Vicipaedia
lawiki
https://la.wikipedia.org/wiki/Vicipaedia:Pagina_prima
MediaWiki 1.47.0-wmf.2
first-letter
Media
Specialis
Disputatio
Usor
Disputatio Usoris
Vicipaedia
Disputatio Vicipaediae
Fasciculus
Disputatio Fasciculi
MediaWiki
Disputatio MediaWiki
Formula
Disputatio Formulae
Auxilium
Disputatio Auxilii
Categoria
Disputatio Categoriae
Porta
Disputatio Portae
Adumbratio
Disputatio Adumbrationis
TimedText
TimedText talk
Modulus
Disputatio Moduli
Event
Event talk
Potentia hydrogenii
0
860
3960453
3960427
2026-05-18T12:08:00Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Definitio */
3960453
wikitext
text/x-wiki
'''Potentia hydrogenii''' ([[abbreviatio]] '''pH''')<ref>Christian Blaise et Jean-François, [http://books.google.com/books?id=OPtUgqnXAKsC&pg=PA121&dq=S.+P.+L.+S%C3%B8rensen+potentia+hydrogenii "Small-scale Freshwater Toxicity Investigations: Hazard assessment schemes,"]</ref> vel '''pondus hydrogenii''' est numerus qui statum [[aqua]]e indicat, utrum [[basis (chemia)|basicum]] aut [[acidum]] sit.
== Definitio ==
[[Fasciculus:PH scale.svg|thumb|upright=0.8|Potentia Hydrogenii (Anglice).]]
Potentia hydrogenii est [[logarithmus]] basi decem [[concentratio]]nis<ref>Ernestus Gotthold Struve D., ''Paradoxum chymicum sine igne'', Ienae, 1715, apud Ernestum Claudium Bailliar, p. 55. [http://books.google.com.br/books?id=s8MPAAAAQAAJ&pg=PT62&lpg=PT62&dq=concentrationibus&source=bl&ots=g6-lXUDh65&sig=_LFxoUn2xECZDsD0_jbEtnhzhIk&hl=pt-BR&sa=X&ei=hfdfT8_FCOni0QHy2tynBw&sqi=2&ved=0CEYQ6AEwBQ#v=onepage&q=concentrationibus&f=false] [[Libri Googles]] {{Ling|Latine}}.</ref> [[proton]]um in aqua multiplicatus [[factor|factore]] –1. Quia protones in solutione aquea ad [[molecula]]m aquae adducta, non libera, sunt, concentratio qua uti oportet est [[ion]]tium [[hydronium|hydroniorum]], qua
:<math>pH = - \log [ H_3O^{+}]</math>
Similiter potentia [[hydroxidum|hydroxidi]] pOH calculari potest:
:<math>pOH = - \log [ OH^{-}]</math>
Quia in aqua [[constans aequilibrii aquae]] efficit ut productum concentrationum horum iontium 10<sup>-14</sup> aequet, conexus inter pH et pOH demonstratur esse
:<math>pH + pOH = 14</math>
qua calculari aequivalenter postest: <math>pH = 14 - pOH</math> vel <math>pOH = 14 - pH</math>.
== Acidus aut alcalinus ==
* Liquor est [[acidum|acidus]] cum eius pH est infra septem.
* Liquor est [[basis (chemia)|basicus]] cum eius pH est supra septem.
* Liquor est neutralis cum pH aequat septem.
=== Exempla ===
* [[Pila autocinetica]]: pH = 0–1;
* [[Acetum]]: pH = 3–4
* [[Coffeum]]: pH = 5
* [[Aqua destillata]]: pH = 7
* [[Oceanus|Aqua marina]]: pH = 8
* [[Ammonia]]: pH = 11
* [[Potassa]]: pH = 13–14
== Notae ==
<references />
[[Categoria:Chemia]]
{{Myrias|Physica}}
nxuw6rhy9x90u6dzapgecvw2kyyosnv
3960454
3960453
2026-05-18T12:09:23Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Definitio */
3960454
wikitext
text/x-wiki
'''Potentia hydrogenii''' ([[abbreviatio]] '''pH''')<ref>Christian Blaise et Jean-François, [http://books.google.com/books?id=OPtUgqnXAKsC&pg=PA121&dq=S.+P.+L.+S%C3%B8rensen+potentia+hydrogenii "Small-scale Freshwater Toxicity Investigations: Hazard assessment schemes,"]</ref> vel '''pondus hydrogenii''' est numerus qui statum [[aqua]]e indicat, utrum [[basis (chemia)|basicum]] aut [[acidum]] sit.
== Definitio ==
[[Fasciculus:PH scale.svg|thumb|upright=0.8|Potentia Hydrogenii (Anglice).]]
Potentia hydrogenii est [[logarithmus]] basi decem [[concentratio]]nis<ref>Ernestus Gotthold Struve D., ''Paradoxum chymicum sine igne'', Ienae, 1715, apud Ernestum Claudium Bailliar, p. 55. [http://books.google.com.br/books?id=s8MPAAAAQAAJ&pg=PT62&lpg=PT62&dq=concentrationibus&source=bl&ots=g6-lXUDh65&sig=_LFxoUn2xECZDsD0_jbEtnhzhIk&hl=pt-BR&sa=X&ei=hfdfT8_FCOni0QHy2tynBw&sqi=2&ved=0CEYQ6AEwBQ#v=onepage&q=concentrationibus&f=false] [[Libri Googles]] {{Ling|Latine}}.</ref> [[proton]]um in aqua multiplicatus [[factor|factore]] –1. Quia protones in solutione aquea ad [[molecula]]m aquae adducti, non liberi, sunt, concentratio qua uti oportet est [[ion]]tium [[hydronium|hydroniorum]], qua
:<math>pH = - \log [ H_3O^{+}]</math>
Similiter potentia [[hydroxidum|hydroxidi]] pOH calculari potest:
:<math>pOH = - \log [ OH^{-}]</math>
Quia in aqua [[constans aequilibrii aquae]] efficit ut productum concentrationum horum iontium 10<sup>-14</sup> aequet, conexus inter pH et pOH demonstratur esse
:<math>pH + pOH = 14</math>
qua calculari aequivalenter postest: <math>pH = 14 - pOH</math> vel <math>pOH = 14 - pH</math>.
== Acidus aut alcalinus ==
* Liquor est [[acidum|acidus]] cum eius pH est infra septem.
* Liquor est [[basis (chemia)|basicus]] cum eius pH est supra septem.
* Liquor est neutralis cum pH aequat septem.
=== Exempla ===
* [[Pila autocinetica]]: pH = 0–1;
* [[Acetum]]: pH = 3–4
* [[Coffeum]]: pH = 5
* [[Aqua destillata]]: pH = 7
* [[Oceanus|Aqua marina]]: pH = 8
* [[Ammonia]]: pH = 11
* [[Potassa]]: pH = 13–14
== Notae ==
<references />
[[Categoria:Chemia]]
{{Myrias|Physica}}
6l1wqd95t6jb5x5shyojpgebugtgn96
3960455
3960454
2026-05-18T12:10:02Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Definitio */
3960455
wikitext
text/x-wiki
'''Potentia hydrogenii''' ([[abbreviatio]] '''pH''')<ref>Christian Blaise et Jean-François, [http://books.google.com/books?id=OPtUgqnXAKsC&pg=PA121&dq=S.+P.+L.+S%C3%B8rensen+potentia+hydrogenii "Small-scale Freshwater Toxicity Investigations: Hazard assessment schemes,"]</ref> vel '''pondus hydrogenii''' est numerus qui statum [[aqua]]e indicat, utrum [[basis (chemia)|basicum]] aut [[acidum]] sit.
== Definitio ==
[[Fasciculus:PH scale.svg|thumb|upright=0.8|Potentia Hydrogenii (Anglice).]]
Potentia hydrogenii est [[logarithmus]] basi decem [[concentratio]]nis<ref>Ernestus Gotthold Struve D., ''Paradoxum chymicum sine igne'', Ienae, 1715, apud Ernestum Claudium Bailliar, p. 55. [http://books.google.com.br/books?id=s8MPAAAAQAAJ&pg=PT62&lpg=PT62&dq=concentrationibus&source=bl&ots=g6-lXUDh65&sig=_LFxoUn2xECZDsD0_jbEtnhzhIk&hl=pt-BR&sa=X&ei=hfdfT8_FCOni0QHy2tynBw&sqi=2&ved=0CEYQ6AEwBQ#v=onepage&q=concentrationibus&f=false] [[Libri Googles]] {{Ling|Latine}}.</ref> [[proton]]um in aqua multiplicatus [[factor|factore]] –1. Quia protones in solutione aquea ad [[molecula]]m aquae adducti, non liberi, sunt, concentratio qua uti oportet est [[ion]]tium [[hydronium|hydroniorum]], qua
:<math>pH = - \log [ H_3O^{+}]</math>
Similiter potentia [[hydroxidum|hydroxidi]] pOH calculari potest:
:<math>pOH = - \log [ OH^{-}]</math>
Quia in aqua [[constans aequilibrii aquae]] efficit ut productum concentrationum horum iontium 10<sup>-14</sup> aequet, conexus inter pH et pOH demonstratur esse
:<math>pH + pOH = 14</math>
qua calculari aequivalenter potest: <math>pH = 14 - pOH</math> vel <math>pOH = 14 - pH</math>.
== Acidus aut alcalinus ==
* Liquor est [[acidum|acidus]] cum eius pH est infra septem.
* Liquor est [[basis (chemia)|basicus]] cum eius pH est supra septem.
* Liquor est neutralis cum pH aequat septem.
=== Exempla ===
* [[Pila autocinetica]]: pH = 0–1;
* [[Acetum]]: pH = 3–4
* [[Coffeum]]: pH = 5
* [[Aqua destillata]]: pH = 7
* [[Oceanus|Aqua marina]]: pH = 8
* [[Ammonia]]: pH = 11
* [[Potassa]]: pH = 13–14
== Notae ==
<references />
[[Categoria:Chemia]]
{{Myrias|Physica}}
gctrq0s8f7bsht311ikmrak434u9gii
2005
0
2045
3960505
3958634
2026-05-18T16:49:25Z
Bartholomite
116968
/* Nati */
3960505
wikitext
text/x-wiki
{{Decennium|201|MMV}}
{{latinitas}}
== Eventa ==
=== Mense Ianuario ===
* [[14 Ianuarii]] - Instrumentum exploratorium [[Exploratorium Hugenianum|Hugenianum]] (a [[Exploratorium Cassinianum|Cassiniano]]) in superficie [[Titan (satelles)|Titanis]], [[Saturnus (planeta)|Saturni]] lunae, appulsum est.
* [[20 Ianuarii]] - [[Georgius W. Bush]] 43ª Prasidens Civitates Foederatae Americae iterum electus magistratum iniit.
=== Mense Martio ===
* [[26 Martii]] - BBC Radio 3, [[Plinius Maior]], "[[Naturalis historia (Plinius)|Naturalis Historia]]" [https://web.archive.org/web/20051221093510/http://www.bbc.co.uk/radio3/speechanddrama/betweenears_content.shtml lingua Latina].
=== Mense Aprili ===
* [[19 Aprilis]] - "Habemus Papam"—novus Pontifex Maximus [[Ecclesia Catholica|Ecclesiae Catholicae]] nuntiatur [[Iosephus Ratzinger|Iosephus Cardinalis Ratzinger]] nomine [[Benedictus XVI]].
=== Mense Iulio ===
* [[2 Iulii]] - ''"[[Live 8]]"'' series concentuum musicorum misericordiae in novem urbibus mundi: ([[Londinium|Londinii]], [[Philadelphia]]e [[Barria]]e, [[Moscovia]]e, [[Berolinum|Berolini]], [[Ioannisburgum|Ioannisburgi]], [[Tocio|Tokii]], [[Roma]]e, [[Lutetia]]e)
* [[6 Iulii]] - Electum est [[Londinium]] urbs in qua [[2012 Olympia Aestiva]] anni [[2012]] habendi sunt.
* [[7 Iulii]] - [[Insidiae]] [[tromocratae|tromocraticae]] in [[ferrivia subterranea]] [[Londinium|Londinii]]
* [[29 Iulii]] - Nuntiatur [[Eris (planetulus)|Eris]], "decimam planetam" [[Systema solare|Systematis Solaris]] repertam esse.
=== Mense Augusto ===
* [[1 Augusti]] - [[Abdulla Arabiae Saudianae|Abdŭlla]] fratri suo consanguineo [[Fahdus Arabiae Saudianae|Fahdo]] [[Arabia Saudiana|Arabiae Saudianae]] regi successit.
* [[3 Augusti]] - [[Maaouya Ould Sid’Ahmed Taya]] praeses [[Mauritania]]e, qui a funere regis [[Fahdus Arabiae Saudianae|Fahdi]] [[Arabia Saudiana|Arabiae Saudianae]] revertebatur motu militum depositus est. Successor eius [[Ely Ould Mahometus Vall]] factus est.
* [[29 Augusti]] - [[Typhon marinus]] nomine [[Procella Katrina|Katrina]] magna vi [[Novum Aurelianum]] oppugnavit et aggeribus perforatis maximam partem vastavit. Omnes incolae urbem relinquere debuerunt.
=== Mense Septembri ===
* [[18 Septembris]] - [[Angela Merkel]] factionis [[CDU]] electionem [[Dieta Foederalis Germaniae|Dietae Foederalis Germaniae]] vicit, [[Gerardus Schröder]] ([[SPD]]) perdidit.
* [[30 Septembris]] - [[Controversia de depravatis Machometi imaginibus]] coepit, cum in actis diurnis [[Dania|Danicis]] ''Jyllands-Posten'' divulgatae esset.
=== Mense Octobri ===
* [[1 Octobris]] - Insidiae tromocraticae Kutae Iembaranaeque, urbes in insula [[Indonesia]]e [[Bali|Balorum]]. Interfecti sunt viginti duo minimum homines; fortasse quinquaginta ceterorum iniurias acceperunt.
[[Fasciculus:100130_150006_Dresden_Frauenkirche_winter_blue_sky-2.jpg|thumb|left|Ecclesia Dominae Nostrae Dresdensis iterum aedificatum]]
* [[30 Octobris]] - Ecclesia Dominae Nostrae [[Dresda]]e (Theod. "Frauenkirche") iterum aperta est, postquam anno [[1945]] inter [[Bellum mundanum secundum]] deleta et ab anno [[1994]] iterum exstructa est.
=== Mense Novembri ===
* [[1 Novembris]] - seditiones vastant [[Sequanam-Sancti-Dyonisi]]( Seine St Denis) post mortem duorum iuvenum in saepto electrico cum agentes custodiae publicae eos sequerentur. Multae autoraedae et aedificia publica (scholae, gymnasia saeptaque uehiculorum publicorum) arserunt.
* [[3 Novembris]] - professores galli occupant cum tabernaculo aggerem ante aedes rectoris educationis nationalis in urbe Creteil ut dimisioni intercedant
* ignoto die - Insidiae tromocraticae in Iordania
* [[22 Novembris]] - [[Angela Merkel]] cancellaria federalis [[Germania]]e electa est.
* [[23 Novembris]] - [[Angela Merkel]] cancellaria [[Germania]]e in Galliam ivit ut praesidenti Galliae, Iacobus Chiracus, occureret, atque quo fortiores inter duas nationes nexus essent.
=== Mense Decembri ===
* [[7 Decembris]] - [[Vicipaedia]] paulo minus libera: Iohannes autem Seigenthaler questus est de vita sua in Vicipaedia [[Lingua Anglica|Anglica]] scripta quod nullo ratione dictus erat ille in mortis Iohannis Kennedy suspectus esse. Regula vicipaediae scrutitura sunt.
== Nati ==
* [[8 Maii]] - [[Oliverius Bearman]], cursor autocinetorum [[Britanniarum regnum|Britannicus]].
* [[15 Octobris]] - [[Christianus (princeps hereditatis Daniae)|Christianus]], princeps hereditatis [[Dania]]e.
== Mortui ==
=== Mense Februario ===
* [[10 Februarii]] - [[Arthurus Miller]], [[scriptor]] et [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1915]].
* [[13 Februarii]] ― [[Lucia Fatimensis]] monacha Carmelita, domina Fatimae est.
* [[24 Februarii]] - [[Ioannes-Georgius Wischnewski]], vir publicus [[Germania|Germanicus]] factionis [[SPD]]; natus est anno [[1922]].
=== Mense Martio ===
* [[3 Martii]] - [[Rinus Michels]], pedilusor [[Nederlandia|Nederlandicus]]; natus est anno [[1928]].
* [[7 Martii]] - [[Gualterius Arendt]], vir publicus [[Germania|Theodiscus]] factionis [[SPD]], natus est anno [[1925]].
* [[13 Martii]] - [[Lyn Collins]], [[cantus|cantrix]] [[Soul]] [[CFA|Americana]]; nata est anno [[1948]].
* [[26 Martii]] - [[Iacobus Callaghan]], primus minister [[Regnum Unitum|Britanniarum Regni]]; natus est anno [[1912]].
* [[27 Martii]] - [[Rigo Tovar]], cantor [[Mexicum|Mexicanus]]; natus est anno [[1946]].
=== Mense Aprili ===
* [[2 Aprilis]] - [[Ioannes Paulus II]], natus Carolus Iosephus Wojtyła, Pontifex Maximus Ecclesiae Catholicae ab anno 1978 (natus [[1920]])
* [[6 Aprilis]] - [[Rainerius III]], princeps [[Monoecus|Monoeci]] (natus [[1923]]).
* [[8 Aprilis]] - [[Colomanus Ferenczfalvi]], [[Hungaria|Hungaricus]] qui [[secundum bellum mundanum|secundo bello mundano]] [[Iudaei]]s a [[NSDAP|Nazistis]] vexatis auxilium tulit; natus anno [[1921]].
* [[11 Aprilis]] - [[Lucianus Laurent]], pedilusor [[Francia|Francicus]]; natus anno [[1907]].
* [[26 Aprilis]] - [[Maria Schell]], actrix [[Austria|Austro]]-[[Helvetia|Helvetica]]; nata anno [[1926]].
=== Mense Maio ===
* [[26 Maii]] - [[Sangoulé Lamizana]], vir publicus [[Burkina|Voltae Superioris]]; natus est anno [[1916]].
=== Mense Iunio ===
* [[6 Iunii]] - [[Anna Bancroft]], actrix [[CFA|Americana]]; nata est anno [[1931]].
=== Mense Iulio ===
* [[17 Iulii]] - [[Eduardus Heath]], primus minister [[Regnum Unitum|Britanniarum Regni]]; natus est anno [[1916]].
* [[18 Iulii]] - [[Ioannes Henricus Bauer]], vir rerum politicarum peritus [[Germania|Theodiscus]] factionis [[SPD]]; natus est anno [[1908]].
* [[20 Iulii]] - [[Iacobus Doohan]], [[actor]] [[Stelliter]]i (natus [[1920]]).
* [[31 Iulii]] - [[Wim Duisenberg]], argentarius [[Nederlandia|Nederlandicus]] atque primus [[Argentaria Europaea centralis|Argentariae Europaeae centralis]] praefectus; natus est anno [[1935]].
=== Mense Augusto ===
* [[1 Augusti]] - [[Fahdus Arabiae Saudianae]] rex.
* [[5 Augusti]] - [[Raymundus Klibansky]], historiae philosophiae eruditus polyglottus; natus est anno [[1905]].
* [[6 Augusti]] - [[Robertinus Cook]], vir publicus [[Regnum Unitum|Regni Uniti]] factionis [[Factio Laboris|Laboris]]; natus est anno [[1946]].
=== Mense Septembri ===
* [[4 Septembris]] - [[Arturus Guido Lee]], [[Lingua Latina|Latinus]] natione [[Regnum Unitum|Britannicus]]; natus est anno [[1918]].
* [[27 Septembris]] - [[Ronaldus Golias]], actor [[Brasilia|Brasiliensis]]; natus est anno [[1929]].
=== Mense Octobri ===
* [[17 Octobris]] - [[Helena Cazzulani]], scriptrix [[Italia]]e; nata anno [[1920]].
* [[23 Octobris]] - [[Ioannes Fraser Muth]], [[oeconomia]]e peritus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1930]].
* [[24 Octobris]] - [[Rosa Parks]], propugnatrix aequalium iurum civium [[CFA|Americana]]; nata est anno [[1913]].
=== Mense Novembri ===
* [[25 Novembris]] - [[Georgius Best]], pedilusor [[Hibernia Septentrionalis|Hiberniae Septentrionalis]]; natus est anno [[1946]].
=== Mense Decembri ===
* [[16 Decembris]] - [[Antonius Barber]], rerum politicarum peritus [[Regnum Unitum|Britannicus]] factionis [[Factio Conservativa (Britanniarum Regnum)|Conservativae]]; natus est anno [[1920]].
== Cultura popularis ==
===Radiophonia===
*Continuatio seriei radiophonicae ''[[King Street Junior]]'' (nomine ''King Street Junior Revisited'') [[BBC Radio]] ultimo emissa.
=== Musica ===
* [[No (grex)|No]] grex musicus [[Hispania|Hispanicus]] conditus est.
* [[Ea Ultionem Vult]] grex musicus [[CFA|Americanus]] conditus est.
* [[Roccus Delucus et Onus]] grex musicus Americanus conditus est.
=== Pelliculae ===
* [[Earthlings (documentarium)|Earthlings]] ([[CFA]])
* [[Schiller (pellicula)|Schiller]] ([[Germania]])
* [[Star Wars Episode III: Revenge of the Sith]] (CFA)
* [[V for Vendetta (pellicula)|V for Vendetta]] (CFA)
=== Televisio ===
* [[18 Novembris]] - In [[Francia]] emissiones [[Gulli (televisio)|Gulli]] stationis liberum coeperunt.
* [[Prison Break]] series televisifica in [[CFA]] coepit.
=== Ludi computatrales ===
* [[Proelium pro Vesnote]]
gv8nr7sbh2yw8lk5u29qmhfc79sxl8i
Sabrina
0
2119
3960612
2403647
2026-05-19T00:37:26Z
Bartholomite
116968
3960612
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Severn rail bridge Thorn.jpg|thumb|Pons [[ferrivia]]ria.]]
{{res|Sabrina}}<ref>Secundum poema [[Ioannes Miltonus|Ioannis Miltoni]] "Comus" nomine Sabrina fuit nomen puellae quae hoc in flumine voluntaria morte aquis submersa est et ita flumini nomen dedit.</ref> ([[Lingua Anglica|Anglice]] ''Severn''; [[Lingua Cambrica|Cambrice]] ''Hafren'') est flumen in [[Anglia]] et [[Cambria]].
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|River Severn|Sabrinam}}
{{Fontes geographici}}
{{flumen-stipula}}
[[Categoria:Flumina Angliae]]
[[Categoria:Flumina Cambriae]]
hoe06z5i3k2vjitzpwxkd942chg7ks0
2009
0
2727
3960515
3943432
2026-05-18T17:07:58Z
Bartholomite
116968
/* Nati */
3960515
wikitext
text/x-wiki
{{Decennium|201|MMIX}}
== Eventa ==
=== Mense Ianuario ===
* [[19 Ianuarii]]
**Scriptor [[Australia]]nus [[Harrius Nicolaides]] in [[Thailandia]] pro tribus annis incarceratur criminis laesae [[Bhumibol Adulyadej (rex Siamensis)|maiestatis]] causa.
**[[Tenniludium|Tenniludii]] certamen ''Australian Open'' anni 2009 [[Melbournum|Melbourni]] in [[Victoria (Australia)|Victoria]] in [[Australia]] australi incipit.
**[[Russia]] [[rubelus Russicus|rubelum]] detractat, quia [[petroleum|petrolei]] pretium decrescit.
* [[20 Ianuarii]]
**[[Baracus Obama]] quadragensimus quartus [[Praeses]] [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] factus est.
**Plagiarii [[Graecia]]e magnatum maritimum [[Pericles Panagopulus|Periclem Panagopulum]] liberant, quia lytrum solutum est.
**[[Russia]] [[gasium|gasii]] deductionem trans [[Ucraina]]m ad [[Unio Europaea|Unionem Europaeam]] resumit.
**[[Georgius W. Bush]] civis privatus fit et [[Vasingtonia (D.C.)|Vasingtoniam C.C.]] pro [[Texia]] relinquit.
* [[21 Ianuarii]]
**[[Res Publica Popularis Sinarum|Sinarum]] Televisio Centralis partes irritabiles sermonis inauguralis praesidis [[Civitates Foederatae Americae|Americani]] [[Baracus Obama|Barac Obama]] detrahit.
**[[Hilaria Clinton]] rerum peregrinarum ministra fit post approbationem [[Senatus Civitatum Foederatarum|Senatu Civitatum Foederatarum Americae]].
**Machina [[aeroplanum|aëroplani]] volatus 1549 [[US Airways]] in [[Hudsonicum|Hudsonico]] invenitur.
* [[22 Ianuarii]]
** Septem milites in [[Peuklotis|Peuklote]] in [[Pakistania]] septentrionali capiuntur impetuum tromocraticorum [[Londinium|Londinii]] [[7 Iulii]] [[2005]] causa.
** Societatis [[Sanlu]] duo magistratus poenam capitalem in [[Res Publica Popularis Sinarum|Re Publica Populari Sinarum]] obtinent scandali de lacte causa.
** [[Microsoft]] 5 000 operas abrogare vult, quia [[computatrum|computatra]] personalia minus postulantur.
** General Motors mutui pensionem secundam 5.4 milliarda [[dollarium (CFA)|dollariorum]] obtinet.
** Nominationes [[Praemia Academiae|Praemiorum Academiae]] nuntiantur.
* [[23 Ianuarii]]
**Triginta nautae [[Res Publica Popularis Sinarum|Sinarum]] navis ''Zhenhua 4 '' deni milia [[dollarium (CFA)|dollariorum]] obtinent pro pugna sua contra [[Somalia]]e piratis in Adeni sinu.
**[[Iaponia]] mundi primum satellitem deducit, ut conservatorii [[gasium|gasia]] spectat. Satelliti est nomen [[Ibuku]] ac is ex caeli portu [[Tanegashima]] deducitur.
**Numerus [[interrete|interretis]] usorum unicorum mense Decembri [[2008]] milliardum primitus attingit.
**Duo homines, et homicida et hostia, deiecti sunt in schola in [[Norvegia]] septentrionali.
**[[Britanniarum Regnum|Britanniae]] deminutionem oeconomicam subeunt.
* [[24 Ianuarii]]
**[[Papa]] [[Benedictus XVI]] sacrum interdictum contra episcopos [[Fraternitas Sacerdotalis Sancti Pii X|Fraternitatis Sacerdotalis Sancti Pii X]], anno [[1970]] ab [[archiepiscopus|archiepiscopo]] [[Francia|Francico]] [[Marcellus Lefebvre|Marcello Lefebvre]] conditae, rescindit.
**Ventus fortis [[Hispania]]m ac [[Francia]]m afflictat et quindecim homines occidit.
**[[Labina nivis]] in [[Saltus Scotiae|Saltu Scotiae]] tres monticolas occidit.
* [[25 Ianuarii]]—[[Sri Lanca]]e exercitus cepit ''Mullaitivu'', Tigrium [[Tamil]] arcem postremam in bello civili.
* [[27 Ianuarii]]—Vir [[laophorium|laophorum]] cum 37 vectoribus in [[Bulgaria]] abripit ac post duas horas succumbit.
* [[28 Ianuarii]]—[[Boeing]] 10 000 operas abrogare vult.
* [[29 Ianuarii]]—[[Somalia]]e piratae [[petroleum|petrolei]] navem [[Germania|Germanicam]] ''MV Longchamp'' in Adeni sinu abripiunt.
* [[30 Ianuarii]] — [[Aeroplanum|Aëroplanum]] ''Piper PA-34'' apud ''Huntington'' in [[Virginia Occidentalis|Virginia Occidentali]] in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] meridionalibus cadit. Sex homines mortui sunt.
* [[31 Ianuarii]]
**[[Shenouda III]], [[Papa (Alexandriae Copticae)|Papa Copticus]], et [[Rowan Williams]], [[Archiepiscopus Cantuarensis]], inter se [[Alexandria (Aegyptus)|Alexandriae]] congressi sunt; quo facto, papa alios [[Societas Anglicana|Societatis Anglicanae]] primates hospitio apud Patriarchatum Orthodoxum Copticum accepit.
**[[31 Ianuarii]] — Senium domus in [[Res publica Comi|Re publica Comi]] in [[Russia]] septentrionali flagrat. Septem homines mortui sunt ac duodeviginti absunt.
**[[Russia|Russorum]] milia contra regimen queruntur crisis oeconomicae causa.
**Americana [[Serena Williams]] de [[CFA]] Tataram [[Dinara Safina|Dinara Michaelis filiam Safina]] de [[Russia]] vincit et mulierum singularum ludos [[tenniludium|tenniludii]] certaminis ''Australian Open'' anni 2009 meret.
* '''[[18 Ianuarii]]'''—Tectum ecclesiae "Renasci in [[Christus|Christo]]" [[Urbs Paulistana|Urbi Paulistanae]] in [[Brasilia]] concidit, novem adoratores occidit et plus quam centum alios nocet.
* '''[[18 Ianuarii]]'''—[[Res publica Sinarum]] nummismata pro emptores omnibus 22.7 millionibus civibus suis circumfundit ut oeconomiam 2.53 milliardis [[dollarium (CFA)|dollariorum]] stimulat.
* '''[[18 Ianuarii]]'''—[[Labina nivis|Labinarum]] series apud [[Cabura]]m, [[Afgania]]e caput, quidem decem homines occidit et undecim alios nocet.
* '''[[18 Ianuarii]]'''—[[Francia]]e [[helicopterum]] militare apud littore [[Gabonia|Gabonensi]] cadit et quidem septem homines occidit.
* '''[[18 Ianuarii]]'''—Ruina [[aeroplanum|aëroplani]] volatus 1549 [[US Airways]] recipitur ex [[Hudsonicum|Hudsonico]].
* '''[[18 Ianuarii]]'''—[[Israel (civitas)|Israel]] exercitum suum ex [[Lacinia Gazetica]] meridionali removere coepit.
* '''[[17 Ianuarii]]'''—Primus minister [[Israel (civitas)|Israelensis]] indutiam unilateralem in bello contra [[Hamas]] edat, sed exercitus Israelensis in [[Lacinia Gazetica]] manet.
* '''[[16 Ianuarii]]'''—[[Panama]] [[Ager Merulensis|Agrem Merulensem]] agnoscit.
* '''[[15 Ianuarii]]'''—[[Pakistania]] 124 homines praehendit cohercitionis contra [[tromocratia]]m causa.
* '''[[14 Ianuarii]]'''—[[Ucraina]] [[gasium|gasii]] deductionem resumere non potest, quia [[Russia]]e societas [[Gazprom]] parum prebet secundum [[Ucraina]]e nuntiationem.
* '''[[13 Ianuarii]]'''—[[Gasium]] paene nullum ad [[Unio Europaea|Unionem Europaeam]] trans [[Ucraina]]m ex [[Russia]] transmittitur.
* '''[[13 Ianuarii]]'''—[[Yahoo!]] caput priscum [[Autodesk]] [[Carolina Bartz|Carolinam Bartz]] magistratu exsecutivo maximo suo nominat.
* '''[[13 Ianuarii]]'''—[[Citigroup]] contractum de societate cum [[Morgan Stanley]] nuntiat.
* '''[[13 Ianuarii]]'''—[[Germania]]e [[cancellarius foederalis|cancellaria foederalis]] [[Angela Merkel]] stimulum oeconomicum quinquaginta milliardorum euronum nuntiat.
* '''[[11 Ianuarii]]'''—[[Unio Europaea|Unionis Europaeae]] magistratus ad [[Russia]]m [[gasum|gasii]] causa veniunt.
* '''[[11 Ianuarii]]'''—[[Russia]]e praeses [[Demetrius Medvedev]] ministrum primum [[Vladimirus Putin|Vladimirum Putin]] incusat, quia regimen crisem argentariam parum cito tractat.
* '''[[9 Ianuarii]]'''—[[Microsoft]] versionem β [[systema administrativum computatrale|systematis administrativi computatralis]] [[Microsoft Windows]] 7 promulgat.
* '''[[8 Ianuarii]]'''—[[Russia]] [[Ucraina]]que [[gasium]] ad [[Europa]]m ductibus iterum mittere consentiunt.
* '''[[8 Ianuarii]]'''—[[Respublica Populi Democratica Coreae|Corea Septentrionalis]] electionem ad Populi Comitium Supremum in [[8 Martii]] facere nuntiat.
* '''[[6 Ianuarii]]'''—[[Gasium|Gasii]] deductio ex [[Russia]] trans [[Ucraina]]m ad [[Europa]]m impossibilis fit, aut quia Russia nullum mittit, aut quia [[Ucraina]] tres ductus principales claudit.
* '''[[3 Ianuarii]]'''—[[Certamen Dakarense]] 2009 [[Bonaëropolis|Bonaëropoli]] in [[Argentina]] incipit.
* '''[[2 Ianuarii]]'''—[[Ludovicus Fortuño]] fit [[Portus Dives|Portus Divitis]] gubernator.
* '''[[1 Ianuarii]]'''—[[Slovachia]] [[euro]]nem adoptat et Euronis Zonae membrum sextum decimum fit.
* '''[[1 Ianuarii]]'''—[[Virgin Galactic]] ac [[Novum Mexicum]] [[contractus|contractum]] de volatibus [[commercium|institoriis]] ad [[cosmos|cosmum]] infra ambitum in ''Spaceport America'' apud ''[[Las Cruces]]'' ac ''Truth or Consequences'' in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] occidentalibus signant.
* '''[[1 Ianuarii]]'''—[[Gazprom]] [[Ucraina]]e [[gasium|gasii]] venditionem cludit, quia consensus de pretio abest.
=== Februario ===
* '''[[26 Februarii]]'''—Iudicium Internationale pro Criminibus in [[Iugoslavia]] Prisca [[Serbia]]e praesidem priscum [[Milan Milutinović]] criminibus militaribus accusatum liberat.
* '''[[25 Februarii]]'''—Tabula geographica [[Montes Gamburceviani|Montium Gamburcevianorum]] sub glacie [[Antarctica]] facta est.
* '''[[25 Februarii]]'''—[[Serbia]] undecim magistratus [[Belgradum|Belgradenses]] manumittit, quia fugam sicarii [[Milorad Ulemek]] iuvabant.
* '''[[25 Februarii]]'''—Magister aedilicius priscus [[Estonia]]e [[Hermanus Simm]] ad 12.5 annos incarceratus est, quia indicia de [[OTAN|Consociatione ex pacto Atlantico Septentrionali]] [[Russia]]e vendebat.
* '''[[22 Februarii]]'''—Pellicula ''[[Slumdog Millionaire]]'' (''Millionarius e Colonia Proletaria'') octo [[Praemia Academiae|Academiae Praemia]], etiam Pelliculam Optimam ac [[Moderator cinematographicus|Moderatorem]] Optimum pro [[Daniel Boyle|Danielem Boyle]], meret. [[Ioannes Penn]] Actor Optimus fit personae eius in ''[[Milk]]'' (''Lac'') causa; [[Catharina Winslet]] Actrix Optima fit personae eius in ''[[The Reader]]'' (''Lector'') causa.
* '''[[22 Februarii]]'''—Quidem 73 cunicularii mortui sunt post "explosionem" in [[carbo]]nis cuniculo in ''Gǔjiāo'' in [[Res Publica Popularis Sinarum|Sinis]] septentrionalibus.
* '''[[22 Februarii]]'''—Consilium [[Unio Europaea|Europaeaum]] [[Berolinum|Berolini]] in [[Germania]] convenit ut de crise oeconomica consultat.
* '''[[22 Februarii]]'''—[[Somalia]]e [[pirata]]e [[Graecia]]e navem ''MV Saldanha'' in Adeni sinu abripiunt.
* '''[[22 Februarii]]'''—Tigres [[Tamil]] decem homines in ''Kirimatiyagara'' in [[Sri Lanca]] orientali occidunt.
* '''[[22 Februarii]]'''—Captivi Graecus [[Basileus Palaeocostas]] et Albanus [[Alket Rizai]] ex carcere [[Corydallus]] [[Athenae|Athenis]] [[helicopterum|helicoptero]] effugiunt.
* '''[[22 Februarii]]'''—Carcer [[Abu Ghraib]] in media [[Iraquia]] nomine novo "Carceris Medii [[Bagdatum|Bagdatensis]]" iterum aperitur.
* '''[[22 Februarii]]'''—Impetus per [[pyrobolus|bombam]] in foro ''ẖan el-ẖalili'' [[Cairus|Cairi]] in [[Aegyptus|Aegypto]] [[Francia|Franicae]] turistam occidit ac viginti nocet.
* '''[[22 Februarii]]'''—[[Vietnamia]]e minister primus [[Nguyễn Tấn Dũng]] primam [[purificina petrolei|purificinam petrolei]] in hac civitate aperit.
* '''[[22 Februarii]]'''—In [[Australia]] est luctus dies propter 209 hostias ignis in ''bush'' in [[Victoria (Australia)|Victoria]].
* '''[[22 Februarii]]'''—Impetus ''Al-Šabaab'' quidem undecim pacis defensores [[Burundia|Burundienses]] occidit ac quindecim nocet in [[Unio Africana|Unionis Africanae]] base militari [[Mogadiscio]]ne in [[Somalia]].
* '''[[21 Februarii]]'''—[[Italia]]e [[Factio Democratica (Italia)|Factio Democratica]] ducem vicarium [[Darius Franceschini|Darium Franceschini]] ut ducem novum suum designat.
* '''[[21 Februarii]]'''—Exercitus [[OTAN|occidentalis]] tredecim homines in Guzara in [[Aria (regio Asiae)|Aria]] in [[Afgania]] occidentali occidit.
* '''[[21 Februarii]]'''—Quidem decem homines mortui ac viginti nociti sunt post [[hamaxostichus|traminis]] [[laophorium|laophorique]] conflictionem in [[Slovachia]] centrali.
* '''[[21 Februarii]]'''—Circa 120 000 hominum contra regimen ac discrimen oeconomicim argentariumque [[Eblana]]e in [[Hibernia (res publica)|Hibernia]] queruntur.
* '''[[21 Februarii]]'''—''ṭālibān'' et [[Pakistania]] de indutia sempiterna in Provincia Limitis Septentrio-Occidentalis contrahunt.
* '''[[20 Februarii]]'''—[[Aurum|Auri]] pretium mille [[dollarium|dollariorum]] adventat.
* '''[[20 Februarii]]'''—[[Civitates Foederatae Americae]] [[Beniaminus Mohammed|Beniaminum Mohammed]] ad [[Britanniarum Regnum|Britannias]] referre volunt post quattuor annos in castro carcerali [[Guantanamus|Guantanamensi]].
* '''[[20 Februarii]]'''—47 homines nocentur post fluctum [[volatus]] a [[Philippinae|Philippinis]] ad [[Iaponia]]m per [[Northwest Airlines]].
* '''[[20 Februarii]]'''—Accusator generalis [[Novum Eboracum|Neo-Eboracensis]] [[Andreas Cuomo]] ducem [[Bank of America]] [[Kenethus Lewis|Kenethum Lewis]] accusat emptionis [[Merrill Lynch]] causa.
* '''[[20 Februarii]]'''—Accitor 25 homines in [[Dera Ismail Khan]] in [[Pakistania]] septentrionali occidit.
* '''[[20 Februarii]]'''—Societas perdita [[Saab]] tegmen contra creditores petit.
* '''[[20 Februarii]]'''—[[Simon Peres|Simon Pheres]], praeses [[Israel (civitas)|Israelensis]], ducem Lichud [[Beniaminus Nethaniahu|Beniaminum Nethaniahu]] pro creatore regiminis novi civitatis optat.
* '''[[20 Februarii]]'''—[[India]] 25 mortes viro [[hepatitis|hepatitidis]] B effectas in civitate occidentali [[Guiaratus|Guiarato]] scrutatur.
* '''[[20 Februarii]]'''—Praeses consilii ministrorum [[Lettonia]]e [[Ivars Godmanis]] et regimen eius abdicat.
* '''[[20 Februarii]]'''—Tigres [[Tamil]] [[Colombo (urbs)|Colombo]] in [[Sri Lanca]] occidentali aërie assultant; duo homines mortui et quidem quadraginta nociti sunt.
* '''[[19 Februarii]]'''—Praeses [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] [[Baracus Obama|Barac Obama]] cum ministro primario [[Canada|Canadensi]] [[Stephanus Harper|Stephano Harper]] [[Ottava]]e conveniunt.
* '''[[19 Februarii]]'''—[[Res Publica Popularis Sinarum]] [[nix|nivem]] artificiose edat ut [[aritudo|aritudinem]] lenit.
* '''[[19 Februarii]]'''—[[Francia]]e navis Danton in [[Mare Mediterraneum|Mari Mediterraneo]] invenitur.
* '''[[19 Februarii]]'''—[[Chirgisia]]e Consilium Supremum Manas Caeli Basem [[Civitates Foederatae Americae|Americanam]] claudere vult.
* '''[[19 Februarii]]'''—[[Russia]]e iudicium tres iutores caedis diurnariae Annae Stephani filiae Politkovskaja liberat.
* '''[[19 Februarii]]'''—Cognitionis Officium Foederale [[Civitates Foederatae Americae|Americanum]] [[Alanus Stanford|Alanum Stanford]], fraude accusatum ducem [[Stanford Financial Group]], in [[Virginia]] in Civitatibus Foederatis Americae meridionalibus invenit.
* '''[[19 Februarii]]'''—[[Territoria Palaestinensia|Palaestinenses]] tria incendia ad [[Israel (civitas)|Israelem]] intorquerent.
* '''[[19 Februarii]]'''—Exercitus [[Nigeria|Nigeriensis]] duos [[Russia]]e obsides liberat.
* '''[[18 Februarii]]'''—[[General Motors]] 47 000 operas abrogare vult.
* '''[[18 Februarii]]'''—Limitis [[Russia|Russici]] Custodia commercii navem [[Hongcongum|Hongcongensem]] demergit. Octo homines mortui sunt.
* '''[[18 Februarii]]'''—[[Verizon Wireless]] societatem [[Alcatel-Lucent]] venditorem initialem apparatuum suorum quartae aetatis pro communicatione sine fibrarum optat.
* '''[[18 Februarii]]'''—[[Administratio aeronautica et spatialis Americanorum]] et [[ESA|Europaea Spatii Agentia]] missionem suam ad [[Europa (satelles)|Europam]], [[Iuppiter (planeta)|Iovem]], [[Titan (satelles)|Titanem]] ac [[Saturnus (planeta)|Saturnum]] extendere volunt.
* '''[[18 Februarii]]'''—Nuntiator [[televisio]]nis [[Geo TV|Geo]] in valle [[Swat]] in [[Pakistania]] septentrionali bello occiditur.
* '''[[18 Februarii]]'''—Legatorum Camera [[Cechia|Cechica]] Contractum Olisiponensem approbat.
* '''[[17 Februarii]]'''—Praeses [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] [[Baracus Obama|Barac Obama]] legem de refectione oeconomica [[Denverium (Coloratum)|Denverii]] in [[Coloratum|Colorato]] in Civitatibus Foederatis Americae occidentalibus subscribit.
* '''[[17 Februarii]]'''—Rerum argentariarum minister [[Iaponia|Iaponicus]] [[Shōichi Nakagawa]] Aprili mense se abdicare vult.
* '''[[17 Februarii]]'''—Adiutor [[Factio Democratica (Italia)|Factionis Democraticae]] [[Italia]]e [[Gualterius Veltroni]] se abdicat.
* '''[[17 Februarii]]'''—[[California]] 20 000 regiminis operarios dimittere vult.
* '''[[17 Februarii]]'''—Praeses [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] [[Baracus Obama|Barac Obama]] 12 000 milites subsicivos ad [[Afgania]]m mittit.
* '''[[17 Februarii]]'''—Accusationes contra [[The Pirate Bay]] ampliantur.
* '''[[17 Februarii]]'''—Rerum peregrinarum ministra [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] [[Hilaria Clinton]] ad [[Iaponia]]m advenit ut crisem oeconomicam et cautionem internationalem consulit.
* '''[[17 Februarii]]'''—Obligationum et Commercii Commissio [[Civitates Foederatae Americae|Americana]] [[Alanus Stanford|Alanum Stanford]], ducem [[Stanford Financial Group]], fraude accusat.
* '''[[16 Februarii]]'''—Iudicium contra [[BitTorrent]] indagatorem [[The Pirate Bay]] [[Holmia]]e in [[Suecia]] incipit.
* '''[[16 Februarii]]'''—Iurisconsultus [[Israel (civitas)|Israelenus]] dolo contra [[holocaustum|holocausti]] reliquiam accusatus capitur.
* '''[[16 Februarii]]'''—Fabrica [[Mini (BMW)]] in [[Cowley]] in [[Comitatus Oxoniensis|Comitatu Oxoniensi]] in [[Anglia]] centrali in [[Britanniarum Regnum|Britanniis]] 850 operas abrogat.
* '''[[16 Februarii]]'''—[[Britanniarum Regnum|Britanniarum]] deminutio oeconomica 3.3% anno 2009 exspectatur.
* '''[[16 Februarii]]'''—Pars 76 legis [[Britanniarum Regnum|Britannicae]] contra [[tromocratia]]m efficax fit. Haec lex divulgationem indiciorum de exercitu vel officiis secretis punit.
* '''[[16 Februarii]]'''—Increpitores contra vitae sumptus et aediles in [[Guadalupa]] confligunt.
* '''[[15 Februarii]]'''—''ṭālibān'' decem dierum indutiam in bello suo in valle [[Swat]] in [[Pakistania]] septentrionali nuntiat.
* '''[[15 Februarii]]'''—Quidem quindecim homines mortui ac septem nociti sunt post ignem in [[deversorium|deversorio]] in ''Molodëžnyj'' in [[Regio Astrachanensis|Regione Astrachanensi]] in [[Russia]] meridionali.
* '''[[15 Februarii]]'''—[[Mons ignifer]] [[Galeras]] in [[Columbia]] meridionali ardescit.
* '''[[15 Februarii]]'''—Pars [[Londinium|Londiniensis]] Societatis [[Britanniarum Regnum|Britanniarum]] de [[Cancer (morbus)|Cancri]] Investigatione invenit "periculi receptorem", qui immunitatis reactionem contra cancrum fortasse coepit.
* '''[[15 Februarii]]'''—[[Israel (civitas)|Israel]] cum [[Hamas]] non paciscitur secundum ministrum primum Israelenum [[Ehud Olmert]].
* '''[[15 Februarii]]'''—Unio Nationalis Caren urbem [[Myawaddy]] in [[Birmania]] orientali assultat.
* '''[[15 Februarii]]'''—54% suffragatorum [[Venetiola]]norum cacumina temporalia magistratuum, etiam [[Hugo Chávez|praesidis]], removent.
* '''[[15 Februarii]]'''—[[Britanniarum Regnum|Britanniae]] exemplum primum hominis cum morbe Creutzfeldt-Jakob post plasmatis sanguinei contaminati praeceptionem confirmant.
* '''[[14 Februarii]]'''—Secundum [[Hamas]] accusationem, [[Israel (civitas)|Israel]] condiciones pacti de indutia inter Israelem ac Hamas mutat, itaque pacis opportunitatem subruit. Secundum ministrum primum Israelenum [[Ehud Olmert]], Israelis condicio est captivi [[Gilad Salit]] liberatio.
* '''[[14 Februarii]]'''—[[Pellicula]] [[La teta asutada]] ab [[moderator cinematographicus|moderatrice cinematographica]] [[Peruvia|Peruana]] [[Claudia Llosa]] Festi Internationalis Cinematographici [[Berolinum|Berolinensis]] 59i Ursum Aureum meret.
* '''[[14 Februarii]]'''—Duo incendia ex [[aeroplanum|aëroplano]] [[CFA|Civitatum Foederatarum Americae]] sine magistro quidem 25 homines in Waziristania Meridionali in [[Pakistania]] septentrionali occidunt.
* '''[[14 Februarii]]'''—[[Iaponia]]e Observatorium Astronomicum Nationale [[Luna (satelles)|Lunae]] tabulam [[topographia|topographicam]] primam complet.
* '''[[14 Februarii]]'''—[[Somalia]]e piratae [[petroleum|petrolei]] navem [[Iaponia|Iaponicam]] ''Chemstar Venus'' ac 23 nautas eius liberant.
* '''[[13 Februarii]]'''—[[Maximilianus Planck|Maxmiliani Planck]] Societas pro [[Anthropologia]] [[Evolutio|Evolutiva]] [[Germania|Germanica]] et [[454 Life Sciences]] [[CFA|Americana]] [[Homo neanderthalensis|Hominis neanderthalensis]] [[genoma]] recensent.
* '''[[13 Februarii]]'''—Aliquae aëroplana [[Airbus A340]] societatis [[Virgin Atlantic Airways]] funes pravos continent secundum Societatem Cognitionis Casuum [[Aeroplanum|Aëroplanorum]] [[Hibernia (res publica)|Hibernicam]].
* '''[[13 Februarii]]'''—Regimen [[Res Publica Popularis Sinarum|Rei Publicae Popularis Sinarum]] duas sculpturas [[domus Tsingiana|Tsingianas]] ab [[Yves Saint Laurent]] vult.
* '''[[13 Februarii]]'''—[[Microsoft]] indulgentiam 250 000 [[dollarium (CFA)|dollariorum]] contra vermis [[computatrum|computatorii]] [[Conficker]] creatorem imponit.
* '''[[13 Februarii]]'''—Volatus 8456 [[aeroplanum|aëroplano]] [[CityFlyer]] societatis [[British Airways]] apud aeriportum [[Londinium|London]] City periculose egreditur.
* '''[[13 Februarii]]'''—[[Peanut Corporation of America]], societas [[CFA|Americana]] de [[Arachis hypogaea|Arache hypogaea]], conturbator fit et interritum petit.
* '''[[13 Februarii]]'''—[[Congressus Civitatum Foederatarum|Congressus]] [[CFA|Civitatum Foederatarum Americae]] legem de refectione oeconomica approbat.
* '''[[13 Februarii]]'''—Sex nautae absunt post navis [[Res Publica Popularis Sinarum|Sinicae]] ''MV Changhai 178'' casum in Mari Sinico Meridionali.
* '''[[13 Februarii]]'''—[[Hamaxostichus]] in [[Bhubaneswar]] in [[Orissa]] in [[India]] orientali exorbitat. 15 homines mortui et 150 nociti sunt.
* '''[[13 Februarii]]'''—Aediles [[Zimbabua|Zimbabuenses]] [[Roy Bennett]], membrum Cursus pro Vice Democratica, perduellione accusant.
* '''[[13 Februarii]]'''—Senatus [[Australia]]nus incitamentum oeconomicum 42 milliardis [[dollarium|dollariorum]] approbat.
* '''[[13 Februarii]]'''—[[Hamas]] granatas ex auxilio humanitario facit secundum [[Israel (civitas)|Israelis]] exercitum.
* '''[[13 Februarii]]'''—[[Unix|Unicis]] tempus ''1234567890'' attingit 23:31:30 [[UTC|temporis universalis coordinati]].
* '''[[13 Februarii]]'''—Accitor in [[Karbala]] in [[Iraquia]] centrali quadraginta homines occidit ac sexaginta nocet.
* '''[[12 Februarii]]'''—Theatrum Ford [[Vasingtonia (D.C.)|Vasingtoniae]] aperitur ducentorum annorum ab natale [[Abrahamus Lincoln|Abrahami Lincoln]], praesidis [[Civitates Foederatae Americae|Americani]] necati, causa.
* '''[[12 Februarii]]'''—[[Res Publica Popularis Sinarum|Sinarum]] societas [[Sanlu]] perdita fit.
* '''[[12 Februarii]]'''—[[Parlamentum Europaeum]] [[Bruxellae|Bruxellis]] diripitur.
* '''[[12 Februarii]]'''—Papa [[Benedictus XVI]] [[holocaustum|holocausti]] abnegationem quam indignam et totaliter non gratam condemnat.
* '''[[12 Februarii]]'''—Volatus 3407 ''Continental Airlines'' ad [[Clarence Center]] in [[Novum Eboracum|Novo Eboraco]] in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] orientalibus cadit.
* '''[[12 Februarii]]'''—[[India]]e mercator [[Moninder Singh Pandher]] et servus eius [[Surender Koli]] caedium causa condemnantur.
* '''[[12 Februarii]]'''—[[Chalybs|Chylybis]] seminator [[Britanniarum Regnum|Britannicus]] [[Corus Group|Corus]] 3 500 operas abrogat.
* '''[[12 Februarii]]'''—[[Iaponia]]e societas [[electronica]] [[Pioneer]] [[televisio]]nem non plus tractare ac 10 000 operas abrogare vult.
* '''[[12 Februarii]]'''—[[Iraquia]]e parlamentum satisfactionem de [[Israel (civitas)|Israele]] postulat impetus contra reactrum [[energia nuclearis|nucleare]] anno [[1981]] causa.
* '''[[12 Februarii]]'''—Parlamenti [[Nederlandia|Nederlandiensis]] membro ac [[religio Islamica|religionis Islamicae]] calumniatori [[Gerardus Wilders|Gerardo Wilders]] accessus ad [[Britanniarum Regnum|Britannias]] denegatur.
* '''[[12 Februarii]]'''—''ṭālibān'' rebelles 26 homines impetibus contra tres regiminis domus [[Cabura]]e in [[Afgania]] occidunt.
* '''[[12 Februarii]]'''—[[Australia]] luctus diem nationalem pro victimis ignis in ''bush'' in [[Victoria (Australia)|Victoria]] in Australia orientali nuntiat.
* '''[[12 Februarii]]'''—[[Hamas]] duodeviginti mensium indutiam in proelio suo contra [[Israel (civitas)|Israelem]] vult.
* '''[[11 Februarii]]'''—Numerus colligationum ad reta cellularia quattuor milliarda attingit.
* '''[[11 Februarii]]'''—Pulveris cosmici depositum mysterium intra Rectanguli Nebulam Rubram invenitur.
* '''[[11 Februarii]]'''—[[Michigania]]e [[Factio Democratica (CFA)|democrata]] [[Ioannes Dingell]] membrum [[Camera Repraesentantum Civitatum Foederatarum|Camerae Repraesentantum]] [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] longissime in officio fit.
* '''[[11 Februarii]]'''—Naves piscatoriae [[Res Publica Popularis Sinarum|Rei Publicae Popularis Sinarum]] Limitis Septentrionalis Lineam inter [[Corea]]s [[Respublica Populi Democratica Coreae|Septentrionalem]] [[Respublica Coreae|Meridionalemque]] destituunt; fortasse Corea Septentrionalis incendia probat.
* '''[[11 Februarii]]'''—[[Carolus Theodorus zu Guttenberg]] [[oeconomia]]e [[technologia]]eque minister foederalis [[Germania]]e fit.
* '''[[11 Februarii]]'''—27 homines mortui sunt post accitoris impetum [[Cabura]]e in [[Afgania]].
* '''[[11 Februarii]]'''—Communicationis satellites ''Iridium'' et [[Russia]]e in [[cosmos|cosmo]] confligunt.
* '''[[11 Februarii]]'''—[[Philippinae|Philippinarum]] Officium Piscatus ac Fontum Aquatilium plus quam ducentos [[delphinus|delphinos]] in [[Bataan]] ex syrte eripiunt.
* '''[[11 Februarii]]'''—[[Camera Repraesentantum Civitatum Foederatarum|Camera Repraesentantum]] [[Senatus Civitatum Foederatarum|Senatusque]] [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] compromissionem de lege de refectione oeconomica attingunt.
* '''[[11 Februarii]]'''—Dux coeli exercitus [[Atropatene (res publica)|Atropatenici]] [[Rail Rzayev]] in [[Baku]] occiditur.
* '''[[11 Februarii]]'''—[[Petroleum|Petrolei]] navis ac vasculorum navis apud Dubai in [[Phylarchiarum Arabicarum Confoederatio]]ne confligunt.
* '''[[11 Februarii]]'''—[[Territoria Palaestinensia|Palaestinenses]] quattuor granatas ex pila ac incendium ''Qassām'' ex [[Lacinia Gazetica]] ad [[Israel (civitas)|Israelem]] intorquerent.
* '''[[11 Februarii]]'''—Plebis sepulcrum in loco archaeologico [[Tlatelolco]] [[Mexicopolis|Mexicopoli]] invenitur secundum nuntiationem Societatis Nationalis Anthropologiae et Historiae.
* '''[[11 Februarii]]'''—Dux Cursus pro Vice Democratica [[Morgan Tsvangirai]] Zimbabuae minister primus novus fit.
* '''[[11 Februarii]]'''—[[Anscharius Manutahi Temaru]] [[Polynesia Francica|Polynesiae Francicae]] praeses fit.
* '''[[10 Februarii]]'''—[[Senatus Civitatum Foederatarum|Senatus]] [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] legem de refectione oeconomica approbat.
* '''[[10 Februarii]]'''—[[Britanniarum Regnum|Britanniae]] desideria nova de visis [[Bolivia]]e [[Lesothum|Lesothi]] [[Africa Australis|Africae Australis]] [[Suazia]]e [[Venetiola]]eque civibus imponunt.
* '''[[10 Februarii]]'''—[[Turbo]] in [[Lone Grove]] in [[Oclahoma]] in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] meridionalibus quidem octo homines occidit ac quinquaginta nocet.
* '''[[10 Februarii]]'''—Legislatores in [[Israel (civitas)|Israele]] designantur.
* '''[[10 Februarii]]'''—[[Helvetia]]e societas argentaria [[UBS AG]] 15 000 operarum abrogare vult.
* '''[[10 Februarii]]'''—[[Autocinetum|Autocinetorum]] seminator [[Anglia|Anglicus]] [[Bentley]] 220 operas abrogat ac mercedes decrescit.
* '''[[10 Februarii]]'''—[[Autocinetum|Autocinetorum]] seminator [[Civitates Foederatae Americae|Americanus]] [[General Motors]] 10 000 operas abrogare vult.
* '''[[10 Februarii]]'''—[[Mexicum]] album usorum [[telephonum gestabile|telephonorum gestabilium]] et exemplorum digitorum eorum habere vult.
* '''[[10 Februarii]]'''—[[Africa Australis]] electionem generalem in [[22 Aprilis]] facere nuntiat.
* '''[[10 Februarii]]'''—Quinquaginta milia hominum in [[Guadalupa]] et [[Martinica]] contra vitae sumptus queruntur.
* '''[[10 Februarii]]'''—Dollarium [[Zimbabua|Zimbabuense]] detractatur; [[cholera]]e causa iam 3 000 homines mortui sunt.
* '''[[9 Februarii]]'''—Ignis [[deversorium]] ''Mandarin Oriental'' [[Pechinum|Pechini]] in [[Res Publica Popularis Sinarum|Re Publica Populari Sinarum]] consumit.
* '''[[9 Februarii]]'''—[[Francia]]e regimen auxilium 6.5 milliardorum [[euro]]num pro vehiculorum motoriorum industria nuntiat.
* '''[[9 Februarii]]'''—Locus [[mythologia Graeca|mythicus]] natalis [[Zeus|Dios]] apud [[Mons Lycaeus|Montem Lycaeum]] in [[Graecia]] meridionali fortasse invenitur.
* '''[[9 Februarii]]'''—Rebelles [[Pakistania]]ni [[Polonia]]e machinatorem abreptum [[Petrus Stańczak|Petrum Stańczak]] decollant secundum videographiam.
* '''[[9 Februarii]]'''—[[Iaponia]]e societas [[Nissan Motors]] 20 000 operas crisis oeconomicae causa abrogat.
* '''[[9 Februarii]]'''—Episcopus [[Ricardus Williamson]] ex seminario [[Ecclesia Catholica Romana|Catholico Romano]] in [[Argentina]] removetur quia [[holocaustum]] negat.
* '''[[9 Februarii]]'''—Accitor Tigrium [[Tamil]] in profugorum castrum in [[Sri Lanca]] 28 homines occidit ac 90 alios nocet.
* '''[[9 Februarii]]'''—Triginta [[mumia]]e in sepulcro antico in [[Saccara]] in [[Aegyptus|Aegypto]] septentrionali invenitur.
* '''[[9 Februarii]]'''—Iam quidem 130 homines et 750 domus igne in ''bush'' in [[Victoria]] in [[Australia]] orientali consumpti sunt.
* '''[[8 Februarii]]'''—Minister aerarii [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] Timotheus Geithner nuntium de auxilio [[argentaria|argentariis]] usque ad diem Iovis differt.
* '''[[8 Februarii]]'''—[[Robertus Antonius Plant]] ac [[Alicia Krauss]] [[praemium Grammy]] de anni monumento propter ''Please Read the Letter'' merent. ''Viva la Vida'' ab [[Coldplay]] anni carmen fit.
* '''[[8 Februarii]]'''—[[Manufollium|Manufollii]] lusor [[Romania|Dacoromanicus]] [[Marius Cozma]] occiditur ac duo alii nocentur post impetum cultro in [[Vesprimium|Vesprimio]] in [[Hungaria]] occidentali.
* '''[[8 Februarii]]'''—[[Venetiola]] undecim homines capit propter vim armatam in synagoga [[Caracae|Caracis]].
* '''[[8 Februarii]]'''—[[Territoria Palaestinensia|Palaestinenses]] duo incendia ex [[Lacinia Gazetica]] ad [[Israel (civitas)|Israelem]] intorquerent.
* '''[[8 Februarii]]'''—Referendum de sempiterna libertate motus pro operariis ex [[Unio Europaea|Unione Europaea]] in [[Helvetia]] est.
* '''[[7 Februarii]]'''—Praeses [[Bolivia]]nus [[Evus Morales]] constitutionem novam sancit.
* '''[[7 Februarii]]'''—Ignis in ''bush'' in [[Victoria (Australia)|Victoria]] in [[Australia]] orientali causa iam quidem 84 homines mortui sunt.
* '''[[5 Februarii]]'''—[[Somalia]]e piratae [[Ucraina]]e navem ''Fajina'' pro lytro 3.2 millionibus [[dollarium (CFA)|dollariorum]] liberant.
* '''[[2 Februarii]]'''—Pantopolium [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] [[Macy's]] 7 000 operas abrogare vult.
* '''[[2 Februarii]]'''—Mons [[Asama]] in [[Iaponia]] centrali erumpit.
* '''[[2 Februarii]]'''—[[Ericus Holder]] a [[Senatus Civitatum Foederatarum|senatu Civitatum Foederatarum Americae]] confirmatur et iustitiae minister fit.
* '''[[1 Februarii]]'''—[[Cyrillus (patriarcha Moscuensis)|Cyrillus]] patriarcha [[Ecclesia Orthodoxa Ruthenica|Ecclesiae Orthodoxae Ruthenicae]] fit.
* '''[[1 Februarii]]'''—[[Francia]] [[Croatia]]m vincit et [[manufollium|manufollii]] maris campionatum mundanum meret.
* '''[[1 Februarii]]'''—Quattuor homines in taberna cafearia in [[Daghestania]] in [[Russia]] meridionali deicitur.
=== Martio ===
* '''[[31 Martii]]'''—Septem [[Somalia]]e piratae capiuntur post impetum eorum erroris plenum contra militiae navalis [[Germania|Germanicae]] navem ''FGS Spessart'' in Adeni sinu.
* '''[[30 Martii]]'''—Quidem 18 homines occiduntur et 95 vulnerantur post [[Taliban]] impetum contra Academiam Aediliciam in urbe [[Pakistania]]e orientalis [[Lahorium|Lahorio]].
* '''[[30 Martii]]'''—[[Res Publica Popularis Sinarum|Res publica Popularis Sinarum]] [[Tibetum]] peregrinatoribus voluptariis die [[5 Aprilis]] aperire vult.
* '''[[29 Martii]]'''—Interemptor in lechodochio in Carthage in urbe [[Carolina Septentrionalis|septentriocaroliniana]] octo homines occidit et tres alios vulnerat.
* '''[[29 Martii]]'''—Foedus pro Monte Nigro Europaeo 48 ex 81 sellis in Coetu Rei publicae [[Mons Niger]] vincit.
* '''[[28 Martii]]'''—Hominum multitudo magna [[Tellus (planeta)|Telluris]] Horam agnoscunt ac luces irritas exstinguunt.
* '''[[27 Martii]]'''—Aediles cum fautoribus de [[Hibernia Septentrionalis|Hibernia Septentrionali]] et [[Polonia]] post certaminis mundani [[pediludium]] decretorium [[Belfastium|Belfastii]] confligunt.
* '''[[27 Martii]]'''—[[Russia]] vim militarem condere vult ut vindicationes territoriales suas in [[Arctis|Arctide]] defendit.
* '''[[26 Martii]]'''—[[Laophorum|Laophori]] et [[autocinetum onerarium|autocineti onerarii]] concursus in urbe ''[[Petuški]]'' in [[Regio Volodimiriensis|Regione Volodimiriensi]] in [[Russia]] media quattuordecim homines occidit ac quattuor alios vulnerat.
* '''[[26 Martii]]'''—[[Francia]]e [[Russia]]eque mathematicus [[Michael Gromov|Michael Leonidae filius Gromov]] [[Praemium Abel|Praemium]] [[Nicolaus Henricus Abel|Abel]] anni 2009 obtinet.
* '''[[26 Martii]]'''—Reliquiae [[aeroplanum|vehiculi aërii]] ''McDonnell Douglas DC-10'' societatis [[Arrow Air]] [[Manaus|Manaum]] in [[Brasilia]] septentrionali percutit.
* '''[[26 Martii]]'''—Expeditio 19 ad Gentium Stationem Cosmicam intra ''Sojuz TMA-14'' e [[Russia]]e portu caelesti Baikonurensi in [[Casachia]] media avolat.
* '''[[24 Martii]]'''—[[Georgius Ivanov]] Societate Seditiosā Macedonicā Interiore — Factione Populari pro Unitate Gentili Macedonica adiutus in serie prima scrutinii praesidialis [[Respublica Macedonica|Rei publicae Macedonicae]] praevalet.
* '''[[24 Martii]]'''—[[Cechia]]e minister primarius [[Miroslaus Topolánek]] dimittit post amissionem suam suffragii de fide in Legatorum Domo.
* '''[[24 Martii]]'''—[[Francia]] victimis probarum [[bomba atomica|nuclearium]] in [[Algeria]] et [[Polynesia Francica]] damnum compensare vult.
* '''[[24 Martii]]'''—[[Iaponia]] [[Corea Meridionalis|Coream Meridionalem]] superat ac in [[Basipila]]e Certamine Mundano praevalet.
* '''[[22 Martii]]'''—[[Aeroplanum|Vehiculum aërium]] ''Pilatus PC-12'' prope urbem [[Montana|Montanensem]] [[Butte]] in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] occidentalibus de caelo labitur et septendecim homines occidit.
* '''[[22 Martii]]'''—[[Mons ignifer|Mons ignivomus]] [[Alasca]]nus [[Redoubt (mons)|Redoubt]] in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] occidentalibus erumpit.
* '''[[22 Martii]]'''—[[India]] ac [[Pakistania]] telorum coniectus prope Custodiae Lineam [[Casmeria|Casimiram]] inter se mutant.
* '''[[21 Martii]]'''—Quidem 21 homines in dimicatione in [[Daghestania|Dagestania]] in [[Russia]] meridionali occiduntur.
* '''[[19 Martii]]'''—[[Respublica Populi Democratica Coreae|Corea Septentrionalis]] duos diurnarios societatis [[Civitates Foederatae Americae|Americanae]] ''Current TV'' prope confinium [[Res Publica Popularis Sinarum|Sinicum]] suum detinet.
* '''[[18 Martii]]'''—[[Novum Mexicum|Novi Mexici]] gubernator [[Gulielmus Richardson]] [[poena capitalis|poenam capitalem]] in hac civitate [[Civitates Foederatae Americae|Americana]] occidentali abrogat.
* '''[[17 Martii]]'''—Explorator Campi [[Gravitas (physica)|Gravitatis]] et Circulationis [[Oceanus|Oceani]] Status Firmi, satelles a [[ESA|Spatii Agentia Europaea]] factus, e portu caelesti [[Plesetscum|Plesetscensi]] in [[Regio Archangelopolitana|Regione Archangelopolitana]] in [[Russia]] septentrionali in caelum adscendit.
* '''[[15 Martii]]'''—Plus quam quingenti advocati Decuriae [[Pediludium|Pediludiaris]] "Zenithum [[Petropolis]]" [[Mosqua]]e capiuntur post seditionem propter pugnam contra Decuriam Pediludiarem "Spartacus Mosqua".
* '''[[15 Martii]]'''— [[Navicula sideralis]] ''Discovery'' e Centro Caelesti [[Ioannes F. Kennedy|Kennedyano]] in [[Florida]] in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] meridionalibus in caelum feliciter adscendit.
* '''[[14 Martii]]'''—[[Russia]] [[aeroplanum|aëroplana]] militaria in [[Cuba]] vel in insula [[Venetiola|Venetiolā]] oblata patefacere potest secundum magistrum chortis coeli Russiae.
* '''[[12 Martii]]'''—[[Cosmonauta]]e intra Stationem Cosmicam Internationalem ad [[Russia]]e folliculum tumultuarium brevi deicuntur, quia stramentum cosmicum praeterit.
* '''[[10 Martii]]'''—[[Cantus Eurovisionis Certamen]] [[Georgia]]e gregem pop ''Stephane & 3G'' et cantum eius ''We Don't Wanna Put In'' vetat.
* '''[[9 Martii]]'''—[[Belavia]] [[Ager Merulensis|Agrem Merulensem]] agnoscit.
[[Fasciculus:Delta II with Kepler.jpg|thumb|100px|Keplerus in caelum adscendit.]]
* '''[[7 Martii]]'''—[[Telescopium]] spatiale [[Keplerus (telescopium)|Keplerus]], quod quaeret [[Extrasolaris planeta|extrasolares planetae]] telluricae, in caelum adscendit.
* '''[[7 Martii]]'''—[[Malaesia]]e Aediles Regii clamores in [[Kuala Lumpur|Cuala Lumpur]] contra usum [[lingua Anglica|linguae Anglicae]] in scholis contundunt.
* '''[[4 Martii]]'''—Cautionis Officium [[Ucraina|Ucrainicum]] praetorium societatis ''[[Naftohaz]]'' [[Kiovia]]e incurrit.
* '''[[3 Martii]]'''—Societatis ''[[Jukos]]'' mercator priscus [[Michael Chodorkovskij|Michael Boris filius Chodorkovskij]] iterum iudicatur criminum argentariorum causa.
* '''[[1 Martii]]'''—Archeologi [[Belgia|Belgici]] reveniunt [[sepulchrum]] apud [[Luxor]] in [[Aegyptus|Aegypto]].
=== Aprili ===
* '''[[30 Aprilis]]'''—[[Consociatio Mundialis Sanitatis]] [[influentia porcina|influentiae porcinae]] nomen ad influentiam A (H1N1) mutat.
* '''[[29 Aprilis]]'''—Homo primus in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] [[influentia porcina|influentiae porcinae]] causa moritur.
* '''[[28 Aprilis]]'''—[[Russia]]e navis venatoria ''Admiral Panteleev'' 29 [[Somalia]]e piratas suspectos in Adeni sinu capit.
* '''[[27 Aprilis]]'''—Aedilis in calore iracundiae duos homines [[Mosqua]]e in [[Russia]] occidit.
* '''[[24 Aprilis]]'''—[[Genoma]]tis [[bos|bubuli]] compositio invenitur.
* '''[[23 Aprilis]]'''—Mundi oeconomia usque ad annum [[2010]] non resumetur secundum praedictum [[Aerarium Monetarium Internationale|Aerarii Monetarii inter Civitates]].
* '''[[23 Aprilis]]'''—[[Iaponia]] inopiam commercialem primam suam ab anno [[1981]] nuntiat.
* '''[[21 Aprilis]]'''—[[Extrasolaris planeta|Planeta extrasolaris]] minimus ''Gliese 581 e'' invenitur.
* '''[[17 Aprilis]]'''—Argentaria [[American Sterling Bank]] in urbe [[Missuria|Missuriensi]] ''Sugar Creek'' in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] mediis clauditur.
* '''[[17 Aprilis]]'''—[[Cechia]] [[Ruthenia Alba|Rutheniae Albae]] praesidem [[Alexander Lukashenko|Alexandrem Georgii filium Lukašènka]] ad Maii conventum [[Unio Europaea|Unionis Europaeae]] invitat.
* '''[[17 Aprilis]]'''—[[Iaponia]] fasciculum, qui quindecim millionibus millionum ienorum est, nuntiat ut oeconomiam suam meliorat.
* '''[[17 Aprilis]]'''—[[Serbia]]e praeses [[Boris Tadić]] [[Ager Merulensis|Agrem Merulensem]] visit.
* '''[[17 Aprilis]]'''—Lis contra Mahometem Ajmal Amīr Kasāb resumitur.
* [[15 Aprilis]] - Ut in electione candidatus praesidis fieret, [[Mahometus Ould Abdel Aziz]] praeses [[Mauritania]]e a mgistratu se recessit; successor eius pro tempore [[Ba Mamadou Mbaré]] praeses senatus rei publicae nominatus est.
* '''[[13 Aprilis]]'''—Hominum vagorum deversorium [[Caminum|Camini]] in [[Polonia]] septentriooccidentali incendio consumitur. Quidem 22 homines mortui sunt.
* '''[[8 Aprilis]]'''—[[Res Publica Popularis Sinarum|Sinarum]] [[Russia]]eque investigatores clandestini cybernetici retem electricam [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] indicte penetrant.
* '''[[6 Aprilis]]'''—Fortissimus [[terrae motus]] multa aedificia urbis [[Italia|Italicae]] [[Aquila (Italia)|Aquilae]] et vicorum propinquorum deruit. Multae sunt etiam victimae.
* '''[[4 Aprilis]]'''—[[Georgius Ivanov]] Societate Seditiosā Macedonicā Interiore — Factione Populari pro Unitate Gentili Macedonica adiutus in scrutinio praesidiali [[Respublica Macedonica|Rei publicae Macedonicae]] praevalet.
* '''[[3 Aprilis]]'''—Nuptiae hominum eiusdem sexus in [[Iova]] Iudicio Supremo huius civitatis [[Civitates Foederatae Americae|Americanae]] constituuntur.
* '''[[2 Aprilis]]'''—Societas securitatum duplicium Swiss Re mille munerum abrogabit.
* '''[[1 Aprilis]]'''—[[Pyrobolus|Telum igniferum]] prope [[tramen|traminum]] stationem [[Petropolis|Petropoli]] in [[Russia]] septentriooccidentali displodit et statuam [[Vladimirus Lenin|Vladimiri Lenin]] affligit.
* '''[[1 Aprilis]]'''—Pars ultima libellorum scaenographicorum septuagenariorum ''Guiding Light'' societatis [[CBS]] die [[18 Septembris]] emittetur.
* '''[[1 Aprilis]]'''—[[Civitates Foederatae Americae]] et [[Russia]] consultationem de telorum strategematicorum terminatione incipiunt.
* '''[[1 Aprilis]]'''—[[Albania]] et [[Croatia]] [[OTAN|Consociationem ex pacto Atlantico Septentrionali]] sunt.
* '''[[1 Aprilis]]'''—[[Ucraina]] praesidis scrutinium die [[25 Octobris]] constituet.
=== Maio ===
* '''[[31 Maii]]'''—[[Dionysius Nicolaii filius Menchov|Denny Menchov]], [[birotatio|birotarius]] [[Russia|Russicus]] pro grege Rabobank certans, nonagensimum secundum [[Circuitus Italiae|Circuitum Italiae]] vincit. In eodem certamine, [[Stephanus Garzelli]] classificationem montium (ut Rex Montium), [[Danilo Di Luca]] classificationem punctorum, [[Coemgenus Seeldraeyers]] classificationem vectorum iuvenum, et [[Astana]] classificationem gregum vincunt.
* '''[[30 Maii]]'''—[[Germania]] assumptionem ergasterii [[autocinetum|autocinetici]] ''[[Opel]]'' societate [[Canada|Canadensi]] ''[[Magna International]]'' approbat.
* '''[[29 Maii]]'''—Ministerium defensionis [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] securitatis [[computatrum|computatoriae]] curam creabit.
* '''[[29 Maii]]'''—Mediorum vulgatoriorum societates [[Civitates Foederatae Americae|Americanae]] ''[[Time Warner]]'' et ''[[AOL]]'' sodalitatem suam finiunt.
* '''[[29 Maii]]'''—Aggeres rumpuntur in [[Piauhy]], civitate [[Brasilia|boreoorientobrasiliensi]]; quattuor homines mortui sunt.
* '''[[29 Maii]]'''—Astronavis ''Sojuz TMA-15'' apud Gentium Stationem Cosmicam in anchoris est.
* '''[[29 Maii]]'''—[[Corea Septentrionalis]] spatii brevis missile ballistarium emittit.
* '''[[28 Maii]]'''—Societas ''[[General Motors]]'' petit, ut Germania eius ergasteria [[autocinetum|autocinetica]] adiutoria ''[[Opel]]'' et ''[[Vauxhall Motors]]'' debitis privet.
* '''[[28 Maii]]'''—Sedecim homines mortui et plus quam viginti nociti sunt post [[laophorum|laophori]] incommodum apud ''[[Jambol]]'' in [[Bulgaria]] meridiorientali.
* '''[[27 Maii]]'''—[[Russia]] [[uranium]] pretii milliardi [[dollarium (CFA)|dollariorum]] [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] ad earum pilas [[energia nuclearis|nucleares]] civiles tradet.
* '''[[27 Maii]]'''—[[Futbol Club Barcelona|Pedilusorum Societas]] [[Barcino]]nensis [[Manchester United FC|Pedilusorum Societatem Unitam]] [[Mancunium|Mancuniensem]] superat et Campionum Certamen UEFA vincit.
* '''[[27 Maii]]'''—Navis militaris antipiratica navem piscatoriam [[Iemenia|Iemenensem]] in [[Mare Rubrum|Mari Rubro]] delet; quidem duo homines mortui sunt.
* '''[[27 Maii]]'''—[[Russia]]e societas investitoria ''[[Digital Sky Technologies]]'' 1.96% retis socialis ''[[Facebook]]'' emit.
* '''[[27 Maii]]'''—Astronavis ''Sojuz TMA-15'' ex [[Russia]]e portu caelesti Baikonurensi in [[Casachia]] media avolat.
* '''[[26 Maii]]'''—[[Suecia]]e copiae navales capiunt septem [[Somalia]]e piratas, cum ei [[Graecia]]e navem rapere volunt.
* '''[[26 Maii]]'''—[[Corea Septentrionalis]] praeterea duo missilia probat.
* '''[[23 Maii]]'''—[[Concilium Foederale Germaniae]] [[Horatius Koehler|Horstum Köhler]] ut [[Praeses Foederalis Germaniae|praesidem foederalem]] [[Germania]]e iterum eligit.
* '''[[23 Maii]]'''—[[Pyrobolus|Telum igniferum]] duos homines occidit et duodecim alios nocet in [[Kathmandu]] in [[Nepalia]].
* '''[[22 Maii]]'''—[[Navicula Spatialis|Navicula spatialis]] ''Atlantis'' appulsum suum ad Centrum Caeleste [[Ioannes F. Kennedy|Kennedyanum]] in [[Florida]] in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] meridionalibus praeparat.
* '''[[21 Maii]]'''—[[Civitates Foederatae Americae]] [[Phylarchiarum Arabicarum Confoederatio]]ni [[energia nuclearis|energiam nuclearem]] dare volunt.
* '''[[21 Maii]]'''—Vir, qui [[Serbia]]e praesidi quidem unā pilā igniariā intra eius domum amplam officialem [[Belgradum|Belgradi]] impendebat, se dedit.
* '''[[20 Maii]]'''—Pedilusorum Societas "Metallarius" [[Donetscum|Donetscensis]] Gymnicorum Societatem "Pulvinum" [[Brema|Bremensem]] superat et Calicem UEFA lucratur.
* '''[[20 Maii]]'''—[[Iaponia]]e [[oeconomia]] intra anni 2009 tres menses primos 4% cadit.
* '''[[19 Maii]]'''—[[Brianus Mulroney]], minister primarius [[Canada|Canadensis]] pristinus, de relatione inter se et telorum mercatorem [[Carolus Henricus Schreiber|Carolum Henricum Schreiber]] testatur.
* '''[[19 Maii]]'''—Societas [[petroleum|olearia]] [[Brasilia|Brasiliensis]] ''[[Petrobras]]'' et [[Res Publica Popularis Sinarum]] contractum de decem miliardis [[dollarium (CFA)|dollariorum]] paciscunt.
* '''[[19 Maii]]'''—[[Civitates Foederatae Americae]] et [[Russia]] de substitutione Contractus de Telorum Strategematicorum Restrictione, qui exit, pacisci incipiunt.
* '''[[19 Maii]]'''—[[Somalia]]e piratae [[Germania]]e navem onerariam ''Patriot'' liberant.
* '''[[19 Maii]]'''—[[Baharina]] [[Ager Merulensis|Agrem Merulensem]] sancit.
* '''[[18 Maii]]'''—[[Taprobane]]s regimen finem belli civilis sui contra Tigres [[Tamil]] indicit.
* '''[[17 Maii]]'''—Terrae motus magnitudinis 4.7 urbes [[California|Californicas]] ''[[Inglewood]]'' et ''[[Lennox]]'' in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] occidentalibus afficit.
* '''[[16 Maii]]'''—[[Alexander Rybak]], civitate [[Norvegia|Norvegus]] origine [[Ruthenia Alba|Albaruthenus]], [[Cantus Eurovisionis Certamen]] 2009 [[Mosqua]]e lucratur.
* '''[[16 Maii]]'''—[[India]] et [[Turcia]] [[influentia porcina|influentiae porcinae]] casus suos primos confirmant.
* '''[[15 Maii]]'''—Interfectoris impetus tres homines in [[Grozny|''Sölƶ-Ġala'']] in [[Tsetsenia|Tzetzenia]] in [[Russia]] meridionali occidit.
* '''[[15 Maii]]'''—Sedecim [[oeconomia]]e Zonae [[euro|Euronis]] intra anni 2009 tres menses primos 2.5% cadunt.
* '''[[15 Maii]]'''—65 gentes indigenae tumultum contra regimen [[Peruvia]]num indicunt.
* '''[[14 Maii]]'''—''[[Chrysler]]'' 789 negotiatores in totis [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] claudit.
* '''[[13 Maii]]'''—[[Pellicula]] ''Up'' a ''[[Pixar]]'' animatio prima fit, quae Pellicularum Certamen [[Canoe (Francia)|Canoense]] exorditur.
* '''[[13 Maii]]'''—[[Papa]] [[Benedictus XVI]] civitatis [[Palaestina|Palaestinensis]] creationem defendit.
* '''[[12 Maii]]'''—[[Ioannes Demjanjuk]], [[castra carceralia|castri carceralis]] [[nazismus|nazistici]] custos suspectus, [[Monacum]] [[Bavaria]]e in [[Germania]] meridiorientali advenit, ubi lis contra eum initium coepiet.
* '''[[12 Maii]]'''—Exercitus [[Pakistania]]nus [[Taliban|''ṭālibān'']] basem militarem in [[Swat (Pakistania)|''Swat'']] in [[Pakistania]] septentrionali aggreditur.
* '''[[12 Maii]]'''—[[Civitates Foederatae Americae]] munus primum in Consilio [[iura humana|Iurum Humanorum]] [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]] obtinet.
* '''[[11 Maii]]'''—Appellationis iudicium [[Irania|Iranicum]] diurnariam [[Civitates Foederatae Americae|Americanam]] incarceratam [[Roxana Saberi|Roxanam Saberi]] liberat.
* '''[[11 Maii]]'''—[[Res Publica Popularis Sinarum]] [[influentia porcina|influentiae porcinae]] casum primum suum confirmat.
* '''[[10 Maii]]'''—[[Influentia porcina]] civem tertium [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] occidit adque [[Australia]]m et [[Iaponia]]m divulgatur.
* '''[[7 Maii]]'''—Sodalitas Orientalis, cuius sodales [[Atropatene (res publica)|Atropatene]], [[Armenia]], [[Georgia]], [[Respublica Moldavica|Res publica Moldavica]], [[Ruthenia Alba]], [[Ucraina]] et [[Unio Europaea]] sunt, conventum suum primum [[Praga]]e in [[Cechia]] componit.
* '''[[7 Maii]]'''—Incendium in [[aleatorium|aleatorio]] [[Dnipropetrovscum|Dnipropetrovsci]] in [[Ucraina]] orientali decem homines occidit et decem alios vulnerat.
* '''[[7 Maii]]'''—[[Argentaria Europaea centralis]] usuram Zonae [[Euro]]nis ad 1% deminuit et sexaginta milliones euronum ex nihilo creat.
* '''[[7 Maii]]'''—[[Canada]] mortem primam [[influentia porcina|influentiae porcinae]] causa percipit.
* '''[[6 Maii]]'''—Civitas [[Civitates Foederatae Americae|Americana]] [[Cenomannica]] nuptias hominum eiusdem sexus legibus constituit.
* '''[[5 Maii]]'''—[[Cechia]]e praeses [[Venceslaus Klaus]] subsignationem suam Contractus [[Olisipo]]nensis senatu hoc ipso die approbati prolatat.
* '''[[5 Maii]]'''—Numerus confirmatus casuum [[influentia porcina|influentiae porcinae]] 1 490 in mundo toto attingit.
* '''[[4 Maii]]'''—[[Respublica Coreae|Coreae Meridionalis]] navis venatoria [[Respublica Populi Democratica Coreae|Coreae Septentrionalis]] navem onerariam a [[Somalia]]e piratis vindicat.
* '''[[3 Maii]]'''—[[Helicopterum]] militare in [[Venetiola]] occidentali labitur; quidem duodeviginti homines mortui sunt.
* '''[[3 Maii]]'''—[[Francia]]e navis bellica minor ''Nivôse'' undecim [[Somalia]]e piratas capit.
* '''[[3 Maii]]'''—[[Nepalia]]e minister primus [[Pushpa Kamal Dahal]] abdicat.
