вирустарды изилдөөнү камтыган. Ал рентген нурларынын дифракциясын колдонуп, молекулалардын ички түзүлүшү жөнүндө маалымат алган.

1952-жылы Франклин жана анын аспиранты Реймонд Гослинг ДНКнын В формасынын рентгендик дифракциялык сүрөтүн алышкан. Бул сүрөт кийин «51-сүрөт» деген ат менен белгилүү болгон. Андагы өзгөчө X сымал көрүнүш ДНКнын спиралдуу түзүлүшү бар экенин көрсөткөн.

Франклиндин изилдөөлөрү Джеймс Уотсон менен Фрэнсис Криктин 1953-жылы ДНКнын кош спиралдуу моделин сунуш кылышына маанилүү маалымат берген. Франклин менен Гослингдин изилдөөсү да 1953-жылы Nature журналында жарыяланган.

1953-жылы Франклин Лондондогу Биркбек колледжине өтүп, вирустардын түзүлүшүн изилдөөгө киришкен. Ал тамеки мозаикасынын вирусу жана башка биологиялык түзүлүштөр боюнча маанилүү изилдөөлөрдү жүргүзгөн.

Илимге кошкон салымы

Розалинд Франклиндин эмгектери молекулалык биологиянын жана структуралык вирусологиянын өнүгүшүнө салым кошкон. Анын ДНК боюнча рентгендик изилдөөлөрү тукум куучулук маалыматты сактаган молекуланын түзүлүшүн түшүнүүдө маанилүү болгон.

1962-жылы Джеймс Уотсон, Фрэнсис Крик жана Морис Уилкинс ДНКнын молекулалык түзүлүшүнө байланыштуу ачылыштары үчүн физиология же медицина боюнча Нобель сыйлыгына татыктуу болушкан. Франклин 1958-жылы каза болгондуктан, бул сыйлыкты алган эмес. Нобель сыйлыгы каза болгон адамдарга ыйгарылбайт.

Өмүрүнүн акыркы жылдары

Розалинд Франклин 1958-жылы 16-апрелде Лондондо 37 жашында энелик бездин рагынан каза болгон. Анын илимий мурасы молекулалык биологиянын өнүгүшүндө маанилүү орунду ээлейт.

Колдонулган булактар

1. King's College London. Rosalind Franklin.
2. King's College London. Photo 51 and the discovery of DNA's structure.
3. Rosalind Franklin University of Medicine and Science. Dr. Rosalind Franklin.</text>
      <sha1>6ns0xuw9y1cd78lh1cey0kus1sevcxb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Талкуу:Илимий чөйрөдөгү аялдар</title>
    <ns>1</ns>
    <id>154607</id>
    <revision>
      <id>662913</id>
      <timestamp>2026-10-16T04:06:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zakiya9c</username>
        <id>49059</id>
      </contributor>
      <comment>Розалинд Франклин ким болгон?</comment>
      <origin>662913</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4824" sha1="6ns0xuw9y1cd78lh1cey0kus1sevcxb" xml:space="preserve">Розалинд Франклин

Розалинд Элси Франклин (англ. Rosalind Elsie Franklin; 25-июль 1920-жыл — 16-апрель 1958-жыл) — британдык химик жана рентгендик кристаллография боюнча адис. Ал дезоксирибонуклеин кислотасынын (ДНК) молекулалык түзүлүшүн изилдөөгө жана вирустардын түзүлүшүн түшүнүүгө чоң салым кошкон окумуштуу. Анын рентгендик дифракция ыкмасы менен алынган «51-сүрөт» (Photo 51) аттуу сүрөтү ДНКнын кош спиралдуу түзүлүшүн аныктоодо маанилүү роль ойногон.

Өмүр баяны

Розалинд Франклин 1920-жылы 25-июлда Улуу Британиянын Лондон шаарында төрөлгөн. Ал жаш кезинен эле табигый илимдерге кызыккан. Кембридж университетинде химия боюнча билим алган. Кийин Парижде иштеп, рентгендик дифракция ыкмасын колдонуу боюнча тажрыйба топтогон.

1951-жылы Франклин Лондондогу Кингс-колледжде иштей баштаган. Ал жерде ДНКнын түзүлүшүн изилдеп, молекуланын ар кандай шарттардагы касиеттерин аныктаган.

Илимий ишмердиги

Франклиндин илимий иштери көмүрдүн түзүлүшүн, ДНКны жана вирустарды изилдөөнү камтыган. Ал рентген нурларынын дифракциясын колдонуп, молекулалардын ички түзүлүшү жөнүндө маалымат алган.