* '''[[1 Maii]]'''—Numerus confirmatus casuum [[influentia porcina|influentiae porcinae]] 659 in mundo toto attingit.
* '''[[1 Maii]]'''—Sedecim civitates [[influentia porcina|influentiae porcinae]] casus primos suos nuntiant.
=== Iunio ===
* '''[[30 Iunii]]'''—''[[The Pirate Bay]]'', unus vestigatorum maximorum tabulae communicandi ''[[BitTorrent]]'' in mundo, se societate ''[[Global Gaming Factory X]]'' pro 7.8 millionibus [[dollarium (CFA)|dollariorum]] emi confirmat.
* '''[[29 Iunii]]'''—[[Civitatum Foederatarum Americae Aeris Exercitus]] simplex missile ballistarium ''Minuteman III'' inter continentes ex litore [[California|Californico]] supra [[Oceanus Pacificus|Oceanum Pacificum]] 6 750 [[Chiliometrum|km]] longe experiendi causa emittit.
* '''[[28 Iunii]]'''—[[Russia]] omnia [[aleatorium|aleatoria]] legalia in civitate ad diem Mercurii claudet.
* '''[[27 Iunii]]'''—[[OTAN|Consociatio ex pacto Atlantico Septentrionali]] et [[Russia]] nexibus militaribus restitudendis decem mensibus post bello in [[Georgia]] concordant.
* '''[[26 Iunii]]'''—Praeses [[Honduria|Hondurensis]] [[Manuel Zelaya]] iudicii supremi imperio summum strategum [[Romaeus Vásquez Velásquez|Romaeum Vásquez Velásquez]] restituere iubenti parere non vult. Hoc est pars controversiae procedentis de constitutione eiusque commuatatione per plebiscitum.
* '''[[25 Iunii]]'''—[[Birmania]] abnuet vinculum quodvis inter se et navem [[Corea Septentrionalis|septentriocoreanam]] ''Kang Nam 1'', quam [[Civitates Foederatae Americae]] indagant, quia de tela in Birmaniam traiciendo — navium retentionem [[Consociatio Nationum|Consociatione Nationum]] imperatam violans — suspecta est.
* '''[[25 Iunii]]'''—[[Russia]]e iudicium supremum litem novam contra tres viros propter caedem diurnariae [[Anna Politkovskaya|Annae Politkovskaja]] accusatos iubet.
* '''[[25 Iunii]]'''—[[Michael Jackson]], cantor [[CFA|Americanus]], subito moritur.
* '''[[25 Iunii]]'''—[[Farrah Fawcett]], actrix [[CFA|Americana]], moritur.
* '''[[24 Iunii]]'''—[[Pyrobolus|Telum igniferum]] duos homines occidit et sex alios nocet in [[Tsetsenia|Tzetzenia]] in [[Russia]] meridionali.
* '''[[23 Iunii]]'''—Quattuor [[pediludium|pedilusores]] [[Irania]]ni — [[Ali Karimi]], [[Mehdi Mahdavikia]], [[Hosein Kaebi]] et [[Vahid Hashemian|Vahid Hašemian]] — in otium conceduntur post eorum gestum intra certamen contra [[Corea Meridionalis|Coream Meridionalem]] [[Seoulum|Seouli]].
* '''[[23 Iunii]]'''—[[Ucraina]] [[17 Ianuarii]] [[2010]] constituit ut diem scrutinii praesidis, quod pro civitatis cursu futuro grave esse dicitur.
* '''[[20 Iunii]]'''
** Museum [[Acropolis Athenarum|Acropoleis]] [[Athenae|Athenis]] in [[Graecia]] aperitur.
** [[Neda Agha-Soltan]] - inter pompam contra [[Irania]]e regimen ductam necata est. Terribiles [[mors|mortis]] suae imagines, [[telephonum gestabile|telephono gestabili]] factae, sunt pro signo certaminis populi Iraniani pro [[libertas|libertate]].
* '''[[19 Iunii]]'''—[[Influentia porcina]] in [[Aethiopia]] et [[Slovenia]] confirmatur.
* '''[[18 Iunii]]'''—[[Pinnipedia|Pinnipedium]] praeda venatica [[Canada|Canadensis]] hoc anno minor quam exspectabatur est.
* '''[[17 Iunii]]'''—[[Ralf Dahrendorf]], philosophus [[Germania|Germano]]-[[Regnum Unitum|Britannicus]] moritur.
* '''[[16 Iunii]]'''
** [[Russia]] propositum missionem speculatoriam [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]] in [[Georgia]] amplificandi vetat.
** Duo politicorum reformatores in [[Irania]] capiuntur.
* '''[[15 Iunii]]'''—Congressus Sodalitatis [[Siamhaevum|Siamhaevensis]] pro Auxilio atque conventus umquam primus [[Brasilia]]e [[Russia]]e [[India]]e [[Res Publica Popularis Sinarum|Sinarumque]] (''BRIC'') [[Catharinoburgum|Catharinoburgi]] in Russia occidentali eveniunt.
* '''[[15 Iunii]]'''—[[Petrus Ngaiohni]] praeses vicarius [[Nova Caledonia|Novocaledonicus]] eligitur.
* '''[[14 Iunii]]'''—[[Ruthenia Alba|Rutheniae Albae]] praeses [[Alexander Lukashenko|Alexander Lukašėnka]] congressum Consociationis ex Contractu de Securitate Collectiva [[Mosqua]]e adesse abnuet, quia [[Russia]] [[lac]]tis lactariorumque Albaruthenicorum commeatum vetavit.
* '''[[13 Iunii]]'''—Volatus propositus [[Navicula Spatialis|naviculae spatialis]] ''[[Endeavour]]'' amissionis [[hydrogenium|hydrogenii]] gasiformis causa differtur.
* '''[[11 Iunii]]'''—[[Consociatio Mundialis Sanitatis]] [[influentia porcina|influentiae porcinae]] procursum praesentem declarat morbi contagiosi divulgationem omnibus impendentem sive pandemiam esse, primam ab influentia [[Hongcongum|Hongcongensi]] anno [[1968]].
* '''[[11 Iunii]]'''—[[Televisio]] [[Bosnia et Herzegovina|Bosnensis]] fusum magnetoscopicum recentem [[Ratko Mladić]], auctoris excidii gentium non-Serbicarum suspecti et summi strategi Belli Bosnensis, exhibet.
* '''[[10 Iunii]]'''—Novem metallarii mortui et quattuor adhuc absenti sunt post incommodum in [[carbo]]num fodina [[Donetscum|Donetsci]] in [[Ucraina]] orientali.
* '''[[10 Iunii]]'''—[[Russia]] sex milia tonnarum [[gasium|gasii]] nervosi in ''Ščuč'e'' in [[Regio Curganensis|Regione Curganensi]] in [[Russia]] media delere incipit.
* '''[[10 Iunii]]'''—41 corpora ex volatu 447 societatis ''[[Air France]]'' adhuc sublevata sunt.
* '''[[8 Iunii]]'''—Praeses [[Gabonia|Gabonensis]] [[Omar Bongo]] 73 annos natus [[infarctus cordis]] causa moritur.
* '''[[8 Iunii]]'''—[[Haroldus Norse]], poeta [[CFA|Americanus]], [[Franciscopolis|Franciscopolite]] moritur.
* '''[[7 Iunii]]'''—Scrutinium [[Parlamentum Europaeum|parlamentarium]] in [[Unio Europaea|Unione Europaea]] in [[Austria]], [[Belgica]], [[Bulgaria]], [[Dania]], [[Estonia]], [[Finlandia]], [[Francia]], [[Germania]], [[Graecia]], [[Hispania]], [[Hungaria]], [[Italia]], [[Lithuania]], [[Lusitania]], [[Luxemburgum|Luxemburgo]], [[Polonia]], [[Romania]], [[Slovenia]] et [[Suecia]] finem habet.
* '''[[7 Iunii]]'''—Spiritus [[homophylophilia|homophylophili]] festum septimanarium [[Siamhaevum|Siamhaevi]] in [[Res Publica Popularis Sinarum|Sinibus]] orientalibus prima vice componitur.
* '''[[6 Iunii]]'''—Scrutinium [[Parlamentum Europaeum|parlamentarium]] in [[Unio Europaea|Unione Europaea]] in [[Italia]], [[Cechia]], [[Slovacia]], [[Lettonia]], [[Cyprus|Cypro]], [[Melita]] et [[Francia]]e [[Tabula administrativa Franciae|praefecturis territoriisque transmarinis]] procedit.
* '''[[6 Iunii]]'''—76 homines in aurifodina societatis ''[[Harmony Gold]]'' in [[Civitas Libera|Civitate Libera]] in [[Africa Australis|Africa Australi]] media moriuntur.
* '''[[6 Iunii]]'''—Societas [[Palm, Inc.]] suum novum [[telephonum|telephonium]] callidum ''[[Palm Pre]]'' repraesentat.
* '''[[5 Iunii]]'''—Scrutinium [[Parlamentum Europaeum|parlamentarium]] in [[Unio Europaea|Unione Europaea]] in [[Cechia]] et [[Hibernia (res publica)|Re publica Hibernica]] procedit.
* '''[[5 Iunii]]'''—[[Pyrobolus|Telum igniferum]] novem homines in taberna caldaria [[Bagdadum|Bagdadi]] in [[Iraquia]] occidit.
* '''[[5 Iunii]]'''—[[Philippus Gomès]] ut praeses [[Nova Caledonia|novocaledonicus]] eligitur.
* '''[[4 Iunii]]'''—Scrutinium [[Parlamentum Europaeum|parlamentarium]] in [[Unio Europaea|Unione Europaea]] in [[Britanniarum Regnum|Britanniis]] et [[Nederlandia]] initium coepit.
=== Iulio ===
* '''[[31 Iulii]]'''—[[Navicula Spatialis]] [[Endeavour]] ad Centrum Caeleste Kennedyano in [[Florida]] in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] meridionalibus advolat, finiens muneris sui sedecim dies apud Gentium Stationem Cosmicam.
* '''[[29 Iulii]]'''—Secundum [[iura humana|iurum humanorum]] societates, decem millia Uigurorum tumultibus recentibus interessentes intra unam noctem in [[Urumqi|''Wūlǔmùqí'']], capite [[Res Publica Popularis Sinarum|septentriooccidentosinicae]] provinciae [[Uiguristania]]e, ablati sunt.
* '''[[27 Iulii]]'''—Eruditi adumbrant ''bokode'', substitutio proposita notarum linearum nigrarum albarumque usitatarum.
[[Fasciculus:Alberto Contador Paris-Nice 2007.jpg|thumb|Albertus Contador apud certamen [[Lutetia-Nicaea|Lutetia-Nicaeum]] anno 2007]]
* '''[[26 Iulii]]'''—[[Circuitus Franciae|Circuitu Franciae]] anni 2009 confecto, [[Albertus Contador Velasco|Albertus Contador]] in classificatione generali tenet prima. Secutus ordine secundus est [[Andreas Schleck|Andy Schleck]]; tertius, [[Lance Armstrong]], Americanus; quartus, [[Bradley Wiggins]], Anglicus; quintus, [[Franciscus Schleck|Fränk Schleck]]. [[Thor Hushovd]] [[tunicula viridis|tuniculam viridem]] et palmam properatorum aufert; [[tunicula maculata|tuniculam maculatam]] et palmam quorum ascendunt, [[Franciscus Pellizotti|Francus Pellizotti]]; [[tunicula candida|tuniculam candidam]] et palmam principis iuventutis, [[Andreas Schleck|Andy Schleck]]; palmam pugnacitatis, [[Franciscus Pellizotti|Francus Pellizotti]]. Manus victor est [[Manus Astana]]. Iam tandem [[Marcus Cavendish]] vicensimam primam stationem ultimamque, cursum ab oppido [[Montereau-Fault-Yonne]]{{dubsig}} ad [[Campi Elysii (Lutetiae)|Campos Elysios]] [[Lutetia]]e, vincit.
* '''[[25 Iulii]]'''—[[Ioannes Manuel Garate Cepa|Manuel Gárate]], birotarius Hispanicus pro [[Manus Rabobank|Manu Rabobank]] certans, vicensimam et difficillimam [[Circuitus Franciae]] stationem, cursum a [[Montelimar]]{{dubsig}} ad [[Mont Ventoux]]{{dubsig}}, vincit.
* '''[[24 Iulii]]'''—[[Marcus Cavendish]] undevicensimam [[Circuitus Franciae]] stationem, cursum ab [[Bourgoin-Jallieu]]{{dubsig}} ad [[Aubenas]]{{dubsig}}, vincit.
* '''[[23 Iulii]]'''—[[Albertus Contador Velasco|Albertus Contador]] octavam decimam [[Circuitus Franciae]] stationem, certamen temporis singulari circa [[Annecy]],{{dubsig}} vincit.
* '''[[22 Iulii]]'''—[[Franciscus Schleck|Fränk Schleck]], birotarius pro [[Manus Saxo Bank|Manu Saxo Bank]] certans, septimam decimam [[Circuitus Franciae]] stationem, cursum a [[Bourg-Saint-Maurice]]{{dubsig}} ad [[Le Grand-Bornand]]{{dubsig}}, vincit.
* '''[[21 Iulii]]'''—[[Michael Astarloza Chaurreau|Mikel Astarloza]], birotarius pro manu [[UCI ProTour]] certans, sextam decimam [[Circuitus Franciae]] stationem, cursum a [[Martigny]]{{dubsig}} ad [[Bourg-Saint-Maurice]]{{dubsig}}, vincit.
* '''[[20 Iulii]]'''—[[India]] et [[Civitates Foederatae Americae]] contractum de defensione subscribunt.
* '''[[19 Iulii]]'''—[[Albertus Contador Velasco|Albertus Contador]], birotarius pro [[Manus Astana|Manu Astana]] certans, quintam decimam [[Circuitus Franciae]] stationem, cursum a [[Pontarlier]]{{dubsig}} ad [[Verbier]]{{dubsig}} [[Helvetia]]e, vincit, et [[tunicula flava|tuniculam flavam]] ab [[Rinaldus Nocentini|Rinaldo Nocentini]] aufert. [[Andreas Schleck|Andy Schleck]] [[tunicula candida|tuniculam candidam]] a [[Antonius Martin|Tony Martin]] aufert.
* [[18 Iulii]]
**[[Sergius Ivanov]], birotarius pro [[Manus Katusha|Manu Katusha]] certans, quartam decimam [[Circuitus Franciae]] stationem, cursum a [[Colmaria]] ad [[Vesuntio]]nem vicit.
** [[Mahometus Ould Abdel Aziz]] candidatus ex electione praesidis [[Mauritania]]e victor abiit.
* '''[[17 Iulii]]'''—[[Henricus Haussler]], birotarius [[Germanicus]] pro [[Cervelo TestTeam|Cervélo TestTeam]] certans, tertiam decimam [[Circuitus Franciae]] stationem, cursum a [[Vittel]]{{dubsig}} ad [[Colmar]],{{dubsig}} vincit. [[Thor Hushovd]] [[tunicula viridis|tuniculam viridem]] a [[Marcus Cavendish|Marco Cavendish]] iterum aufert. [[Franciscus Pellizotti|Francus Pellizotti]], birotarius [[Italia|Italicus]] pro [[Manu Liquigas]] certans, [[tunicula maculata|tuniculam maculatam]] ab [[Egoi Martinez de Esteban|Egoi Martínez de Esteban]] aufert.
* '''[[16 Iulii]]'''—[[Nicholas Sorensen|Nicki Sørensen]], birotarius [[Dania|Danicus]] pro [[Manus Saxo Bank|Manu Saxo Bank]] certans, duodecimam [[Circuitus Franciae]] stationem, cursum a [[Tonnerre]]{{dubsig}} ad [[Vittel]],{{dubsig}} vincit.
* '''[[15 Iulii]]'''—[[Marcus Cavendish]] undecimam [[Circuitus Franciae]] stationem, cursum a [[Vatan]]{{dubsig}} ad [[Saint-Fargeau]],{{dubsig}} vincit, et [[tunicula viridis|tuniculam viridem]] a [[Thor Hushovd]] aufert.
* '''[[14 Iulii]]'''—[[Iudith Chu]] femina [[Sinae|Sino]]-Americana prima in [[Camera Repraesentantum Civitatum Foederatarum|Cameram Repraesentantum]] Civitatum Foederatarum Americae electa fit, in scrutinio speciali in congressus districtu [[California|Californiensi]] 32o in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] occidentalibus vincens.
* '''[[14 Iulii]]'''—Media vulgandi in [[Corea Meridionalis|Corea Meridionali]] alibique de valetudine ducis [[Corea Septentrionalis|Coreae Septentrionalis]] [[Georgius Kim|Georgii Kim]] cogitant. Secundum nonnullos nuntios non confirmatos Georgius Kim [[pancreas|pancreatis]] [[cancer (morbus)|cancrum]] habet et mox moriebitur.
* '''[[14 Iulii]]'''—[[Alcaeda|''Al-Qā'ida'']] in ''Maġrib'' [[religio Islamica|Mahometano]] fidem suam Uigurensium mortibus in [[Res Publica Popularis Sinarum|Sinibus]] septentriooccidentalibus vindicandis obstringet.
* '''[[14 Iulii]]'''—Fugitivorum numero e [[Mexicum|Mexico]] et [[Cechia]] crescente, [[Canada]] advenis ex his duabus civitatibus syngraphos testimonio permissi comprobatos cum effectu praesente imperat.
* '''[[14 Iulii]]'''—[[Georgius Buzek]], olim [[Polonia]]e minister primus, ut 28us magister Coetus Legatorum [[Unio Europaea|Europaei]] post [[Ioannes-Gerardus Pöttering|Ioannem-Gerardum Pöttering]] eligitur.
* '''[[14 Iulii]]'''—Deversorio [[Mogadiscio|Mogadisciensi]] expugnato, duo cives peregrini, probabiliter ex [[Francia]], a latrone in [[Somalia]] rapiuntur.
* '''[[14 Iulii]]'''—[[Marcus Cavendish]] decimam [[Circuitus Franciae]] stationem, cursum ab [[Augustoritum|Augustorito]] ad [[Issoudun]], vincit.{{dubsig}}
* '''[[14 Iulii]]'''—Disceptatio de adventu inter [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatas Americae]] et [[Cuba]]m anno [[2003]] suspensa resumetur.
* '''[[14 Iulii]]'''—323 homines — 289 [[Arabia Saudiana|Saudienses]] et 41 peregrini — iudicio Saudiensi propter conexos ad greges contra regimen damnantur.
* '''[[13 Iulii]]'''—[[Aëroplanum]] ''Boeing-737-300'' 126 peregrinatores et 5 äeronauticos traicens viā internā volans pressionem aëriam propter foramen in aëroplani cella subito amittit et periculi evitandi causā advolare debet, ergo [[Carolopolis (Virginia Occidentalis)|Carolopoli]] in [[Virginia Occidentalis|Virginia Occidentali]] in Civitatibus Foederatis Americae meridionalibus advolat. Nemo nocetur et foraminis causa adhuc non liquet.
* '''[[13 Iulii]]'''—Auditus [[Senatus Civitatum Foederatarum|Senatus]] [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] de [[Sophia Sotomayor|Sophiam Sotomayor]] iudicem [[Iudicium Summum Civitatum Foederatarum|Iudicii Summi]] Civitatum Foederatarum Americae nominando initium coepit.
* '''[[13 Iulii]]'''—Duodecim societates [[Europa]]eae intentionem ''Desertec'' incipiunt, quae 400 milliardis [[euro]]nibus stet et secundum quam officinae [[electricitas|electricae]] solares in [[Africa]] Boreali aedificetur.
* '''[[13 Iulii]]'''—[[Russia]]e exercitus longi spatii tertiae aetatis missile inter continentes ''Sineva'' ("Caeruleum") explorat. Missile ex nave subaquanea nucleari emittitur et cum successu locum petitum contingit.
* '''[[13 Iulii]]'''—[[Graecia]]e vigiles machinas aggerandi utuntur ut prorsus deleant advenarum campum, qui plus quam decem annis [[Patrae|Patris]] in Graecia meridioccidentali dilatabatur.
* '''[[13 Iulii]]'''—Henricus Okah, dux Motus pro Emancipatione Delta ''Niger'', e deprehendendo liberatur, postquam poenae veniam a regimine [[Nigeria|Nigeriensi]] oblatam accepit.
* '''[[13 Iulii]]'''—[[Germania]]e iudicium [[Ioannes Demjanjuk|Ioannem Demjanjuk]] ut socium 27 900 homicidiorum intra [[secundum bellum mundanum]] accusat.
* '''[[13 Iulii]]'''—[[Turcia]], [[Bulgaria]], [[Romania]], [[Hungaria]] et [[Austria]] conventionem inter regimina de constructione gasiductus ''Nabucco'' subscribunt.
* '''[[13 Iulii]]'''—Motus pro Emancipatione Delta ''Niger'' impetum contra [[petroleum|olei rudis]] horreum [[Lacupolis|Lacupoli]] in [[Nigeria]] meridionali nuntiat.
* '''[[13 Iulii]]'''—Eruptio [[Cabura]]e in [[Afghania]] vigilum occidit et quattuor alios nocet. ''ṭālibān'' est huius impetus auctor suspectus.
* '''[[13 Iulii]]'''—[[Birmania]] nuntiat incarceratorum politicorum numerum incertum liberatura esse ut anno [[2010]] scrutinio interesse possint.
* '''[[13 Iulii]]'''—[[Russia]]e praeses [[Demetrius Medvedev]] prima vice [[Alania|Ossetiam]] Meridionalem visit.
* '''[[12 Iulii]]'''—[[Petrus Fedrigo|Petrus Fédrigo]], birotarius [[Francia|Francicus]] pro manu [[Bbox Bouygues Telecom]] certans, nonam [[Circuitus Franciae]] stationem, cursum ab [[Saint-Gaudens]]{{dubsig}} ad [[Tarbes]],{{dubsig}} vincit. [[Egoi Martinez de Esteban|Egoi Martínez de Esteban]] [[tunicula maculata|tuniculam maculatam]] a [[Chrostophorus Kern|Christophoro Kern]] aufert.
* '''[[12 Iulii]]'''—Minister rerum externarum [[Res Publica Popularis Sinarum|Rei Publicae Popularis Sinarum]] [[Yang Jiechi|Yáng Jiéchí]] dicit otium in [[Uiguristania]] restitui posse et maleficos sine discriminatione gentili iudicari in 75 minutis colloquii [[telephonum|telephonici]] de casibus recentibus cum ministro rerum externarum [[Turcia]]e [[Ahmet Davutoğlu]].
* '''[[12 Iulii]]'''—Civitates [[Oriens Medius|meridioccidentoasiaticae]] cautionis rationes ineunt ut [[influentia porcina|influentiae porcinae]] divulgationem intra et post ''Ḥaǧǧ'' comprimant, cum milliones [[religio Islamica|Mahometanorum]] ex toto orbe terrarum sub finem mensis Novembris peregrinationis causā [[Mecca]]m adibunt.
* '''[[12 Iulii]]'''—Princeps Insitutionis Speculatoriae Generalis sive ''CIA'' [[Leo Panetta]] [[praeses vicarius Civitatum Foederatarum Americae|praesidem vicarium]] [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] pristinum [[Ricardus Cheney|Ricardum Cheney]] Congressui intentiones speculatorias celandi accusat.
* '''[[12 Iulii]]'''—[[Eugenius Vagni]], [[Internationalis Crucis Rubrae Falcisque Rubrae Motus|Crucis Rubrae]] voluntarius mense Ianuario raptus, grege ''Abū Sayyāf'' liberatur.
* '''[[11 Iulii]]'''—[[Ludovicus Leo Sanchez Gil]], birotarius pro [[Manus Caisse d'Epargne|Manu Caisse d'Epargne]] certans, octavam [[Circuitus Franciae]] stationem, cursum ab [[Andorre la Vieille]]{{dubsig}} ad [[Saint-Girons]],{{dubsig}} vincit. [[Thor Hushovd]] [[tunicula viridis|tuniculam viridem]] a [[Marcus Cavendish|Marco Cavendish]] aufert. [[Christophorus Kern]] [[tunicula maculata|tuniculam maculatam]] a [[Brice Feillu]] aufert.
* '''[[11 Iulii]]'''—Exsequiae magnae [[Argentaria (Bosnia)|Argentariae]] in [[Res Publica Serbica|Re Publica Serbica]] in [[Bosnia et Herzegovina|Bosnia]] orientali eveniunt, ut commemoretur strages, quae quattuordecim annis abhinc in hac urbe evenit.
* '''[[11 Iulii]]'''—Octo [[Regnum Britanniarum|Britanniarum]] milites in [[Afghania]] occiduntur, quod est numerus militum mortuorum huius civitatis umquam pessimus intra 24 horas.
* '''[[11 Iulii]]'''—Praeses [[Peruvia]]nus [[Alanus García Pérez]] [[Xaverius Velásquez Quesquén|Xaverium Velásquez Quesquén]] ministrum primum facit.
* '''[[10 Iulii]]'''—[[Brice Feillu]], birotarius [[Francia|Francicus]] pro manu [[Agritubel]] certans, septimam [[Circuitus Franciae]] stationem, cursum a [[Barcino]]ne ad [[Arcalis]]{{dubsig}} [[Andorra]]e, vincit, et [[tunicula maculata|tuniculam maculatam]] a [[Stephanus Augé|Stephano Augé]] aufert. [[Rinaldus Nocentini]], birotarius [[Italicus]] pro manu [[Ag2r-La Mondiale]] certans, [[tunicula flava|tuniculam flavam]] a [[Fabianus Cancellara|Fabiano Cancellara]] aufert.
* '''[[10 Iulii]]'''—Unus homo intra [[bos|Bovum]] Cursum [[Pampilona]]e in [[Navarra]] in [[Hispania]] septentrionali bove necatur, incommodo tali prima intra quattuordecim annos. Huic propter traditionem necato sunt 27 annos et nomen [[Daniel Jimeno Romero]].
* '''[[10 Iulii]]'''—[[Turcia]]e minister primus [[Recep Tayyip Erdoğan]] rhetoricam suam auget: "Hi casus in [[Res Publica Popularis Sinarum|Re Publica Populari Sinarum]] sunt quasi [[generis occidio|gentis excidium]]. Petimus regimen Sinense horum casuum spectatorem non manere."
* '''[[10 Iulii]]'''—Iudicium [[Lutetia|Lutetiense]] quattuor viros et unam minorem de raptu, tormentis et homicidio [[Ilan Halimi]] — [[Francia|Francogalli]] [[Iudaei|Iudaeo]]-[[Marocum|Marocani]] — condemnat, gregis ducem in perpetuum puniens.
* '''[[10 Iulii]]'''—Dux deprehensus Motus pro Emancipatione Delta Niger [[Henricus Okah]] poenae veniam a regimine accipit.
* '''[[9 Iulii]]'''—[[Res Publica Popularis Sinarum]] opponit [[Turcia]]e propositum ut [[Concilium Salutis]] [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]] tumultibus in [[Uiguristania]] studeat, dicens hoc rem domesticam esse. Turciae minister [[industria]]e commerciique [[Nihat Ergün]] et quaedam Turciae societates ad merces Sinenses modo Boycottiano excludendas provocant.
* '''[[9 Iulii]]'''—Dux [[Factio Conservativa (Britanniarum Regnum)|Factionis Conservativae]] [[David Cameron]] flagitatur unum consultorum confisissimorum suorum dimittere propter [[telephonum|telephona]] praeclarorum et politicorum peritorum diario ostentationis cupido [[Britanniarum Regnum|Britannico]] [[News of the World]] a [[Rupertus Murdoch|Ruperto Murdoch]] possesso clam contraque legem audienda.
* '''[[9 Iulii]]'''—[[Thor Hushovd]], birotarius [[Norvegia|Norvegicus]] pro [[Cervélo TestTeam]] certans, sextam [[Circuitus Franciae]] stationem vincit, cursum a [[Girona]]{{dubsig}} ad [[Barcino]]nem. [[Stephanus Auge|Stephanus Augé]] [[tunicula maculata|tuniculam maculatam]] ab [[Iussi Veikkanen]] aufert.
* '''[[9 Iulii]]'''—[[Civitates Foederatae Americae]] se dicunt quinque legatos [[Irania]]nos in [[Irakia]] ab anno 2007 deprehensos liberavisse, de autem facto eos in custodiam Irakensem transferunt.
* '''[[9 Iulii]]'''—[[Sudania]] cofirmat disceptationes transire de duobus operariis humane adiuvantibus ex [[Hibernia (res publica)|Hibernia]] et [[Uganda]] in Sudania raptis — [[Saron Commins]] et [[Hilda Kawuki]] — liberandis.
* '''[[8 Iulii]]'''—Praeses [[Res Publica Popularis Sinarum|Rei Publicae Popularis Sinarum]] [[Hu Jintao|Hú Jǐntāo]] congressum [[Grex Octo Civitatum|Gregis Octo Civitatum]] 35um linquit et ad [[Pekinum]] redit ut tumultum in [[Urumqui|Wūlǔmùqí]] procedentem studeat. [[Turcia]] a [[Concilium Salutis|Concilio Salutis]] [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]] disceptationem de vi in [[Uiguristania]] finienda postulatura est.
* '''[[8 Iulii]]'''—Diarium [[Britanniarum Regnum|Britannicum]] [[The Guardian]] dicit competitorem suum [[News of the World]], diarium ostentationis cupidum a [[Rupertus Murdoch|Ruperto Murdoch]] possessum, librarum Britannicarum millionem pependisse, postquam eius scriptorum vulgatores [[telephonum|telephoni]] praeclarorum et politicorum peritorum clam audiendi accusati sunt.
* '''[[8 Iulii]]'''—Investigatores clandestini materias ad [[pyrobolus|telum igniferum]] faciendum in aedificia publica in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] decies transferunt, tela ignifera intus construentes.
* '''[[8 Iulii]]'''—Quia advocatus principalis aegrescit, differtur lis ''Anwar'' Abrahamae filii, politicorum periti adversarii maximi [[Malaesia]]e, qui coitus cum vicario mari ergo peccati Sodomitici accusatur.
* '''[[8 Iulii]]'''—[[Thomas Voeckler]], birotarius [[Francia|Francicus]] pro manu [[Bbox Bouygues Telecom]] certans, quintam [[Circuitus Franciae]] stationem vincit, cursum a [[Le Cap d'Agde]]{{dubsig}} ad [[Perpinianum]].
* '''[[7 Iulii]]'''—Sinae viis [[Urumqi|''Wūlǔmùqí'']] post Uigurensium tumultum eunt, discrimine inter ambas gentes crescente. Vigiles Sinenses 1 434 interpellatores in [[Uiguristania]] deprehendunt. Iurum Uigurensium advocati civitates [[religio Islamica|Islamicas]] maledicunt, quia eae iniuriae Sinensi contra Mahometanos Uigurenses non adversantur.
* '''[[7 Iulii]]'''—Vigiles homicidam ex comitatu Cherokee in [[Carolina Meridionalis|Carolina Meridionali]] in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] meridionalibus — nunc ut [[Patricius Thracius Burris|Patricium Thracium Burris]] cognitum — telo occidunt, postquam iste contra vigiles feriebat.
* '''[[7 Iulii]]'''—Exsequiae [[Michael Jackson|Michaelis Jackson]] in ''Staples'' Centro [[Angelopolis|Angelopolitano]] in [[California]] in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] occidentalibus a 17 000 hominibus Angelopoli ipsae et millionibus ex toto orbe terrarum spectantur.
* '''[[7 Iulii]]'''—[[Alanus Franken]] ut [[Senatus Civitatum Foederatarum|senator]] [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] iurat et [[Factio Democratica (CFA)|Factionis Democraticae]] senator sexagesimus fit, ei senatorum partem maiorem ad obtructiones vetandas trahens.
* '''[[7 Iulii]]'''—Vigiles [[Tunesia|Tunesenses]] novem homines — includens duos aëris exercitus operarios — mortium nonnullarum secreto coquendarum intra militium decursionem cum [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] accusantur.
* '''[[7 Iulii]]'''—Duodecim homines post impetum [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] per missile contra exercitii castra ''Baitullah Mehsud'' in ''Waziristan'' Meridionali in [[Pakistania]] septentrionali moriuntur.
* '''[[7 Iulii]]'''—Praeses [[Honduria|Hondurensis]] demotus [[Manuel Zelaya]] ministram rerum externarum [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] [[Hilaria Clinton|Hilariam Clinton]] conventurus est.
* '''[[7 Iulii]]'''—[[Consociatio Nationum]] dicit circa 204 000 homines vim [[Mogadiscio|Mogadisciensem]] fugisse, quia contumaces contra [[Somalia]]e milites publicos petunt.
* '''[[7 Iulii]]'''—[[aëroplanum|Aëroplanum]] ''MiG-29'' exercitus [[Serbia]]e in aëroplanorum base in [[Batajnica]] apud [[Belgradum]] cadit, aëroplani rectore et milite terrestre morientibus.
* '''[[7 Iulii]]'''—Actores publici Criminalis Iudicii Gentium sententiam praesidis [[Sudania|Sudanensis]] ''ʿUmar Ḥasan Aḥmad al-Bašīr'' [[generis occidio|excidii gentis]] causā non accusandi in dubium vocant.
* '''[[7 Iulii]]'''—[[Concilium Salutis]] [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]] missilium emissiones recentes [[Corea Septentrionalis|Coreā Septentrionali]] factas improbat.
* '''[[7 Iulii]]'''—[[Manus Saxo Bank]] vincit quartam [[Circuitus Franciae]] stationem, certamen temporis manuum circa [[Monspessulanus|Monspessulanum]], et dux certationis manet [[Fabianus Cancellara]].
* '''[[7 Iulii]]'''—[[Ruairi Quinn]] ex Laboris Factione museum abusus impuberum in [[Hibernia (res publica)|Hibernia]] proponit, rei scholaris minister [[Batt O'Keeffe]] autem hoc maledicit.
* '''[[7 Iulii]]'''—Praeses [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] [[Barack Obama]] honore academico ornatos [[Mosqua]]e alloquitur.
* '''[[7 Iulii]]'''—[[Papa]] [[Benedictus XVI]] mundi systema argentarium novum moribus, honore et bono publico quarendo derectum petit.
* '''[[7 Iulii]]'''—Duo [[pyrobolus|tela ignifera]] in [[Philippinae|Philippinis]] meridionalibus erumpunt, duos homines occidentes et 53 nocentes.
* '''[[7 Iulii]]'''—Duces advarsarii [[Irania]]ni interpellatores post scrutinium praesidiale controversum deprehensos liberandos petent.
* '''[[6 Iulii]]'''—Delegatio publica conciliatores de pignoribus includens ab [[Hibernia (res publica)|Hiberniae]] legato ad [[Aegyptus|Aegypto]] [[Gerardus Corr|Gerardo Corr]] ducta in [[Chartum|''al-Ḫarṭūm'']] in id contendere pergit, ut determinet locum operariorum humane adiuvantium ex Hibernia et [[Uganda]], qui in [[Sudania]] rapti sunt.
* '''[[6 Iulii]]'''—[[Marcus Cavendish]], birotarius [[Mona|Monensis]] pro [[Manu Columbia–High Road]] certans, vincit tertiam [[Circuitus Franciae]] stationem, cursum a [[Massilia]] ad Le Grande Motte.{{dubsig}} [[Antonius Martin]] [[tunicula candida|tuniculam candidam]] a [[Romanus Kreuziger|Romano Kreuziger]] aufert.
* '''[[6 Iulii]]'''—Praeses [[Honduria|Hondurensis]] [[Manuel Zelaya]] [[aëroplanum]] suum ad [[Nicaragua]]m declinat, postquam exercitus terrester eum advolatu in [[Tegucigalpa]] arcuit, civitate in turbis duos homines in pugna contra admiratores occidens.
* '''[[6 Iulii]]'''—Praeses [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] [[Barack Obama]] et [[Russia]]e praeses [[Demetrius Medvedev]] se de capitibus nuclearibus minuendis et auxilio militari in [[Afghania]] conveniunt.
* '''[[6 Iulii]]'''—[[Irania]] putabit [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatas Americae]] quemvis impetum [[Israel (civitas)|Israeliticum]] contra Iraniam praestare, respondens dicto hesterno [[Iosephus Biden|Iosephi Biden]].
* '''[[6 Iulii]]'''—Tres latrones contra domum [[Miamia|Miamiensem]] in [[Florida]] in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] meridiorientalibus globos mittent, unum hominem occidentes et undecim alios nocentes.
* '''[[6 Iulii]]'''—[[Biblia|Bibliorum]] [[Religio Christiana|Christianorum]] superstitium veterrimorum circa octingentae paginae in [[interrete]] vulgantur.
* '''[[6 Iulii]]'''—Armati [[Nigeria|Nigerienses]] sex nautas navis [[petroleum|oleum rude]] ferentae capiunt, includens eius praefectum ex [[Russia]].
* '''[[6 Iulii]]'''—Princeps politicorum externorum [[Unio Europaea|Unionis Europaeae]] [[Xaverius Solana]] se dicit candidatum in tempus proximum non esse.
* '''[[6 Iulii]]'''—Factio dextra Cives pro Bulgariae Progressu Europaeo in scrutinio coetus legatorum in [[Bulgaria]] clare vincit.
* '''[[6 Iulii]]'''—[[Irania]] alterum operarium [[Britanniarum Regnum|Britanniarum]] legati sedis liberat, unum in carcere deserens.
* '''[[6 Iulii]]'''—[[Russia]]e rocheta ''Rokot'' tria satellita militaria ad orbitam circummondanam portat.
* '''[[5 Iulii]]'''—[[Marcus Cavendish]], birotarius [[Mona|Monensis]] pro [[Manu Columbia–High Road]] certans, vincit secundam [[Circuitus Franciae]] stationem, cursum a [[Monoecus|Monoeco]] ad [[Brinonia]]m, et [[tunicula viridis|tuniculam viridem]] a [[Fabianus Cancellara|Fabiano Cancellara]] aufert. [[Iussi Veikkanen]] [[tunicula maculata|tuniculam maculatam]] ab [[Albertus Contador Velasco|Alberto Contador]] aufert.
[[Fasciculus:Carte Tour de France 2009.png|thumb|Tabula Circuitus Franciae anni 2009]]
* '''[[5 Iulii]]'''—Anglicanorum Confitentium Sodalitas dicit disceptationem de [[homophylophilia|homosexualitate]] [[Ecclesia Anglica|Ecclesiam Anglicam]] in partes discedere posse eodem modo ea [[Ecclesia Episcopalis|Ecclesiam Episcopalem]] in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] discessit.
* '''[[5 Iulii]]'''—[[Praeses vicarius Civitatum Foederatarum Americae|Praeses vicarius]] [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] [[Iosephus Biden]] dicit [[Vasingtonia (D.C.)|Vasingtoniam]] impetum [[Israel (civitas)|Israeliticum]] contra [[Irania]]m non curatoram esse.
* '''[[5 Iulii]]'''—Unus homo post concursum in singularum orbitarum [[ferrivia|via ferro ornata]] in [[Mundus Gualterii Disney|Mundo Gualterii Disney]] in ''Orlando'' in [[Florida]] in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] meridiorientalibus moritur.
* '''[[5 Iulii]]'''—Politicorum explicator [[Irania]]nus [[Britanniarum Regnum|Britanniarum]] legati sede [[Teheranum|Teheranensi]] occupatus sententiae eum vinculis longis punienti occurret, postquam is actionum contra salutem gentilem accusatus est.
* '''[[5 Iulii]]'''—Quidem 23 [[Somalia|Somalenses]] occiduntur et 50 nocentur [[Mogadiscio]]ni, postquam milites publici globos ignivomos contra praesidis domum a contumacibus emissos reppulerunt.
* '''[[5 Iulii]]'''—Duo [[Britanniarum Regnum|Britanniarum]] milites actioni "Pantherae Unguis" intersentes in impetibus singulis in [[Afghania]] meridionali occiduntur.
* '''[[5 Iulii]]'''—Civitatum Americanarum Societas participationem [[Honduria|Hondurensem]] retinet.
* '''[[5 Iulii]]'''—Electores in [[Bulgaria]] legatorum coetum in scrutinio creant.
* '''[[4 Iulii]]'''—[[Fabianus Cancellara]], birotarius [[Helvetia|Helveticus]] pro [[Manus Saxo Bank|Manu Saxo Bank]] certans, vincit primam [[Circuitus Franciae]] stationem, certamen temporis circa [[Monoecus|Monoecum]], et tuniculas [[tunicula flava|flavam]] [[tunicula viridis|viridemque]] aufert. [[Albertus Contador Velasco]] [[tunicula maculata|tuniculam maculatam]], [[Romanus Kreuziger]] [[tunicula candida|tuniculam candidam]] auferunt.
* '''[[4 Iulii]]'''—Secretario Generali [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]] [[Ban Gi-mun]] [[Birmania]]m visenti accessus ad ducem incarceratam Foederis Gentilis pro Populi Potentia [[Aung San Suu Kyi]] denegatur.
* '''[[4 Iulii]]'''—Decem homines moriuntur et octo nocentur post [[laophorum|laophori]] conducti [[autocinetum|autocinetique]] concursum in [[Promontorium Orientale|Promontorio Orientali]] in [[Africa Australis|Africa Australi]].
* '''[[4 Iulii]]'''—Episcopus [[Durobrivis|Durobrivensis]] [[Michael Nazir-Ali]] [[homophylophilia|homosexuales]] ad paenitendum et se convertendum provocat, dicens [[Ecclesia Anglica|Ecclesiam Anglicam]] culturā non superari.
* '''[[4 Iulii]]'''—[[Pluvia|Nimborum vis effusa]] in [[Res Publica Popularis Sinarum|Sinis]] meridionalibus plus quam 150 000 homines in fugam domo vertit, domorum centa destruit et [[moles|molem]] perforat.
* '''[[4 Iulii]]'''—Homicida ex comitatu ''Cherokee'' in [[Carolina Meridionalis|Carolina Meridionali]] in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] meridionalibus quinta vice occidit.
* '''[[4 Iulii]]'''—Novem vigiles [[Tsetsenia|Tzetzenici]] post impetum contra eorum currum in [[Ingussetia|Inguestia]] vicina in [[Russia]] meridionali occiduntur.
* '''[[4 Iulii]]'''—Diarium publicum [[Irania]]num [[Kayhan]] provocat [[Mir-Hossein Musavi]] factorum suorum rationem apud iudicium reddere.
* '''[[4 Iulii]]'''—[[Civitates Foederatae Americae]] festum publicum maximum suum—Libertatis Diem—celebrant.
* '''[[3 Iulii]]'''—[[Sarah Palin]], perita politicorum [[Civitates Foederatae Americae|Americana]], Gubernator [[Alasca]]e et anno [[2008]] candidata pro munere [[praeses vicarius Civitatum Foederatarum Americae|praesidis vicarii Civitatum Foederatarum Americae]], nuntiat se magistratu die [[26 Iulii]] abdicaturam esse.
* '''[[3 Iulii]]'''—Tres homines moriuntur et plus quam decem nocentur in tumultu, postquam [[sus]] mortuus in [[moschea]]m non confectam in urbe [[Mysore]] in [[Carnatica]] in [[India]] meridionali iactus est.
* '''[[3 Iulii]]'''—Secretarius Generalis [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]] [[Ban Gi-mun]] [[Birmania]]m visit, iunctae ducem [[Than Shwe]] conveniens et rei publicae causā incarceratos liberandos petens.
* '''[[3 Iulii]]'''—[[Unio Africana]] Gentium Iudicio Criminali auxilium denegat, quia praeses [[Sudania|Sudanensis]] [[ʿUmar Ḥasan Aḥmad al-Bašīr]] eo [[belli scelus|belli scelerum]] accusatus est.
* '''[[3 Iulii]]'''—[[Russia]] [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] viam aperit ut ad [[Afghania]]m tela aërie transmittere possint.
* '''[[3 Iulii]]'''—Sex homines, eorum tres impuberes, post incendium in turri cum duodecim tabulata [[insula (aedes)|ad habitandum utili]] [[Londinium|Londinii]] moriuntur.
* '''[[3 Iulii]]'''—[[Ioannes Demjanjuk]] idoneus declaratur liti habendo de 29 000 Iudaeorum morte eo indicte iuvata in hominum deprehensorum castro [[Treblinka]].
* '''[[3 Iulii]]'''—Duo operarii [[Britanniarum Regnum|Britanniarum]] legati sedis [[Teheranum|Teheranensis]] de tumultibus incendendis iudicabuntur.
* '''[[3 Iulii]]'''—[[Manuel Pinho]], [[Lusitania]]e minister oeconomicus, se abdicat, postquam legato adversario cuculi gestum monstravit.
* '''[[3 Iulii]]'''—[[Corea Septentrionalis]] commendationem propagandam primam suam de cervesia ''Taedonggang'' emittit.
* '''[[3 Iulii]]'''—Quidem duodecim milites [[Pakistania|Pakistanenses]] in aëre in Pakistania septentriooccidentali moriuntur.
* '''[[2 Iulii]]'''—Tonitrua ac fulgura [[Eblana]]e aquarum alluvionem vastam, vias [[via|silice]] vel [[ferrivia|ferro]] ornatas claudendas ac evacuationes faciunt.
* '''[[2 Iulii]]'''—Ad tempus factum regimen [[Honduria|Hondurense]] coactum externum ad res novas recentes evertendas abnuet, dicens spem praesidis depulsi [[Manuel Zelaya|Manuelis Zelaya]] restituendi nullam esse.
* '''[[2 Iulii]]'''—[[Amnestia Internationalis|Amnestiae Internationalis]] nuntius asserit actiones militares [[Israel (civitas)|Israeliticos]] et missilibus impetus [[Palaestina|Palaestinenses]] intra bello in [[Lacinia Gazetica]] crimina bellica fuisse.
* '''[[1 Iulii]]'''—Tres operarii [[Britanniarum Regnum|Britanniarum]] legati sedis [[Teheranum|Teheranensis]] liberantur, postquam comprehensi sunt, quia indicte in tumultibus [[Irania]]nis propter scrutinium praesidiale partes egerant.
* '''[[1 Iulii]]'''—Triginta homines mortui esse metuuntur, postquam [[India|Indica]] navis commercialis ''Demas Victory'' in [[Sinus Persicus|Sinu Persico]] fluctuoso apud caput [[Quataria|Quatarense]] ''ad-Dawḥa'' voluta et mersa est.
* '''[[1 Iulii]]'''—[[Croatia]]e minister primus [[Ioannes Sanader]] se circiter transactione cum [[Unio Europaea|Unione Europaea]] incapace procedendi et discrimine oeconomico abdicat.
* '''[[1 Iulii]]'''—''TerreStar-1'', [[Civitates Foederatae Americae|Americanum]] communicationis satelles commerciale maximum umquam constructum proficienter emittitur.
=== Augusto ===
* '''[[31 Augusti]]'''—[[Walt Disney Societas]] contractum de emptione [[Marvel Entertainment]] quattuor milliardis [[dollarium (CFA)|dollariorum]] assequitur. Consortes Marvel Entertainment triginta dollaria et circa 0.745 sortis [[Gualterius Elias Disney|Walt Disney]] Societatis pro omni sorte Marvel Entertainment ab iis possessa accipient.
* '''[[31 Augusti]]'''—[[Viti]] ex [[Consortio Populorum|Consortione Populorum]] ad tempus eiciuntur.
* '''[[30 Augusti]]'''—[[Typhon marinus|Typhon]] [[Pacificus]] ''Jimena'', qui circa quingentis [[chiliometrum|chiliometris]] meridioccidentaliter erga litus [[Mexicum|Mexicanum]] apparetur, ad gradum 4 convalescit.
* '''[[29 Augusti]]'''—[[Corea Septentrionalis]] quattuor piscatores ex [[Corea Meridionalis|Corea Meridionali]] liberat. Hi piscatores mense praecedente capti sunt, postquam eorum navicula Limitis Septentrionalis Lineam maritimam transita erat.
* '''[[28 Augusti]]'''—[[Consociatio Nationum]] monet pecus volatile [[influentia porcina|viro H1N1]] infici posse, postquam istud virus in [[meleagris|meleagribus]] [[Chilia|Chilensibus]] hebdomade praecedente inventum est.
* '''[[27 Augusti]]'''—Comitatus Permanens Congressus Popularis Gentilis [[Res Publica Popularis Sinarum|Rei Publicae Popularis Sinarum]] legem primam suam de Custodibus Armatis Popularibus accipit, dans iis auctoritatem tumultibus, impetibus [[tromocratia|tromocraticis]] et casibus aliis respondendi.
* '''[[26 Augusti]]'''—Summus dux [[Irania]]nus [[Ali Khamenei|Alī Chāmene'ī]] se dicit nullam probationem de adiutorio externo propter tumultus adversarios habere.
* '''[[25 Augusti]]'''—[[Senatus Civitatum Foederatarum|Senator]] [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] [[Eduardus Moore Kennedy]] [[Massachusetta|Massachusettensis]], postremus frater Kennedy, 77 annos natus cerebri [[cancer (morbus)|tumore]] mortuus est.
* '''[[24 Augusti]]'''—[[Hibernia (res publica)|Hiberniae]] Factio Viridis et societates pro [[homophylophilia|homosexualium]] iuribus propugnantes intentionem sodalitatis civilis instituendi propter binos eiusdem sexus defendunt, postquam [[cardinalis]] [[Ioannes Baptista Brady]], [[archiepiscopus]] [[Armacha]]nus et Hiberniae primas, hoc abiudicavit.
* '''[[23 Augusti]]'''—Secundum ministrum primum [[Res publica Sinarum|Rei publicae Sinarum]] [[Liu Chao-shiuan]], [[typhon marinus|typhon]] ''Morakot'' recens 640 [[Formosa]]e incolas occidit.
* '''[[22 Augusti]]'''—[[Russia]]e inquisitores confirmant causam explosionis in officina [[electricitas|electrica]] [[Ienisea|Ieniseensi]] ''Sajano-Šušenskaja'' in Russia orientali, quod 76 operarios occidit, incommodum et non impetum [[tromocratia|tromocraticum]] fuisse. Tromocratae [[Tzetzenia|Tzetzenici]] quidem ostentant se ipsos [[pyrobolus|telum igniferum]] ibi ad fulmen adduxisse, inquisitores istud autem ut fabulam abnuunt.
* '''[[21 Augusti]]'''—Quattuor vigiles occiduntur, postquam interfectores quattuor [[pyrobolus|tela ignifera]] in birotis in ''[[Sölƶ-Ġala]]'' in [[Tzetzenia]] in [[Russia]] meridioccidentali ad fulmen adduxerunt.
* '''[[20 Augusti]]'''—[[Exercitus Civitatum Foederatarum|Exercitus]] [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] ballistam [[instrumentum lasericum|lucem amplificatam stimulatā emissione radiorum]] usurpantam in [[aëroplanum|aëroplano]] ''Boeing 747-400'' positam proficienter probat. Haec ballista missilia ballistaria usque ad spatium 460 [[chiliometrum|chiliometrorum]] deicere poterit.
* '''[[19 Augusti]]'''—[[Hispania]]e vigiles duos socios suspectos — [[Aitzol Etxaburu]] et [[Antonius Sarasola|Antonium Sarasola]] — societatis secedendi studiosae [[Vascones|Vasconicae]] ''[[Euskadi Ta Askatasuna]]'' capiunt.
* '''[[18 Augusti]]'''—Septem homines impetu [[pyrobolus|ignifero]] contra seriem [[autocinetum|autocinetorum]] militarium [[NATO|Consociationis ex pacto Atlantico Septentrionali]] [[Cabura]]e occiduntur, diebus paucis ante scrutinium praesidiale [[Afghania|Afghanicum]].
* '''[[17 Augusti]]'''—Regimen [[Mexicum|Mexicanum]] omnes septingentos finium custodes mille quadringentisque agentibus speciatim exercitis commutat; hoc modo praeses novus [[Philippus Calderon Hinojosa]] optimates opii cupidos et translationem clandestinam exstinguit.
* '''[[17 Augusti]]'''—[[Vicipaedia Anglica]] paginarum 3 000 000 hoc die accumulaverit.
* '''[[16 Augusti]]'''—Terrae motus magnitudinis 6.9 apud insulam ''[[Siberut]]'' in [[Indonesia]] occidentali 14:38 tempore locali evenit, nocens quidem septem homines.
* '''[[15 Augusti]]'''—[[Hongcongum|Hongkongum]] auctum 3,3% intra tres menses priores nuntiat, praedicta multo superans et discriminis oeconomici finem signans.
* '''[[13 Augusti]]'''—Quattuor vigiles et septem feminas inermes investesque in vapore se balneantes in [[Daghestania|Dagestania]] in [[Russia]] meridionali contumaces occidunt.
* '''[[11 Augusti]]'''—Duces Unionis Gentium [[America Australis|Austroamericanarum]] curas enuntiant de [[Columbia]], quae animum [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] accessum ad bases militares suas permittendi habet, de renuntiatione hunc animum publice condemnante autem convenire non possunt. Praeses [[Venetiola]]nus [[Hugo Chávez]] de belli ventibus spirare incipientibus monet.
* '''[[11 Augusti]]'''—Salvationis studium post [[typhon marinus|typhonem]] ''Morakot'' in [[Sinae|Sinibus]] meridionalibus [[Formosa|Formosā]] computatā procedit.
* '''[[9 Augusti]]'''—Strategus senior Cohortis Rerum Novarum [[Irania]]narum provocat duces adversarios [[Seyed Machometus Khātamī|Seyed Machometum Khātamī]], [[Mir-Hossein Musavi]] et [[Mehdī Karrūbĩ]] iudicari.
* [[5 Augusti]]
**Iustitiae minister [[Belgica|Belgicus]] [[Stephanus de Clerck]] maledictus est, postquam tres viri iam antea damnati forum iudiciarium [[Bruxellae|Bruxellense]] fugerunt. Intra duodecium dies, tres incarcerati (includens unum sceleratorum Belgicorum periculosissimorum) [[helicopterum|helicoptero]] et sex incarcerati scalis quoque fugerant.
**[[Mahometus Ould Abdel Aziz]] praeses novus [[Mauritania]]e successor praesidis pro tempore [[Ba Mamadou Mbaré]] magistratum iniit.
=== Septembri ===
* '''[[30 Septembris]]'''—Relatio finita muneris inter gentes bellum in [[Ossetia Meridionalis|Ossetia Meridionali]] anni [[2008]] indagantis determinat [[Georgia]]m hoc bellum incepisse et circa 850 homines belli causa mortuos esse.
* '''[[29 Septembris]]'''—[[Megacyma]] a [[terraemotus|terraemotu]] excitatum litorales [[Samoa]]e, [[Tonga]]e, et aliarum regionum [[Polynesia]]rum vicos vastat.
* '''[[28 Septembris]]'''—[[Ars|Artis]] historicus [[Henricus Adams]] dicit abstractum pictorem [[impressionismus|momentanearum perceptionum sensuum]] [[Paulus Jackson Pollock|Paulum Jackson Pollock]] nomen suum ut nuntium obscurum intra picturam suam ''Mural'' anno [[1943]] texisse.
* '''[[27 Septembris]]'''—[[Christiana Democratica Unio Germaniae]] et [[Factio Democratica Liberalis Germaniae]] in scrutinio foederali lucrantur et regimen novum cum [[Angela Merkel]] ut [[cancellarius foederalis|cancellaria foederali]] creaturae sunt. [[Socialis Democratica Factio Germaniae]] repulsam confitetur.
* '''[[26 Septembris]]'''—[[Papa]] [[Benedictus XVI]] [[Praga]]m per [[aëroplanum]] pervenit ut tribus diebus [[Cechia]]m visat. Cechia est una terrarum minime religiosarum mundi.
* '''[[25 Septembris]]'''—[[Belavia]] mundi primum locum publice conservatum ac custoditum [[selachimorpha|selachimorphis]] creabit, vetans omnem selachimorphorum capturam commercii causa in aquis suis.
* '''[[24 Septembris]]'''—[[Petroleum|Olei rudis]] pretium in gentium foro post auctum recentem rursus decrescit et nunc est infra 86 [[dollarium (CFA)|dollaria]] pro cupa.
* '''[[23 Septembris]]'''—Materiarum dirumpentium cella meridie in [[Voronez|Voronež]] in [[Russia]] media erumpit ardescitque. Quidem unus homo moritur et multi nocentur.
* '''[[22 Septembris]]'''—Numeri novi ostendunt prima vice ab anno [[1995]] plus hominum ex [[Hibernia (res publica)|Hibernia]] quam in eam demigrare, cum 40% auctu ab Ianuario usque ad Aprilem 2009. Profugi plurimi sunt cives Orientoeuropaei vel Hibernici.
* '''[[21 Septembris]]'''—Praeses [[Honduria|Hondurensis]] demotus [[Manuel Zelaya]] fere tribus mensibus post res novas quae eum everterunt se dicit in terram suam redisse et [[Tegucigalpa]]e esse. Praeses [[Venetiola]]nus [[Hugo Chávez]] consentit, de facto praeses Hondurensis [[Robertus Micheletti]] autem non.
* '''[[20 Septembris]]'''—[[Brianus Cranston]] agens Gualterium White in [[Breaking Bad]] praemium Primetime Emmy Histronis Optimi in Serie Dramatica meret.
* '''[[19 Septembris]]'''—[[Papa]] [[Benedictus XVI]] nuntiat [[episcopus|episcoporum]] [[Ecclesia Catholica Romana|catholicorum Romanorum]] congressum specialem de Ecclesiae curis arduisque in [[Asia]] occidentali mense Octobri [[2010]] ordinari.
* '''[[18 Septembris]]'''—Quidem 33 homines post impetum [[pyrobolus|igniferum]] in [[Kohat]] in Provincia Finitima Septentriooccidentali [[Pakistania|Pakistanica]] moriuntur. Interfector telum igniferum suum in [[autocinetum|autocineto]] positum mane in foro huius urbis maiore parte [[Secta Siitica|Siiticae]] ad fulmen adduxit.
* '''[[17 Septembris]]'''—[[Aegyptus|Aegypti]] summus praetor [[religio Islamica|Islamicus]] [[ʿAlī Ǧumʿa]] mulierum ius bracas gerendi defendit, postquam in [[Sudania]] finitima mulieres, includens [[Lubna al-Hussein]], vestimentorum suorum causa verberatae sunt.
* '''[[16 Septembris]]'''—[[Hispania]] se [[Argentina]]e excusat, confitens errorem in legatorum more usuque, cum praesentiam [[Falklandia]]e delegationis in gentium colloquio de piscatu sustinebili permisit. [[Argentina]] iustificationem accipit.
* '''[[15 Septembris]]'''—Quidem 38 homines aquarum alluvionis celerrimae causa in [[Sumatra]] in [[Indonesia]] septentrionali moriuntur.
* '''[[14 Septembris]]'''—Praeses [[Venetiola]]nus [[Hugo Chávez]] nuntiat 2.2 milliarda [[dollarium (CFA)|dollariorum]] tamquam mutuum ab [[Russia]] accepise, ut de Russia [[autocurrus armatus|curros armatos]], defensionem contra [[vehiculum aërium|vehicula aëria]] et alia tela armaque emat. Huius emptionis ratio est animus [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] [[aeroportus|aëroportus]] et bases militares [[Columbia]]nas utendi.
* '''[[13 Septembris]]'''—38 medicamentis toxicis assueti in hospitio publico in [[Taldıqorğan]] in [[Casachia]] meridiorientali incendio consumuntur.
* '''[[12 Septembris]]'''—[[Navicula Spatialis|Navicula caelestis]] [[NASA|Administrationis Gentilis Aëronauticae Spatio]] ''Discovery'' cum septem astronautis ad Aëris Exercitus Basem Edwardsianam in [[California]] in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] occidentalibus proficienter advolat. Causa tempestatis adversae in Centro Caelesti Kennedyano in [[Florida]] in Civitatibus Foederatis Americae meridionalibus, appulsus proferebatur et denique ad Californiam translatus est. Ex California ad Floridam navicula [[aëroplanum|aëroplano]] ''Boeing 747'' traicietur, quod 1.7 millionibus [[dollarium (CFA)|dollariorum]] stabit.
* '''[[11 Septembris]]'''—[[Civitates Foederatae Americae]] eversionem [[World Trade Center (Novum Eboracum)|Centri Commercii Caeli]] [[Urbs Novum Eboracum|Neo-Eboracensis]] commemorant.
* '''[[10 Septembris]]'''—Praeses [[Venetiola]]nus [[Hugo Chávez]] [[Abchasiam]] et [[Ossetia Meridionalis|Ossetiam Meridionalem]] agnoscit.
* '''[[9 Septembris]]'''—Nimborum vis effusa in [[Turcia]] septentriooccidentali prope [[Constantinopolis|Constantinopolim]] aquarum alluvionem celerrimam post octoginta annos pessimam affert, circa viginti homines occidens et alios viginti nocens.
* '''[[8 Septembris]]'''—Post [[gasium|gasii]] fulmen in [[carbo]]num puteo in [[Píngdǐngshān]] in [[Res Publica Popularis Sinarum|Sinis]] mediis 35 fossores moriuntur et 44 adhuc absunt.
* '''[[7 Septembris]]'''—Rectores in [[Samoa]] se ad regendum sinistra vice dextra praeparant, cum lex nova valitura est. Samoa est prima civitas post quadraginta annos vicissitudinem talem faciens.
* '''[[6 Septembris]]'''—Vigiles [[Sotir Filevski]] capiunt. Iste est praefectus navis ''Ilinden'', quae heri ante meridiem demersa est, occidens quidem quindecim inter circa septuaginta homines in nave, praecipue peregrinatores ex [[Bulgaria]]. Hoc incommodum in [[Lychnidus lacus|Lychnido lacu]] in [[Respublica Macedonia|Re publica Macedonica]] meridioccidentali prope [[Albania]]e fines accidit. Octoginta annorum usu trita et probabiliter nimis onerata navis fracta et intra unum [[minutum]] sub aquam frigidam demersa est. De hoc [[cinematographia|pelliculam]] aliqui peregrinatores ex ripa modo ducentis [[metrum|metris]] distante gyraverunt.
* '''[[5 Septembris]]'''—Contractus de [[petroleum|oleo rudi]] et rationes commercii cum [[Libya]] ut res efficientes in traditione [[Abdel Basset Ali Machometus al-Megrahi|Abdel Basset Ali Machometi al-Megrahi]], qui supra ''Lockerbie'' in [[Scotia]] meridionali in [[Britanniarum Regnum|Britanniis]] [[aëroplanum]] petivit, consideravisse Britanniarum minister iuridicus [[Ioannes Straw]] intra colloquio confitetur.
* '''[[4 Septembris]]'''—Interpres [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]] nuntiat ducem [[Libya]]num [[Muammar al-Gaddafi|Mu‘ammar al-Qaḏḏāfī]] [[Helvetia|Confoederationem Helveticam]] ad dissolvendum eiusque territorium in [[Germania]]m, [[Francia]]m et [[Italia]]m ad accipiendum mense praecedente Conventui Communi publice proposuisse. Qaḏḏāfī Helvetiam [[mafia]]m orbis terrarum et non civitatem esse dixit. Istud propositum autem numquam acceptum vel circummissum est, quia Charta Consociationis Nationum vitam civitatum aliarum imminere vetat.
* '''[[3 Septembris]]'''—Terrae motu hesterno causa in [[Iava]] in [[Indonesia]] australi iam quidem 57 homines mortui sunt. Iste terrae motus terrae [[labina nivis|lapsus]] domus obruentes in insulae partibus raro incultis attulit.
* '''[[2 Septembris]]'''—[[Laophorium]] cum 31 vectoribus in [[Himachal Pradesh]] in [[India]] septentrionali in hiatum nonaginta [[metrum|metris]] profundum nocte cadit. Quidem 23 vectores moriuntur. Circa trecenti homines omni die in itineribus Indicis moriuntur.
* '''[[1 Septembris]]'''—Duces [[Europa]]ei septuagesimum diem anniversarium initii [[secundum bellum mundanum|secundi belli mundani]] commemorant. Hoc die anno [[1939]] [[Germania Nazistica]] et serius etiam [[Unio Sovietica]] [[Historia Polonica|Secundam Rem publicam Polonicam]] invaserunt.
=== Octobri ===
* '''[[31 Octobris]]'''—[[Claudius Lévi-Strauss]], [[anthropologus]] [[ethnologia|ethnologusque]] [[Francia|Francicus]], a multis "pater anthropologiae hodiernae" habitus, [[Lutetia]]e mortuus est.
* '''[[30 Octobris]]'''—[[Russia]] commemorat hostias [[Iosephus Stalin|Iosephi Bessarioni filii Džugašvili Stalin]], cuius regimen milliones incolarum [[Unio Sovietica|Unionis Sovieticae]] occidit.
* '''[[29 Octobris]]'''—[[Desideratus Munyaneza]] [[generis occidio|gentis excidii]] in [[Rwanda]] causa secundem legem de sceleris contra humanitate et [[belli scelus|belli sceleris]] in [[Canada]] sempiternis vinculis punitur.
* '''[[28 Octobris]]'''—Agentes [[FBI]] ducem [[secta Sunnitica|Sunniticum]] [[Detroitum|Detroitensem]] [[arma ignifera|armorum igniferorum]] causa accusatum [[Luqman Ameen Abdullah]] in [[Michigania]] in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] septentrionalibus telo occident.
* '''[[27 Octobris]]'''—Ministri rerum externarum [[Russia]]e, [[India]]e et [[Res Publica Popularis Sinarum|Rei publicae Popularis Sinarum]] propter trium laterum colloquium [[Bengalurus|Bengaluri]] in [[Carnatica]] in India meridionali conveniunt. Colloquii propositiones praecipuae sunt salus, energia et stabilitas argentaria. Bengalurus est centrum Indicum industriae cyberneticae technicaeque.
* '''[[26 Octobris]]'''—Serborum [[Bosnia et Herzegovina|Bosnicorum]] dux et [[Res publica Serbica|Rei publicae Serbicae]] praeses priscus [[Radovan Karadžić]] litem suam [[Haga]]e initium coepientem praepedit, dicens ut millionem paginarum ei [[Iudicium Criminale inter Gentes pro Iugoslavia Pristina|Iudicio Criminali inter Gentes pro Iugoslavia Pristina]] appositam legat plus temporis necesse esse.
* '''[[25 Octobris]]'''—In [[Iraquia]] impetu fatalissimo intra duos annos, fulmina [[pyrobolus|ignifera]] [[autocinetum|autocinetica]] [[Bagdadum|Bagdadi]] medii 155 homines occident et quidem 500 nocent.
* '''[[24 Octobris]]'''—Decem cadavera telo occisa ad pedilusorum manpiulum [[Columbia]]num raptum pertinere cogitata in [[Venetiola]] inveniuntur.
* '''[[23 Octobris]]'''—Delecti [[Domus Alba]]e [[NASA|Administrationem Gentilem Aëronauticae Spatio]] suadent ut navigium caeleste ''Ares'' conficere et [[Luna]]m incolis implere omittat; vice NASA studium suum ad [[asteroides]] propinquos et [[Mars (planeta)|Martis]] satellites dirigat. Navigium ''Ares'' praecipue ut Lunam advolet conficiebatur. Huius commendationis ratio aqua esse cogitatur, quia fortasse nulla in Luna inventa est post experimentum recente, cum satellites a NASA facti in Lunam illiserunt. Aqua, cuius copia satis magna est principium [[spatium cosmicum|spatii cosmici]] perdomandi incolendique, in asteroidibus vel Martis satellitibus probabilior esse videtur.
* '''[[22 Octobris]]'''—[[Civitates Foederatae Americae]] et [[Israel (civitas)|Israel]] pugnae imaginem communem incipiunt. [[Turcia]] huic exercitio interesse abnuit.
* '''[[21 Octobris]]'''—Vir [[Edmundopolis|Edmundopoli]] in [[Alberta]] in [[Canada]] occidentali octo pignores retinens tormento bellico manuali armatus et speciem militarem gerens se vigilibus post decem horas in pace dedit.
* '''[[20 Octobris]]'''—[[Res Publica Popularis Sinarum]] nautas navis suae ''De Xin Hai'' eripere spondet, postquam [[Somalia]]e piratae hanc navem in [[Oceanus Indicus|Oceano Indico]] abripuerunt. Piratae nautis occidendis minantur si quis eos eripere temptet.
* '''[[19 Octobris]]'''—[[Michael Gorbachev|Michael Gorbačëv]], [[Unio Sovietica|Unionis Sovieticae]] praeses ultimus, in colloquio cum diario adversario Russico ''Novaja Gazeta'' [[democratia|populi potentiam]] in [[Russia]] maledicit.
* '''[[18 Octobris]]'''—[[Typhon marinus]] ''Rick'' ad categoriam 5 convalescit, ergo fortissimus typhonum [[Oceanus Pacificus|Orientopacificorum]] horum decem annorum fit. Cum venti celeritate 260 km/h iste typhon circa 400 km a litore [[Mexicum|Mexicano]] est.
* '''[[17 Octobris]]'''—Plus quam millio interpellatorum contra abortus evocatos per [[Matritum]] eunt, quia in [[Hispania]] regimen [[socialismus|fautorum bonorum aequandorum]] ius de abortibus minuere vult: secundum legem rogatam feminae sedecim annis maiores abortum evocatum sine parentum assensu habere potessent. Hic tumultus est unus maximorum post turbas contra bellum annis [[2003]] et [[2004]].
* '''[[16 Octobris]]'''—[[Iaponia]]e societas [[autocinetum|autocineta]] fabricans [[Toyota]] autocinetum parvum novum pretii minoris decem milia [[dollarium (CFA)|dollariorum]] proponit ut in [[Brasilia]], [[Russia]], [[India]] et [[Res Publica Popularis Sinarum|Sinis]] vendatur.
* '''[[15 Octobris]]'''—Regimen [[CFA|Civitatum Foederatarum Americae]] [[Pakistania]]e 7.5 milliarda [[dollarium (CFA)|dollariorum]] contra paupartatem et [[tromocratia]]m donare nuntiat. Ante aliquot dies Pakistania [[aëroplanum|aëroplana]] militaria ''F-16'' iam accepit.
* '''[[14 Octobris]]'''—[[Armenia]]e praeses [[Sergius Sargsyan]] [[Turcia]]m visit ut [[pediludium|pediludii]] certamen decretorium inter ambas civitates attendat. Fautores Turcici contra Armeniae carmen patrium mugiunt.
* '''[[13 Octobris]]'''—Salvatores reperiunt eripiuntque omnes sex homines ex [[aëroplanum|aëroplano]] ''Cessna 210'', quod heri supra [[Mare Mediterraneum]] evanuit. Aëroplani rector machinamenti defectum nuntiavit et aëroplanum paulo post apud [[Corsica]]m in [[Francia]] meridionali cecidit. Rector et vectores ex mari turbatiore salvati sunt integri sed cum [[hypothermia]].
* '''[[12 Octobris]]'''—Incendium magnum coloniam proletariam [[Paulopolis|Paulopoli]] in [[Brasilia]] australi consumit, deserens circa ducentas familias sine domo.
* '''[[11 Octobris]]'''—[[Russia]]e navis caelestis ''Sojuz'' cum duobus cosmonautis et peregrinatore cosmico [[Guy Laliberté]] in [[Kazachstania]] advolat.
* '''[[10 Octobris]]'''—[[Polonia]]e praeses [[Lechus Kaczyński]] Tractatum [[Olisipo]]nensem firmat. [[Cechia]]e praeses [[Venceslaus Klaus]] adversarius ultimus manet, tractatum non firmans quia timet Theodisci [[Sudetia|Sudetici]] e [[Bohemia]], [[Moravia]] et [[Silesia]] anno [[1945]] expulsi eorum praedia [[Cechoslovacia]]e ut compensatio incommodorum [[secundum bellum mundanum|belli]] data ne retrorsum petant.
* '''[[9 Octobris]]'''—[[Baracus Obama]] accipit [[praemium Nobelianum pacis]].
* '''[[8 Octobris]]'''—Post finem privilegii sui ex in ius agendo quod ut [[Amazonae|Amazonarum]] legatus habuit se dat in fugam [[Wallace Souza]], praeco [[televisio|televisificus]] [[Brasilia|Brasiliensis]] pristinus caedium conductarum auctui spectatorum numeri destinatarum accusatus.
* '''[[7 Octobris]]'''—Terrae motus magnitudinis 7.8, quod quindecim [[minutum|minutis]] absumptis motu replicante magnitudinis 7.3 succeditur, [[Vanuatu]] afficit. Admonitio de [[megacyma]]te emittitur.
* [[6 Octobris]]
**Tumultus contra [[Aerarium Monetarium Internationale|Gentium Aerarium Monetarium]] [[Constantinopolis|Constantinopoli]] evenit, quia interpellatores id discriminis argentarii oeconomicique accusabant.
** [[Constantinus A. Caramanles]] factionis [[Nova Democratia (factio Graeca)|ND]] primus minister [[Graecia]]e a magistratu se recessit; successor [[Georgius Papandreu (natus 1952)|Georgius Papandreu]] ([[PASOK]]) nominatus est.
* '''[[5 Octobris]]'''—Praeses [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] [[Barack Obama]] conventum cum [[Dalai Lama]] in tempus post suam visitationem [[Res Publica Popularis Sinarum|Rei Publicae Popularis Sinarum]] profert.
* '''[[4 Octobris]]'''—Motus Socialisticus Panhellenicus in scrutinio coetus legatorum in [[Graecia]] lucratur, vincens regimen dextrum discrimine oeconomico crescente et largitione debilitatum. Dux Novae Democratiae [[Constantinus Caramanles]] repulsam confitetur. Minister primus futurus et dux [[socialismus|fautorum bonorum aequandorum]] [[Georgius Papandreu]] [[oeconomia]]m [[oecologia|oecologicam]] stimulare promittit.
* '''[[3 Octobris]]'''—Plebiscito secundo 67.1% adversum 32.9%, [[Hibernia (res publica)|Hibernia]] Tractatum [[Olisipo]]nensem [[Unio Europaea|Unioni Europaeae]] accipit.
* '''[[2 Octobris]]'''—Gentium Comitatus [[Olympica (certamina)|Olympicus]] [[Hafnia]]e decernit [[2016 Olympia Aestiva]] [[Urbs Fluminensis|Urbe Fluminensi]] in [[Brasilia]] austroorientali fieri. Etiam [[Matritum]], [[Tocio|Tokium]] et [[Sicagum|Chicagum]] candidati erunt.
* '''[[1 Octobris]]'''—Annus sexagesimus a [[Res Publica Popularis Sinarum|Re Publica Populari Sinarum]] condita multitudinis itinere et pompa militari [[Pekinum|Pekini]] celebratur. Ante sexaginta annos [[communismus|communistae]] [[Mao Zedong|Máo Zédōng]] [[nationalismus|nationalistas]] [[Jiǎng Jièshí]] vicerunt.
=== Novembri ===
* '''[[30 Novembris]]'''—Studia in diario ''Pediatrics'' indicant, si impuberis [[autismus]] mox cognoscatur, interventum posse intellegentiae indicem excitare et linguae calliditatem ac vitae mores emendare.
* '''[[29 Novembris]]'''—57 % electorum in [[Helvetia]] [[moschea]]rum turres sive [[minaretum|minareta]] nove aedificanda plebiscito vetant.
* '''[[28 Novembris]]'''—Quidem 73 homines aquis hausti sunt, postquam navis oneraria lignum et centos vectores portans in lacu [[Mai-Ndombe]] [[Respublica Democratica Congensis|Rei publicae Democraticae Congensis]] occidentalis demersa erat.
* '''[[27 Novembris]]'''—Congressus communitatis portoriae novae [[Russia]]e, [[Kazachstania]]e et [[Ruthenia Alba|Rutheniae Albae]] [[Minsca]]e evenit.
* '''[[26 Novembris]]'''—Nimborum vis effusa intra annos maxima ac alluvies improvisae in [[Arabia Saudiana]] fere sicca circa 77 [[Iedda|Ieddenses]], [[Mecca|Meccenses]] et alios homines occidunt. Ceterum 351 homines absunt dum peregrinatio ''Ḥaǧǧ''.
* '''[[25 Novembris]]'''—Post conventum [[Barack Obama]] et summorum strategorum [[Civitates Foederatae Americae]] 34 milia militum ut supplementum ad mittendum in [[Afghania]]m praeparare non publice nuntiantur.
* '''[[24 Novembris]]'''—Appellationis iudicium [[Casablanca (urbs)|Casablancense]] retinet tres annos poenae in carcere [[Chahib Khayari]], actioso{{dubsig}} socio operis [[iura humana|iurorum humanorum]] instituto, qui "magistratus offendit" eos retibus medicaminum obstupefacientium se immiscendi accusans.
* '''[[23 Novembris]]'''—Post refectionem per annum tenentem [[Collisor Hadronalis Magnus]] a [[CERN|Concilio Europaeo pro Investigatione Nucleari]] factus sub terra prope [[Geneva]]m in [[Helvetia]] meridioccidentali positus rursus commovetur. Intra conlisorem{{dubsig}} duo protonum radii contrarii paene [[celeritas luminis|luminis celeritate]] se moventes conlidunt, ut universi mysteria reperiant.
* '''[[22 Novembris]]'''—Numerus mortuorum post fulmen in [[Heilongjianum|Heilongjiango]] in [[Res Publica Popularis Sinarum|Sinis]] septentrionalibus ad 92 crescit.
* '''[[21 Novembris]]'''—[[Taprobane]]s regimen nuntiat profugos ab fine belli contra Tigres [[Tamil]] in campis praehendos ex eis mense venturo libere decedere posse.
* '''[[19 Novembris]]'''—Minister primus [[Belgica|Belgicus]] [[Hermanus Van Rompuy]] Consilii Europaei praeses permanens — [[Unio Europaea|Unionis Europaeae]] praeses qui dicitur — eligitur. Perita politicorum [[Britanniarum Regnum|Britanniarum]] [[Catharina Ashton]] ministra rerum externarum Unionis Europaeae fit. Haec officia nova Tractatu [[Olisipo]]nensi creata sunt.
* '''[[17 Novembris]]'''—Ministerium rerum internarum [[Israel (civitas)|Israelis]] nongentas colonorum domus novas in [[Hierosolyma]] orientali aedificandas approbat, etsi [[Civitates Foederatae]], [[Unio Europaea]], civitates aliae, et [[Palaestina|Palaestinenses]] hoc recusant.
* '''[[16 Novembris]]'''—[[NASA|Administratio Gentilis Aëronauticae Spatio]] [[Navicula Spatialis|naviculam caelestem]] ''Atlantis'' e Centro Caelesti Kennedyano in [[Florida]] in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] meridionalibus mittit. Navicula copias, sex astronautas et elementa ob curam technicam futuram ad Gentium Stationem Cosmicam portat.
* '''[[14 Novembris]]'''—Regimen [[Uganda|Ugandense]] proponit punire cadavera istorum, qui contra legem [[alcohol]]e infecto bibendo mortui sunt. Cadavera in Uganda verberantur ut mortui humilientur ergoque viventes absterreantur. In Uganda haec consuetudo iam apud interfectores exercetur.
* '''[[13 Novembris]]'''—Nivis casu intra sexaginta annos maximo 38 homines in scholis collapsis et incommodis viariis in [[Res Publica Popularis Sinarum|Sinis]] septentrionalibus mortui sunt.
* '''[[10 Novembris]]'''—[[Corea]]rum [[Corea Meridionalis|Meridionalis]] et [[Corea Septentrionalis|Septentrionalis]] naves militares una contra alteram globos mittent, postquam Coreae Septentrionalis navis Limitis Septentrionalis Lineam controversam in [[Mare Flavum|Mari Flavo]] transiit. Post proelium navis in flagranti rediit. Nulli mortui nuntiati sunt.
* '''[[7 Novembris]]'''—Omnium undecim hominum mors confirmatur post hesternum [[aëroplanum|aëroplani]] ''Tu-142M3'' lapsum in [[Fretum Tataricum]] inter [[Sachalina]]m et [[Territorium Fortunianum]] in [[Russia]] orientali. Aëroplanum militare contra naves ad Russiae Classem [[Oceanus Pacificus|Pacificam]] pertinens nunc in fundo quinquaginta [[metrum|metris]] infra maris libram iacet.
* '''[[6 Novembris]]'''—Die quarto postquam regimen [[Columbia]]num res singulas contractus cum [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] de basibus militaribus utendis vulgavit, [[Brasilia]], [[Chilia]], civitates aliae [[America Latina|Latinoamericanae]], rerum novator [[Cuba]]nus [[Fidelis Castro]] ac politicorum periti adversarii Columbiani curas huius contractus causa exprimunt, loquentes de quasi occupatione militari. Milites Civitatum Foederatarum Americae non modo basibus militaribus, sed etiam [[aeroportus|aëroportibus]] civilibus et privilegio ex in ius agendo uti poterunt.
* '''[[5 Novembris]]'''—Telorum coniectione in base militari [[Fort Hood]] in [[Texia]] in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] meridionalibus duodecim milites ac unus vigil mortui sunt ac triginta homines nociti. Fort Hood est maxima basium militarium [[Exercitus Civitatum Foederatarum]] Americae, ubi die circa octoginta mille hominum laborant, et nunc clausa est. Etsi nocitus strage perfungitur auctor ipse, centurio maior ac [[psychiatria|medicus morborum mentis]] [[Nidal Malik Hasan]], [[religio Islamica|Mahometanus]] in Civitatibus Foederatis Americae 39 annis abhinc natus, qui in [[Afghania]]m abire nolebat.
* '''[[4 Novembris]]'''—[[Typhon marinus]] ''Mirinae'' in [[Vietnamia]] iam quidem nonaginta homines occidit. Vietnamia media maxime affecta est.
* '''[[3 Novembris]]'''—[[Res Publica Popularis Sinarum]] [[Dalai Lama]] rationum [[Sinae|Sino]]–[[India|Indicarum]] corrumpendarum accusat, antequam regionem finitimam controversam [[Arunachal Pradesh]] inter Indiam septentrioorientalem et Sinas occidentales visat.
* '''[[2 Novembris]]'''—Postquam candidatus adversarius [[Abdullah Abdullah]] revocavit scrutinii praesidialis concursui secundo interesse, scrutinii concilium [[Hamid Karzai]] praesidem [[Afghania|Afghanicum]] vetero–novum indicat.
* '''[[1 Novembris]]'''
** Omnes undecim homines mortui sunt incommodo [[aëroplanum|aëroplani]] onerarii militaris ''IL-76'' ad ministerium rerum internarum pertinentis in [[Sacha|Iacutia]] in [[Russia]] orientali.
** [[Corea Septentrionalis]] pretium pecuniae suae [[won]] prima vice intra 17 annos auget.
=== Mense Decembri ===
* [[31 Decembris]] — Iudicium Superum in [[Malaesia]] decernit [[religio Christiana|Christianos]], ad minorem partem in hac terra pertinentes, ius voce ''Allah'' utendi habere, cum de [[Deus|Deo]] loquuntur, declarans prohibitionem publicam huius vocis a non–[[religio Islamica|Musulmanis]] adhibendae contra constitutionem fuisse.
* [[29 Decembris]]
** Vigiles in [[Italia]] oblectamentum "Parva [[cithara Hispanica|cithara]] pro [[Paloma Picasso|Paloma]]" a [[Paulus Picasso|Paulo Picasso]] factum inveniunt.
** Minister laboris, portionis opificum et rerum socialium [[Serbia]]e [[Rasim Ljajić]] officium suum abdicat, quia promissionem suam [[Ratko Mladić]] usque ad finem anni 2009 reperiendi solvere nequivit.
* [[28 Decembris]] — Tres homines moriuntur et duo vulnerantur, postquam [[pyrobolus|telum igniferum]] ex bello civili probabiliter oriens in [[Chitwan]] [[Nepalia]]e mediae erupit.
* '''[[27 Decembris]]'''—Sicut nudiustertius, et hodie cursus volatus [[Amstelodamum|Amstelodamo]] [[Nederlandia]]e [[Detroitum]] [[Michigania]]e (in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] septentrionalibus) a vectore [[Nigeria]]no turbatur. Nunc concitatio inutilis est, tamen rationes novae contra [[terrorismus|terrorismum]] in [[aeroportus|aëroportibus]] [[aëroplanum|aëroplanisque]] instituuntur.
* '''[[26 Decembris]]'''—[[Res Publica Popularis Sinarum]] [[tramen]] citissimum mundi velocitate media 313 [[chiliometrum|km]]/[[hora|h]] vehens ostendit. Hoc tramen cursum [[Wuhan|Wǔhàn]]–[[Quancheum]] (1 070 km) inter Sinas medias et meridionales intra tres horas conficit. Comparationis gratia, traminum citorum velocitas media in [[Francia]] est 277 km/h, in [[Iaponia]] 243 km/h et in [[Germania]] 232 km/h.
* '''[[25 Decembris]]'''—Officium [[Statistica|Statisticum]] [[Res Publica Popularis Sinarum|Rei Publicae Popularis Sinarum]] auctum [[productus domesticus grossus|productus domestici grossi]] civitatis anni [[2008]] ab 9,6 % ad 9 % iterat.
* '''[[24 Decembris]]'''—Classi [[Indonesia]]cae et Gentium Societati pro Migratione minae lite faciuntur, postquam [[Taprobane]]nsis 29 annos natus in [[Indonesia]] asylum appetens neglegentia medica mortuus est, cum sanguinem eiecerat.
* '''[[23 Decembris]]'''—Postquam media vulgatoria in [[Suecia]] indicaverunt Israelitas iam aliquot annis organa ex [[Palaestina|Palaestinensium]] iuvenium corporibus collegise, [[Israel (civitas)|Israel]] confitetur ita vero esse. Huius commercii causa [[rabbinus]] Levy Isaac Rosenbaum et alii in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] praehenduntur.
* '''[[22 Decembris]]'''—Congressus [[Luanda|Luandensis]] [[OPEC|Organizationis Petroleum Exportantium Civitatum]] decernit [[petroleum|olei rudis]] oblati numerum currentem — 24,84 milliones cuparum pro die — non mutare. Civitates sociae in huius temporis pretio, quid inter 75 et 80 [[dollarium (CFA)|dollaria]] pro cupa est, iucundatae sunt.