1952-жылы Франклин жана анын аспиранты Реймонд Гослинг ДНКнын В формасынын рентгендик дифракциялык сүрөтүн алышкан. Бул сүрөт кийин «51-сүрөт» деген ат менен белгилүү болгон. Андагы өзгөчө X сымал көрүнүш ДНКнын спиралдуу түзүлүшү бар экенин көрсөткөн.

Франклиндин изилдөөлөрү Джеймс Уотсон менен Фрэнсис Криктин 1953-жылы ДНКнын кош спиралдуу моделин сунуш кылышына маанилүү маалымат берген. Франклин менен Гослингдин изилдөөсү да 1953-жылы Nature журналында жарыяланган.

1953-жылы Франклин Лондондогу Биркбек колледжине өтүп, вирустардын түзүлүшүн изилдөөгө киришкен. Ал тамеки мозаикасынын вирусу жана башка биологиялык түзүлүштөр боюнча маанилүү изилдөөлөрдү жүргүзгөн.

Илимге кошкон салымы

Розалинд Франклиндин эмгектери молекулалык биологиянын жана структуралык вирусологиянын өнүгүшүнө салым кошкон. Анын ДНК боюнча рентгендик изилдөөлөрү тукум куучулук маалыматты сактаган молекуланын түзүлүшүн түшүнүүдө маанилүү болгон.

1962-жылы Джеймс Уотсон, Фрэнсис Крик жана Морис Уилкинс ДНКнын молекулалык түзүлүшүнө байланыштуу ачылыштары үчүн физиология же медицина боюнча Нобель сыйлыгына татыктуу болушкан. Франклин 1958-жылы каза болгондуктан, бул сыйлыкты алган эмес. Нобель сыйлыгы каза болгон адамдарга ыйгарылбайт.

Өмүрүнүн акыркы жылдары

Розалинд Франклин 1958-жылы 16-апрелде Лондондо 37 жашында энелик бездин рагынан каза болгон. Анын илимий мурасы молекулалык биологиянын өнүгүшүндө маанилүү орунду ээлейт.

Колдонулган булактар

1. King's College London. Rosalind Franklin.
2. King's College London. Photo 51 and the discovery of DNA's structure.
3. Rosalind Franklin University of Medicine and Science. Dr. Rosalind Franklin.</text>
      <sha1>6ns0xuw9y1cd78lh1cey0kus1sevcxb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:Омадбек Маликов</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154608</id>
    <revision>
      <id>662919</id>
      <timestamp>2026-10-16T05:05:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>662919</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6812" sha1="j41n4zj4784vyzx0dl6ivnep1nkytmq" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 05:05, 16 октябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>j41n4zj4784vyzx0dl6ivnep1nkytmq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:Cop3333</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154609</id>
    <revision>
      <id>662927</id>
      <timestamp>2026-10-16T06:05:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>662927</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6812" sha1="7l3ghuwgf37skosad5s682vmv38vszh" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 06:05, 16 октябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>7l3ghuwgf37skosad5s682vmv38vszh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:NordLeafNordLeaf</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154610</id>
    <revision>
      <id>662933</id>
      <timestamp>2026-10-16T07:06:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>662933</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6812" sha1="fr9pmdl5s310eti7y931q9qpae0rchx" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 07:06, 16 октябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>fr9pmdl5s310eti7y931q9qpae0rchx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:SwappedOne</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154611</id>
    <revision>
      <id>662934</id>
      <timestamp>2026-10-16T07:06:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>662934</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6812" sha1="fr9pmdl5s310eti7y931q9qpae0rchx" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 07:06, 16 октябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>fr9pmdl5s310eti7y931q9qpae0rchx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Жанна Агузарова</title>
    <ns>0</ns>
    <id>154612</id>
    <revision>
      <id>662935</id>
      <timestamp>2026-10-16T07:34:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Elerimen</username>
        <id>49023</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎[[Файл:Жанна Агузарова.jpg|thumb|Жанна Агузарова]]   Жанна Хасановна Агузарова (1962-жылдын 7-июлунда Тюмен облусунун Туртас айылында туулган) — советтик жана орус ырчысы, композитор жана музыкалык продюсер, «Браво» тобунун мурдагы солисти, кийин жеке карьерасын...&quot;</comment>
      <origin>662935</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1312" sha1="snvy3qf02nd7qgetny08jkfrfue728i" xml:space="preserve">[[Файл:Жанна Агузарова.jpg|thumb|Жанна Агузарова]]