* '''[[21 Decembris]]'''—Nivis casus intra centum annos ingentissimus commeatum [[Mosqua|Mosquensem]] obstupefacit. Etsi novem milia machinarum variarum 23 centimetra nivis a viis tollunt, commeatus urbanus die paene toto clauditur. Nivis casus cognati commercium multis locis in [[Europa]]eis divellunt, occidentes quidem 18 homines. Operatio Eurocuniculi sub [[Fretum Britannicum|Freto Britannico]] inter [[Regnum Britanniarum|Britannias]] et [[Francia]]m ad diem incertam suspenditur, postquam algor vitia [[electricitas|electrica]] in cuniculo nudiutertius attulit, duobus milia vectorum in quinque [[tramen|traminibus]] iter intercludens. Rerum condicionem calamitas nivea in [[Aeroportus|Aëroportu]] [[Londinium|Londiniensi]]–Heathrow aggravavit.
* '''[[20 Decembris]]'''—Temperies egregie humiles plus quam triginta homines, maiore parte vagos, huius hebdomadis fine in [[Polonia]] occidunt.
* '''[[19 Decembris]]'''—Tempestas nivea [[America Borealis|boreoamericana]] [[fluxio electrica|fluxionis electricae]] lapsus, mortes et venditionum deminutionem affert.
* '''[[18 Decembris]]'''—[[Ajmal Kasāb]], civis [[Pakistania|Pakistanicus]], qui impetibus [[terrorismus|terroristicis]] [[Bombaya|Bombayensibus]] in [[Maharashtra]] [[India]]e occidentalis anno [[2008]] interfuit, de confessione sua desistit, dicens vigiles eum torsisse ut culpam suam de impetibus fateretur.
* '''[[17 Decembris]]'''—[[Anglia]]e Iudicium Superum imperat ''British Airways'', ne operandi detrectationem intra duodecim dies [[Christi Natalis|Natalis Christi]] propositos efficiat.
* '''[[16 Decembris]]'''—[[Toumba Diakite]], vicarius ducis militaris [[Guinea|Guineensis]] [[Moussa Dadis Camara]], confitetur contra eum animo occidendi globum misisse, postquam hic iunctae dux eum questorum adversariorum stragem Septembrem praestare voluerat.
* '''[[15 Decembris]]'''—[[Medicina]]e athleticae peritus [[Canada|Canadensis]] [[Antonius Galea]], qui [[pillamalleus|pillamallei]] lusori [[Civitates Foederatae Americae|Americano]] [[Tigris Woods|Tigridi Woods]] adfuit, ut [[genu]] sibi reficeret, optimorum athletarum medicaminis opus augentibus ornandorum accusatur.
* '''[[14 Decembris]]'''—Liberationis Exercitus Popularis [[Res Publica Popularis Sinarum|Sinarum]] indicatur cuniculum infernum solidum ut [[bomba atomica|tela nuclearia]] sua tegeret in Sinis septentrionalibus aedificavisse.
* '''[[13 Decembris]]'''—Plus quam centum militantes [[Religio Islamica|Islamici]] suspecti armati in carcerem in urbe Isabela [[Philippinae|Philippinarum]] meridionalium irrumpunt, liberantes quidem 31 incarceratos. Duo homines, custos et militans, in proelio moriuntur.
* '''[[12 Decembris]]'''—Centralis Indagans Administratio [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] contractum dissolvit cum societate salutem praestante ''Xe Services LLC'', olim ''Blackwater'', quae impetibus [[aëroplanum|aëroplanis]] sine rectore a Civitatibus Foederatis Americae contra [[terrorismus|terrorismum]] in [[Afghania]] et [[Pakistania]] factis intererat.
* '''[[11 Decembris]]'''—Post collocutionem cum legato [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] [[Stephanus Bosworth|Stephano Bosworth]], [[Corea Septentrionalis]] agnoscit sex partium colloquia detenta de eius ratione [[bomba atomica|nucleari]] restituenda esse.
* '''[[10 Decembris]]'''—In causa gravi [[Hibernia (res publica)|Hiberniae]] Iudicium Summum decernit viro [[homosexualitas|homosexuali]], qui [[sperma]] suum coniugibus lesbianis donavit, ad infantem eventum accessum dandum esse, vertens Iudicii Superi sententiam priorem. Reticulum Iustitiae Spartiatis Lesbianisque de hoc abnuedo videndi coniugum lesbianarum sicut familiae de facto curas enuntiat.
* '''[[9 Decembris]]'''—Aediles [[Res Publica Popularis Sinarum|Rei Publicae Popularis Sinarum]] suadent, ut accusatores dissidenti [[Liu Xiaobo|Liú Xiǎobō]] crimen subversionis potestatis publicae inferrant, postquam is uno anno sine lite detinebatur.
* '''[[8 Decembris]]'''—Series impetuum [[pyrobolus|telis igniferis]] [[autocinetum|autocineticis]] factorum plus quam 130 homines [[Bagdadum|Bagdadi]] medii occidit ac circa 500 nocet.
* '''[[7 Decembris]]'''—Sub praetextu belli contra [[terrorismus|terrorismum]], [[Unio Europaea]] [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] accessum plenum ad notas de computationibus argentariis omnium civitatum suarum permittit, etsi Unio Europaea accessum nullum ad rationes argentariarum in Civitatibus Foederatis Americae habet.
* '''[[6 Decembris]]'''—In scrutinio praesidiali [[Bolivia]]no praeses praesens [[Evus Morales]] cum 61% favore populi vincit. Evus Morales sicut incolarum primorum filius magnopere popularis inter [[Indi Americani|Indos Americanos]] Bolivianos pauperes est. Evus Morales electus emendationes insuper celeriores promittit.
* '''[[5 Decembris]]'''—Milia hominum in multis orbis terrarum urbibus manifestationibus intersunt ante Colloquium [[Hafnia|Hafniense]] [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]] de Commutatione [[Clima|Naturae Caeli]]. Colloquii successus autem in periculo est post scandalum "Climategate", quo appulsus humanus in [[calefactio globalis|calefactionem globalem]] in dubium vocatus est.
* '''[[4 Decembris]]'''—Fulmen et incendium posterius in taberna nocturna [[Permia]]e in [[Russia]] media quidem 110 homines maiore parte iuvenes occidit et circa 140 nocet. Materiarum igniferarum festivarum usu pravissimo ignis allatus est; nonnulli homines praehensi sunt.
* '''[[3 Decembris]]'''—Insuper quinque homines, qui tumultibus Iuliis in [[Urumqi|Wūlǔmùqí]] [[Uiguristania]]e [[Res Publica Popularis Sinarum|Sinarum]] septentriooccidentalium interfuerint, [[poena capitalis|capitis]] damnantur.
* '''[[2 Decembris]]'''—Ad nuntium hesternum [[praeses Civitatum Foederatarum Americae|praesidis]] [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] [[Barack Obama]] de quidem triginta milia militum in [[Afghania]]m insuper emittendorum sententiae sunt diversae. [[OTAN|Consociatio ex Pacto Atlantico Septentrionali]] quinque milia militum promittit. Consociationis secretarius generalis [[Andreas Fogh Rasmussen]] dicit, ne Barack Obama obliviscatur bellum in Afghania non solum ad Civitates Foederatas Americae pertinere. Contumaces Afghanici pronuntiant auctum numeri militum occupantium [[ṭālibān]] frangendo non aderit.
== Nati ==
* [[5 Ianuarii]] - [[Walker Scobell]], actor [[CFA|Americanus]].
* [[7 Augusti]] - [[Thomas Bearman]], cursor autocinetorum [[Britanniarum regnum|Britannicus]].
== Mortui ==
=== Mense Ianuario ===
* [[9 Ianuarii|9]] - [[Ricardus Ioannes Neuhaus]], [[presbyter]] (antea [[Martinus Lutherus|Lutheranus]], ab anno [[1990]] [[Ecclesia Catholica|Catholicus]]), [[theologus]], [[scriptor]] et [[diurnarius]] [[Canada|Canado]]-[[CFA|Americanus]]; natus anno [[1936]].
* [[12 Ianuarii|12]] - [[Claudius Berri]], [[actor]], fabularum cinematographarum scriptor, pellicularum factor et [[moderator cinematographicus]] [[Francia|Francicus]]; anno [[1934]] natus.
* [[13 Ianuarii|13]] - [[Andreas Wyeth]], pictor [[CFA|Americanus]]; natus anno [[1909]].
* [[16 Ianuarii|16]] - [[Ioannes Mortimer]], [[causidicus]] et [[scriptor]] [[Anglia|Anglicus]]; natus anno [[1923]].
* [[19 Ianuarii|19]] - [[Silvius Caesar Bonicelli]], [[Episcopus]] [[Parma]]e (Dioecesis Parmensis); natus anno [[1932]].
* [[29 Ianuarii|29]] - [[Sjur Refsdal]], [[astronomus]] et [[physicus]] [[Norvegia|Norvegicus]]; natus anno [[1935]].
=== Mense Februario ===
* [[5 Februarii]] - [[Anna Maria Blanc]], actrix [[Helvetia|Helvetica]]; nata anno [[1919]].
* [[11 Februarii]] - [[Herbertus Herden]], vigilis [[Germania|Germanicus]] qui inter [[secundum bellum mundanum]] [[Iudaei]]s a [[NSDAP|nazistis]] vexatis auxilium dedit; natus anno [[1915]].
* [[27 Februarii]] - [[Manea Mănescu]], vir publicus Communista [[Romania|Dacoromanus]]; natus anno [[1916]].
=== Martii ===
* [[2 Martii]] - [[Ernestus Benda]], iudex, vir publicus [[Germania]]e et sodalis [[Christiana Democratica Unio Germaniae|Christianae Democraticae Unionis Germaniae]]; natus est anno [[1925]].
=== Mense Aprili ===
* [[19 Aprilis]] - [[Iacobus Graham Ballard]], [[scriptor]] [[Regnum Unitum|Britannicus]]; natus anno [[1930]].
* [[25 Aprilis]] - [[Beatrix Arthur]], actrix [[CFA|Americana]]; nata anno [[1922]].
=== Mense Maio ===
* [[13 Maii|13]] - [[Monica Bleibtreu]], actrix [[Austria]]ca; nata anno [[1944]].
* [[15 Maii|15]] - [[Paulus Flora]], pictor [[Austria]]cus; natus anno [[1929]].
* [[20 Maii|20]]
** [[Petrus Gamarra]], [[poeta]] et [[scriptor]] [[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1919]].
** [[Helgus Jankowski]], actor ac moderator cinematographicus [[URSS|Sovieticus]] et [[Russia|Russicus]] (natus [[1944]]).
* [[31 Maii|31]] - [[Millvina Dean]], superstes navis [[Titanic]] [[naufragium|naufragii]] ultima eorum mortua est; nata anno [[1912]].
=== Mense Iunio ===
* [[17 Iunii|17]] - [[Ralf Dahrendorf]], [[philosophus]] [[sociologia]]e politicorumque peritus [[Germania|Germano]]-[[Regnum Unitum|Britannicus]], natus est [[1929]].
* [[23 Iunii|23]] - [[Mauritius Valenzi]], politicorum peritus [[Italia|Italicus]] factionis [[Factio Communistica Italica|Communisticae]]; natus est anno [[1909]].
* [[25 Iunii|25]]
** [[Michael Jackson]], famosissimus cantor musicae popularis [[CFA|Americanus]], natus est anno [[1958]].
** [[Farrah Fawcett]], actrix [[CFA|Americana]]; nata est anno [[1947]].
* [[30 Iunii|30]]
** [[Philippina Bausch]], saltatrix [[Germania|Germanica]], nata est anno [[1940]].
** [[Ernestus Leuenberger]], rerum politicarum peritus [[Helvetia|Helveticus]] factionis [[Factio Socialistica Helvetica|Factione Socialistica Helvetiae]] (SP/PS); natus est anno [[1945]].
=== Mense Iulio ===
* [[2 Iulii|2]]
** [[Paschalis Borgomeo]], diurnarius [[Italia|Italicus]], natus est anno [[1933]].
** [[Martinus Hengel]], [[theologus]] [[Martinus Lutherus|Lutheranus]] [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1926]].
* [[3 Iulii|3]] - [[Georgius Henricus Adoum]], [[scriptor]] [[Aequatoria]]nus; natus est anno [[1926]].
* [[4 Iulii|4]] - [[Béla Király]], legatus militum et rerum gestarum scriptor [[Hungaria|Hungaricus]], natus anno [[1912]].
* [[6 Iulii|6]] - [[Robertus McNamara]], officinarum magister et politicorum peritus [[Civitates Foederatae Americae|Americanus]]; natus est anno [[1916]].
* [[19 Iulii|19]] - [[Ingeborg Hunzinger]], [[sculptor|sculptrix]] [[Germania|Germanica]].; nata est anno [[1915]].
* [[24 Iulii|24]] - [[Franciscus Collomb]], rerum politicarum peritus [[Francia|Francicus]] et [[Lugdunum|Lugduni]] praefectus urbis; natus est anno [[1910]].
* [[27 Iulii|27]] - [[Dominicus Lam Ka-Tseung]], [[Macao]]nis (Dioecesis Macaonensis) [[episcopus]]; natus est anno [[1928]].
=== Mense Augusto ===
* [[13 Augusti]] - [[Les Paul]], cantor et [[cithara electrica|citharae electricae]] psaltes [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1915]].
* [[27 Augusti]] - [[Sergius Michalkov]], poeta et scriptor [[Russia|Russicus]] et [[URSS|Sovieticus]]; natus est anno [[1913]].
* [[30 Augusti]] - [[Horst Stowasser]], [[scriptor]] et [[anarchista]] [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1951]].
=== Mense Septembri ===
* [[8 Septembris]] - [[Michael Bongiorno]], moderator [[televisio]]nis [[Italia|Italo]]-[[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1924]].
* [[29 Septembris]]
** [[Henricus Bellmon]], politicorum peritus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1921]].
** [[Olaus Baro de Wrangel]], vir publicus [[Germania|Theodiscus]] et sodalis factionis [[CDU]]; natus est anno [[1928]].
=== Mense Octobri ===
* [[1 Octobris|1]] - [[Otar Chiladze]], [[scriptor]] etiam scaenicus [[Georgia]]nus; natus est anno [[1933]].
* [[4 Octobris|4]] - [[Mercedes Sosa]], cantrix [[Argentina]]e; nata est anno [[1935]].
* [[6 Octobris|6]] - [[Wernerus Maihofer]], vir publicus [[Germania]]e; natus est anno [[1918]].
* [[11 Octobris|11]] - [[Martinus Sicherl]], [[philologus]] [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1914]].
* [[31 Octobris|31]] - [[Claudius Lévi-Strauss]], [[ethnologia|ethnologus]] et [[anthropologia|anthropologus]] [[Belgia|Belgicus]] (natus [[1908]]).
=== Mense Novembri ===
* [[10 Novembris]] - [[Robertus Enke]], pedilusor [[Germania|Theodiscus]]; natus est anno [[1977]].
* [[14 Novembris]] - [[Ioannes Matthöfer]], vir publicus [[Germania|Germanicus]] factionis [[SPD]]; natus est anno [[1925]].
=== Mense Decembri ===
* [[5 Decembris]] - [[Otto Comes Lambsdorff]], vir publicus [[Germania|Theodiscus]] factionis [[FDP]]; natus est anno [[1926]].
* [[28 Decembris]] - [[Ioannes Monleon]], [[histrio]], cantor atque [[radio]] et [[televisio]]nis ductor [[Hispania|Hispanicus]]; natus est anno [[1936]].
* [[29 Decembris]] - [[Robertus Amadei]], episcopus catholicus [[Savo]]nis et postea [[Bergomum|Bergomi]]; natus est anno [[1933]].
== Cultura popularis ==
=== Libri ==
* [[Homestuck]] - [[liber nubeculatus|fabula nubeculata]] interretialis (Andrea Hussie)
=== Pelliculae ===
* [[Angels & Demons (pellicula)|Angels & Demons]] ([[CFA]])
* [[District 9 (pellicula)|District 9]] ([[Africa Australis]])
=== Programmata televisifica ===
* [[Ang Dating Daan]] ([[Philippinae]])
=== Carmina ===
* "[[You're a Jerk]]" a grege [[New Boyz]] scriptum
=== Ludi computratales ===
* [[Minecraft]] ([[Suecia]])
=== Ludi telephonorum gestabilium ===
* [[11 Decembris]] - [[Angry Birds]] ([[Finnia]])
== Latinitas viva ==
* [[Census Latinus universalis]] habetur
py1jirv4f2o1ia9rivgv4u6bknoydok
3960575
3960515
2026-05-18T21:09:38Z
Bartholomite
116968
3960575
wikitext
text/x-wiki
{{Decennium|201|MMIX}}
== Eventa ==
=== Mense Ianuario ===
* [[19 Ianuarii]]
**Scriptor [[Australia]]nus [[Harrius Nicolaides]] in [[Thailandia]] pro tribus annis incarceratur criminis laesae [[Bhumibol Adulyadej (rex Siamensis)|maiestatis]] causa.
**[[Tenniludium|Tenniludii]] certamen ''Australian Open'' anni 2009 [[Melbournum|Melbourni]] in [[Victoria (Australia)|Victoria]] in [[Australia]] australi incipit.
**[[Russia]] [[rubelus Russicus|rubelum]] detractat, quia [[petroleum|petrolei]] pretium decrescit.
* [[20 Ianuarii]]
**[[Baracus Obama]] quadragensimus quartus [[Praeses]] [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] factus est.
**Plagiarii [[Graecia]]e magnatum maritimum [[Pericles Panagopulus|Periclem Panagopulum]] liberant, quia lytrum solutum est.
**[[Russia]] [[gasium|gasii]] deductionem trans [[Ucraina]]m ad [[Unio Europaea|Unionem Europaeam]] resumit.
**[[Georgius W. Bush]] civis privatus fit et [[Vasingtonia (D.C.)|Vasingtoniam C.C.]] pro [[Texia]] relinquit.
* [[21 Ianuarii]]
**[[Res Publica Popularis Sinarum|Sinarum]] Televisio Centralis partes irritabiles sermonis inauguralis praesidis [[Civitates Foederatae Americae|Americani]] [[Baracus Obama|Barac Obama]] detrahit.
**[[Hilaria Clinton]] rerum peregrinarum ministra fit post approbationem [[Senatus Civitatum Foederatarum|Senatu Civitatum Foederatarum Americae]].
**Machina [[aeroplanum|aëroplani]] volatus 1549 [[US Airways]] in [[Hudsonicum|Hudsonico]] invenitur.
* [[22 Ianuarii]]
** Septem milites in [[Peuklotis|Peuklote]] in [[Pakistania]] septentrionali capiuntur impetuum tromocraticorum [[Londinium|Londinii]] [[7 Iulii]] [[2005]] causa.
** Societatis [[Sanlu]] duo magistratus poenam capitalem in [[Res Publica Popularis Sinarum|Re Publica Populari Sinarum]] obtinent scandali de lacte causa.
** [[Microsoft]] 5 000 operas abrogare vult, quia [[computatrum|computatra]] personalia minus postulantur.
** General Motors mutui pensionem secundam 5.4 milliarda [[dollarium (CFA)|dollariorum]] obtinet.
** Nominationes [[Praemia Academiae|Praemiorum Academiae]] nuntiantur.
* [[23 Ianuarii]]
**Triginta nautae [[Res Publica Popularis Sinarum|Sinarum]] navis ''Zhenhua 4 '' deni milia [[dollarium (CFA)|dollariorum]] obtinent pro pugna sua contra [[Somalia]]e piratis in Adeni sinu.
**[[Iaponia]] mundi primum satellitem deducit, ut conservatorii [[gasium|gasia]] spectat. Satelliti est nomen [[Ibuku]] ac is ex caeli portu [[Tanegashima]] deducitur.
**Numerus [[interrete|interretis]] usorum unicorum mense Decembri [[2008]] milliardum primitus attingit.
**Duo homines, et homicida et hostia, deiecti sunt in schola in [[Norvegia]] septentrionali.
**[[Britanniarum Regnum|Britanniae]] deminutionem oeconomicam subeunt.
* [[24 Ianuarii]]
**[[Papa]] [[Benedictus XVI]] sacrum interdictum contra episcopos [[Fraternitas Sacerdotalis Sancti Pii X|Fraternitatis Sacerdotalis Sancti Pii X]], anno [[1970]] ab [[archiepiscopus|archiepiscopo]] [[Francia|Francico]] [[Marcellus Lefebvre|Marcello Lefebvre]] conditae, rescindit.
**Ventus fortis [[Hispania]]m ac [[Francia]]m afflictat et quindecim homines occidit.
**[[Labina nivis]] in [[Saltus Scotiae|Saltu Scotiae]] tres monticolas occidit.
* [[25 Ianuarii]]—[[Sri Lanca]]e exercitus cepit ''Mullaitivu'', Tigrium [[Tamil]] arcem postremam in bello civili.
* [[27 Ianuarii]]—Vir [[laophorium|laophorum]] cum 37 vectoribus in [[Bulgaria]] abripit ac post duas horas succumbit.
* [[28 Ianuarii]]—[[Boeing]] 10 000 operas abrogare vult.
* [[29 Ianuarii]]—[[Somalia]]e piratae [[petroleum|petrolei]] navem [[Germania|Germanicam]] ''MV Longchamp'' in Adeni sinu abripiunt.
* [[30 Ianuarii]] — [[Aeroplanum|Aëroplanum]] ''Piper PA-34'' apud ''Huntington'' in [[Virginia Occidentalis|Virginia Occidentali]] in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] meridionalibus cadit. Sex homines mortui sunt.
* [[31 Ianuarii]]
**[[Shenouda III]], [[Papa (Alexandriae Copticae)|Papa Copticus]], et [[Rowan Williams]], [[Archiepiscopus Cantuarensis]], inter se [[Alexandria (Aegyptus)|Alexandriae]] congressi sunt; quo facto, papa alios [[Societas Anglicana|Societatis Anglicanae]] primates hospitio apud Patriarchatum Orthodoxum Copticum accepit.
**[[31 Ianuarii]] — Senium domus in [[Res publica Comi|Re publica Comi]] in [[Russia]] septentrionali flagrat. Septem homines mortui sunt ac duodeviginti absunt.
**[[Russia|Russorum]] milia contra regimen queruntur crisis oeconomicae causa.
**Americana [[Serena Williams]] de [[CFA]] Tataram [[Dinara Safina|Dinara Michaelis filiam Safina]] de [[Russia]] vincit et mulierum singularum ludos [[tenniludium|tenniludii]] certaminis ''Australian Open'' anni 2009 meret.
* '''[[18 Ianuarii]]'''—Tectum ecclesiae "Renasci in [[Christus|Christo]]" [[Urbs Paulistana|Urbi Paulistanae]] in [[Brasilia]] concidit, novem adoratores occidit et plus quam centum alios nocet.
* '''[[18 Ianuarii]]'''—[[Res publica Sinarum]] nummismata pro emptores omnibus 22.7 millionibus civibus suis circumfundit ut oeconomiam 2.53 milliardis [[dollarium (CFA)|dollariorum]] stimulat.
* '''[[18 Ianuarii]]'''—[[Labina nivis|Labinarum]] series apud [[Cabura]]m, [[Afgania]]e caput, quidem decem homines occidit et undecim alios nocet.
* '''[[18 Ianuarii]]'''—[[Francia]]e [[helicopterum]] militare apud littore [[Gabonia|Gabonensi]] cadit et quidem septem homines occidit.
* '''[[18 Ianuarii]]'''—Ruina [[aeroplanum|aëroplani]] volatus 1549 [[US Airways]] recipitur ex [[Hudsonicum|Hudsonico]].
* '''[[18 Ianuarii]]'''—[[Israel (civitas)|Israel]] exercitum suum ex [[Lacinia Gazetica]] meridionali removere coepit.
* '''[[17 Ianuarii]]'''—Primus minister [[Israel (civitas)|Israelensis]] indutiam unilateralem in bello contra [[Hamas]] edat, sed exercitus Israelensis in [[Lacinia Gazetica]] manet.
* '''[[16 Ianuarii]]'''—[[Panama]] [[Ager Merulensis|Agrem Merulensem]] agnoscit.
* '''[[15 Ianuarii]]'''—[[Pakistania]] 124 homines praehendit cohercitionis contra [[tromocratia]]m causa.
* '''[[14 Ianuarii]]'''—[[Ucraina]] [[gasium|gasii]] deductionem resumere non potest, quia [[Russia]]e societas [[Gazprom]] parum prebet secundum [[Ucraina]]e nuntiationem.
* '''[[13 Ianuarii]]'''—[[Gasium]] paene nullum ad [[Unio Europaea|Unionem Europaeam]] trans [[Ucraina]]m ex [[Russia]] transmittitur.
* '''[[13 Ianuarii]]'''—[[Yahoo!]] caput priscum [[Autodesk]] [[Carolina Bartz|Carolinam Bartz]] magistratu exsecutivo maximo suo nominat.
* '''[[13 Ianuarii]]'''—[[Citigroup]] contractum de societate cum [[Morgan Stanley]] nuntiat.
* '''[[13 Ianuarii]]'''—[[Germania]]e [[cancellarius foederalis|cancellaria foederalis]] [[Angela Merkel]] stimulum oeconomicum quinquaginta milliardorum euronum nuntiat.
* '''[[11 Ianuarii]]'''—[[Unio Europaea|Unionis Europaeae]] magistratus ad [[Russia]]m [[gasum|gasii]] causa veniunt.
* '''[[11 Ianuarii]]'''—[[Russia]]e praeses [[Demetrius Medvedev]] ministrum primum [[Vladimirus Putin|Vladimirum Putin]] incusat, quia regimen crisem argentariam parum cito tractat.
* '''[[9 Ianuarii]]'''—[[Microsoft]] versionem β [[systema administrativum computatrale|systematis administrativi computatralis]] [[Microsoft Windows]] 7 promulgat.
* '''[[8 Ianuarii]]'''—[[Russia]] [[Ucraina]]que [[gasium]] ad [[Europa]]m ductibus iterum mittere consentiunt.
* '''[[8 Ianuarii]]'''—[[Respublica Populi Democratica Coreae|Corea Septentrionalis]] electionem ad Populi Comitium Supremum in [[8 Martii]] facere nuntiat.
* '''[[6 Ianuarii]]'''—[[Gasium|Gasii]] deductio ex [[Russia]] trans [[Ucraina]]m ad [[Europa]]m impossibilis fit, aut quia Russia nullum mittit, aut quia [[Ucraina]] tres ductus principales claudit.
* '''[[3 Ianuarii]]'''—[[Certamen Dakarense]] 2009 [[Bonaëropolis|Bonaëropoli]] in [[Argentina]] incipit.
* '''[[2 Ianuarii]]'''—[[Ludovicus Fortuño]] fit [[Portus Dives|Portus Divitis]] gubernator.
* '''[[1 Ianuarii]]'''—[[Slovachia]] [[euro]]nem adoptat et Euronis Zonae membrum sextum decimum fit.
* '''[[1 Ianuarii]]'''—[[Virgin Galactic]] ac [[Novum Mexicum]] [[contractus|contractum]] de volatibus [[commercium|institoriis]] ad [[cosmos|cosmum]] infra ambitum in ''Spaceport America'' apud ''[[Las Cruces]]'' ac ''Truth or Consequences'' in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] occidentalibus signant.
* '''[[1 Ianuarii]]'''—[[Gazprom]] [[Ucraina]]e [[gasium|gasii]] venditionem cludit, quia consensus de pretio abest.
=== Februario ===
* '''[[26 Februarii]]'''—Iudicium Internationale pro Criminibus in [[Iugoslavia]] Prisca [[Serbia]]e praesidem priscum [[Milan Milutinović]] criminibus militaribus accusatum liberat.
* '''[[25 Februarii]]'''—Tabula geographica [[Montes Gamburceviani|Montium Gamburcevianorum]] sub glacie [[Antarctica]] facta est.
* '''[[25 Februarii]]'''—[[Serbia]] undecim magistratus [[Belgradum|Belgradenses]] manumittit, quia fugam sicarii [[Milorad Ulemek]] iuvabant.
* '''[[25 Februarii]]'''—Magister aedilicius priscus [[Estonia]]e [[Hermanus Simm]] ad 12.5 annos incarceratus est, quia indicia de [[OTAN|Consociatione ex pacto Atlantico Septentrionali]] [[Russia]]e vendebat.
* '''[[22 Februarii]]'''—Pellicula ''[[Slumdog Millionaire]]'' (''Millionarius e Colonia Proletaria'') octo [[Praemia Academiae|Academiae Praemia]], etiam Pelliculam Optimam ac [[Moderator cinematographicus|Moderatorem]] Optimum pro [[Daniel Boyle|Danielem Boyle]], meret. [[Ioannes Penn]] Actor Optimus fit personae eius in ''[[Milk]]'' (''Lac'') causa; [[Catharina Winslet]] Actrix Optima fit personae eius in ''[[The Reader]]'' (''Lector'') causa.
* '''[[22 Februarii]]'''—Quidem 73 cunicularii mortui sunt post "explosionem" in [[carbo]]nis cuniculo in ''Gǔjiāo'' in [[Res Publica Popularis Sinarum|Sinis]] septentrionalibus.
* '''[[22 Februarii]]'''—Consilium [[Unio Europaea|Europaeaum]] [[Berolinum|Berolini]] in [[Germania]] convenit ut de crise oeconomica consultat.
* '''[[22 Februarii]]'''—[[Somalia]]e [[pirata]]e [[Graecia]]e navem ''MV Saldanha'' in Adeni sinu abripiunt.
* '''[[22 Februarii]]'''—Tigres [[Tamil]] decem homines in ''Kirimatiyagara'' in [[Sri Lanca]] orientali occidunt.
* '''[[22 Februarii]]'''—Captivi Graecus [[Basileus Palaeocostas]] et Albanus [[Alket Rizai]] ex carcere [[Corydallus]] [[Athenae|Athenis]] [[helicopterum|helicoptero]] effugiunt.
* '''[[22 Februarii]]'''—Carcer [[Abu Ghraib]] in media [[Iraquia]] nomine novo "Carceris Medii [[Bagdatum|Bagdatensis]]" iterum aperitur.
* '''[[22 Februarii]]'''—Impetus per [[pyrobolus|bombam]] in foro ''ẖan el-ẖalili'' [[Cairus|Cairi]] in [[Aegyptus|Aegypto]] [[Francia|Franicae]] turistam occidit ac viginti nocet.
* '''[[22 Februarii]]'''—[[Vietnamia]]e minister primus [[Nguyễn Tấn Dũng]] primam [[purificina petrolei|purificinam petrolei]] in hac civitate aperit.
* '''[[22 Februarii]]'''—In [[Australia]] est luctus dies propter 209 hostias ignis in ''bush'' in [[Victoria (Australia)|Victoria]].
* '''[[22 Februarii]]'''—Impetus ''Al-Šabaab'' quidem undecim pacis defensores [[Burundia|Burundienses]] occidit ac quindecim nocet in [[Unio Africana|Unionis Africanae]] base militari [[Mogadiscio]]ne in [[Somalia]].
* '''[[21 Februarii]]'''—[[Italia]]e [[Factio Democratica (Italia)|Factio Democratica]] ducem vicarium [[Darius Franceschini|Darium Franceschini]] ut ducem novum suum designat.
* '''[[21 Februarii]]'''—Exercitus [[OTAN|occidentalis]] tredecim homines in Guzara in [[Aria (regio Asiae)|Aria]] in [[Afgania]] occidentali occidit.
* '''[[21 Februarii]]'''—Quidem decem homines mortui ac viginti nociti sunt post [[hamaxostichus|traminis]] [[laophorium|laophorique]] conflictionem in [[Slovachia]] centrali.
* '''[[21 Februarii]]'''—Circa 120 000 hominum contra regimen ac discrimen oeconomicim argentariumque [[Eblana]]e in [[Hibernia (res publica)|Hibernia]] queruntur.
* '''[[21 Februarii]]'''—''ṭālibān'' et [[Pakistania]] de indutia sempiterna in Provincia Limitis Septentrio-Occidentalis contrahunt.
* '''[[20 Februarii]]'''—[[Aurum|Auri]] pretium mille [[dollarium|dollariorum]] adventat.
* '''[[20 Februarii]]'''—[[Civitates Foederatae Americae]] [[Beniaminus Mohammed|Beniaminum Mohammed]] ad [[Britanniarum Regnum|Britannias]] referre volunt post quattuor annos in castro carcerali [[Guantanamus|Guantanamensi]].
* '''[[20 Februarii]]'''—47 homines nocentur post fluctum [[volatus]] a [[Philippinae|Philippinis]] ad [[Iaponia]]m per [[Northwest Airlines]].
* '''[[20 Februarii]]'''—Accusator generalis [[Novum Eboracum|Neo-Eboracensis]] [[Andreas Cuomo]] ducem [[Bank of America]] [[Kenethus Lewis|Kenethum Lewis]] accusat emptionis [[Merrill Lynch]] causa.
* '''[[20 Februarii]]'''—Accitor 25 homines in [[Dera Ismail Khan]] in [[Pakistania]] septentrionali occidit.
* '''[[20 Februarii]]'''—Societas perdita [[Saab]] tegmen contra creditores petit.
* '''[[20 Februarii]]'''—[[Simon Peres|Simon Pheres]], praeses [[Israel (civitas)|Israelensis]], ducem Lichud [[Beniaminus Nethaniahu|Beniaminum Nethaniahu]] pro creatore regiminis novi civitatis optat.
* '''[[20 Februarii]]'''—[[India]] 25 mortes viro [[hepatitis|hepatitidis]] B effectas in civitate occidentali [[Guiaratus|Guiarato]] scrutatur.
* '''[[20 Februarii]]'''—Praeses consilii ministrorum [[Lettonia]]e [[Ivars Godmanis]] et regimen eius abdicat.
* '''[[20 Februarii]]'''—Tigres [[Tamil]] [[Colombo (urbs)|Colombo]] in [[Sri Lanca]] occidentali aërie assultant; duo homines mortui et quidem quadraginta nociti sunt.
* '''[[19 Februarii]]'''—Praeses [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] [[Baracus Obama|Barac Obama]] cum ministro primario [[Canada|Canadensi]] [[Stephanus Harper|Stephano Harper]] [[Ottava]]e conveniunt.
* '''[[19 Februarii]]'''—[[Res Publica Popularis Sinarum]] [[nix|nivem]] artificiose edat ut [[aritudo|aritudinem]] lenit.
* '''[[19 Februarii]]'''—[[Francia]]e navis Danton in [[Mare Mediterraneum|Mari Mediterraneo]] invenitur.
* '''[[19 Februarii]]'''—[[Chirgisia]]e Consilium Supremum Manas Caeli Basem [[Civitates Foederatae Americae|Americanam]] claudere vult.
* '''[[19 Februarii]]'''—[[Russia]]e iudicium tres iutores caedis diurnariae Annae Stephani filiae Politkovskaja liberat.
* '''[[19 Februarii]]'''—Cognitionis Officium Foederale [[Civitates Foederatae Americae|Americanum]] [[Alanus Stanford|Alanum Stanford]], fraude accusatum ducem [[Stanford Financial Group]], in [[Virginia]] in Civitatibus Foederatis Americae meridionalibus invenit.
* '''[[19 Februarii]]'''—[[Territoria Palaestinensia|Palaestinenses]] tria incendia ad [[Israel (civitas)|Israelem]] intorquerent.
* '''[[19 Februarii]]'''—Exercitus [[Nigeria|Nigeriensis]] duos [[Russia]]e obsides liberat.
* '''[[18 Februarii]]'''—[[General Motors]] 47 000 operas abrogare vult.
* '''[[18 Februarii]]'''—Limitis [[Russia|Russici]] Custodia commercii navem [[Hongcongum|Hongcongensem]] demergit. Octo homines mortui sunt.
* '''[[18 Februarii]]'''—[[Verizon Wireless]] societatem [[Alcatel-Lucent]] venditorem initialem apparatuum suorum quartae aetatis pro communicatione sine fibrarum optat.
* '''[[18 Februarii]]'''—[[Administratio aeronautica et spatialis Americanorum]] et [[ESA|Europaea Spatii Agentia]] missionem suam ad [[Europa (satelles)|Europam]], [[Iuppiter (planeta)|Iovem]], [[Titan (satelles)|Titanem]] ac [[Saturnus (planeta)|Saturnum]] extendere volunt.
* '''[[18 Februarii]]'''—Nuntiator [[televisio]]nis [[Geo TV|Geo]] in valle [[Swat]] in [[Pakistania]] septentrionali bello occiditur.
* '''[[18 Februarii]]'''—Legatorum Camera [[Cechia|Cechica]] Contractum Olisiponensem approbat.
* '''[[17 Februarii]]'''—Praeses [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] [[Baracus Obama|Barac Obama]] legem de refectione oeconomica [[Denverium (Coloratum)|Denverii]] in [[Coloratum|Colorato]] in Civitatibus Foederatis Americae occidentalibus subscribit.
* '''[[17 Februarii]]'''—Rerum argentariarum minister [[Iaponia|Iaponicus]] [[Shōichi Nakagawa]] Aprili mense se abdicare vult.
* '''[[17 Februarii]]'''—Adiutor [[Factio Democratica (Italia)|Factionis Democraticae]] [[Italia]]e [[Gualterius Veltroni]] se abdicat.
* '''[[17 Februarii]]'''—[[California]] 20 000 regiminis operarios dimittere vult.
* '''[[17 Februarii]]'''—Praeses [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] [[Baracus Obama|Barac Obama]] 12 000 milites subsicivos ad [[Afgania]]m mittit.
* '''[[17 Februarii]]'''—Accusationes contra [[The Pirate Bay]] ampliantur.
* '''[[17 Februarii]]'''—Rerum peregrinarum ministra [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] [[Hilaria Clinton]] ad [[Iaponia]]m advenit ut crisem oeconomicam et cautionem internationalem consulit.
* '''[[17 Februarii]]'''—Obligationum et Commercii Commissio [[Civitates Foederatae Americae|Americana]] [[Alanus Stanford|Alanum Stanford]], ducem [[Stanford Financial Group]], fraude accusat.
* '''[[16 Februarii]]'''—Iudicium contra [[BitTorrent]] indagatorem [[The Pirate Bay]] [[Holmia]]e in [[Suecia]] incipit.
* '''[[16 Februarii]]'''—Iurisconsultus [[Israel (civitas)|Israelenus]] dolo contra [[holocaustum|holocausti]] reliquiam accusatus capitur.
* '''[[16 Februarii]]'''—Fabrica [[Mini (BMW)]] in [[Cowley]] in [[Comitatus Oxoniensis|Comitatu Oxoniensi]] in [[Anglia]] centrali in [[Britanniarum Regnum|Britanniis]] 850 operas abrogat.
* '''[[16 Februarii]]'''—[[Britanniarum Regnum|Britanniarum]] deminutio oeconomica 3.3% anno 2009 exspectatur.
* '''[[16 Februarii]]'''—Pars 76 legis [[Britanniarum Regnum|Britannicae]] contra [[tromocratia]]m efficax fit. Haec lex divulgationem indiciorum de exercitu vel officiis secretis punit.
* '''[[16 Februarii]]'''—Increpitores contra vitae sumptus et aediles in [[Guadalupa]] confligunt.
* '''[[15 Februarii]]'''—''ṭālibān'' decem dierum indutiam in bello suo in valle [[Swat]] in [[Pakistania]] septentrionali nuntiat.
* '''[[15 Februarii]]'''—Quidem quindecim homines mortui ac septem nociti sunt post ignem in [[deversorium|deversorio]] in ''Molodëžnyj'' in [[Regio Astrachanensis|Regione Astrachanensi]] in [[Russia]] meridionali.
* '''[[15 Februarii]]'''—[[Mons ignifer]] [[Galeras]] in [[Columbia]] meridionali ardescit.
* '''[[15 Februarii]]'''—Pars [[Londinium|Londiniensis]] Societatis [[Britanniarum Regnum|Britanniarum]] de [[Cancer (morbus)|Cancri]] Investigatione invenit "periculi receptorem", qui immunitatis reactionem contra cancrum fortasse coepit.
* '''[[15 Februarii]]'''—[[Israel (civitas)|Israel]] cum [[Hamas]] non paciscitur secundum ministrum primum Israelenum [[Ehud Olmert]].
* '''[[15 Februarii]]'''—Unio Nationalis Caren urbem [[Myawaddy]] in [[Birmania]] orientali assultat.
* '''[[15 Februarii]]'''—54% suffragatorum [[Venetiola]]norum cacumina temporalia magistratuum, etiam [[Hugo Chávez|praesidis]], removent.
* '''[[15 Februarii]]'''—[[Britanniarum Regnum|Britanniae]] exemplum primum hominis cum morbe Creutzfeldt-Jakob post plasmatis sanguinei contaminati praeceptionem confirmant.
* '''[[14 Februarii]]'''—Secundum [[Hamas]] accusationem, [[Israel (civitas)|Israel]] condiciones pacti de indutia inter Israelem ac Hamas mutat, itaque pacis opportunitatem subruit. Secundum ministrum primum Israelenum [[Ehud Olmert]], Israelis condicio est captivi [[Gilad Salit]] liberatio.
* '''[[14 Februarii]]'''—[[Pellicula]] [[La teta asutada]] ab [[moderator cinematographicus|moderatrice cinematographica]] [[Peruvia|Peruana]] [[Claudia Llosa]] Festi Internationalis Cinematographici [[Berolinum|Berolinensis]] 59i Ursum Aureum meret.
* '''[[14 Februarii]]'''—Duo incendia ex [[aeroplanum|aëroplano]] [[CFA|Civitatum Foederatarum Americae]] sine magistro quidem 25 homines in Waziristania Meridionali in [[Pakistania]] septentrionali occidunt.
* '''[[14 Februarii]]'''—[[Iaponia]]e Observatorium Astronomicum Nationale [[Luna (satelles)|Lunae]] tabulam [[topographia|topographicam]] primam complet.
* '''[[14 Februarii]]'''—[[Somalia]]e piratae [[petroleum|petrolei]] navem [[Iaponia|Iaponicam]] ''Chemstar Venus'' ac 23 nautas eius liberant.
* '''[[13 Februarii]]'''—[[Maximilianus Planck|Maxmiliani Planck]] Societas pro [[Anthropologia]] [[Evolutio|Evolutiva]] [[Germania|Germanica]] et [[454 Life Sciences]] [[CFA|Americana]] [[Homo neanderthalensis|Hominis neanderthalensis]] [[genoma]] recensent.
* '''[[13 Februarii]]'''—Aliquae aëroplana [[Airbus A340]] societatis [[Virgin Atlantic Airways]] funes pravos continent secundum Societatem Cognitionis Casuum [[Aeroplanum|Aëroplanorum]] [[Hibernia (res publica)|Hibernicam]].
* '''[[13 Februarii]]'''—Regimen [[Res Publica Popularis Sinarum|Rei Publicae Popularis Sinarum]] duas sculpturas [[domus Tsingiana|Tsingianas]] ab [[Yves Saint Laurent]] vult.
* '''[[13 Februarii]]'''—[[Microsoft]] indulgentiam 250 000 [[dollarium (CFA)|dollariorum]] contra vermis [[computatrum|computatorii]] [[Conficker]] creatorem imponit.
* '''[[13 Februarii]]'''—Volatus 8456 [[aeroplanum|aëroplano]] [[CityFlyer]] societatis [[British Airways]] apud aeriportum [[Londinium|London]] City periculose egreditur.
* '''[[13 Februarii]]'''—[[Peanut Corporation of America]], societas [[CFA|Americana]] de [[Arachis hypogaea|Arache hypogaea]], conturbator fit et interritum petit.
* '''[[13 Februarii]]'''—[[Congressus Civitatum Foederatarum|Congressus]] [[CFA|Civitatum Foederatarum Americae]] legem de refectione oeconomica approbat.
* '''[[13 Februarii]]'''—Sex nautae absunt post navis [[Res Publica Popularis Sinarum|Sinicae]] ''MV Changhai 178'' casum in Mari Sinico Meridionali.
* '''[[13 Februarii]]'''—[[Hamaxostichus]] in [[Bhubaneswar]] in [[Orissa]] in [[India]] orientali exorbitat. 15 homines mortui et 150 nociti sunt.
* '''[[13 Februarii]]'''—Aediles [[Zimbabua|Zimbabuenses]] [[Roy Bennett]], membrum Cursus pro Vice Democratica, perduellione accusant.
* '''[[13 Februarii]]'''—Senatus [[Australia]]nus incitamentum oeconomicum 42 milliardis [[dollarium|dollariorum]] approbat.
* '''[[13 Februarii]]'''—[[Hamas]] granatas ex auxilio humanitario facit secundum [[Israel (civitas)|Israelis]] exercitum.
* '''[[13 Februarii]]'''—[[Unix|Unicis]] tempus ''1234567890'' attingit 23:31:30 [[UTC|temporis universalis coordinati]].
* '''[[13 Februarii]]'''—Accitor in [[Karbala]] in [[Iraquia]] centrali quadraginta homines occidit ac sexaginta nocet.
* '''[[12 Februarii]]'''—Theatrum Ford [[Vasingtonia (D.C.)|Vasingtoniae]] aperitur ducentorum annorum ab natale [[Abrahamus Lincoln|Abrahami Lincoln]], praesidis [[Civitates Foederatae Americae|Americani]] necati, causa.
* '''[[12 Februarii]]'''—[[Res Publica Popularis Sinarum|Sinarum]] societas [[Sanlu]] perdita fit.
* '''[[12 Februarii]]'''—[[Parlamentum Europaeum]] [[Bruxellae|Bruxellis]] diripitur.
* '''[[12 Februarii]]'''—Papa [[Benedictus XVI]] [[holocaustum|holocausti]] abnegationem quam indignam et totaliter non gratam condemnat.
* '''[[12 Februarii]]'''—Volatus 3407 ''Continental Airlines'' ad [[Clarence Center]] in [[Novum Eboracum|Novo Eboraco]] in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] orientalibus cadit.
* '''[[12 Februarii]]'''—[[India]]e mercator [[Moninder Singh Pandher]] et servus eius [[Surender Koli]] caedium causa condemnantur.
* '''[[12 Februarii]]'''—[[Chalybs|Chylybis]] seminator [[Britanniarum Regnum|Britannicus]] [[Corus Group|Corus]] 3 500 operas abrogat.
* '''[[12 Februarii]]'''—[[Iaponia]]e societas [[electronica]] [[Pioneer]] [[televisio]]nem non plus tractare ac 10 000 operas abrogare vult.
* '''[[12 Februarii]]'''—[[Iraquia]]e parlamentum satisfactionem de [[Israel (civitas)|Israele]] postulat impetus contra reactrum [[energia nuclearis|nucleare]] anno [[1981]] causa.
* '''[[12 Februarii]]'''—Parlamenti [[Nederlandia|Nederlandiensis]] membro ac [[religio Islamica|religionis Islamicae]] calumniatori [[Gerardus Wilders|Gerardo Wilders]] accessus ad [[Britanniarum Regnum|Britannias]] denegatur.
* '''[[12 Februarii]]'''—''ṭālibān'' rebelles 26 homines impetibus contra tres regiminis domus [[Cabura]]e in [[Afgania]] occidunt.
* '''[[12 Februarii]]'''—[[Australia]] luctus diem nationalem pro victimis ignis in ''bush'' in [[Victoria (Australia)|Victoria]] in Australia orientali nuntiat.
* '''[[12 Februarii]]'''—[[Hamas]] duodeviginti mensium indutiam in proelio suo contra [[Israel (civitas)|Israelem]] vult.
* '''[[11 Februarii]]'''—Numerus colligationum ad reta cellularia quattuor milliarda attingit.
* '''[[11 Februarii]]'''—Pulveris cosmici depositum mysterium intra Rectanguli Nebulam Rubram invenitur.
* '''[[11 Februarii]]'''—[[Michigania]]e [[Factio Democratica (CFA)|democrata]] [[Ioannes Dingell]] membrum [[Camera Repraesentantum Civitatum Foederatarum|Camerae Repraesentantum]] [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] longissime in officio fit.
* '''[[11 Februarii]]'''—Naves piscatoriae [[Res Publica Popularis Sinarum|Rei Publicae Popularis Sinarum]] Limitis Septentrionalis Lineam inter [[Corea]]s [[Respublica Populi Democratica Coreae|Septentrionalem]] [[Respublica Coreae|Meridionalemque]] destituunt; fortasse Corea Septentrionalis incendia probat.
* '''[[11 Februarii]]'''—[[Carolus Theodorus zu Guttenberg]] [[oeconomia]]e [[technologia]]eque minister foederalis [[Germania]]e fit.
* '''[[11 Februarii]]'''—27 homines mortui sunt post accitoris impetum [[Cabura]]e in [[Afgania]].
* '''[[11 Februarii]]'''—Communicationis satellites ''Iridium'' et [[Russia]]e in [[cosmos|cosmo]] confligunt.
* '''[[11 Februarii]]'''—[[Philippinae|Philippinarum]] Officium Piscatus ac Fontum Aquatilium plus quam ducentos [[delphinus|delphinos]] in [[Bataan]] ex syrte eripiunt.
* '''[[11 Februarii]]'''—[[Camera Repraesentantum Civitatum Foederatarum|Camera Repraesentantum]] [[Senatus Civitatum Foederatarum|Senatusque]] [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] compromissionem de lege de refectione oeconomica attingunt.
* '''[[11 Februarii]]'''—Dux coeli exercitus [[Atropatene (res publica)|Atropatenici]] [[Rail Rzayev]] in [[Baku]] occiditur.
* '''[[11 Februarii]]'''—[[Petroleum|Petrolei]] navis ac vasculorum navis apud Dubai in [[Phylarchiarum Arabicarum Confoederatio]]ne confligunt.
* '''[[11 Februarii]]'''—[[Territoria Palaestinensia|Palaestinenses]] quattuor granatas ex pila ac incendium ''Qassām'' ex [[Lacinia Gazetica]] ad [[Israel (civitas)|Israelem]] intorquerent.
* '''[[11 Februarii]]'''—Plebis sepulcrum in loco archaeologico [[Tlatelolco]] [[Mexicopolis|Mexicopoli]] invenitur secundum nuntiationem Societatis Nationalis Anthropologiae et Historiae.
* '''[[11 Februarii]]'''—Dux Cursus pro Vice Democratica [[Morgan Tsvangirai]] Zimbabuae minister primus novus fit.
* '''[[11 Februarii]]'''—[[Anscharius Manutahi Temaru]] [[Polynesia Francica|Polynesiae Francicae]] praeses fit.
* '''[[10 Februarii]]'''—[[Senatus Civitatum Foederatarum|Senatus]] [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] legem de refectione oeconomica approbat.
* '''[[10 Februarii]]'''—[[Britanniarum Regnum|Britanniae]] desideria nova de visis [[Bolivia]]e [[Lesothum|Lesothi]] [[Africa Australis|Africae Australis]] [[Suazia]]e [[Venetiola]]eque civibus imponunt.
* '''[[10 Februarii]]'''—[[Turbo]] in [[Lone Grove]] in [[Oclahoma]] in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] meridionalibus quidem octo homines occidit ac quinquaginta nocet.
* '''[[10 Februarii]]'''—Legislatores in [[Israel (civitas)|Israele]] designantur.
* '''[[10 Februarii]]'''—[[Helvetia]]e societas argentaria [[UBS AG]] 15 000 operarum abrogare vult.
* '''[[10 Februarii]]'''—[[Autocinetum|Autocinetorum]] seminator [[Anglia|Anglicus]] [[Bentley]] 220 operas abrogat ac mercedes decrescit.
* '''[[10 Februarii]]'''—[[Autocinetum|Autocinetorum]] seminator [[Civitates Foederatae Americae|Americanus]] [[General Motors]] 10 000 operas abrogare vult.
* '''[[10 Februarii]]'''—[[Mexicum]] album usorum [[telephonum gestabile|telephonorum gestabilium]] et exemplorum digitorum eorum habere vult.
* '''[[10 Februarii]]'''—[[Africa Australis]] electionem generalem in [[22 Aprilis]] facere nuntiat.
* '''[[10 Februarii]]'''—Quinquaginta milia hominum in [[Guadalupa]] et [[Martinica]] contra vitae sumptus queruntur.
* '''[[10 Februarii]]'''—Dollarium [[Zimbabua|Zimbabuense]] detractatur; [[cholera]]e causa iam 3 000 homines mortui sunt.
* '''[[9 Februarii]]'''—Ignis [[deversorium]] ''Mandarin Oriental'' [[Pechinum|Pechini]] in [[Res Publica Popularis Sinarum|Re Publica Populari Sinarum]] consumit.
* '''[[9 Februarii]]'''—[[Francia]]e regimen auxilium 6.5 milliardorum [[euro]]num pro vehiculorum motoriorum industria nuntiat.
* '''[[9 Februarii]]'''—Locus [[mythologia Graeca|mythicus]] natalis [[Zeus|Dios]] apud [[Mons Lycaeus|Montem Lycaeum]] in [[Graecia]] meridionali fortasse invenitur.
* '''[[9 Februarii]]'''—Rebelles [[Pakistania]]ni [[Polonia]]e machinatorem abreptum [[Petrus Stańczak|Petrum Stańczak]] decollant secundum videographiam.
* '''[[9 Februarii]]'''—[[Iaponia]]e societas [[Nissan Motors]] 20 000 operas crisis oeconomicae causa abrogat.
* '''[[9 Februarii]]'''—Episcopus [[Ricardus Williamson]] ex seminario [[Ecclesia Catholica Romana|Catholico Romano]] in [[Argentina]] removetur quia [[holocaustum]] negat.
* '''[[9 Februarii]]'''—Accitor Tigrium [[Tamil]] in profugorum castrum in [[Sri Lanca]] 28 homines occidit ac 90 alios nocet.
* '''[[9 Februarii]]'''—Triginta [[mumia]]e in sepulcro antico in [[Saccara]] in [[Aegyptus|Aegypto]] septentrionali invenitur.
* '''[[9 Februarii]]'''—Iam quidem 130 homines et 750 domus igne in ''bush'' in [[Victoria]] in [[Australia]] orientali consumpti sunt.
* '''[[8 Februarii]]'''—Minister aerarii [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] Timotheus Geithner nuntium de auxilio [[argentaria|argentariis]] usque ad diem Iovis differt.
* '''[[8 Februarii]]'''—[[Robertus Antonius Plant]] ac [[Alicia Krauss]] [[praemium Grammy]] de anni monumento propter ''Please Read the Letter'' merent. ''Viva la Vida'' ab [[Coldplay]] anni carmen fit.
* '''[[8 Februarii]]'''—[[Manufollium|Manufollii]] lusor [[Romania|Dacoromanicus]] [[Marius Cozma]] occiditur ac duo alii nocentur post impetum cultro in [[Vesprimium|Vesprimio]] in [[Hungaria]] occidentali.
* '''[[8 Februarii]]'''—[[Venetiola]] undecim homines capit propter vim armatam in synagoga [[Caracae|Caracis]].
* '''[[8 Februarii]]'''—[[Territoria Palaestinensia|Palaestinenses]] duo incendia ex [[Lacinia Gazetica]] ad [[Israel (civitas)|Israelem]] intorquerent.
* '''[[8 Februarii]]'''—Referendum de sempiterna libertate motus pro operariis ex [[Unio Europaea|Unione Europaea]] in [[Helvetia]] est.
* '''[[7 Februarii]]'''—Praeses [[Bolivia]]nus [[Evus Morales]] constitutionem novam sancit.
* '''[[7 Februarii]]'''—Ignis in ''bush'' in [[Victoria (Australia)|Victoria]] in [[Australia]] orientali causa iam quidem 84 homines mortui sunt.
* '''[[5 Februarii]]'''—[[Somalia]]e piratae [[Ucraina]]e navem ''Fajina'' pro lytro 3.2 millionibus [[dollarium (CFA)|dollariorum]] liberant.
* '''[[2 Februarii]]'''—Pantopolium [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] [[Macy's]] 7 000 operas abrogare vult.
* '''[[2 Februarii]]'''—Mons [[Asama]] in [[Iaponia]] centrali erumpit.
* '''[[2 Februarii]]'''—[[Ericus Holder]] a [[Senatus Civitatum Foederatarum|senatu Civitatum Foederatarum Americae]] confirmatur et iustitiae minister fit.
* '''[[1 Februarii]]'''—[[Cyrillus (patriarcha Moscuensis)|Cyrillus]] patriarcha [[Ecclesia Orthodoxa Ruthenica|Ecclesiae Orthodoxae Ruthenicae]] fit.
* '''[[1 Februarii]]'''—[[Francia]] [[Croatia]]m vincit et [[manufollium|manufollii]] maris campionatum mundanum meret.
* '''[[1 Februarii]]'''—Quattuor homines in taberna cafearia in [[Daghestania]] in [[Russia]] meridionali deicitur.
=== Martio ===
* '''[[31 Martii]]'''—Septem [[Somalia]]e piratae capiuntur post impetum eorum erroris plenum contra militiae navalis [[Germania|Germanicae]] navem ''FGS Spessart'' in Adeni sinu.
* '''[[30 Martii]]'''—Quidem 18 homines occiduntur et 95 vulnerantur post [[Taliban]] impetum contra Academiam Aediliciam in urbe [[Pakistania]]e orientalis [[Lahorium|Lahorio]].
* '''[[30 Martii]]'''—[[Res Publica Popularis Sinarum|Res publica Popularis Sinarum]] [[Tibetum]] peregrinatoribus voluptariis die [[5 Aprilis]] aperire vult.
* '''[[29 Martii]]'''—Interemptor in lechodochio in Carthage in urbe [[Carolina Septentrionalis|septentriocaroliniana]] octo homines occidit et tres alios vulnerat.
* '''[[29 Martii]]'''—Foedus pro Monte Nigro Europaeo 48 ex 81 sellis in Coetu Rei publicae [[Mons Niger]] vincit.
* '''[[28 Martii]]'''—Hominum multitudo magna [[Tellus (planeta)|Telluris]] Horam agnoscunt ac luces irritas exstinguunt.
* '''[[27 Martii]]'''—Aediles cum fautoribus de [[Hibernia Septentrionalis|Hibernia Septentrionali]] et [[Polonia]] post certaminis mundani [[pediludium]] decretorium [[Belfastium|Belfastii]] confligunt.
* '''[[27 Martii]]'''—[[Russia]] vim militarem condere vult ut vindicationes territoriales suas in [[Arctis|Arctide]] defendit.
* '''[[26 Martii]]'''—[[Laophorum|Laophori]] et [[autocinetum onerarium|autocineti onerarii]] concursus in urbe ''[[Petuški]]'' in [[Regio Volodimiriensis|Regione Volodimiriensi]] in [[Russia]] media quattuordecim homines occidit ac quattuor alios vulnerat.
* '''[[26 Martii]]'''—[[Francia]]e [[Russia]]eque mathematicus [[Michael Gromov|Michael Leonidae filius Gromov]] [[Praemium Abel|Praemium]] [[Nicolaus Henricus Abel|Abel]] anni 2009 obtinet.
* '''[[26 Martii]]'''—Reliquiae [[aeroplanum|vehiculi aërii]] ''McDonnell Douglas DC-10'' societatis [[Arrow Air]] [[Manaus|Manaum]] in [[Brasilia]] septentrionali percutit.
* '''[[26 Martii]]'''—Expeditio 19 ad Gentium Stationem Cosmicam intra ''Sojuz TMA-14'' e [[Russia]]e portu caelesti Baikonurensi in [[Casachia]] media avolat.
* '''[[24 Martii]]'''—[[Georgius Ivanov]] Societate Seditiosā Macedonicā Interiore — Factione Populari pro Unitate Gentili Macedonica adiutus in serie prima scrutinii praesidialis [[Respublica Macedonica|Rei publicae Macedonicae]] praevalet.
* '''[[24 Martii]]'''—[[Cechia]]e minister primarius [[Miroslaus Topolánek]] dimittit post amissionem suam suffragii de fide in Legatorum Domo.
* '''[[24 Martii]]'''—[[Francia]] victimis probarum [[bomba atomica|nuclearium]] in [[Algeria]] et [[Polynesia Francica]] damnum compensare vult.
* '''[[24 Martii]]'''—[[Iaponia]] [[Corea Meridionalis|Coream Meridionalem]] superat ac in [[Basipila]]e Certamine Mundano praevalet.
* '''[[22 Martii]]'''—[[Aeroplanum|Vehiculum aërium]] ''Pilatus PC-12'' prope urbem [[Montana|Montanensem]] [[Butte]] in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] occidentalibus de caelo labitur et septendecim homines occidit.
* '''[[22 Martii]]'''—[[Mons ignifer|Mons ignivomus]] [[Alasca]]nus [[Redoubt (mons)|Redoubt]] in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] occidentalibus erumpit.
* '''[[22 Martii]]'''—[[India]] ac [[Pakistania]] telorum coniectus prope Custodiae Lineam [[Casmeria|Casimiram]] inter se mutant.
* '''[[21 Martii]]'''—Quidem 21 homines in dimicatione in [[Daghestania|Dagestania]] in [[Russia]] meridionali occiduntur.
* '''[[19 Martii]]'''—[[Respublica Populi Democratica Coreae|Corea Septentrionalis]] duos diurnarios societatis [[Civitates Foederatae Americae|Americanae]] ''Current TV'' prope confinium [[Res Publica Popularis Sinarum|Sinicum]] suum detinet.
* '''[[18 Martii]]'''—[[Novum Mexicum|Novi Mexici]] gubernator [[Gulielmus Richardson]] [[poena capitalis|poenam capitalem]] in hac civitate [[Civitates Foederatae Americae|Americana]] occidentali abrogat.
* '''[[17 Martii]]'''—Explorator Campi [[Gravitas (physica)|Gravitatis]] et Circulationis [[Oceanus|Oceani]] Status Firmi, satelles a [[ESA|Spatii Agentia Europaea]] factus, e portu caelesti [[Plesetscum|Plesetscensi]] in [[Regio Archangelopolitana|Regione Archangelopolitana]] in [[Russia]] septentrionali in caelum adscendit.
* '''[[15 Martii]]'''—Plus quam quingenti advocati Decuriae [[Pediludium|Pediludiaris]] "Zenithum [[Petropolis]]" [[Mosqua]]e capiuntur post seditionem propter pugnam contra Decuriam Pediludiarem "Spartacus Mosqua".
* '''[[15 Martii]]'''— [[Navicula sideralis]] ''Discovery'' e Centro Caelesti [[Ioannes F. Kennedy|Kennedyano]] in [[Florida]] in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] meridionalibus in caelum feliciter adscendit.
* '''[[14 Martii]]'''—[[Russia]] [[aeroplanum|aëroplana]] militaria in [[Cuba]] vel in insula [[Venetiola|Venetiolā]] oblata patefacere potest secundum magistrum chortis coeli Russiae.
* '''[[12 Martii]]'''—[[Cosmonauta]]e intra Stationem Cosmicam Internationalem ad [[Russia]]e folliculum tumultuarium brevi deicuntur, quia stramentum cosmicum praeterit.
* '''[[10 Martii]]'''—[[Cantus Eurovisionis Certamen]] [[Georgia]]e gregem pop ''Stephane & 3G'' et cantum eius ''We Don't Wanna Put In'' vetat.
* '''[[9 Martii]]'''—[[Belavia]] [[Ager Merulensis|Agrem Merulensem]] agnoscit.
[[Fasciculus:Delta II with Kepler.jpg|thumb|100px|Keplerus in caelum adscendit.]]
* '''[[7 Martii]]'''—[[Telescopium]] spatiale [[Keplerus (telescopium)|Keplerus]], quod quaeret [[Extrasolaris planeta|extrasolares planetae]] telluricae, in caelum adscendit.
* '''[[7 Martii]]'''—[[Malaesia]]e Aediles Regii clamores in [[Kuala Lumpur|Cuala Lumpur]] contra usum [[lingua Anglica|linguae Anglicae]] in scholis contundunt.
* '''[[4 Martii]]'''—Cautionis Officium [[Ucraina|Ucrainicum]] praetorium societatis ''[[Naftohaz]]'' [[Kiovia]]e incurrit.
* '''[[3 Martii]]'''—Societatis ''[[Jukos]]'' mercator priscus [[Michael Chodorkovskij|Michael Boris filius Chodorkovskij]] iterum iudicatur criminum argentariorum causa.
* '''[[1 Martii]]'''—Archeologi [[Belgia|Belgici]] reveniunt [[sepulchrum]] apud [[Luxor]] in [[Aegyptus|Aegypto]].
=== Aprili ===
* '''[[30 Aprilis]]'''—[[Consociatio Mundialis Sanitatis]] [[influentia porcina|influentiae porcinae]] nomen ad influentiam A (H1N1) mutat.
* '''[[29 Aprilis]]'''—Homo primus in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] [[influentia porcina|influentiae porcinae]] causa moritur.
* '''[[28 Aprilis]]'''—[[Russia]]e navis venatoria ''Admiral Panteleev'' 29 [[Somalia]]e piratas suspectos in Adeni sinu capit.
* '''[[27 Aprilis]]'''—Aedilis in calore iracundiae duos homines [[Mosqua]]e in [[Russia]] occidit.
* '''[[24 Aprilis]]'''—[[Genoma]]tis [[bos|bubuli]] compositio invenitur.
* '''[[23 Aprilis]]'''—Mundi oeconomia usque ad annum [[2010]] non resumetur secundum praedictum [[Aerarium Monetarium Internationale|Aerarii Monetarii inter Civitates]].
* '''[[23 Aprilis]]'''—[[Iaponia]] inopiam commercialem primam suam ab anno [[1981]] nuntiat.
* '''[[21 Aprilis]]'''—[[Extrasolaris planeta|Planeta extrasolaris]] minimus ''Gliese 581 e'' invenitur.
* '''[[17 Aprilis]]'''—Argentaria [[American Sterling Bank]] in urbe [[Missuria|Missuriensi]] ''Sugar Creek'' in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] mediis clauditur.
* '''[[17 Aprilis]]'''—[[Cechia]] [[Ruthenia Alba|Rutheniae Albae]] praesidem [[Alexander Lukashenko|Alexandrem Georgii filium Lukašènka]] ad Maii conventum [[Unio Europaea|Unionis Europaeae]] invitat.
* '''[[17 Aprilis]]'''—[[Iaponia]] fasciculum, qui quindecim millionibus millionum ienorum est, nuntiat ut oeconomiam suam meliorat.
* '''[[17 Aprilis]]'''—[[Serbia]]e praeses [[Boris Tadić]] [[Ager Merulensis|Agrem Merulensem]] visit.
* '''[[17 Aprilis]]'''—Lis contra Mahometem Ajmal Amīr Kasāb resumitur.
* [[15 Aprilis]] - Ut in electione candidatus praesidis fieret, [[Mahometus Ould Abdel Aziz]] praeses [[Mauritania]]e a mgistratu se recessit; successor eius pro tempore [[Ba Mamadou Mbaré]] praeses senatus rei publicae nominatus est.
* '''[[13 Aprilis]]'''—Hominum vagorum deversorium [[Caminum|Camini]] in [[Polonia]] septentriooccidentali incendio consumitur. Quidem 22 homines mortui sunt.
* '''[[8 Aprilis]]'''—[[Res Publica Popularis Sinarum|Sinarum]] [[Russia]]eque investigatores clandestini cybernetici retem electricam [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] indicte penetrant.
* '''[[6 Aprilis]]'''—Fortissimus [[terrae motus]] multa aedificia urbis [[Italia|Italicae]] [[Aquila (Italia)|Aquilae]] et vicorum propinquorum deruit. Multae sunt etiam victimae.
* '''[[4 Aprilis]]'''—[[Georgius Ivanov]] Societate Seditiosā Macedonicā Interiore — Factione Populari pro Unitate Gentili Macedonica adiutus in scrutinio praesidiali [[Respublica Macedonica|Rei publicae Macedonicae]] praevalet.
* '''[[3 Aprilis]]'''—Nuptiae hominum eiusdem sexus in [[Iova]] Iudicio Supremo huius civitatis [[Civitates Foederatae Americae|Americanae]] constituuntur.
* '''[[2 Aprilis]]'''—Societas securitatum duplicium Swiss Re mille munerum abrogabit.
* '''[[1 Aprilis]]'''—[[Pyrobolus|Telum igniferum]] prope [[tramen|traminum]] stationem [[Petropolis|Petropoli]] in [[Russia]] septentriooccidentali displodit et statuam [[Vladimirus Lenin|Vladimiri Lenin]] affligit.
* '''[[1 Aprilis]]'''—Pars ultima libellorum scaenographicorum septuagenariorum ''Guiding Light'' societatis [[CBS]] die [[18 Septembris]] emittetur.
* '''[[1 Aprilis]]'''—[[Civitates Foederatae Americae]] et [[Russia]] consultationem de telorum strategematicorum terminatione incipiunt.
* '''[[1 Aprilis]]'''—[[Albania]] et [[Croatia]] [[OTAN|Consociationem ex pacto Atlantico Septentrionali]] sunt.
* '''[[1 Aprilis]]'''—[[Ucraina]] praesidis scrutinium die [[25 Octobris]] constituet.
=== Maio ===
* '''[[31 Maii]]'''—[[Dionysius Nicolaii filius Menchov|Denny Menchov]], [[birotatio|birotarius]] [[Russia|Russicus]] pro grege Rabobank certans, nonagensimum secundum [[Circuitus Italiae|Circuitum Italiae]] vincit. In eodem certamine, [[Stephanus Garzelli]] classificationem montium (ut Rex Montium), [[Danilo Di Luca]] classificationem punctorum, [[Coemgenus Seeldraeyers]] classificationem vectorum iuvenum, et [[Astana]] classificationem gregum vincunt.
* '''[[30 Maii]]'''—[[Germania]] assumptionem ergasterii [[autocinetum|autocinetici]] ''[[Opel]]'' societate [[Canada|Canadensi]] ''[[Magna International]]'' approbat.
* '''[[29 Maii]]'''—Ministerium defensionis [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] securitatis [[computatrum|computatoriae]] curam creabit.
* '''[[29 Maii]]'''—Mediorum vulgatoriorum societates [[Civitates Foederatae Americae|Americanae]] ''[[Time Warner]]'' et ''[[AOL]]'' sodalitatem suam finiunt.
* '''[[29 Maii]]'''—Aggeres rumpuntur in [[Piauhy]], civitate [[Brasilia|boreoorientobrasiliensi]]; quattuor homines mortui sunt.
* '''[[29 Maii]]'''—Astronavis ''Sojuz TMA-15'' apud Gentium Stationem Cosmicam in anchoris est.
* '''[[29 Maii]]'''—[[Corea Septentrionalis]] spatii brevis missile ballistarium emittit.
* '''[[28 Maii]]'''—Societas ''[[General Motors]]'' petit, ut Germania eius ergasteria [[autocinetum|autocinetica]] adiutoria ''[[Opel]]'' et ''[[Vauxhall Motors]]'' debitis privet.
* '''[[28 Maii]]'''—Sedecim homines mortui et plus quam viginti nociti sunt post [[laophorum|laophori]] incommodum apud ''[[Jambol]]'' in [[Bulgaria]] meridiorientali.
* '''[[27 Maii]]'''—[[Russia]] [[uranium]] pretii milliardi [[dollarium (CFA)|dollariorum]] [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] ad earum pilas [[energia nuclearis|nucleares]] civiles tradet.
* '''[[27 Maii]]'''—[[Futbol Club Barcelona|Pedilusorum Societas]] [[Barcino]]nensis [[Manchester United FC|Pedilusorum Societatem Unitam]] [[Mancunium|Mancuniensem]] superat et Campionum Certamen UEFA vincit.
* '''[[27 Maii]]'''—Navis militaris antipiratica navem piscatoriam [[Iemenia|Iemenensem]] in [[Mare Rubrum|Mari Rubro]] delet; quidem duo homines mortui sunt.
* '''[[27 Maii]]'''—[[Russia]]e societas investitoria ''[[Digital Sky Technologies]]'' 1.96% retis socialis ''[[Facebook]]'' emit.
* '''[[27 Maii]]'''—Astronavis ''Sojuz TMA-15'' ex [[Russia]]e portu caelesti Baikonurensi in [[Casachia]] media avolat.
* '''[[26 Maii]]'''—[[Suecia]]e copiae navales capiunt septem [[Somalia]]e piratas, cum ei [[Graecia]]e navem rapere volunt.
* '''[[26 Maii]]'''—[[Corea Septentrionalis]] praeterea duo missilia probat.
* '''[[23 Maii]]'''—[[Concilium Foederale Germaniae]] [[Horatius Koehler|Horstum Köhler]] ut [[Praeses Foederalis Germaniae|praesidem foederalem]] [[Germania]]e iterum eligit.
* '''[[23 Maii]]'''—[[Pyrobolus|Telum igniferum]] duos homines occidit et duodecim alios nocet in [[Kathmandu]] in [[Nepalia]].
* '''[[22 Maii]]'''—[[Navicula Spatialis|Navicula spatialis]] ''Atlantis'' appulsum suum ad Centrum Caeleste [[Ioannes F. Kennedy|Kennedyanum]] in [[Florida]] in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] meridionalibus praeparat.
* '''[[21 Maii]]'''—[[Civitates Foederatae Americae]] [[Phylarchiarum Arabicarum Confoederatio]]ni [[energia nuclearis|energiam nuclearem]] dare volunt.
* '''[[21 Maii]]'''—Vir, qui [[Serbia]]e praesidi quidem unā pilā igniariā intra eius domum amplam officialem [[Belgradum|Belgradi]] impendebat, se dedit.
* '''[[20 Maii]]'''—Pedilusorum Societas "Metallarius" [[Donetscum|Donetscensis]] Gymnicorum Societatem "Pulvinum" [[Brema|Bremensem]] superat et Calicem UEFA lucratur.
* '''[[20 Maii]]'''—[[Iaponia]]e [[oeconomia]] intra anni 2009 tres menses primos 4% cadit.
* '''[[19 Maii]]'''—[[Brianus Mulroney]], minister primarius [[Canada|Canadensis]] pristinus, de relatione inter se et telorum mercatorem [[Carolus Henricus Schreiber|Carolum Henricum Schreiber]] testatur.
* '''[[19 Maii]]'''—Societas [[petroleum|olearia]] [[Brasilia|Brasiliensis]] ''[[Petrobras]]'' et [[Res Publica Popularis Sinarum]] contractum de decem miliardis [[dollarium (CFA)|dollariorum]] paciscunt.
* '''[[19 Maii]]'''—[[Civitates Foederatae Americae]] et [[Russia]] de substitutione Contractus de Telorum Strategematicorum Restrictione, qui exit, pacisci incipiunt.
* '''[[19 Maii]]'''—[[Somalia]]e piratae [[Germania]]e navem onerariam ''Patriot'' liberant.
* '''[[19 Maii]]'''—[[Baharina]] [[Ager Merulensis|Agrem Merulensem]] sancit.
* '''[[18 Maii]]'''—[[Taprobane]]s regimen finem belli civilis sui contra Tigres [[Tamil]] indicit.
* '''[[17 Maii]]'''—Terrae motus magnitudinis 4.7 urbes [[California|Californicas]] ''[[Inglewood]]'' et ''[[Lennox]]'' in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] occidentalibus afficit.
* '''[[16 Maii]]'''—[[Alexander Rybak]], civitate [[Norvegia|Norvegus]] origine [[Ruthenia Alba|Albaruthenus]], [[Cantus Eurovisionis Certamen]] 2009 [[Mosqua]]e lucratur.
* '''[[16 Maii]]'''—[[India]] et [[Turcia]] [[influentia porcina|influentiae porcinae]] casus suos primos confirmant.
* '''[[15 Maii]]'''—Interfectoris impetus tres homines in [[Grozny|''Sölƶ-Ġala'']] in [[Tsetsenia|Tzetzenia]] in [[Russia]] meridionali occidit.
* '''[[15 Maii]]'''—Sedecim [[oeconomia]]e Zonae [[euro|Euronis]] intra anni 2009 tres menses primos 2.5% cadunt.
* '''[[15 Maii]]'''—65 gentes indigenae tumultum contra regimen [[Peruvia]]num indicunt.
* '''[[14 Maii]]'''—''[[Chrysler]]'' 789 negotiatores in totis [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] claudit.
* '''[[13 Maii]]'''—[[Pellicula]] ''Up'' a ''[[Pixar]]'' animatio prima fit, quae Pellicularum Certamen [[Canoe (Francia)|Canoense]] exorditur.
* '''[[13 Maii]]'''—[[Papa]] [[Benedictus XVI]] civitatis [[Palaestina|Palaestinensis]] creationem defendit.
* '''[[12 Maii]]'''—[[Ioannes Demjanjuk]], [[castra carceralia|castri carceralis]] [[nazismus|nazistici]] custos suspectus, [[Monacum]] [[Bavaria]]e in [[Germania]] meridiorientali advenit, ubi lis contra eum initium coepiet.
* '''[[12 Maii]]'''—Exercitus [[Pakistania]]nus [[Taliban|''ṭālibān'']] basem militarem in [[Swat (Pakistania)|''Swat'']] in [[Pakistania]] septentrionali aggreditur.
* '''[[12 Maii]]'''—[[Civitates Foederatae Americae]] munus primum in Consilio [[iura humana|Iurum Humanorum]] [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]] obtinet.
* '''[[11 Maii]]'''—Appellationis iudicium [[Irania|Iranicum]] diurnariam [[Civitates Foederatae Americae|Americanam]] incarceratam [[Roxana Saberi|Roxanam Saberi]] liberat.
* '''[[11 Maii]]'''—[[Res Publica Popularis Sinarum]] [[influentia porcina|influentiae porcinae]] casum primum suum confirmat.
* '''[[10 Maii]]'''—[[Influentia porcina]] civem tertium [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] occidit adque [[Australia]]m et [[Iaponia]]m divulgatur.
* '''[[7 Maii]]'''—Sodalitas Orientalis, cuius sodales [[Atropatene (res publica)|Atropatene]], [[Armenia]], [[Georgia]], [[Respublica Moldavica|Res publica Moldavica]], [[Ruthenia Alba]], [[Ucraina]] et [[Unio Europaea]] sunt, conventum suum primum [[Praga]]e in [[Cechia]] componit.
* '''[[7 Maii]]'''—Incendium in [[aleatorium|aleatorio]] [[Dnipropetrovscum|Dnipropetrovsci]] in [[Ucraina]] orientali decem homines occidit et decem alios vulnerat.
* '''[[7 Maii]]'''—[[Argentaria Europaea centralis]] usuram Zonae [[Euro]]nis ad 1% deminuit et sexaginta milliones euronum ex nihilo creat.
* '''[[7 Maii]]'''—[[Canada]] mortem primam [[influentia porcina|influentiae porcinae]] causa percipit.
* '''[[6 Maii]]'''—Civitas [[Civitates Foederatae Americae|Americana]] [[Cenomannica]] nuptias hominum eiusdem sexus legibus constituit.
* '''[[5 Maii]]'''—[[Cechia]]e praeses [[Venceslaus Klaus]] subsignationem suam Contractus [[Olisipo]]nensis senatu hoc ipso die approbati prolatat.
* '''[[5 Maii]]'''—Numerus confirmatus casuum [[influentia porcina|influentiae porcinae]] 1 490 in mundo toto attingit.
* '''[[4 Maii]]'''—[[Respublica Coreae|Coreae Meridionalis]] navis venatoria [[Respublica Populi Democratica Coreae|Coreae Septentrionalis]] navem onerariam a [[Somalia]]e piratis vindicat.
* '''[[3 Maii]]'''—[[Helicopterum]] militare in [[Venetiola]] occidentali labitur; quidem duodeviginti homines mortui sunt.
* '''[[3 Maii]]'''—[[Francia]]e navis bellica minor ''Nivôse'' undecim [[Somalia]]e piratas capit.
* '''[[3 Maii]]'''—[[Nepalia]]e minister primus [[Pushpa Kamal Dahal]] abdicat.
* '''[[1 Maii]]'''—Numerus confirmatus casuum [[influentia porcina|influentiae porcinae]] 659 in mundo toto attingit.
* '''[[1 Maii]]'''—Sedecim civitates [[influentia porcina|influentiae porcinae]] casus primos suos nuntiant.
=== Iunio ===
* '''[[30 Iunii]]'''—''[[The Pirate Bay]]'', unus vestigatorum maximorum tabulae communicandi ''[[BitTorrent]]'' in mundo, se societate ''[[Global Gaming Factory X]]'' pro 7.8 millionibus [[dollarium (CFA)|dollariorum]] emi confirmat.
* '''[[29 Iunii]]'''—[[Civitatum Foederatarum Americae Aeris Exercitus]] simplex missile ballistarium ''Minuteman III'' inter continentes ex litore [[California|Californico]] supra [[Oceanus Pacificus|Oceanum Pacificum]] 6 750 [[Chiliometrum|km]] longe experiendi causa emittit.
* '''[[28 Iunii]]'''—[[Russia]] omnia [[aleatorium|aleatoria]] legalia in civitate ad diem Mercurii claudet.
* '''[[27 Iunii]]'''—[[OTAN|Consociatio ex pacto Atlantico Septentrionali]] et [[Russia]] nexibus militaribus restitudendis decem mensibus post bello in [[Georgia]] concordant.
* '''[[26 Iunii]]'''—Praeses [[Honduria|Hondurensis]] [[Manuel Zelaya]] iudicii supremi imperio summum strategum [[Romaeus Vásquez Velásquez|Romaeum Vásquez Velásquez]] restituere iubenti parere non vult. Hoc est pars controversiae procedentis de constitutione eiusque commuatatione per plebiscitum.
* '''[[25 Iunii]]'''—[[Birmania]] abnuet vinculum quodvis inter se et navem [[Corea Septentrionalis|septentriocoreanam]] ''Kang Nam 1'', quam [[Civitates Foederatae Americae]] indagant, quia de tela in Birmaniam traiciendo — navium retentionem [[Consociatio Nationum|Consociatione Nationum]] imperatam violans — suspecta est.
* '''[[25 Iunii]]'''—[[Russia]]e iudicium supremum litem novam contra tres viros propter caedem diurnariae [[Anna Politkovskaya|Annae Politkovskaja]] accusatos iubet.
* '''[[25 Iunii]]'''—[[Michael Jackson]], cantor [[CFA|Americanus]], subito moritur.
* '''[[25 Iunii]]'''—[[Farrah Fawcett]], actrix [[CFA|Americana]], moritur.
* '''[[24 Iunii]]'''—[[Pyrobolus|Telum igniferum]] duos homines occidit et sex alios nocet in [[Tsetsenia|Tzetzenia]] in [[Russia]] meridionali.
* '''[[23 Iunii]]'''—Quattuor [[pediludium|pedilusores]] [[Irania]]ni — [[Ali Karimi]], [[Mehdi Mahdavikia]], [[Hosein Kaebi]] et [[Vahid Hashemian|Vahid Hašemian]] — in otium conceduntur post eorum gestum intra certamen contra [[Corea Meridionalis|Coream Meridionalem]] [[Seoulum|Seouli]].
* '''[[23 Iunii]]'''—[[Ucraina]] [[17 Ianuarii]] [[2010]] constituit ut diem scrutinii praesidis, quod pro civitatis cursu futuro grave esse dicitur.
* '''[[20 Iunii]]'''
** Museum [[Acropolis Athenarum|Acropoleis]] [[Athenae|Athenis]] in [[Graecia]] aperitur.
** [[Neda Agha-Soltan]] - inter pompam contra [[Irania]]e regimen ductam necata est. Terribiles [[mors|mortis]] suae imagines, [[telephonum gestabile|telephono gestabili]] factae, sunt pro signo certaminis populi Iraniani pro [[libertas|libertate]].
* '''[[19 Iunii]]'''—[[Influentia porcina]] in [[Aethiopia]] et [[Slovenia]] confirmatur.
* '''[[18 Iunii]]'''—[[Pinnipedia|Pinnipedium]] praeda venatica [[Canada|Canadensis]] hoc anno minor quam exspectabatur est.
* '''[[17 Iunii]]'''—[[Ralf Dahrendorf]], philosophus [[Germania|Germano]]-[[Regnum Unitum|Britannicus]] moritur.
* '''[[16 Iunii]]'''
** [[Russia]] propositum missionem speculatoriam [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]] in [[Georgia]] amplificandi vetat.
** Duo politicorum reformatores in [[Irania]] capiuntur.
* '''[[15 Iunii]]'''—Congressus Sodalitatis [[Siamhaevum|Siamhaevensis]] pro Auxilio atque conventus umquam primus [[Brasilia]]e [[Russia]]e [[India]]e [[Res Publica Popularis Sinarum|Sinarumque]] (''BRIC'') [[Catharinoburgum|Catharinoburgi]] in Russia occidentali eveniunt.
* '''[[15 Iunii]]'''—[[Petrus Ngaiohni]] praeses vicarius [[Nova Caledonia|Novocaledonicus]] eligitur.
* '''[[14 Iunii]]'''—[[Ruthenia Alba|Rutheniae Albae]] praeses [[Alexander Lukashenko|Alexander Lukašėnka]] congressum Consociationis ex Contractu de Securitate Collectiva [[Mosqua]]e adesse abnuet, quia [[Russia]] [[lac]]tis lactariorumque Albaruthenicorum commeatum vetavit.
* '''[[13 Iunii]]'''—Volatus propositus [[Navicula Spatialis|naviculae spatialis]] ''[[Endeavour]]'' amissionis [[hydrogenium|hydrogenii]] gasiformis causa differtur.
* '''[[11 Iunii]]'''—[[Consociatio Mundialis Sanitatis]] [[influentia porcina|influentiae porcinae]] procursum praesentem declarat morbi contagiosi divulgationem omnibus impendentem sive pandemiam esse, primam ab influentia [[Hongcongum|Hongcongensi]] anno [[1968]].
* '''[[11 Iunii]]'''—[[Televisio]] [[Bosnia et Herzegovina|Bosnensis]] fusum magnetoscopicum recentem [[Ratko Mladić]], auctoris excidii gentium non-Serbicarum suspecti et summi strategi Belli Bosnensis, exhibet.
* '''[[10 Iunii]]'''—Novem metallarii mortui et quattuor adhuc absenti sunt post incommodum in [[carbo]]num fodina [[Donetscum|Donetsci]] in [[Ucraina]] orientali.
* '''[[10 Iunii]]'''—[[Russia]] sex milia tonnarum [[gasium|gasii]] nervosi in ''Ščuč'e'' in [[Regio Curganensis|Regione Curganensi]] in [[Russia]] media delere incipit.
* '''[[10 Iunii]]'''—41 corpora ex volatu 447 societatis ''[[Air France]]'' adhuc sublevata sunt.
* '''[[8 Iunii]]'''—Praeses [[Gabonia|Gabonensis]] [[Omar Bongo]] 73 annos natus [[infarctus cordis]] causa moritur.
* '''[[8 Iunii]]'''—[[Haroldus Norse]], poeta [[CFA|Americanus]], [[Franciscopolis|Franciscopolite]] moritur.
* '''[[7 Iunii]]'''—Scrutinium [[Parlamentum Europaeum|parlamentarium]] in [[Unio Europaea|Unione Europaea]] in [[Austria]], [[Belgica]], [[Bulgaria]], [[Dania]], [[Estonia]], [[Finlandia]], [[Francia]], [[Germania]], [[Graecia]], [[Hispania]], [[Hungaria]], [[Italia]], [[Lithuania]], [[Lusitania]], [[Luxemburgum|Luxemburgo]], [[Polonia]], [[Romania]], [[Slovenia]] et [[Suecia]] finem habet.
* '''[[7 Iunii]]'''—Spiritus [[homophylophilia|homophylophili]] festum septimanarium [[Siamhaevum|Siamhaevi]] in [[Res Publica Popularis Sinarum|Sinibus]] orientalibus prima vice componitur.
* '''[[6 Iunii]]'''—Scrutinium [[Parlamentum Europaeum|parlamentarium]] in [[Unio Europaea|Unione Europaea]] in [[Italia]], [[Cechia]], [[Slovacia]], [[Lettonia]], [[Cyprus|Cypro]], [[Melita]] et [[Francia]]e [[Tabula administrativa Franciae|praefecturis territoriisque transmarinis]] procedit.
* '''[[6 Iunii]]'''—76 homines in aurifodina societatis ''[[Harmony Gold]]'' in [[Civitas Libera|Civitate Libera]] in [[Africa Australis|Africa Australi]] media moriuntur.
* '''[[6 Iunii]]'''—Societas [[Palm, Inc.]] suum novum [[telephonum|telephonium]] callidum ''[[Palm Pre]]'' repraesentat.
* '''[[5 Iunii]]'''—Scrutinium [[Parlamentum Europaeum|parlamentarium]] in [[Unio Europaea|Unione Europaea]] in [[Cechia]] et [[Hibernia (res publica)|Re publica Hibernica]] procedit.
* '''[[5 Iunii]]'''—[[Pyrobolus|Telum igniferum]] novem homines in taberna caldaria [[Bagdadum|Bagdadi]] in [[Iraquia]] occidit.
* '''[[5 Iunii]]'''—[[Philippus Gomès]] ut praeses [[Nova Caledonia|novocaledonicus]] eligitur.
* '''[[4 Iunii]]'''—Scrutinium [[Parlamentum Europaeum|parlamentarium]] in [[Unio Europaea|Unione Europaea]] in [[Britanniarum Regnum|Britanniis]] et [[Nederlandia]] initium coepit.
=== Iulio ===
* '''[[31 Iulii]]'''—[[Navicula Spatialis]] [[Endeavour]] ad Centrum Caeleste Kennedyano in [[Florida]] in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] meridionalibus advolat, finiens muneris sui sedecim dies apud Gentium Stationem Cosmicam.
* '''[[29 Iulii]]'''—Secundum [[iura humana|iurum humanorum]] societates, decem millia Uigurorum tumultibus recentibus interessentes intra unam noctem in [[Urumqi|''Wūlǔmùqí'']], capite [[Res Publica Popularis Sinarum|septentriooccidentosinicae]] provinciae [[Uiguristania]]e, ablati sunt.
* '''[[27 Iulii]]'''—Eruditi adumbrant ''bokode'', substitutio proposita notarum linearum nigrarum albarumque usitatarum.
[[Fasciculus:Alberto Contador Paris-Nice 2007.jpg|thumb|Albertus Contador apud certamen [[Lutetia-Nicaea|Lutetia-Nicaeum]] anno 2007]]
* '''[[26 Iulii]]'''—[[Circuitus Franciae|Circuitu Franciae]] anni 2009 confecto, [[Albertus Contador Velasco|Albertus Contador]] in classificatione generali tenet prima. Secutus ordine secundus est [[Andreas Schleck|Andy Schleck]]; tertius, [[Lance Armstrong]], Americanus; quartus, [[Bradley Wiggins]], Anglicus; quintus, [[Franciscus Schleck|Fränk Schleck]]. [[Thor Hushovd]] [[tunicula viridis|tuniculam viridem]] et palmam properatorum aufert; [[tunicula maculata|tuniculam maculatam]] et palmam quorum ascendunt, [[Franciscus Pellizotti|Francus Pellizotti]]; [[tunicula candida|tuniculam candidam]] et palmam principis iuventutis, [[Andreas Schleck|Andy Schleck]]; palmam pugnacitatis, [[Franciscus Pellizotti|Francus Pellizotti]]. Manus victor est [[Manus Astana]]. Iam tandem [[Marcus Cavendish]] vicensimam primam stationem ultimamque, cursum ab oppido [[Montereau-Fault-Yonne]]{{dubsig}} ad [[Campi Elysii (Lutetiae)|Campos Elysios]] [[Lutetia]]e, vincit.
* '''[[25 Iulii]]'''—[[Ioannes Manuel Garate Cepa|Manuel Gárate]], birotarius Hispanicus pro [[Manus Rabobank|Manu Rabobank]] certans, vicensimam et difficillimam [[Circuitus Franciae]] stationem, cursum a [[Montelimar]]{{dubsig}} ad [[Mont Ventoux]]{{dubsig}}, vincit.
* '''[[24 Iulii]]'''—[[Marcus Cavendish]] undevicensimam [[Circuitus Franciae]] stationem, cursum ab [[Bourgoin-Jallieu]]{{dubsig}} ad [[Aubenas]]{{dubsig}}, vincit.
* '''[[23 Iulii]]'''—[[Albertus Contador Velasco|Albertus Contador]] octavam decimam [[Circuitus Franciae]] stationem, certamen temporis singulari circa [[Annecy]],{{dubsig}} vincit.
* '''[[22 Iulii]]'''—[[Franciscus Schleck|Fränk Schleck]], birotarius pro [[Manus Saxo Bank|Manu Saxo Bank]] certans, septimam decimam [[Circuitus Franciae]] stationem, cursum a [[Bourg-Saint-Maurice]]{{dubsig}} ad [[Le Grand-Bornand]]{{dubsig}}, vincit.
* '''[[21 Iulii]]'''—[[Michael Astarloza Chaurreau|Mikel Astarloza]], birotarius pro manu [[UCI ProTour]] certans, sextam decimam [[Circuitus Franciae]] stationem, cursum a [[Martigny]]{{dubsig}} ad [[Bourg-Saint-Maurice]]{{dubsig}}, vincit.
* '''[[20 Iulii]]'''—[[India]] et [[Civitates Foederatae Americae]] contractum de defensione subscribunt.
* '''[[19 Iulii]]'''—[[Albertus Contador Velasco|Albertus Contador]], birotarius pro [[Manus Astana|Manu Astana]] certans, quintam decimam [[Circuitus Franciae]] stationem, cursum a [[Pontarlier]]{{dubsig}} ad [[Verbier]]{{dubsig}} [[Helvetia]]e, vincit, et [[tunicula flava|tuniculam flavam]] ab [[Rinaldus Nocentini|Rinaldo Nocentini]] aufert. [[Andreas Schleck|Andy Schleck]] [[tunicula candida|tuniculam candidam]] a [[Antonius Martin|Tony Martin]] aufert.
* [[18 Iulii]]
**[[Sergius Ivanov]], birotarius pro [[Manus Katusha|Manu Katusha]] certans, quartam decimam [[Circuitus Franciae]] stationem, cursum a [[Colmaria]] ad [[Vesuntio]]nem vicit.
** [[Mahometus Ould Abdel Aziz]] candidatus ex electione praesidis [[Mauritania]]e victor abiit.
* '''[[17 Iulii]]'''—[[Henricus Haussler]], birotarius [[Germanicus]] pro [[Cervelo TestTeam|Cervélo TestTeam]] certans, tertiam decimam [[Circuitus Franciae]] stationem, cursum a [[Vittel]]{{dubsig}} ad [[Colmar]],{{dubsig}} vincit. [[Thor Hushovd]] [[tunicula viridis|tuniculam viridem]] a [[Marcus Cavendish|Marco Cavendish]] iterum aufert. [[Franciscus Pellizotti|Francus Pellizotti]], birotarius [[Italia|Italicus]] pro [[Manu Liquigas]] certans, [[tunicula maculata|tuniculam maculatam]] ab [[Egoi Martinez de Esteban|Egoi Martínez de Esteban]] aufert.
* '''[[16 Iulii]]'''—[[Nicholas Sorensen|Nicki Sørensen]], birotarius [[Dania|Danicus]] pro [[Manus Saxo Bank|Manu Saxo Bank]] certans, duodecimam [[Circuitus Franciae]] stationem, cursum a [[Tonnerre]]{{dubsig}} ad [[Vittel]],{{dubsig}} vincit.
* '''[[15 Iulii]]'''—[[Marcus Cavendish]] undecimam [[Circuitus Franciae]] stationem, cursum a [[Vatan]]{{dubsig}} ad [[Saint-Fargeau]],{{dubsig}} vincit, et [[tunicula viridis|tuniculam viridem]] a [[Thor Hushovd]] aufert.
* '''[[14 Iulii]]'''—[[Iudith Chu]] femina [[Sinae|Sino]]-Americana prima in [[Camera Repraesentantum Civitatum Foederatarum|Cameram Repraesentantum]] Civitatum Foederatarum Americae electa fit, in scrutinio speciali in congressus districtu [[California|Californiensi]] 32o in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] occidentalibus vincens.
* '''[[14 Iulii]]'''—Media vulgandi in [[Corea Meridionalis|Corea Meridionali]] alibique de valetudine ducis [[Corea Septentrionalis|Coreae Septentrionalis]] [[Georgius Kim|Georgii Kim]] cogitant. Secundum nonnullos nuntios non confirmatos Georgius Kim [[pancreas|pancreatis]] [[cancer (morbus)|cancrum]] habet et mox moriebitur.
* '''[[14 Iulii]]'''—[[Alcaeda|''Al-Qā'ida'']] in ''Maġrib'' [[religio Islamica|Mahometano]] fidem suam Uigurensium mortibus in [[Res Publica Popularis Sinarum|Sinibus]] septentriooccidentalibus vindicandis obstringet.
* '''[[14 Iulii]]'''—Fugitivorum numero e [[Mexicum|Mexico]] et [[Cechia]] crescente, [[Canada]] advenis ex his duabus civitatibus syngraphos testimonio permissi comprobatos cum effectu praesente imperat.
* '''[[14 Iulii]]'''—[[Georgius Buzek]], olim [[Polonia]]e minister primus, ut 28us magister Coetus Legatorum [[Unio Europaea|Europaei]] post [[Ioannes-Gerardus Pöttering|Ioannem-Gerardum Pöttering]] eligitur.
* '''[[14 Iulii]]'''—Deversorio [[Mogadiscio|Mogadisciensi]] expugnato, duo cives peregrini, probabiliter ex [[Francia]], a latrone in [[Somalia]] rapiuntur.
* '''[[14 Iulii]]'''—[[Marcus Cavendish]] decimam [[Circuitus Franciae]] stationem, cursum ab [[Augustoritum|Augustorito]] ad [[Issoudun]], vincit.{{dubsig}}
* '''[[14 Iulii]]'''—Disceptatio de adventu inter [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatas Americae]] et [[Cuba]]m anno [[2003]] suspensa resumetur.
* '''[[14 Iulii]]'''—323 homines — 289 [[Arabia Saudiana|Saudienses]] et 41 peregrini — iudicio Saudiensi propter conexos ad greges contra regimen damnantur.
* '''[[13 Iulii]]'''—[[Aëroplanum]] ''Boeing-737-300'' 126 peregrinatores et 5 äeronauticos traicens viā internā volans pressionem aëriam propter foramen in aëroplani cella subito amittit et periculi evitandi causā advolare debet, ergo [[Carolopolis (Virginia Occidentalis)|Carolopoli]] in [[Virginia Occidentalis|Virginia Occidentali]] in Civitatibus Foederatis Americae meridionalibus advolat. Nemo nocetur et foraminis causa adhuc non liquet.
* '''[[13 Iulii]]'''—Auditus [[Senatus Civitatum Foederatarum|Senatus]] [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] de [[Sophia Sotomayor|Sophiam Sotomayor]] iudicem [[Iudicium Summum Civitatum Foederatarum|Iudicii Summi]] Civitatum Foederatarum Americae nominando initium coepit.
* '''[[13 Iulii]]'''—Duodecim societates [[Europa]]eae intentionem ''Desertec'' incipiunt, quae 400 milliardis [[euro]]nibus stet et secundum quam officinae [[electricitas|electricae]] solares in [[Africa]] Boreali aedificetur.
* '''[[13 Iulii]]'''—[[Russia]]e exercitus longi spatii tertiae aetatis missile inter continentes ''Sineva'' ("Caeruleum") explorat. Missile ex nave subaquanea nucleari emittitur et cum successu locum petitum contingit.
* '''[[13 Iulii]]'''—[[Graecia]]e vigiles machinas aggerandi utuntur ut prorsus deleant advenarum campum, qui plus quam decem annis [[Patrae|Patris]] in Graecia meridioccidentali dilatabatur.
* '''[[13 Iulii]]'''—Henricus Okah, dux Motus pro Emancipatione Delta ''Niger'', e deprehendendo liberatur, postquam poenae veniam a regimine [[Nigeria|Nigeriensi]] oblatam accepit.
* '''[[13 Iulii]]'''—[[Germania]]e iudicium [[Ioannes Demjanjuk|Ioannem Demjanjuk]] ut socium 27 900 homicidiorum intra [[secundum bellum mundanum]] accusat.
* '''[[13 Iulii]]'''—[[Turcia]], [[Bulgaria]], [[Romania]], [[Hungaria]] et [[Austria]] conventionem inter regimina de constructione gasiductus ''Nabucco'' subscribunt.
* '''[[13 Iulii]]'''—Motus pro Emancipatione Delta ''Niger'' impetum contra [[petroleum|olei rudis]] horreum [[Lacupolis|Lacupoli]] in [[Nigeria]] meridionali nuntiat.
* '''[[13 Iulii]]'''—Eruptio [[Cabura]]e in [[Afghania]] vigilum occidit et quattuor alios nocet. ''ṭālibān'' est huius impetus auctor suspectus.
* '''[[13 Iulii]]'''—[[Birmania]] nuntiat incarceratorum politicorum numerum incertum liberatura esse ut anno [[2010]] scrutinio interesse possint.
* '''[[13 Iulii]]'''—[[Russia]]e praeses [[Demetrius Medvedev]] prima vice [[Alania|Ossetiam]] Meridionalem visit.
* '''[[12 Iulii]]'''—[[Petrus Fedrigo|Petrus Fédrigo]], birotarius [[Francia|Francicus]] pro manu [[Bbox Bouygues Telecom]] certans, nonam [[Circuitus Franciae]] stationem, cursum ab [[Saint-Gaudens]]{{dubsig}} ad [[Tarbes]],{{dubsig}} vincit. [[Egoi Martinez de Esteban|Egoi Martínez de Esteban]] [[tunicula maculata|tuniculam maculatam]] a [[Chrostophorus Kern|Christophoro Kern]] aufert.
* '''[[12 Iulii]]'''—Minister rerum externarum [[Res Publica Popularis Sinarum|Rei Publicae Popularis Sinarum]] [[Yang Jiechi|Yáng Jiéchí]] dicit otium in [[Uiguristania]] restitui posse et maleficos sine discriminatione gentili iudicari in 75 minutis colloquii [[telephonum|telephonici]] de casibus recentibus cum ministro rerum externarum [[Turcia]]e [[Ahmet Davutoğlu]].
* '''[[12 Iulii]]'''—Civitates [[Oriens Medius|meridioccidentoasiaticae]] cautionis rationes ineunt ut [[influentia porcina|influentiae porcinae]] divulgationem intra et post ''Ḥaǧǧ'' comprimant, cum milliones [[religio Islamica|Mahometanorum]] ex toto orbe terrarum sub finem mensis Novembris peregrinationis causā [[Mecca]]m adibunt.
* '''[[12 Iulii]]'''—Princeps Insitutionis Speculatoriae Generalis sive ''CIA'' [[Leo Panetta]] [[praeses vicarius Civitatum Foederatarum Americae|praesidem vicarium]] [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] pristinum [[Ricardus Cheney|Ricardum Cheney]] Congressui intentiones speculatorias celandi accusat.
* '''[[12 Iulii]]'''—[[Eugenius Vagni]], [[Internationalis Crucis Rubrae Falcisque Rubrae Motus|Crucis Rubrae]] voluntarius mense Ianuario raptus, grege ''Abū Sayyāf'' liberatur.
* '''[[11 Iulii]]'''—[[Ludovicus Leo Sanchez Gil]], birotarius pro [[Manus Caisse d'Epargne|Manu Caisse d'Epargne]] certans, octavam [[Circuitus Franciae]] stationem, cursum ab [[Andorre la Vieille]]{{dubsig}} ad [[Saint-Girons]],{{dubsig}} vincit. [[Thor Hushovd]] [[tunicula viridis|tuniculam viridem]] a [[Marcus Cavendish|Marco Cavendish]] aufert. [[Christophorus Kern]] [[tunicula maculata|tuniculam maculatam]] a [[Brice Feillu]] aufert.
* '''[[11 Iulii]]'''—Exsequiae magnae [[Argentaria (Bosnia)|Argentariae]] in [[Res Publica Serbica|Re Publica Serbica]] in [[Bosnia et Herzegovina|Bosnia]] orientali eveniunt, ut commemoretur strages, quae quattuordecim annis abhinc in hac urbe evenit.
* '''[[11 Iulii]]'''—Octo [[Regnum Britanniarum|Britanniarum]] milites in [[Afghania]] occiduntur, quod est numerus militum mortuorum huius civitatis umquam pessimus intra 24 horas.
* '''[[11 Iulii]]'''—Praeses [[Peruvia]]nus [[Alanus García Pérez]] [[Xaverius Velásquez Quesquén|Xaverium Velásquez Quesquén]] ministrum primum facit.
* '''[[10 Iulii]]'''—[[Brice Feillu]], birotarius [[Francia|Francicus]] pro manu [[Agritubel]] certans, septimam [[Circuitus Franciae]] stationem, cursum a [[Barcino]]ne ad [[Arcalis]]{{dubsig}} [[Andorra]]e, vincit, et [[tunicula maculata|tuniculam maculatam]] a [[Stephanus Augé|Stephano Augé]] aufert. [[Rinaldus Nocentini]], birotarius [[Italicus]] pro manu [[Ag2r-La Mondiale]] certans, [[tunicula flava|tuniculam flavam]] a [[Fabianus Cancellara|Fabiano Cancellara]] aufert.
* '''[[10 Iulii]]'''—Unus homo intra [[bos|Bovum]] Cursum [[Pampilona]]e in [[Navarra]] in [[Hispania]] septentrionali bove necatur, incommodo tali prima intra quattuordecim annos. Huic propter traditionem necato sunt 27 annos et nomen [[Daniel Jimeno Romero]].
* '''[[10 Iulii]]'''—[[Turcia]]e minister primus [[Recep Tayyip Erdoğan]] rhetoricam suam auget: "Hi casus in [[Res Publica Popularis Sinarum|Re Publica Populari Sinarum]] sunt quasi [[generis occidio|gentis excidium]]. Petimus regimen Sinense horum casuum spectatorem non manere."
* '''[[10 Iulii]]'''—Iudicium [[Lutetia|Lutetiense]] quattuor viros et unam minorem de raptu, tormentis et homicidio [[Ilan Halimi]] — [[Francia|Francogalli]] [[Iudaei|Iudaeo]]-[[Marocum|Marocani]] — condemnat, gregis ducem in perpetuum puniens.
* '''[[10 Iulii]]'''—Dux deprehensus Motus pro Emancipatione Delta Niger [[Henricus Okah]] poenae veniam a regimine accipit.
* '''[[9 Iulii]]'''—[[Res Publica Popularis Sinarum]] opponit [[Turcia]]e propositum ut [[Concilium Salutis]] [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]] tumultibus in [[Uiguristania]] studeat, dicens hoc rem domesticam esse. Turciae minister [[industria]]e commerciique [[Nihat Ergün]] et quaedam Turciae societates ad merces Sinenses modo Boycottiano excludendas provocant.
* '''[[9 Iulii]]'''—Dux [[Factio Conservativa (Britanniarum Regnum)|Factionis Conservativae]] [[David Cameron]] flagitatur unum consultorum confisissimorum suorum dimittere propter [[telephonum|telephona]] praeclarorum et politicorum peritorum diario ostentationis cupido [[Britanniarum Regnum|Britannico]] [[News of the World]] a [[Rupertus Murdoch|Ruperto Murdoch]] possesso clam contraque legem audienda.
* '''[[9 Iulii]]'''—[[Thor Hushovd]], birotarius [[Norvegia|Norvegicus]] pro [[Cervélo TestTeam]] certans, sextam [[Circuitus Franciae]] stationem vincit, cursum a [[Girona]]{{dubsig}} ad [[Barcino]]nem. [[Stephanus Auge|Stephanus Augé]] [[tunicula maculata|tuniculam maculatam]] ab [[Iussi Veikkanen]] aufert.
* '''[[9 Iulii]]'''—[[Civitates Foederatae Americae]] se dicunt quinque legatos [[Irania]]nos in [[Irakia]] ab anno 2007 deprehensos liberavisse, de autem facto eos in custodiam Irakensem transferunt.
* '''[[9 Iulii]]'''—[[Sudania]] cofirmat disceptationes transire de duobus operariis humane adiuvantibus ex [[Hibernia (res publica)|Hibernia]] et [[Uganda]] in Sudania raptis — [[Saron Commins]] et [[Hilda Kawuki]] — liberandis.
* '''[[8 Iulii]]'''—Praeses [[Res Publica Popularis Sinarum|Rei Publicae Popularis Sinarum]] [[Hu Jintao|Hú Jǐntāo]] congressum [[Grex Octo Civitatum|Gregis Octo Civitatum]] 35um linquit et ad [[Pekinum]] redit ut tumultum in [[Urumqui|Wūlǔmùqí]] procedentem studeat. [[Turcia]] a [[Concilium Salutis|Concilio Salutis]] [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]] disceptationem de vi in [[Uiguristania]] finienda postulatura est.
* '''[[8 Iulii]]'''—Diarium [[Britanniarum Regnum|Britannicum]] [[The Guardian]] dicit competitorem suum [[News of the World]], diarium ostentationis cupidum a [[Rupertus Murdoch|Ruperto Murdoch]] possessum, librarum Britannicarum millionem pependisse, postquam eius scriptorum vulgatores [[telephonum|telephoni]] praeclarorum et politicorum peritorum clam audiendi accusati sunt.
* '''[[8 Iulii]]'''—Investigatores clandestini materias ad [[pyrobolus|telum igniferum]] faciendum in aedificia publica in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] decies transferunt, tela ignifera intus construentes.
* '''[[8 Iulii]]'''—Quia advocatus principalis aegrescit, differtur lis ''Anwar'' Abrahamae filii, politicorum periti adversarii maximi [[Malaesia]]e, qui coitus cum vicario mari ergo peccati Sodomitici accusatur.
* '''[[8 Iulii]]'''—[[Thomas Voeckler]], birotarius [[Francia|Francicus]] pro manu [[Bbox Bouygues Telecom]] certans, quintam [[Circuitus Franciae]] stationem vincit, cursum a [[Le Cap d'Agde]]{{dubsig}} ad [[Perpinianum]].
* '''[[7 Iulii]]'''—Sinae viis [[Urumqi|''Wūlǔmùqí'']] post Uigurensium tumultum eunt, discrimine inter ambas gentes crescente. Vigiles Sinenses 1 434 interpellatores in [[Uiguristania]] deprehendunt. Iurum Uigurensium advocati civitates [[religio Islamica|Islamicas]] maledicunt, quia eae iniuriae Sinensi contra Mahometanos Uigurenses non adversantur.
* '''[[7 Iulii]]'''—Vigiles homicidam ex comitatu Cherokee in [[Carolina Meridionalis|Carolina Meridionali]] in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] meridionalibus — nunc ut [[Patricius Thracius Burris|Patricium Thracium Burris]] cognitum — telo occidunt, postquam iste contra vigiles feriebat.
* '''[[7 Iulii]]'''—Exsequiae [[Michael Jackson|Michaelis Jackson]] in ''Staples'' Centro [[Angelopolis|Angelopolitano]] in [[California]] in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] occidentalibus a 17 000 hominibus Angelopoli ipsae et millionibus ex toto orbe terrarum spectantur.
* '''[[7 Iulii]]'''—[[Alanus Franken]] ut [[Senatus Civitatum Foederatarum|senator]] [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] iurat et [[Factio Democratica (CFA)|Factionis Democraticae]] senator sexagesimus fit, ei senatorum partem maiorem ad obtructiones vetandas trahens.
* '''[[7 Iulii]]'''—Vigiles [[Tunesia|Tunesenses]] novem homines — includens duos aëris exercitus operarios — mortium nonnullarum secreto coquendarum intra militium decursionem cum [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] accusantur.
* '''[[7 Iulii]]'''—Duodecim homines post impetum [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] per missile contra exercitii castra ''Baitullah Mehsud'' in ''Waziristan'' Meridionali in [[Pakistania]] septentrionali moriuntur.
* '''[[7 Iulii]]'''—Praeses [[Honduria|Hondurensis]] demotus [[Manuel Zelaya]] ministram rerum externarum [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] [[Hilaria Clinton|Hilariam Clinton]] conventurus est.
* '''[[7 Iulii]]'''—[[Consociatio Nationum]] dicit circa 204 000 homines vim [[Mogadiscio|Mogadisciensem]] fugisse, quia contumaces contra [[Somalia]]e milites publicos petunt.
* '''[[7 Iulii]]'''—[[aëroplanum|Aëroplanum]] ''MiG-29'' exercitus [[Serbia]]e in aëroplanorum base in [[Batajnica]] apud [[Belgradum]] cadit, aëroplani rectore et milite terrestre morientibus.
* '''[[7 Iulii]]'''—Actores publici Criminalis Iudicii Gentium sententiam praesidis [[Sudania|Sudanensis]] ''ʿUmar Ḥasan Aḥmad al-Bašīr'' [[generis occidio|excidii gentis]] causā non accusandi in dubium vocant.
* '''[[7 Iulii]]'''—[[Concilium Salutis]] [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]] missilium emissiones recentes [[Corea Septentrionalis|Coreā Septentrionali]] factas improbat.
* '''[[7 Iulii]]'''—[[Manus Saxo Bank]] vincit quartam [[Circuitus Franciae]] stationem, certamen temporis manuum circa [[Monspessulanus|Monspessulanum]], et dux certationis manet [[Fabianus Cancellara]].
* '''[[7 Iulii]]'''—[[Ruairi Quinn]] ex Laboris Factione museum abusus impuberum in [[Hibernia (res publica)|Hibernia]] proponit, rei scholaris minister [[Batt O'Keeffe]] autem hoc maledicit.
* '''[[7 Iulii]]'''—Praeses [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] [[Barack Obama]] honore academico ornatos [[Mosqua]]e alloquitur.
* '''[[7 Iulii]]'''—[[Papa]] [[Benedictus XVI]] mundi systema argentarium novum moribus, honore et bono publico quarendo derectum petit.
* '''[[7 Iulii]]'''—Duo [[pyrobolus|tela ignifera]] in [[Philippinae|Philippinis]] meridionalibus erumpunt, duos homines occidentes et 53 nocentes.
* '''[[7 Iulii]]'''—Duces advarsarii [[Irania]]ni interpellatores post scrutinium praesidiale controversum deprehensos liberandos petent.
* '''[[6 Iulii]]'''—Delegatio publica conciliatores de pignoribus includens ab [[Hibernia (res publica)|Hiberniae]] legato ad [[Aegyptus|Aegypto]] [[Gerardus Corr|Gerardo Corr]] ducta in [[Chartum|''al-Ḫarṭūm'']] in id contendere pergit, ut determinet locum operariorum humane adiuvantium ex Hibernia et [[Uganda]], qui in [[Sudania]] rapti sunt.
* '''[[6 Iulii]]'''—[[Marcus Cavendish]], birotarius [[Mona|Monensis]] pro [[Manu Columbia–High Road]] certans, vincit tertiam [[Circuitus Franciae]] stationem, cursum a [[Massilia]] ad Le Grande Motte.{{dubsig}} [[Antonius Martin]] [[tunicula candida|tuniculam candidam]] a [[Romanus Kreuziger|Romano Kreuziger]] aufert.
* '''[[6 Iulii]]'''—Praeses [[Honduria|Hondurensis]] [[Manuel Zelaya]] [[aëroplanum]] suum ad [[Nicaragua]]m declinat, postquam exercitus terrester eum advolatu in [[Tegucigalpa]] arcuit, civitate in turbis duos homines in pugna contra admiratores occidens.
* '''[[6 Iulii]]'''—Praeses [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] [[Barack Obama]] et [[Russia]]e praeses [[Demetrius Medvedev]] se de capitibus nuclearibus minuendis et auxilio militari in [[Afghania]] conveniunt.
* '''[[6 Iulii]]'''—[[Irania]] putabit [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatas Americae]] quemvis impetum [[Israel (civitas)|Israeliticum]] contra Iraniam praestare, respondens dicto hesterno [[Iosephus Biden|Iosephi Biden]].
* '''[[6 Iulii]]'''—Tres latrones contra domum [[Miamia|Miamiensem]] in [[Florida]] in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] meridiorientalibus globos mittent, unum hominem occidentes et undecim alios nocentes.
* '''[[6 Iulii]]'''—[[Biblia|Bibliorum]] [[Religio Christiana|Christianorum]] superstitium veterrimorum circa octingentae paginae in [[interrete]] vulgantur.
* '''[[6 Iulii]]'''—Armati [[Nigeria|Nigerienses]] sex nautas navis [[petroleum|oleum rude]] ferentae capiunt, includens eius praefectum ex [[Russia]].
* '''[[6 Iulii]]'''—Princeps politicorum externorum [[Unio Europaea|Unionis Europaeae]] [[Xaverius Solana]] se dicit candidatum in tempus proximum non esse.
* '''[[6 Iulii]]'''—Factio dextra Cives pro Bulgariae Progressu Europaeo in scrutinio coetus legatorum in [[Bulgaria]] clare vincit.
* '''[[6 Iulii]]'''—[[Irania]] alterum operarium [[Britanniarum Regnum|Britanniarum]] legati sedis liberat, unum in carcere deserens.
* '''[[6 Iulii]]'''—[[Russia]]e rocheta ''Rokot'' tria satellita militaria ad orbitam circummondanam portat.
* '''[[5 Iulii]]'''—[[Marcus Cavendish]], birotarius [[Mona|Monensis]] pro [[Manu Columbia–High Road]] certans, vincit secundam [[Circuitus Franciae]] stationem, cursum a [[Monoecus|Monoeco]] ad [[Brinonia]]m, et [[tunicula viridis|tuniculam viridem]] a [[Fabianus Cancellara|Fabiano Cancellara]] aufert. [[Iussi Veikkanen]] [[tunicula maculata|tuniculam maculatam]] ab [[Albertus Contador Velasco|Alberto Contador]] aufert.
[[Fasciculus:Carte Tour de France 2009.png|thumb|Tabula Circuitus Franciae anni 2009]]
* '''[[5 Iulii]]'''—Anglicanorum Confitentium Sodalitas dicit disceptationem de [[homophylophilia|homosexualitate]] [[Ecclesia Anglica|Ecclesiam Anglicam]] in partes discedere posse eodem modo ea [[Ecclesia Episcopalis|Ecclesiam Episcopalem]] in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] discessit.
* '''[[5 Iulii]]'''—[[Praeses vicarius Civitatum Foederatarum Americae|Praeses vicarius]] [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] [[Iosephus Biden]] dicit [[Vasingtonia (D.C.)|Vasingtoniam]] impetum [[Israel (civitas)|Israeliticum]] contra [[Irania]]m non curatoram esse.
* '''[[5 Iulii]]'''—Unus homo post concursum in singularum orbitarum [[ferrivia|via ferro ornata]] in [[Mundus Gualterii Disney|Mundo Gualterii Disney]] in ''Orlando'' in [[Florida]] in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] meridiorientalibus moritur.
* '''[[5 Iulii]]'''—Politicorum explicator [[Irania]]nus [[Britanniarum Regnum|Britanniarum]] legati sede [[Teheranum|Teheranensi]] occupatus sententiae eum vinculis longis punienti occurret, postquam is actionum contra salutem gentilem accusatus est.
* '''[[5 Iulii]]'''—Quidem 23 [[Somalia|Somalenses]] occiduntur et 50 nocentur [[Mogadiscio]]ni, postquam milites publici globos ignivomos contra praesidis domum a contumacibus emissos reppulerunt.
* '''[[5 Iulii]]'''—Duo [[Britanniarum Regnum|Britanniarum]] milites actioni "Pantherae Unguis" intersentes in impetibus singulis in [[Afghania]] meridionali occiduntur.
* '''[[5 Iulii]]'''—Civitatum Americanarum Societas participationem [[Honduria|Hondurensem]] retinet.
* '''[[5 Iulii]]'''—Electores in [[Bulgaria]] legatorum coetum in scrutinio creant.
* '''[[4 Iulii]]'''—[[Fabianus Cancellara]], birotarius [[Helvetia|Helveticus]] pro [[Manus Saxo Bank|Manu Saxo Bank]] certans, vincit primam [[Circuitus Franciae]] stationem, certamen temporis circa [[Monoecus|Monoecum]], et tuniculas [[tunicula flava|flavam]] [[tunicula viridis|viridemque]] aufert. [[Albertus Contador Velasco]] [[tunicula maculata|tuniculam maculatam]], [[Romanus Kreuziger]] [[tunicula candida|tuniculam candidam]] auferunt.
* '''[[4 Iulii]]'''—Secretario Generali [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]] [[Ban Gi-mun]] [[Birmania]]m visenti accessus ad ducem incarceratam Foederis Gentilis pro Populi Potentia [[Aung San Suu Kyi]] denegatur.
* '''[[4 Iulii]]'''—Decem homines moriuntur et octo nocentur post [[laophorum|laophori]] conducti [[autocinetum|autocinetique]] concursum in [[Promontorium Orientale|Promontorio Orientali]] in [[Africa Australis|Africa Australi]].
* '''[[4 Iulii]]'''—Episcopus [[Durobrivis|Durobrivensis]] [[Michael Nazir-Ali]] [[homophylophilia|homosexuales]] ad paenitendum et se convertendum provocat, dicens [[Ecclesia Anglica|Ecclesiam Anglicam]] culturā non superari.
* '''[[4 Iulii]]'''—[[Pluvia|Nimborum vis effusa]] in [[Res Publica Popularis Sinarum|Sinis]] meridionalibus plus quam 150 000 homines in fugam domo vertit, domorum centa destruit et [[moles|molem]] perforat.
* '''[[4 Iulii]]'''—Homicida ex comitatu ''Cherokee'' in [[Carolina Meridionalis|Carolina Meridionali]] in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] meridionalibus quinta vice occidit.
* '''[[4 Iulii]]'''—Novem vigiles [[Tsetsenia|Tzetzenici]] post impetum contra eorum currum in [[Ingussetia|Inguestia]] vicina in [[Russia]] meridionali occiduntur.
* '''[[4 Iulii]]'''—Diarium publicum [[Irania]]num [[Kayhan]] provocat [[Mir-Hossein Musavi]] factorum suorum rationem apud iudicium reddere.
* '''[[4 Iulii]]'''—[[Civitates Foederatae Americae]] festum publicum maximum suum—Libertatis Diem—celebrant.
* '''[[3 Iulii]]'''—[[Sarah Palin]], perita politicorum [[Civitates Foederatae Americae|Americana]], Gubernator [[Alasca]]e et anno [[2008]] candidata pro munere [[praeses vicarius Civitatum Foederatarum Americae|praesidis vicarii Civitatum Foederatarum Americae]], nuntiat se magistratu die [[26 Iulii]] abdicaturam esse.
* '''[[3 Iulii]]'''—Tres homines moriuntur et plus quam decem nocentur in tumultu, postquam [[sus]] mortuus in [[moschea]]m non confectam in urbe [[Mysore]] in [[Carnatica]] in [[India]] meridionali iactus est.
* '''[[3 Iulii]]'''—Secretarius Generalis [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]] [[Ban Gi-mun]] [[Birmania]]m visit, iunctae ducem [[Than Shwe]] conveniens et rei publicae causā incarceratos liberandos petens.
* '''[[3 Iulii]]'''—[[Unio Africana]] Gentium Iudicio Criminali auxilium denegat, quia praeses [[Sudania|Sudanensis]] [[ʿUmar Ḥasan Aḥmad al-Bašīr]] eo [[belli scelus|belli scelerum]] accusatus est.
* '''[[3 Iulii]]'''—[[Russia]] [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] viam aperit ut ad [[Afghania]]m tela aërie transmittere possint.
* '''[[3 Iulii]]'''—Sex homines, eorum tres impuberes, post incendium in turri cum duodecim tabulata [[insula (aedes)|ad habitandum utili]] [[Londinium|Londinii]] moriuntur.
* '''[[3 Iulii]]'''—[[Ioannes Demjanjuk]] idoneus declaratur liti habendo de 29 000 Iudaeorum morte eo indicte iuvata in hominum deprehensorum castro [[Treblinka]].
* '''[[3 Iulii]]'''—Duo operarii [[Britanniarum Regnum|Britanniarum]] legati sedis [[Teheranum|Teheranensis]] de tumultibus incendendis iudicabuntur.
* '''[[3 Iulii]]'''—[[Manuel Pinho]], [[Lusitania]]e minister oeconomicus, se abdicat, postquam legato adversario cuculi gestum monstravit.
* '''[[3 Iulii]]'''—[[Corea Septentrionalis]] commendationem propagandam primam suam de cervesia ''Taedonggang'' emittit.
* '''[[3 Iulii]]'''—Quidem duodecim milites [[Pakistania|Pakistanenses]] in aëre in Pakistania septentriooccidentali moriuntur.
* '''[[2 Iulii]]'''—Tonitrua ac fulgura [[Eblana]]e aquarum alluvionem vastam, vias [[via|silice]] vel [[ferrivia|ferro]] ornatas claudendas ac evacuationes faciunt.
* '''[[2 Iulii]]'''—Ad tempus factum regimen [[Honduria|Hondurense]] coactum externum ad res novas recentes evertendas abnuet, dicens spem praesidis depulsi [[Manuel Zelaya|Manuelis Zelaya]] restituendi nullam esse.
* '''[[2 Iulii]]'''—[[Amnestia Internationalis|Amnestiae Internationalis]] nuntius asserit actiones militares [[Israel (civitas)|Israeliticos]] et missilibus impetus [[Palaestina|Palaestinenses]] intra bello in [[Lacinia Gazetica]] crimina bellica fuisse.
* '''[[1 Iulii]]'''—Tres operarii [[Britanniarum Regnum|Britanniarum]] legati sedis [[Teheranum|Teheranensis]] liberantur, postquam comprehensi sunt, quia indicte in tumultibus [[Irania]]nis propter scrutinium praesidiale partes egerant.
* '''[[1 Iulii]]'''—Triginta homines mortui esse metuuntur, postquam [[India|Indica]] navis commercialis ''Demas Victory'' in [[Sinus Persicus|Sinu Persico]] fluctuoso apud caput [[Quataria|Quatarense]] ''ad-Dawḥa'' voluta et mersa est.
* '''[[1 Iulii]]'''—[[Croatia]]e minister primus [[Ioannes Sanader]] se circiter transactione cum [[Unio Europaea|Unione Europaea]] incapace procedendi et discrimine oeconomico abdicat.
* '''[[1 Iulii]]'''—''TerreStar-1'', [[Civitates Foederatae Americae|Americanum]] communicationis satelles commerciale maximum umquam constructum proficienter emittitur.
=== Augusto ===
* '''[[31 Augusti]]'''—[[Walt Disney Societas]] contractum de emptione [[Marvel Entertainment]] quattuor milliardis [[dollarium (CFA)|dollariorum]] assequitur. Consortes Marvel Entertainment triginta dollaria et circa 0.745 sortis [[Gualterius Elias Disney|Walt Disney]] Societatis pro omni sorte Marvel Entertainment ab iis possessa accipient.
* '''[[31 Augusti]]'''—[[Viti]] ex [[Consortio Populorum|Consortione Populorum]] ad tempus eiciuntur.
* '''[[30 Augusti]]'''—[[Typhon marinus|Typhon]] [[Pacificus]] ''Jimena'', qui circa quingentis [[chiliometrum|chiliometris]] meridioccidentaliter erga litus [[Mexicum|Mexicanum]] apparetur, ad gradum 4 convalescit.
* '''[[29 Augusti]]'''—[[Corea Septentrionalis]] quattuor piscatores ex [[Corea Meridionalis|Corea Meridionali]] liberat. Hi piscatores mense praecedente capti sunt, postquam eorum navicula Limitis Septentrionalis Lineam maritimam transita erat.
* '''[[28 Augusti]]'''—[[Consociatio Nationum]] monet pecus volatile [[influentia porcina|viro H1N1]] infici posse, postquam istud virus in [[meleagris|meleagribus]] [[Chilia|Chilensibus]] hebdomade praecedente inventum est.
* '''[[27 Augusti]]'''—Comitatus Permanens Congressus Popularis Gentilis [[Res Publica Popularis Sinarum|Rei Publicae Popularis Sinarum]] legem primam suam de Custodibus Armatis Popularibus accipit, dans iis auctoritatem tumultibus, impetibus [[tromocratia|tromocraticis]] et casibus aliis respondendi.
* '''[[26 Augusti]]'''—Summus dux [[Irania]]nus [[Ali Khamenei|Alī Chāmene'ī]] se dicit nullam probationem de adiutorio externo propter tumultus adversarios habere.
* '''[[25 Augusti]]'''—[[Senatus Civitatum Foederatarum|Senator]] [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] [[Eduardus Moore Kennedy]] [[Massachusetta|Massachusettensis]], postremus frater Kennedy, 77 annos natus cerebri [[cancer (morbus)|tumore]] mortuus est.
* '''[[24 Augusti]]'''—[[Hibernia (res publica)|Hiberniae]] Factio Viridis et societates pro [[homophylophilia|homosexualium]] iuribus propugnantes intentionem sodalitatis civilis instituendi propter binos eiusdem sexus defendunt, postquam [[cardinalis]] [[Ioannes Baptista Brady]], [[archiepiscopus]] [[Armacha]]nus et Hiberniae primas, hoc abiudicavit.
* '''[[23 Augusti]]'''—Secundum ministrum primum [[Res publica Sinarum|Rei publicae Sinarum]] [[Liu Chao-shiuan]], [[typhon marinus|typhon]] ''Morakot'' recens 640 [[Formosa]]e incolas occidit.
* '''[[22 Augusti]]'''—[[Russia]]e inquisitores confirmant causam explosionis in officina [[electricitas|electrica]] [[Ienisea|Ieniseensi]] ''Sajano-Šušenskaja'' in Russia orientali, quod 76 operarios occidit, incommodum et non impetum [[tromocratia|tromocraticum]] fuisse. Tromocratae [[Tzetzenia|Tzetzenici]] quidem ostentant se ipsos [[pyrobolus|telum igniferum]] ibi ad fulmen adduxisse, inquisitores istud autem ut fabulam abnuunt.
* '''[[21 Augusti]]'''—Quattuor vigiles occiduntur, postquam interfectores quattuor [[pyrobolus|tela ignifera]] in birotis in ''[[Sölƶ-Ġala]]'' in [[Tzetzenia]] in [[Russia]] meridioccidentali ad fulmen adduxerunt.
* '''[[20 Augusti]]'''—[[Exercitus Civitatum Foederatarum|Exercitus]] [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] ballistam [[instrumentum lasericum|lucem amplificatam stimulatā emissione radiorum]] usurpantam in [[aëroplanum|aëroplano]] ''Boeing 747-400'' positam proficienter probat. Haec ballista missilia ballistaria usque ad spatium 460 [[chiliometrum|chiliometrorum]] deicere poterit.
* '''[[19 Augusti]]'''—[[Hispania]]e vigiles duos socios suspectos — [[Aitzol Etxaburu]] et [[Antonius Sarasola|Antonium Sarasola]] — societatis secedendi studiosae [[Vascones|Vasconicae]] ''[[Euskadi Ta Askatasuna]]'' capiunt.
* '''[[18 Augusti]]'''—Septem homines impetu [[pyrobolus|ignifero]] contra seriem [[autocinetum|autocinetorum]] militarium [[NATO|Consociationis ex pacto Atlantico Septentrionali]] [[Cabura]]e occiduntur, diebus paucis ante scrutinium praesidiale [[Afghania|Afghanicum]].
* '''[[17 Augusti]]'''—Regimen [[Mexicum|Mexicanum]] omnes septingentos finium custodes mille quadringentisque agentibus speciatim exercitis commutat; hoc modo praeses novus [[Philippus Calderon Hinojosa]] optimates opii cupidos et translationem clandestinam exstinguit.
* '''[[17 Augusti]]'''—[[Vicipaedia Anglica]] paginarum 3 000 000 hoc die accumulaverit.
* '''[[16 Augusti]]'''—Terrae motus magnitudinis 6.9 apud insulam ''[[Siberut]]'' in [[Indonesia]] occidentali 14:38 tempore locali evenit, nocens quidem septem homines.
* '''[[15 Augusti]]'''—[[Hongcongum|Hongkongum]] auctum 3,3% intra tres menses priores nuntiat, praedicta multo superans et discriminis oeconomici finem signans.
* '''[[13 Augusti]]'''—Quattuor vigiles et septem feminas inermes investesque in vapore se balneantes in [[Daghestania|Dagestania]] in [[Russia]] meridionali contumaces occidunt.
* '''[[11 Augusti]]'''—Duces Unionis Gentium [[America Australis|Austroamericanarum]] curas enuntiant de [[Columbia]], quae animum [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] accessum ad bases militares suas permittendi habet, de renuntiatione hunc animum publice condemnante autem convenire non possunt. Praeses [[Venetiola]]nus [[Hugo Chávez]] de belli ventibus spirare incipientibus monet.
* '''[[11 Augusti]]'''—Salvationis studium post [[typhon marinus|typhonem]] ''Morakot'' in [[Sinae|Sinibus]] meridionalibus [[Formosa|Formosā]] computatā procedit.
* '''[[9 Augusti]]'''—Strategus senior Cohortis Rerum Novarum [[Irania]]narum provocat duces adversarios [[Seyed Machometus Khātamī|Seyed Machometum Khātamī]], [[Mir-Hossein Musavi]] et [[Mehdī Karrūbĩ]] iudicari.
* [[5 Augusti]]
**Iustitiae minister [[Belgica|Belgicus]] [[Stephanus de Clerck]] maledictus est, postquam tres viri iam antea damnati forum iudiciarium [[Bruxellae|Bruxellense]] fugerunt. Intra duodecium dies, tres incarcerati (includens unum sceleratorum Belgicorum periculosissimorum) [[helicopterum|helicoptero]] et sex incarcerati scalis quoque fugerant.
**[[Mahometus Ould Abdel Aziz]] praeses novus [[Mauritania]]e successor praesidis pro tempore [[Ba Mamadou Mbaré]] magistratum iniit.
=== Septembri ===
* '''[[30 Septembris]]'''—Relatio finita muneris inter gentes bellum in [[Ossetia Meridionalis|Ossetia Meridionali]] anni [[2008]] indagantis determinat [[Georgia]]m hoc bellum incepisse et circa 850 homines belli causa mortuos esse.
* '''[[29 Septembris]]'''—[[Megacyma]] a [[terraemotus|terraemotu]] excitatum litorales [[Samoa]]e, [[Tonga]]e, et aliarum regionum [[Polynesia]]rum vicos vastat.
* '''[[28 Septembris]]'''—[[Ars|Artis]] historicus [[Henricus Adams]] dicit abstractum pictorem [[impressionismus|momentanearum perceptionum sensuum]] [[Paulus Jackson Pollock|Paulum Jackson Pollock]] nomen suum ut nuntium obscurum intra picturam suam ''Mural'' anno [[1943]] texisse.
* '''[[27 Septembris]]'''—[[Christiana Democratica Unio Germaniae]] et [[Factio Democratica Liberalis Germaniae]] in scrutinio foederali lucrantur et regimen novum cum [[Angela Merkel]] ut [[cancellarius foederalis|cancellaria foederali]] creaturae sunt. [[Socialis Democratica Factio Germaniae]] repulsam confitetur.
* '''[[26 Septembris]]'''—[[Papa]] [[Benedictus XVI]] [[Praga]]m per [[aëroplanum]] pervenit ut tribus diebus [[Cechia]]m visat. Cechia est una terrarum minime religiosarum mundi.
* '''[[25 Septembris]]'''—[[Belavia]] mundi primum locum publice conservatum ac custoditum [[selachimorpha|selachimorphis]] creabit, vetans omnem selachimorphorum capturam commercii causa in aquis suis.
* '''[[24 Septembris]]'''—[[Petroleum|Olei rudis]] pretium in gentium foro post auctum recentem rursus decrescit et nunc est infra 86 [[dollarium (CFA)|dollaria]] pro cupa.
* '''[[23 Septembris]]'''—Materiarum dirumpentium cella meridie in [[Voronez|Voronež]] in [[Russia]] media erumpit ardescitque. Quidem unus homo moritur et multi nocentur.
* '''[[22 Septembris]]'''—Numeri novi ostendunt prima vice ab anno [[1995]] plus hominum ex [[Hibernia (res publica)|Hibernia]] quam in eam demigrare, cum 40% auctu ab Ianuario usque ad Aprilem 2009. Profugi plurimi sunt cives Orientoeuropaei vel Hibernici.
* '''[[21 Septembris]]'''—Praeses [[Honduria|Hondurensis]] demotus [[Manuel Zelaya]] fere tribus mensibus post res novas quae eum everterunt se dicit in terram suam redisse et [[Tegucigalpa]]e esse. Praeses [[Venetiola]]nus [[Hugo Chávez]] consentit, de facto praeses Hondurensis [[Robertus Micheletti]] autem non.
* '''[[20 Septembris]]'''—[[Brianus Cranston]] agens Gualterium White in [[Breaking Bad]] praemium Primetime Emmy Histronis Optimi in Serie Dramatica meret.
* '''[[19 Septembris]]'''—[[Papa]] [[Benedictus XVI]] nuntiat [[episcopus|episcoporum]] [[Ecclesia Catholica Romana|catholicorum Romanorum]] congressum specialem de Ecclesiae curis arduisque in [[Asia]] occidentali mense Octobri [[2010]] ordinari.
* '''[[18 Septembris]]'''—Quidem 33 homines post impetum [[pyrobolus|igniferum]] in [[Kohat]] in Provincia Finitima Septentriooccidentali [[Pakistania|Pakistanica]] moriuntur. Interfector telum igniferum suum in [[autocinetum|autocineto]] positum mane in foro huius urbis maiore parte [[Secta Siitica|Siiticae]] ad fulmen adduxit.
* '''[[17 Septembris]]'''—[[Aegyptus|Aegypti]] summus praetor [[religio Islamica|Islamicus]] [[ʿAlī Ǧumʿa]] mulierum ius bracas gerendi defendit, postquam in [[Sudania]] finitima mulieres, includens [[Lubna al-Hussein]], vestimentorum suorum causa verberatae sunt.
* '''[[16 Septembris]]'''—[[Hispania]] se [[Argentina]]e excusat, confitens errorem in legatorum more usuque, cum praesentiam [[Falklandia]]e delegationis in gentium colloquio de piscatu sustinebili permisit. [[Argentina]] iustificationem accipit.
* '''[[15 Septembris]]'''—Quidem 38 homines aquarum alluvionis celerrimae causa in [[Sumatra]] in [[Indonesia]] septentrionali moriuntur.
* '''[[14 Septembris]]'''—Praeses [[Venetiola]]nus [[Hugo Chávez]] nuntiat 2.2 milliarda [[dollarium (CFA)|dollariorum]] tamquam mutuum ab [[Russia]] accepise, ut de Russia [[autocurrus armatus|curros armatos]], defensionem contra [[vehiculum aërium|vehicula aëria]] et alia tela armaque emat. Huius emptionis ratio est animus [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] [[aeroportus|aëroportus]] et bases militares [[Columbia]]nas utendi.
* '''[[13 Septembris]]'''—38 medicamentis toxicis assueti in hospitio publico in [[Taldıqorğan]] in [[Casachia]] meridiorientali incendio consumuntur.
* '''[[12 Septembris]]'''—[[Navicula Spatialis|Navicula caelestis]] [[NASA|Administrationis Gentilis Aëronauticae Spatio]] ''Discovery'' cum septem astronautis ad Aëris Exercitus Basem Edwardsianam in [[California]] in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] occidentalibus proficienter advolat. Causa tempestatis adversae in Centro Caelesti Kennedyano in [[Florida]] in Civitatibus Foederatis Americae meridionalibus, appulsus proferebatur et denique ad Californiam translatus est. Ex California ad Floridam navicula [[aëroplanum|aëroplano]] ''Boeing 747'' traicietur, quod 1.7 millionibus [[dollarium (CFA)|dollariorum]] stabit.
* '''[[11 Septembris]]'''—[[Civitates Foederatae Americae]] eversionem [[World Trade Center (Novum Eboracum)|Centri Commercii Caeli]] [[Urbs Novum Eboracum|Neo-Eboracensis]] commemorant.
* '''[[10 Septembris]]'''—Praeses [[Venetiola]]nus [[Hugo Chávez]] [[Abchasiam]] et [[Ossetia Meridionalis|Ossetiam Meridionalem]] agnoscit.
* '''[[9 Septembris]]'''—Nimborum vis effusa in [[Turcia]] septentriooccidentali prope [[Constantinopolis|Constantinopolim]] aquarum alluvionem celerrimam post octoginta annos pessimam affert, circa viginti homines occidens et alios viginti nocens.
* '''[[8 Septembris]]'''—Post [[gasium|gasii]] fulmen in [[carbo]]num puteo in [[Píngdǐngshān]] in [[Res Publica Popularis Sinarum|Sinis]] mediis 35 fossores moriuntur et 44 adhuc absunt.
* '''[[7 Septembris]]'''—Rectores in [[Samoa]] se ad regendum sinistra vice dextra praeparant, cum lex nova valitura est. Samoa est prima civitas post quadraginta annos vicissitudinem talem faciens.
* '''[[6 Septembris]]'''—Vigiles [[Sotir Filevski]] capiunt. Iste est praefectus navis ''Ilinden'', quae heri ante meridiem demersa est, occidens quidem quindecim inter circa septuaginta homines in nave, praecipue peregrinatores ex [[Bulgaria]]. Hoc incommodum in [[Lychnidus lacus|Lychnido lacu]] in [[Respublica Macedonia|Re publica Macedonica]] meridioccidentali prope [[Albania]]e fines accidit. Octoginta annorum usu trita et probabiliter nimis onerata navis fracta et intra unum [[minutum]] sub aquam frigidam demersa est. De hoc [[cinematographia|pelliculam]] aliqui peregrinatores ex ripa modo ducentis [[metrum|metris]] distante gyraverunt.
* '''[[5 Septembris]]'''—Contractus de [[petroleum|oleo rudi]] et rationes commercii cum [[Libya]] ut res efficientes in traditione [[Abdel Basset Ali Machometus al-Megrahi|Abdel Basset Ali Machometi al-Megrahi]], qui supra ''Lockerbie'' in [[Scotia]] meridionali in [[Britanniarum Regnum|Britanniis]] [[aëroplanum]] petivit, consideravisse Britanniarum minister iuridicus [[Ioannes Straw]] intra colloquio confitetur.
* '''[[4 Septembris]]'''—Interpres [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]] nuntiat ducem [[Libya]]num [[Muammar al-Gaddafi|Mu‘ammar al-Qaḏḏāfī]] [[Helvetia|Confoederationem Helveticam]] ad dissolvendum eiusque territorium in [[Germania]]m, [[Francia]]m et [[Italia]]m ad accipiendum mense praecedente Conventui Communi publice proposuisse. Qaḏḏāfī Helvetiam [[mafia]]m orbis terrarum et non civitatem esse dixit. Istud propositum autem numquam acceptum vel circummissum est, quia Charta Consociationis Nationum vitam civitatum aliarum imminere vetat.
* '''[[3 Septembris]]'''—Terrae motu hesterno causa in [[Iava]] in [[Indonesia]] australi iam quidem 57 homines mortui sunt. Iste terrae motus terrae [[labina nivis|lapsus]] domus obruentes in insulae partibus raro incultis attulit.
* '''[[2 Septembris]]'''—[[Laophorium]] cum 31 vectoribus in [[Himachal Pradesh]] in [[India]] septentrionali in hiatum nonaginta [[metrum|metris]] profundum nocte cadit. Quidem 23 vectores moriuntur. Circa trecenti homines omni die in itineribus Indicis moriuntur.
* '''[[1 Septembris]]'''—Duces [[Europa]]ei septuagesimum diem anniversarium initii [[secundum bellum mundanum|secundi belli mundani]] commemorant. Hoc die anno [[1939]] [[Germania Nazistica]] et serius etiam [[Unio Sovietica]] [[Historia Polonica|Secundam Rem publicam Polonicam]] invaserunt.
=== Octobri ===
* '''[[31 Octobris]]'''—[[Claudius Lévi-Strauss]], [[anthropologus]] [[ethnologia|ethnologusque]] [[Francia|Francicus]], a multis "pater anthropologiae hodiernae" habitus, [[Lutetia]]e mortuus est.
* '''[[30 Octobris]]'''—[[Russia]] commemorat hostias [[Iosephus Stalin|Iosephi Bessarioni filii Džugašvili Stalin]], cuius regimen milliones incolarum [[Unio Sovietica|Unionis Sovieticae]] occidit.
* '''[[29 Octobris]]'''—[[Desideratus Munyaneza]] [[generis occidio|gentis excidii]] in [[Rwanda]] causa secundem legem de sceleris contra humanitate et [[belli scelus|belli sceleris]] in [[Canada]] sempiternis vinculis punitur.
* '''[[28 Octobris]]'''—Agentes [[FBI]] ducem [[secta Sunnitica|Sunniticum]] [[Detroitum|Detroitensem]] [[arma ignifera|armorum igniferorum]] causa accusatum [[Luqman Ameen Abdullah]] in [[Michigania]] in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] septentrionalibus telo occident.
* '''[[27 Octobris]]'''—Ministri rerum externarum [[Russia]]e, [[India]]e et [[Res Publica Popularis Sinarum|Rei publicae Popularis Sinarum]] propter trium laterum colloquium [[Bengalurus|Bengaluri]] in [[Carnatica]] in India meridionali conveniunt. Colloquii propositiones praecipuae sunt salus, energia et stabilitas argentaria. Bengalurus est centrum Indicum industriae cyberneticae technicaeque.
* '''[[26 Octobris]]'''—Serborum [[Bosnia et Herzegovina|Bosnicorum]] dux et [[Res publica Serbica|Rei publicae Serbicae]] praeses priscus [[Radovan Karadžić]] litem suam [[Haga]]e initium coepientem praepedit, dicens ut millionem paginarum ei [[Iudicium Criminale inter Gentes pro Iugoslavia Pristina|Iudicio Criminali inter Gentes pro Iugoslavia Pristina]] appositam legat plus temporis necesse esse.
* '''[[25 Octobris]]'''—In [[Iraquia]] impetu fatalissimo intra duos annos, fulmina [[pyrobolus|ignifera]] [[autocinetum|autocinetica]] [[Bagdadum|Bagdadi]] medii 155 homines occident et quidem 500 nocent.
* '''[[24 Octobris]]'''—Decem cadavera telo occisa ad pedilusorum manpiulum [[Columbia]]num raptum pertinere cogitata in [[Venetiola]] inveniuntur.
* '''[[23 Octobris]]'''—Delecti [[Domus Alba]]e [[NASA|Administrationem Gentilem Aëronauticae Spatio]] suadent ut navigium caeleste ''Ares'' conficere et [[Luna]]m incolis implere omittat; vice NASA studium suum ad [[asteroides]] propinquos et [[Mars (planeta)|Martis]] satellites dirigat. Navigium ''Ares'' praecipue ut Lunam advolet conficiebatur. Huius commendationis ratio aqua esse cogitatur, quia fortasse nulla in Luna inventa est post experimentum recente, cum satellites a NASA facti in Lunam illiserunt. Aqua, cuius copia satis magna est principium [[spatium cosmicum|spatii cosmici]] perdomandi incolendique, in asteroidibus vel Martis satellitibus probabilior esse videtur.
* '''[[22 Octobris]]'''—[[Civitates Foederatae Americae]] et [[Israel (civitas)|Israel]] pugnae imaginem communem incipiunt. [[Turcia]] huic exercitio interesse abnuit.
* '''[[21 Octobris]]'''—Vir [[Edmundopolis|Edmundopoli]] in [[Alberta]] in [[Canada]] occidentali octo pignores retinens tormento bellico manuali armatus et speciem militarem gerens se vigilibus post decem horas in pace dedit.
* '''[[20 Octobris]]'''—[[Res Publica Popularis Sinarum]] nautas navis suae ''De Xin Hai'' eripere spondet, postquam [[Somalia]]e piratae hanc navem in [[Oceanus Indicus|Oceano Indico]] abripuerunt. Piratae nautis occidendis minantur si quis eos eripere temptet.
* '''[[19 Octobris]]'''—[[Michael Gorbachev|Michael Gorbačëv]], [[Unio Sovietica|Unionis Sovieticae]] praeses ultimus, in colloquio cum diario adversario Russico ''Novaja Gazeta'' [[democratia|populi potentiam]] in [[Russia]] maledicit.
* '''[[18 Octobris]]'''—[[Typhon marinus]] ''Rick'' ad categoriam 5 convalescit, ergo fortissimus typhonum [[Oceanus Pacificus|Orientopacificorum]] horum decem annorum fit. Cum venti celeritate 260 km/h iste typhon circa 400 km a litore [[Mexicum|Mexicano]] est.
* '''[[17 Octobris]]'''—Plus quam millio interpellatorum contra abortus evocatos per [[Matritum]] eunt, quia in [[Hispania]] regimen [[socialismus|fautorum bonorum aequandorum]] ius de abortibus minuere vult: secundum legem rogatam feminae sedecim annis maiores abortum evocatum sine parentum assensu habere potessent. Hic tumultus est unus maximorum post turbas contra bellum annis [[2003]] et [[2004]].
* '''[[16 Octobris]]'''—[[Iaponia]]e societas [[autocinetum|autocineta]] fabricans [[Toyota]] autocinetum parvum novum pretii minoris decem milia [[dollarium (CFA)|dollariorum]] proponit ut in [[Brasilia]], [[Russia]], [[India]] et [[Res Publica Popularis Sinarum|Sinis]] vendatur.
* '''[[15 Octobris]]'''—Regimen [[CFA|Civitatum Foederatarum Americae]] [[Pakistania]]e 7.5 milliarda [[dollarium (CFA)|dollariorum]] contra paupartatem et [[tromocratia]]m donare nuntiat. Ante aliquot dies Pakistania [[aëroplanum|aëroplana]] militaria ''F-16'' iam accepit.
* '''[[14 Octobris]]'''—[[Armenia]]e praeses [[Sergius Sargsyan]] [[Turcia]]m visit ut [[pediludium|pediludii]] certamen decretorium inter ambas civitates attendat. Fautores Turcici contra Armeniae carmen patrium mugiunt.
* '''[[13 Octobris]]'''—Salvatores reperiunt eripiuntque omnes sex homines ex [[aëroplanum|aëroplano]] ''Cessna 210'', quod heri supra [[Mare Mediterraneum]] evanuit. Aëroplani rector machinamenti defectum nuntiavit et aëroplanum paulo post apud [[Corsica]]m in [[Francia]] meridionali cecidit. Rector et vectores ex mari turbatiore salvati sunt integri sed cum [[hypothermia]].
* '''[[12 Octobris]]'''—Incendium magnum coloniam proletariam [[Paulopolis|Paulopoli]] in [[Brasilia]] australi consumit, deserens circa ducentas familias sine domo.
* '''[[11 Octobris]]'''—[[Russia]]e navis caelestis ''Sojuz'' cum duobus cosmonautis et peregrinatore cosmico [[Guy Laliberté]] in [[Kazachstania]] advolat.
* '''[[10 Octobris]]'''—[[Polonia]]e praeses [[Lechus Kaczyński]] Tractatum [[Olisipo]]nensem firmat. [[Cechia]]e praeses [[Venceslaus Klaus]] adversarius ultimus manet, tractatum non firmans quia timet Theodisci [[Sudetia|Sudetici]] e [[Bohemia]], [[Moravia]] et [[Silesia]] anno [[1945]] expulsi eorum praedia [[Cechoslovacia]]e ut compensatio incommodorum [[secundum bellum mundanum|belli]] data ne retrorsum petant.
* '''[[9 Octobris]]'''—[[Baracus Obama]] accipit [[praemium Nobelianum pacis]].
* '''[[8 Octobris]]'''—Post finem privilegii sui ex in ius agendo quod ut [[Amazonae|Amazonarum]] legatus habuit se dat in fugam [[Wallace Souza]], praeco [[televisio|televisificus]] [[Brasilia|Brasiliensis]] pristinus caedium conductarum auctui spectatorum numeri destinatarum accusatus.
* '''[[7 Octobris]]'''—Terrae motus magnitudinis 7.8, quod quindecim [[minutum|minutis]] absumptis motu replicante magnitudinis 7.3 succeditur, [[Vanuatu]] afficit. Admonitio de [[megacyma]]te emittitur.
* [[6 Octobris]]
**Tumultus contra [[Aerarium Monetarium Internationale|Gentium Aerarium Monetarium]] [[Constantinopolis|Constantinopoli]] evenit, quia interpellatores id discriminis argentarii oeconomicique accusabant.
** [[Constantinus A. Caramanles]] factionis [[Nova Democratia (factio Graeca)|ND]] primus minister [[Graecia]]e a magistratu se recessit; successor [[Georgius Papandreu (natus 1952)|Georgius Papandreu]] ([[PASOK]]) nominatus est.
* '''[[5 Octobris]]'''—Praeses [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] [[Barack Obama]] conventum cum [[Dalai Lama]] in tempus post suam visitationem [[Res Publica Popularis Sinarum|Rei Publicae Popularis Sinarum]] profert.
* '''[[4 Octobris]]'''—Motus Socialisticus Panhellenicus in scrutinio coetus legatorum in [[Graecia]] lucratur, vincens regimen dextrum discrimine oeconomico crescente et largitione debilitatum. Dux Novae Democratiae [[Constantinus Caramanles]] repulsam confitetur. Minister primus futurus et dux [[socialismus|fautorum bonorum aequandorum]] [[Georgius Papandreu]] [[oeconomia]]m [[oecologia|oecologicam]] stimulare promittit.
* '''[[3 Octobris]]'''—Plebiscito secundo 67.1% adversum 32.9%, [[Hibernia (res publica)|Hibernia]] Tractatum [[Olisipo]]nensem [[Unio Europaea|Unioni Europaeae]] accipit.
* '''[[2 Octobris]]'''—Gentium Comitatus [[Olympica (certamina)|Olympicus]] [[Hafnia]]e decernit [[2016 Olympia Aestiva]] [[Urbs Fluminensis|Urbe Fluminensi]] in [[Brasilia]] austroorientali fieri. Etiam [[Matritum]], [[Tocio|Tokium]] et [[Sicagum|Chicagum]] candidati erunt.
* '''[[1 Octobris]]'''—Annus sexagesimus a [[Res Publica Popularis Sinarum|Re Publica Populari Sinarum]] condita multitudinis itinere et pompa militari [[Pekinum|Pekini]] celebratur. Ante sexaginta annos [[communismus|communistae]] [[Mao Zedong|Máo Zédōng]] [[nationalismus|nationalistas]] [[Jiǎng Jièshí]] vicerunt.
=== Novembri ===
* '''[[30 Novembris]]'''—Studia in diario ''Pediatrics'' indicant, si impuberis [[autismus]] mox cognoscatur, interventum posse intellegentiae indicem excitare et linguae calliditatem ac vitae mores emendare.
* '''[[29 Novembris]]'''—57 % electorum in [[Helvetia]] [[moschea]]rum turres sive [[minaretum|minareta]] nove aedificanda plebiscito vetant.
* '''[[28 Novembris]]'''—Quidem 73 homines aquis hausti sunt, postquam navis oneraria lignum et centos vectores portans in lacu [[Mai-Ndombe]] [[Respublica Democratica Congensis|Rei publicae Democraticae Congensis]] occidentalis demersa erat.
* '''[[27 Novembris]]'''—Congressus communitatis portoriae novae [[Russia]]e, [[Kazachstania]]e et [[Ruthenia Alba|Rutheniae Albae]] [[Minsca]]e evenit.
* '''[[26 Novembris]]'''—Nimborum vis effusa intra annos maxima ac alluvies improvisae in [[Arabia Saudiana]] fere sicca circa 77 [[Iedda|Ieddenses]], [[Mecca|Meccenses]] et alios homines occidunt. Ceterum 351 homines absunt dum peregrinatio ''Ḥaǧǧ''.
* '''[[25 Novembris]]'''—Post conventum [[Barack Obama]] et summorum strategorum [[Civitates Foederatae Americae]] 34 milia militum ut supplementum ad mittendum in [[Afghania]]m praeparare non publice nuntiantur.
* '''[[24 Novembris]]'''—Appellationis iudicium [[Casablanca (urbs)|Casablancense]] retinet tres annos poenae in carcere [[Chahib Khayari]], actioso{{dubsig}} socio operis [[iura humana|iurorum humanorum]] instituto, qui "magistratus offendit" eos retibus medicaminum obstupefacientium se immiscendi accusans.
* '''[[23 Novembris]]'''—Post refectionem per annum tenentem [[Collisor Hadronalis Magnus]] a [[CERN|Concilio Europaeo pro Investigatione Nucleari]] factus sub terra prope [[Geneva]]m in [[Helvetia]] meridioccidentali positus rursus commovetur. Intra conlisorem{{dubsig}} duo protonum radii contrarii paene [[celeritas luminis|luminis celeritate]] se moventes conlidunt, ut universi mysteria reperiant.
* '''[[22 Novembris]]'''—Numerus mortuorum post fulmen in [[Heilongjianum|Heilongjiango]] in [[Res Publica Popularis Sinarum|Sinis]] septentrionalibus ad 92 crescit.
* '''[[21 Novembris]]'''—[[Taprobane]]s regimen nuntiat profugos ab fine belli contra Tigres [[Tamil]] in campis praehendos ex eis mense venturo libere decedere posse.
* '''[[19 Novembris]]'''—Minister primus [[Belgica|Belgicus]] [[Hermanus Van Rompuy]] Consilii Europaei praeses permanens — [[Unio Europaea|Unionis Europaeae]] praeses qui dicitur — eligitur. Perita politicorum [[Britanniarum Regnum|Britanniarum]] [[Catharina Ashton]] ministra rerum externarum Unionis Europaeae fit. Haec officia nova Tractatu [[Olisipo]]nensi creata sunt.
* '''[[17 Novembris]]'''—Ministerium rerum internarum [[Israel (civitas)|Israelis]] nongentas colonorum domus novas in [[Hierosolyma]] orientali aedificandas approbat, etsi [[Civitates Foederatae]], [[Unio Europaea]], civitates aliae, et [[Palaestina|Palaestinenses]] hoc recusant.
* '''[[16 Novembris]]'''—[[NASA|Administratio Gentilis Aëronauticae Spatio]] [[Navicula Spatialis|naviculam caelestem]] ''Atlantis'' e Centro Caelesti Kennedyano in [[Florida]] in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] meridionalibus mittit. Navicula copias, sex astronautas et elementa ob curam technicam futuram ad Gentium Stationem Cosmicam portat.
* '''[[14 Novembris]]'''—Regimen [[Uganda|Ugandense]] proponit punire cadavera istorum, qui contra legem [[alcohol]]e infecto bibendo mortui sunt. Cadavera in Uganda verberantur ut mortui humilientur ergoque viventes absterreantur. In Uganda haec consuetudo iam apud interfectores exercetur.
* '''[[13 Novembris]]'''—Nivis casu intra sexaginta annos maximo 38 homines in scholis collapsis et incommodis viariis in [[Res Publica Popularis Sinarum|Sinis]] septentrionalibus mortui sunt.
* '''[[10 Novembris]]'''—[[Corea]]rum [[Corea Meridionalis|Meridionalis]] et [[Corea Septentrionalis|Septentrionalis]] naves militares una contra alteram globos mittent, postquam Coreae Septentrionalis navis Limitis Septentrionalis Lineam controversam in [[Mare Flavum|Mari Flavo]] transiit. Post proelium navis in flagranti rediit. Nulli mortui nuntiati sunt.
* '''[[7 Novembris]]'''—Omnium undecim hominum mors confirmatur post hesternum [[aëroplanum|aëroplani]] ''Tu-142M3'' lapsum in [[Fretum Tataricum]] inter [[Sachalina]]m et [[Territorium Fortunianum]] in [[Russia]] orientali. Aëroplanum militare contra naves ad Russiae Classem [[Oceanus Pacificus|Pacificam]] pertinens nunc in fundo quinquaginta [[metrum|metris]] infra maris libram iacet.
* '''[[6 Novembris]]'''—Die quarto postquam regimen [[Columbia]]num res singulas contractus cum [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] de basibus militaribus utendis vulgavit, [[Brasilia]], [[Chilia]], civitates aliae [[America Latina|Latinoamericanae]], rerum novator [[Cuba]]nus [[Fidelis Castro]] ac politicorum periti adversarii Columbiani curas huius contractus causa exprimunt, loquentes de quasi occupatione militari. Milites Civitatum Foederatarum Americae non modo basibus militaribus, sed etiam [[aeroportus|aëroportibus]] civilibus et privilegio ex in ius agendo uti poterunt.
* '''[[5 Novembris]]'''—Telorum coniectione in base militari [[Fort Hood]] in [[Texia]] in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] meridionalibus duodecim milites ac unus vigil mortui sunt ac triginta homines nociti. Fort Hood est maxima basium militarium [[Exercitus Civitatum Foederatarum]] Americae, ubi die circa octoginta mille hominum laborant, et nunc clausa est. Etsi nocitus strage perfungitur auctor ipse, centurio maior ac [[psychiatria|medicus morborum mentis]] [[Nidal Malik Hasan]], [[religio Islamica|Mahometanus]] in Civitatibus Foederatis Americae 39 annis abhinc natus, qui in [[Afghania]]m abire nolebat.
* '''[[4 Novembris]]'''—[[Typhon marinus]] ''Mirinae'' in [[Vietnamia]] iam quidem nonaginta homines occidit. Vietnamia media maxime affecta est.
* '''[[3 Novembris]]'''—[[Res Publica Popularis Sinarum]] [[Dalai Lama]] rationum [[Sinae|Sino]]–[[India|Indicarum]] corrumpendarum accusat, antequam regionem finitimam controversam [[Arunachal Pradesh]] inter Indiam septentrioorientalem et Sinas occidentales visat.
* '''[[2 Novembris]]'''—Postquam candidatus adversarius [[Abdullah Abdullah]] revocavit scrutinii praesidialis concursui secundo interesse, scrutinii concilium [[Hamid Karzai]] praesidem [[Afghania|Afghanicum]] vetero–novum indicat.
* '''[[1 Novembris]]'''
** Omnes undecim homines mortui sunt incommodo [[aëroplanum|aëroplani]] onerarii militaris ''IL-76'' ad ministerium rerum internarum pertinentis in [[Sacha|Iacutia]] in [[Russia]] orientali.
** [[Corea Septentrionalis]] pretium pecuniae suae [[won]] prima vice intra 17 annos auget.
=== Mense Decembri ===
* [[31 Decembris]] — Iudicium Superum in [[Malaesia]] decernit [[religio Christiana|Christianos]], ad minorem partem in hac terra pertinentes, ius voce ''Allah'' utendi habere, cum de [[Deus|Deo]] loquuntur, declarans prohibitionem publicam huius vocis a non–[[religio Islamica|Musulmanis]] adhibendae contra constitutionem fuisse.
* [[29 Decembris]]
** Vigiles in [[Italia]] oblectamentum "Parva [[cithara Hispanica|cithara]] pro [[Paloma Picasso|Paloma]]" a [[Paulus Picasso|Paulo Picasso]] factum inveniunt.
** Minister laboris, portionis opificum et rerum socialium [[Serbia]]e [[Rasim Ljajić]] officium suum abdicat, quia promissionem suam [[Ratko Mladić]] usque ad finem anni 2009 reperiendi solvere nequivit.
* [[28 Decembris]] — Tres homines moriuntur et duo vulnerantur, postquam [[pyrobolus|telum igniferum]] ex bello civili probabiliter oriens in [[Chitwan]] [[Nepalia]]e mediae erupit.
* '''[[27 Decembris]]'''—Sicut nudiustertius, et hodie cursus volatus [[Amstelodamum|Amstelodamo]] [[Nederlandia]]e [[Detroitum]] [[Michigania]]e (in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] septentrionalibus) a vectore [[Nigeria]]no turbatur. Nunc concitatio inutilis est, tamen rationes novae contra [[terrorismus|terrorismum]] in [[aeroportus|aëroportibus]] [[aëroplanum|aëroplanisque]] instituuntur.
* '''[[26 Decembris]]'''—[[Res Publica Popularis Sinarum]] [[tramen]] citissimum mundi velocitate media 313 [[chiliometrum|km]]/[[hora|h]] vehens ostendit. Hoc tramen cursum [[Wuhan|Wǔhàn]]–[[Quancheum]] (1 070 km) inter Sinas medias et meridionales intra tres horas conficit. Comparationis gratia, traminum citorum velocitas media in [[Francia]] est 277 km/h, in [[Iaponia]] 243 km/h et in [[Germania]] 232 km/h.
* '''[[25 Decembris]]'''—Officium [[Statistica|Statisticum]] [[Res Publica Popularis Sinarum|Rei Publicae Popularis Sinarum]] auctum [[productus domesticus grossus|productus domestici grossi]] civitatis anni [[2008]] ab 9,6 % ad 9 % iterat.
* '''[[24 Decembris]]'''—Classi [[Indonesia]]cae et Gentium Societati pro Migratione minae lite faciuntur, postquam [[Taprobane]]nsis 29 annos natus in [[Indonesia]] asylum appetens neglegentia medica mortuus est, cum sanguinem eiecerat.
* '''[[23 Decembris]]'''—Postquam media vulgatoria in [[Suecia]] indicaverunt Israelitas iam aliquot annis organa ex [[Palaestina|Palaestinensium]] iuvenium corporibus collegise, [[Israel (civitas)|Israel]] confitetur ita vero esse. Huius commercii causa [[rabbinus]] Levy Isaac Rosenbaum et alii in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] praehenduntur.
* '''[[22 Decembris]]'''—Congressus [[Luanda|Luandensis]] [[OPEC|Organizationis Petroleum Exportantium Civitatum]] decernit [[petroleum|olei rudis]] oblati numerum currentem — 24,84 milliones cuparum pro die — non mutare. Civitates sociae in huius temporis pretio, quid inter 75 et 80 [[dollarium (CFA)|dollaria]] pro cupa est, iucundatae sunt.
* '''[[21 Decembris]]'''—Nivis casus intra centum annos ingentissimus commeatum [[Mosqua|Mosquensem]] obstupefacit. Etsi novem milia machinarum variarum 23 centimetra nivis a viis tollunt, commeatus urbanus die paene toto clauditur. Nivis casus cognati commercium multis locis in [[Europa]]eis divellunt, occidentes quidem 18 homines. Operatio Eurocuniculi sub [[Fretum Britannicum|Freto Britannico]] inter [[Regnum Britanniarum|Britannias]] et [[Francia]]m ad diem incertam suspenditur, postquam algor vitia [[electricitas|electrica]] in cuniculo nudiutertius attulit, duobus milia vectorum in quinque [[tramen|traminibus]] iter intercludens. Rerum condicionem calamitas nivea in [[Aeroportus|Aëroportu]] [[Londinium|Londiniensi]]–Heathrow aggravavit.
* '''[[20 Decembris]]'''—Temperies egregie humiles plus quam triginta homines, maiore parte vagos, huius hebdomadis fine in [[Polonia]] occidunt.
* '''[[19 Decembris]]'''—Tempestas nivea [[America Borealis|boreoamericana]] [[fluxio electrica|fluxionis electricae]] lapsus, mortes et venditionum deminutionem affert.
* '''[[18 Decembris]]'''—[[Ajmal Kasāb]], civis [[Pakistania|Pakistanicus]], qui impetibus [[terrorismus|terroristicis]] [[Bombaya|Bombayensibus]] in [[Maharashtra]] [[India]]e occidentalis anno [[2008]] interfuit, de confessione sua desistit, dicens vigiles eum torsisse ut culpam suam de impetibus fateretur.
* '''[[17 Decembris]]'''—[[Anglia]]e Iudicium Superum imperat ''British Airways'', ne operandi detrectationem intra duodecim dies [[Christi Natalis|Natalis Christi]] propositos efficiat.
* '''[[16 Decembris]]'''—[[Toumba Diakite]], vicarius ducis militaris [[Guinea|Guineensis]] [[Moussa Dadis Camara]], confitetur contra eum animo occidendi globum misisse, postquam hic iunctae dux eum questorum adversariorum stragem Septembrem praestare voluerat.
* '''[[15 Decembris]]'''—[[Medicina]]e athleticae peritus [[Canada|Canadensis]] [[Antonius Galea]], qui [[pillamalleus|pillamallei]] lusori [[Civitates Foederatae Americae|Americano]] [[Tigris Woods|Tigridi Woods]] adfuit, ut [[genu]] sibi reficeret, optimorum athletarum medicaminis opus augentibus ornandorum accusatur.
* '''[[14 Decembris]]'''—Liberationis Exercitus Popularis [[Res Publica Popularis Sinarum|Sinarum]] indicatur cuniculum infernum solidum ut [[bomba atomica|tela nuclearia]] sua tegeret in Sinis septentrionalibus aedificavisse.
* '''[[13 Decembris]]'''—Plus quam centum militantes [[Religio Islamica|Islamici]] suspecti armati in carcerem in urbe Isabela [[Philippinae|Philippinarum]] meridionalium irrumpunt, liberantes quidem 31 incarceratos. Duo homines, custos et militans, in proelio moriuntur.
* '''[[12 Decembris]]'''—Centralis Indagans Administratio [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] contractum dissolvit cum societate salutem praestante ''Xe Services LLC'', olim ''Blackwater'', quae impetibus [[aëroplanum|aëroplanis]] sine rectore a Civitatibus Foederatis Americae contra [[terrorismus|terrorismum]] in [[Afghania]] et [[Pakistania]] factis intererat.
* '''[[11 Decembris]]'''—Post collocutionem cum legato [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] [[Stephanus Bosworth|Stephano Bosworth]], [[Corea Septentrionalis]] agnoscit sex partium colloquia detenta de eius ratione [[bomba atomica|nucleari]] restituenda esse.
* '''[[10 Decembris]]'''—In causa gravi [[Hibernia (res publica)|Hiberniae]] Iudicium Summum decernit viro [[homosexualitas|homosexuali]], qui [[sperma]] suum coniugibus lesbianis donavit, ad infantem eventum accessum dandum esse, vertens Iudicii Superi sententiam priorem. Reticulum Iustitiae Spartiatis Lesbianisque de hoc abnuedo videndi coniugum lesbianarum sicut familiae de facto curas enuntiat.
* '''[[9 Decembris]]'''—Aediles [[Res Publica Popularis Sinarum|Rei Publicae Popularis Sinarum]] suadent, ut accusatores dissidenti [[Liu Xiaobo|Liú Xiǎobō]] crimen subversionis potestatis publicae inferrant, postquam is uno anno sine lite detinebatur.
* '''[[8 Decembris]]'''—Series impetuum [[pyrobolus|telis igniferis]] [[autocinetum|autocineticis]] factorum plus quam 130 homines [[Bagdadum|Bagdadi]] medii occidit ac circa 500 nocet.
* '''[[7 Decembris]]'''—Sub praetextu belli contra [[terrorismus|terrorismum]], [[Unio Europaea]] [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] accessum plenum ad notas de computationibus argentariis omnium civitatum suarum permittit, etsi Unio Europaea accessum nullum ad rationes argentariarum in Civitatibus Foederatis Americae habet.
* '''[[6 Decembris]]'''—In scrutinio praesidiali [[Bolivia]]no praeses praesens [[Evus Morales]] cum 61% favore populi vincit. Evus Morales sicut incolarum primorum filius magnopere popularis inter [[Indi Americani|Indos Americanos]] Bolivianos pauperes est. Evus Morales electus emendationes insuper celeriores promittit.
* '''[[5 Decembris]]'''—Milia hominum in multis orbis terrarum urbibus manifestationibus intersunt ante Colloquium [[Hafnia|Hafniense]] [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]] de Commutatione [[Clima|Naturae Caeli]]. Colloquii successus autem in periculo est post scandalum "Climategate", quo appulsus humanus in [[calefactio globalis|calefactionem globalem]] in dubium vocatus est.
* '''[[4 Decembris]]'''—Fulmen et incendium posterius in taberna nocturna [[Permia]]e in [[Russia]] media quidem 110 homines maiore parte iuvenes occidit et circa 140 nocet. Materiarum igniferarum festivarum usu pravissimo ignis allatus est; nonnulli homines praehensi sunt.