Жанна Хасановна Агузарова (1962-жылдын 7-июлунда Тюмен облусунун Туртас айылында туулган) — советтик жана орус ырчысы, композитор жана музыкалык продюсер, «Браво» тобунун мурдагы солисти, кийин жеке карьерасын баштаган. Жалпыга маалымдоо каражаттарында Жанна Агузарованы орус рок-н-роллунун ханышасы, ал эми өтө эксцентрик, китчтин чегиндеги стили үчүн «эпатаждын богинясы» деп аташат. Өзүнүн аз сандагы интервьюларында ал көбүнчө өзүнүн жерден тышкаркы келип чыгышы жана марсиандар менен болгон «ички байланыштары» жөнүндө айтып келет.&lt;ref&gt;«Аргументы и Факты». Игорь Карев. На связи с марсианами. О чем размышляет Жанна Агузарова. 7.07.2022 (обзор более ранних интервью).&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>snvy3qf02nd7qgetny08jkfrfue728i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Маленкулов Абакир Слан Уулу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>154613</id>
    <redirect title="Маленкулов Абакир Слан уулу" />
    <revision>
      <id>662938</id>
      <timestamp>2026-10-16T07:49:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <comment>Artelow &quot;[[Маленкулов Абакир Слан Уулу]]&quot; барагын &quot;[[Маленкулов Абакир Слан уулу]]&quot; деп кайра атады: уулу баш тамга менен жазылбайт</comment>
      <origin>662938</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65" sha1="ouqd68twb1eytcsuaeoje1nwcgzsj9m" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Маленкулов Абакир Слан уулу]]</text>
      <sha1>ouqd68twb1eytcsuaeoje1nwcgzsj9m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-55407-72</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154614</id>
    <revision>
      <id>662939</id>
      <timestamp>2026-10-16T08:06:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>662939</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6812" sha1="eyl1v03sj6w53lsdr90k6kiwzr6a6f5" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 08:06, 16 октябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>eyl1v03sj6w53lsdr90k6kiwzr6a6f5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Прицак, Омелян</title>
    <ns>0</ns>
    <id>154615</id>
    <redirect title="Прицак Омелян" />
    <revision>
      <id>662943</id>
      <timestamp>2026-10-16T08:46:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <comment>Artelow &quot;[[Прицак, Омелян]]&quot; барагын &quot;[[Прицак Омелян]]&quot; деп кайра атады: Кыргыз тилинде бир адамдын фамилиясы, аты жана атасынын аты үтүр менен ажыратылбайт</comment>
      <origin>662943</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="pqiq2ehkpbf6385o4uiisetlw0u51in" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Прицак Омелян]]</text>
      <sha1>pqiq2ehkpbf6385o4uiisetlw0u51in</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Талкуу:Прицак, Омелян</title>
    <ns>1</ns>
    <id>154616</id>
    <redirect title="Талкуу:Прицак Омелян" />
    <revision>
      <id>662945</id>
      <timestamp>2026-10-16T08:46:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <comment>Artelow &quot;[[Талкуу:Прицак, Омелян]]&quot; барагын &quot;[[Талкуу:Прицак Омелян]]&quot; деп кайра атады: Кыргыз тилинде бир адамдын фамилиясы, аты жана атасынын аты үтүр менен ажыратылбайт</comment>
      <origin>662945</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52" sha1="if9166xv9vjb7ihusd6dpk9kzimi96q" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Талкуу:Прицак Омелян]]</text>
      <sha1>if9166xv9vjb7ihusd6dpk9kzimi96q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Панкхерст, Эммелин</title>
    <ns>0</ns>
    <id>154617</id>
    <redirect title="Эммелин Панкхёрст" />
    <revision>
      <id>662949</id>
      <timestamp>2026-10-16T08:58:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <comment>Artelow &quot;[[Панкхерст, Эммелин]]&quot; барагын &quot;[[Эммелин Панкхёрст]]&quot; деп кайра атады: Кыргыз тилинде бир адамдын фамилиясы, аты жана атасынын аты үтүр менен ажыратылбайт</comment>
      <origin>662949</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47" sha1="g7xpxi1l4bantb01a2pezp7rhyosn72" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Эммелин Панкхёрст]]</text>
      <sha1>g7xpxi1l4bantb01a2pezp7rhyosn72</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:Konstaka</title>
    <ns>3</ns>
    <id>154618</id>
    <revision>
      <id>662950</id>
      <timestamp>2026-10-16T09:06:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>662950</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6812" sha1="eucqqlxl0u22sdk3okrub1dp3yj8bek" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 09:06, 16 октябрь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>eucqqlxl0u22sdk3okrub1dp3yj8bek</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>