* '''[[3 Decembris]]'''—Insuper quinque homines, qui tumultibus Iuliis in [[Urumqi|Wūlǔmùqí]] [[Uiguristania]]e [[Res Publica Popularis Sinarum|Sinarum]] septentriooccidentalium interfuerint, [[poena capitalis|capitis]] damnantur.
* '''[[2 Decembris]]'''—Ad nuntium hesternum [[praeses Civitatum Foederatarum Americae|praesidis]] [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] [[Barack Obama]] de quidem triginta milia militum in [[Afghania]]m insuper emittendorum sententiae sunt diversae. [[OTAN|Consociatio ex Pacto Atlantico Septentrionali]] quinque milia militum promittit. Consociationis secretarius generalis [[Andreas Fogh Rasmussen]] dicit, ne Barack Obama obliviscatur bellum in Afghania non solum ad Civitates Foederatas Americae pertinere. Contumaces Afghanici pronuntiant auctum numeri militum occupantium [[ṭālibān]] frangendo non aderit.
== Nati ==
* [[5 Ianuarii]] - [[Walker Scobell]], actor [[CFA|Americanus]].
* [[7 Augusti]] - [[Thomas Bearman]], cursor autocinetorum [[Britanniarum regnum|Britannicus]].
== Mortui ==
=== Mense Ianuario ===
* [[9 Ianuarii|9]] - [[Ricardus Ioannes Neuhaus]], [[presbyter]] (antea [[Martinus Lutherus|Lutheranus]], ab anno [[1990]] [[Ecclesia Catholica|Catholicus]]), [[theologus]], [[scriptor]] et [[diurnarius]] [[Canada|Canado]]-[[CFA|Americanus]]; natus anno [[1936]].
* [[12 Ianuarii|12]] - [[Claudius Berri]], [[actor]], fabularum cinematographarum scriptor, pellicularum factor et [[moderator cinematographicus]] [[Francia|Francicus]]; anno [[1934]] natus.
* [[13 Ianuarii|13]] - [[Andreas Wyeth]], pictor [[CFA|Americanus]]; natus anno [[1909]].
* [[16 Ianuarii|16]] - [[Ioannes Mortimer]], [[causidicus]] et [[scriptor]] [[Anglia|Anglicus]]; natus anno [[1923]].
* [[19 Ianuarii|19]] - [[Silvius Caesar Bonicelli]], [[Episcopus]] [[Parma]]e (Dioecesis Parmensis); natus anno [[1932]].
* [[29 Ianuarii|29]] - [[Sjur Refsdal]], [[astronomus]] et [[physicus]] [[Norvegia|Norvegicus]]; natus anno [[1935]].
=== Mense Februario ===
* [[5 Februarii]] - [[Anna Maria Blanc]], actrix [[Helvetia|Helvetica]]; nata anno [[1919]].
* [[11 Februarii]] - [[Herbertus Herden]], vigilis [[Germania|Germanicus]] qui inter [[secundum bellum mundanum]] [[Iudaei]]s a [[NSDAP|nazistis]] vexatis auxilium dedit; natus anno [[1915]].
* [[27 Februarii]] - [[Manea Mănescu]], vir publicus Communista [[Romania|Dacoromanus]]; natus anno [[1916]].
=== Martii ===
* [[2 Martii]] - [[Ernestus Benda]], iudex, vir publicus [[Germania]]e et sodalis [[Christiana Democratica Unio Germaniae|Christianae Democraticae Unionis Germaniae]]; natus est anno [[1925]].
=== Mense Aprili ===
* [[19 Aprilis]] - [[Iacobus Graham Ballard]], [[scriptor]] [[Regnum Unitum|Britannicus]]; natus anno [[1930]].
* [[25 Aprilis]] - [[Beatrix Arthur]], actrix [[CFA|Americana]]; nata anno [[1922]].
=== Mense Maio ===
* [[13 Maii|13]] - [[Monica Bleibtreu]], actrix [[Austria]]ca; nata anno [[1944]].
* [[15 Maii|15]] - [[Paulus Flora]], pictor [[Austria]]cus; natus anno [[1929]].
* [[20 Maii|20]]
** [[Petrus Gamarra]], [[poeta]] et [[scriptor]] [[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1919]].
** [[Helgus Jankowski]], actor ac moderator cinematographicus [[URSS|Sovieticus]] et [[Russia|Russicus]] (natus [[1944]]).
* [[31 Maii|31]] - [[Millvina Dean]], superstes navis [[Titanic]] [[naufragium|naufragii]] ultima eorum mortua est; nata anno [[1912]].
=== Mense Iunio ===
* [[17 Iunii|17]] - [[Ralf Dahrendorf]], [[philosophus]] [[sociologia]]e politicorumque peritus [[Germania|Germano]]-[[Regnum Unitum|Britannicus]], natus est [[1929]].
* [[23 Iunii|23]] - [[Mauritius Valenzi]], politicorum peritus [[Italia|Italicus]] factionis [[Factio Communistica Italica|Communisticae]]; natus est anno [[1909]].
* [[25 Iunii|25]]
** [[Michael Jackson]], famosissimus cantor musicae popularis [[CFA|Americanus]], natus est anno [[1958]].
** [[Farrah Fawcett]], actrix [[CFA|Americana]]; nata est anno [[1947]].
* [[30 Iunii|30]]
** [[Philippina Bausch]], saltatrix [[Germania|Germanica]], nata est anno [[1940]].
** [[Ernestus Leuenberger]], rerum politicarum peritus [[Helvetia|Helveticus]] factionis [[Factio Socialistica Helvetica|Factione Socialistica Helvetiae]] (SP/PS); natus est anno [[1945]].
=== Mense Iulio ===
* [[2 Iulii|2]]
** [[Paschalis Borgomeo]], diurnarius [[Italia|Italicus]], natus est anno [[1933]].
** [[Martinus Hengel]], [[theologus]] [[Martinus Lutherus|Lutheranus]] [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1926]].
* [[3 Iulii|3]] - [[Georgius Henricus Adoum]], [[scriptor]] [[Aequatoria]]nus; natus est anno [[1926]].
* [[4 Iulii|4]] - [[Béla Király]], legatus militum et rerum gestarum scriptor [[Hungaria|Hungaricus]], natus anno [[1912]].
* [[6 Iulii|6]] - [[Robertus McNamara]], officinarum magister et politicorum peritus [[Civitates Foederatae Americae|Americanus]]; natus est anno [[1916]].
* [[19 Iulii|19]] - [[Ingeborg Hunzinger]], [[sculptor|sculptrix]] [[Germania|Germanica]].; nata est anno [[1915]].
* [[24 Iulii|24]] - [[Franciscus Collomb]], rerum politicarum peritus [[Francia|Francicus]] et [[Lugdunum|Lugduni]] praefectus urbis; natus est anno [[1910]].
* [[27 Iulii|27]] - [[Dominicus Lam Ka-Tseung]], [[Macao]]nis (Dioecesis Macaonensis) [[episcopus]]; natus est anno [[1928]].
=== Mense Augusto ===
* [[13 Augusti]] - [[Les Paul]], cantor et [[cithara electrica|citharae electricae]] psaltes [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1915]].
* [[27 Augusti]] - [[Sergius Michalkov]], poeta et scriptor [[Russia|Russicus]] et [[URSS|Sovieticus]]; natus est anno [[1913]].
* [[30 Augusti]] - [[Horst Stowasser]], [[scriptor]] et [[anarchista]] [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1951]].
=== Mense Septembri ===
* [[8 Septembris]] - [[Michael Bongiorno]], moderator [[televisio]]nis [[Italia|Italo]]-[[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1924]].
* [[29 Septembris]]
** [[Henricus Bellmon]], politicorum peritus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1921]].
** [[Olaus Baro de Wrangel]], vir publicus [[Germania|Theodiscus]] et sodalis factionis [[CDU]]; natus est anno [[1928]].
=== Mense Octobri ===
* [[1 Octobris|1]] - [[Otar Chiladze]], [[scriptor]] etiam scaenicus [[Georgia]]nus; natus est anno [[1933]].
* [[4 Octobris|4]] - [[Mercedes Sosa]], cantrix [[Argentina]]e; nata est anno [[1935]].
* [[6 Octobris|6]] - [[Wernerus Maihofer]], vir publicus [[Germania]]e; natus est anno [[1918]].
* [[11 Octobris|11]] - [[Martinus Sicherl]], [[philologus]] [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1914]].
* [[31 Octobris|31]] - [[Claudius Lévi-Strauss]], [[ethnologia|ethnologus]] et [[anthropologia|anthropologus]] [[Belgia|Belgicus]] (natus [[1908]]).
=== Mense Novembri ===
* [[10 Novembris]] - [[Robertus Enke]], pedilusor [[Germania|Theodiscus]]; natus est anno [[1977]].
* [[14 Novembris]] - [[Ioannes Matthöfer]], vir publicus [[Germania|Germanicus]] factionis [[SPD]]; natus est anno [[1925]].
=== Mense Decembri ===
* [[5 Decembris]] - [[Otto Comes Lambsdorff]], vir publicus [[Germania|Theodiscus]] factionis [[FDP]]; natus est anno [[1926]].
* [[28 Decembris]] - [[Ioannes Monleon]], [[histrio]], cantor atque [[radio]] et [[televisio]]nis ductor [[Hispania|Hispanicus]]; natus est anno [[1936]].
* [[29 Decembris]] - [[Robertus Amadei]], episcopus catholicus [[Savo]]nis et postea [[Bergomum|Bergomi]]; natus est anno [[1933]].
== Cultura popularis ==
=== Libri ===
* [[Homestuck]] - [[liber nubeculatus|fabula nubeculata]] interretialis (Andrea Hussie)
=== Pelliculae ===
* [[Angels & Demons (pellicula)|Angels & Demons]] ([[CFA]])
* [[District 9 (pellicula)|District 9]] ([[Africa Australis]])
=== Programmata televisifica ===
* [[Ang Dating Daan]] ([[Philippinae]])
=== Carmina ===
* "[[You're a Jerk]]" a grege [[New Boyz]] scriptum
=== Ludi computratales ===
* [[Minecraft]] ([[Suecia]])
=== Ludi telephonorum gestabilium ===
* [[11 Decembris]] - [[Angry Birds]] ([[Finnia]])
== Latinitas viva ==
* [[Census Latinus universalis]] habetur
bezc1oz4znium1kdxs38eff5h8q92lc
1955
0
2975
3960662
3959343
2026-05-19T06:23:03Z
Grufo
64423
{{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}}
3960662
wikitext
text/x-wiki
{{Decennium|196|MCMLV}}
== Eventa ==
=== Mense Ianuario ===
* [[2 Ianuarii]] - [[Iosephus Antonius Remon]], praeses [[Panama]]e, per insidias interfectus est.
[[Fasciculus:Glas_Goggomobil_Coupe_250_1.jpg|thumb|100px|left|Goggomobil]]
* [[19 Ianuarii]] - In [[Germania]] primum autocinetum minimum typi ''Goggomobil'' aedificatum est.
=== Mense Maio ===
* [[6 Maii]] - [[Res publica foederata Germaniae (1949–1990)|Germania Occidentalis]] ad [[OTAN]] foedus militare accessit.
[[Fasciculus:Bundesarchiv_Bild_183-30562-0001,_Warschauer_Konferenz,_Grotewohl_unterzeichnet.jpg|thumb|left|100px|[[Otto Grotewohl]] Foedus Varsoviae signavit]]
* [[14 Maii]] - [[Varsovia]]e [[Foedus Varsoviae]] inter civitates communisticas [[Albania]]m, [[Bulgaria]]m, [[Res publica democratica Germanica|Rem publicam democraticam Germanicam]], [[Polonia]]m, [[Romania]]m, [[Cechoslovacia]]m, [[Ungaria]]m atque [[Unio Sovietica|Unionem Sovieticam]] conditum est.
=== Mense Septembri ===
* [[23 Septembris]] - [[Ioannes Perón]] ducibus militum coactus praeses [[Argentina]]e se recessit atque in [[Paraquaria]]m in exilium fugit. [[Eduardus Lonardi]] dux militum eius successor factus est.
=== Mense Octobri ===
* [[6 Octobris]] - primus conventus consilii [[Ascalon|Ascalonensis]] in Domo Populi, media in {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Afridare||he|qid=Q6632325}}, coit<ref>{{Opus | url= https://www.kan-ashkelon.co.il/news/18231 | titulus= 70 שנה: 70 אירועים ודמויות מתולדות אשקלון | domus editoria= כאן דרום אשקלון | tempus= 19-04-2018 00:14 | nomen auctoris 1= ג'ני | cognomen auctoris 1= פרנקל שלום | nomen auctoris 2=גייל | cognomen auctoris 2= מיכאלי | nomen auctoris 3= אורי| cognomen auctoris 3= קריספין| nomen auctoris 4=דוד | cognomen auctoris 4= לוי}}</ref>
* [[23 Octobris]] - Incolae [[Saravia]]e suffragio propositum [[Francia]]e de terra Europaea Saravia facienda repulserunt. [[Ioannes Hoffmann]] praeses ministrorum, qui proposito favebat, a magistratu se recessit.
=== Mense Novembri ===
* [[9 Novembris]] - [[Carolus Coimbra da Luz]] praeses [[Brasilia]]e duorum dierum successor [[Ioannes Café Filho|Ioannis Café Filho]] nominatus est.
* [[11 Novembris]] - [[Nereus de Oliveira Ramos]] successor [[Carolus Coimbra da Luz|Caroli Coimbra da Luz]] praeses [[Brasilia]]e nominatus est.
=== Mense Decembri ===
* [[1 Decembris]] - [[Rosa Parks]], propugnatrix aequalium iurum civium [[CFA|Americana]] contra legem aevi quae dicit sedes in [[laophorium|laophoreis]] per colorem segregandas esse, scilicet albos in principi nigros autem in tergo sedituros, restitit, sedem, quae fuit in principi laophoreo, albo deponere recusans.
== Nati ==
=== Mense Ianuario ===
* [[4 Ianuarii|4]] - [[Volfgangus Tiefensee]], vir publicus [[Germania|Germanicus]].
* [[6 Ianuarii|6]] - [[Rowan Atkinson]], actor et comoedus [[Regnum Unitum|Britannicus]].
* [[18 Ianuarii|18]]
** [[Michael Michaud]], vir rerum politicarum peritus [[CFA|Americanus]] factionis Democraticae.
** [[Coemgenus Costner|Kevin Michael Costner]], actor [[CFA|Americanus]].
** [[Franciscus Knuckles]], musicus [[CFA|Americanus]]; mortuus est anno [[2014]].
* [[19 Ianuarii|19]] - [[Simon Rattle]], concentus magister [[Regnum Unitum|Britannicus]].
* [[26 Ianuarii|26]] - [[Coemgenus McCarthy]], rerum politicarum peritus [[CFA|Civitatum Foederatarum]] factionis Republicanae.
* [[28 Ianuarii|28]] - [[Nicolaus Sarkozy]], praeses [[Francia]]e annis [[2007]] ad [[2012]].
* [[30 Ianuarii|30]] - [[Ioannes Baldacci]], gubernator [[Cenomannica]]e annis [[2003]] ad [[2011]].
=== Mense Februario ===
* [[2 Februarii|2]] - [[Lechus Engelking]], [[scriptor]], [[poeta]] et [[translator]] [[Polonia|Polonicus]].
* [[8 Februarii|8]] - [[Ioannes Grisham]], scriptor [[CFA|Americanus]].
* [[17 Februarii|17]] - [[Mo Yan]], scriptor [[Sina|Sinensis]].
* [[24 Februarii|24]] - [[Stephanus Jobs]], conditor societatis computatralis [[Apple Inc.]]; mortuus est anno [[2011]].
=== Mense Martio ===
* [[4 Martii|4]] - [[Elvira Bader]], rerum politicarum perita [[Helvetia|Helvetica]] factionis [[Factio Popularis Christiana Democratica|Popularis Christianae Democraticae]] (CVP/PPD).
* [[5 Martii|5]] - [[Hugo Sebag-Montefiore]], causidicus, diurnarius et scriptor [[Anglia|Anglicus]] etiam rerum [[historicus|historicarum]].
* [[13 Martii|13]] - [[Bruno Conti]], pedilusor [[Italia|Italicus]].
* [[15 Martii|15]] - [[Robertus Maroni]], rerum politicarum peritus [[Italia|Italicus]] factionis [[Foedus Septemtrionale|Foederis Septemtrionalis]].
* [[17 Martii|17]] - [[Gary Sinise]], histrio [[CFA|Americanus]].
* [[19 Martii|19]]
**[[Iosephus Daniele]], cantor et citharista [[Italia|Italicus]]; mortuus est anno [[2015]].
**[[Bruce Willis]], histrio [[CFA|Americanus]].
* [[27 Martii|27]] - [[Marianus Rajoy]], ministrorum praeses [[Hispania]]e.
* [[31 Martii|31]]
** [[Anna Finocchiaro]], rerum politicarum perita [[Italia]]na factionis [[Factio Democratica (Italia)|Democraticae]].
** [[Philippus Dimitrov]], scriptor, legatus ac rerum politicarum peritus [[Bulgaria|Bulgaricus]].
=== Mense Aprili ===
* [[1 Aprilis|1]] - [[Mircea Dușa]], vir publicus [[Romania|Dacoromanicus]].
* [[11 Aprilis|11]] - [[Coemgenus Brady]], politicarum rerum perituus [[CFA|Americanus]].
* [[13 Aprilis|13]] - [[Ole de Beust]], [[magister civium superior]] [[Hamburgum|Hamburgi]].
* [[16 Aprilis|16]] - [[Henricus Luxemburgi Magnus Dux]].
* [[19 Aprilis|19]] - [[Philippus Hope]], rerum politicarum peritus [[regnum Unitum|Britannicus]] factionis [[Factio Laboris|Laboris]].
* [[21 Aprilis|21]] - [[Curtius Sier]], eruditus philologiae antiquitatis [[Germania|Germanicus]].
* [[25 Aprilis|25]] - [[Bernadinus Marcus Ramaroson]], [[Farafangana]]e [[episcopus]] (Dioecesis Farafanganensis).
=== Mense Maio ===
* [[2 Maii|2]] - [[Donatella Versace]], sumptuosorum [[vestis|vestum]] factrix [[Italia|Italica]].
* [[6 Maii|6]] - [[Ioannes Hutton]], rerum politicarum peritus [[regnum Unitum|Britannicus]] factionis [[Factio Laboris|Laboris]].
* [[8 Maii|8]] - [[Meles Zenawi]], minister primus [[Aethiopia]]e; mortuus est anno [[2012]].
* [[10 Maii|10]] - [[Ricardus Benson]], musicus [[Italia|Italico]]-[[Regnum Unitum|Britannicus]].
* [[11 Maii|11]] - [[Paulus Rowen]], politicarum peritus [[Regnum Unitum|Britannicus]] factionis [[Factio Liberalis Democratica (Britanniarum Regnum)|Liberalis Democraticae]].
* [[14 Maii|14]] - [[Gulielmus Molterer]], vir publicus [[Austria]]cus [[Factio Popularis Austriaca|Factionis Popularis Austriacae]].
* [[15 Maii|15]] - [[Claudia Roth]], rerum politicarum perita [[Germania|Germanica]].
* [[19 Maii|19]] - [[Iacobus Gosling]], scientista computatralis [[Canada|Canadiensis]].
* [[25 Maii|25]] - [[Alexander Burt]], rerum politicarum peritus [[regnum Unitum|Britannicus]] factionis [[Factio Conservativa (Britanniarum Regnum)|Conservativae]].
* [[30 Maii|30]] - [[Brian Kobilka]], physicus [[CFA|Americanus]].
* [[31 Maii|31]] - [[Lynne Truss]], [[scriptor|scriptrix]] et [[diarium|diurnaria]] [[Regnum Unitum|Britannica]].
=== Mense Iunio ===
* [[2 Iunii|2]] - [[Ferdinandus Gatzweiler]], vir publicus [[Germania|Theodiscus]] factionis [[SPD|Socialisticae]].
* [[8 Iunii|8]] - [[Timotheus Ioannes Berners-Lee]], mathematicus et informaticus [[Regnum Unitum|Britannicus]].
* [[10 Iunii|10]] - [[Annetta Schavan]], rerum politicarum perita [[Germania|Germanica]].
* [[20 Iunii|20]] - [[Georgius Radanovich]], vir publicus [[CFA|Americanus]] et sodalis [[Factio Republicana (CFA)|Factionis Republicanae]].
* [[21 Iunii|21]] - [[Michael Platini]], pedilusor [[Francia|Francicus]].
* [[23 Iunii|23]] - [[Ioannes Tigana]], pedilusor [[Francia|Francicus]].
* [[27 Iunii|27]] - [[Isabella Adjani]], actrix [[Francia|Francica]].
* [[29 Iunii|29]] - [[Fridericus Kuhn]], vir publicus [[Germania|Theodiscus]] et sodalis factionis [[Foedus 90/Virides|Foederis 90 Viridum]].
=== Mense Iulio ===
* [[1 Iulii|1]] - [[Augustus De Luca]], [[photographus]] [[Italia]]nus.
* [[5 Iulii|5]] - [[Mia Couto]], [[Mozambicum|Mozambicanus]] [[scriptor]].
* [[9 Iulii|9]] - [[Lindsey Graham]], rerum politicarum peritus [[CFA|Americanus]] factionis [[Factio Republicana (CFA)|Republicanae]].
* [[12 Iulii|12]] - [[Leonardus Domenici]], vir publicus [[Italia|Italicus]] [[Factio Democratica (Italia)|Factionis Democraticae]].
* [[19 Iulii|19]]
** [[Ioannes Campbell]], rerum politicarum peritus [[CFA|Americanus]].
** [[Dalton McGuinty]], rerum politicarum peritus [[Canada|Canadensis]].
=== Mense Augusto ===
* [[25 Augusti|25]] - [[Gerhardus Müller]], rerum politicarum peritus [[Germania|Germanicus]] factionis [[CSU]].
* [[30 Augusti|30]] - [[Helge Schneider]], comoedus atque musicus iazzensis, artifex scaenicus, [[scriptor]], ac dispositor spectaculi cinematographici [[Germania|Theodiscus]].
=== Mense Septembri ===
* [[5 Septembris|5]] - [[Galfridus Hull]], [[linguista]], [[rerum gestarum scriptor]] et [[ethnologus]] [[Australia]]nus.
* [[20 Septembris|20]] - [[Lucas Recordon]], rerum politicarum peritus [[Helvetia|Helveticus]] factionis [[Factio Viridis Helvetiae|Viridis Helveticae]].
* [[21 Septembris|21]] - [[Henrica Baehrens]], rerum politicarum perita [[Germania|Germanica]] factionis [[SPD]].
=== Mense Octobri ===
* [[5 Octobris|5]] - [[Dionysius Rehberg]], rerum politicarum peritus [[CFA|Americanus]] factionis [[Factio Republicana (CFA)|Republicanae]].
* [[20 Octobris|20]] - [[Sheldon Whitehouse]], rerum politicarum peritus [[CFA|Americanus]] factionis [[Factio Democratica (CFA)|Democraticae]].
* [[28 Octobris|28]] - [[Gulielmus Gates]], praeclarissimus homo negotiorum.
* [[30 Octobris|30]] - [[Bernhardus Riexinger]], rerum politicarum peritus [[Germania|Theodiscus]] factionis [[Sinistra (factio politica Germaniae)|Sinistrae]].
=== Mense Novembri ===
* [[11 Novembris|11]] - [[Fridericus Merz]], vir publicus [[Germania|Theodiscus]] factionis [[CDU]].
* [[13 Novembris|13]] - [[Whoopi Goldberg]], comoediarum actrix [[CFA|Americana]].
* [[15 Novembris|15]] - [[Stephanus Chalke]], [[clericus]] [[Regnum Unitum|Britannicus]] in libera ecclesia et propugnator pro aequitate sociali.
* [[20 Novembris|20]] - [[Angela Finocchiaro]], actrix [[Italia]]na.
* [[27 Novembris|27]] - [[Constantinus Niță]], oeconomus et vir publicus [[Romania|Dacoromanicus]].
=== Mense Decembri ===
* [[3 Decembris|3]]
** [[Albertus Tarantini]], illustris [[pedilusor]] [[Argentina|Argentinus]].
** [[Petrus Ferdinandus Casini]], vir publicus [[Italia|Italicus]].
* [[20 Decembris|20]] - [[Martinus Schulz]], rerum politicarum peritus [[Germania|Germanicus]].
* [[28 Decembris|28]]
**[[Nicolaus Barthel]], rerum politicarum peritus [[Germania|Germanicus]] factionis [[SPD]].
**[[Liu Xiaobo]], activista [[Sina|Sinensis]].
=== Ignotis diebus ===
* [[Alexander Kazulin]], [[mathematica|mathematicus]], [[paedagogia|paedagogus]] et vir publicus [[Ruthenia Alba|Ruthenus]].
== Mortui ==
=== Mense Februario ===
* [[6 Februarii]] - [[Constantinus Argetoianu]], vir publicus [[Romania]]e; natus est anno [[1871]].
* [[18 Februarii]] - [[Kim Sung-Su]] vir publicus [[Respublica Coreana|Coreanus]], natus est anno [[1891]].
=== Mense Martio ===
* [[12 Martii]] - [[Leo Wohleb]], vir publicus [[Badenia]]e et sodalis primo Factionis Christianae Socialis Popularis Badeniae (BCSV) , deinde [[CDU]]; natus est anno [[1888]].
=== Mense Aprili ===
* [[7 Aprilis]] - [[Theda Bara]], actrix [[CFA|Americanan]]; nata est anno [[1885]].
* [[10 Aprilis]] - [[Petrus Teilhard de Chardin]], [[Iesuitae|Iesuita]], [[presbyter]] [[Ecclesia Catholica|Catholicus Romanus]], [[theologus]], [[philosophus]], studiosus [[Scientia (ratio)|scientiae]] [[palaeontologia]]eque [[Francia|Francicus]], qui orationibus et litteris recentiorem inter [[fides|fidem]] et [[Scientia (ratio)|scientiam]] disiunctionem resarcire conatus est. Natus est anno [[1881]].
* [[18 Aprilis]] - [[Albertus Einstein]], investigator naturalis et [[physicus]] acceptor praemii Nobeliani anno [[1921]] (natus [[1879]])
=== Mense Maio ===
* [[26 Maii]] - [[Albertus Ascari]], clarus autocinetorum ductor [[Italia|Italicus]], natus est anno [[1918]].
=== Mense Iulio ===
* [[6 Iulii]] - [[Gulielmus Hellpach]], vir publicus [[Germania]]e et sodalis factionis [[DDP]]; natus est anno [[1877]].
* [[26 Iulii]] - [[Gulielmus Hammann]], politicorum peritus [[Germania|Germanicus]] factionis [[Communismus|Comunisticae]] ([[KPD]]); natus est anno [[1897]].
=== Mense Augusto ===
* [[12 Augusti]] — [[Thomas Mann]], [[scriptor]] [[Germania|Germanicus]] (natus [[1875]]).
=== Mense Septembri ===
* [[16 Septembris]] - [[Leopoldus Amery]], diurnarius et politicorum peritus [[Britannia|Britannicus]]; natus est anno [[1873]].
* [[30 Septembris]] - [[Iacobus Dean]], histrio [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1931]].
=== Mense Octobri ===
* [[18 Octobris]] - [[Iosephus Ortega y Gasset]], [[philosophus]] [[Hispania|Hispanicus]]; natus est anno [[1883]].
=== Mense Novembri ===
* [[12 Novembris]] - [[Robertus Tillmanns]], vir publicus [[Germania|Germanicus]] factionis [[CDU]]; natus est anno [[1897]].
* [[15 Novembris]] - [[Gulielmus Höcker]], vir publicus [[Germania|Theodiscus]] factionis [[SPD]], deinde [[SED]]; natus est anno [[1886]].
* [[23 Novembris]] - [[Gulielmus Berning]], [[episcopus]] [[urbs|urbis]] [[Germania]]e ([[Dioecesis Osnabrugensis]]); natus est anno [[1877]].
pbv1iy6fa1mwqspniqh2v9xc3k3xwtt
Francia
0
3022
3960589
3955492
2026-05-18T22:52:34Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3960589
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}
{{Capsa civitatis Vicidata}}
{{Opus Politica Franciae}}
{{FA stella}}'''Francia'''<ref>Etiam ''Gallia.''</ref>, seu '''Francogallia'''<ref>Vide vocabulum [https://de.pons.com/%C3%BCbersetzung/latein-deutsch/Francogallia "Francogallia" apud ''Pons Wörterbuch Latein-Deutsch].</ref>, rite '''Respublica Francica''' ([[Francice]] ''République française''), est [[civitas]] in [[Europa Occidentalis|Europa Occidentali]] sita ac [[civitas sui iuris]], cui adiunguntur aliquot [[Territoria Franciae transmarina|regiones, praefecturae, et territoria transmarina]] in aliis [[continens|continentibus]] et [[oceanus|oceanis]] sita. Quibus territoriis exceptis, [[Francia metropolitana]], maxima ex parte in finibus [[Gallia]]e antiquae sita, a [[Mare Mediterraneum|Mari Mediterraneo]] ad [[Oceanus Britannicus|Oceanum Britannicum]] et [[Mare Germanicum]], et a [[Rhenus|Rheno]] flumine ad [[Oceanus Atlanticus|Oceanum Atlanticum]] patet, aliquando ''L'Hexagone'' (scilicet '[[hexagonum]]') ob [[geometria|geometricam]] terrae formam in [[tabula geographica|tabulis]] appellata. Finitur ([[modus horologicus|modo horologii]] a parte septentrio-orientali incipiens) a [[Belgica]], [[Luxemburgum|Luxemburgo]], [[Germania]], [[Helvetia]], [[Italia]], [[Monoecus|Monoeco]]; ad [[meridies|meridiem]] ab [[Hispania]] et [[Andorra]]. Ad [[Britannia Maior|Britanniam]] [[insula]]m trans [[Mare Britannicum|Manicam]] (aut denuo sub eandem per [[Cuniculus Freti Gallici|Cuniculum Freti Gallici]]) itur. Francia, civitatum [[Europa]]earum (sine [[Russia]] et [[Ucraina]]) amplissima, est una e [[Unio Europaea#Civitates sociae|rebus publicis Unionis Europaeae]] conditricibus et omnium maxima quod ad [[area (geometria)|aream]] attinet; cuius fines incolunt ad sescenties octogies centena milia [[homo|hominum]]. [[Caput (urbs)|Caput]] et princeps [[urbs|urbium]] Francicarum est [[Lutetia]].
Francia [[Historia Franciae|nonnulla per saecula]] fuit [[magna potestas]] grave habens pondus [[cultura]]le, [[oeconomia|oeconomicum]], [[militia|militare]], [[civilitas|politicum]] tam in [[Europa]] quam in [[tellus|orbe terrarum]]. Saeculis [[saeculum 17|XVII]] et [[saeculum 18|XVIII]], Francia [[colonia]]s in magnis [[America Septentrionalis|Americae Septentrionalis]] regionibus deducebat; saeculis quidem [[saeculum 19|XIX]] et [[saeculum 20|XX]] ineunte [[Imperium Francicum|imperium]] magnitudine illorum temporum secundum constituit ([[Imperium Britannicum|Britannico]] enim maximo), magnis [[Africa Septentrionalis|Africae Septentrionalis]], [[Africa Occidentalis|Occidentalis]], [[Media Africa|Mediaeque]] et [[Asia Meridio-Orientalis|Asiae Meridio-Orientalis]] partibus et multis [[Insulae Pacificae|insulis Pacificis]] comprehensis.
Haec natio summa optabilia expressa in [[Charta Hominis ac Civis Iurum]] habet. Res publica Francica indivisibilis, [[laicismus|laica]], [[democratia|democratica]] socialisque sua [[constitutio]]ne definitur.<ref>Articulus I Constitutionis Francicaa: ... ''La France est une République indivisible, laïque, démocratique et sociale''.</ref> Francia est apud [[civitas evoluta|nationes evolutissimas]] in toto orbe terrarum est,<ref>[http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2009_EN_Complete.pdf Overcoming barriers: Human mobility and development] (Anglice).Relatio Progressūs Humani anni 2009. Programma Progressūs Nationum Unitarum. Novi Eboraci. ISBN 978-0-230-23904-3.</ref> quintam maximam oeconomiam secundum [[Productus domesticus generalis|productum domesticum generalem]] (PDG) nominalem, nonam maximam oeconomiam secundum [[par acquierendi potestas|paritatem pecuniae virium]] et secundam oeconomiam totius Europae possidet.<ref>[https://web.archive.org/web/20081004071135/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2195.html Field listing – GDP (official exchange rate) (Anglice), archivatum in Wayback Machine] die 4 Octobris anni 2008. Liber Factorum Mundanorum CIA.</ref> Natio alta [[qualitas victus|qualitate victus]] non minus quam magno frequentationis scholarum publicarum gradu gaudet, praeter habendam unam maximas apud [[exspectatio vitae|exspectationes vitae]] in mundo.<ref>[https://web.archive.org/web/20110310193910/http://www.un.org/esa/population/publications/wpp2006/WPP2006_Highlights_rev.pdf «World Population Prospects – The 2006 Revision»] (PDF) (Anglice). [[Nationes Unitae|NU]]. Inspectum die 27 Aprilis anni 2010. Cópia arquivada (PDF) em 10 de março de 2011</ref> Francia putatur natio optimam salutem publicam in toto orbe terrarum praebens ab [[Ordo mundi sanitarius|OMS]].<ref>[https://www.who.int/whr/2000/media_centre/press_release/en/ «World Health Organization Assesses the World's Health Systems»] (Anglice, Arabice, Sinice, Francice, Russice et Hispanice). Relatio OMS. Die 8 Decembris anni 2010. Inspectum die 16 Iulii anni 2011.</ref> Etiam est natio invisissima in toto orbe terrarum, accipiens 82 milliones peregrinorum periegetarum quotannis.
Huic nationi est tertia dispensatio oeconomica militaris in toto orbe terrarum,<ref>[https://web.archive.org/web/20110725213004/http://milexdata.sipri.org/ «The Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI) military expenditure database»] (Anglice). Milexdata.sipri.org. Inspectum die 16 Iulii anni 2011.</ref>, tertia maxima vis militaris intra [[Consociatio ex pacto Atlantico Septentrionali|Consociationem ex pacto Atlantico Septentrionali]] (CFAS) et maximus exercitus intra [[Unio Europaea|Unionem Europaeam]] (UE); praeterea, Francia unum e membris perpetuis quinque [[Consilium securitatis|Consilii securitatis]] est et tertium maximum [[arma nuclearia|armorum nuclearium]] numerum possidet.<ref>[https://fas.org/issues/nuclear-weapons/status-world-nuclear-forces/ «Federation of American Scientists : Status of World Nuclear Forces»] (Anglice). Fas.org. Die 26 Maii anni 2010. Inspectum die 9 Augusti anni 2010.</ref> Haec natio membrum Unionis Europaeae conditorium est et maximam aream et secundam maximam huius consociationis oeconomiam possidet. Quoque est membrum conditorium [[Nationes Unitae|Ordinis Nationum Unitarum]], non minus quam [[Francophonia]]e, [[G8|Gregis Octo Civitatum]], [[G20|Gregis Viginti Civitatum]], [[Ordo oeconomicae cooperationi et evolutioni favendis|Ordinis oeconomicae cooperationi et evolutioni favendis]] (OCDE), [[Ordo mercaturae mundanae|Ordinis mercaturae mundanae]] (OMC) et [[Unio Latina|Unionis Latinae]].
== Nomen ==
[[Francia metropolita|Francia hexagonalis]] easdem fere terras habet quibus nomen apud [[Graece|Graecos]] antiquos ''Celtice'' fuit, apud [[Romani antiqui|Romanos]] ''[[Gallia]]'': propter expugnationem [[Franci|Francorum]] plenius interdum ''Francogallia''<ref>Sic [[Ephemeris]].</ref> (appellatio e nominibus Latinis ''[[Franci]]'' et ''[[Gallia]]'' [[Medium Aevum|tempore mediaevali]] adhibitis composita.<ref>Lugge (1960).</ref> appellatur, brevius ''Francia''<ref>"[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof2/s0304a.html Francia]" in {{Lexfons}}</ref> secundum nomen vulgare, sed [[antiquitas|historiae antiquae]] causa apud nonnullos hodiernos ''Gallia.''<ref>[http://www.vatican.va/news_services/press/sinodo/documents/bollettino_20_x-ordinaria-2001/xx_plurilingue/b01_xx.html Synodus Episcoporum Bollettino].</ref> Incolae ipsi [[Britonice]] tali modo ''Bro-C'hall'' ('Terra Gallorum') appellant, sed [[Vasconice]] ''Frantzia'', [[Occitanice]] ''França,'' et in [[lingua publica|lingua civitatis]] (iisdem rationibus aut [[Francogallice|Francogallica]] aut Francica sive Gallica nuncupata) ''France'' {{IPA|/ˈfʁɑ̃s/}}. Civitas publicitus et plenius ''La république française'' ('respublica Francica') nuncupatur.
Nomen ''Francia'' [[saeculum 7|saeculo fere septimo]] primum reperitur, quo aevo regionem a flumine [[Liger]]i ad aquilonem conversam designavit ubi [[Franci|Francus]] populus, migratorius [[Germani]]cus, sedem constituerat regnumque condiderat. Finibus huius regni prolatis appellatio regiones plures comprehendit. Linguis vernacularibus iam in carminibus antiquis sub formis ''France'' et ''Fransa'' invenitur, e.g. in ''[[La chanson de Roland|Carmine Rolandi]]'' ''Li empereres Carles de France dulce'' scil. "ille imperator [[Carolus Magnus|Carolus]] Franciae dulcis"<ref>''[[La chanson de Roland]]'' v. 16.</ref> atque in carmine epico Occitanico ''En doussa Fransa nostres cors sejournier'' ('in dulci Francia corpora nostra reponere').<ref>''[[Rollan a Saragossa]]'' v. 278.</ref>
== Historia ==
{{Vide-etiam|Historia Francogallica}}
===Aetas Praehistorica===
[[Fasciculus:France-Carnac-Alignement_de_Kermario.jpg|thumb|upright=0.8|left|[[Carnac|Saxa erecta Carnacensia]].]]
Antiquissima [[Hominidae|hominidarum]] vestigia ubi in praesenti Francia est originem trahunt propemodum a 1,8 millionibus annorum abhinc.<ref name="Carpentier">Ioannes (Jean) Carpentier (dir.), Franciscus (François) Lebrun (dir.), Alanus (Alain) Tranoy, Elizabetha (Élisabeth) Carpentier et Ioannes Maria (Jean-Marie) Mayeur cum Iacobi(Jacques) Le Goff praefatione, Histoire de France (Francice), Points Seuil, coll. " Histoire ", Lutetiae, 2000 (I ed. anno 1987), p. 17 ISBN 2-02-010879-8.</ref> Hi homines severo variabilique climate, notato aliquot [[Aevum glaciale|aetatibus glacialibus]], obversari debuerunt. Primae hominidae [[nomades|nomadicam]] [[venatio et collectio|venatorum collectorumque]] vitam agebant.<ref name="Carpentier">Ioannes (Jean) Carpentier (dir.), Franciscus (François) Lebrun (dir.), Alanus (Alain) Tranoy, Elizabetha (Élisabeth) Carpentier et Ioannes Maria (Jean-Marie) Mayeur cum Iacobi(Jacques) Le Goff praefatione, Histoire de France (Francice), Points Seuil, coll. " Histoire ", Lutetiae, 2000 (I ed. anno 1987), p. 17 ISBN 2-02-010879-8.</ref> Francia magnum [[caverna]]rum ornatarum numerum a [[Palaeolithicum|Palaeolithico]] habet, apud quas, una clarissimarum optimeque servatarum est [[Spelunca Lascaux]] (propemodum ab anno 18 000 a.C.n.).<ref name="Carpentier">Ioannes (Jean) Carpentier (dir.), Franciscus (François) Lebrun (dir.), Alanus (Alain) Tranoy, Elizabetha (Élisabeth) Carpentier et Ioannes Maria (Jean-Marie) Mayeur cum Iacobi(Jacques) Le Goff praefatione, Histoire de France (Francice), Points Seuil, coll. " Histoire ", Lutetiae, 2000 (I ed. anno 1987), p. 17 ISBN 2-02-010879-8.</ref>
Exeunte [[Tempus glaciale recentissimum|tempore glaciali recentissimo]] (anno 10 000 a.C.n.), clima lene factum est.<ref name="Carpentier">Ioannes (Jean) Carpentier (dir.), Franciscus (François) Lebrun (dir.), Alanus (Alain) Tranoy, Elizabetha (Élisabeth) Carpentier et Ioannes Maria (Jean-Marie) Mayeur cum Iacobi(Jacques) Le Goff praefatione, Histoire de France (Francice), Points Seuil, coll. " Histoire," Lutetiae, 2000 (I ed. anno 1987), p. 17 ISBN 2-02-010879-8.</ref> Circa annum 7000 a.C.n., haec [[Europa Occidentalis|Europae Occidentalis]] pars [[Neolithicum]] inivit et eius incolae sedentarii facti sunt, ingentem post progressum demographicum agriculturalemque inter [[Millennium 4 a.C.n.|IV]] et [[Millennium 3 a.C.n.|III millennium a.C.n.]]. [[Metallurgia]] apparuit exeunte III millenio a.C.n., initio cum operibus [[aurum|aureis]], [[cuprum|cupreis]], [[Aes (mixtura)|aëneis]] et serius [[ferrum|ferreis]].<ref>Carpentier et al. 2000, pp. 20–24.</ref> Franciae innumeri situs [[megalithus|megalithici]] a Neolithico aevo, apud quos est exceptionaliter spissus situs [[Carnac|Saxorum erectorum Carnacensium]] circa annum 3 300 a.C.n.<ref>[https://web.archive.org/web/20110717103117/http://menhirs.tripod.com/intro.html «Megaliths of Carnac: Introduction»] (Anglice). menhirs.tripod.com. Inspectum die 7 Ianuarii anni 2010.</ref>
===Antiquitas===
{{Vide-etiam|Celtae|Gallia|Gallia Narbonensis}}
[[Fasciculus:Lionel Royer - Vercingetorix Throwing down His Weapons at the feet of Julius Caesar.jpg|thumb|upright=0.8|[[Vercingetorix]] [[Gaius Iulius Caesar|Iulio Caesari]] se dedit per [[Bellum Gallicum]].]]
[[Fasciculus:Maison Carree in Nimes (16).jpg|thumb|upright=0.7|left|[[Maison Carrée|Domus Quadrata]] (Francice ''Maison Carrée'' et Occitanice ''Ostau Cairat''), templum Gallo-Romanae urbis [[Nemausus|Nemausi]] (Francice ''Nîmes'' et Occitanice ''Nimes'') et unum optime conservatorum vestigiorum [[Romani antiqui|Romanorum]].]]
[[Fasciculus:Arles-arenes.jpg|210px|thumb|upright=0.8|left|Interiora [[Amphitheatrum|amphitheatri Romani]] urbis [[Arelate|Arelatis]], in praefectura [[Ostia Rhodani|Ostiis Rhodani]] (Francice ''Bouches-du-Rhône'' et Occitanice ''Bocas de Ròse'').]]
Anno [[600 a.C.n.]], [[Graeci]] [[Iones]], e [[Phocaea]] oriundi, [[colonia]]m [[Massilia]]m ([[Francice]] ''Marseille'', [[Occitanice]] ''Marselha'', [[Lingua Graeca antiqua|Graece]] Μασσαλία) iuxta [[Mare Mediterraneum|Maris Mediterranei]] litus condiderunt, quod eam antiquissimam urbem in Francia facit.<ref>''[https://books.google.es/books?id=n1TmVvMwmo4C&pg=RA1-PA754&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false The Cambridge ancient history] (Anglice). [S.l.]: Cambridge University Press. 2000. p. 754. ISBN 978-0-521-08691-2. Inspectum die 23 Ianuarii anni 2011.''</ref><ref>Claudius (Claude) Orrieux (1999). ''[https://books.google.es/books?id=b8cA8hymTw8C&pg=PA62&redir_esc=y A history of ancient Greece]''. [S.l.]: John Wiley & Sons. p. 62. ISBN 978-0-631-20309-4. Inspectum 23 Ianuarii anni 2011.</ref> Simul, aliquae tribus [[Celtae]] [[Galli]] praesentis Franciae territorii partes pervaserunt et haec occupatio reliquam in Franciam inter [[saeculum IV a.C.n.|saecula IV]] et [[saeculum III a.C.n.|III a.C.n.]] se expandit.<ref>Carpentier et al. 2000, p. 29.</ref>
Circa annum [[125 a.C.n.]], [[Gallia]]e meridies a [[Res Publica Romana|Re publica Romana]] capta est, quae hanc regionem [[Gallia Narbonensis|Provinciam Nostram]] nominavit, unde per tempora ortum est toponymum [[Comitatus Provinciae|Provincia]] (Francice ''Provence'', Occitanice ''Provença'' seu ''Prouvènço'').<ref>[https://books.google.es/books?id=ZEIEAAAAMBAJ&pg=PA77&redir_esc=y&hl=es#v=onepage&q&f=false «Provence in Stone»]. ''Life''. Die 13 Iulii anni 1953. p. 77.</ref> [[Gaius Iulius Caesar|Iulius Caesar]] reliquam Galliam cepit et prinicpis Galli [[Vercingetorix|Vercingetorigis]] rebellionem anno [[52 a.C.n.]] sedavit.<ref>Carpentier et al. 2000, pp. 44–45.</ref> Gallia in aliquot [[Index provinciarum Romanarum Imperii|provincias Romanas]] ab [[Augustus (imperator)|Augusto]] divisa est.<ref name="Carpentier 53">Carpentier et al. 2000, pp. 53–55.</ref>
Plurimae urbes conditae sunt Gallo-Romanam per periodum, apud quas est [[Lugdunum]] (Francice ''Lyon'' et [[lingua Arpitanica|Arpitanice]] ''Liyon''), putatum Gallorum caput.<ref name="Carpentier 53">Carpentier et al. 2000, pp. 53–55.</ref> Hae urbes traditionali modo Romano constructae sunt; cum [[forum|foro]], [[theatrum|theatro]], [[circus|circo]], [[Amphitheatrum|amphitheatro]] et [[Thermae Romanae|balneis thermalibus]].<ref name="Carpentier 53">Carpentier et al. 2000, pp. 53–55.</ref>
Galli Romanis cum colonis se miscuerunt et Romanas culturam linguamque ([[Lingua Latina|linguam latinam]], e qua [[lingua Francica]] progressa est) denique adoptaverunt. [[Religio Romana|Polytheismus Romanus]] cum [[Religio Celtica|Paganismo Gallico]] confusus est in eodem [[syncretismus|syncretismi]] processu.<ref>Woolf, G. (1998). ''Becoming Roman: the origins of provincial civilization in Gaul'' (Anglice). Cantabrigiae: Cambridge University Press.</ref> Ex [[anni 250|annis 250]] usque ad [[anni 280|annos 280]], Gallia Romana magnam crisin passa est, eius limites munitionibus instructos incursantibus [[barbarus|barbaris]] pluriens.<ref>Carpentier et al. 2000, pp. 76–77</ref> Nihilominus, status melioravit primo [[saeculum 4|saeculi IV]] dimidio, ubi fuit periodus revivificationis prosperitatisque Galliae Romanae.<ref>Carpentier et al. 2000, pp. 79–82</ref>
Anno [[312]], [[Index Imperatorum Romanorum|imperator]] [[Constantinus I|Constantinus]] ad [[Religio Christiana|Christianismum]] se convertit. Postea, christiani, qui usque ad illud tempus exagitati erant, cito creverunt totum per [[Imperium Romanum]].<ref>Carpentier et al. 2000, p. 81.</ref> Sed, ex ineunte [[saeculum 5|saeculo V]], [[Migrationes Europaeae populorum et gentium|invasiones barbaricae]] denuo rediverunt<ref>Carpentier et al. 2000, p. 84.</ref> et tribus barbaricae, sicuti [[Vandali]], [[Suebi]] et [[Alani]], [[Rhenus|flumen Rhenum]] transiverunt et constiterunt in Gallia, [[Hispania]] et in aliis [[Occasus Imperii Romani Occidentalis|Imperii Romani Occidentalis occidentis]] partibus.<ref> Carpentier et al. 2000, pp. 84–88.</ref>
===Medium aevum===
{{Vide-etiam|Regnum Francorum|Carolingorum stirps|Stirps Capetiana|Gens Burbonia|Reges Franciae}}
[[Fasciculus:Franks expansion.gif|thumb|upright=1.2|[[Franci|Francorum]] expansio inter annos 481 et 843/870.]]
[[Antiquitas posterior|Exeunte Antiquitatis periodo]], antiqua [[Gallia]] in aliquot [[Germani (antiquitas)|Germanica]] reina et reliquum Gallo-Romanum territorium, [[Regnum Syagrii]] nuncupatum, divisa erat. Simul, [[Celtae]] [[Britanni]], cum ab [[Anglosaxones|Anglosaxonicā]] [[Britannia Maior|Britanniae Maioris]] invasione fugissent, in occidentali [[Armorica]]e parte consederunt. Sic, paeninsula Armorica [[Britannia Minor]] denuo nominata est, Celtica cultura revivificata est et aliquot parva regna independentia orta sunt hac in regione. [[Franci]] [[paganismus|pagani]], a quibus nomen "Francia" derivatum est, initio in septentrionali Galliae parte consederunt; sed, [[Chlodovechus I (rex Francorum)|Chlodovecho]] rege, pleraque alia regna septentrionalis mediaeque regionis ceperunt. Anno [[498]], Chlodovechus primus Germanicus expugnator factus est post [[Occasus Imperii Romani Occidentalis|Occasum Imperii Romani]] qui ad [[Christianismus|Christianismum]] [[Ecclesia Catholica Romana|Catholicum]] se convertit, magis quam ad [[Arianismus|Arianismum]]; itaque, Francia titulum "filiae antiquissimae Ecclesiae" (Francice ''la fille aînée de l'Église'') a [[papa|papatu]] accepit.<ref>[https://web.archive.org/web/20110722112834/http://www.wf-f.org/03-1-France.html «Faith of the Eldest Daughter – Can France retain her Catholic heritage?»] (Anglice). ''Wf-f.org''. Inspectum die 17 Iulii anni 2011.</ref>
Franci culturam Gallo-Romanam Christianam susceperunt et denique antiqua Gallia rursus nominata est Francia, scilicet "Terra Francorum". Franci Germanici [[Linguae Romanicae|linguas Romanicas]] adoptaverunt, praeter Galliae septentrionem, ubi Romanae coloniae minus densae erant et ubi ortae sunt [[linguae Germanicae]]. [[Chlodovechus I (rex Francorum)|Chlodovechus]] [[Lutetia]]m suum [[caput (urbs)|caput]] fecit et [[dynastia Merovingica|dynastiam Merovingicam]] stabilivit, sed regnum non eius morti superesset. Franci terram simpliciter sicut privatam possessionem tractabant et eam inter heredes dividebant; tunc quattuor regna orta sunt, [[Chlodovechus I (rex Francorum)|Chlodovecho]] mortuo: [[Lutetia]], [[Aurelianum]], [[Augusta Suessionum]] et [[Durocortorum]]. [[Reges Franciae|Ultimi reges Merovingi]] potestatem suis pro [[maior domus|maioribus domis]] perdiderunt. Quorum unus, [[Carolus Martellus]], invasionem [[Islam]]icam Galliae in [[Pictavium|Proelio Pictaviensi]] (anno [[732]]) vicit et respectum potestatemque intra Regna Franca adeptus est. Eius filius, [[Pippinus III (maior domus)|Pippinus Iunior]], Franciae coronam occupavit, debilitatis [[Merovingi]]s et [[Carolingorum stirps|dynastiam Carolingicam]] stabilivit. Pippini filius, [[Carolus Magnus]], qui [[Saxonia (discretiva)|Saxoniam]], [[Bavaria]]m atque septentrionales partes [[Italia]]e subiecit, Regna Franca conglutinavit et vastum imperium in tota Europa occidentali mediaque construxit.<ref>Bradbury, Jim (2 Augusti anni 2004). ''[https://books.google.es/books?id=3FRsBgAAQBAJ&pg=PA19&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false The Routledge Companion to Medieval Warfare]'' (Anglice). [S.l.]: Routledge. pag. 19–. ISBN 978-1-134-59847-2.</ref>
[[Fasciculus:Aachen Domschatz Bueste1.jpg|thumb|left|Effigies [[Carolus Magnus|Caroli Magni]], primi [[Imperator Romanus Sacer|Imperatoris Francorum]], exposita in [[Cathedralis|Cathedrali]] [[Aquisgranum|Aquisgranensi]], in [[Germania]].]]
[[Carolus Magnus]] [[Romanorum Imperator|Imperator]] a [[Leo III|Papa Leone III]] appellatus est et, sic, antiquam historicam coniunctionem inter gubernium Francicum et [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiam Catholicam]] denuo stabilivit.<ref> «[https://web.archive.org/web/20110206213909/http://berkleycenter.georgetown.edu/resources/countries/france France]» (Anglice). Berkley Center for Religion, Peace, and World Affairs. Inspectum die 14 Decembris anni 2011.</ref> Qui [[Imperium Romanum Occidentale]] et eius culturalem magnitudinem revivificare conatus est. Caroli Magni filius, [[Ludovicus I Pius (imperator)|Ludovicus I Pius]], imperans inter annos 814 et 840, imperium consociatum servavit; nihilominus, Imperium Carolingicum eius morti non superesset. Anno [[843]], secundum [[Foedus Virodunense]] (Francice ''Traité de Verdun''), imperium inter tres Ludovici filios divisum est: [[Regnum Francorum orientalium|Francia Orientalis]] cum [[Ludovicus (rex Francorum orientalium)|Ludovico Germanico]] mansit; [[Francia Media]] penes [[Lotharius I (imperator)|Lotharium I]] evenit, dum [[Francia Occidentalis]] penes [[Carolus II (imperator)|Carolum II Calvum]] evenit. Francia Occidentalis fere totam praesentis Franciae aream occupabat et eius praecursoria natio est.<ref>[https://web.archive.org/web/20110716063456/http://history.howstuffworks.com/european-history/treaty-of-verdun.htm «Treaty of Verdun»] (Anglice). History.howstuffworks.com. Die 27 Februarii anni 2008. Inspectum 17 Iulii anni 2011.</ref>
[[Carolingorum stirps|Dynastia Carolingica]] Franciam usque ad annum [[987]] regnavit, cum [[Hugo Capetius]], Dux Franciae et Comes Lutetiae, [[Reges Franciae|Rex Francorum]] coronatus est.<ref>[http://www.historyworld.net/wrldhis/PlainTextHistories.asp?groupid=1008&HistoryID=ab03>rack=pthc «History of France – The Capetian kings of France: AD 987–1328»] (Anglice). Historyworld.net. Inspectum die 21 Iulii anni 2011.</ref> Cuius posteri —[[Stirps Capetiana|Capetii]], [[Gens Valesia]] et [[Gens Burbonia]]— progressive nationem adunavit per bella et dynasticam hereditatem in Regnum Franciae, quod omnino declaratum est anno [[1190]] a [[Philippus II (rex Francorum)|Philippo II]]. Francica nobilitas prominens munus obivit plerisque [[Expeditio sacra|Cruciatis]], ut Christianus accessus ad [[Terra Sancta|Terram Sanctam]] restitueretur. Francici [[Expeditio sacra|milites crucesignati]] maxima pars continuae auxiliorum copiae per annorum 200 periodon Cruciatarum sic constituebant ut [[Arabes]] uniformiter milites crucesignatos فرنج (pronuntiatur ''franĝ'') nuncuparent, quamquam illorum parvum interest si crucesignati venirent e Francia.<ref name="Nadeau">Ioannes Benedictus (Jean-Benoit Nadeau); Iulia (Julie) Barlow (die 8 Ianuarii anni 2008). ''[https://books.google.es/books?id=JYDOrzMpgGcC&pg=PT34&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false The Story of French]'' (Anglice). [S.l.]: St. Martin's Press. pp. 34–. ISBN 978-1-4299-3240-0. Inspectum pridie Idus Martias anni 2018.</ref> Francici milites cruciferi [[lingua Francica|linguam Francicam]] in [[Levans|Levantem]] etiam importaverunt, quae [[Civitates Crucesignatae|Civitatum Crucesignatarum]] [[lingua franca]] facta est.<ref name="Nadeau"/> Francici equites maximam copiam etiam constituebant in ordinibus [[Ordo Hospitalis|Hospitalariorum]] et [[Pauperes commilitones Christi Templique Salomonici|Templariorum]]. Qui ultimi, praesertim, aliquot proprietates tota in Francia possidebant et, [[saeculum 13|saeculo XIII]], erant praecipui argentarii Coronae Francicae donec [[Philippus IV (rex Francorum)|Philippus IV Franciae]] hunc ordinem anno 1307 abolevit. [[Expeditio sacra in Albigenses]] anno 1209 effecta est, ut [[cathari|catharos]], [[Haeresis|haeretici]] putati, ex austroccidentali praesentis Franciae regione de medio tollerentur. Denique, cathari exterminati sunt et liber [[Comitatus Tolosanus]] (Francice ''Comté de Toulouse'' et Occitanice ''Comtat de Tolosa'') ad Coronae Francicae terras annexus est.<ref>«Massacre of the Pure». ''[[Time]]''. [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]. Die 28 Aprilis anni 1961.</ref>
[[Fasciculus:Lenepveu, Jeanne d'Arc au siège d'Orléans.jpg|thumb|upright=0.8|[[Ioanna Arcensis]] in Proelio [[Aurelianum|Aurelianensi]].]]
[[Carolus IV (rex Franciae)|Carolus IV]] mortuus est sine herede anno [[1328]].<ref name="Guerard">Albertus (Albert) Guerard, ''France: A Modern History'' (Anglice) (University of Michigan Press: Ann Arbor, 1959) pag. 100, 101.</ref> Secundum [[Lex Salica|Legem Salicam]], corona Francica feminae transmitti nequiebat nec stirps regia femineam per stirpem transmitti nequiret.<ref name="Guerard">Albertus (Albert) Guerard, ''France: A Modern History'' (Anglice) (University of Michigan Press: Ann Arbor, 1959) pag. 100, 101.</ref> Eapropter, corona [[Philippus VI (rex Francorum)|Philippo VI Valesio]], Caroli IV [[cosinus (familia)|cosino]], transmissa est nec femineam per stirpem Caroli IV nepto<ref>Neptus, Filius fratris, in Actis S. Rudesindi Episcopi tom. 1. Martii pag. 105. Apud [https://web.archive.org/web/20230220225709/http://ducange.enc.sorbonne.fr/NEPOS ''Glossarium mediae et infimae latinitatis]'', Du Cange et alii.</ref>, [[Eduardus III (rex Angliae)|Eduardo]], qui postea [[Eduardus III (rex Angliae)|Eduardus III Angliae]] fieret. Philippo VI rege, monarchia Francica maximum potestatis mediaevalis attigit.<ref name="Guerard">Albertus (Albert) Guerard, ''France: A Modern History'' (Anglice) (University of Michigan Press: Ann Arbor, 1959) pag. 100, 101.</ref>
Sed [[Eduardus III (rex Angliae)|Eduardus III]], contra Legem Salicam, sibi iure successionis imperium Franciae esse postulavit, quare [[Bellum Centum Annorum]]<ref>Don O'Reilly. [https://web.archive.org/web/20061109043743/http://www.historynet.com/magazines/military_history/3031536.html "Hundred Years' War: Joan of Arc and the Siege of Orléans"] (Anglice). ''TheHistoryNet.com''.</ref> ortum est inter [[Anglia]]m et Franciam anno 1337, pridie primae undae [[Mors atra|Mortis atrae]],<ref>[https://web.archive.org/web/20090829034202/http://encarta.msn.com/text_761568934___117/France.html «France VII»] (Anglice). ''Microsoft Encarta Online Encyclopedia 2009''. Webcitation.org.</ref> et duravit usque ad annum 1453. Exacti limites multum per tempora mutaverunt, sed regum Anglorum Francicae proprietates extensae manserunt per decennia. Charismaticis cum principibus, sicuti [[Ioanna Arcensis|Ioanna Arcensi]] et [[La Hire]], potentes redintegrationes pugnae Francicae continentalia Anglorum territoria ceperunt. Ut reliqua Europa, Francia Morte atra valde percussa est; dimidium numeri incolarum Franciae mortuum est hoc in periodo.<ref> Emmanuel Le Roy Ladurie (1987). [https://books.google.es/books?id=VT9rIMQFt2MC&pg=PA32&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false ''"The French peasantry, 1450–1660"''] (Anglice). University of California Press. p. 32. ISBN 0-520-05523-3.</ref><ref>Petrus (Peter) Turchin (2003). ''[Historical dynamics: why states rise and fall]'' (Anglice). Princeton University Press. p. 179. ISBN 0-691-11669-5.</ref> [[Gens Valesia]] (1328–1589), incursionibus [[Ducatus Burgundiae]] iuvantibus, [[Helvetii]]s feliciter propulsavit. Ea de causa postea crebrae querelae inter Franciam et [[Hispania]]m [[Domus Habsburgensis|Habsburgensem]] ortae sunt.
===Aevum modernum===
[[Fasciculus:Debat-Ponsan-matin-Louvre.jpg|thumb|upright=0.7|left|[[Catharina Medicaea]] [[Protestantes|Protestantium]] cadavera observat post [[Caedes Sancti Bartholomei|Caedem Sancti Bartholomei]], anno 1572, [[Bella religionis (Francia)|Bellorum religionis]] culmen in Francia. Francica pictura anni 1880.]]
Francicum [[Renascentia litterarum|Renascentia]] magnificum progressum culturalem et primam [[lingua Francica|linguae Francicae]] [[normalizatio]]nem praebuit, quae [[lingua publica]] Franciae et lingua [[aristocratia]]e Europaeae fieret. Etiam exarserunt plurimi conflictus militares, [[Bella Italica]] nominati, inter Regnum Franciae et potens [[Sacrum Romanum Imperium]]. Francici exploratores, sicuti [[Iacobus Quarterius]] aut [[Samuel Camplenius]], Franciae terras in [[America]] vindicaverunt, quod futuram [[Primum Imperium coloniale Francicum|Primi imperii colonialis Francici]] (Francice ''Premier empire colonial français'') expansionem paravit. [[Protestantes|Protestantium]] [[Reformatio|surrectio]] in Europa Franciam in [[bellum civile]], [[Bella religionis (Francia)|Bella religionis]] nuncupatum, induxit, quorum notissimus casus fuit [[Caedes Sancti Bartholomei]] (Francice ''Massacre de la Saint-Barthélemy'') anno 1572, ubi milia [[Hugenoti|Hugenotorum]] necati sunt.<ref>[https://www.britannica.com/event/Massacre-of-Saint-Bartholomews-Day «Massacre of Saint Bartholomew's Day»] (Anglice). Britannica.com. Inspectum die 21 Iulii anni 2011.</ref> [[Edictum Namnetense|Edicto Namnetense]] Protestantibus videlicet asseclis Ioanni Calvini et Hugenotis tolerantiam promissa est, quare status rerum internarum iterum quietus est.
[[Ludovicus XIII|Ludovico XIII]] regnante, animosus [[Armandus Ioannes Plessaeus Richelaeus|cardinalis Richeliaeus]] Civitatis centralizationi favit et regalem potestatem corroboravit, cum domesticam potestatem in decennio 1620 tenentes dearmaret. Hic [[Castellum mediaevale|castella]] dominorum qui centralem potestatem provocaverant systematice ruit et privatae violentiae usum ([[duellum|duella]], armorum portationem et privati exercitus possessionem) declamavit. Exeunte anno [[1620]], Richeliaeus "regium vis monopolium" velut doctrinam stabilivit.<ref>Tilly, Carolus (Charles) (1985). "War making and state making as organized crime" (Anglice) in Bringing the State Back In, ed. P.B. Evans, D. Rueschemeyer, & T. Skocpol. Cantabrigiae: Cambridge University Press, 1985. p. 174.</ref> Sic, dum cardinalis [[Armandus Ioannes Plessaeus Richelaeus|Richelaeus]] (1624–42) et suus successor [[Iulius Mazarinus|Mazarinus]] (1642–1661) rebus moderabantur, potestas regiminis centralis aucta est. [[Bellum tricennale|Bello tricennale]] (1618–1648) facto Francogallia iterum supremam dominationem militarem atque culturalem nacta est.
[[Fasciculus:Louis_XIV_of_France.jpg|thumb|upright|[[Ludovicus XIV]], "Rex Solis", Franciae [[Monarchia absoluta|monarcha absolutus]] fuit et nationem praecipuam potentiam Europeam fecit.]]
Monarchia suum culmen saeculum XVII attigit. Sic [[Ludovicus XIV]] (1661–1715) studio [[Absolutismus|Absolutismi]] adipiscendi maxime progressit atque successit, cum potentes [[feudalismus|dominos feudales]] in [[Castellum Versaliense|Castelli Versaliensis]] [[aulicus|aulicos]] transformaret. Eo regnante fines Francogalliae incommodo nationum adiacentium fortiter propagatae sunt et fecit Franciam praecipuam Europaeam potentiam; quare Francogalli inimicitias [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regni]] meruerunt; in quod cum confligendo opes regni magis magisque fatigatae sunt; imprimis [[Bellum de successione Hispanica|Belli de successione Hispanica]] inter annos [[1701]] et [[1713]] gesti causa. Sed, natio populosissima in Europa facta est et ingens pondus in continentis civilitate, oeconomia et cultura habuit. [[Lingua Francica]] maioris usus lingua facta est [[diplomatia]]e, [[scientia]]e, [[litterae|litteris]] et [[relationes internationales|relationibus internationalibus]] et hoc modo usque ad saeculum XX mansit.<ref>[https://web.archive.org/web/20230406202845/http://www.nakedtranslations.com/en/2004/language-and-diplomacy/%7C%C2%ABLanguage and Diplomacy»]. Nakedtranslations.com. Inspectum die 21 Iulii anni 2011.</ref>
[[Ludovicus XV|Ludovico XV]], [[Ludovicus XIV|Ludovici XIV]] [[pronepos|pronepote]], regnante; Francia [[Nova Francia|Novam Franciam]] et maiorem [[India Francica|Indiae Francicae]] partem amisit post cladem in [[Bellum Septem Annorum|Bello Septem Annorum]], anno 1763 confecto. Nihilominus, Europaeum eius territorium crescere perrexit, insignibus cum adeptionibus, sicuti [[Lotharingia (regio Franciae recentior)|Lotharingia]] (1766) et [[Corsica]] (1770). Debile impopulareque Ludovici XV gubernium, ob suas pecuniarias, politicas et militares decretiones male excogitatas —non minus quam ob suae domi regiae prodigentiam— monarchiam infamavit, quamobrem indubitabiliter patuerunt [[Res novae Francicae]], quae annos quindecim mortuum post regem acciderent.<ref>[http://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/louis_xv.shtml «BBC History: Louis XV (1710–1774)»] (Anglice). [[BBC]]. Inspectum die 21 Iulii anni 2011.</ref><ref>[http://webspace.qmul.ac.uk/cdhjones/documents/gn_pdf.pdf «Scholarly bibliography by Colin Jones (2002)»] (PDF) (Anglice). Inspectum die 21 Iulii anni 2011.</ref>
===Res novae Francicae===
{{Vide-etiam|Res novae Francicae}}
Pecuniaria ob problemata, rex [[Ludovicus XVI]] [[Ordines generales]]<ref>Vide [https://neolatinlexicon.org/silva-old/ neolatinlexicon.org], ubi dicitur "legislature: Estates-General (as in early modern Holland or France) / ordines (v. potestates) generales (Milton)".</ref> (Francice ''États généraux'') convocavit, congregatis tribus [[stamentum|regni stamentis]]<ref>Vide ''[Glossarium ad scriptores mediae et infimae Latinitatis]'' in interrete, ubi dicitur "STAMENTUM, Ordo, Gall. Etat, Hisp. Estamento. Constitut. Eccl. Valent. inter Concil. Hispan. tom. 4. pag. 188".</ref> Maio anni 1789, ut proponerentur solutiones gubernio. Desperatam per rem, [[Ordo tertius|Ordinis tertii]] (Francice ''Tiers état'') legati [[Conventus civitatis Francicae|Conventum nationalem]] (Francice ''Assemblée nationale'') constituerunt, quod [[Res novae Francicae|Rerum novarum Francicarum]] ortum indicat. [[Agricola (munus)|Agricolae]] operariique itaque gradatim ad egestatem redacti sunt, simul cives urbani [[libertas|libertatem]] rerum suarum libere gerendarum expetiverunt quasi postulaverunt. Incursus in [[Bastilia|Bastiliam]] die [[14 Iulii]] [[1789]] factus tamquam impulsus initiale fuit [[Res novae Francicae|rerum novarum Francicarum]] exarsarum interitique monarchiae Francogallicae. Ineunte Augusto 1789, [[Conventus nationalis constituens]] nobilitatis privilegia abolivit,<ref>Robinson, Iacobus (James) Harvey (1906). ''[https://books.google.es/books?id=Yl4AAAAAYAAJ&dq=J.H.+Robinson+(1906).+Readings+in+European+History&pg=PA435&redir_esc=y#v=onepage&q=August%20Decrees&f=false Readings in European History]'' (Anglice). Bostoniae: Ginn. pp. 435ff. OCLC 870461. Inspectum die 16 Ianuarii anni 2011.</ref> sicuti personalem servitutem et exclusiva venationis iura. Per[[ Declaratio iurum hominis| Declarationem iurum hominis]] (Francice ''Déclaration des droits de l'homme''), die 27 Augusti anni 1789, Francia iura fundamentalia hominibus stabilivit. Declaratio naturalia libertatem, proprietatem, securitatem et impedimentum contra oppressionem inexstinguibiliaque hominis iura aestimat. [[Libertas exprimendi]] et [[Libertas imprimendi|imprimendi]] declarata est et arbitrariae custodiae prohibitae sunt. Etiam aristocraticorum privilegiorum destructionem sollicitavit et libertatem et iurum aequalitatem omnibus hominibus non minus quam accessum ad publica munera secudum ingenium et haud secundum nativitatem nuntiavit.<ref>Fremont-Barnes, Gregorius (Gregory) (2007). ''[https://books.google.es/books?id=6_2wkP4j-EsC&pg=PA190&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Encyclopedia of the Age of Political Revolutions and New Ideologies, 1760-1815]'' (Anglice). [S.l.]: Greenwood. p. 190. Inspectum pridie Idus Martias anni 2018.</ref>
[[Imago:Prise de la Bastille.jpg|thumb|left|[[Expugnatio Bastiliae|Expugnatio]] carceris [[Bastilia|Bastiliae]] anno 1789, unus praecipuorum eventuum in [[Res novae Francica|Rebus novis Francicis]].]]
Novembre anni [[1789]], [[Conventus civitatis Francicae|Conventus]] omnia [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]] bona publicare vendereque decrevit, quae erat maximus proprietarius in natione erat. Iulio anni [[1790]], [[Constitutio civilis cleri]] (Francice ''Constitution civile du clergé'') Ecclesiam Catholicam Francicam denuo ordinavit, tollenda Ecclesiae auctoritate recipendorum tributorum alias inter res.<ref>D., Popkin, Ieremias (Jeremy) (Kalendis Ianuarii anni 2010). ''[https://www.worldcat.org/title/short-history-of-the-french-revolution/oclc/780111354A short history of the French Revolution]'' (Anglice). [S.l.]: Pearson Education. ISBN 0205693571. OCLC 780111354</ref> Quae res magnam indignationem in Franciae partibus causaverunt, quod ad bellum civile finem annos postea habiturum induceret. Quamquam rex [[Ludovicus XVI]] adhuc satis favoris populi habebat, calamitosa eius [[fuga in Varennas]] (Iunio anni [[1791]]) rumores ut is suas politicae salutis spes in peregrinae invasionis ambitu firmaret probare videtur. Quamobrem, eius fides sic labefacta est, ut [[monarchia]] dissoluta et instituta [[res publica]] sensu stricto crescens possibilitas facta sint.<ref>Thompson, Iacobus Matthaeus (James Matthew) (1943), [https://web.archive.org/web/20180315003745/https://trove.nla.gov.au/work/7400914 The French Revolution] (Francice), Oxoniae.</ref>
Die [[10 Augusti]] anni [[1792]], irata turba regiam regis [[Ludovicus XVI|Ludovici XVI]] periclitata est, qui ad [[Conventus nationalis legislativus|Conventum legislativum]] (Francice ''Assemblée législative'') confugit.<ref name="Shusterman">Noë (Noah) Shusterman – ''De Franse Revolutie'' (Batavice). Veen Media, Amstelodami, anno 2015.</ref><ref>Censer, Iacobus (Jack) R. et Hunt, Lynna (Lynn). ''Liberty, Equality, Fraternity: Exploring the French Revolution'' (Anglice). in Consaepto Universitatis, in Pennsilvaniā: Pennsylvania State University Press, 2004.</ref> [[Borussia|Borussus]] exercitus in Franciam Augusto anni [[1792]] invasit. Ineunte Septembre, [[Lutetia|Parisienses]], propter [[Virodunum]] a Borusso exercitu occupatum et propter contrarevolutionarios motus Septentrionali in Francia irati, inter 1000 et 1500 captorum interfecerunt cum impetum facerent Parisienses in carceres. [[Conventus nationalis legislativus|Conventus]] et [[Commune Parisiorum (Res novae Francicae)|concilium urbis]] [[Lutetia]]e inepta continendo huic sanguinis effusioni videbantur.<ref name="Shusterman">Noë (Noah) Shusterman – ''De Franse Revolutie'' (Batavice). Veen Media, Amstelodami, anno 2015.</ref><ref>Doyle, Gulielmus (William). ''The Oxford History of The French Revolution''. Oxoniae: Oxford University Press, 1989. pag. 191–192.</ref> [[Conventio nationalis (Res novae Francicae)|Conventio nationalis]] (Francice ''Convention nationale''), primis comitiis per [[suffragium universale]] masculinum<ref name="Shusterman">Noë (Noah) Shusterman – ''De Franse Revolutie'' (Batavice). Veen Media, Amstelodami, anno 2015.</ref> die [[20 Septembris]] anni [[1792]] electa, Conventui legislativo successit et, die [[21 Septembris]], monarchiam abolevit, declaranda [[Prima res publica (Francia)|Prima re publica Francica]]. Quondam rex, Ludovicus XVI, de perduellione damnatus est et guillotiniana machina Ianuario anni 1793 necatus est. Francia [[Anglia]]e atque [[Res Publica Coniunctarum Provinciarum|Rei Publicae Batavae]] Novembre anni 1792 et [[Hispania]]e Martio anni 1793 bellum decrevit; vere anni 1793, [[Austria]], [[Britanniarum regnum]] et Res publica Batava in Franciam invaserunt; Francia "rem publicam sororem" in "[[Res publica Moguntina|Re publica Moguntina]]" ([[Theodisce]] ''Mainzer Republik'') creavit.<ref>[https://web.archive.org/web/20140106040444/http://www.landeshauptarchiv.de/index.php?id=408 «Der 18. März 1793. Der Rheinisch-deutsche Nationalkonvent in Mainz»]. Landeshauptarchiv Koblenz. Die [[18 Martii]] anni 2003. Inspectum die [[6 Aprilis]] anni 2012 (Theodisce).</ref>
===Napoleo et saeculum XIX===
{{Vide-etiam|Primum Imperium Francicum}}
[[Fasciculus:Napoleon_in_1806.PNG|thumb|upright=0.8|[[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleo Bonapars]] et suus [[Magnus Exercitus]] (Francice ''Grande Armée'').]]
[[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleo]] die [[9 Novembris]] [[1799]] omnium rerum in Re publica potitus est, cum Primus consul et deinde Imperator [[Primum Imperium Francicum|Primi Imperii Francici]] (inter annos 1804 et 1814/1815) factus esset. Secutis bellis ab Europaeis monarchiis contra Rem publicam gestis, Europaeorum foederum iuncturae bellum Imperio Napoleonico declaraverunt. Francici exercitus, attamen, pleramque Europam continentalem celeribus victoriis subegerunt, sicuti in proeliis [[Proelium Ienense|Ienensi]] aut in [[Pugna apud Slaucoviam|apud Slaucoviam]]. Familiae Bonapartis membra aliquibus regnis nuper ortis monarchas nominata sunt.<ref name="Blanning">Blanning, Timotheus (Tim) (Aprile anni 1998). «Napoleon and German identity» (Anglice). ''History Today''. '''48'''. Londinii.</ref> Istae victoriae ut maxima optabilia et res novae revolutionariae —talis [[mensura metrica]], Codex Napoleonicus et [[Charta Hominis ac Civis Iurum|Charta hominis ac civis iurum]]— per totum orbem terrarum expansa essent induxerunt. Post calamitosam [[Bellum Patrium|Expeditionem Russicam]] et Europaearum monarchiarum impetum contra Francicum gubernium, Napoleo victus est et [[Gens Burbonia|monarchia Burbonica]] [[Restauratio (Francia)|restaurata est]]. Propemodum millio Francicorum per Bella Napoleonica interfecti sunt.<ref name="Blanning">Blanning, Timotheus (Tim) (Aprile anni 1998). «Napoleon and German identity» (Anglice). ''History Today''. '''48'''. Londinii.</ref><ref>Franciscus (Frank) W. Thackeray (1996). ''[https://books.google.es/books?id=W0ktX_xI1fYC&pg=PA6&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Events that Changed the World in the Nineteenth Century]'' (Anglice). [S.l.: s.n.] p. 6. ISBN 9780313290763. Inspectum [[14 Martii|pridie Idus Martias]] anni 2018.</ref>
[[Centum Napoleonis dies|Brevem post domitionem ex exsilio]], Napoleo denique victus est die [[18 Iunii]] [[1815]] in [[Proelium Waterlooense|Proelio Waterlooënsi]]. Quo anno, in Europa in [[Consilium Vindobonense|Consilio Vindobonense]] ordo gentium ac populorum restitutus est. Verum monarchia Francica reimposita est. [[Ludovicus XVIII]] [[Gens Burbonia|Burbonicus]] rex Franciae creatus est, constitutionalibus cum limitationibus. Eruptis tumultis [[Res novae Iuliae (1830)|Rerum novarum mensis Iulii]] anni [[1830]], [[Gens Burbonia]] demum potestate amota est, quod [[Monarchia Iulii|Monarchiam Iulii]] peperit, quae duravit usque ad [[1848]], cum [[Secunda res Publica Francica]] proclamata est, in ambitu [[Res novae anni 1848|Rerum novarum anni 1848]]. Servitudinis et [[suffragii universalis]] masculini abolitio, promulgata breviter per Res novas Francicas, denuo promulgata est anno 1848.<ref>[[Encyclopaedia Britannica]] (ed.). [https://www.britannica.com/place/France/The-Napoleonic-era «The Napoleonic Era»] (Anglice). Inspectum [[14 Martii|pridie Idus Martias]] anni 2018.</ref>
[[Fasciculus:Imperium coloniale Francicum.png|thumb|left|400px|Anachronica tabula territoriorum quae aliquando Imperii colonialis Francici pars fuerunt.]]
Anno [[1852]], [[Index praesidum rei publicae Francicae|praeses Rei publicae Francicae]] [[Napoleo III (imperator Franciae)|Napoleo III Bonaparte]], [[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleonis I]] adelphideos<ref>Confer vocabulum Graecum ἀδελφιδέος apud [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/morph?l=a%29delfide%2Fos&la=greek&can=a%29delfide%2Fos0&d=Perseus:text:1999.04.0058:entry=a)delfide/os&i=1 Perseus].</ref>, [[Secundum Imperium Francicum|Secundi Imperii Francici]] imperator Napoleo III proclamatus est. Qui interventus peregre multiplicavit, praesertim in [[Bellum Crimaeanum|Crimaea]], in [[Secunda Interventio Francica in Mexico|Mexico]] et in [[Bellum alterum de libertate Italiae|Italia]], quod induxit in [[Ducatus Sabaudiae|Ducatum Sabaudiae]] et [[Comitatus Nicaeensis|Comitatum Nicaeënsem]]—tunc [[Regnum Sardiniae|Regni Sardiniae]] partem— ad Franciam adiunctos. Napoleo III amotus est post cladem in [[Bellum Germano-Francicum|Bello Germano-Francico]] anno [[1870]] et eius regimen substitutum est pro [[Tertia Res Publica (Francia)|Tertia Re Publica]].<ref> [[Encyclopaedia Britannica]] (ed.). [https://www.britannica.com/biography/Napoleon-III-emperor-of-France «Napoleon III»] (Anglice). Inspectum [[14 Martii|pridie Idus Martias]] anni 2018,</ref>
Eo fere tempore, in [[Europa]] duae factiones contrariae ortae sunt: ad unam partem, [[Foedus triplex]] ([[Theodisce]] ''Dreibund'', [[Hungarice]] ''Hármas szövetség'' et [[Italice]] ''Triplice alleanza'') —anno [[1879]] [[imperium Germanicum]] atque [[imperium Austro-Hungaricum]] se foedere iunxerunt; mense Maio 1882 [[Italia]] quoque pars eius facta est)—; ad alteram partem, [[Confoederatio triplex]] ([[Francice]] ''Triple-Entente'', [[Anglice]] ''Triple Entente'' et [[Russice]] Тройственная Антанта) —quae ex Francogallia, [[Regnum Unitum|Regnis Unitis]] atque [[Imperium Russicum|Imperio Russo]] constitit—, vigens inter annos [[1894]] et [[1907]].
Francia terras subactas [[Colonialismus|coloniales]] aliis modis habebat ex ineunte [[saeculum 18|saeculo XVII]]; sed, saeculis [[saeculum 19|XIX]] et [[saeculum 20|XX]], eius [[Imperium coloniale Francicum|imperium coloniale universum transmarinum]] plurimum patebat et factum est secundum maximum imperium, solum post [[Imperium Britannicum]]. Inclusa [[Francia metropolitana]], tota area penes Francogalliae paene tredecim [[millio]]nes [[chiliometrum quadratum|chiliometrorum quadratorum]] inter decennia [[Anni 1920|1920]] et [[Anni 1930|1930]] sive 8,6% areae [[Tellus (planeta)|totius orbis terrarum]] attigit.<ref>Robertus (Robert) Aldrich, ''Greater France: A History of French Overseas Expansion'' (1996) (Anglice).</ref> Nuncupata [[Pulchra Epocha]] (Francice ''Belle Époque''), saeculi commutatio periodus [[optimismus|optimismo]], regionali [[pax|pace]], oeconomica prosperitate ettechnologicis, scientificis culturalibusque innovationibus picta fuit. Anno [[1905]], publicus [[saecularismus]] officialiter constitutus est.<ref>[http://www.angelsmyth.com/belle_epoque.html «La Belle Époque»] (Anglice). Inspectum die 15 Ianuarii anni 2017.</ref>
===Saecula XX et XXI===
[[Fasciculus:El 114 de infantería, en París, el 14 de julio de 1917, León Gimpel.jpg|thumb|Francici [[pedites]] in [[Primum bellum mundanum|Primo bello mundano]] (colloquialiter nuncupati Francice ''poilus'', scilicet "hirsuti") maximum necum numerum inter Alligatos seu Foederatos in [[Primum bellum mundanum|Primo bello mundano]].]]
[[Fasciculus:Adolf Hitler, Eiffel Tower, Paris 23 June 1940.jpg|thumb|[[Adolfus Hitler]] et sui generales cum [[Turris Eiffeliana|Turri Eiffeliana]] in ima post [[Proelium Franciae]], per [[Secundum bellum mundanum]].]]
Francia membrum [[Confoederatio triplex|Confoederationis triplicis]] (Francice Triple-Entente, Anglice Triple Entente et Russice Тройственная Антанта) —quae ex eadem, Regnis Unitis atque Imperio Russo consistebat— erat cum [[Primum bellum mundanum]] (inter [[1914]] et [[1918]]) exarsit. Parva septentrionalis Franciae pars occupata erat, sed denique Francia et suae [[Civitates foederatae Primi belli mundani|civitates foederatae]] victoriam adeptae sunt contra [[Imperia centralia]], ingente cum humana materialique aerumna. [[Primum bellum mundanum]] 1,4 milliones Francicorum militum interfectorum sive 4% omnium incolarum reliquit.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7199127.stm «France's oldest WWI veteran dies»] (Anglice). Londinii: [[BBC News]], die [[20 Ianuarii]] anni 2008.</ref> Inter 27% et 30% conscriptorum militum e [[1912]] ad [[1915]] interfecti sunt.<ref>Spencer C. Tucker, Priscilla Mary Roberts (2005). ''[https://books.google.es/books?id=2YqjfHLyyj8C&pg=PR25&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false "Encyclopedia Of World War I: A Political, Social, And Military History]'' (Anglice). ABC-CLIO. ISBN 1-85109-420-2.</ref> [[Interbellum|Interbelli]] anni vehementibus internationalibus discordiis et socialium reformationum —de feriis laboralibus, diebus negotiosis horarum octo, feminis in gubernio, etc...— serie a gubernio [[Frons popularis (Francica)|Frontis popularis]] (Francice ''Front populaire'') introducta depicti sunt.<ref>Hadrianus (Adrian) Rossiter, "Popular Front economic policy and the Matignon negotiations" (Anglice). ''Historical Journal'' 30#3 (1987): 663-684.</ref>
Anno [[1940]], per [[Secundum bellum mundanum]], Francia a [[Germania nazistica]] occupata est, quamquam [[Linea Maginot]] inter annos 1930–1940 exstructa erat ad evitandam ipsam occupationem. Exercitus Germanici die [[10 Maii]] [[1940]] terras ad occidentem Germaniae celeriter occupaverunt. Iam mense Iunio [[Lutetia]]m asecuti sunt. Die [[22 Iunii]] [[1940]], [[rectio|respublica]] Francica assentiri coacta est. Quamobrem Francia metropolitana divisa est in partes duas: zonam occupationis Germanicae ad aquilonem conversam et [[Regimen Viciacense|Franciam Viciacensem]], despoticum regimen nuper creatum in meridie et [[nazismus|nazisiticorum]] [[civitas neurospastica]]; dum [[Francia libera]] in exsilio recta et a [[Carolus de Gaulle|Carolo de Gaulle]] ducta, creata est [[Londinium|Londinii]].<ref>''[https://books.google.es/books?id=Q7ORlIpHKLEC&pg=PA368&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false "Vichy France and the Jews]''" (Anglice). Michaël Robertus (Michael Robert) Marrus, Robertus (Robert) O. Paxton (1995). Stanford University Press. p. 368.ISBN 0-8047-2499-7.</ref> E [[1942]] ad [[1944]], propemodum 160 milia Francicorum civium —inclusis propemodum 75 millionibus [[Iudaei|Iudaeorum]]—<ref>[https://web.archive.org/web/20140416061232/http://www.holocaust-education.dk/holocaust/deportationer.asp «The Danish Center for Holocaust and Genocide Studies»] (Anglice).</ref><ref>[«BBC, The Vichy Policy on Jewish Deportation»]. Inspectum [[14 Martii|pridie Idus Martias]] anni 2018. </ref><ref>[https://web.archive.org/web/20141206075910/http://www.ushmm.org/wlc/en/article.php?ModuleId=10005429 France, United States Holocaust Memorial Museum] (Anglice). Inspectum die [[16 Octobris]] anni 2014.</ref> in [[campus exterminatorius|campos exterminatorios]] et [[castra carceralia]] [[Germania]]e et [[Polonia]]e occupatae deportati sunt.<ref>[https://web.archive.org/web/20141109055804/http://www.ain.fr/upload/docs/application/pdf/2011-05/dp_expo_schwartz_auf_weiss_nantua_2011bd.pdf Noir sur Blanc: Les premières photos du camp de concentration de Buchenwald après la libération] (PDF) (Francice). Inspectum [[14 Octobris|pridie Idus Octobres]] anni 2014.</ref> Die [[6 Iunii]] anni [[1944]], [[civitates foederatae Secundi belli mundani|Foederati seu Alligati]] in [[Normannia]]m [[Operatio Overlord|invaserunt]] et, in Augusto, [[Operatio Draco|invaserunt]] in [[Comitatus Provinciae|Provinciam]]. Insequenti anno, Alligati seu Foederati et [[Repugnatio Francica]] [[Potestates Axis|Potestates axis]] vicerunt et, [[Lutetia]] a Germanis recuperata, et [[suverenitas]] Francica restaurata est, constituta [[Administratio temporanea Rei Publicae Francicae|Administratione temporanea Rei Publicae Francicae]] (Francicis [[sigla|siglis]] ''GPRF'').<ref>[[Enciclopaedia Britannica]] (ed.). [https://www.britannica.com/place/France/France-since-1940 «France since 1940»] (Anglice). Inspectum [[14 Martii|pridie Idus Martias]] anni 2018.</ref>
[[Administratio temporanea Rei Publicae Francicae|Haec administratio]] fundamenta novo constitutionali ordini statuit qui [[Quarta Res Publica (Francia)|Quarta Rem Publicam Francicam]] peperit. Quae mirum florem oeconomicum —Francice ''les Trente Glorieuses'' nuncupatum— passa est. Francia una fuit apud civitates [[Consociatio ex pacto Atlantico Septentrionali|Consociationem ex pacto Atlantico Septentrionali]] anno [[1949]] condentes. Coloniae Francicae post annum [[1945]] uno corde libertatem expetiverunt. Francia dominatum [[Indosina Francica|Indosinae]] recuperare conata est, sed a [[Consociatio pro libertate (Vietnamia)|Consociatione pro libertate]]<ref>Vide articulum [http://ephemeris.alcuinus.net/archi2004/historia/dien/index.php "DIEN BIEN PHU" apud ''Ephemeride Archivo''], ubi dicitur "Hic anno 1930 factionem communistarum Indosinensium constituerat et anno 1941 quandam 'consociationem pro libertate' sive 'Vietminh'.".</ref> ([[Vietnamice]] ''Việt Nam Ðộc Lập Ðồng Minh Hội'' seu breviter ''Việt Minh'') anno [[1954]] in [[Proelium Dienbienphuense|Proelio Dienbienphuensi]]<ref>Vide articulum [http://ephemeris.alcuinus.net/archi2004/historia/dien/index.php "DIEN BIEN PHU" apud ''Ephemeride Archivo''], ubi dicitur "planitiem 'Dienbienphuensem".</ref> victa est. Solum aliquibus post mensibus, Francia alio [[antiimperialismus|anticoloniali]] conflictū obviam fuit in [[Algerium|Algerio]], tunc amplius millionis [[Pieds-Noirs|colonorum Europaeorum]] domo,<ref>Kimmelman, Michael (die [[4 Martii]] anni [[2009]]). [https://www.nytimes.com/2009/03/05/arts/design/05abroad.html?_r=1 «In France, a War of Memories Over Memories of War»] (Anglice). ''[[The New York Times]]''.</ref> qui nationem divisit et paene eam in [[subitanea rerum conversio|subitaneam rerum conversionem]] et in [[bellum civile]] induxit.<ref>Crozier, Brianus (Brian); Mansell, Gerardus (Gerard) (Iulio anni 1960). «France and Algeria» (Anglice). Blackwell Publishing. ''[[International Affairs]]''. '''36''' (3): 310. JSTOR 2610008. doi:10.2307/2610008</ref> Anno [[1956]] [[Marocum]] et [[Tunisia]] se liberas res publicas esse declaraverunt. Anno [[1958]], debilis instabilisque Quarta Res Publica [[Quinta Res Publica (Francia)|Quintam Rem Publicam]] peperit, quae roboratum Praesidiatum inclusit.<ref>[https://web.archive.org/web/20080523234726/http://seacoast.sunderland.ac.uk/~os0tmc/contem/fifth.htm «From Fourth to Fifth Republic»] (Anglice). Universitas Sunderlandensis.</ref> Finito bello independentiae (inter annos 1954 et 1962 durante), [[Algeria]] se oppressione Francogallica liberavit.
Carolus de Gaulle praeses [[Quinta Res Publica (Francia)|Quintae Rei Publicae]] ex anno [[1958]] usque mensem Aprilem [[1969]] mansit. De Gaulle eo tempore rei publicae profuit eique prudenter praesidebat: veterem gloriam Francogalliae atque statum eius imperii mundani restituere in animo habuit; quare rem publicam suam [[bomba atomica|bombis atomicis]] instruxit. Interfuit eius etiam reconciliatio cum Germanis, quo ex motu demum [[Unio Europaea]] orta est.
[[Fasciculus:European Parliament Strasbourg Hemicycle - Diliff.jpg|thumb|left|[[Parlamentum Europaeum|Parlamenti Europaei]] sedes [[Argentoratum|Argentorati]].]]
Francia una evolutissimas apud oeconomias in toto orbis terrarum mansit, sed aliquot oeconomicis crisibus occurrit, quae magnis [[Inopia quaestus|inopiae quaestus]] indicibus et [[debitum publicum|debiti publici]] incrementum attulerunt. Exeunte [[saeculum 20|saeculo XX]] et ineunte [[saeculum 21|saeculo XXI]], Francogallia [[supranationalismus|supranationalis]] [[Unio Europaea|Unionis Europaeae]] evolutionem praecurrit cum [[Foedus Traiecti Mosae ictum]], Unionem Europaeam creaturum, anno [[1992]] obsignavisset et [[Euro|Euronis terram]] anno [[1999]] constituisset et [[Foedus Olisipone ictum]] anno [[2007]] obsignavisset.<ref>«Declaration by the Franco-German Defense and Security Council» (Anglice). Elysee.fr. Inspectum die [[21 Iulii]] anni 2011. [https://web.archive.org/web/20051025215249/http://www.elysee.fr/elysee/anglais/speeches_and_documents/2004/declaration_by_the_franco-german_defence_and_security_council.1096.html Copia] die [[25 Otobris]] anni [[2005]] in [[Wayback Machine]] servata.</ref> Natio quoque in [[Consociatio ex pacto Atlantico Septentrionali|Consociationem ex pacto Atlantico Septentrionali]] gradatim redintegrata est et, ex illo tempore, pleraque bella participavit quibus haec consociatio favit.<ref>[https://archive.today/20140811164800/http://www.rpfrance-otan.org/France-and-NATO «France and NATO»] (Anglice). ''La France à l'Otan''.</ref>
Ex impetibus contra [[Ferrivia metropolitana Parisiensis|ferriviam metropolinam]] [[Lutetia|Parisiensem]] anno [[1995]] factis, Francia a [[tromocratia islamica|globis tromocraticis islamicis]] sporadice impugnata est, praesertim praestant impetus factus contra diarium ''[[Charlie hebdo]]'' Ianuario anni [[2015]], qui maximas tumultuationes per vias (cum 4,4 millionibus hominum) attulit,<ref>Hinnant, Lori; Adamson, Thomas (die [[11 Ianuarii]] anni [[2015]]). [https://web.archive.org/web/20150111213526/http://hosted.ap.org/dynamic/stories/E/EU_FRANCE_ATTACKS_RALLY?SITE=AP&SECTION=HOME&TEMPLATE=DEFAULT&CTIME=2015-01-11-12-51-46 «Officials: Paris Unity Rally Largest in French History»]. ''Associated Press''. Inspectum die [[11 Ianuarii]] anni [[2015]].</ref><ref>[https://www.bbc.com/news/world-europe-30765824 «Paris attacks: Millions rally for unity in France»]. ''BBC News'', die [[11 Ianuarii]] anni [[2015]]. Inspectum die [[11 Ianuarii]] anni [[2015]].</ref> et [[Impetus Lutetiae Novembri 2015 facti|impetus Lutetiae Novembri anni 2015 facti]], qui 130 mortes attulerunt. Qui mortiferrimi impetus Francico in territorio e [[Secundum bellum mundanum|Secundo bello mundano]]<ref>[https://www.theguardian.com/world/2015/nov/14/paris-attacks-people-throw-open-doors-to-help «Parisians throw open doors in wake of attacks, but Muslims fear repercussions»] (Anglice). ''[[The Guardian]]'. Die [[14 Novembris]] anni [[2015]]. Inspectum die [[19 Novembris]] anni 2015.</ref><ref>Syeed, Nafeesa (die [[15 Novembris]] anni [[2015]]). [https://www.independent.ie/world-news/europe/paris-terror-attacks/paris-terror-attacks-yes-parisians-are-traumatised-but-the-spirit-of-resistance-still-lingers-34201891.html «Yes, Parisians are traumatised, but the spirit of resistance still lingers»] (Anglice). ''The Irish Independent''. Inspectum die [[19 Novembris]] anni 2015.</ref> et mortiferrimi in Unione Europaea ex [[Impetus Matriti die 11 Martii 2004 facti|impetibus Matriti die 11 Martii 2004 factis]]<ref>[https://www.irishtimes.com/news/world/europe/europe-s-open-border-policy-may-become-latest-victim-of-terrorism-1.2435486 «Europe's open-border policy may become latest victim of terrorism»] (Anglice). ''The Irish Times''. Die [[19 Novembris]] anni [[2015]]. Inspectum die [[19 Novembris]] anni 2015.</ref> fuerunt.
== Geographia physica ==
[[Imago:Satellite image of France in August 2002.jpg|thumb|300px|Satellitalis imago [[Francia metropolitana|Franciae metropolitanae]].]]
[[Imago:Chamonix valley from la Flégère,2010 07.JPG|thumb|300px|[[Campus Munitus]] cum [[Rupes Alba|Rupe Albā]] in abscedentiā, monte altissimo in [[Unio Europea|Unione Europaeā]].]]
{{Vide-etiam|Corsica}}
{{Vide-etiam|Martinica}}
{{Vide-etiam|Guadalupia}}
{{Vide-etiam|Guiana Francica}}
{{Vide-etiam|Reunio}}
{{Vide-etiam|Index fluminum Franciae}}
Francia hexagonalis (qui autem de [[geographia|geographiā]] [[Corsica]]e, [[Martinica]]e, [[Guadalupia]]e, [[Guiana Francica|Guianae Francicae]], [[Reunio]]nis, regionumque aliarum longinquarum legere velit sub illis lemmatibus quaerat), chiliometra quadrata fere 547 030 magna, est terra plerumque humilis in zona orbis terrarum temperata sita. E planitie latissimā constituitur quae a [[Baiona|Baionā]] sub [[Pyrenaeus Atlanticus|Pyrenaeis Atlanticis]] et praeter fines Hispanicos usque ad [[Argentoratum]], a [[Rhenus Inferior|Rheno inferiori]] irrigatum [[Germania]]mque observans, patet. Haec planities iugis magnis obliquis interrumpitur. Regio geologica ex amplis alveis sedimentariis ([[Alveus Parisiensis|Parisiensibus]], [[Alveus Aquitaniensis|Aquitaniensibus]]) atque veteribus [[mons|montibus]] valde erosis ([[massa Armoricana|massā Armoricanā]], [[Vosegus|Vosego]], [[Massa Media (Francia)|Massā Mediā]]) conficitur. Regio omnis lateribus euronotulis confinitur montibus excelsioribus, videlicet [[Alpes|Alpibus]] occidentalibus et [[Pyrenaei]]s. Hi super Aquitaniam eminent, illas autem a Massā Mediā [[Vallis Rhodani]] dividit. Summatim excellunt montes [[Alpes]], [[Arduenna]], [[Mons Cebenna]], [[Mons Forensis]], [[Iura (mons)|Iura]], [[Pyrenaei]] et [[Vosegus]]. [[Corsica]] iuxta litus [[Mare Mediterraneum|Mediterraneum]] est.
Tota terrestris Franciae area, cum praefecturis et territoriis transmarinis (exceptā [[Terra Adeliae|Terrā Adeliae]]<ref>De voce ''Adeliae'' in contextu istius terrae vide speciem ''[[:species:Pygoscelis adeliae|Pygoscelis adeliae]]''.</ref>) chiliometra quadrata 674 843 est, 0,45% totius areae [[Tellus (planeta)|terrestris]]. Nihilominus Francia secundam maiorem [[Zona oeconomica exclusiva|zonam oeconomicam exclusivam]] in toto orbe terrarum possidet,<ref>[https://web.archive.org/web/20110430124908/http://www.developpementdurable.com/economie/2010/07/A2769/mediterranee-la-france-prend-le-controle-en-creant-une-zone-economique-exclusive.html Méditerranée: la France prend le contrôle en créant une zone économique exclusive] (Francice).</ref> quae chiliometra quadrata 11,035 milliones, 8% superficiei totius omnium zonarum in toto orbe terrarum, comprehendit et solum superatur a [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis]] (chiliometra quadrata 11 351 000) et zonam [[Australia]]e (chiliometra quadrata 8 232 000) superat.
E finibus Franciae boreo-orientalibus, oportet inter fluvios imprimis enumerare [[Rhenus|Rhenum]] qui ex Alpibus [[Helvetia]]e oriens et ad boream versus regiones Francicas [[Alsatia]]m et [[Lotharingia]]m a [[Badenia-Virtembergia|Badeniā-Virtembergiā]] [[Germania]]e dividit, unde per Germaniam boreo-occidentalem et [[Nederlandia]]m in [[mare Germanicum]] effunditur. Tributarium habet [[Mosella]]m, cuius fons in monte Vosego reperitur. [[Spinalium]] pagosque Lotharingiae alluit et mox in fines Germaniae pergens cum Rheno iungitur ad urbem quae de hac re nomen [[Confluentes (Germania)|Confluentes]] habet. Inde ad occidentem versus flumina duo e Franciā orta per [[Belgia]]m et [[Nederlandia]]m in mare Germanicum seriatim effluunt, videlicet [[Mosa]] quae [[Sedan (Arduenna)|villam Sedensem]] alluit, [[Scaldis]] quae [[Cameracum]] [[Valencenae|Valencenasque]], duo insuper litora [[Flandria|Flandrica]] attingentes, [[Isera]] apud [[Castellum Menapiorum]] orta, [[Agnio]] apud fanum [[Sanctus Audomarus|S. Audomari]]. Huius ostium est in litore Flandrico Francico, illius autem in litore Flandrico Belgico.
[[Flumen|Fluminum]] quae [[litus|litora]] Francica attingunt et in [[Oceanus Britannicus|Oceanum Britannicum]] effluunt [[Quantia]] et [[Alteia]] borealissima sunt, sed et modestiora; quibus succedit [[Samara flumen|Samara]], [[Picardia]]e flumen maximum, ad cuius ripas stant fanum [[Sanctus Quintinus in Viromandia|Sancti Quintini in Viromandia]], [[Ambianum]] (olim Samarobriva, quod nomen Gallice "pons Samarae" significat) et [[Abbatis Villa]]. Per [[Normannia Superior|Normanniam superiorem]] defluunt [[Brisella]] et [[Arcae (flumen)|Arcae]] flumen [[Manica]]mque attingunt, haec prope urbem [[Deppae|Deppas]], illa iuxta [[Ulterior Portus|Ultrisportum]]. Mox flumen multo longius nomine [[Sequana]] (prope [[Divio]]nem ortum) litora [[septentrio]]nalia inter [[Honnefluctus|Honnefluctum]] et [[Franciscopolis|Franciscopolim]] attingit, urbibus [[Barium ad Sequanam|Bario]], [[Novigentum ad Sequanam|Novigento]], [[Lutetia|Lutetiā]], [[Surisna|Surisnā]], [[Burgivallis|Burgivalle]], [[Medanta|Medantā]]. [[Rothomagus|Rothomago]] lotis, tributariis [[Axona|Axonā]], [[Matrona|Matronā]], [[Esia|Esiā]] vel Isarā, [[Ebura (flumen Franciae)|Eburā]], [[Icauna|Icaunā]] receptis. Denuo inter flumina minora per [[Normannia Inferior|Normanniam Inferiorem]] in Manicam defluentes [[Olina]]m nominare oportet, fluvium [[Sagii|Sagiorum]] et [[Cadomum|Cadomi]].
Litora [[Oceanus Atlanticus|Oceani Atlantici]] attingunt flumina [[Britannia Minor|Britanniae Minoris]] [[Alaunus (flumen Franciae)|Alaunus]] et [[Blavetum]], illa per aestuarium [[Brestia]]e, hae iuxta urbem [[Oriens (Mariculum)|Orientem]], et insuper [[Vicinonia]] quae urbem [[Condate Redonum|Redonum]] tangit.
Longissima apud [[index fluminum Franciae|flumina]] viginti in Franciā excellunt [[Liger]], [[Sequana]], [[Rhodanus]], [[Garunna]], [[Maroni]] (in [[Guiana Francica|Guianā Francicā]]), [[Matrona]], [[Mosa]], [[Oltis]], [[Duranius]], [[Arar]], [[Dubis (flumen)|Dubis]], [[Mana (flumen)|Mana]] (in [[Guiana Francica|Guianā Francicā]]), [[Elaver]], [[Carantonus]], [[Tarnis]], [[Vigenna (flumen)|Vigenna]], [[Wiapoco]] (in [[Guiana Francica|Guianā Francicā]]), [[Carus (fluvius)|Carus]], [[Axona]] et [[Druentia]].
===Clima===
[[Fasciculus:France climats carte 2010.png|thumb|[[Francia metropolitana|Franciae metropolitanae]] climatum tabula (Francice) sine [[Corsica|Corsicā]].]]
Franciae metropolitanae [[clima]] valde afficitur [[Anticyclo Accipitrum|Anticyclone Accipitrum]] sed etiam [[Floridae flumen|Floridae Flumine]], sicuti reliqua [[Europa Occidentalis]],<ref>«Vos questions sur le climat» (Francice), in ''cnrs.fr'', die [[2 Aprilis]] anni [[2010]].</ref> regionalibus sive localibus cum variationibus satis evidentibus. Francia metropolitana aliquot climatica ponderis incommoda passa est: tempestates (tales decembris anni [[1999]] 7% arborum omnibus in silvis Francicis stratae sunt<ref name="Vincentius_Adoumie">Vincentius (Vincent) Adoumié (dir.), Christianus (Christian) Daudel, Desiderius (Didier) Doix, Ioannes Michael (Jean-Michel) Escarras et Catharina (Catherine) Jean, ''Géographie de la France'', Lutetiae, Hachette supérieur, coll. « HU Géographie », 2007, 288 p. (ISBN 978-2-011-45772-1)</ref>), [[dies caniculares]] (tales anni [[2003]] in Europā 15 000 mortuorum necaverunt<ref name="Vincentius_Adoumie">Vincentius (Vincent) Adoumié (dir.), Christianus (Christian) Daudel, Desiderius (Didier) Doix, Ioannes Michael (Jean-Michel) Escarras et Catharina (Catherine) Jean, ''Géographie de la France'', Lutetiae, Hachette supérieur, coll. « HU Géographie », 2007, 288 p. (ISBN 978-2-011-45772-1)</ref>), incendia et inundationes.
[[Clima oceanicum]] strictum evidentissime ab occidente discriminari solet.<ref>[https://journals.openedition.org/cybergeo/23155 Les types de climats en France, une construction spatiale] (Francice).</ref> Quod e [[Flandria|Flandriā]] in [[Vasconia (territorium)|Vasconiam]] patet, litorali super laciniā aliquot chiliometrorum decusses amplā (cuius limes definiendo difficilis est), angustiore et a septentrione et a meridiē, sed ampliore in [[Britannia Minor|Britanniā Minore]], quae paene tota hoc climate afficitur. Clima oceanicum Aquitanum austroafricum calidiua est quia est meridionalius.<ref>[https://books.google.fr/books?id=M9MZAQAAIAAJ&q=%22oc%C3%A9anique+aquitain%22&dq=%22oc%C3%A9anique+aquitain%22&lr=&cd=9 Bulletin du Centre d’études et de recherche scientifiques, Volume 11] (Francice).</ref> Litorum septentrio-occidentalium cluma oceanicum sed frigidius climate oceanico Aquitano; ibi ventorum occidentalium vis valde maior est. Planitiei clima oceanicum degradatum, in centro septentrionali situm, aliquando "Parisiense" nuncupatur, quia circiter [[fluentum Parisiense|fluenti Parisiensis]] (Francice ''bassin parisien'') proprium est, cui clima oceanicum magis tenuiter mutatur. Clima semicontinentale a septentrione orientali et a centro orientali (in [[Alsatia (regio Franciae recentior)|Alsatiā]]; planitiebus [[Arar]]is aut medii [[Rhodanus|Rhodani]]; planitiebus [[Delphinatus Viennensis|Delphinatūs]], [[Arvernia (regio recentior)|Arverniae]] aut [[Sabaudia (praefectura Franciae)|Sabaudiae]]) vicissim subdividitur et possidet characteres adhuc mutatiores propter montanarum molium vicinitatem. Clima semicontinentale meridionale climate calido distinctum et in Vallis Rhodani planitiebus, circum [[Lugdunum]], et in planitiebus [[Pagus Forensis|Pagi Forensis]]<ref>Vide [[:fr:Forez#Toponymie|partem de toponymiā in articulo "Forez" in Vicipaediā Francicā]].</ref> (Francice ''Forez'') est. [[Limane]]<ref name="Limane">"[http://mateo.uni-mannheim.de/camenaref/hofmann/hof4/s0930c.html Limaigne]" in {{Hofmannus}}</ref> seu [[Limania]]<ref name="Limane"/> (Francice ''La Limagne'' et [[Occitanice]] ''Limanha'') et regio circum [[Augustonemetum]] idem clima propter [[ventus Föhn|effectum Föhn]] geographicumque locum in [[Meridianum Franciae|mediā Franciae meridiē]] experiuntur. Clima semicontinentale orientale territorio e [[Burgundia et Liber Comitatus|Burgundiā]] usque ad [[Arduenna (praefectura Franciae)|Arduennam]] adest. Denique, [[clima alpinum]] praecipue locis superioribus in [[Alpes|Alpibus]], [[Pyrenaei montes|Pyrenaeis]], [[Montes Arvernienses|Montibus Arverniensibus]] (Francice ''Massif central''), [[Vosegus|Vosego]], [[Iura (mons)|Iurā]] et montibus [[Corsica|Corsicis]] adest.
Pleraque [[Francia transmarina]] (Francice ''France d'outre-mer'') ad [[Zona tropica|climata tropica]] (magnis cum dissimilitudinibus)<ref name="Vincentius_Adoumie">Vincentius (Vincent) Adoumié (dir.), Christianus (Christian) Daudel, Desiderius (Didier) Doix, Ioannes Michael (Jean-Michel) Escarras et Catharina (Catherine) Jean, ''Géographie de la France'', Lutetiae, Hachette supérieur, coll. « HU Géographie », 2007, 288 p. (ISBN 978-2-011-45772-1)</ref> redigitur; quibus addenda sunt [[clima aequinoctiale]] [[Guiana Francica|Guianae Francicae]]<ref>[https://www.guyane-amazonie.fr/incroyable-guyane/geographie.html «Géographie»]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (Francice), in '''tourisme-guyane.com'' (inspectum die 2 Aprilis anni 2010).</ref>, [[clima subarcticum]] [[Insulae Sancti Petri et Miquelonensis|Insularum Sancti Petri et Miquelonensis]]<ref>«Questions courantes» (Francice), in ''st-pierre-et-miquelon.com'' (inspectum die 2 Aprilis anni 2010).</ref> et climata [[clima oceanicum|oceanicum]] et [[clima polare|polare]]<ref>«Terres australes et antarctiques françaises»(Francice), in ''tlfq.ulaval.ca'' (inspectum die 2 Aprilis anni 2010).</ref> [[Terrae australes antarcticaeque Francicae|Terrarum australium antarcticarumque Francicarum]].
Temperatura media in Franciā 0,1 ºC mediocriter pro decennio per [[saeculum 20|saeculum XX]] auxit.<ref name="Vincentius_Adoumie">Vincentius (Vincent) Adoumié (dir.), Christianus (Christian) Daudel, Desiderius (Didier) Doix, Ioannes Michael (Jean-Michel) Escarras et Catharina (Catherine) Jean, ''Géographie de la France'', Lutetiae, Hachette supérieur, coll. « HU Géographie », 2007, 288 p. (ISBN 978-2-011-45772-1)</ref> Die [[28 Iunii]], [[Veiranecae|Veiranecis]], [[thermometrum]] 46 ºC attigit, quod est maxima temperatura absoluta in Franciā metropolitanā postquam sunt tabulae.<ref>[https://www.leparisien.fr/societe/le-record-absolu-de-temperature-du-28-juin-reevalue-a-46-c-19-07-2019-8120094.php A C. D. cum AFP, die 19 Iulii anni 2019 horā 14:51, «Le record absolu de température du 28 juin réévalué à 46°C»] (Francice), in ''leparisien.fr'', die 19 Iulii anni 2019 (inspectum pridie Kalendas Octobres anni 2019).</ref>
<gallery mode="packed" heights="100" style="font-size:88%;line-height:120%" caption="Clima Franciae">
Imago:Étretat, Frankreich10.jpg|Calcariae [[rupina]]e in [[Normannia|Normanniā]], prope [[Strusarda]]m.
Imago:Lavender field.jpg|Virentia [[Mare Mediterraneum|Mediterranea]] ([[lavandula]]) in [[Comitatus Provinciae|Provinciā]].
Imago:Bellecote face nord.jpg|[[Clima alpinum]] in [[Sabaudia (discretiva)|Sabaudiā]] (aspicitur [[capra ibex|ibex]] sinistrorsum).
Imago:Châtenois 040.JPG|[[Vinum Gallicum|Vineta]] [[Alsatia]]e prope [[Châtenois (Rhenus Inferior)|Villam Castinetum]].
Imago:Bora Bora.jpg|[[Bora-Bora]] in [[Polynesia Gallica|Polynesiā Gallicā]].
Imago:04 Calanche Piana.jpg|Parvi sinūs [[Piana]]e, in [[Corsica|Corsicā]].
</gallery>
===Conservatio circumiectorum===
Rei publicae administratores aliquibus e decenniis problematibus oecologicis obviam ire conantur. [[Saepta naturalia Franciae|Saeptis naturalibus]] (Francice ''réserves naturelles'') et [[Silvae publicae Franciae|silvis publicis]] (Francice ''parcs nationaux'') ex anno [[1967]] [[consaeptum naturale regionale Franciae|consaepta naturalia regionalia]] (Francice ''parcs naturels régionaux'')<ref>«Histoire» (Francice), in ''Fédération des Parcs naturels régionaux de France'' (inspectum die 20 Decembris anni 2018).</ref> additae sunt, quae naturale culturaleque patrimonium conservationem et existimationem coniungunt<ref name="Badower">Annie Badower et Augusta Cadars, ''La France, industries-services'' (Francice), Lutetiae, Dalloz, coll. «Sirey», 1994, 5e éd., 272 p. (ISBN 978-2-247-01703-4 et 2-247-01703-7)</ref> et 15% territorii Francici anno [[2018]] tegebant.<ref>«Les Parcs en chiffres» (Francice), in ''Fédération des Parcs naturels régionaux de France'' (inspectum die 20 Decembris anni 2018).</ref> [[Procuratio aquae (Francia)|Procurationes aquae]] (Francice ''agences de l'eau'') sex institutae sunt ad gerendas protegendasque opes aquae hac in natione.<ref>[http://www.lesagencesdeleau.fr/les-agences-de-leau/les-six-agences-de-leau-francaises/ «Les six agences de l’eau françaises|Les agences de l'eau»] (Francice), in ''www.lesagencesdeleau.fr'' (inspectum die 20 Decembris anni 2018).</ref><ref name="Vincentius_Adoumie">Vincentius (Vincent) Adoumié (dir.), Christianus (Christian) Daudel, Desiderius (Didier) Doix, Ioannes Michael (Jean-Michel) Escarras et Catharina (Catherine) Jean, ''Géographie de la France'', Lutetiae, Hachette supérieur, coll. « HU Géographie », 2007, 288 p. (ISBN 978-2-011-45772-1)</ref>
[[Natura 2000|Rete Natura 2000]] [[habitatio|loca naturalia]] aut seminaturalia in [[Unio Europaea|Unione Europaeā]] cum magnā patrimoniali praestantiā propter [[fauna]]m et [[Flora (summatio)|floram]] excelsas quas continent congregat. Decembre anni [[2018]], rete Natura 2000 in Franciā 1779 locorum habebat, e quibus 212 loca marina sunt et quae comprehendunt:
* 402 [[Zona protectionis specialis|zonarum protectionis specialis]] (ZPS) avibus;
* 1377 [[Zona specialis conservationis|zonarum specialis conservationis]] (ZSC) [[habitatio]]nibus et [[Species (taxinomia)|speciebus]].
Tota superficies 200 364 chiliometrorum quadratorum lata est, 12,9% superficiei terrestri metropolitanae (sive milliones septem [[hectarea]]rum) et 33% superficiei in zonā oeconomicā exclusivā (sive 12,3 milliones hectarearum) repraesentans.<ref>[https://web.archive.org/web/20210323025254/https://www.ecologie.gouv.fr/reseau-europeen-natura-2000-1 «Réseau européen Natura 2000»] (Francice), ''Ministère de la Transition écologique et solidaire'', Iulio anni 2018, (inspectum die 14 Novembris anni 2018).</ref><ref name="Natura">[https://web.archive.org/web/20210320041651/http://www.natura2000.fr/chiffres-cles «Chiffres clés|Natura 2000»] (Francice), in ''www.natura2000.fr'' (inspectum die 14 Novembris anni 2018).</ref><ref>«[http://www.charente-maritime.gouv.fr/layout/set/print/Politiques-publiques/Environnement-risques-naturels-et-technologiques/Espaces-naturels-et-biodiversite/Natura-2000-sur-terre-et-sur-mer/Le-reseau-Natura-2000]» (Francice), in ''www.charente-maritime.gouv.fr'' (inspectum die 14 Novembris anni 2018).</ref><ref>[https://www.eea.europa.eu/data-and-maps/dashboards/natura-2000-barometer «Natura 2000 Barometer»] [archive], in ''European Environment Agency'' (inspectum idibus Februariis anni 2019).</ref>
[[Fasciculus:Carrelets sur l'estuaire de la Gironde.jpg|thumb|center|700px|[[Aestuarium]] [[Girundia]] discribitur consaeptum naturale marinum et ad [[Natura 2000|rete Natura 2000]] pertinet. Sinistra ripa ad [[consaeptum naturale regionale Meduli]]<ref>[http://www.sc.edu/ltantsoc/medu0538.htm Meduli litus].</ref> (''parc naturel régional du Médoc'') pertinet. 635 chiliometrorum quadratorum latum, vastissimum aestuarium in Europā est.<ref>[https://www.estuaire-gironde.fr/mensurations.html] (Francice).</ref>]]
==Civilitas==
[[Fasciculus:Palais Bourbon Nuit.jpg|thumb|[[Regia Burbonia]] (Francice ''Palais Bourbon''), [[Conventus civitatis Francicae|Coventi nationalis]] ([[Francice]] ''Assemblée nationale'') sedes.]]
[[Fasciculus:Emmanuel Macron in Tallinn Digital Summit. Welcome dinner hosted by HE Donald Tusk. Handshake (36669381364) (cropped 2).jpg|thumb|left|[[Emmanuel Macron]], Praeses Rei publicae Francicae.]]
Praesens [[Constitutio Francica anni 1958|Constitutio]], [[Quinta Res Publica (Francia)|Quintae Rei Publicae]], per [[referendum]] die [[28 Septembris]] anni [[1958]] probata sunt. Quā probatā, munus [[Praesides Franciae|Praesidis Rei Publicae]] auctoritatem super [[Potestas exsecutiva|potestate exsecutivā]] valde firmavit,<ref>[https://www.diariocritico.com/noticia/12138/noticias/la-quinta-republica-francesa-y-sus-presidentes.html "La Quinta República Francesa y sus Presidentes"] (Hispanice), ''Diario Crítico''. Inspectum die 29 Iunii anni 2017.</ref> quae a [[Primus minister|Primo Ministro]] et a [[gubernatio|Gubernio]] antea repraesentatur. Quod Praesidem verum Potestatis Exsecutivae legatum constituit quantum ad [[Parlamentum]] attinet. Secundum Constitutionem, Praeses [[suffragium|suffragio directo]] uni quinquennio (in principio tempori annorum septem) eligitur. Praesidis arbitrium constantem usum et Rei Publicae procuratorum aequabilitatem confirmat. Praeses [[primus minister|Primum Ministrum]] designat, qui Ministrorum Consilium praesidet, [[copiae militares|copias militares]] ducit et foedera paciscitur. Ministrorum Consilium a Praeside nominatur, Primo Ministro proponente. Hoc gubernii genus [[res publica semipraesidentialis]] nuncupatur.
[[Conventus civitatis Francicae|Coventus nationalis]] ([[Francice]] ''Assemblée nationale'') praecipuum legisferum corpus. Cuius [[Legatus parlamentaris|deputati]] 577 uni quinquennio directe eliguntur et omnia subsellia suffragio singulis comitiis eliguntur. Altera camera [[Senatus (Francia)|Senatus]] ([[Francice]] ''Sénat'') est, cuius senatores 321 comitiali a collegio (per suffragium indirectum) eliguntur et suum munus novem annos servant. Tertia Senatūs pars in annos tres renovatur. Legisferae Senatūs potestates limitatae sunt et Conventus nationalis decretorium iudicium facit si accidit disceptatio ambas inter cameras. Gubernium maxime parlamentarios apud diurnos actūs valet. Praeterea, est [[Consilium constitutionale]] (Francice ''Conseil constitutionnel''),<ref>[https://web.archive.org/web/20170715221443/http://www.conseil-constitutionnel.fr/conseil-constitutionnel/espanol/consejo-constitucional/presentacion-general/presentacion-general.25785.html "Consejo constitucional"] (Hispanice). Consilium constitutionale. Servatum ex originali Idibus Iuliis anni 2017. Inspectum die 29 Iunii anni 2017.</ref> membra novem habens, quod legum constitutionalitatem observat et de contentionibus decernit. Francici cives omnes homines annos duodeviginti aut amplius nati sunt.
===Politica externa===
[[Fasciculus:Diplomatic missions of France.PNG|thumb|left|400px|Francicae repraesentationes in toto orbe terrarum. [[Viridis|Viride]] Francia; [[Caeruleus|caeruleo]] nationes ubi Francia [[ambasciata]]s habet; [[Canus|cano]] alia territoria.]]
Abusque [[Generalis|Generali]] [[Carolus de Gaulle|Carolo de Gaulle]] praeside (inter annos 1958 et 1969), Francica politica externa independentiae voluntate, praesertim a Civitatibus Foederatarum, depingitur;<ref name="Lasserre">Isabella (Isabelle) Lasserre (die 10 Martii anni 2009). [https://www.lefigaro.fr/international/2009/03/11/01003-20090311ARTFIG00073-quand-mitterrand-deja-negociait-le-retour-dans-l-otan-.php "Quand Mitterrand, déjà, négociait le retour dans l’Otan"]. ''lefigaro.fr'' (Francice). Inspectum die 10 Martii anni 2009.</ref> quamobrem, Francia [[arma nuclearia]] evolvit et e manipulis integratis de [[CFAS]] inter annos 1966 et 2009 decessit.<ref name="Lasserre"/>
Francicarum [[ambasciata]]rum rete tertium maximum in toto orbe terrarum est, cum ambasciatis 156 et consulis sedibus 97 per [[continens|continentes]] quinque.<ref>Ministerium rerum externarum. [https://www.diplomatie.gouv.fr/fr/le-ministere-et-son-reseau/annuaires-du-ministere-de-l-europe-et-des-affaires-etrangeres/ambassades-et-consulats-francais-a-l-etranger/#sommaire_3 "Ambassades et consulats"]. ''diplomatie.gouv.fr'' (Francice). Inspectum pridie Kalendas Martias anni 2010.</ref> Francia [[civitas ad progressionem nitens|civitates ad progressionem nitentes]] praecipue [[Africa]]s, adiuvat. Officiale auxilium pro progressione 0,36% [[productus nationalis generalis|productūs nationalis generalis]] Francici anno 2014 repraesentabat, qui minor quam [[Britanniarum regnum|Britannicus]] aut [[Germania|Germanicus]] est.<ref>[[Ordo oeconomicae cooperationi et evolutioni favendis]]. [https://www.oecd.org/fr/developpement/stats/documentupload/ODA%202014%20Technical%20Note%20FR.pdf "Synthèse de l'aide publique au développement en avril 2015"] (PDF Francice). ''oecd.org''. Inspectum die 24 Decembris anni 2015.</ref>
===Iura humana===
[[Fasciculus:Declaration of Human Rights.jpg|thumb|Res publica Francica in [[Charta Hominis ac Civis Iurum|Declaratione iurum hominis et civis]] anni [[1789]] fundata est.]]
Respectū [[Iura humana|iurum humanorum]] et consociationis cum corporibus [[Charta internationalis iurum humanorum|Chartae internationalis iurum humanorum]], quae [[Commissum Iurum Humanorum Consociationis Nationum|Commissum Iurum Humanorum]] includunt, Francia [[Pactio internationalis de iuribus oeconomicis, socialibus et culturalibus|Pactionem internationalem de iuribus oeconomicis, socialibus et culturalibus]]; [[Pactio internationalis de iuribus civilibus et politicis|Pactionem internationalem de iuribus civilibus et politicis]]; [[Conventio internationalis de abroganda omniformi discriminatione rassistica|Conventionem internationalem de abrogandā omniformi discriminatione rassisticā]]; [[Conventio de abroganda omnis generis discriminatione mulierum|Conventionem de abrogandā omnis generis discriminatione mulierum]]; [[Conventio contra Torturam, alteram Atrocem, Inhumanam seu Humiliantem Tractationem seu Poenam|Conventionem contra torturam, alteram atrocem, inhumanam seu humiliantem tractationem seu poenam]]; et [[Conventio de Iuribus Impuberum|Conventionem de iuribus impuberum]] obsignavit et sanxit. Alterā ex parte, [[Pactio de iuribus hominum invalidorum|Pactionem de iuribus hominum invalidorum]] solum obsignavit sed non sanxit, dum Francia de [[Conventio internationalis de protegendis hominibus omnibus a decessione coacticia|Conventione internationali de protegendis hominibus omnibus a decessione coacticiā]] non refert et [[Pactio internationalis de omnium peregrinorum operariorum eorumque familiarium iuribus protegendis|Pactionem internationalem de omnium peregrinorum operariorum eorumque familiarium iuribus protegendis]] nec obsignavit nec sanxit.<ref>[[Curator supremus Nationum Unitarum iuribus humanis tuendis]]. [http://www.unhchr.ch/tbs/doc.nsf/newhvstatusbycountry?OpenView&Start=1&Count=250&Expand=87 "Status by country"] (Anglice). Servatum ex originali die 14 Augusti anni 2013.</ref>
===Vires armatae===
[[Fasciculus:French military images.jpg|thumb|left|500px|alt=see description|Francicarum rerum militarium exempla. Dextrorsus ex apice laevo: nuclearis [[navis aëroplanigera]] [[Carolus de Gaulle (navis aëroplanigera)|Carolus de Gaulle]]; a [[aeroplanum insectatorium|aëroplanum insectatorium]] [[Dassault Rafale]]; Francici [[Venatores Alpini]] (Francice ''Chasseurs Alpins'') valles [[Afgania|Afganicae]] provinciae [[Kapisa]]e ([[Lingua Dari|Darice]] et [[Lingua Afganica|Afganice]] کاپيسا) explorantes; [[autocurrus armatus]] [[Autocurrus Leclerc|Leclerc]].]]
[[Vires armatae]] Francicae seu Exercitus Francicus (Francice ''Forces armées françaises'' seu ''Armée française'') potestatem exsecutivam in [[Index praesidum rei publicae Francicae|Praeside Rei publicae Francicae]], Ducis exercituum (Francice ''Chef des Armées'') munus habente, conglobant. Nihilominus Constitutio Francica gubernium (scilicet, ministeria exsecutiva, quae haud necessarie ad Praesidis [[Factio politica|factionem politicam]] pertinent) publicis, civilibus et militaribus viribus armatis uti sinit. Ministerium Exercituum (Francice ''Ministère des Armées''), ex anno [[2017]] a [[Florentia Parly|Florentiā Parly]] gestum, pro pecuniae praestatione, opium assignatione et operationibus spondet.<ref>[https://web.archive.org/web/20210224231709/https://www.defense.gouv.fr/content/download/219706/2444262/file/Chiffres%20cl%C3%A9s%20de%20la%20d%C3%A9fense%20-%202013.pdf «Les chiffres clés de la défense 2013» (PDF) (Francice). ''Defense.gouv.fr''.</ref> Vires armatae Francicae primae sunt quae nationalismum in [[Res novae Francicae|Rebus novis Francicis]] foverunt, quia nationalismus se vilior et efficacior Civitati quam copiae [[Miles mercennarius|mercennariae]] monstravit.<ref>[https://books.google.com.br/books?id=JgfA4moXzEoC&pg=PA136&lpg=PA136&dq=The+idea+of+a+mass,+%E2%80%9Cvoluntary%E2%80%9D+army+was+born+out+of+the+French+Revolution.+The+new+soldiers+turned+out+to+be+cheaper+and+more+loyal+than+mercenaries,+and+they+fought+well.&source=bl&ots=yPK6sIAx9F&sig=lStp3DnlmAjcAxff4qd53Jybo0s&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwj73K_jqOvMAhVFKh4KHUY0DN4Q6AEIHTAA#v=onepage&q=The%20idea%20of%20a%20mass%2C%20%E2%80%9Cvoluntary%E2%80%9D%20army%20was%20born%20out%20of%20the%20French%20Revolution.%20The%20new%20soldiers%20turned%20out%20to%20be%20cheaper%20and%20more%20loyal%20than%20mercenaries%2C%20and%20they%20fought%20well.&f=false Jewish Choices, Jewish Voices: War and National Security] (Anglice).</ref>
Cum 215 000 militorum suo munere, Francia in praesenti maxima potentia militaris intra [[Unio Europaea|Unionem Europaeam]] et tertia maxima intra [[CFAS]] est. Cuius copiae in [[Asia occidentalis|Asiā occidentali]]<ref>[https://www.theguardian.com/world/2009/may/26/france-military-base-uae France opens military base in UAE despite Iranian concerns] (Anglice).</ref> et totā [[Africa|Africā]]<ref>[https://www.businessinsider.com/frances-military-is-all-over-africa-2015-1 France's Military Is All Over Africa] (Anglice)</ref> agunt.
Vires armatae Francicae dividuntur in ramos quinque, qui sunt:
* [[Exercitus terrestris (Francia)|Exercitus terrestris]] (Francice ''Armée de terre''), ubi includuntur:
** [[Venatores Alpini]] (Francice ''Chasseurs Alpins'')
** [[Legio Externa Francica|Legio externa seu extranea]] (Francice ''Légion étrangère'')
** [[Copiae classis (Francia)|Copiae classis]] (Francice ''Troupes de marine'')
** [[Classis aeria levis Exercitus terrestris|Classis aëria levis Exercitūs terrestris]] (Francice ''Aviation légère de l'Armée de terre'' seu ''ALAT'')
* [[Regimentum ingeniariae Francicae]] (Francice ''Régiment du génie français''), ubi includitur:
** [[Brigada munitorum siphonariorum Parisiensis]] (Francice ''Brigade de sapeurs-pompiers de Paris'')
* [[Classis nationalis (Francia)|Classis nationalis]] (Francice ''Marine nationale''), ubi includuntur:
** [[Vis maritima aeronauticae navalis|Vis maritima aëronauticae navalis]] (Francice ''Force maritime de l'aéronautique navale'')
** [[Manuballistarii classiarii]] (Francice ''Fusiliers marins'')
** [[Manus classiaria|Manūs classiariae]] (Francice ''Commandos marine'')
* [[Classis aeria et sideralis|Classis aëria et sideralis]] (Francice ''Armée de l'air et de l'espace''), ubi includitur
** Defensio aëria territorialis
* [[Chorophylace nationalis (Francia)|Chōrophylacē nationalis]]<ref>Confer Neograecum nomen "Εθνική Χωροφυλακή".</ref> (Francice ''Gendarmerie nationale''), [[vigil]]es militares vim exercentes sicuti vigiles publici et reali et generali contextū.
==Divisio administrativa==
{{Vide-etiam|Tabula administrativa Franciae}}
[[Fasciculus:Regiones Francicae.png|thumb|500px|Francicarum regionum duodeviginti [[tabula geographica]].]]
Ex anno [[2016]], Francia in duodeviginti administrativas regiones (Francice ''régions'') praecipue divisa est: regiones tredecim in [[Francia metropolitana|Franciā metropolitanā]] (inclusā collectivitate territoriali [[Corsica|Corsicā]])<ref>[https://web.archive.org/web/20151230075909/http://www.gouvernement.fr/action/la-reforme-territoriale "La réforme territoriale"] (Francice). Gubernium Franciae. Die 18 Decembris anni 2015. Archivatum ex originali die 30 Decembris anni 2015. Inspectum Kalendis Ianuariis anni 2016.</ref> et quinque trans maria.<ref name="Europe">[https://web.archive.org/web/20220316080837/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/france/ "Europe :: France"] (Anglice). Liber Factorum Mundanorum CIA. Die 3 Ianuarii anni 2018.</ref> Regiones divisae sunt vicissim in unam et centum praefecturas (Francice ''départements''), quae praecipue litterarum ordine dispositae sunt. His numeris [[numerus cursualis|numeri cursuales]] adaequant et olim [[notaculum|notacula]] eis usa sunt. Apud unam et centum praefecturas Francogallicas, quinque —[[Guadalupia (praefectura)|Guadalupia]], [[Guiana Francica|Guiana Francica seu Gallica]], [[Martinica]], [[Reunio]], [[Maiota]]— regiones et quoque praefecturae transmarinae (Francice ''départements et régions d'outre-mer'' seu ''DROM'') sunt, quae eodem statū quam praefecturae metropolitanae fruuntur et integrales [[Unio Europaea|Unionis Europaeae]] partes sunt.
Una et centum praefecturae in [[Circumdarium|circumdaria]] (Francice ''arrondissements'') 335 subdivisae sunt, quae vicissim in [[canto]]nes (Francogallice ''cantons'') 2054 subdivisa sunt.<ref name="Circonscriptions">[https://web.archive.org/web/20140430033500/http://www.insee.fr/fr/themes/tableau.asp?reg_id=99&ref_id=t_0203R "Circonscriptions administratives au 1er janvier 2015 : comparaisons régionales"] (Francogallice). [[INSEE]]. Archivatum ex originali pridie Kalendas Maias anni 2014. Inspectum die 5 Iulii anni 2015.</ref> Hi cantones etiam divisi sunt in [[commune|communia]] (Francice ''communes'') 36658, quae sunt [[municipium|municipia]] electo cum consilio municipali.<ref name="Circonscriptions"/> Communia tria —[[Lutetia]], [[Lugdunum]], [[Massilia]]— in [[circumdarium municipale|circumdaria municipalia]] (Francogallice ''arrondissements municipaux'') 45 subdivisa sunt.
Regiones, praefecturae et communia omnia [[collectivitas territorialis|collectivitates territoriales]] (Francogallice ''collectivités territoriales'') nuncupantur; scilicet, haec conventūs locales non minus quam potestatem exsecutivam possident. Circumdaria et cantones mere administrativae divisiones sunt. Nihilominus, non semper hoc modo fuere. Usque ad annum [[1940]], circumdaria collectivitates territoriales electo cum conventū erant, sed a [[Regimen Viciacense|Regimine Viciacensi]] ad tempus amota et modo terminali a [[Quarta Res Publica (Francia)|Quartā Republicā]] anno [[1946]] abrogatae sunt.
===Territoria et collectivitates transmarina===
[[File:Terrae Rem publicam Francicam constituentes.png|thumb|500px|Terrae Rem publicam Francicam constituentes.]]
Praeter regiones duodeviginti et praefecturas unam et centum, Res publica Francica [[Collectivitas Transmarina Francica|collectivitates transmarinas]] quinque —[[Polynesia Gallica|Polynesiam Gallicam]], [[Insula Sancti Bartholomaei|Sanctum Bartholomaeum]], [[Collectivitas Sancti Martini|Sanctum Martinum]], [[Insulae Sancti Petri et Miquelonensis|Sanctum Petrum et Miquelonem]], [[Uvea et Futuna|Uveam et Futunam]]—, unam sui generis collectivitatem —[[Nova Caledonia|Novam Caledoniam]]—, unum territorium transmarinum (Francogallice ''territoire d'outre-mer'' seu ''TOM'') —[[Terrae australes antarcticaeque Francicae|Terras australes antarcticasque Francicas]]— et unam insularem possessionem in [[Oceanus Pacificus|Oceano Pacifico]] —[[Insula Clippertonensis|Insulam Clippertonensem]]— habet.
Collectivitates et territoria transmarina Rei publicae Francicae, sed non [[Unio Europaea|Unioni Europaeae]] aut eius fiscali areae (excepto Sancto Bartholomaeo, qui e Guadalupiā anno 2007 secessit) intersunt. Collectivitates Pacifici Polynesiae Gallicae, Uvea et Futuna, Nova Caledonia [[francus CFP|franco CFP]]<ref>[https://web.archive.org/web/20110717034857/http://www.thetahititraveler.com/touristinfo/moneycurr.asp "Currency and Exchange Rate"] (Anglice). Thetahititraveler.com. Inspectum die 21 Iulii anni 2011.</ref> (Francogallice ''franc CFP'') uti pergunt, cuius valor stricte ei [[euro]]nis conexus est. Immo vero, regiones transmarinae quinque [[Francus Francicus|franco Francico]] utebantur et nunc [[euro]]ne utuntur.<ref>[ttps://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2085rank.html?countryName=France&countryCode=fr®ionCode=eu&rank=7#fr "2085rank"] (Anglice).Liber Factorum Mundanorum CIA.</ref>
{| class="wikitable" style="font-size:90%;"
|-
! Nomen
! Constitutionalis status
! Caput
|-
| [[Fasciculus:Flag of France.svg|25px]] [[Insula Clippertonensis]]<ref>Confer binomen "Epinephelus clippertonensis".</ref>
| Civitatis privata possessio penes directam auctoritatem [[Ministerium Franciae transmarinae|Gubernii Francogallici]].
! Sine incolis
|-
| [[Fasciculus:Flag_of_French_Polynesia.svg|25px]] [[Polynesia Gallica]]<ref>''Just's Botanischer Jahresbericht'', vol. 34, pars 1 (Lipsiae: 1907), [https://books.google.com/books?id=2HNCAQAAMAAJ&pg=PA293&q=polynesia+gallica p. 293].</ref>
| Pagus transmarinus designata (Francogallice ''pays d'outre-mer'' sive POM), statum eundem habet quam collectivitas transmarina.
! [[Papeete|Urbs Papeetensis]]<ref>Vide [https://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dpape.html "Archidioecesis Papeetensis" apud Hierarchiam Catholicam].</ref>
|-
| [[File:Flag_of_the_French_Southern_and_Antarctic_Lands.svg|25px]] [[Terrae australes antarcticaeque Francicae]]
| Territorium transmarinum (Francice ''territoire d'outre-mer'' sive TOM)
! [[Portus Francicorum]]{{Convertimus}}<ref>Francogallice ''Port-aux-Français''.</ref>
|-
| [[File:Flag_of_FLNKS.svg|25px]] [[Nova Caledonia]]
| Collectivitas [[Sui generis]]
! [[Numea]]<ref>Vide [https://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dnoum.html "Dioecesis Numeana" apud Hierarchiam Catholicam].</ref>
|-
| [[File:Flag of Saint Barthélemy (local).svg|25px]] [[Insula Sancti Bartholomaei|Sanctus Bartholomaeus]]<ref>"I[nsulae] Bartholomaei ... Margaritta ... Barbuda, S. Christophori, Newis, Antiqua, Dominica, S. Luciae ... S. Vincentii" {{Google Books|iXZYAAAAcAAJ|p. 179}}</ref>
| Collectivitas transmarina (Francice ''collectivité d'outre-mer'' sive ''COM'')
! [[Gustavia]]
|-
| [[File:Insigne Insulae Sancti Martini (Francia).svg|25px]] [[Collectivitas Sancti Martini|Sanctus Martinus]]
| Collectivitas transmarina (Francice ''collectivité d'outre-mer'' sive ''COM'')
! [[Marigot (Sancti Martini)|Marigot]]
|-
| [[File:Flag_of_Saint-Pierre_and_Miquelon.svg|25px]] [[Insulae Sancti Petri et Miquelonensis|Sanctus Petrus et Miquelo]]<ref>Cf. {{CathHierDiocese|iles|Vicariatus Apostolicus Insularum S. Petri et Miquelonensis}}</ref>
| Collectivitas transmarina (Francice ''collectivité d'outre-mer'' sive ''COM''). Adhuc ''collectivitas territorialis'' allusa.
! [[Oppidum Sancti Petri (insula Sancti Petri)|Oppidum Sancti Petri]]
|-
| [[File:Flag of Wallis and Futuna.svg|25px]] [[Uvea et Futuna]]<ref>Vide [https://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dwafu.html "Dioecesis Uveana et Futunensis" apud Hierarchiam Catholicam].</ref>
| Collectivitas transmarina (Francice ''collectivité d'outre-mer'' sive ''COM''). Adhuc ''territorium'' allusa.
! [[Mata Utu]]
|}
==Demographia==
[[Fasciculus:Franciae spissitudo incolarum.png|thumb|Franciae spissitudo incolarum per [[pagus|pagum]] (Francice ''arrondissement''). Praecipua urbana territoria visibila sunt, praesertim [[Lutetia]] (in centro a Septentrione), [[Insulae (urbs Franciae)|Insulae]] (a Septentrione), [[Massilia]] (inter meridiem et orientem) et [[Lugdunnum]] (in centro inter meridiem et orientem).]]
Aestimato cum [[numerus incolarum|numero incolarum]] 64 millionum,<ref name="People">People. France (Anglice). Liber Factorum Mundanorum CIA. Inspectum die 25 Augusti anni 2008.</ref> Francia sita est vicesimo primo loco secundum numerum incolarum in toto orbe terrarum.<ref>Rank Order. Population (Anglice). Liber Factorum Mundanorum CIA. Inspectum die 25 Augusti anni 2008</ref> Territoria urbis maiore cum numero incolarum [[Lutetia]], [[Lugdunum]], [[Tolosa]], [[Insulae (urbs Franciae)|Insulae]], [[Burdigala]], [[Nicaea (Francia)|Nicaea]], [[Portus Namnetum]], [[Argentoratum]], [[Condate Redonum]] sunt. Francia demographicum incrementum naturale (migrationem excludens) maius passa est quam pleraeque [[Unio Europaea|Unionis Europaeae]] nationes et anno 2003 causa fuit maioris partis huius incrementi naturalis consociatas apud has nationes. Anno [[2008]], aestimata natalium index 1,273 filiorum pro feminā erat —Francia est loco secundo secundum fecunditatem in Europā, post [[Hibernia]]m—<ref>[https://www.insee.fr/fr/accueil#inter3INSEE 2006 : "La France, toujours l'un des pays les plus féconds d'Europe"] (Francice).</ref> et demographici incrementi index 0,574% erat.<ref name="People">People. France (Anglice). Liber Factorum Mundanorum CIA. Inspectum die 25 Augusti anni 2008.</ref> Aestimatus purus [[migratio]]nis index positivus est anno [[2008]], 1,48 migratorum pro 1000 incolarum.<ref name="People">People. France (Anglice). Liber Factorum Mundanorum CIA. Inspectum die 25 Augusti anni 2008.</ref> Anno [[2006]], [[INSEE|Institutum nationale statisticae et studiorum oeconomicorum seu INSEE]] 4,9 milliones immigratorum, scilicet 8% omnium incolarum, Franciam incolere aestimavit. Quia pueri immigratoribus e parentibus Francogallicā in terrā nati Francici putantur, civium peregre oriundorum numerus 6,7 milliones (secundum aestimationem anni 1999), scilicet 10% omnium Francicorum incolarum, erat.
===Ethnographia===
[[Praehistoria|Praehistoricis]] ex aevis, Francia copulatio commercii, migrationum, occupationum est. Praecipui greges ethnici quattuor in Franciā sunt: Praeceltae, [[Celtae]], [[Latini]], [[Germani (antiquitas)|Germani]] ([[Franci]], [[Visigothi]], [[Burgundiones]], [[Viccingi]]). Has "historicas" ob gentes, novi populi in Franciam e [[saeculum 19|saeculo XIX]] immigravere: [[Belgica|Belgae]], [[Italia|Itali]], [[Hispania|Hispani]], [[Portugallia|Lusitani]], [[Polonia|Poloni]], [[Romania|Dacoromani]], [[Graeci]], [[Iudaei]] ab [[Europa Orientalis|Europā Orientali]] et [[Barbaria (Africa)|Barbariā]], [[Arabes]] ac [[Mazaces]] a [[Barbaria (Africa)|Barbariā]], [[Nigricolores]] a Franciā et [[Seres]] apud alios. 40% incolarum Francicorum migratoriis ab his gregibus originem trahere -disparibus proportionibus- aestimantur, quod Franciam unam [[Europa]]eas apud civitates ethnice diversiores facit, non obstante usitatā stereotypiā Franciae sicuti nationis [[Gallia|Gallicae]]. Nihilominus, Europaeorum populorum integratio facilior quam haud Europaeorum populorum fuit, quod culturales obices et discrimen sociale causavit.
===Linguae===
[[Fasciculus:Langues de la France.svg|thumb|Diffusio linguarum regionum in Francia.]]
[[Lingua Francogallica]] seu [[lingua Francica]] ex Francicā mediaevali progressa est, quā [[Medium Aevum|Medio Aevo]] incolae regionis hodiernae [[Insula Franciae (regio Franciae)|Insulae Franciae]] locuti sunt. Ut reges Franciae imperium protenderent, sic lingua Francogallica diffusa est. Iam anno [[1539]] [[Franciscus I (rex Franciae)|Franciscus I]] rex constituit ut lingua Francogallica sit unica regni sui lingua publica. Nihilominus, [[saeculum 18|saeculo duodevicensimo]] exeunte, tantum fere media regi subiectorum pars Francogallice locuti sunt.<ref>Haensch et Tümmers 1993:247.</ref> [[Res novae Francicae|Rebus novis Francicis]] confectis, linguae regionales publice oppugnatae sunt; anno [[1951]] demum per [[Lex Deixonne|Legem Deixonne]] (Francice ''Loi Deixonne'') ut linguae regionales docerentur concessum est.<ref>Günther et Tümmers 1993:251.</ref> Etiam his diebus, articulo altero constitutionis anni [[1958]] constitutum est ut [[lingua Francica]] sit unica publica reipublicae lingua. Non solum est lingua in Franciā passim adhibita, sed etiam instrumentum [[cultura]]e Francicae in [[tellus|toto orbe terrarum]]. Linguae regionales propter migrationes et nimiam linguae Francogallicae gravitatem (etiam in [[Media communicationis socialis|mediis commonicationis socialis]]) periclitantur. Francia [[Europaea de linguis regionalibus ac minoribus Charta|Europaeam de linguis regionalibus ac minoribus Chartam]] quidem subscripsit, pactum tamen non sanxit, quod partes chartae cum constitutione Franciae non conveniunt. Ab anno [[2008]], linguae regionales in articulo 75-1 constitutionis Franciae hereditas culturalis dicuntur.<ref>[http://www.legifrance.gouv.fr/Droit-francais/Constitution/Constitution-du-4-octobre-1958#eztoc2178_0_14_96 Litterae constitutionis (Francice) in pagina legifrance.gouv.fr].</ref>
Linguae regionum in Francia sunt
* Linguae Francogallicae ([[Langues d’oïl]]) in Franciā septentrionali, quae partim [[dialectos|dialecti]] [[lingua Francogallica|linguae Francogallicae]] habentur, utputa [[Lingua Picardica|Picardica]], [[Lingua Normannica|Normannica]], [[Lingua Gallonica|Gallonica]], [[lingua Pictavino-Santonica|Pictavino-Santonica]], [[lingua Vallonica|Vallonica]] et [[lingua Campanica|Campanica]]
* [[Lingua Arpitanica|Arpitanica]] ((''Franco-Provençal'') in Franciā in pristinā regione [[Sabaudia|Sabaudiā]] (sed etiam in [[Italia|Italiā]] et [[Helvetia|Helvetiā]]) adhibita
* [[Lingua Occitana|Occitana]] in Franciā meridianā
* [[Lingua Catalana|Catalana]] in praefecturā [[Pyrenaeus Orientalis|Pyrenaeo Orientali]]
* [[Lingua Alemannica|Alemannica]] in [[Alsatia|Alsatiā]]
* [[Lingua Lotharingica (Theodisca)|Lotharingica (Theodisca)]] in Franciā boreoccidentali
* [[Lingua Vasconica|Vasconica]] cum dialectis suis in Franciā austro-occidentali
* [[Lingua Britonica|Britonica]] in [[Britannia Minor|Britanniā Minore]]
* [[Lingua Corsica|Corsica]] in insulā [[Corsica|homonymā]]
* [[Lingua Batava|Batava Belgica]] in Franciā septentrionali
* Praeterea multae aliae linguae ab illis, qui in Franciam immigraverunt, necnon ab incolis territoriorum transmarinorum adhibentur.
=== Religiones ===
[[Fasciculus:Facade de Notre Dame de Reims.png|thumb|left|alt=Notre-Dame de Reims façade, gothic stone cathedral against blue sky|[[Ecclesia cathedralis Remensis]] cathedralis Catholica Romana est ubi [[Reges Franciae]] usque ad annum [[1825]] coronati sunt.]]
Francia est res publica [[laicismus|laicistica]], id est: [[civitas]] et [[religio]]nes plane separatae sunt. Cum a magistratibus nulla de religionibus fidelibusque indicia colligantur, numeri eorum, qui singulis religionibus adhaerent, non nisi taxatione circumscribi possunt. Indicia communitatum religiosarum inter se saepe valde differunt, quare etiam numeri sequentes non nisi cautelā tractandi sunt. Secundum [[periodicum]] ''Le Monde des religions,'' 51 centesimae Francogallorum se esse [[Ecclesia Catholica Romana|Catholicos]], 31 centesimae nulli religioni adhaerere, fere 9 centesimae [[Musulmanus|Musulmanos]], 3 centesimae se esse [[Protestantes]] affirmant. Paene omnes ecclesiae Protestantes Franciae, quarum [[Ecclesia Reformata Franciae]] (Francice ''L’Église réformée de France'') est maxima, in [[Foederatio Protestantica Franciae|Foederatione Protestanticā Franciae]] (Francice ''Fédération protestante de France'') collaborant. Fere 1 centesima incolarum se [[Iudaei|Iudaeos]] esse confitentur. Ex his indiciis, sequitur in Francia esse 32 milliones Catholicorum, 5.7 milliones Musulmanorum, 1.9 milliones Protestantium et 600 000 [[Iudaei|Iudaeorum]], praeterea 20 milliones hominum, qui nulli religioni adhaerent. 6% quaesitorum alia vel nihil dicunt. Catholicorum, ut ex quaestionibus concluditur, tantum parva pars re verā inter credentes numerari potest vel [[liturgia]]s frequentat, sed contra sunt etiam, qui traditionem Catholicam cum magno rigore ac diligentissime sequantur. Praeterea sunt in Franciā plus quam decies centena milia hominum, qui [[Ecclesiae Orthodoxae|Ecclesiis Orthodoxis]] aut [[Ecclesiae orthodoxae orientales|Orthodoxis Orientalibus]] adhaerent, fere 600 000 [[Buddhismus|Buddhistarum]] necnon magnus numerus ad [[Hinduismus|Hindiusmum]] pertinentium.
=== Urbes ===
{{Vide-etiam|Index Urbium Franciae}}
Francia multum urbanizata natio est et [[Index Urbium Franciae|maiores urbes]] (quoad numerum incolarum in territorio urbis anno [[2016]])<ref>[https://web.archive.org/web/20190206035205/https://www.insee.fr/fr/statistiques/3682672#tableau-Figure5 "Aires urbaines"]. ''Insee'' (Francice). Archivatum ex originali die 6 Februarii anni 2019. Inspectum Idibus Maiis anni 2019.</ref> in ordine [[Lutetia]] (cum 12 568 755 incolarum), [[Lugdunum]] (cum 2 310 850 incolarum), [[Massilia]] (cum 1 756 296 incolarum), [[Tolosa]] (cum 1 345 343 incolarum), [[Burdigala]] (cum 1 232 550 incolarum), [[Insulae (urbs Franciae)|Insulae]] (cum 1 187 824 incolarum), [[Nicaea (Francia)|Nicaea]] (cum 1 006 402 incolarum), [[Portus Namnetum]] (cum 961 521 incolarum), [[Argentoratum]] (cum 785 839 incolarum) et [[Condate Redonum]] (cum 727 357 incolarum) sunt (nota: significativa dissimilitudo inter numeros incolarum in territoriis urbis supra citatos et numeros inferiori in tabulā est, quae indicat numerum incolarum in [[commune|communibus]]). [[Exodus ruralis]] perenne politicum problema fuit fere toto [[saeculum 20|saeculo XX]].
{| class="wikitable floatright" style="text-align:center; width:100%; margin-left:0px; font-size:85%"
|-
! align=center style="background:#B9D5E4;" | Positio
! align=center style="background:#B9D5E4;" | [[Urbs]]
! align=center style="background:#B9D5E4;" | [[Tabula administrativa Franciae|Regio]]
! align=center style="background:#B9D5E4;" | [[Numerus incolarum|Incolae]]
! align=center style="background:#B9D5E4;" | Photographema
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 1 ||align=left | '''[[Lutetia]]''' || [[Insula Franciae (regio hodierna)|Insula Franciae]] || 2 190 327 || [[Fasciculus:La_Tour_Eiffel_vue_de_la_Tour_Saint-Jacques,_Paris_août_2014_(2).jpg|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 2 ||align=left | '''[[Massilia]]''' || [[Provincia Alpes Litus Lazuli]] || 862 211 || [[Fasciculus:Marseille_20160813_20.jpg|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 3 ||align=left | '''[[Lugdunum]]''' || [[Arvernia Rhodanus Alpes]] || 515 695 || [[Fasciculus:Lyon_cityscape_from_Notre-Dame_de_Fourvière_-_from_Flickr.jpg|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 4 ||align=left | '''[[Tolosa]]''' || [[Occitania (regio hodierna)|Occitania]] || 475 438 || [[Fasciculus:Vue_de_Toulouse_2007.jpg|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 5 ||align=left | '''[[Nicaea (Francia)|Nicaea]]''' || [[Provincia Alpes Litus Lazuli]] || 342 637 || [[Fasciculus:Une_plage_à_Nice.jpg|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 6 ||align=left | '''[[Portus Namnetum]]''' || [[Pagi Ligeris]] || 306 694 || [[Fasciculus:Ile_de_Nantes.JPG|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 7 ||align=left | '''[[Monspessulanus]]''' || [[Occitania (regio hodierna)|Occitania]] || 281 613 || [[Fasciculus:Montpellier(France)1.JL.jpg|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 8 ||align=left | '''[[Argentoratum]]''' || [[Magnus Oriens]] || 279 284 || [[Fasciculus:Absolute_Pl_marche_aux_cochons_01.JPG|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 9 ||align=left | '''[[Burdigala]]''' || [[Nova Aquitania]] || 252 040 || [[Fasciculus:Bordeaux Place de la Bourse de nuit.jpg|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 10 ||align=left | '''[[Insulae (urbs Franciae)|Insulae]]''' || [[Alta Franciae]] || 232 440 || [[Fasciculus:Lille_bourse_profil.jpg|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 11 ||align=left | '''[[Condate Redonum]]''' || [[Britannia Minor (regio recentior)|Britannia Minor]] || 216 268 || [[Fasciculus:Rennes_Opéra.JPG|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 12 ||align=left | '''[[Durocortorum]]''' || [[Magnus Oriens]] || 183 113 || [[Fasciculus:Subé_Fountain,_Reims,_France.jpg|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 13 ||align=left | '''[[Sanctus Stephanus de Furano]]''' || [[Arvernia Rhodanus Alpes]] || 171 924 || [[Fasciculus:Tram_st_etienne_place_fourneyron.jpg|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 14 ||align=left | '''[[Franciscopolis (Francia)|Franciscopolis]]''' || [[Normannia (regio hodierna)|Normannia]] || 170 352 || [[Fasciculus:Le_Havre_Vue_Plage_14_07_2005.jpg|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 15 ||align=left | '''[[Telo Martius]]''' || [[Provincia Alpes Litus Lazuli]] || 169 634 || [[Fasciculus:Gare_de_Toulon.JPG|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 16 ||align=left | '''[[Gratianopolis]]''' || [[Arvernia Rhodanus Alpes]] || 158 180 || [[Fasciculus:Grenoble_july_2009.JPG|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 17 ||align=left | '''[[Divio]]''' || [[Burgundia et Liber Comitatus]] || 155 090 || [[Fasciculus:Toits-dijonnais.jpg|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 18 ||align=left | '''[[Andecavis]]''' || [[Pagi Ligeris]] || 151 229 || [[Fasciculus:La_Maine_a_Angers.jpg|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 19 ||align=left | '''[[Nemausus]]''' || [[Occitania (regio hodierna)|Occitania]] || 151 001 || [[Fasciculus:Nîmes,_Maison_Carrée_(1._Jhdt.n.Chr.)_(46785244294).jpg|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 20 ||align=left | '''[[Villa Urbana (Lugdunensis)|Villa Urbana]]''' || [[Arvernia Rhodanus Alpes]] || 149 019 || [[Fasciculus:Place_lazare_goujon.jpg|100px]]
|}{{clear}}
==Oeconomia==
[[Fasciculus:La Défense depuis La Garenne-Colombes.jpg|thumb|upright=1.8|''[[La Défense]]'', [[Lutetia]]e, maxima [[regio mercatoria]] in [[Europa|Europā]].<ref>[http://ecohearth.com/eco-blogs/eco-international/835-la-defense-europes-largest-business-district-sets-a-new-standard-for-sustainable-development.html La Défense: Europe largest buisiness district Sets a New Standart for Sustainable Devloment] (Anglice) {{Wayback|url=http://ecohearth.com/eco-blogs/eco-international/835-la-defense-europes-largest-business-district-sets-a-new-standard-for-sustainable-development.html |date=20110205112759 }} - EcoHeart</ref>]]
Francica oeconomia e divite modernāque oeconomiā ubi gubernii munus interventioque significativa erant in alteram plurimā cum participatione societatum privatarum et secundum [[Mercatus (oeconomia)|mercatūs]] vias fungentem transit.<ref name="Oeconomia">Economy. France. CIA - The World Factbook (Anglice). Inspectum 28 Augusti anni 2008.</ref> Gubernium ad privatam administrationem partim aut omnino aliquas praecipuas societates -sicuti [[Air France]], [[Renault]], [[Thales (societas)|Thales]]- transtulit, quamquam gubernium adhuc dominium in campis energiae, publicae vectationis et industriae militaris servat.<ref name="Oeconomia">Economy. France. CIA - The World Factbook (Anglice). Inspectum 28 Augusti anni 2008.</ref> Francia [[capitalismus|capitalismo]] favet, sed socialem aequalitatem per leges, stipendiarias per rationes et socialia per impensa attingere ad deminuendam redituum dissimilitudinem quaerit.<ref name="Oeconomia">Economy. France. CIA - The World Factbook (Anglice). Inspectum 28 Augusti anni 2008.</ref> Ut membrum [[G8|Gregis Octo Civitatum]], gregis nationum industrializatissimarum; Francica oeconomia loco octavo est in toto orbe terrarum, mensurato [[Productus domesticus generalis|productū domestico generali]] iuxta cum [[Par acquirendi potestas|par acquirendi potestate]]<ref>Rank Order of GDP PPP. CIA - The World Factbook (Anglice). Inspectum die 24 Augusti anni 2008.</ref>, et est loco sexto nominalibus terminis.<ref>[https://www.ft.com/content/abe2ffc4-c08b-11dc-b0b7-0000779fd2ac«UK slips behind France on economy»]. ''[[Financial Times]]'' (Anglice), 11-01-2008. [Inspectum die 23 Maii anni 2008].</ref> Francia est loco quinto apud nationes bona exportantes et loco quarto apud nationes servitia in toto orbe terrarum exportantes.<ref name="Sheet">[https://www.economist.com/search?q=France France Fact Sheet]. ''[[The Economist]]'' (Anglice). (Die 8 Augusti anni 2008). Inspectum die 25 Augusti anni 2008.</ref> Nihilominus, sumptūs reditūsque ratio 53 400 millionum dollariorum lacunam anno 2007 passa est.<ref name="Sheet"/> Praecipuus Francicus index bursarius [[CAC 40]] est.
[[Ordo oeconomicae cooperationi et evolutioni favendis]], cuius socia Francia est, apud [[G8|Gregis octo civitatum]] nationes Franciam productivitatis (secundum [[PDG]] pro laboris horis) ordini praeesse anno 2005 retulit.<ref>[[Ordo oeconomicae cooperationi et evolutioni favendis]]. [https://web.archive.org/web/20070123075528/http://ocde.p4.siteinternet.com/publications/doifiles/012005061G006.xls «Labour productivity 2003»] ([[Microsoft Excel]]) (Anglice), anno 2005. Archivatum ex originali die 2007-01-23. [Inspectum die 20 Aprilis anni 2006].</ref> Verumtamen, [[PDG]] per capita Francicus 30% minor est quam [[Statunitensis]], quod [[facultas laborandi|facultatis laborandi]] centesimae rationi attribui potest; anno [[2004]], facultatis laborandi 68,8% inter 15 et 64 annos natos laborabant, adversus 80% in [[Iaponia|Iaponiā]], 78,9% in [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]], 77,2% in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] et 71% in [[Germania|Germaniā]].<ref>[[Ordo oeconomicae cooperationi et evolutioni favendis]]. [https://www.oecd.org/employment/emp/35024561.pdf «OECD Employment Outlook 2005 - Statistical Annex»] (Formā [[PDF]]) (Anglice), anno 2005.] [Inspectum die 29 Iunii anni 2006].</ref> Anno [[2007]], gubernium reformationem laboralem inchoavit. Francicum onus tributarium apud maiora in Europā est, prope 20% PDG anno [[2005]].<ref name="Oeconomia">Economy. France. CIA - The World Factbook (Anglice). Inspectum 28 Augusti anni 2008.</ref> Cum 82 millionibus periegetarum anno [[2007]], Francia est primus locus destinatus periegeticus in toto orbe terrarum.<ref>Rectio periegeseōs. [https://web.archive.org/web/20080624195206/http://www.tourisme.gouv.fr/fr/z2/stat/tis/att00018288/TIS_EVE2007_2008-5.pdf «Le tourisme international en France en 2007»] (Francice). Gubernium Franciae. Archivatum ex originali die 2008-12-28. [Inspectum Nonis Iuniis anni 2008].</ref>
==Infrastructura==
===Energia et vectura===
[[Fasciculus:Creissels_et_Viaduct_de_Millau.jpg|thumb|[[Viaeductus Aemiliaci|Viaeductus Aemiliaci]] (Francice ''Viaduc de Millau''; [[Occitanice]] ''Viaducte de Milhau''), unus apud altissimos duos in toto orbe terrarum, pars est [[autovia]]e A75-A71, e [[Lutetia|Lutetiā]] in [[Baeterrae|Baeterras]] et [[Monspessulanus|Montempessulanum]].]]
[[Fasciculus:SNCF 253.JPG|thumb|[[Tramen]] [[TGV]] [[Lutetia]]e.]]
Francia natio minimam [[Carbonii dioxidum|carbonii dioxidi]] quantitatem emittens evolutissimas apud civitates septem in toto orbe terrarum est, quia multa pecunia collocata est in [[Energia nuclearis|energiā nucleari]].<ref>[https://unstats.un.org/unsd/environment/air_co2_emissions.htm «CO2 emissions per capita in 2006»] (Anglice). Gasiorum thermocepicorum emissiones. ''Environmental Indicators''. Nationes Unitae. Augusto anni 2009. Inspectum die 10 Martii anni 2011.</ref> Ut effectus magnarum collocationum pecuniae in technologiā nucleari, pleraque [[electricitas]] in Franciā producta a [[Ergasterium atomicum|ergasteriis atomicis]] 59 creatur (78% anno 2006, e solum 8% anno 1973, 24% anno 1980, et 75% anno 1990).<ref>DGEMP / Observatoire de l'énergie (die 7 Decembris anno 2016). [https://www.ecologie.gouv.fr/production-delectricite «La production d'électricité»] (Francice). Inspectum pridie Idus Martias anni 2018.</ref>
Francicum [[ferrivia]]rum rete, chiliometrorum 29 213 patens, longissimum in totā [[Europa Occidentalis|Europā Occidentali]]. A societate [[SNCF]] geritur et apud [[tramen|tramina]] perquam celeria inveniuntur [[Thalys]], [[Eurostar]] et [[TGV]], quod iter facit velocitate chiliometrorum horalium 320 usū commerciali. Eurostar, iuxta cum Diakoniā Translationis Cuniculi Freti Gallici, Franciam cum [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] per [[Cuniculus Freti Gallici|Cuniculum Freti Gallici]] conectit. Ferriviarum connexiones ad omnes vicinas nationes, [[Andorra|Andorrā]] exceptā, expanduntur. Intraurbanae connexiones quoque bene evoluta sunt, cum [[Ferrivia subterranea|ferriviae subterraneae]] et [[Currus electricus|curruum electricorum]] diakoniis diakonias [[laophorium|laophoriorum]] perficientibus.
Circiter 893 300 chiliometrorum [[autovia]]rum utilium in Franciā. Regio [[Lutetia]]e denso [[via]]rum autoviarumque reti circumdatur, quod eam cum paene totā natione connectit. Francicae viae ingentem internationalem transitum etiam sustinent, connexae cum urbibus finitimorum [[Belgica]]e, [[Hispania]]e, [[Andorra]]e, [[Principatus Monoeci|Monoeci]], [[Helvetia]]e, [[Germania]]e et [[Italia]]e. non est tributum notaculi annuum; nihilominus, autoviarum quadripertitarum usus per [[portorium|portoria]] est, exceptis vicinitatibus municipiorum magnae dimensionis. Novorum [[autocinetum|autocinetorum]] mercatus domesticis insignibus regitur, sicuti [[Renault]] (27% autocinetorum in Franciā anno 2003 venditorum), [[Peugeot]] (20,1%) et [[Citroën]] (13,5%).<ref>L'automobile magazine, hors-série 2003/2004 paginā 294 (Francice).</ref> Amplius 70% autocinetorum novorum anno 2004 venditorum Diseliana [[motrum|motra]] habebant, valde plus quam habentia [[benzinum|benzini]] aut [[gasium liquefactum e petroleo|gasii liquefacti e petroleo]] motra.<ref>[https://web.archive.org/web/20081006095330/http://www.ademe.fr/particuliers/fiches/voiture/rub3.htm «Guide pratique de l' ADEME, la voiture»] (Francice). Ademe.fr. Inspectum die 22 Octobris anni 2008. Archivatum ex originali pridie Nonas Octobres anni 2008.</ref> Francia altissimum [[viaeductus|viaeductum]] in toto orbe terrarum, [[Viaeductus Aemiliaci|Viaeductum Aemiliaci]] (Francice ''Viaduc de Millau''; [[Occitanice]] ''Viaducte de Milhau''), quoque possidet et ponderis pontes, sicuti [[Pons Normanniae]] (Francice ''Pont de Normandie''), aedificavit.<ref>[https://web.archive.org/web/20150924074119/http://www.planete-tp.com/en/IMG/pdf/3_cle67bb35-5.pdf «The Normandy bridge: The bridge in figures»] (PDF) (Anglice). Inspectum die 10 Augusti anni 2014.</ref><ref>[«Construction Facts - The Sourcebook of Statistics, Records and Resources»] (PDF) (Anglice), McGraw Hill, ''Engineering News Record'', vol. 251, No. 20a, Novembre anni 2003, inspectum die 9 Augusti anni 2014.</ref>
Sunt circa 478 [[aëroportus|aëroportuum]] in Franciā, inclusis [[Aërodromus|aërodromis]]. [[Aëroportus Lutetiae Carolus de Gaulle]] (Francogallice ''Aéroport de Paris-Charles-de-Gaulle''), in [[Lutetia]]e vicinitatibus situs, maximus et operosissimus aëroportus est totā in natione et plerumque popularem commercialemque transitum huius nationis sustinet et Lutetiam cum paene omnibus magnis [[urbs|urbibus]] in toto orbe terrarum connectit. [[Air France]] nationalis aëronautica societas, quamquam plurimae privatae aëronauticae domesticorum internationaliumque volatuum diakonias praebent. Sunt praecipui [[portus|portūs]] decem in Franciā, quorum maximus [[Massilia]]e est, qui etiam est maximus limes cum [[Mare Mediterraneum|Mari Mediterraneo]]. 14 932 chiliometrorum [[via aquaria|viarum aquariarum]] Franciam transeuntium, incluso [[Canalis Australis|Canali Australi]] (Francogallice ''Canal du Midi''), Mare Mediterraneum cum [[Oceanus Atlanticus|Oceano Atlantico]] per [[Garunna|flumen Garunnam]] connectente.<ref>Patrimonium totius mundi UNESCO. [http://whc.unesco.org/en/list/770/ «Canal du Midi»] (Anglice et Francice). whc.unesco.org. Inspectum pridie Idus Martias anni 2018.</ref>
[[Fasciculus:Centrale de Cruas.jpg|center|700px|thumb|Paene 80% matricis energeticae Francicae de [[energia nuclearis|energiā nucleari]] orta est, maxima centesima ratio in toto orbe terrarum.<ref>EnerPub (die 8 Iunii anni 2007). [https://www.speroforum.com/site/article.asp?idarticle=9839&t=France%3A+Energy+profile&idarticle=9839&t=France%3A+Energy+profile «France: Energy profile»] (Anglice). ''Spero News''. Inspectum die 25 25 Augusti anni 2007.</ref> Hac imagine, [[ergasterium atomicum]] [[Crudatium|Crudatii]].]]
===Educatio===
[[Fasciculus:Absolute BNUS 01.JPG|thumb|Bibliotheca nationalis [[Universitas Argentinensis|Universitatis Argentinensis]], educationis superioris institutio anno [[1538]] condita.]]
In Franciā, schola publica [[laicismus|laica]] gratuitaque est.<ref>[https://www.education.gouv.fr/le-budget-et-les-finances-du-systeme-educatif-89252 «Le coût d'une scolarité»] (Francice).</ref> Quamquam non solum educatio et remuneratio docentium sed etiam programmata ad Civitatis officium pertinent, ludorum litterariorum et [[collegium (Francia)|collegiorum]] et [[lyceum (Francia)|lyceorum]] aedes ad [[Tabula administrativa Franciae|collectivitates territoriales]] spectant.<ref>[«Les collectivités territoriales»], in ''education.gouv.fr'' (inspectum die 22 Februarii anni 2010).</ref> Praeceptio obligatoria est pueris e sex ad sedecim annos natis. Martio anni [[2018]], praeses [[Emmanuel Macron]] se aetatem scholarizationis obligatoriam ad tres annos e regressū anni [[2019]] deminuere velle nuntiavit.<ref>[https://www.lemonde.fr/education/article/2018/03/26/macron-doit-annoncer-que-la-scolarisation-des-enfants-sera-rendue-obligatoire-a-3-ans_5276773_1473685.html «Macron veut cesser « de considérer l'école maternelle comme une option»»] (Francice), in ''lemonde.fr'' (inspectum die 29 Aprilis anni 2018).</ref>
[[Educatio primaria]] phasibus duabus evolvitur: primum, [[schola materna]] (Francice ''école maternelle''), quae novissimos pueros recipit eorum initio in scholā, eorum conformationi ad socialis vitae normas, eorum initiationi fundamentalia ad instrumenta sicuti sermonem et numeros;<ref>[https://www.education.gouv.fr/l-ecole-maternelle-11534 «L'école maternelle»] (Francice), in ''education.gouv.fr'' (inspectum die 22 Februarii anni 2010).</ref> deinde, ad sex annos natos aetatis, pueri [[schola elementaria|scholā elementariā]] (Francice ''école élémentaire'') recipiuntur, cuius primus scopus lecturam, scriptionem, calculum et educationem civicam discere est.<ref>«L'école élémentaire»] (Francice), in ''education.gouv.fr'' (inspectum die 22 Februarii anni 2010).</ref>
[[Fasciculus:École normale supérieure de Paris, 26 January 2013.jpg|thumb|[[Schola normalis superior (Lutetia)|Schola normalis superioris]] (Francice ''École normale supérieure'' seu ''ENS'') [[Lutetia]]e, exeunte [[saeculum 18|saeculo XVIII]] condita, plures [[Praemium Nobelianum|Praemio Nobeliano]] laureatos [[per capita]] quam quaelibet institutio in toto orbe terrarum generat.<ref>Tom Clynes, [https://www.nature.com/news/where-nobel-winners-get-their-start-1.20757 Where Nobel winners get their start] (Anglice), [[Nature]], die 7 Octobris anni 2016.</ref>]]
[[Educatio secundaria]] etiam cyclis duobus evolvitur: primus [[collegium (Francia)|collegio]] datur et inducit in [[diploma nationale breveti]] (Francice ''diplôme national du brevet'').<ref>[https://www.education.gouv.fr/le-college-4940 «Le collège»] (Francice), in ''education.gouv.fr'' (inspectum die 22 Februarii anni 2010).</ref>; secundus autem cyclus [[Lyceum (Francia)|lyceo]] datur et inducit in examina finalia et nationalia: in [[baccalaureatus professionalis|baccalaureatum professionalem]] (Francice ''baccalauréat professionnel''), [[baccalaureatus technologicus|technologicum]] (Francice ''baccalauréat technologique'') aut [[baccalaureatus generalis|generalem]] (Francice ''baccalauréat général'') et in [[testimonium habilitatis professionalis]] (Francice ''certificat d'aptitude professionnelle'') aut in [[testimonium habilitatis professionalis agrariae]] (Francice ''certificat d'aptitude professionnelle agricole'' seu ''CAPA'') educationi agriculturali.<ref>[https://www.education.gouv.fr/le-lycee-41642 «Le lycée»] (Francice), in ''education.gouv.fr'' (inspectum die 22 Februarii anni 2010).</ref> Ceterum, fere 17% alumnorum educationis primariae secundariaeque scholas privatas, plerasque cum Civitate consociatas et crebro confessionales, frequentant.<ref>[https://www.education.gouv.fr/les-etablissements-d-enseignement-scolaire-prives-2942 «Les établissements d'enseignement privés»] (Francice), in ''education.gouv.fr'' (inspectum die 22 Februarii anni 2010).</ref>
Francogallica [[educatio superior]] ostendit singularitatem cogendi ut [[universitas|universitates]] (Francice ''universités'') et [[schola grandis|scholarum grandium]] (Francogallice ''grandes écoles'') systema inter se congruant, quo accessus habetur plerumque per idoneitatis probationem post classes praeparatorias (Francice ''classes préparatoires'').<ref name="supérieur">[https://www.education.gouv.fr/l-enseignement-superieur-10085 «L'enseignement supérieur»]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (Francice) in ''education.gouv.fr'' (inspectum 22 Februarii anni [[2010]]).</ref> Educatio superior [[brevetum technici superioris|breveto technici superioris]] (Francice ''brevet de technicien supérieur'') et classibus praeparatoriis ad scholas grandes in [[Lyceum (Francia)|lyceis]] docetur<ref name="supérieur"></ref> aut in sedibus privatis. Omnia diplomata in Franciā concessa in [[index diplomatum in Francia|repertorio nationali testimoniorum professionalium]] (Francice ''répertoire national des certifications professionnelles'' seu ''RNCP'') porrigenda sunt.
Francia, se ipsā [[Liberatio Franciae|liberatā]], ingens incrementum in fequentatione scholarum cognovit. Anno [[1936]], minus quam 3% classis cuiuslibet [[baccalaureus|baccalaureūs]] titulum adipiscuntur; haec centesimarum ratio in 30% anno [[1985]] et in 60% anno [[1995]] transivit.<ref name="Maurin">Ludovicus (Louis) Maurin, ''Déchiffrer la société française'', [[Lutetia|Lutetiae]], [[La Découverte]], [[2009]], 368 p. ([[ISBN]] 978-2-707-15413-2, [[LCCN]] 2009503665).</ref> Quomodocumque, haec educationis democratizatio inaequalitatem socialem non delevit: solum 25% filiorum fabrorum inter [[1974]] et [[1978]] natorum educationis superioris diplomate honorati sunt, aliter ac 77% filiorum moderatorum.<ref name="Maurin"></ref> Hae inaequalitates adhuc maiores sunt in scholis grandibus: solum 2,9% studentium a [[Schola nationalis administrationis (Francia)|Scholā nationali administrationis]] (Francice ''École nationale d'administration'' seu ''ENA'') anno [[2008]] admissorum parentem fabrum habebant.<ref name="Maurin"></ref>
Secundum [[PISA|programma PISA]] ad comparanda systemata educativa nationalia, Francici systematis educativi eventūs deceptorii sunt, comparati ad alias Civitates socias [[Ordo oeconomicae cooperationi et evolutioni favendis|Ordinis oeconomicae cooperationi et evolutioni favendis]],<ref>[https://web.archive.org/web/20190603012105/http://orientation.blog.lemonde.fr/2013/12/07/enquete-pisa-2012-la-france-decroche-en-maths-mais-remonte-en-comprehension-de-lecrit/ «Résultats de la France à l'enquête PISA 2012 scolaires]» (Francice), ¡¡[[Le Monde]]'' die 07/12/2013, ab Olivario (Olivier) Rollot.</ref> imprimis ob inaequali incrementum, factā investigatione PISA anni [[2003]]. Non obstantibus cautionis consiliis, [[analphabetismus]] 3,1 milliones hominum attingebat, id est, 9% incolarum inter 18 et 65 annos natorum et qui scholam in Franciā frequentaverant.<ref>[https://web.archive.org/web/20121211143413/http://anlci.gouv.fr/fileadmin/Medias/PDF/EDITIONS/ivq_4pages.pdf Agence nationale de lutte contre l'illettrisme, des chiffres pour éclairer les décisions] (Francice).</ref>
Socialis alumnorum origo scholares eorum fructūs valdissime afficit. In [[cursus elementaris secundi anni|cursū elementari secundi anni]] (Francogallice ''Cours élémentaire 2e année'' seu ''CE2''), alumni ad pauperrimam quartam portionem pertinentes media puncta credita 57 e 100 in [[lingua Francica|linguā Francicā]] et 58 in [[mathematica|mathematicā]] obtinuerunt, contra 87 et 85 respective eis ad divetissimam quartam portionem pertinentibus. Haec inaequalitas augetur post [[collegium (Francia)|collegium]], cum indice accessūs ad secundum cursum baccalaureatūs generalis aut technologici bis altiore alumnis ad ambitūs divitiores pertinentibus quam aliis alumnis.<ref name="lefigaro">[https://www.lefigaro.fr/conjoncture/en-france-les-pauvres-vivent-13-ans-de-moins-que-les-riches-20190604 «En France, les pauvres vivent 13 ans de moins que les riches»] (Francice), in ''www.lefigaro.fr'', die [[4 Iunii]] [[2019]].</ref>
Prima [[Ministerium Educationis nationalis (Francia)|Ministerii Educationis nationalis]] evaluatio "continuitatem paedagogicam" positivam per interclusionem tempore [[pandemia]]e [[COVID-19]] esse revelavit. Secundum demoscopiam, magistri septem e decem et parentes octo e decem contenti putati sunt.<ref>[https://www.lefigaro.fr/actualite-france/confinement-scolaire-un-bilan-officiel-tres-positif-sauf-en-education-prioritaire-20200724 «Confinement scolaire: un bilan officiel plutôt positif sauf en éducation prioritaire»], in ''Le Figaro'' (inspectum die 24 Iulii anni 2020).</ref>
===Valetudo===
[[Fasciculus:P1000513 Paris XIII Salpetrière reductwk.JPG|thumb|upright=1.3|[[Valetudinarium Pitié-Salpêtrière]] (Francice ''Hôpital de la Salpêtrière''), [[valetudinarium]] docens [[Lutetia]]e.]]
Francogallicum valetudinis systema primo loco in toto orbe terrarum collocabatur secundum [[Ordo mundi sanitarius|OMS]] anno [[1997]]<ref>[https://www.photius.com/rankings/healthranks.html The ranking, see spreadsheet details for a whole analysis] (Anglice) in ''photius.com''.</ref> et postea rursus anno [[2000]].<ref>[https://www.who.int/healthinfo/paper30.pdf Measuring overall health system performance for 191 countries] (Anglice).</ref> Valetudinis systema plerumque gratuitum est hominibus [[morbus|morbis]] chronicis (Francice ''affections de longues durées'') affectis; sicuti [[Cancer (morbus)|cancro]], [[Morbus deficientiae immunitatis acquisitae|sidā]] aut [[fibrosis cystica|fibrosi cysticā]]. Media [[exspectatio vitae]] in natū 77 anni viribus et 84 anni feminis sunt, apud altiores in [[Unio Europaea|Unione Europaeā]].<ref>[Espérance de vie, taux de mortalité et taux de mortalité infantile dans le monde] (Francice), [[INSEE]].</ref> Sunt 3,22 medici pro milibus incolarum in Franciā,<ref>[https://www.statistiques-mondiales.com/ Nombre de médecins pour 1000 habitants] in ''statistiques-mondiales.com'' (Francice).</ref> dum medius valetudinis sumptus per capita 4 719 [[dollarium (CFA)|dollariorum]] anno [[2008]].<ref>[https://www.statistiques-mondiales.com/ Dépenses de santé par habitants] (Francice) in ''statistiques-mondiales.com''.</ref> Anno [[2007]], erant circiter 140 milia incolarum (0,4%) in Franciā quae [[sida]]m aut [[HIV]] patebantur.<ref name="France FactBook">«France» (Anglice). ''The World Factbook''. [[CIA]]. 2009. Inspectum [[10 Martii]] anni 2011.</ref>
Quamquam Francici unam strigosioribus e gentibus apud nationes progressas esse putantur,<ref name="NY Times">[https://www.nytimes.com/2005/05/04/world/europe/even-the-french-are-fighting-obesity.html Even the French are fighting obesity] (Francice), pridie Kalendas Maias in ''[[The NY Times]]''.</ref><ref name="Daily Finance">[https://consent.yahoo.com/v2/collectConsent?sessionId=3_cc-session_6151c126-3e53-47ce-b584-044d64b244d6 France's obesity crisis: All those croissants really do add up, after all]{{Nexus deficitur|date=October 2022|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} (Anglice), pridie Kalendas Aprilis anni 2010, in ''[[Daily Finance]]''.</ref> Francia, sicuti aliae nationes divites, crescentem recentemque [[obesitas|obesitatis]] [[epidemia]]m obit, praesertim propter [[Cibus promptus|cibi prompti]] substitutionem in locum salutaris traditionalis coquinae Francicae alimentatiis in moribus Francicis.<ref name="NY Times"></ref><ref name="Daily Finance"></ref><ref name="France heading">[https://www.foodnavigator.com/Article/2006/02/01/France-heading-for-US-obesity-levels-says-study France heading for US obesity levels says study] (Anglice), in ''Food Navigator''.</ref> Nihilominus, Francicus index obesitatis valde inferior est [[Statunitensis|Statunitensi]] (verbi gratiā, index obesitatis in Franciā idem Statunitensi erat in annis 1970)<ref name="Daily Finance"></ref> et adhuc infimus est in [[Europa|Europā]]<ref name="France heading"></ref> sed ab auctoritatibus nunc putatur unum praecipua apud problemata valetudinis publicae<ref>[https://www.nutraingredients.com/Article/2006/09/14/New-French-food-guidelines-aimed-at-tackling-obesity «New French food guidelines aimes at tabkling obesity»] (Anglice). ''Nutraingredients.com''. Inspectum die 9 Augusti anni 2010.</ref> et auctoritates ferociter obesitati obviam eunt; index obesitatis infantilis in Franciā deminuitur, dum adhuc crescit aliis in nationibus.<ref>Petah Marianus (Marian) (23 Maii anni 2008). [https://web.archive.org/web/20220108001242/https://www.just-food.com/analysis/france-urged-to-get-tough-on-child-obesity «France urged to get tough on child obesity»] (Anglice) in ''just-food.com''. Inspectum die 9 Augusti anni 2010.</ref>
===Scientia et technologia===
[[Fasciculus:Ariane 5 Le Bourget FRA 001.jpg|upright|thumb|[[Rocheta]] [[Ariane 5]], [[Systema enissionis deponibilis|spatiale vehiculum reciprocum deponibile]], a societate [[Airbus Defence and Space|Airbus]] fabricata.]]
Abusque [[Medium aevum|Medio aevo]], Francia praecipuas apud nationes scientifica in bona contribuentes est. Ineuns circa [[saeculum 11|saeculum XI]], [[Papa]] [[Silvester II]] [[abacus|abacum]] et [[sphaera armillaris|sphaeram armillarem]] denuo introduxit et [[Numeri Arabici|numeros Arabicos]] et [[horologium|horologia]] [[Europa Septentrionalis|Europae Septentrionali]] et [[Europa Occidentalis|Occidentali]] obtulit.<ref>Gulielmus (William) Godwin (1876). [https://archive.org/details/livesnecromance04godwgoog «Lives of the Necromancers»]. p. 232. Inspectum pridie Kalendas Iunias anni 2014.</ref> [[Universitas Parisiensis]] (Francogallice ''Université de Paris''), medio [[saeculum 12|saeculo XII]] condita, adhuc est una praecipuas apud [[universitas|universitates]] in [[Humanus Cultus Occidentalis|Mundo Occidentali]].<ref>Andreas (André) Thuilier, ''Histoire de l’université de Paris et de la Sorbonne'', Lutetiae, Nouvelle librairie de France, 1994.</ref>
[[Saeculum 17|Saeculo XVII]], [[Renatus Cartesius]] [[Rationalismus|methodum recte regendae rationis et veritatis in scientiis investigandae]] definivit, dum [[Blasius Pascalis]] praeclarus factus est sua propter opera de [[Probabilitas|probabilitate]] et [[mechanica|mechanicā]] [[fluidum|corporum fluidorum]]. Ambo egregii [[Revolutio scientifica|Revolutionis scientificae]] viri fuerunt quae in [[Europa|Europā]] eodem tempore exarsit. [[Academia Scientiarum Francica]] (Francice ''Académie des sciences'') a [[Ludovicus XIV|Ludovico XIV]] condita est ad incitandum et protegendum animum Gallicae investigationis scientificae. Apud progressūs scientifici praecursores in Europā [[saeculum 17|saeculis XVII]] et [[saeculum 18|XVIII]]. Cui est una praecipuas apud academias scientiarum.<ref>Moak, David, ed. (2007). ''[https://quod.lib.umich.edu/d/did/did2222.0000.874?view=text;rgn=main The Encyclopedia of Diderot & d'Alembert Collaborative Translation Project]''. Ann Arbor: Michigan Publishing, University of Michigan Library. pp. 54–55.</ref>
[[Illuminismus|Illuminismi]] tempus biologi [[Georgius Ludovicus Leclerc de Buffon|Buffoni]] et chemici [[Antonius Lavoisierius]] operibus notatum est, qui [[Oxygenium|oxygenii]] munus in [[combustio]]ne invenit, dum [[Dionysius Diderotus]] et [[Ioannes Baptista Le Rond d'Alembert]] ''[[Encyclopédie|Encyclopediam]]'' in lucem dederunt, quae ad praebendum accessum ad "cognitionem utilem" populo ordinatur, cognitionem quae cotidianae vitae adhibere possint.<ref>Burke, Petrus (Peter), ''A social history of knowledge: from Gutenberg to Diderot'', Malden: Blackwell Publishers Inc., 2000, p.17.</ref>
Per [[Conversio industrialis|Conversionem industrialem]], [[saeculum 19|saeculo XIX]], magnifici processūs scientifici in Franciā evenerunt cum scientificis sicuti [[Augustinus Ioannes Fresnel|Augustino Ioanne Fresnel]], hodiernae [[optica]]e conditore; [[Nicolaus Leonardus Sadi Carnot|Nicolao Leonardo Sadi Carnot]], [[thermodynamica]]e bases divulgante; aut [[Ludovicus Pasteur|Ludovico Pasteur]], uno apud [[microbiologia]]e praenuntios. Alii Francici egregii [[saeculum 19|saeculi XIX]] scientifici sua nomina in [[Turris Eiffeliana|Turri Eiffelianā]], [[Lutetia]]e, inscripta habent.<ref>[https://www.toureiffel.paris/fr «The 72 Scientists»] (aliquot linguis). Turris Eiffeliana. Inspectum pridie Kalendas Februarias.</ref>
Francicos apud claros [[saeculum 20|saeculi XX]] scientificos, sunt mathematicus physicusque [[Henricus Poincaré]]; physici [[Antonius Henricus Becquerel]] et [[Petrus Curie|Petrus]] et [[Maria Curie]], celebres ob opera de [[Radioactivitas|radioactivitate]]; physicus [[Paulus Langevin]]; aut virologus [[Lucas Montagnier]], [[Virus immunodeficientiae humanae|vīri HIV]] et [[sida]]e coinventor. Usque ad annum [[2012]], Galli 68 [[Praemium Nobelianum|Praemio Nobeliano]]<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/lists/all-nobel-prizes/ «All Nobel Prizes»] (Anglice). Nobel Media. Inspectum die 10 Octobris anni 2012.</ref> laureati sunt et undecim [[Numisma Fieldianum]]<ref>[https://www.mathunion.org/imu-awards/fields-medal «List of Fields Medallists»] (. [Unio mathematica internationalis]. Inspectum die 10 Octobris anni 2012.</ref> acceperunt.
===Media communicationis===
Apud [[diarium|diaria]] venditione in Franciā praecellentissima ''[[Le Parisien|Le Parisien Aujourd'hui en France]]'' (cum 460 000 quotidie venditorum), ''[[Le Monde]]'' et ''[[Le Figaro]]'', circiter cum 300 000 exemplarium quotidie venditorum, sunt; sed etiam ''[[L'Équipe]]'', [[ars athletica|artium athleticarum]] nuntiis dedicatum.<ref>(Francice) OJD, ["Observatoire de la Presse", [https://web.archive.org/web/20100507013851/http://observatoire.ojd.com/report/visu/obs/20/do/GP_PQN/ Presse Quotidienne Nationale].</ref> Antehac, diaria gratuita optime perruperunt, cum magis quam diariorum ''[[Metro International|Metro]]'', ''[[20 minutes (Francia)|20 minutes]]'' et ''[[Direct Plus]]'' exemplarium 650 000 respective distributa essent.<ref>(Francice) OJD, Presse Gratuite d'Information. [https://web.archive.org/web/20101204123544/http://www.ojd.com/pgi/section Archivatum] pridie Nonas Decembres in [[Wayback Machine]]. Novembre anni 2011.</ref> Nihilominus, maximus exemplarium numerus regionali diario ''[[Ouest-France]]'' attactus est, cum plus quam 750 000 exemplarium venditorum, dum alii regionalia diaria quinquaginta quoque magnas venditiones habent.<ref>(Francice) Observatoire de la Presse, Presse Quotidienne Régionale et Départementale. [https://web.archive.org/web/20100507014206/http://observatoire.ojd.com/report/visu/obs/20/do/GP_PQRD/ Archivatum] Nonis Maiis anni 2010 in [[Wayback Machine]].</ref> Commentariorum hebdomadalium campus diversificatior potentiorque est, cum amplius 400 specialium commentariorum hebdomadalium hac in natione typis editorum.<ref> (Francice) Observatoire de la Presse, Presse Magazine – Synthèse. [https://web.archive.org/web/20100929204536/http://observatoire.ojd.com/report/visu/obs/20/do/GP_PMAG Archivatum] die 29 Septembris anni 2010 in [[Wayback Machine]].</ref>
Validissimos apud nuntiorum commentarios, sunt partium sinistrarum ''[[L'Obs]]'', centristicus ''[[L'Express]]'' et partium dexterarum ''[[Le Point]]'' (cum amplius exemplarium 400 000),<ref>(Francice) Observatoire de la Presse, Presse News. [https://web.archive.org/web/20100929204512/http://observatoire.ojd.com/report/visu/obs/20/do/GP_NEWS Archivatum] die 29 Septembris anni 2010 in [[Wayback Machine]].</ref> sed maximus exemplarium numerus apud commentarios hebdomadales attingitur televisificis muliebribusque commentariis, apud quos ''[[Marie Claire]]'' et ''[[Elle (commentarius)|Elle]]'' sunt, peregrinas versiones habentes. Validos apud commentarios hebdomadales etiam sunt investigationis satiricique commentarii ''[[Le Canard enchaîné]]'', ''[[Charlie Hebdo]]'' non minus quam ''[[Paris Match]]''. Ad instar plerorumque industrializatarum nationum, [[impressio|scripta typis edita]] magnā difficultate praeterito decennio affecta sunt. Anno [[2008]], gubernium praecipium ad impulsum incubuit ut iuvet huic campo ad se emendadum et ad fiendum pecuniarie independentem;<ref>(Anglice) ''The Telegraph'', [https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/france/3125110/Nicolas-Sarkozy-French-media-faces-death-without-reform.html Nicolas Sarkozy: French media faces 'death' without reform]. Die 2 Octobris anni 2008.</ref><ref>(Francice) Francici gubernii propylon, Lancement des états généraux de la presse. [[Archivatum]] die 25 Iunii anni 2010 in [[Wayback Machine]].</ref> sed anno [[2009]] 600 000 [[euro]]num scriptis typis editis dare debuit ut [[crisis oeconomica|crisi oeconomicae]] opponerentur, exsistentia praeter subsidia.<ref>(Anglice) Angelica (Angelique) Chrisafis Lutetiae (die 23 Ianuarii anni 2009). [https://www.theguardian.com/media/2009/jan/23/sarkozy-pledges-state-aid-to-newspapers "Sarkozy pledges €600m to newspapers"]. ''[[The Guardian]]''. Londinii. Consultum die 21 Iunii anni 2012.</ref>
[[Fasciculus:Le Figaro logo.png|thumb|left|alt=masthead of Le Figaro newspaper|''[[Le Figaro]]'' anno 1826 conditum est; multi insignioribus ex auctoribus in Franciā in eius columnis per decennia scripserunt et adhuc praecipuum habetur.<ref>(Anglice) [https://www.britannica.com/topic/Le-Figaro "Le Figaro"]. ''[[Encyclopædia Britannica]]''.</ref>]]
Anno [[1974]], post annos centralizati monopolii super radiophoniā televisioneque, publica procuratio [[Office de radiodiffusion-télévision française|ORTF]] scissa est aliquot in nationalia instituta, sed iam exsistentes stationes televisificae tres et radiophonicae stationes quattuor penes civitatem manserunt.<ref>(Francice) Radio France, "L'entreprise", [https://web.archive.org/web/20110722004341/http://www.radiofrance.fr/lentreprise/reperes/statuts/ Repères].</ref><ref name="Vie Publique">(Francice) [https://www.vie-publique.fr/eclairage Vie Publique, Chronologie de la politique de l'audiovisuel].</ref> Fuit anno [[1981]] cum gubernium liberam emissionem hac in natione sivit, sic finito publico radiophoniae monopolio.<ref name="Vie Publique"/> Francica televisio insequentibus duobus decenniis partim [[Liberatio oeconomica|liberata]] est, creatis aliquot commercialibus stationibus, imprimis gratiā televisionis caplaris satellitalisque. Anno [[2005]], nationalis diakonia Télévision Numérique Terrestre televisionem digitalem totam in nationem introduxit, quod aliarum stationum creationem sivit.
Exsistentes nationales stationes quattuor proprietas sunt publicae societatis [[France Télévisions]], cuius pecunia praeconialibus reditibus et permissionum televisificarum tributis suppeditatur. Publica societas emissoria [[Radio France]] nationales radioponicas stationes quinque gerit. Publica apud haec media sunt [[Radio France Internationale]], programmata Francice totum per orbem terrarum emittens, non minus quam Francica-Germanica statio televisifica [[TV5 Monde]]. Anno [[2006]] gubernium universa statio nuntiorum televisificorum [[France 24]] creavit. Longinquae stationes televisificae [[TF1]] (anno 1987 privatizata), [[France 2]] et [[France 3]] maiores spectatorum numeros habet, dum stationes radiophonicae [[RTL]], [[Europe 1]] et publica [[France Inter]] apud minus auditas sunt.
== Cultura et artes ==
[[Fasciculus:La Liberté guidant le peuple - Eugène Delacroix - Musée du Louvre Peintures RF 129 - après restauration 2024.jpg|thumb|left|[[Marianna]] (Francice ''Marianne'') in picturā ''[[Libertas populum ducens]]'', ab [[Eugenius Delacroix|Eugenio Delacroix]].]]
Francia multa saecula est sedes [[cultura]]e confectae: multi artifices Francici fuerunt inter celeberrimis eorum temporis, et Francia iam cognoscitur et admirationi est ob suam copiosam [[cultura]]e memoriam. Continua regimina politica [[ars|artis]] fabricationem semper promoverunt, et inauguratio [[Ministerium Culturae (Francia)|Ministerii Culturae]] anno [[1959]] culturale civitatis patrimonium conservare adiuvat et in publicum prodit. Ministerium Culturae subsidia artificibus concedit, culturam Francicam per mundum promovet, ferias et alios [[cultura]]e eventūs sustinet, [[Monumentum historicum|monumenta historica]] tutatur. Praeterea, gubernatio Francica [[exceptio culturae|legitimam culturae exceptionem]] prospere sustentat, ut opera [[audiovisualis|audiovisualia]] intra rem publicam confecta defendat.
Francia est civitas quae maximum mundi numerum [[periegesis|peregrinatorum]] quotannis accipit, praecipue ob [[institutum|instituta]] [[cultura]]e et [[aedificium|aedificia]] [[historia|historica]] omnem per terram inserta. Reipublicae sunt circa mille ducenta [[museum|museorum]], quae plusquam quingenties centena milia hominum quotannis invisunt.<ref>Ministère de la Culture et de la Communication, "Cultura statistics," [https://web.archive.org/web/20120118171647/http://www2.culture.gouv.fr/culture/deps/2008/pdf/minichiffrescles2010-en.pdf Graves numeri.]</ref> Gravissimi culturae sitūs a gubernatione administrantur, exempli gratiā ab officio publico [[Centrum monumentorum nationalium|Centro monumentorum nationalium]] (Francice ''Centre des monuments nationaux''), quod circa [[centum]] [[monumentum historicum|historica civitatis monumenta]] procurat. Fere 43 180 [[aedificium|aedificia]] ut [[monumentum|monumenta]] historica protecta, plerumque domicilia (multa [[castella]]) et [[templum|templa]] religiosa ([[ecclesia cathedralis|cathedrales]], [[basilica|basilicas]], [[ecclesia]]s), sed etiam signa, [[monumentum|lapides memoriales]], et [[hortus|hortos]] comprehendunt.
===Bellae artes===
[[Fasciculus:Claude_Monet_023.jpg|thumb|upright|[[Claudius Monet]] [[Impressionismus|motum impressionisticum]] condidit. (''Femme avec un parasol'', anno [[1886]], in [[Museum Orsay|Museo Orsay]]).]]
Primae artificiosae manifestationes [[Praehistoria|Praehistorico]] a tempore, Francocantabrico stilo, oriuntur. [[Renovatio Carolingiana|Carolingianum tempus]] natum scholae [[Manuscriptum illuminatum|illuminatorum]] signat, quae totum [[Medium aevum]] perdurabit et ad culmen perveniet cum [[Manuscriptum illuminatum|illuminatione]] libri ''[[Les très riches heures du duc de Berry]]''. Classici Francici [[saeculum 17|saeculi XVII]] pictores [[Nicolaus Poussin]] et [[Claudius Lorrain]] sunt.<ref name="Encyclopaedia Britannica">[[Encyclopaedia Britannica]] (ed.). [https://www.britannica.com/place/France/The-fine-arts «The Fine Arts»] (Anglice). Inspectum die [[13 Martii]] anni 2018.</ref>
[[Saeculum 18|Saeculo XVIII]] [[Genus conchatum]] praeeminet, cum [[Antonius Watteau|Antonio Watteau]], [[Franciscus Boucher|Francisco Boucher]] et [[Ioannes Honoratus Fragonard|Ioanne Honorato Fragonard]]. Exeunte hoc saeculo, incipit [[Classicismus]] [[Iacobus Ludovicus David|Iacobi Ludovici David]]. In [[Romanticismus|Romanticismo]] peritissimi sunt clari [[Theodorus Géricault]] et [[Eugenius Delacroix]]. [[Realismus (artes)|Realistica]] [[Schola Barbitionensis|Scholae Bartionensis]] (Francice ''École de Barbizon'') [[pictura topiaria]] perrecta est ab artificibus cum realismo testimonialiore de realitate illius temporis sociali, sicuti [[Ioannes Franciscus Millet|Ioanne Francisco Millet]] et [[Gustavus Courbet|Gustavo Courbet]].<ref name="Encyclopaedia Britannica"></ref> In Franciā, [[sculptura]] multimodis evoluta est, sed omnibus in generibus eminens: [[Aevum praehistoricum|Praehistorico]], [[Ars Romana|Romano]], [[Ars Romanica|Romanico]], [[Ars Gothica|Gothico]], [[Renascentia litterarum|Anagenetico]]<ref>{{DAEL}}</ref>, [[Barocus|Baroco]] ac [[Genus conchatum|Conchato]], [[Neoclassicismus|Neoclassico]] (ubi eminet [[Fridericus Augustus Bartholdi]] cum ''[[Statua Libertatis|Statuā Libertatis]]''), [[Romanticismus|Romantico]] (ubi eminet [[Augustus Rodin]] cum ''[[Cogitator]]e'') et [[Ars hodierna|Hodierno]].<ref name="Encyclopaedia Britannica"></ref>
Secundo [[saeculum 19|saeculi XIX]] dimidio, Franciae influxus in picturam adhuc maioris ponderis factus est, cum nova sculpturae genera evolverentur sicuti [[Impressionismus]] et [[Symbolismus (artes)|Symbolismus]]. Impressionistas apud pictores in illo tempore clarissimos [[Camillus Pissarro]], [[Eduardus Manet]], [[Edgarus Degas]], [[Claudius Monet]] et [[Petrus Augustus Renoir]] sunt.<ref name="Guide">[https://www.nationalgallery.org.uk/paintings/learn-about-art/guide-to-impressionism «Guide to Impressionism»]. Nationalgallery.org.uk (Anglice). Inspectum die 22 Iulii anni 2011.</ref> In secundā Impressionistarum pictorum aetate, quoque artificiosarum evolutionum praecursores erant [[Paulus Cézanne]], [[Paulus Gauguin]], [[Henricus de Toulouse-Lautrec]] et [[Georgius Seurat]]; non minus quam [[Fauvismus|Fauvistae]] artifices [[Henricus Matisse]]], [[Andreas Derain]] et [[Mauritius de Vlaminck]].<ref name="NGA">[https://web.archive.org/web/20101105195501/http://www.nga.gov/feature/artnation/fauve/index.shtm National Gallery of Art (United States)], (Anglice). Inspectum Idibus Martiis anni 2018.</ref><ref name="RFI">(Francice) RFI, Vlaminck, version fauve. [https://web.archive.org/web/20171010120345/http://www.rfi.fr/culturefr/articles/098/article_63189.asp Archivatum] die 10 Octobris anni 2017, in [[Wayback Machine]].</ref>
Multa [[museum|musea]] in Franciā sculpturis et picturae operibus totim aut partim dedicantur. Ingens antiquorum operum ante aut per [[saeculum 18|XVIII]] creatorum collectio in [[Museum Luparense|Museo Luparensi]] exhibetur, sicuti pictura ''[[Iucunda]]'', usitatissime ''Mona Lisa'' appellata. Dum [[Lupara (palatium)|Palatium Luparense]] diu museum fuit; [[Museum Orsay]] anno [[1986]] antiquā in [[statio ferriviaria|statione ferriviariā]] inauguratum est, ut denuo ordinarentur magnae nationales artis collectiones et Francicae secundi [[saeculum 19|saeculi XIX]] dimidii picturae, praesertim motuum Impressionismi et Fauvismi, congregarentur.<ref name="Orsay">(Francice et Anglice) [https://www.musee-orsay.fr/fr Musée d'Orsay (official website), History of the museum – From station to museum]. Inspectum die 14 Aprilis anni 2022.</ref> [[Ars moderna|Moderna opera]] in [[Museum nationale Artis modernae|Museo nationali Artis modernae]] (Francice ''Musée national d'Art moderne'') exhibentur, cuius domicilium anno [[1976]] immutatum est in [[Centrum nationale artis et culturae Georgii Pompidou|Centro Pompidou]] (Francice ''Centre Pompidou''). Ista tria publica musea propemodum 17 [[millio]]nes hominum quotannis recipiunt.<ref name="Ministerium Turismi Franciae">(Francice) [https://web.archive.org/web/20110511093631/http://www.tourisme.gouv.fr/stat_etudes/memento/2009/sites.pdf Ministerium Turismi Franciae]. Inspectum die 14 Aprilis anni 2022.</ref> Alia apud nationalia musea picturas continentia [[Magnum Palatium]], cum 1,3 [[millio]]nibus salutatorum, est; sed etiam sunt plurima musea ad urbes pertinentia, apud quae eminet [[Museum Artis modernae Lutetiae]] (Francice ''Musée d'Art moderne de Paris''), cum 800 milibus salutatorum anno 2008, [[Ars hodierna|opera hodierna]] continens.<ref name="Ministerium Turismi Franciae"/>
===Litterae===
{{Vide-etiam|Litterae Franciae}}
[[Fasciculus:Molière_-_Nicolas_Mignard_(1658).jpg|thumb|left|upright|[[Molière]], unus apud [[satura|satiricae]] [[comoedia]]e magistros putatus.]]
[[Fasciculus:Victor Hugo by Étienne Carjat 1876 - full.jpg|upright|left|thumb|[[Victor Hugo]], unus clarissimos apud viros in [[Litterae|litteris]] Franciae, cuius solletia cum eā [[Ludovicus Camonius|Camonii]] et eā [[Gulielmus Shakesperius|Shakesperii]] confertur.]]
[[Litterae Franciae]] antiquissimae originem trahunt a [[medium aevum|medio aevo]], cum [[terra]] quae hodie praesens Francia habetur communem uniformemque sermonem etiam non habebat.<ref>(Anglice) [[Encyclopaedia Britannica]]. [https://www.britannica.com/art/French-literature «French literature»]. Inspectum die 15 Aprilis anni 2022.</ref> [[Franciscus Rabelaesus]] insignis [[saeculum 16|saeculi sexti decimi]] scriptor Rabelaesus fuit, cuius [[mythistoria]] ''[[Gargantua (Rabelaesus)|Gargantua]]'' clara aestimataque usque ad hodiernum tempus manet. [[Michael Montanus]] alius litterarum Francicarum clarus vir fuit idem per saeculum, cuius celeberrimum opus, ''[[Progymnasmata]]'' (Francice ''Essais''), litterarum genus [[progymnasma]] creavit.<ref>(Anglice) [https://web.archive.org/web/20110525201508/http://www.humanistictexts.org/montaigne.htm "Montaigne."] Humanistictexts.org, inspectum die 15 Aprilis anni 2022.</ref>
Per [[saeculum 17|saeculum XVII]], [[Domina de La Fayette]] mythistoriam ''[[Principissa Cliviae]]'' (Francice ''La Princesse de Clèves'') anonyme typis edidit, quae una primarum [[mythistoria psychologica|psychologicarum mythistoriarum]] unquam habetur.<ref>(Anglice) [http://www.radiodramareviews.com/id438.html "La Princesse de Cleves by Madame de Lafayette, adapted by Jo Clifford."] Radiodramareviews.com. Pridie Kalendas Martias 2010. Inspectum die 15 Aprilis anni 2022.</ref> [[Ioannes Fontana]] est clarissimos apud [[apologus|fabulatores]]<ref>{{DAEL}}</ref> illius temporis, auctor apologorum sicuti ''[[De cicada et formica|De cicadā et formicā]]''. Cuius apologi a Francicorum alumnorum aetatibus disci debuerunt, qui iuvenes ad sapientiam sesumque communem docendos adiuvare credebantur. Quorum quoque aliquot versūs in sermonem cottidianum intraverunt ut proverbia fierent, sicuti "''À l'oeuvre, on connaît l'artisan''", quod significat "In opere, fabrem cognoscimus".<ref>Ioannes Fontana, ''Fables'' (1668–1679), I., 21, Les Frelons et les Mouches à miel; reported in Thomas Benfield Harbottle and Philip Hugh Dalbiac, Dictionary of Quotations (Francice, Italice et Anglice) (1904), p. 1.</ref>
[[Ioannes Racine]], cuius mirifica [[versus Alexandrinus|versūs Alexandrini]] et [[lingua Francica|linguae Francicae]] calliditas per saecula laudata est, ludos scaenicos sicuti ''[[Phèdre (Racine)|Phaedra]]'' et ''[[Britannicus (Racine)|Britannicus]]'' creavit. Qui, iuxta cum [[Petrus Cornellius|Petro Cornellio]] (et suo ludo scaenico ''[[Le Cid (Cornellius)|Sidi]]'') et [[Molière]], unus magnos apud tres dramaturgos aetatis aureae Francicae habetur. [[Molière]], qui unus apud maiores [[comoedia]]e scriptores [[litterae|litterarum]] [[Humanus Cultus Occidentalis|Occidentalium]] putatur,<ref>(Anglice) Hartnoll, Phyllis (ed.). The Oxford Companion to the Theatre, 1983, Oxford University Press, p. 554.</ref> [[Ludus scaenicus|fabularum scaenicarum]] decusses scripsit, apud quas excellunt ''[[Le Misanthrope ou l'Atrabilaire amoureux|Misanthropus]]'', ''[[Avarus]]'', ''[[Le Malade imaginaire|Aeger simulatus]]'' et ''[[Le Bourgeois Gentilhomme|Burgensis Vir Nobilis]]''. Cuius fabulae scaenicae sic populares in toto orbe terrarum sunt ut lingua Francica aliquando "lingua de Molière" appelletur.<ref>(Anglice) Randall, Colinus (Colin) (25 Octobris anni 2004). [https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/france/1475046/France-looks-to-the-law-to-save-the-language-of-Moliere.html «France looks to the law to save the language of Molière»]. ''[[The Daily Telegraph]]''. Londinii. Inspectum die 19 Aprilis anni 2022.</ref>
Litterae et [[poësis]] Francicae vel magis [[saeculum 18|saecula XVIII]] et [[saeculum 19|XIX]] floruerunt. Clarissima [[Dionysius Diderotus|Dionysii Dideroti]] opera ''[[Jacques le fataliste|Iacobus fatalista]]'' et ''[[Le neveu de Rameau|Nepos de Rameau]]'' sunt. Nihilominus, is clarior est quia fuit praecipuus scriptor ''[[Encyclopédie|Encyclopaediae]]'', cuius propositum erat omnia eius saeculi cognita (in campis sicuti artibus, scientiis. linguis aut philosophiā) colligi et vulgo exponi ut [[ignorantia]]e et [[obscurantismus|obscurantismo]] obstetur. Idem per saeculum, [[Carolus Perraultius]] prolificus insginium [[Fabella puerilis|fabellarum puerilium]] scriptor fuit, apud quas excellunt ''[[:fr:Le_Maître_chat_ou_le_Chat_botté|Catto Cothurnato]]'', ''[[Cinerella]]'', ''[[:fr:La_Belle_au_bois_dormant|Bella Puella in Silva Sopita]]'', ''[[:fr:Le_Petit_Poucet|Polliculo]]'', ''[[:fr:La_Barbe_bleue|Barba Caerulea]]'' aut ''[[Lacernella Rubra]]''. Ineunte [[saeculum 19|saeculo XIX]], [[poësis]] [[Symbolismus (artes)|symbolistica]] praecipuus motus in litteris Francicis erat, cum poëtis sicuti [[Carolus Baudelaire|Carolo Baudelaire]], [[Paulus Verlaine|Paulo Verlaine]] et [[Stephanus Mallarmé|Stephano Mallarmé]].<ref>(Francice) [https://web.archive.org/web/20180307192737/http://users.skynet.be/litterature/symbolisme/symbolismefrancais.htm Le symbolisme français]. Archivatum Nonnis Martiis anni 2018, in [[Wayback Machine]]. Inspectum die 20 Aprilis anni 2022.</ref>
[[Saeculum 19|Saeculo undevicensimo]], orti sunt plurimi egregii auctores Francici. [[Victor Hugo]] pluries "maximus Francicus scriptor omnium temporum" describitur quia eminuit omnibus in [[Genus litterarum|generibus litterarum]].<ref>(Francice). [https://web.archive.org/web/20130723121408/http://www.lecavalierbleu.com/images/30/extrait_75.pdf «Victor Hugo est le plus grand écrivain français»] (PDF). Archivatum ex originali PDF die 23 Iulii anni 2013 in [[Wayback Machine]].</ref> Cuius [[ludus scaenicus|ludi scaenici]] ''[[Cromwell (Hugo)|Cromwell]]'' prooemium praeconium [[Romanticismus|motūs Romantici]] putatur. ''[[Les contemplations|Contemplationes]]'' et ''[[La légende des siècles|Legenda saeculorum]]'' poëtica summa opera putantur.<ref name="Enotes">[https://www.enotes.com/topics/victor-hugo/critical-essays/hugo-victor «Victor Hugo 1802–1885»]{{Nexus deficit|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ''Enotes.com''. Inspectum die 20 Aprilis anni 2022.</ref> Victoris Hugo [[versiculus]] cum eo [[Gulielmus Shakesperius|Gulielmi Shakesperii]], [[Dantes Alagherius|Dantis Alagherii]], et [[Homerus|Homeri]] collatus est.<ref name="Enotes"></ref> Cuius [[mythistoria]] ''[[Les misérables|Miseri]]'' valde putatur una maiores apud mythistorias iam scriptas.<ref>(Anglice). [https://web.archive.org/web/20180318194508/http://www.adherents.com/people/100_novel.html «All-Time 100 Best Novels List»]. ''Adherents.com''. Inspectum die 20 Aprilis anni 2022. Archivatum die 18 Martii anni 2018 in [[Wayback Machine]].</ref>
[[Praemium Goncourt]] Francicum litterarum praemium anno [[1903]] creatum est.<ref>(Francice). [https://www.academiegoncourt.com/?article=1229174089 La première Académie Goncourt]. Inspectum die 21 Aprilis anni 2022 – [https://www.academiegoncourt.com/ Site officiel de l'Académie Goncourt] Inspectum die 21 Aprilis anni 2022.</ref> Praecipuos apud [[saeculum 20|saeculi XX]] scriptores, [[Marcellus Proust]], [[Ludovicus Ferdinandus Céline]], [[Albertus Camus]] et [[Ioannes Paulus Sartre]] sunt. [[Antonius de Saint-Exupéry]] opus ''[[Regulus (Saint-Exupéry)|Regulus]]'' scripsit, quod per decennia apud pueros adultosque in toto orbe terrarum pervulgatum mansit.<ref>(Anglice) [https://web.archive.org/web/20180930232031/http://www.completelynovel.com/books/50599 «The Little Prince»]. ''Completelynovel.com''. Inspectum die 21 Aprilis anni 2022. Exemplar archivatum pridie Kalendas Octobres anni 2018.</ref> Francia magis [[Praemium Nobelianum litterarum|Praemio Nobeliano Litterarum laureatos scriptores]] quam quaevis alia natio habet.<ref name="Modiano">(Anglice). [https://web.archive.org/web/20141018105721/http://www.globalpost.com/dispatch/news/afp/141009/modiano-strengthens-frances-literature-nobel-dominance Modiano strengthens France's literature Nobel dominance]. Inspectum die 21 Aprilis anni 2022. Exemplar archivatum die 18 Octobris anni 2014 in [[Wayback Machine]].</ref> Primus Praemio Nobeliano Litterarum laureatus Francicus fuit, dum ultimus Francicus Nobeliano Litterarum laureatus [[Patricius Modiano]] fuit, qui hoc praemium anno [[2014]] accepit.<ref name="Modiano"></ref> [[Ioannes Paulus Sartre]] etiam primus candidatus in [[Consilium Nobelianum Sueticum|Consilii Nobeliani]]<ref>{{DAEL}}.</ref> historiā fuit qui hoc praemium abnuit.<ref name="Modiano"></ref>
===Musica===
[[Fasciculus:DaftAlive.jpeg|thumb|[[Daft Punk]], [[musica domestica Francica|musicae domesticae Francicae]] (Francice ''French touch'' sive ''French house'') praenuntii.]]
Francicā in [[musica|musicā]], post ante annum [[1000]], eminuit [[cantus Gregorianus]] quo [[liturgia]]e utebantur. In Franciā [[polyphonia]] creata est. Nuncupatā in [[Ars antiqua|Arte antiquā]], [[Carolus Magnus|Carolo Magno]] [[Schola cantorum|scholae cantorum]] tributae sunt anno [[783]]. ''[[Sacramenta Argentoratensia]]'' Francicum lyricum opus est maximi ponderis in [[Medium aevum|Medio aevo]], cum evoluta sunt [[carmen epicum|carmina epica]] sicuti ''[[La Chanson de Roland|Carmen Rolandi]]''.<ref>(Francice et Anglice). [https://books.google.es/books?id=Iy66sWy4-QMC&pg=PR1&dq=%22la+chanson+de+roland%22+student&lr=&redir_esc=y&hl=es#v=twopage&q&f=false La Chanson De Roland: Oxford Text and English Translation]. (Fracica Editio) (v. 1) a Gerardo J. Brault (1984).</ref>
Francia [[trobator]]um<ref>De vocabulo "trobator" vide [https://archive.org/stream/RevistaLusitana21/Revista_Lusitana_21_djvu.txt Revista Lusitana], ubi dicitur "(...) Stephanus Gomecij Aluazilis. Johannes Martinj miles dictus Trobator(...)"; "(...) et omnibus aliis que fuerunt Martini suerii trobatoris in villa in terminis de Riuuolo maiori (...)".</ref> cunabula in [[saeculum 12|saeculo XII]] fuit, non minus quam [[Ars nova|Artis novae]] posteriorum saeculorum.<ref>(Anglice). Duffin, Ross W. [ttps://books.google.es/books?id=z9xDFnIMRssC&pg=PA190&dq="ars+nova"&lr=&as_drrb_is=b&as_minm_is=0&as_miny_is=1980&as_maxm_is=0&as_maxy_is=2009&as_brr=3&hl=pt-BR&cd=4&redir_esc=y#v=onepage&q="ars nova"&f=false ''A Performer's Guide to Medieval Music'']. Indiana University Press, 2000. p. 190.</ref> Per [[Romanticismus|Romanticismum]], [[Lutetia]] musicale in centrum in toto orbe terrarum mutata est et, in praesenti, Francia privilegiatum locum in musicalis creationis campo servat gratiā novarum aetatum [[compositor]]um. Clarissimos apud Francicae [[Musica popularis|musicae popularis]] cantores, excellunt [[Editha Piaf]], [[Mireille Mathieu|Mirella Mathieu]], [[Dalida]], [[Carolus Aznavour]], [[Vanessa Paradis]], [[Sergius Gainsbourg]] et [[Gilbertus Bécaud]].<ref>(Anglice). Sweeney, Regina M. (2001). ''Singing Our Way to Victory: French Cultural Politics and Music During the Great War'', Wesleyan University Press. p. 23. ISBN 0-8195-6473-7.</ref>
===Architectura===
[[Fasciculus:Ste Chapelle Basse s.jpg|thumb|left|[[Sancta Capella|Sanctae Capellae]] (Francice ''Sancte-Chapelle'') tectum a [[Ludovicus IX (rex Francorum)|Ludovico IX]].]]
Quod ad [[architectura]]m attinet, [[Celtae]] sua vestigia etiam reliquerunt cum [[Monolithus|monolithi]] et [[megalithus|megalithi]] erecti essent; non minus quam [[Graeci|Graecorum]] praesentia a [[saeculum 6 a.C.n.|saeculo VI a.C.n.]], quae hodie commemoratur classicā in [[Massilia]]e hereditate. [[Architectura Romana]] exempla habet [[Maison carrée|Domum quadratam]] (Francice ''Maison Carrée''), templum [[Romani antiqui|Romanum]] inter annos [[161 a.C.n.|161]] et [[138 a.C.n.]] aedificatum; aut [[Pons Gardi|Pontem Gardi]] (Francice ''Pont du Gard''), inter annos [[40]] et [[60]] constructum [[Nemausus|Nemausi]] et patrimonium universale anno [[1985]] indicatum. In Franciā inventum est [[opus francigenum]], expressum in [[Ecclesia cathedralis|cathedralibus]] sicuti [[Ecclesia Cathedralis Carnotensis|Carnotensi]], [[Ambianum|Ambianensi]], [[Ecclesia Cathedralis Nostrae Dominae Parisiensis|Nostrae Dominae Parisiensi]] et [[Argentoratum|Argentoratensi]].<ref name="Widewalls">(Anglice). Widewalls (ed.). [https://web.archive.org/web/20220428135007/https://www.widewalls.ch/magazine «The Evolution of French Architectute»]. Inspectum die 28 Aprilis anni 2022.</ref>
[[Renascentia litterarum|Renascentia]], in [[Italia|Italiā]] orta, architectonice indicatur optimo modo in [[Castellum Blesarum|Castello Blesarum]] (Francice ''Château de Blois'') aut [[Castellum Fontis Bleaudi|Castello Fontis Bleaudi]] (Francice ''Château de Fontainebleau'') inter alia. [[Barocus|Ars Baroca]], quoque in Italiā orta, et [[Genus conchatum|Genus Conchatum]], in Franciā inventum, splendida opera in Franciā habent. Apud quae, [[Museum Luparense]] et [[Pantheon Parisiense]] inter alia.<ref name="Widewalls"></ref>
[[Modernismus]] in architecturā totum [[saeculum 19|saeculum XIX]] et [[saeculum 20|saeculi XX]] initium comprehendit, et [[Gustavus Eiffel]] architectonicas sui temporis theoriam praxinque permutavit in construendis colossaeis pontibus et in utendo materiis sicuti [[chalybs|chalybe]]. Celeberrimum cuius opus [[Turris Eiffeliana]] est. Alius universalis architecturae vir clarus est [[Le Corbusier]], innovator et [[functionalismus (architectura)|functionalista]] praesertim celeber urbanisticas propter contributiones aedificandis domiciliis et synthesibus habitationalibus.<ref name="Widewalls"></ref>
===Cinematographia===
[[Fasciculus:Cannes 2018 10.jpg|230px|thumb|[[Festival de Cannes|Festi Canuae]] [[tapetum purpureum]] anno [[2018]].]]
[[Cinematographia]], a [[Fratres Lumière|fratribus Lumière]] anno [[1895]] [[Lugdunum|Lugduni]] inventa, ponderis negotium in Franciā est, non obstante [[Ruscisilva|Aquifoliensi]] aemulatione, et in toto orbe terrarum. Anno [[2005]], Francia sexta effectrix cinematographica erat in mundo et prima Europaea effectrix [[Pellicula diutina|pellicularum diutinarum]].<ref name="Regourd">(Francice) Sergii Regourd, ''L’exception culturelle'', Lutetiae, PUF, 2004.</ref> Haec vitalitas Francicā [[exceptio culturalis|exceptionis culturalis]] ratione servatur, quae, verbi gratiā, Francicarum pellicularum per [[televisio]]nem missarum portionibus ostenditur.<ref name="Regourd"></ref> Quoque exprimitur eximia per eventūs sicuti per [[Praemium César|Caesares]] (Francice ''Les César''), per [[Praemium Lumière|Praemia Lumière]] et [[Festival de Cannes|Ferias internationales cinematographiae]], [[Canua]]e anniversarie dispositas, quae est culturalis eventus vulgatissinus in toto orbe terrarum.<ref>(Anglice) Dionysii Lim, [https://www.nytimes.com/2012/05/16/arts/16iht-lim16.html?_r=1 «They'll Always Have Cannes»], [[The New York Times]], Idibus Maiis anni 2012.</ref>
Abusque annis centum exsistens, cinematographia Francica revelatur locuples plurimis [[Dispositor cinematographicus|dispositoribus]] (apud quos [[Georgius Méliès]], [[Ioannes Lucas Godard]], [[Lucas Besson]]...), plurimis [[histrio]]nibus (apud quos [[Ioannes Marais]], [[Ludovicus de Funès]], [[Gerardus Depardieu]], [[Etheldreda Tautou]]...) et plurimis pelliculis effectis (apud quas ''[[Les Misérables (pellicula anni 1958)|Les Misérables]]'', ''[[La Grande Vadrouille]]'', ''[[Emmanuelle (pellicula)|Emmanuelle]]'', ''[[Le Grand Bleu]]'', ''[[Intouchables (pellicula)|Intouchables]]''...). Nihilominus, abusque [[anni 1980|annis 1980]], magna effectarum pellicularun pars in speciali in comoedias (sicuti ''[[Le dîner de cons]]'', ''[[Les Visiteurs]]'', ''[[Bienvenue chez les Ch'tis]]''...) et in pelliculas auctoris (sicuti ''[[La Haine]]'', ''[[Le Fabuleux Destin d'Amélie Poulain]]'', ''[[The Artist]]''...) flexit.
<gallery mode="packed" caption="Praestantes cinematographiae Francicae homines">
Fasciculus:Fratelli Lumiere.jpg|[[Fratres Lumière]].
Fasciculus:George Melies.jpg|[[Georgius Méliès]].
Fasciculus:Louis de Funès — L'Homme orchestre (1970) (recadré).jpg|[[Ludovicus de Funès]].
Fasciculus:Jean-Luc Godard at Berkeley, 1968.jpg|[[Ioannes Lucas Godard]].
Fasciculus:Catherine Deneuve Berlinale 2017.jpg|[[Catharina Deneuve]].
Fasciculus:Gérard Depardieu avp 2016 3.jpg|[[Gerardus Depardieu]].
Fasciculus:Isabelle Adjani Cannes 2018.jpg|[[Isabella Adjani]].
Fasciculus:Isabelle Huppert Cannes 2018.jpg|[[Isabella Huppert]].
Fasciculus:Audrey Tautou janvier 2016.jpg|[[Etheldreda Tautou]].
Fasciculus:Marion Cotillard at 2019 Cannes.jpg|[[Mariana Cotillard]].
Fasciculus:Christophe Lambert et Jean Dujardin (Cropped).jpg|[[Ioannes Dujardin]].
Fasciculus:Jean-Paul Belmondo Cannes 2011.jpg|[[Ioannes Paulus Belmondo]]
Fasciculus:Alain Delon en Janvier 2011.jpg|[[Alanus Delon]]
Fasciculus:Yves Montand Cannes.jpg|[[Ivo Montand]]
Fasciculus:Lino Ventura — Il Re di Poggioreale.jpg|[[Lino Ventura]]
Fasciculus:François truffaut.jpg|[[Franciscus Truffaut]]
</gallery>
Per [[COVID-19 pandemia|sanitatis discrimen]] in Franciā, Civitas duo [[milliardum|milliarda]] euronum iterum concessit ut sustentarentur culturales sectores. Die [[28 Augusti]] anni 2020, Primus minister [[Ioannes Castex]] 165 [[millio]]nes euronum ad sustentandam cinematographicam creationem cogitatorum duorum milliardorum euronum dandos esse nuntiavit. Praeterea, 432 milliones euronum iam destinati erant ad iuvandum spectaculi in vivo sectorem.<ref>(Francice) [https://www.lemonde.fr/culture/article/2020/08/28/jean-castex-annonce-un-soutien-de-165-millions-d-euros-a-la-creation-cinematographique_6050256_3246.html «Jean Castex annonce un soutien de 165 millions d’euros à la création cinématographique»], in ''[[Le Monde]]'' (Inspectum die 28 Augusti anni 2020).</ref>
===Moda===
{{double image|left|Robe lacroix arles 2008.jpg|130|Chanel Haute Couture Fall-Winter 2011.jpg|295|[[Christianus Lacroix|Christiani Lacroix]] et [[Chanel]] ostensio.}}
[[Moda]] ponderis industria in Franciā abusque [[saeculum 17|saeculo XVII]] et est adhuc hodie praecipua res vectoria culturae Francicae peregre. Ineunte [[saeculum 21|saeculo XXI]], [[Lutetia]] sibi [[caput modae|caput mundanum modae]] vindicat (tamquam [[Londinium]], [[Mediolanum]] et [[Novum Eboracum (urbs)|Novum Eboracum]])<ref>(Francice) Carinae Bizet, [https://www.lemonde.fr/fashion-week/article/2016/03/07/les-stylistes-celebrent-l-art-de-vivre_4877723_1824875.html «Mode : Paris restera toujours Paris»], ''[[Le Monde]]'', die 5 Martii anni 2016.</ref><ref>(Francice) Paschalis Morand, «La France a du mal à assumer sa supériorité dans les domaines de la mode et du luxe», ''[[Le Monde]]'', die [[28 Septembris]] anni 2016.</ref> et praecipuas artificum vestiariorum sedes colligit.
[[Ludovicus XIV|Ludovico XIV]] rege,<ref>Kelly, 181. DeJean, capita de 2 in 4.</ref> cum bonorum luxuriosorum industriae penes regem erant, Francia praepollens munus in modā adepta est. Regia Francica exquisiti iudicii elegantiaeque arbiter in Europā tunc paulatim facta est, [[saeculum 18|saeculo XVIII]]. Inter annos 1860 et 1960, summa vestificina novam dynamicam inspiravit. Enuntiatum "[[summa vestificina]]"<ref>Vide lemma "''alta costura''" apud "''Dicionario galego-latino clásico e moderno''" auctoris Iosephi (vulgo ''Xosé'') López Díaz.</ref> (Francice ''haute couture'') [[Lutetia]]e ortum est et originem trahit ab [[anni 1860|annis 1860]]. Hoc nomen lege protegitur, quod aliquas bonitatis normas exclusivitatemque testatur.
Per [[anni 1960|annos 1960]], summa vestificina, nimis elitistica putata, [[Cultura popularis|culturā iuvenium]] vituperatur. Anno [[1966]], vestifex<ref>Vide lemma "''modisto''" apud "''Dicionario galego-latino clásico e moderno''" auctoris Iosephi (vulgo ''Xosé'') López Díaz.</ref> [[Ivo Saint Laurent]] statutas normas rupit cum [[vestis prompta|vestem promptam]]<ref>{{DAEL}}</ref> (Francice ''prêt-à-porter'') protulisset, quod ut moda Francica serialiter fabricaretur fecit. Inter annos [[1970]] et [[1980]], [[Sonia Rykiel]], [[Theodoricus Mugler]], [[Claudius Montana]], [[Ioannes Paulus Gaultier]] et [[Christianus Lacroix]] recentissimos mores instituerunt, vi tribuendā rationi negotiatoriae fabricationique. [[Anni 1990|Annis 1990]], constituta sunt [[conglomeratum (oeconomia)|conglomerata]] congregandis aliquot Francicis vestificinis praesertim cum celeberrimis luxuriae societatibus [[LVMH]], [[Kering]] et [[L'Oréal]]. Ineuntibus [[anni 2020|annis 2020]], Francicus sector unguentarius, totim ineunti [[saeculum 20|saeculo XX]] a [[Franciscus Coty|Francisco Coty]] industrializatus, praepollens in toto orbe terrarum redditus est.
===Coquina===
[[Fasciculus:Qatar inaugural (5407424518).jpg|thumb|[[Vinum Campanicum|Vini Campanici]] [[Veuve Clicquot Ponsardin]] lagonae.]]
[[Coquina]] Francica magnā existimatione fruitur, praecipue agricolaria propter producta optima: innumera [[Vinum Gallicum|vina]] ([[Vinum Campanicum|Campanicum]], [[Vinum Burdigalense|Burdigalense]], [[Vinum Burgundicum|Burgundicum]] aut [[Vinum Alsaticum|Alsaticum]] inter alia) et [[Casei Francici|caseos]] ([[Caseus Roquefortensis|Roquefortensem]], [[Camembert]]i inter alios)<ref>(Anglice) «Top 10 Most Tasty Cuisines in the World», in ''trifter.com'' (inspectum die 14 Iunii anni 2010).</ref><ref>(Anglice) (en) Dave Emery, «Top 10 Most Tasty Cuisines in the World», in ''hotelclub.com'' (inspectum die 14 Iunii anni 2010).</ref>; et excellentem propter gastronomiam quae a [[saeculum 18|saeculo XVIII]] colitur.<ref name="Dumay">(Francice) Raimundi Dumay (cum praefatione Ioannis Claudii Pirotte), ''De la gastronomie française'', Lutetiae, La Table Ronde, coll. « La petite Vermillon », 2009, 211 p. (ISBN 978-2-710-33137-7).</ref>
[[Fasciculus:Demi Castelviel Gabriel Coulet.jpg|thumb|Ofella [[Caseus Roquefortensis|casei Roquefortensis]], unius celeberrimos apud [[Casei Francici|caseos Francicos]].]]
Coquina Francica valde varia est. Quae essentialiter constituitur regionalibus specialitatibus<ref>{{DAEL}}</ref>.<ref name="Dumay"></ref>, apud quas excellunt [[caulistrum]]<ref>Vide [https://archive.org/stream/mittelhochdeuts02ziemgoog/mittelhochdeuts02ziemgoog_djvu.txt Mittelhochdeutsches Wörterbuch zum Handgebrauch], ubi dicitur "eingemacktes sauerkraut (caulistrum".</ref> Alsatianum (Francice ''choucroute alsacienne''), [[quiche Lotharingiensis]]<ref name="Quiche">Lexicon Latinum Hodiernum,, auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo, ubi dicitur "*'''Quiche''', ''f quiche, es, f'' [2021]; ''scriblita friabilis, f'' [2002] {cibus Francogallicus} *'''~ Lorraine''', f ''quiche Lotharingiensis, f ''[2021]; ''scriblita friabilis Lotharingiensis, f'' [2002]".</ref> (Francice ''quiche lorraine''), [[rillettae]]<ref>Vocabulum e Francico ''rillettes'' mutuatum.</ref> [[Cenomanum|Cenomanenses]] (Francice ''rillettes du Mans''), [[bubula Burgundiensis]]<ref>Vocabulum e Francico ''bœuf bourguignon'' translatum.</ref> (Francice ''bœuf bourguignon''), [[ficatum]]<ref>Vide "ficatum" in [https://latin-words.com/ ''William Whitaker Latin Dictionary''].</ref> Petrocoriense <ref name="Périgord">Vide "Perigord" in [http://mateo.uni-mannheim.de/camenaref/hofmann/hof4/s0946a.html Lexicon Universale Hofmann].</ref> (Francice ''foie gras périgourdin''), [[olla phaseoli linguadociensis]]<ref>Vide "cassoulet" in [http://www.josephsusanka.com/adumbratio ''Adumbratio''], quamquam vox "linguadociensis" in locum vocis "Aquitanus" substituitur.</ref> (Francice ''cassoulet languedocien''), [[sampsa Narbonensis]]<ref>Vide [https://fr.wikipedia.org/wiki/Tapenade articulum "Tapenade" Vicipaediae Francicae in parte "Historique"]. De adiectivo "Narbonensis" vide "Provenzal" apud "''Dicionario galego-latino clásico e moderno''" auctoris Iosephi (vulgo ''Xosé'') López Díaz.</ref> (Francice ''tapenade provençale'') aut [[glomera Lugdunensia]]<ref name="Glomus">Lexicon Latinum Hodiernum,, auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo, ubi dicitur "'''Knödel''', m ''glomus, eris, n'' [vet.; GHL I,2943]; ''globulus, i, m'' [vet.; LEA p.315; KLW p.361,1; GHL I,2942]; ''globus, i, m'' [vet.; LMG p.347,2; KLW p.361,1; GHL I,2942]; ''pastillus convolutus, m'' [NLL p.211,1] {cibus}. '''Quenelles''' transfertur in Theodiscam linguam ''Knödel''.</ref> (Francice ''quenelles lyonnaises''). Veri limites culinarii designari possunt inter septemtrionem [[butyrum|butyro]] ac [[ascalonia|ascaloniā]] utentem et meridiem [[Oleum (generale)|oleo]] ac [[Allium sativum|allio]] utentem;<ref name="Dumay"></ref> interque regiones terrenā cum coquinā (sicuti [[Petrocorii|Petrocorios]]<ref name="Périgord"></ref>) et alias maritimā cum alterā (sicuti [[Comitatus Provinciae|Provinciam]]).<ref name="Dumay"></ref> Attamen, hae dissimilitudines hodie ad evanescendum pronae sunt, propter coniunctionem modorum vivendi et controversum [[Cibus promptus|cibi prompti]] impetum non minus quam modam [[globalizatio|globalizatae]] coquinae.<ref name="Dumay"></ref>
Magnam praeter suam traditionem [[viticultura]]lem, Francia etiam praecipua natio [[cervesia]]e productoria est. Praecipuae [[Braxatorium|braxatoriae]] regiones in Franciā [[Alsatia]] (cum 60% nationalis fabricationis), [[Septentrio et Fretum]] et [[Lotharingia (regio Franciae recentior)|Lotharingia]] sunt.
[[Coquina Francica]] anno [[2020]] in [[Patrimonium mundanum immaterialem|repraesentativum Patrimonii mundani immaterialis indicem]] ab [[Unesco]]ne inscripta est.<ref>(Francice, Anglice, Arabice, Sinice, Hispanice et Russice) ''La Liste représentative du patrimoine culturel immatériel de l’humanité s’enrichit de 46 nouveaux éléments''.</ref> [[Epulum]] praesertim e promulside, epuli capite et tragemate (quod aliquando a caseo, antea apposito, completur) consistit. Vespere, pro promulside crebro subsituitur [[potagium]] aut [[iuscellum]] (Francice ''soupe'', e quo nomen ''souper'' Francice [[cena]]e). [[Dies solis|Dominicum]] epulum elaboratius est: duae promulsides (altera frigida altera calida), assum [[bubula]]e aut [[Aves cohortales|avium cohortalium]] (vulgissime), [[acetaria]], patera caseorum et tragema. [[Prandium|Prandii]] horae e [[meridies|meridiē]] Septemtrioni et Orienti, ad primam horam Mediae Franciae et ad primam horam et dimidium Austro fluctuantur; et cenae horae e sextā decimā horā et dimidio [[Flandria Francica|Flandriae]] ad undevicesimam et dimidium Mediae Franciae et vicesimam et dimidium Austro fluctuantur.
===Artes athleticae===
[[Fasciculus:TourDeFrance 2005 07 09.jpg|thumb|[[Circuitus Franciae]] est veterrimus et inlustrissimus ex [[Circuitus Grandis (birotatio)|Circuitibus Grandibus]], et celeberrimum orbis terrarum certamen [[birotatio]]nis.<ref>[http://www.uciprotour.com/Modules/BUILTIN/getObject.asp?MenuId=MTcxNw&ObjTypeCode=FILE&type=FILE&id=34028&LangId=1 De UCI Pro-Tour]</ref>]]
[[Fasciculus:France champion of the Football World Cup Russia 2018.jpg|thumb|[[Turma Pedilusoria Nationalis Francica|Turmae Nationalis Francicae]] [[pediludium|pedilusores]] [[15 Iulii|Idibus Iuliis]] [[Moscua]]e [[Certamen mundanum pedilusorium (2018)|Certaminis mundani pedilusorii calicem anno 2018]] levabant.]]
Francia antiquā lusoriā traditione et magnā superiorum disciplinarum varietate pingitur. Haec natio praecipuo munere in instruendis hodiernis artibus athleticis<ref>Fuit [[Lutetia]]e ubi convenit primus congressus olympicus anno [[1894]], dirigente Francogallicus [[Petrus de Coubertin]], qui [[Olympia (certamina)|Olympia]] revivificari decrevit.</ref> et in victorum indice fungitur, ex exeunte [[saeculum 20|saeculo XX]]. Cum [[Medalia|medaliarum]] 840 (714 [[Olympia (certamina)|aestate]], 124 [[Olympia hiemalia|hieme]]) obtentarum summā, Francia est quinta natio plurimis cum [[Olympionices|olympionicis]] in [[Olympia (certamina)|Olympiorum]] historiā. [[Ars gladii]] et [[birotatio]] disciplinae sont cum quibus Francia maxima est titulo decorata natio (cum respective Olympicis titulis 44 et 41 post [[Olympia hiemalia 2010|Olympia hiemalia anni 2010]] [[Vancuverium|Vancuverii]]).<ref>(Anglice) [https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=https%3A%2F%2Fwww.sports-reference.com%2Folympics%2Fsports%2F «Olympic Sports»], inspectum die 20 Septembris anni 2010).</ref> [[Lutetia]] Olympia aestiva annis [[Olympia aestiva 1900|1900]] et [[Olympia aestiva 1924|1924]] recepit; et denuo ter recipiet [[Olympia aestiva 2024|2024]].<ref name="COI">(Francice, Anglice, Theodisce, Italice, Lusice, Hispanice, Sinice, Arabice, Hindice, Coreane, Russice) [https://olympics.com/fr/olympic-games «Jeux Olympiques | Jeux d'Ete et d'Hiver, Futurs et Passés»], in [[Consilium Olympicum internationale|Consilio Olympico internationali]], Idibus Septembribus anni 2017 (inspectum die 27 Maii anni 2022).</ref> Francia etiam [[Olympia hiemalia]] ter accepit: [[Campus Munitus|Campi Muniti]] anno [[Olympia hiemalia 1924|1924]], [[Gratianopolis|Gratianopoli]] anno [[1968 Olympia Hiemalia|1968]] et [[Oblimum|Oblimi]] anno [[Olympia hiemalia 1992|1992]].<ref name="COI"></ref>
Alias apud insignes honores, Francia [[Certamen mundanum pedilusorium]] bis, [[Certamen Calicis Davis|Certamen Calicem Davis]] decies et quoque [[Certamen 6 Nationum]] vicibus 25 obtinuit.
Secundum Ministerium Artium Athleticarum (Francice ''Ministère des Sports''), anno [[2010]], 69% hominum amplius annos quindecim natorum artem athleticam saltem semel per hebdomadem in Franciā exercebant. [[Ambulatio]], [[natatio]] et [[birotatio]] praecipuae declaratae activitates physicae erant. Anno [[2016]], Francicarum consociationum athleticarum summa 16 102 957 adscriptos habebat, e quibus 37,5% [[femina]]e erant. Anno [[2017]], exercitatissimas apud artes athleticas in Franciā erant: [[pediludium]] (cum 2 135 193 adscriptorum, e quibus 5,7 % feminae), [[teniludus]] (cum 1 052 127 adscriptorum, e quibus 29,1 % feminae), [[equitatio]] (cum 673 026 adscriptorum, e quibus 82,9 % feminae), [[iudo]] (cum 552 815 adscriptorum, e quibus 26,7 % feminae), [[canistriludium]] (cum 513 727 adscriptorum, e quibus 36 % feminae), [[manufollium]] (cum 513 194 adscriptorum, e quibus 35,8 % feminae) et [[pilamalleus]] (cum 407 569 adscriptorum, e quibus 27,8 % feminae).<ref>(Francice) Institutum nationale iuventutis et educationis popularis, ''[https://web.archive.org/web/20221008034828/https://www.sports.gouv.fr/IMG/pdf/chiffres_cles_du_sport_2017.pdf Les chiffres-clés du sport, Ministère de la Ville, de la Jeunesse et des Sports]'', Martio anni 2017, 15 p.).</ref> Paene septem [[millio]]nes Francorum [[nartatio]]nem singulis hiemibus exercent, creberrime extra quidvis institutum athleticum.<ref>(Francice) [https://www.linternaute.com/sport/pratique/1094502-les-sports-qui-comptent-le-plus-de-licencies/1094504-badminton «no 19: le ski»], in ''linternaute.com'', Septembre anni 2008 (inspectum 29 Maii anni 2022).</ref> Francica area nartatoria anno [[2015]] area frequentatissima in toto orbe terrarum erat, post eas [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum]] et [[Austria]]e.<ref>[«Ski: la France championne du monde» ], in ''[[Le Figaro]]'', die 23 Septembris anni 2015 (inspectum 29 Maii anni 2022).</ref>
Anno [[2013]], impensa nationalis artibus athleticis e 38,1 [[Milliardum|milliardis]] [[euro]]num consistebat, quorum dimidium erat administrationis publicae curā, scilicet 1,8% e [[PDG]]. Anno [[2015]], privata artium athleticarum pars in Franciā 124 286 [[opifex|opificum]] conducebat. Quotannis, Ministerium artium athleticarum circiter 12 000 diplomatum athleticorum expedit, e quibus paene 8 000 [[Brevetum professionale iuventutis, educationis popularis et artium athleticarum|breveta professionale iuventutis, educationis popularis et artium athleticarum]] (Francice ''brevet professionnel de la jeunesse, de l'éducation populaire et du sport'' seu ''BP JEPS'') sunt.<ref name="Natura">(Francice) «Chiffres clés», in ''Natura 2000'' (inspectum die 6 Iunii anni 2018).</ref>
[[Certamen tenilusorium Rolandi Garros|Certamen tenilusorium internationale Rolandi Garros]], [[Lutetia]]e, et [[Circuitus Franciae]] [[Birotatio|birotarius]] sunt anniversarii ponderis eventūs, sicuti contingentes eventūs ut [[Campionatus pedilusorius Europaeus]] anni [[2016]].
Francia quoque magis magisque [[disportus electronicus|disportū electronico]] commovetur. Anno [[2016]], secundum [[Manuel Valls|Manuelis Valls]] gubernium consociationem France Esports creavit. Anno [[2018]], quinque [[millio]]nes Francogallorum saltem unum disportūs electronici certamen iam spectaverant et 930 000 iam participaverant.<ref>(Francice) [https://www.lefigaro.fr/medias/2018/09/26/20004-20180926ARTFIG00292-5-millions-de-francais-regardent-des-competitions-d-e-sport.php «5 millions de Français regardent des compétitions d'e-sport»], apud ''[[Le Figaro]]'', die 26 Septembris anni 2018 (inspectum pridie Nonas Iulias anni 2022).</ref> Franciae est una operosissimas apud disportūs electronici organizationes in totā Europā et in toto orbe terrarum, consociatio [[Team Vitality]].
Praeter [[Vexillum Franciae|vexilli]] colores, foederationes disportivae Francogallicae etiam [[gallus|gallo]] utuntur sicut symbolo, quamquam publicum symbolum non est.<ref>(Francice) [https://www.elysee.fr/la-presidence/le-coq «Le coq»], in sitū interretiali [[Palatium Elysii|Elysii]] (inspectum pridie Nonas Iulias anni 2022).</ref>
===Feriae et dies festi===
Index dierum festorum, qui totā in Franciā celebrantur.
{| class="wikitable zebra"
|-
| 1 Ianuarii || Primus incipientis anni dies (Francice ''Jour de l’An'').
|-
| [[Pascha (festum Christianum)|Feria secunda Paschae]] || (Francice ''Lundi de Pâques'').
|-
| 1 Maii || [[Dies Laboris]] (Francice ''Fête du travail'').
|-
| 8 Maii || Dies victoriae (Francice ''Fête de la Victoire''), deditio Germaniae Nazisticae anno 1945 subscripta.
|-
| [[Ascensio Domini]] || (Francice ''Jour de l’Ascension'').
|-
| [[Pentecostes|Feria Secunda Pentecostes]] || (Francice ''Lundi de Pentecôte'').
|-
| 14 Iulii || Dies festus nationis (Francice ''Fête nationale'') vel dies festus foederationis (Francice ''Fête de la fédération''), quo impetus in [[Bastilia|Bastiliam]] carcerem anno [[1789]] memoratur.
|-
| 15 Augusti || [[Assumptio Beatae Mariae Virginis]] (Francice ''Assomption'').
|-
| 1 Novembris || [[Sollemnitas Omnium Sanctorum]] (Francice ''Toussaint'').
|-
| 11 Novembris || Indutiae (Francice ''Armistice'') anno 1918 ad [[Compendium]] initae, quibus [[Primum bellum mundanum]] confectum est
|-
| 25 Decembris || [[Christi Natalis]] (Francice ''Noël'')
|}
=== Homines praeclari ===
{{Vide-etiam|Reges praesidentesque Franciae}}
==== Sancti notabiles ====
{{div col|2}}
* [[Catharina Labouré]]
* [[Franciscus Salesius]]
* [[Genovefa Nemetodurensis]]
* [[Ioanna Arcensis]]
* [[Ludovicus IX (rex Francorum)|Ludovicus IX]] rex
* [[Ioannes Maria Vianney]]
* [[Remigius]]
* [[Sancta Bernadetta Lapurdensis|Bernadetta]]
* [[Sancta Clotildis]] Regina
* [[Teresia Lexoviensis]]
* [[Vincentius a Paulo]]
{{div col end}}
==== Alii ====
{{div col|2}}
* [[Alexander Dumas (pater)]]
* [[Catharina Medices]], [[regina]]
* [[Michael Nostradamus]]
* [[Maria Antonia Austriaca]], regina
* <!--[[Elisabeth Comitissa Parisiorum]], Princeps Brasiliae, ex domu Brigantiensi-->
* [[Carolus de Gaulle]], praeses
* [[Ioanna Moreau]], [[actrix]]
* [[Editha Piaf]], [[cantrix]]
{{div col end}}
==== Marianna ====
[[Fasciculus:MariannedeTheodoreDoriot.JPG|thumb|Mariannae effigies a Theodoro Doriot sculpta et in Senatū exposita.]]
[[Marianna]] ([[Francice]] ''Marianne''), [[allegoria|allegorica]] [[libertas|libertatis]] figura, est una ex nonnullis Reipublicae Francicae [[imago|imaginibus]] notissimis.
==Codices==
Franciae hi codices sunt:
* LF, secundum [[Catalogus praefixorum codicum aëroportuum quibus ICAO utitur|catalogum praefixorum codicum aëroportuum quibus ICAO utitur]];
* F, secundum [[Catalogus codicum internationalium notaculi autocineti|catalogum codicum internationalium notaculi autocineti]];
* F, secundum [[Catalogus praefixorum codicum notaculi aëronavium quibus ICAO utitur|catalogum praefixorum codicum notaculi aëronavium quibus ICAO utitur]];
* F, secundum catalogum codicum praefixorum [[Unio Internationalis Telecommunicationis|UIT]];
* FR, secundum normam [[ISO 3166-1]] (catalogi codicum nationum), codicem alpha-2;
* FRA, secundum normam [[ISO 3166-1]] (catalogi codicum nationum), codicem alpha-3;
* FRA, secundum [[Catalogus codicum nationum Consilii Olympici Internationalis|catalogum codicum nationum Consilii Olympici Internationalis]];
* .fr, secundum [[Dominium summum|dominium interretiale]];
* FR, secundum [[Catalogus codicum nationum quibus OTAN utitur|catalogum codicum nationum quibus OTAN utitur]], codicem alpha-2;
* FRA, secundum [[Catalogus codicum nationum quibus OTAN utitur|catalogum codicum nationum quibus OTAN utitur]], codicem alpha-3.
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
{{div col|2}}
* [[Circuitus Franciae]]
* ''[[Commentarii de Bello Gallico]]''
* [[Franci]] et [[Septimania]] Visigothica
* [[Gallia Belgica]]
* [[Gallia Lugdunensis]]
* [[Gallia Narbonensis]]
* [[Index historicus praefecturarum Franciae]]
* [[Libera Francia]]
* [[Prima Respublica Francica]]
* [[Reges Franciae]]
{{div col end}}
== Bibliographia ==
* Casali, Dimitri, et Christophe Beyeler. [[2012]]. ''L'Histoire de France vue par les peintres.'' Lutetiae: Flammarion. ISBN 978-2-08-127981-0.
* Haensch, Günther, et Hans J. Tümmers. [[1993]]. ''Frankreich: Politik, Gesellschaft, Wirtschaft.'' Monaci. ISBN 3-406-37491-3.
* Lugge, Margret. [[1960]]. ''"Gallia" et "Francia" im Mittelalter: Untersuchungen über den Zusammengang zwischen geographisch-historischer Terminologie und politischem Denken vom 6.-15. Jahrhundert.'' Bonnae.
* Masson, Ioannes Papirius. [[1618]]. ''Descriptio fluminum Galliae, qua Francia est.'' Lutetiae: Quesnel. [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1020102 Textus,] gallica.bnf.fr.
* Price, Roger. [[2014]]. ''A Concise History of France.'' Cantabridgiae: Cambridge University Press. ISBN 978-1-107-01782-5.
* Robb, Graham. [[2007]]. ''The Discovery of France: A Historical Geography from the Revolution to the First World War.'' Novi Eboraci: Norton. ISBN 978-0-393-05973-1.
* Sévillia, Jean. [[2013]]. ''Histoire passionnée de la France.'' Lutetiae: 2013. ISBN 978-2-262-04107-6.
* Sloterdijk, Peter. [[2013]]. ''Mein Frankreich.'' Berolini: Suhrkamp. ISBN 978-3-518-46297-3.
== Nexus externi ==
* (Variis linguis) [https://www.france.fr/fr Situs interretialis publicus Franciae].
* (Francice) [https://www.gouvernement.fr/ Situs interretialis Gubernii Franciae].
{{CommuniaCat|France|Franciam}}
{{Grc|Γαλλία}}
{{Fontes geographici}}
{{Europa}}
{{Unio Europaea}}
{{Capsae collectae|Francia|politica|{{Praesides Franciae}}{{Primi ministri Franciae}}{{Ministri rerum externarum Francici 1959–}}{{Ministri Francici Borne}}}}
{{Capsae collectae|Francia|geographica|{{Provinciae Franciae recentiores}}{{Praefecturae Franciae}}{{Capita praefecturarum Franciae}}}}
{{Capsae collectae|Francia|historica|{{Reges Francorum}}{{Principes Franciae 1799–1946}}{{Praesides consilii Franciae}}{{Ministri rerum externarum Francici 1870–1959}}{{Provinciae Franciae antiquiores}}}}
{{1000 paginae}}
{{Myrias|Geographia}}
[[Categoria:Civitates sociae Unionis Europaeae]]
[[Categoria:Civitates sui iuris]]
[[Categoria:Europa Occidentalis]]
[[Categoria:Francia|!]]
[[Categoria:Respublicae]]
(1K)
a6halzpwcs5t2bu37r27s1vfqeyjmdi
2013
0
3046
3960610
3944906
2026-05-19T00:29:16Z
Bartholomite
116968
/* Cultura popularis */
3960610
wikitext
text/x-wiki
{{Decennium|202|MMXIII}}
== Eventa ==
=== Mense Ianuario ===
* '''[[2 Ianuarii]]''' — [[Civitates Foederatae|Civitatum Foederatarum Americae]] [[Senatus (CFA)|Senatus]] et [[Camera Repraesentantium Civitatum Foederatarum|Camera Repraesentantium]] conventum de fisco cum praeside [[Barack Obama]] faciunt.
* '''[[2 Ianuarii]]''' — Vir in parvo vico [[Daillon]] in [[Helvetia]]e [[Valesia]] tres mulieres necat aliosque duos homines vulnerat.
* '''[[3 Ianuarii]]''' — Pratorum silvarumque incendia in [[Tasmania]] saevire incipiunt. Ibi et in provincia [[Nova Cambria Australis|Nova Cambria Australi]] usque ad diem 8 Ianuarii late diffunduntur.<sup>(''[http://www.theaustralian.com.au/news/nation/most-of-bushfire-missing-now-located/story-e6frg6nf-1226548699461 The Australian] [http://www.theaustralian.com.au/news/fast-moving-fire-takes-properties-in-central-victoria-as-nsw-battles-135-blazes/story-e6frg6n6-1226549351466 ibidem]'')</sup>
* '''[[3 Ianuarii]]''' — Nova varietas generis ''[[Norovirus|Noroviri]]'' ab eruditis describitur, nomine "[[Sydney 2012]]", quo morbus in homines permultis hieme 2012/2013 transitur.<sup>(''[http://www.guardian.co.uk/society/2013/jan/09/norovirus-vomiting-bug-rise The Guardian]'')</sup> <sup>(''[http://www.eurosurveillance.org/ViewArticle.aspx?ArticleId=20345 Eurosurveillance]'')</sup>
* '''[[6 Ianuarii]]''' — Diurnarii nuntiorum ''[[Nanfang zhoumo|Nánfang zhoumò]]'' ("Hebdomas terrae meridianae"), [[Quancheum|Quanchei]] in [[Sinae (regio)|Sinis]] divulgatorum, laborem suum ob [[censura]]m recusant <sup>(''[http://www.scmp.com/comment/blogs/article/1121880/southern-weekends-moment-reckoning South China Morning Post]'')</sup>
* '''[[6 Ianuarii]]''' — [[Gerardus Depardieu]] ob vectigalia [[Francia]]e "nimis gravia" civitatem [[Russia|Russicam]] manibus [[Vladimirus Putin|Vladimiri Putin]] accepit <sup>(''[http://ephemeris.alcuinus.net/homines.php?id=1167 Ephemeris]'')</sup>
* '''[[7 Ianuarii]]''' — [[Pinacotheca Nationalis (Britannia)|Pinacotheca Nationalis]] [[Londinium|Londiniensis]] effigiem [[Hieronymus Fracastorius|Fracastorii]] (medici qui [[syphilis|syphilidem]] primus descripsit) a [[Titianus|Titiano]] pictam esse recognovit <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/artanddesign/2013/jan/07/titian-painting-rediscovered-national-gallery The Guardian]'')</sup> <sup>(''[http://www.burlington.org.uk/magazine/back-issues/2013/201301/ The Burlington Magazine (situs venalis)]'')</sup>
* '''[[9 Ianuarii]]''' — Asteroides [[99942 Apophis]], e deo Aegyptio [[Apophis|Apophi]] appellatus, orbito suo prope (14 500 000 km) [[Tellus|Tellurem]] progressus est <sup>(''[http://www.tv5.org/TV5Site/sciences/article-2013_une_annee_astronomique_pour_les_amateurs_d_asteroides_et_de_cometes.htm?rub_code=sci&xml=newsmlmmd.7066bf76b5e8d064c0863cbceaceee3c.4a1.xml TV5Monde]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'')</sup> <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/science/across-the-universe/2013/jan/07/apophis-potentially-hazardous-asteroid-earth-wednesday The Guardian]'')</sup>
* '''[[9 Ianuarii]]''' — [[Sakine Cansiz]], quae inter conditores [[Factio Operariorum Carduchorum|Factionis Operariorum Carduchorum]] recognoscitur, cum aliis duabus pro [[Carduchi]]s militantibus [[Lutetia]]e ictu pyrobolico trucidata est <sup>(''[http://www.lefigaro.fr/actualite-france/2013/01/10/01016-20130110ARTFIG00423-trois-militantes-kurdes-abattues-a-paris.php Le Figaro]'')</sup> <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/jan/10/sakine-cansiz-pkk-kurdish-activist The Guardian]'')</sup> <sup>(''[http://www.hurriyetdailynews.com/three-pkk-members-killed-in-paris-attack.aspx?pageID=238&nID=38748&NewsCatID=338 Hürriyet]'')</sup>
* '''[[11 Ianuarii]]''' — Exercitus [[Francia|Francicus]] in partibus [[Malium|Malii]] septentrionalibus ad hanc civitatem contra rebellatores tam [[Islamista]]s quam [[Tuareg]] corroborandam militat <sup>(''[https://web.archive.org/web/20130113125009/http://www.liberation.fr/monde/2013/01/12/mali-un-soldat-francais-tue-dans-des-raids-helicopteres_873532 Libération]'')</sup> <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/jan/11/france-intervene-mali-conflict?intcmp=239 The Guardian]'')</sup>
* '''[[11 Ianuarii]]''' — [[Aaron Swartz]], qui pro libertate informatica militavit et protocollum [[RSS]] primus composuit, in crimina adductus, annum agens vigesimum et sextum sibi mortem intulisse nuntiatur
[[Fasciculus:Aaron_Swartz_2_at_Boston_Wikipedia_Meetup,_2009-08-18.jpg|right|75px|Aaron Swartz]]
* '''[[13 Ianuarii]]''' — [[Praemia Globi Aurei 2013]] decreta sunt pelliculis ''[[Les Misérables (pellicula 2012)|Les Misérables]]'' et ''[[Argo (pellicula 2012)|Argo]]'' atque moderatori huius [[Beniaminus Affleck|Ben Affleck]], etiam auctori [[Quintinus Tarantino|Quintino Tarantino]] ob pelliculam ''[[Django Unchained]]''. Laureati sunt histriones [[Daniel Day-Lewis]], [[Jessica Chastain]], [[Hugo Jackman]], [[Jennifer Lawrence]], [[Christophorus Waltz]] et [[Anna Hathaway (actrix)|Anna Hathaway]] <sup>(''[http://www.latimes.com/entertainment/envelope/moviesnow/la-et-mn-golden-globes-2013-hugh-jackman-day-lewis-win-acting-honors-20130113,0,2234240.story Los Angeles Times]'')</sup>
* '''[[15 Ianuarii]]''' — [[Universitas Halepensis|Universitatis Halepensis]] discipuli hospitesque 87 vel plures impetu tromocratico, auctoribus incertis, necati sunt <sup>(''[http://www.cbc.ca/news/world/story/2013/01/16/syria-aleppo-university-deaths.html CBC]'')</sup> <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/jan/15/aleppo-university-blasts-kill-52 The Guardian]'')</sup>
* '''[[16 Ianuarii]]''' - [[Maria-Ludovica Dreyer]] ([[SPD]]) praeses ministrorum [[Rhenania-Palatinatus|Rhenaniae-Palatinati]] [[Curtius Beck|Curtio Beck]] successit.
* '''[[17 Ianuarii]]''' — Tromocraticos, qui pridie iuxta [[In Aménas]] [[Algerium|Algerii]] operarios fodinarum gasiferarum obsides retinuerunt, exercitus Algerius oppugnavit. Die 20 Ianuarii numerus captivorum interfectorum ad 48 stat, numerus captivorum liberatorum ad 792, numerus tromocraticorum interfectorum ad 32, sed omnia incertissima manent <sup>(''[https://web.archive.org/web/20130720103651/http://www.liberation.fr/monde/2013/01/19/tigantourine-tragique-denouement-pour-la-prise-d-otage_875243 Libération]'')</sup> <sup>(''[http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-21106795 BBC]'')</sup>
* '''[[17 Ianuarii]]''' — [[Sergius Filin]], director corporis ballationis [[Moscua|Moscuensis]] ''[[Magna Ballatio (Moscua)|Bolšoj]]'', acido in oculos iaculato graviter vulneratus est <sup>(''[http://izvestia.ru/news/543220 Izvestija]'')</sup> <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/stage/2013/jan/18/bolshoi-ballet-director-acid-attack The Guardian]'')</sup>
* '''[[20 Ianuarii]]''' — [[Benedictus XVI]] papa nuntia ''[[Twitter]]'' Latine emittere incepit <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/jan/17/pope-tweet-latin The Guardian]'')</sup>
* '''[[20 Ianuarii]]''' - [[Baracus Obama]] praeses [[CFA]] iterum electus magistratum iniit.
* '''[[21 Ianuarii]]''' — [[Michael Winner]], moderator cinematographicus Anglicus, moritur<sup>(''[http://www.guardian.co.uk/culture/2013/jan/21/michael-winner-dead The Guardian]'')</sup>
[[Fasciculus:Michael Winner cropped.jpg|75px|right|Michael Winner]]
* '''[[22 Ianuarii]]''' — Electionibus [[Israel (civitas)|Israëlis]] peractis [[Beniaminus Netanjahu]] dux maximae factionis manet, sed vocibus paucioribus; [[Jair Lapid]] diurnarius, novae factionis dux, prospere procedit<sup>(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/jan/23/israel-election-results-yair-lapid The Guardian]'')</sup>
* '''[[23 Ianuarii]]''' — [[Iosephus Glemp]] [[cardinalis]] et [[archiepiscopus]] emeritus [[Varsovia]]e ibi [[Cancer pulmonum|cancro pulmonum]] moritur.<sup>(''[http://www.tagesanzeiger.ch/ausland/europa/Kardinal-Jozef-Glemp-ist-tot/story/12814031 Tages Anzeiger]'')</sup>
[[Fasciculus:Glemp_J%C3%B3zef.JPG|85px|right|Iosephus cardinalis Glemp anno [[2007]]]]
* '''[[25 Ianuarii]]''' — [[Parlamentum]] [[Russia |Russicum]] [[lex|legem]] contra [[homophylophilia]]m decernit<sup>(''[http://www.repubblica.it/esteri/2013/01/26/news/putin_vara_la_legge_anti-gay_vietato_persino_parlarne-51313130/?ref=HRER2-1 La repubblica]'')</sup>
* '''[[26 Ianuarii]]''' — Colloquium 2013 [[Forum Oeconomicum Mundiale|Fori Oeconomici Mundialis]] [[Tavaus|Tavai]] in urbe finitur. Ibi pridie de futura aquae egestate disseruit [[Ban Gi-mun]]<sup>(''[http://www.guardian.co.uk/sustainable-business/davos-2013-partnership-impact-water-crisis?intcmp=239 The Guardian]'')</sup>
[[Fasciculus:Ban Ki-moon 1-2.jpg|75px|right|[[Ban Gi-mun]] apud [[Forum Oeconomicum Mundiale]] contionem habet]]
* '''[[27 Ianuarii]]''' — [[Silvius Berlusconi]], rerum politicarum peritus Italianus, [[Mediolanum| Mediolani]] inter [[Soa| Holocausti]] diei memoriae celebrationes ipsas tyrannum [[Italia]]num [[Benitus Mussolini |Benitum Mussolini]], [[Adolphus Hitler |Adolphi Hitler]] [[complex |complicem]], defendit<sup>(''[http://www.huffingtonpost.it/2013/01/27/berlusconi-nel-giorno-della-memoria_n_2560658.html?1359315133&utm_hp_ref=italy Huffington Post]'')</sup>
* '''[[27 Ianuarii]]''' — [[Dharmasala]]e in [[India]] series certaminum [[criccetius ludus|criccetiorum]] diurnalium [[India|Indo]]-[[Anglia|Anglicorum]] finitur, Indis victoribus <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/sport/2013/jan/27/ian-bell-england-india The Guardian]'')</sup>
* '''[[27 Ianuarii]]''' — Iuvenes 232 incendio tabernae nocturnae in urbe [[Brasilia|Brasiliensi]] [[Urbs Sanctae Mariae|Sanctae Mariae]] interficiuntur<sup>(''[https://web.archive.org/web/20130531130727/http://oglobo.globo.com/pais/incendio-em-boate-deixa-mortos-feridos-em-santa-maria-no-rs-7407490 O globo]'')</sup>
* '''[[28 Ianuarii]] ''' — [[Beatrix (regina Nederlandiae)|Beatrix]] [[Nederlandia]]e [[regina]], die [[31 Ianuarii]] [[2013]] ad annum nativitatis septuagesimum quintum perventura, se a [[regnum|regno]] abdicaturam esse praenuntiat. Successor a die [[30 Aprilis]] [[2013|huius anni]] erit filius [[Gulielmus Alexander]]
[[Fasciculus:Beatriz_dos_Pa%C3%ADses_Baixos.jpg|75px|right| Beatrix Nederlandiae regina ]]
* '''[[28 Ianuarii]]''' — E [[Tombutum|Tombuto]] urbe milites [[Francia|Francici]], [[Malium|Maliensibus]] socii, rebellatores [[Religio Islamica|Islamistas]] expulserunt, qui fugientes, [[Institutum Ahmed Baba|Institutum]] bibliothecamque eruditionis mediaevalis igne destruxisse conati, pauca effecerunt <sup>(''[https://web.archive.org/web/20130624161012/http://www.liberation.fr/monde/2013/01/30/plus-de-90-des-manuscrits-de-tombouctou-auraient-ete-sauves_877914 Libération]'')</sup> <sup>(''[https://archive.is/20130216215900/www.theglobeandmail.com/news/world/priceless-manuscripts-missing-in-timbuktu/article7903879/ The Globe and Mail]'')</sup>
* '''[[30 Ianuarii]]''' — Expositio historica de [[Germania Nazistica]] ab hodierna cancellaria [[Angela Merkel]] [[Berolinum|Berolini]] inauguratur (ante octoginta annos [[Adolphus Hitler|Adolpho Hitler]] eo die ad cancellariatum successo) <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/jan/30/berlin-marks-hitler-rise-power The Guardian]'')</sup>
* '''[[30 Ianuarii]]''' — [[Asteroides]] no. [[274301 Wikipedia|274301]], die [[25 Augusti]] [[2008]] repertus, nomine "Wikipedia" appellatus est <sup>(''[http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=2274301#content JPL Small-Body Database Browser]'')</sup>
* '''[[31 Ianuarii]]''' — Apud [[Museum Ashmoleanum]] [[Oxonia|Oxoniense]] ostentatur collectus ornamentorum aureorum argenteorumque a [[Michael Wellby|Michaële Wellby]] legatus <sup>(''[https://web.archive.org/web/20130522232017/http://www.culture24.org.uk/history%20%26%20heritage/art418361 Culture24]'')</sup>
=== Mense Februario ===
* '''[[1 Februarii]]''' - [[Ioannes Kerry]] [[Minister rerum externarum]] [[CFA]] factus est.
* '''[[2 Februarii]]''' — [[Linus Oviedo]] , [[Res militaris|exercitus dux]] et rerum politicarum peritus [[Paraquaria]]nus, sinistro casu [[Helicopterum|helicopteri]] mortuus est <sup>(''[https://web.archive.org/web/20130205053804/http://www.abc.com.py/nacionales/hallan-helicoptero-y-cuerpos-en-el-chaco-534898.html ABC]'')</sup>
[[Fasciculus:Lino Oviedo.jpg|75 px|right|Linus Oviedo]]
* '''[[4 Februarii]]''' — Sepulturam [[Vigornia]]e repertam ossa celavisse per multa saecula deperdita regis [[Ricardus III (rex Angliae)|Ricardi III]], anno [[1485]] proelio interfecti, confirmatur <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/science/blog/2013/feb/04/richard-iii-skeleton-last-plantagenet-king-live The Guardian "News Blog"]'')</sup>
* '''[[4 Februarii]]''' — [[Iustinus Welby]] archiepiscopus [[Cantuaria|Cantuariensis]] sacratus est, successor [[Rowan Williams]] <sup>(''[http://www.bbc.co.uk/news/uk-21315054 BBC]'')</sup>
* '''[[5 Februarii]]''' — Universitas Dusseldorpensis decrevit, ut ministra [[Germania|Germanica]] [[Annetta Schavan]] non iam doctor esset, quod partem dissertationis ab aliis exscripsisset<sup>(''[http://www.faz.net/aktuell/politik/inland/plagiatsverfahren-gegen-bildungsministerin-universitaet-duesseldorf-erkennt-schavan-den-doktortitel-ab-12052730.html FAZ die 5 Februarii 2013]'')</sup>.
[[Fasciculus:Schavan.jpg |75 px|right|Annetta Schavan]]
* '''[[5 Februarii]]''' — [[Reinaldus Gargano]], rerum politicarum peritus [[Uruguaia]]nus mortuus est <sup>(''[https://web.archive.org/web/20130615095701/http://www.elobservador.com.uy/noticia/242937/murio-reinaldo-gargano-/ Êl Observador]'')</sup>
* '''[[6 Februarii]]''' — [[Chokri Belaïd]], factionis socialisticae [[Tunesia]]nae dux, ictu pyrobolico necatus est. Mors eius tumultos concitavit <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/feb/06/tunisian-politician-shot-dead The Guardian]'')</sup> <sup>(''[http://www.tagesanzeiger.ch/ausland/naher-osten-und-afrika/Krawalle-in-Tunesien--neue-Regierung-angekuendigt/story/12856477 Tages Anzeiger]'')</sup>
[[Fasciculus:Chokri Belaid.JPG|right|75px|Chokri Belaïd]]
* '''[[6 Februarii]]''' — [[Megacyma]] propter submarinum terrae motum oppida quaedam [[Insulae Sanctae Crucis|Insularum S. Crucis]] in [[Oceanus Pacificus|Oceano Pacifico]] devastavit <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/feb/07/solmon-islands-tsunami-death-toll The Guardian]'')</sup>
* '''[[6 Februarii]]''' — [[David Morgan]], professor apud [[Universitas Furman|Universitatem Furman]], qui inter principes [[Latinitas Viva|Latinitatis vivae]] [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum]] suspicitur, mortuus est <sup> (''[http://www.legacy.com/obituaries/greenvilleonline/obituary.aspx?n=david-wells-morgan&pid=162921384 Greenville Online]'')</sup>
[[Fasciculus:David Morgan.jpg|right|75px|David Morgan]]
* '''[[8 Februarii]]''' — [[nix |Nivis]] procella "Nemo" [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum]] litus orientalem vexat<sup>( ''[http://www.tagesanzeiger.ch/panorama/vermischtes/Ich-mag-Schnee--aber-das-hier-ist-ungewoehnlich/story/22564174 Tages Anzeiger]'') </sup>
* '''[[9 Februarii]] ''' — ministra [[Germania|Germanica]] [[Annetta Schavan]] se a munere removit post quam [[universitas]] Dusseldorpensis decrevit, ut Schavan non iam doctor esset, quod partem dissertationis ab aliis exscripsisset<sup>( ''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/bildungsministerin-schavan-tritt-zurueck-1.17992247 NZZ die 9 Februarii 2013]'' )</sup>
* '''[[10 Februarii]]'''— [[Festum anni novi Sinici]] incepit, in [[Res publica popularis Sinarum|continente Sinico]], [[Taivania]], [[Hongcongum|Hongcongo]], [[Singapura]], [[Macaum|Macao]], [[Malaysia]], [[Indonesia]], [[Vietnamia]], et [[Bruneium|Bruneio]] celebratum, quod 15 dies durat, desinens in [[Festum lanternarum|Festo laternarum]].
* '''[[11 Februarii]] ''' — [[papa]] [[Benedictus XVI]] ex inopinato nuntiavit se a munere discessurum esse die [[28 Februarii]] [[2013]]. Ante eum solum septem papae ([[Pontianus]], [[Clemens I]], [[Silverius]], [[Benedictus IX]], [[Gregorius VI]], [[Gregorius XII]] atque [[Caelestinus V]]) ante mortem sedem sanctam reliquerunt<sup>( ''[http://www.repubblica.it/esteri/2013/02/11/news/papa_lascia-52388156/?ref=HREA-1 La Repubblica]'' )</sup>
[[Fasciculus:Papa_Benedetto.jpg|75 px|right|]]
* '''[[13 Februarii]] ''' — [[Petrus Kooijmans]], iudex et rerum politicarum peritus [[Nederlandia|Nederlandicus]] mortuus est
* '''[[13 Februarii]] ''' — [[papa]] [[Benedictus XVI]] inter [[Dies Cinerum|Diem Cinerum]] [[ecclesia]]e divisiones et multorum [[presbyter]]orum superbiam et falsitatem acri iudicio percenset<sup>( ''[http://www.huffingtonpost.it/2013/02/13/dimissioni-papa-rito-ceneri-bertone_n_2677612.html?utm_hp_ref=italy www.huffingtonpost.it]'' )</sup>
[[Fasciculus:Peter_Kooijmans.jpg|75px|right|Benedictus XVI|border]]
* '''[[14 Februarii]] ''' — [[Anscharius Pistorius]], [[Africa Australis |Africae Australis]] clarissimus athleta comprehensus est quia putatur sponsam suam [[ostentatrix|ostentatricem]] [[Reeva Steenkamp]] necavisse<sup>( ''[http://www.repubblica.it/sport/2013/02/14/news/sudafrica_donna_trovata_morta_in_casa_di_pistorius-52591665/ La Repubblica]'' )</sup>.
[[Fasciculus:Oscar_Pistorius-2.jpg|75px|right|Anscharius Pistorius|border]]
* '''[[15 Februarii]] ''' — [[meteorites]] cadunt in [[Russia]]e mediae ac [[montes Uralenses |montium Uralensium]] provinciae iuxta urbem [[Celiabinsca]]m et multos homines vulnerant<sup>( ''[http://www.repubblica.it/esteri/2013/02/15/news/russia_meteoriti_sciame_urali-52681067/?ref=HRER3-1 La Repubblica]'')</sup>
* '''[[15 Februarii]] ''' — [[amazon.com]], praeclarus situs [[interrete|interretialis]], a multis [[diarium| diaris]] damnatus est post pelliculam Germanicam adfirmantem hanc societatem homines qui pro ea operam dant verberare (imago Amazon conditor [[Jeff Bezos]]<sup>( ''[http://www.corriere.it/esteri/13_febbraio_16/neonazisti-a-guardia-degli-operai-scandalo-amazon-in-germania-paolo-lepri_d17ba192-77fa-11e2-add6-217507545733.shtml Corriere della Sera]'')</sup>
[[Fasciculus:Jeff_Bezos_2005.jpg|75px|right|Jeff Bezos|border]]
* '''[[16 Februarii]]''' — [[Pellicula]] ''[[Pozitia copilului]]'' a [[moderator cinematographicus |moderatore cinematographico]] [[Romania| Dacoromano]] [[Calin Petrus Netzer|Calin Petro Netzer]] ducta praemium primum anno 2013 ''[[Internationale Filmfestspiele Berlin]]'' consecutus est.<sup>( ''[https://web.archive.org/web/20130728220751/http://www.unita.it/culture/l-orso-d-oro-a-child-pose-br-berlinale-vince-il-film-rumeno-1.484034 L'Unità]'')</sup>
* '''[[17 Februarii]]''' — [[Nicolaus Anastasiades]], in primo ordine petitionis Praesidatus [[Cyprus|Cypri]] vicit <sup>(''[http://www.repubblica.it/esteri/2013/02/18/news/elezioni_ecuador_confermato_correa-52877937/?ref=HREC1-4.La Repubblica]'' )</sup>
* '''[[17 Februarii]]''' — [[Raphael Correa]], [[Aequatoria]]e [[praeses]] ab anno [[2007]] iterum electus est <sup>(''[http://www.tagesanzeiger.ch/ausland/europa/Zyperns-Krisenmanager-wird-erst-in-Stichwahl-bestimmt/story/28376973 Tages Anzeiger]'' )</sup>
* '''[[19 Februarii]]''' — [[Hamadi Jebali]] Primus Minister [[Tunesia |Tunesicus]] se a munere removit<sup>(''[http://www.tagesanzeiger.ch/ausland/naher-osten-und-afrika/Der-tunesische-Regierungschef-tritt-zurueck/story/15261129 Tages Anzeiger]'' )</sup>.
* '''[[19 Februarii]]''' - [[Stephanus Weil]] ([[SPD]]) praeses ministrorum [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] electus est. Antecessor eius [[David McAllister]] ([[CDU]]) erat.
* '''[[20 Februarii]]''' — [[Bojko Borisov]] Primus Minister [[Bulgaria|Bulgaricus]] se a munere removit<sup>(''[http://www.tagesanzeiger.ch/ausland/europa/Volk-zwingt-bulgarische-Regierung-in-die-Knie/story/28351597 Tages Anzeiger]'' )</sup>
[[Fasciculus:Boyko Borisov EPP 2014.jpg|75px|right|Bojko Borisov|border]]
* '''[[20 Februarii]]''' — [[Antonius Roma]], [[athleta]] qui fuit [[pedilusor]] [[Argentina |Argentinus]] (vide imaginem) mortuus est<sup>(''[http://espndeportes.espn.go.com/news/story?id=1730191&s=arg&type=story espndeportes.espn.go.com]'')</sup>
[[Fasciculus:Antonio roma.jpg |75px|right|Antonius Roma|border]]
* '''[[22 Februarii]]''' — [[Ali al-Arayyid|?Ali al-?Arayyi?]] primus minister [[Tunesia]]e selectus est<sup>(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/feb/22/tunisia-ennahda-prime-minister The Guardian]'')</sup>
[[Fasciculus:AliLariath2012.jpg|75px|right|?Ali al-?Arayyi?]]
* '''[[22 Februarii]]''' — [[Michael Edwards]], professor creationis litterariae apud [[Collegium Franciae]], primus Anglorum ad cathedram in [[Academia Francica]] succedit<sup>(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/feb/22/academie-francaise-elect-first-british-member The Guardian]'')</sup>
* '''[[23 Februarii]]''' — [[Fridericus Lombardi]], dux [[Sedes diurnariis edocendis|sedis diurnariis edocendis]] [[Sancta Sedes|Sanctae Sedis]], complorat diariorum, [[televisio]]num ac multorum hominum voces quae volunt [[cardinalis|cardinalem]] [[Rogerius Michael Mahony|Rogerium Michaelem Mahony]] (vide imaginem) [[conclave|conclavi]] mense Martio [[2013]] propter partem eius in [[presbyter]]orum turpitudinum contra pueros occultationem non interfuturum esse <sup>(''[http://www.repubblica.it/esteri/2013/02/23/news/vaticano_padre_lombardi_media_seminano_discredito-53231209/?ref=HREA-1 La Repubblica]'')</sup>
[[Fasciculus:2006-03-31_03_Anaheim%2C_CA_Cardinal_Mahony.jpg|75px|right|Rogerius Michael Mahony]]
* '''[[24 Februarii]]''' — [[Neophytus (patriarcha Bulgariae)|Neophytus]] (Simeon Nikolaev Dimitrov), usque adhuc metropolita [[Sexantaprista]]e, patriarcha [[Bulgaria]]e omnis electus est
[[Fasciculus:Otkrivane paraklis Svetlen 2.jpg|80px|right|Neophytus patriarcha]]
*''' [[24 Februarii]]''' — [[Praemia Academiae?|Academiae Praemiis]] datis, ''[[Argo(pellicula)|Argo]]'' [[pellicula]] optima fit <sup>(''[http://www.repubblica.it/speciali/cinema/oscar/edizione2013/2013/02/25/news/oscar_2013_vincitori-53353932/?ref=HRER3-1 La Repubblica]'')</sup>
* '''[[24 Februarii]]''' - [[Comitia politica Italica anni 2013]].
*''' [[25 Februarii]]''' — Factio [[MoVimento 5 Stelle]] a [[Iosephus Grillo |Iosepho Grillo]] ducta in electionibus [[Italia]]nis maximum exitum habet <sup>(''[http://www.huffingtonpost.it/2013/02/25/elezioni-2013-diretta-lunedi_n_2757263.html?utm_hp_ref=mostpopular www.huffingtonpost.it]'')</sup>
[[Fasciculus:Beppe_Grillo_1.JPG |75px|right|Iosephus Grillo]]
*'''[[25 Februarii]]''' — Cardinalis [[Keith O'Brien]], archiepiscopus [[Sanctus Andreas apud Scotos|Sancti Andreae]] et [[Edimburgum|Edimburgensis]], e munere decessit, facinoribus iam diu haud pudicis nuper imputatis <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/feb/25/pope-forces-out-keith-obrien The Guardian]'')</sup> <sup>(''[http://www.corriere.it/cronache/13_febbraio_25/cardinale-obrien-si-dimette_135f145c-7f3c-11e2-b0f8-b0cda815bb62.shtml Corriere della Sera]'')</sup>
* '''[[25 Februarii]]''' - [[Pak Gyunhye]] praeses [[Respublica Coreae|Rei Publicae Coreae]] facta est.
*'''[[27 Februarii]]''' — [[Van Cliburn]], clavilista [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum]], mortuus est <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/music/2013/mar/03/van-cliburn necrologia]'')</sup> <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/music/2013/feb/27/van-cliburn-russia-world-stage recordatio]'')</sup>
*'''[[28 Februarii]]''' — post horam vicesimam abdicationis [[papa]]e [[Benedictus XVI|Benedicti XVI]] causa [[Sancta Sedes|Apostolica Sedes vacans]] est et novum Conclavem complerentur <sup>(''[http://www.tagesanzeiger.ch/ausland/europa/Papst-will-kuenftig-ein-Pilger-sein/story/28154225 Tages Anzeiger]'')</sup>
*'''[[28 Februarii]]''' — [[Donaldus A. Glaser]], physicus [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum]], [[Praemium Nobelianum Physicae|praemii Nobeliani]] laureatus, mortuus est
* '''[[28 Februarii]]''' — [[Nicolaus Anastasiades]] praeses [[Cyprus|Cypri]] [[Demetrius Christofias|Demetrio Christofias]] successit.
=== Mense Martio ===
*'''[[1 Martii]]''' — Factionis [[MoVimento 5 Stelle]] conditor [[Ioannes Robertus Casaleggio]] una cum [[Iosephus Grillo |Iosepho Grillo]] foedus cum aliis factionibus Italianis reicit <sup>(''[http://it.wikipedia.org/w/index.php?title=Gianroberto_Casaleggio&action=edit§ion=6 www.huffingtonpost.it]'')</sup>
*'''[[2 Martii]]''' — [[Muhtar Balmuhtar|Mu?tar Balmu?tar]], dux tromocraticus, in [[Malium|Malio]] septentrionali a militibus [[Tzadia|Tchadensibus]] interfectum esse nuntiatur <sup>(''[https://web.archive.org/web/20140222014731/http://www.liberation.fr/monde/2013/03/02/l-armee-tchadienne-affirme-avoir-tue-mokhtar-belmokhtar_885872 Libération]'')</sup> <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/mar/02/algerian-siege-mastermind-killed-mali The Observer]'')</sup>
*'''[[4 Martii]]''' — Puerulo, [[Mississippia]]e incolae, [[SCDI]] infecto, sanitatem redditam nuntiatur <sup>(''[http://www.tagesanzeiger.ch/wissen/medizin-und-psychologie/Mit-AidsVirus-geborenes-Baby-geheilt/story/11987031 Tages Anzeiger]'')</sup>
*'''[[4 Martii]]''' — [[Hamad ibn Halifa Al Tani|?amad ibn ?alifa Al ?ani]], [[Quataria|Qatariae]] amiralis, sex insulas [[Ionium mare|maris Ionii]] emit inter quas [[Oxia]]m <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/mar/04/qatar-emir-buys-six-greek-islands The Guardian]'')</sup>
* '''[[4 Martii]]''' - [[Uhuru Kenyatta]] praeses [[Kenia]]e electus est.
*'''[[5 Martii]]''' — [[Paulus Dmitricenko]], saltator corporis ballationis [[Moscua|Moscuensis]] ''[[Magna Ballatio (Moscua)|Bolšoj]]'', se [[Sergius Filin|Sergium Filin]] directorem vulnerare, acido in oculos iaculato, coniuravisse confessus est <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/stage/2013/mar/06/bolshoi-dancer-confesses-acid-attack The Guardian]'')</sup>
[[Fasciculus:Hamad bin Khalifa Al Thani (cropped).jpg|75px|right|?amad ibn ?alifa Al ?ani]]
*'''[[5 Martii]]''' — [[Hugo Chávez]] [[Venetiola]]e praeses, iam multos annos [[cancer (morbus)| cancro]] laborans, mortuus est
[[Fasciculus:Chavez-WSF2005.jpg|80px|right|Hugo Chávez]]
*'''[[6 Martii]]''' — Milites 21 [[Philippinae|Philippinarum]], qui pacis tuendae causa montes [[Golan]] vigilabant, a rebellatoribus [[Syria|Syris]] capti sunt <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/mar/06/un-peacekeepers-detained-syrian-fighters The Guardian]'')</sup>
*'''[[8 Martii]]''' — [[Sulaiman Abu Gait|Sulaiman Abu Gai?]], gener [[Usama bin Ladin|Usama ibn Ladin]], [[Philadelphia (Iordania)|Philadelphia]]e in [[Iordania]] captus, ob coniurationem tromocraticam in iudicium [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]] accusatus est <sup>(''[http://www.nytimes.com/2013/03/08/world/middleeast/bin-laden-son-in-law-is-being-held-in-a-new-york-jail.html?_r=0 New York Times]'')</sup>
*'''[[8 Martii]]''' — [[cardinalis|Cardinales]], qui in [[Domus Sanctae Marthae|Domo Sanctae Marthae]] ad [[conclave anni 2013|conclave]] hospitabuntur, nuntiant conclave die [[12 Martii]] incepturum esse <sup>(''[http://www.huffingtonpost.it/2013/03/08/conclave-2013-si-inizia-il-12-marzo_n_2838134.html?ref=topbar www.huffingtonpost.it]'')</sup>
*'''[[9 Martii]]''' — [[Uhuru Kenyatta]] victor proclamatus est comitiorum in [[Kenia]] die [[3 Martii]] celebratorum, vocum 50.07% nactus <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/mar/09/kenyatta-declared-victor-in-kenyan-elections The Guardian]'')</sup>
*'''[[10 Martii]]''' — [[Liliana (ducissa Hallandiae)|Liliana]], ducissa Hallandiae, principis [[Suecia|Suecici]] [[Bertoldus (dux Hallandiae)|Bertoldi]] vidua, annum agens septimum et nonagesimum mortua est
*'''[[12 Martii]]''' — [[Roma]]e [[Conclave anni 2013|conclave]] ad [[papa]]e abdicantis [[Benedictus XVI|Benedicti XVI]] successorem eligendum incepit et cardinales in [[Aedicula Sixtina]] congregati sunt<sup>(''[http://www.tagesanzeiger.ch/ www.tagesanzeiger.ch]'')</sup>
*'''[[13 Martii]]''' — [[Roma]]e hora undevigesima fumus albus nuntiat papam electum esse. Novus papa [[Georgius Marius Bergoglio]] [[Nomen pontificale|nomen]] "Franciscum" elegit<sup>(''[http://www.repubblica.it/speciali/esteri/conclave-papa-elezioni2013/2013/03/13/news/fumata_bianca_eletto_il_nuovo_papa-54494392/?ref=HREA-1 www.repubblica.it]'')</sup>
[[Fasciculus:Pope_Francis_in_March_2013.jpg|75 px|right|Franciscus papa die [[18 Martii]] [[2013]] inter audientiam cum Argentinae Praeside [[Christina Fernández de Kirchner]]]]
*'''[[14 Martii]]''' — [[Xi Jinping]], qui iam secretarius generalis meret [[Factio Communistae Sinensis|factionis Communisticae]] [[Res Publica Popularis Sinarum|Sinensis]], fere nemine contradicente praeses electus est<sup>(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/mar/14/xi-jinping-installed-china-president The Guardian]'')</sup>
*'''[[18 Martii]]''' — Parlamentum [[Cyprus|Cyprium]] novas leges ab [[Unio Europaea|Unione Europaea]] ingestas ad [[argentaria]]s servandas recipere cogitur <sup>(''[http://www.lefigaro.fr/conjoncture/2013/03/17/20002-20130317ARTFIG00143-chypre-les-epargnants-taxes-une-premiere-dans-l-ue.php Le Figaro]'')</sup>
*'''[[18 Martii]]''' — [[Effigies sui ipsius pileum pinnatum gerentis|Effigies]] [[Rembrandus|Rembrandi]] apud [[Abbatia de Boclanda|abbatiam de Boclanda]] in [[Devonia]] ostentata, usque adhuc discipulo quodam attributa, manu ipsius magistri pictam esse recognoscitur <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/artanddesign/2013/mar/18/self-portrait-national-trust-rembrandt The Guardian]'')</sup>
*'''[[19 Martii]]''' — [[Roma]]e [[missa]] sollemnis celebratur, [[pontifex|pontificatús]] exordium [[papa]]e [[Franciscus (papa)|Francisci]] (vide imaginem) <sup>(''[http://www.lefigaro.fr/actualite-france/2013/03/19/01016-20130319ARTFIG00265-le-programme-de-la-messe-d-installation-de-francois.php Le Figaro]'')</sup>
*'''[[19 Martii]]''' — post populi tumultus [[Unio Europaea]] et Parlamentum [[Cyprus|Cyprium]] novas leges ab [[Unio Europaea|Unione Europaea]] ingestas ad [[argentaria]]s servandas mutare volunt <sup>(''[http://www.lefigaro.fr/conjoncture/2013/03/18/20002-20130318ARTFIG00627-chypre-l-europe-amende-le-plan-de-sauvetage.php Le Figaro]'')</sup>
* '''[[21 Martii]]''' — [[Petrus Mennea]], toto orbe clarus [[athleta]] [[Italia|Italicus]], [[Roma]]e mortuus est <sup>(''[http://www.lastampa.it/2013/03/21/sport/atletica/addio-mennea-re-della-velocita-azzurra-un-campione-proletario-tra-i-borghesi-jeGYcqSvCkdegCOQgjUhGI/pagina.html La Stampa]'')</sup>
[[Fasciculus: Pietro_Paolo_Mennea_(cropped).jpg|right|75 px|Petrus Mennea anno 1972]]
* '''[[21 Martii]]''' — [[Iustinus Welby]], antea episcopus [[Dunelmum|Dunelmensis]], archiepiscopus [[Cantuaria|Cantuariensis]] inthronatus est <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/uk/2013/mar/21/justin-welby-archbishop-of-canterbury-enthroned the Guardian]'')</sup>
* '''[[22 Martii]]''' — [[Chinua Achebe]], scriptor [[Nigeria]]nus, [[Bostonia]]e mortuus est <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/books/2013/mar/22/novelist-chinua-achebe-dies The Guardian]'')</sup>
[[Fasciculus:Chinua Achebe - Buffalo 25Sep2008 crop.jpg|80px|right|Chinua Achebe anno 2008]]
* '''[[23 Martii]]''' — primus, qui adtestatus est, [[historia]]e congressus inter duos [[papa]]s, [[Franciscus (papa)|Franciscum]] et papam emeritum [[Benedictus XVI|Benedictum XVI]], <sup>(''[http://www.lastampa.it/2013/03/23/italia/cronache/la-prima-volta-di-un-incontro-tra-pontefici-Kuo31Bbmoz5cNtGndFg9dP/pagina.html La Stampa]'')</sup>
[[Fasciculus: BentoXVI-30-10052007.jpg|right|75 px|Benedictus XVI anno [[2007]]]]
* '''22-[[25 Martii]]''' — Tumultus inter [[Religio Islamica|Mussulmanos]] et [[Religio Buddhistica|Buddhistas]] in media [[Birmania]] magis magisque saeviunt <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/mar/25/muslim-buddhist-violence-spreads-burma The Guardian]'')</sup>
* '''21-[[26 Martii]]''' — quamquam [[ver]] est, magna [[Europa]]e pars frigore riget <sup>(''[http://www.tagesanzeiger.ch/panorama/vermischtes/Es-gab-so-viele-Schneetage-wie-noch-nie/story/18116013 Tages Anzeiger]'')</sup>
* '''[[28 Martii]]''' — [[Dies Cenae Domini |Die Cenae Domini]] [[papa]] [[Franciscus (papa)|Franciscus]] iuvenes captivos in [[carcer]]e ''Casal del Marmo'' visitavit et duodecim eorum secundum ritum [[pes |pedes]] lavit <sup>(''[http://www.welt.de/politik/deutschland/article114862849/Papst-ermuntert-Geruch-der-Schafe-anzunehmen.html Die Welt]'')</sup>
* '''[[28 Martii]]''' — [[Ricardus Griffiths]], actor [[Anglia|Anglicus]] qui partes in pelliculis de [[Harry Potter (series pellicularum)|Harrio Pottero]] egit, mortuus est
* '''[[29 Martii]]''' — [[Corea Septentrionalis]] [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatas Americae]] minatur <sup>(''[http://www.thetimes.co.uk/tto/news/world/asia/article3725782.ece The Times]'')</sup>
* '''[[30 Martii]]''' — Latro captus est qui dentem exsectum abstrahere conabatur elephanti [[Ludovicus XIV|Ludovico XIV]] regi anno [[1668]] dono dati, cuius ossa in [[Museum Nationale Historiae Naturalis (Lutetia)|Museo Nationali Historiae Naturalis]] [[Lutetia]]e servantur <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/mar/31/chainsaw-man-stealing-elephant-tusk-paris-museum The Guardian]'')</sup>
* '''[[30 Martii]]''' — [[Basam Yusif]], saturarum ostentator televisualis et chirurgus cardiothoracicus [[Aegyptus|Aegyptius]], contumelias in religionem Islamicam et praesidi iecisse incusatus, in custodiam ire iussus est <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/mar/31/egypt-orders-arrest-tv-satirist The Guardian]'')</sup>
* '''[[31 Martii]]''' — Certamen remigiorum annuale, [[Londinium|Londinii]] actum, vicerunt [[Universitas Oxoniensis|Oxonienses]]
=== Mense Aprili ===
* '''[[1 Aprilis]]''' — Diaria libera in [[Birmania]], ab anno [[1964]] prohibita, rursus divulgantur <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/apr/01/burmese-private-newspapers The Guardian]'')</sup>
* '''[[2 Aprilis]]''' — [[Hieronymus Cahuzac]], qui usque ad diem [[19 Martii]] [[2013]] officium ministri [[Francia|Francici]] functus est, se divitias in [[Helvetia]] et [[Singapura]] retentas ad vectigalia diminuenda celavisse confessus est <sup>([http://www.jerome-cahuzac.com/ Confessio])</sup><sup>(''[https://web.archive.org/web/20131211114215/http://www.lepoint.fr/tags/jerome-cahuzac Le Point]'')</sup>
[[Fasciculus:PR-2012-05-15 IMG 1493 (crop).jpg|right|75px|Hieronymus Cahuzac]]
* '''[[3 Aprilis]]''' — [[Ruth Prawer Jhabvala]] mythistoriarum etiam pellicularum [[Ismail Merchant]] et [[Iacobus Ivory|Iacobi Ivory]] scriptrix, mortua est <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/books/2013/apr/03/ruth-prawer-jhabvala The Guardian]'')</sup>
* '''[[5 Aprilis]]''' — Iudex costitutionalis [[Lusitania|Lusitanus]] decreta ad [[pecunia]]m et [[Euro]]nem servanda partialiter irritat <sup>(''[http://www.lefigaro.fr/conjoncture/2013/04/05/20002-20130405ARTFIG00663-portugal-rejet-partiel-des-mesures-d-austerite.php Le Figaro]'')</sup>
* '''[[7 Aprilis]]''' — novus papa [[Franciscus (papa)|Franciscus]] ut [[Roma]]e [[episcopus]] in possessionem venit [[Basilica Sancti Ioannis in Laterano|Basilicam Sancti Ioannis in Laterano]] <sup>(''[http://www.agi.it/cronaca/notizie/201304071823-cro-rt10096-papa_prende_possesso_del_laterano_e_conferma_vallini agi.it]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'')</sup>
* '''[[8 Aprilis]]''' — [[Margarita Thatcher]], [[Regnum Unitum|Regni Uniti]] ministra prima ([[1979]]-[[1990]]) iam grave aetate laborante repente [[ictus (morbus)|ictu]] mortua est
* '''[[9 Aprilis]]''' - [[Uhuru Kenyatta]] praeses [[Kenia]]e factus est.
* '''[[10 Aprilis]]''' — [[Robertus Edwards]], [[medicus]] [[Regnum Unitum|Britannicus]] qui [[fecundatio in vitro|fecundationem in vitro]] creavit et anno [[2010]] propter hoc [[Praemium Nobelianum Medicinae|Praemio Nobeliano medicinae]] laureatus, mortuus est
* '''[[13 Aprilis]]''' — [[influentia aviaria]] undecim homines in [[Sina]] necat<sup>(''[http://www.thetimes.co.uk/tto/news/world/asia/article3738681.ece The Times]'')</sup>
* '''[[13 Aprilis]]''' — [[papa]] [[Franciscus (papa)|Franciscus]] consessum octo [[cardinalis|cardinalium]] ad [[curia Romana|curiam romanam]] emendandam creat<sup>(''[https://web.archive.org/web/20130421002415/http://kurier.at/politik/vatikan/vatikan-papst-will-mit-fuenf-kardinaelen-regieren/8.622.071 Kurier]'')</sup>.
* '''[[14 Aprilis]]''' — [[Nicolaus Maduro]] [[Venetiola]]e praeses electus est<sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/maduro-tritt-ein-schweres-erbe-an-1.18064740 Neue Zürcher Zeitung]'')</sup>.
* '''[[15 Aprilis]]''' — [[Bostonia]]e in [[cursus Marathonius|cursu Marathonio]] tres homines [[bomba]] necati sunt<sup>(''[http://www.tagesanzeiger.ch/panorama/vermischtes/Viele-Verletzte-sind-Zuschauer/story/31631044 Tages anzeiger]'')</sup>.
* '''[[16 Aprilis]]''' — In [[Venetiola]] petitionum exitus tumultus concitat inter quos septem homines necati sunt<sup>(''[http://www.tagesanzeiger.ch/panorama/vermischtes/Viele-Verletzte-sind-Zuschauer/story/31631044 Tages Anzeiger]'')</sup>.
[[Fasciculus:Thatcher reviews troops.jpg |right|75px|Margarita Thatcher anno [[1990]] ]]
* '''[[17 Aprilis]]''' — [[Exsequiae]] [[Margarita Thatcher|Margaritae Thatcher]] celebrantur <sup>(''[http://www.thetimes.co.uk/tto/news/politics/article3734775.ece The Times]'')</sup>
* '''[[17 Aprilis]]''' - [[Nova Zelandia]] [[Matrimonium hominum eiusdem sexus|matrimonium hominum eiusdem sexus]] legismavit.
* '''[[18 Aprilis]]''' — [[Parlamentum Italicum]] incipit novum [[Italia|Rei Publicae]] [[Praeses Reipublicae Italicae|Praesidem]] eligere (imago: Praesedis sedes)<sup>(''[http://www.repubblica.it/politica/2013/04/18/news/elezioni_presidente-56885072/?ref=HREA-1 Repubblica]'')</sup>
* '''[[19 Aprilis]]''' - [[Nicolaus Maduro]] praeses [[Venetiola]]e factus est.
[[Fasciculus:Maduro_en_el_Congreso_peruano.jpg |right|75px|[[Nicolaus Maduro]] ]]
* '''[[20 Aprilis]]''' — [[Calvert Watkins]], eruditus philologiae [[Linguae Indoeuropaeae|Indoeuropaeae]] [[Civitates Foederatae Americae|Americanus]], mortuus est
* '''[[20 Aprilis]]''' — [[Parlamentum Italicum]] [[Georgius Napolitano|Georgium Napolitano]] iterum [[Italia|Rei Publicae]] [[Praeses Reipublicae Italicae|Praesidem]] eligit (imago:Praesedis sedes)<sup>(''[http://www.repubblica.it/politica/2013/04/18/news/elezioni_presidente-56885072/?ref=HREA-1 Repubblica]'')</sup>
[[Fasciculus:Presidente Napolitano.jpg|right|75px|Georgius Napolitano]]
* '''[[22 Aprilis]]''' — [[Sancta Sedes]] nuntiat beatificationis iudicium archiepiscopi [[Anscharius Romero|Anscharii Romero]], qui a [[res militaris|militibus]] propter pugnam suam contra [[tyrannia]]m et [[iniustitia]]m necatus est, gradum corrípit<sup>(''[http://www.la-croix.com/Actualite/Monde/Mgr-Oscar-Romero-pourrait-etre-bientot-beatifie-2013-04-22-951252 La Croix]{{Nexus deficit|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'')</sup>
[[Fasciculus:Mural Oscar Romero UES.jpg|right|75px|Anscharius Romero pictus]]
* '''[[23 Aprilis]]''' — [[Parlamentum Francicum]] decrevit, ut etiam hominibus [[Homophylophilia |homophylophilis]] in matrimonium ire liceret, quod [[Lutetia]]e tumultum concitavit. <sup>(''[http://www.thetimes.co.uk/tto/news/world/europe/article3747051.ece The Times]'')</sup>
* '''[[24 Aprilis]]''' — Ruina [[officina]]e in [[Bangladesha]] 323 homines necat. <sup>(''[http://www.thetimes.co.uk/tto/news/world/asia/article3747431.ece The Times]'')</sup>
* '''[[27 Aprilis]]''' — Domini comprehensi sunt [[officina]]e in [[Bangladesha]] propter cuius ruinam 323 homines necati sunt. <sup>(''[https://wayback.archive-it.org/all/20100605093019/http://www.thetimes.co.uk/tto/news/ The Times]'')</sup>
* [[28 Aprilis]] - [[Henricus Letta]] primus minister [[Italia]]e [[Marius Monti|Mario Monti]] successit.
* '''[[29 Aprilis|29]] et [[30 Aprilis]]''' — [[Parlamentum Italianum]] novae administrationi a [[Henricus Letta |Henrico Letta]] ductae fiduciam votat <sup>(''[http://www.tagesanzeiger.ch/ausland/europa/Letta-befluegelt-die-Wallstreet/story/15373158?dossier_id=1934 Tages Anzeiger]'')</sup>
* '''[[30 Aprilis]]''' — [[Gulielmus Alexander]] post matris [[Beatrix|Beatricis]] abdicationem [[Nederlandia]]e rex coronatus est <sup>(''[http://clarincomhd.tumblr.com/tagged/maxima Clarin]'')</sup>
[[Fasciculus:Willem-Alexander (Royal Wedding in Stockholm, 2010) cropped.jpg|thumb|120px|right|[[Gulielmus Alexander]] [[Nederlandia]]e]]
[[Fasciculus:Willem-Alexander, Prince of Orange.jpg|right|75px|Gulielmus Alexander Nederlandiae rex ]]
=== Mense Maio ===
* '''[[1 Maii]]''' — Mors [[Deanna Durbin|Deannae Durbin]], actricis [[Canada|Canadianae]], die circiter 20 Aprilis mortuae, tarde nuntiatur
* '''[[2 Maii]]''' — [[Galfridus Hanneman|Jeff Hanneman]], musicus [[California|Californiensis]], psaltes gregis [[Slayer]], mortuus est <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/music/2013/may/03/jeff-hanneman-guitarist-slayer-dies The Guardian]'')</sup>
[[Fasciculus:Jeff Hanneman Slayer.jpg|right|75px|[[Galfridus Hanneman]]]]
* '''[[2 Maii]]''' — Comitiis [[Regnum Britanniarum|Britanniarum regni]] ad interim habitis, numerus suffragiorum pro [[factio Independentiae Regni Britanniarum|factione Independentiae]] (''UKIP'') latorum valde auctus est. Factiones [[Factio Liberalis Democratica (Britannia)|Liberalis Democratica]] et [[Factio Conservativa (Britannia)|Conservativa]] malum successum reportaverunt <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/politics/2013/may/03/nigel-farage-ukip-change-british-politics The Guardian]'')</sup>
* '''[[6 Maii]]''' — Anthropologi quidam, methodo statistico utentes, linguis Euroasiaticis originem communem, quo homines abhinc 14 500 locuti essent, proponunt <sup>(''[https://web.archive.org/web/20140110085152/http://www.pnas.org/content/early/2013/05/01/1218726110 Proceedings of the National Academy of Sciences]'')</sup>
[[Fasciculus:Nigel Farage of UKIP.jpg|right|80px|[[Nigellus Farage]], [[factio Independentiae Regni Britanniarum|factionis Independentiae]] Britannicae dux]]
* '''[[6 Maii]]''' — [[Iulius Andreotti]], notus vir publicus Italianus, aetate gravissima, mortuus est<sup>(''[https://web.archive.org/web/20130509201252/http://gazzettadimantova.gelocal.it/cronaca/2013/05/06/news/la-morte-di-giulio-andreotti-1.7011228 Gazzetta di Mantova]'')</sup>
[[Fasciculus:Andreotti.jpg|right|75 px|[[Iulius Andreotti]]]]
* '''[[6 Maii]]''' — Mulieres tres, abhinc decem fere annis abductae et frustra quaesitae, e domo quadam urbis [[Cleveland]] [[Ohium|Ohii]] liberatae sunt <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/may/07/cleveland-kidnapping-victims-sudden-end The Guardian]'')</sup>
* '''[[7 Maii]]''' — Nave male gubernata turris navigatoria iuxta portum [[Genua|Genuensem]] stans deleta est, hominibus fere decem mortuis <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/may/08/genoa-tower-destroyed-container-ship The Guardian]'')</sup>
* '''[[8 Maii]]''' — [[Géza Vermes]], librorum sacrorum [[Iudaismus|Iudaicorum]] [[Christianitas|Christianorum]]que eruditus et praesertim [[Manuscripta Maris Mortui|manuscriptorum Maris Mortui]], annum agens octogesimum et octavum mortuus est
* '''[[9 Maii]]''' — E sedimentis [[lacus El'gygytgyn]] [[Tschucotia]]e in [[Siberia]] boreo-orientali derivatur historia calefactionis globalis abhinc annis 3 500 000 incidentis <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/environment/2013/may/09/meteorite-crater-global-warming The Guardian]'') (''[http://www.sciencemag.org/content/early/2013/05/08/science.1233137 Science]'': situs venalis)</sup>
* '''[[10 Maii]]''' — Conventus inter [[papa]]s [[Ecclesia Catholica |catholicum]] [[Franciscus (papa)|Franciscum]] et [[Papa Alexandriae|Alexandrinum]] [[Theodorus II (papa Alexandriae)|Theodorum II]], tertius historiae post visitam [[Sinuthius III Papa|Sinuthii III]] papae [[Paulus VI|Paulo VI]] anno [[1973]] et conventus [[Cairus |Cairi]] anno [[2000]] inter ipsum Sinuthium III et Papam [[Ioannes Paulus II| Ioannem Paulum II]] <sup>(''[http://www.grr.rai.it/dl/grr/notizie/ContentItem-c8d50df1-33bf-41ee-8e35-341ecb50ff25.html www.grr.rai.it]'')</sup>
* '''[[11 Maii]]''' - [[Nawaz Sharif]] primus minister [[Pacistania]]e electus est.
* '''[[12 Maii]]''' — Comitiis [[Pakistania]]e habitis [[Nawaz Sarif|Nawaz Šarif]], qui primus minister 1997-1999 meruit et 1999-2007 in exsilio vixit, victoriam reportavit <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/may/11/pakistan-elections-turnout-violence-khan The Observer]'')</sup>
[[Fasciculus:Nawaz Sharif detail, 981203-D-9880W-117.jpg|right|75px|[[Nawaz Sarif|Nawaz Šarif]]]]
* '''[[14 Maii]]''' - [[Brasilia]] in tuta parte matrimonium hominum eiusdem sexus legismavit.
* '''[[15 Maii]]''' — [[Papa]] [[Franciscus (papa)|Franciscus]] iussit ob accusationes comportamenti inconvenientis annos '80 habiti [[cardinalis|cardinalem]] [[Keith Michael Patricius O'Brien |Keith Michaelem Patricium O'Brien]] multos menses exsul in [[monasterium|monasterio]] ire<sup>(''[http://www.thetimes.co.uk/tto/faith/article3766384.ece The Times]'')</sup>
[[Fasciculus:A photo of the Cardinal Keith Michael Patrick O'Brien.jpg|right|75px|Cardinalis O'Brien]]
* '''[[16 Maii]]''' — Ruina [[officina]]e in [[Cambodia]] 6 homines necat <sup>(''[http://it.radiovaticana.va/news/2013/05/16/cambogia:_crolla_il_soffitto_di_una_fabbrica_di_scarpe,_6_morti_e_1/it1-692581 Radio Vaticana]'')</sup>
* '''[[18 Maii]]''' — conventus inter [[Germania]]e primam ministram [[Angela Merkel|Angelam Merkel]] et [[papa]]m [[Franciscus (papa)|Franciscum]] habetur <sup>(''[http://www.spiegel.de/video/merkel-beim-papst-die-kanzlerin-an-pfingsten-zur-privataudienz-video-1272950.html#ref=vee Der Spiegel]'')</sup>
* '''[[18 Maii]]''' - [[Cantus Eurovisionis Certamen]]: Natio Laureata est [[Dania]] con canticum "Only Teardrops" de [[Emmelie de Forest]].
[[Fasciculus:Angela Merkel 24092007.jpg|right|75px|[[Angela Merkel]]]]
* '''[[20 Maii]]''' — [[Turbo (caelum)|turbo]] [[Moore (Oclahoma)|Moore]] in urbe [[Oclahoma]]e viginti quattuor homines interfecit <sup>(''[http://www.nytimes.com/interactive/2013/05/20/us/oklahoma-tornado-map.html?hp New York Times]'')</sup>
* '''[[21 Maii]]''' — [[Dominicus Venner]], [[Francia|Francicus]] qui pro [[Cultura Occidentalis|culturam Occidentalem]] atque contra matrimonium homophylorum necnon immigrationem Mussulmanorum scriptitavit, ad altare [[ecclesia Nostrae Dominae Parisiensis]] sibi ictu pyrobolico mortem intulit <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/may/21/french-historian-kills-himself-notre-dame-gay-marriage The Guardian]'')</sup>
* '''[[22 Maii]]''' — [[Henricus Dutilleux]], compositor [[Francia|Francicus]], annum agens nonagesimum et septimum mortuus est <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/music/2013/may/22/henri-dutilleux The Guardian]'')</sup>
* '''[[23 Maii]]''' — [[Georgius Moustaki]], carminum scriptor et cantor [[Francia|Francicus]], collaborator necnon amasius [[Editha Piaf|Edithae Piaf]], mortuus est
[[Fasciculus:Goerges mous675.jpg|75px|right|[[Georgius Moustaki]]]]
* '''19–[[25 Maii]]''' — Iuvenes [[Holmia]]e in regionibus suburbanis ob egestatem et munerum inopiam noctu tumultús concitaverunt <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/may/23/swedish-riots-stockholm The Guardian]'')</sup>
* '''[[26 Maii]]''' — [[Abdellatif Kechiche]], [[moderator cinematographicus]] [[Francia|Franco]]-[[Tunesia|Tunesicus]], [[Festum Canuae|Festi Canuae]] (Festi sedes in imagine) pelliculae ''[[La Vie d'Adèle]]'' gratia palmam auream vicit<sup>(''[http://www.lefigaro.fr/cinema/2013/05/26/03002-20130526ARTFIG00239-cannes-un-palmares-a-bout-de-soufre.php www.lefigaro.fr]'')</sup>
* '''[[29 Maii]]''' — [[Franca Rame]] illustris actoris [[Darius Fo| Darii Fo]] [[uxor]] et ipsa clara [[actrix]] [[Italia]]na et [[scriptor|scriptrix]] praecipue fabularum scaenicarum mortua est.<sup>(''[http://milano.repubblica.it/cronaca/2013/05/31/news/milano_d_l_addio_alla_sua_franca_rame_il_funerale_laico_sulle_note_di_bella_ciao_-60040178/ www.milano.repubblica.it]'')</sup>
* '''[[31 Maii]]''' — [[Russia]] nuntiat regimini [[Baschar al-Assad|Assad]] (vide imaginem) praesidis [[Syria]]e se [[arma]] vendituram esse.<sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/russland-will-asads-regime-weiter-aufruesten-1.18091012 www.nzz.ch]'')</sup>
[[Fasciculus:Bashar_al-Assad_(cropped).jpg|75px|right|Bashar_al-Assad]]
=== Mense Iunio ===
* '''[[1 Iunii]]''' — Novi turbines [[Oclahoma]]m verrerunt, novem fere homines (inter quos duos liberos) interficientes.<sup>[http://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-22739637 (''BBC News'')]</sup>
* '''[[1 Iunii]]''' — Graves tumultus in [[Turcia]] contra administrationem [[Recep Tayyip Erdogan]] (vide imaginem) <sup>(''[http://kurier.at/politik/ausland/proteste-gegen-erdogan-sommer-des-unmuts/14.331.073 www.kurier.at]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'')</sup>
[[Fasciculus:Tayyip_Erdo%C4%9Fan.JPG |75px|right| Racep Tayyip Erdogan ]]
* '''[[3 Iunii]]''' — Quinquagesimus annus mortis [[papa]]e [[Ioannes XXIII| Ioannis XXIII]], qui inter alia [[Concilium Vaticanum Secundum]] indixit, celebratur <sup>(''[http://www.ecodibergamo.it/stories/Cronaca/379635_pellegrinaggio/ www.ecodibergamo.it]'')</sup>
* '''[[3 Iunii]]''' — [[Bradley Manning]], [[miles]] [[CFA|Americanus]] qui exercitus Americani secreta et arcana [[wikileaks]] enuntiavit, iudicium incipit
* '''[[3 Iunii|3]]-[[6 Iunii]]''' — Aquarum eluviones pluviis incitatae magna damna dederunt multis urbibus mediae [[Europa]]e, sicut [[Praga]]e. <sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/haetten-mehr-schutzbauten-geholfen-1.18093558 www.nzz.ch]'')</sup>
* '''[[5 Iunii]]''' — [[Philadelphia]]e aedificii ruina tredecim homines necat <sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/newsticker/wohnhaus-in-philadelphia-stuerzt-ein-sechs-tote-13-verletzte-1.18094073 www.nzz.ch]'')</sup>
* '''[[5 Iunii]]''' - [[Nawaz Sharif]] primus minister [[Pacistania]]e factus est.
* '''[[6 Iunii]]''' — [[Lutetia]]e iuvenis Clemens Méric inter tumultus a [[Fascismus |fascistorum]] grege vulneratus obiit<sup>(''[http://www.lemonde.fr/societe/article/2013/06/06/l-auteur-presume-de-l-agression-contre-clement-meric-interpelle_3425537_3224.html www.lemonde.fr]'')</sup>
* '''[[7 Iunii]]''' — [[Lutetia]]e [[Petrus Mauroy]], rerum politicarum peritus et olim [[Francia]]e minister primus mortuus est <sup>(''[http://www.la-croix.com/Actualite/France/Disparition-de-Pierre-Mauroy-hommage-unanime-de-la-classe-politique-2013-06-07-970339 www.la-croix.com]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'')</sup>
[[Fasciculus:Pierre Mauroy, Socialist rally, Zénith, 2007 05 29 n5.jpg|75px|right|Petrus Mauroy]]
* '''[[9 Iunii]]''' — populus [[Helvetia|Helveticus]] constitutionis mutationem reicit, secundum quam populus [[Consilium Foederale Helvetiae|Consilium Foederale]] id est Helvetiae administrationem (in imagine praesens administratio) recte eligere potest<sup>(''[http://www.tagesanzeiger.ch/schweiz/standard/Volk-lehnt-Volkswahl-des-Bundesrates-deutlich-ab/story/10517762 www.tagesanzeiger.ch]'')</sup>
* '''[[9 Iunii]]''' — [[Ioannes Banks]], mythistoriarum auctor [[Scotia|Scoticus]], mortuus est
[[Fasciculus:IainBanks2009.jpg|75px|right|Ioannes Banks]]
* '''[[11 Iunii]]''' — [[Graecia]]e administratio [[televisio]]nis publicae opus parsimoniae causa repente sistit
* '''[[14 Iunii]]''' — [[Hassan Rohani]] [[Irania]]e praeses electus est <sup>(''[https://web.archive.org/web/20130618200407/http://it.euronews.com/2013/06/15/iran-rohani-presidente-vittoria-al-primo-turno/ http://it.euronews.com]'')</sup>
[[Fasciculus:Hassan Rouhani 2.jpg|75px|right|Hassan Rohani]]
* '''[[16 Iunii]]''' — [[Cechia]]e minister primus [[Petrus Necas]] (vide imaginem) se e munere removit <sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/tschechiens-regierungschef-necas-tritt-zurueck-1.18100188 www.nzz.ch]'')</sup>
* '''[[16 Iunii]]''' — graves tumultus in [[Turcia]] contra [[Recep Tayyip Erdogan]] (vide imaginem) administrationem persequuntur <sup>(''[http://www.lefigaro.fr/mon-figaro/2013/06/16/10001-20130616ARTFIG00117-truquie-erdogan-et-le-concept-de-democratie.php ww.lefigaro.fr]'')</sup>
* '''[[17 Iunii]]''' — [[Baracus Obama]] iter in [[Europa]]m incepit, primo die in [[Hibernia Septentrionalis|Hibernia Septentrionali]]. Postridie [[Berolinum]] visitat <sup>(''[http://www.morgenpost.de/berlin-aktuell/obama-in-berlin/article117210663/Obama-in-Berlin-Anwohner-bekommen-Polizei-Eskorte.html www.morgenpost.de]'')</sup><sup>(''[http://www.gpb.org/news/2013/06/17/obama-begins-european-trip-with-g-8-summit-in-ireland www.gpb.org/news]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'')</sup>
[[Fasciculus:President Barack Obama.jpg |75px|right|Baracus Obama]]
* '''[[17 Iunii]]''' — graves tumultus in [[Brasilia]] contra [[Dilma Rousseff|Dilmae Rousseff ]] administrationem propter pecuniam quae pediludii certaminum causa expenditur<sup>(''[https://web.archive.org/web/20130617214710/http://oglobo.globo.com/pais/protestos-se-espalham-por-capitais-brasileiras-nesta-segunda-feira-8716155 oglobo.globo.com ]'')</sup>
* '''[[18 Iunii]]''' — conventus qui dicitur [[Conventus G8|G8]] in [[Hibernia Septentrionalis|Hiberniae Septentrionalis]] [[Lough Erne]] incipitur <sup>(''[http://www.americaoggi.info/2013/06/17/36207-g8-riflettori-su-siria-e-lavoro www.americaoggi.info]'')</sup>
* '''[[21 Iunii]]''' — Factio [[Sinistra Democratica (Graecia)|Sinistra Democratica]] ministri primi [[Graecia| Graeci]] [[Antonius Samaras|Antonii Samaras]] administrationi suffragationem demovit<sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/samaras-will-weiterregieren-1.18103564www.nzz.ch]'')</sup>
[[Fasciculus:Flickr_-_europeanpeoplesparty_-_EPP_Congress_Bonn_%28669%29%28cropped%29.jpg |75px|right|Antonius Samaras]]
* '''[[23 Iunii]]''' — Proper graves tumultus, qui persequuntur in [[Brasilia]] contra [[Dilma Rousseff|Dilmae Rousseff ]] administrationem propter pecuniam quae pediludii certaminum causa expenditur, Rousseff conventum ad administrationem meliorandam facere voluit<sup>(''[https://web.archive.org/web/20130626182211/http://oglobo.globo.com/pais/oab-lanca-campanha-pela-reforma-politica-combate-corrupcao-8790311?topico=protestos-no-brasil globo.com]'')</sup><sup>(''[https://web.archive.org/web/20130617214710/http://oglobo.globo.com/pais/protestos-se-espalham-por-capitais-brasileiras-nesta-segunda-feira-8716155 www.nzz.ch]'')</sup>
[[Fasciculus:Dilma Rousseff - foto oficial 2011-01-09.jpg|75px|right|Dilma Rousseff]]
* '''[[24 Iunii]]''' — Putatur antiqui Praeses [[Nelson Mandela]] vita in periculum esse, Mandela, aetate gravissima, ultimos menses in valetudinarium saepe ire debuit. <sup>(''[https://web.archive.org/web/20130625002617/http://www.cdt.ch/mondo/cronaca/86249/mandela-le-condizioni-peggiorano.html www.cdt.ch]'')</sup>
[[Fasciculus: Nelson_Mandela.jpg |75px|right|Nelson Mandela]]
* '''[[25 Iunii]]''' — [[Silvius Berlusconi]], rerum politicarum peritus [[Italia]]nus, septem annos [[carcer]]is damnatus est quia secundum iudicum opinionem cum iuveni [[meretrix| meretrice]], quae illo tempore pupillari aetate erat, [[coitus| coitum]] habuit.
[[Fasciculus:Silvio Berlusconi.jpg |75px|right|Silvius Berlusconi ]]
* '''[[25 Iunii]]''' — [[Edi Rama]], rerum politicarum peritus [[Albania|Albanicus]], [[Factio Socialistica (Albania)|Factionis Socialisticae]] electiones vicit. <sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/albanien-vor-machtwechsel-1.18104992 www.nzz.ch]'')</sup>
[[Fasciculus:Edi Rama.jpg|75px|right|Edi Rama]]
* '''[[26 Iunii]]''' — Speciem novam [[aves|avium]] [[passeriformes|passeriformium]] [[Phnom Penh]] in urbe [[Cambodia]]e repertam esse nuntiatur. "''[[Orthotomus chaktomuk]]'' sp.nov." rite nominatur <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/environment/2013/jun/26/cambodian-tailerbird-new-bird-species The Guardian]'')</sup><sup>(''[https://web.archive.org/web/20130928062824/http://orientalbirdclub.org/wp-content/uploads/2013/06/TAILORBIRD_Forktail_29pp1-14.pdf Forktail]'')</sup>
* '''[[27 Iunii]]''' — [[Coemgenus Rudd]] dux factionis operariae [[Australia]]nae electus est, [[Iulia Gillard]] subito evicta quae statim a primo ministerio recedit <sup>(''[http://www.huffingtonpost.com/2013/06/26/julia-gillard-kevin-rudd-australia_n_3501599.html Huff Post World]'')</sup>
* '''[[29 Iunii]]''' — [[Margarita Hack]], clara [[astrophysica]] [[Italia|Italica]] mortua est <sup>(''[http://www.agi.it/politica/notizie/201306291719-pol-rt10124-napolitano_margherita_hack_ha_servito_e_onorato_l_italia www.agi.it]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'')</sup>
[[Fasciculus: MHack.jpg|right|75px|Margarita Hack anno [[2006]]]]
* '''[[29 Iunii]]''' — graves tumultus in [[Aegyptus|Aegypto]] contra [[Machometus Morsi|Machometi Morsi]] administrationem propter difficultates rerum oeconomicarum et magnam partem hominum religiosorum in vita publica<sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/auslandnachrichten/tote-bei-anti-mursi-protesten-in-aegypten-1.18107989 www.nzz.ch]'')</sup>
[[Fasciculus:President_Mohamed_Morsi.jpg|right|75px|Machometus Morsi]]
* '''[[29 Iunii]]''' — Grex musicus [[Britannia|Britannicus]] ''[[The Rolling Stones]]'', [[Michael Jagger|Michaele Jagger]] duce, [[festa Glastoniensia|festis Glastoniensibus]] tunc primum cantitavit
[[Fasciculus:Jagger live Italy 2003.JPG|right|75px|Michael Jagger]]
* [[29 Iunii]]-[[21 Iulii]] - [[Circuitus Franciae 2013]]
=== Mense Iulio ===
* '''[[1 Iulii]]''' — [[Croatia]] in [[Unio Europaea| Unionem Europaeam]] cooptata est <sup>(''[https://web.archive.org/web/20130703025339/http://ilpiccolo.gelocal.it/cronaca/2013/06/30/news/l-europa-apre-le-porte-alla-croazia-in-festa-1.7341533 www.ilpiccolo.gelocal.it]'')</sup>
* '''[[3 Iulii]] ''' — [[Albertus II (rex Belgiae) |Albertus II ]] [[Belgia]]e [[rex]], ad annum nativitatis undequadravigesimum pervenitus, abdicationem suam praenuntiavit. Successor a die [[21 Iulii]] [[2013|huius anni]] erit filius [[Philippus (rex Belgiae)|Philippus]] <sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/auslandnachrichten/koenig-albert-ii-dankt-ab-1.18110372 /www.nzz.ch]'')</sup>
[[Fasciculus:Koning Albert bezoekt Voka Limburg.jpg |75px|right|Albertus II ]]
* '''[[3 Iulii]]''' — [[Aegyptus|Aegypti]] praeses [[Machometus Morsi|Machometi Morsi]] a [[res militaris|exercitu]] depositus est<sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/startseite/aegypten-ultimatum-1.18110292 www.nzz.ch]'')</sup>
* '''[[5 Iulii]]''' — Prima [[epistula Encyclica]] papae [[Franciscus (papa)|Francisci]] ''[[Lumen fidei]]'' edita est. Magna pars huius epistulae tamen a decessore [[Benedictus XVI|Benedicto XVI]] scripta est.<sup>(''[http://it.radiovaticana.va/news/2013/07/01/“lumen_fidei”:_il_5_luglio_la_pubblicazione_della_prima_enciclica_d/it1-706414 www.it.radiovaticana.va]'')</sup>.Eodem die papa Franciscus suorum decessorum [[Ioannes XXIII| Ioannis XXIII]] et [[Ioannes Paulus II|Ioannis Pauli II]] [[decretum]] [[canonizatio]]nis signavit. Ergo iam anno 2013 hi papae [[sanctus|sancti]] erunt.<sup>(''[http://www.corriere.it/cronache/13_luglio_05/wojtyla-roncalli-santi-papa-francesco_5c27114e-e562-11e2-8d17-dd9f75fbf0e3.shtml www.corriere.it]'')</sup>.
* '''[[5 Iulii]]''' — inter graves tumultus in [[Aegyptus|Aegypto]] contra exercitum post [[Machometus Morsi|Machometi Morsi]] depositionem circiter 20 homines necati sunt <sup>(''[http://www.thetimes.co.uk/tto/news/world/africa/article3809605.ece www.thetimes.co.uk]'')</sup>
* '''[[6 Iulii]]''' — [[alga]]e propter [[mare| maris]] pollutionem [[Sinae (regio)|Sinarum]] litora invadunt <sup>(''[https://web.archive.org/web/20140127233131/http://www.meteogiornale.it/notizia/28251-1-cina-incredibile-invasione-di-alghe-sulle-coste-orientali www.meteogiornale.it]'')</sup>
* '''[[7 Iulii]]''' — [[Andreas Murray]] [[teniludius]] [[Scotia|Scoticus]] [[certamina Wimbledonensia]] vicit, primus ille Britannorum post [[Fridericus Perry|Fridericum Perry]] annis 1934-1936 victorem <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/sport/2013/jul/07/andy-murray-wimbledon-win-djokovic The Guardian]'')</sup>
[[Fasciculus:Andy Murray Toyko 2011.jpg|right|75px|Andreas Murray anno 2011]]
* '''[[8 Iulii]]''' — Papa [[Franciscus (papa)|Franciscus]] primum pontificatús sui iter in [[insula]]m [[Italia|Italicam]] [[Lopadusa]]m (vide imaginem) facit ubi multi [[migrantes]] paulo antea [[naufragium|naufragio]] in [[mare]] subversi obierant <sup>(''[http://www.lefigaro.fr/international/2013/07/08/01003-20130708ARTFIG00274-le-pape-a-lampedusa-pour-soutenir-les-migrants.php www.lefigaro.fr]'')</sup>
* '''[[8 Iulii]]''' — Iterum inter graves tumultus in [[Aegyptus|Aegypto]] contra exercitum post [[Mahometus Mursi|Mahometi Mursi]] depositionem homines necati sunt. <sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/startseite/die-nachbeben-des-umsturzes-werden-blutiger-1.18112634 www.nzz.ch]'')</sup>
[[Fasciculus:President Mohamed Morsi.jpg|right|75px|Mahometus Mursi]]
* '''[[10 Iulii]]''' — in [[Luxemburgum|Luxemburgo]] minister primus [[Ioannes Claudius Juncker]] (vide imaginem) novas electiones nuntiat <sup>(''[https://web.archive.org/web/20130714043454/http://it.euronews.com/2013/07/11/lussemburgo-elezioni-in-ottobre-juncker-pronto-a-ricandidarsi/ it.euronews.com]'')</sup>
* '''[[12 Iulii]]''' — in [[Aegyptus|Aegypto]] praesidis depositi [[Mahometus Mursi|Mahometi Mursi]] fautores conventum contra exercitum et praesidem ad interim [[Adly Mansour]] parant<sup>(''[http://www.ilmessaggero.it/flashnews.php?file=2013-07-11_111993385.txt www.ilmessaggero.it]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'')</sup>
[[Fasciculus:Jean-Claude Juncker 2012-06-27.JPG |right|75px|Ioannes Claudius Juncker]]
* '''[[13 Iulii]]''' — [[Robertus Calderoli]] rerum politicorum peritus [[Italia]]nus dixit ministram [[Caecilia Kyenge|Caeciliam Kyenge]] oriundam e [[Africa]] [[simia]]e similem esse <sup>(''[http://internacional.elpais.com/internacional/2013/07/15/actualidad/1373915948_747283.html internacional.elpais.com]'')</sup>
[[Fasciculus:Kashetu_kyeng_cecile.jpg |right|75px|Caecilia Kyenge]]
* '''[[16 Iulii]]''' — [[Parlamentum]] [[Francia|Francicum]] investigationes scientificas [[embryo]]num [[homo|humanorum]] admittit <sup>(''[http://www.lefigaro.fr/flash-actu/2013/07/16/97001-20130716FILWWW00393-le-parlement-a-adopte-le-texte-autorisant-la-recherche-sur-l-embryon.php www.lefigaro.fr]'')</sup>
* '''[[17 Iulii]]''' — Septem tabulae pictae pretiosissimae, e pinacotheca [[Roterodamum|Roterodamensi]] furtim mense Octobri 2012 demptae, in [[Romania]] a matre furtis combustas fuisse nuntiantur: vide imaginem "[[Desponsata (Gauguin)|Desponsata]]e" [[Paulus Gauguin|Pauli Gauguin]] <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/artanddesign/2013/jul/17/stolen-picasso-burned-romania The Guardian]'')</sup>
* '''[[17 Iulii]]''' — 23 liberi [[India|Indi]] mortui sunt, multis insuper aegrotantibus, in oppido [[Masarakha|Masrakh]] prope [[Chapara|Chapra]] [[Bihara]]e propter prandia scholastica pharmacis agriculturariis contaminata <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/jul/17/india-school-lunch-poisoning-children-pesticides The Guardian]'')</sup>
* '''[[19 Iulii]]''' — [[Mel Smith]], comoedus [[Anglia|Anglicus]], mortuus est <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/culture/2013/jul/20/comedian-mel-smith-dies-actor The Guardian]'')</sup>
* '''[[20 Iulii]]''' — [[Helena Thomas]], diurnaria rerum politicarum [[CFA|Civitatum Foederatarum]], annum agentem nonagesimum secundum mortua est
[[Fasciculus:Helen Thomas 2009.jpg|75px|right|Helena Thomas]]
* '''[[21 Iulii]]''' — [[Christophorus Froome]], [[Nairobia]]e in [[Kenia]] natus, birotarius [[Regnum Britanniarum|Britannus]], [[Circuitus Franciae 2013|circuitum Franciae 2013]] vicit <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/sport/2013/jul/21/chris-froome-tour-de-france-paris The Guardian]'')</sup>
[[Fasciculus:Chris Froome Tour de Romandie 2013 (cropped).JPG|75px|right|Christophorus Froome]]
* '''[[21 Iulii]]''' - [[Philippus (rex Belgiae)|Philippus]] rex [[Belgia]]e coronatus est.
* '''[[22 Iulii]]''' — [[Catharina (ducissa Cantabrigiae)|Catharina]], ducissa Cantabrigiae, puerum peperit <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/media/gallery/2013/jul/23/newspapers-royal-baby-duchess-of-cambridge#/?picture=413434995&index=14 Private Eye]'')</sup>
* '''[[22 Iulii]]''' — Captivi circiter 500, inter quos nonnulli morte damnati, e carceribus [[Bagdatum|Bagdatensibus]] a repugnatoribus vi liberati sunt <sup>(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/jul/22/iraq-prison-attacks-kill-dozens The Guardian]'')</sup>
* '''[[23 Iulii]]''' — Papa [[Franciscus (papa)|Franciscus]] [[Urbs Fluminensis|urbem Fluminensem]] [[Brasilia]]e visitat, multis ibi contra administrationem r. p. Brasiliensem etiamnunc agitantibus <sup>(''[http://vaticaninsider.lastampa.it/ La Stampa: "Vatican Insider"]'')</sup>
* '''[[24 Iulii]]''' — [[Hamaxostichus|Hamaxostichi]] sinistro casu in urbe [[Hispania| Hispanica]] [[Compostella]] 77 homines necati sunt
* '''[[25 Iulii]]''' — [[Bernadetta Lafont]], actrix cinematographica [[Francia|Francica]], mortua est
[[Fasciculus:Bernadette Lafont.jpg|75px|right|Bernadetta Lafont]]
* '''[[30 Iulii]]''' — [[Bradley Manning]], miles [[CFA|Americanus]] qui [[exercitus Civitatum Foederatarum]] secreta et arcana [[Wikileaks]] publicavit, in omnibus aliis criminibus praeter adiumentum ad hostem condemnatus est
[[Fasciculus:Bradley Manning US Army.jpg|right|75px|Bradley Manning]]
* '''[[31 Iulii]]''' - Comitia politica en [[Zimbabwe]].
=== Mense Augusto ===
* '''[[1 Augusti]]''' — [[Eduardus Snowden|Eduardo Snowden]], speculationum informaticarum [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum]] delatore, [[Russia|Russi]] asylum praebuerunt <sup>(''[http://www.theguardian.com/world/2013/aug/02/edward-snowden-asylum-russia-reaction The Guardian]'')</sup>
* '''[[1 Augusti]]''' — [[Silvius Berlusconi]], officinarum magister et rerum politicarum peritus Italianus carcerem damnatus est quia [[erarium|erari]] divitias suas occultavit. <sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/startseite/vorerst-nur-haftstrafe-fuer-berlusconi-1.18126485 NZZ]'')</sup>
[[Fasciculus:Robert Mugabe, 12th AU Summit, 090202-N-0506A-411.jpg|right|85px|Robertus Mugabe anno 2009]]
* '''[[2 Augusti]]''' — Post comitia [[Zimbabua]]e popularia victoria factionis [[Robertus Mugabe|Roberti Mugabe]] praesidis nuntiatus est. <sup>(''[http://www.theguardian.com/world/2013/aug/02/robert-mugabe-election-zimbabwe-sanctions The Guardian]'')</sup>
* '''[[3 Augusti]]''' - [[Hasan Ruhani]] praeses [[Irania]]e factus est.
* '''[[5 Augusti]]''' — [[Jeff Bezos]], societatis mercatoriae Amazon.com conditor, diarium [[The Washington Post]] emit. <sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/feuilleton/medien/us-medien-amazon-chef-kauft-washington-post-1.18128348 NZZ]'')</sup>
[[Fasciculus: Jeff_Bezos%27_iconic_laugh.jpg|right|85px|Jeff Bezos anno [[2010]]]]
* '''[[7 Augusti]]''' — [[Aeroportus Nairobiensis|Aeroportus Jomo Kenyatta]] urbis [[Nairobia]]e in [[Kenia]] incendio magna parte destructus est. <sup>(''[http://www.theguardian.com/world/2013/aug/07/kenya-airport-fire-forces-closure The Guardian]'')</sup>
* '''[[8 Augusti]]''' — [[Fossile|fossilia]] [[aevum Iurassicum|Iurassica]] animalium duorum [[Haramiyida|Haramiyidorum]], aut mammalium valde antiquorum aut prae-mammalium antea incognitorum, nominatim ''[[Arboroharamiya]]'' et ''[[Megaconus]]'', in [[Sinae (regio)|Sinis]] reperta nuntiantur. <sup>(''[http://www.theguardian.com/science/2013/aug/07/jurassic-squirrel-mammals-evolution-earth The Guardian]'')</sup><sup>(''[http://www.nature.com/nature/journal/v500/n7461/full/nature12429.html 1] [http://www.nature.com/nature/journal/v500/n7461/full/nature12353.html 2] Nature'' [situs venalis])</sup>
* '''[[10 Augusti]]''' — Mons ignifer [[Rokatenda]] insulae [[Palu'e]] in [[Indonesia]] subito erupisse nuntiatur, hominibus 5 interfectis. <sup>(''[http://www.theguardian.com/world/2013/aug/10/indonesia-volcano-erupts The Guardian]'')</sup>
* '''[[10 Augusti]]''' — Ariditas per calore solstitii in [[Cambria]] castam Romanam ostendit. <sup>(''[http://www.bbc.co.uk/news/uk-wales-23628630 BBC News]'')</sup>
* '''[[12 Augusti]]''' — [[Friso de Oranien-Nassau|Iohannes Friso Auriacus et Nassoviensis]], frater regis [[Nederlandia]]e [[Gulielmus Alexander|Gulielmi Alexandri]] (sed qui successionem recusaverat), malo casu [[nartatio]]nis anno [[2012]] vulneratus, mortuus est. <sup>(''[http://www.theguardian.com/world/2013/aug/12/dutch-prince-johan-friso-dies The Guardian]'')</sup>
[[Fasciculus:Friso 2b.jpg|75px|right|Iohannes Friso]]
* '''[[14 Augusti]]''' — [[Mahometus al-Barada'i]] [[Aegyptus|Aegypti]] praeses vicarius post novos tumultos et multas victimas horum se a munere removit. <sup>(''[http://www.tagesanzeiger.ch/ausland/naher-osten-und-afrika/Aegyptens-Vizepraesident-AlBaradei-tritt-zurueck/story/26709079 Tages Anzeiger]'')</sup>
[[Fasciculus:Mohamed ElBaradei.jpg|75px|right|Muhammad al Barada'i]]
* '''[[15 Augusti]]''' — novi tumultus in [[Aegyptus|Aegypto]] multitudines victimarum faciunt<sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/auslandnachrichten/muslimbrueder-planen-fuer-freitag-groessere-protestaktionen-1.18133702 Neue Zürcher Zeitung]'')</sup>
* '''[[15 Augusti]]''' — [[Iacobus Vergès]], iuris consultus [[Francia|Francicus]] qui causas [[Djamila Bouhired]], [[Nicolaus Barbie|Nicolai Barbie]] necnon [[Khieu Samphân]] tractavit, annum agens nonum et octagesimum mortuus est <sup>(''[http://www.theguardian.com/world/2013/aug/16/jacques-verges The Guardian]'') (''[http://www.lemonde.fr/societe/article/2013/08/20/autour-du-cercueil-de-jacques-verges-se-retrouvent-ceux-qui-ne-se-frequentent-pas_3464050_3224.html Le Monde]'')</sup>
[[Fasciculus:Jacques Vergès - 21 November 2011.jpg|75px|right|Iacobus Vergès]]
* '''[[15 Augusti]]''' - [[Horatius Cartes]] praeses [[Paraquaria]]e [[Fridericus Franco|Friderico Franco]] successit.
* '''[[16 Augusti]]''' — [[Terrae motus]] in [[Nova Zelandia]] <sup>(''[https://web.archive.org/web/20130819174906/http://www.bluewin.ch/de/index.php/26,872133/Starkes_Erdbeben_erschuettert_neuseelaendische_Hauptstadt_Wellington/de/news/vermischtes/sda www.bluewin.ch]'')</sup>
* '''[[22 Augusti]]''' — [[Bo Xilai]], olim administer rerum commercialium et praefectus provincialis [[Respublica Popularis Sinarum|Sinarum]], quaestionem subire coepit <sup>(''[http://www.theguardian.com/world/2013/aug/22/bo-xilai-defiant-trial-opens-china The Guardian]'')</sup>
[[Fasciculus:VOA-Bo Xilai.jpg|75px|right|Bo Xilai]]
* '''[[23 Augusti]]''' — [[Syria]]e praeses [[Baschar al-Assad]] in [[bellum |bello civili]] [[armis]] [[chemicis]] usus esse putatur<sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/auslandnachrichten/typische-symptome-fuer-chemische-kampfstoffe-1.18137611 Neue Zürcher Zeitung]'')</sup>
[[Fasciculus: Bashar_al-Assad_(cropped).jpg|75px|right|Baschar al-Assad]]
* '''[[28 Augusti]]''' — Vitam terrestrem e planeta [[Mars|Marte]] transmissam proposuit geochemista [[Stephanus Benner]] <sup>''[http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-23872765 BBC News]''</sup>
* '''[[28 Augusti]]''' - [[Dietmarius Woidke]] (SPD) ministrorum praeses [[Brandenburgum|Brandenburgi]] [[Matthias Platzeck]] successit.
* '''[[30 Augusti]]''' — [[Iacobus Heaney|Iacobus (''Seamus'') Heaney]], poëta [[Hibernia|Hibernus]], annum agens quintum et septuagesimum mortuus est
[[Fasciculus:Seamus Heaney.jpg|100px|right|Iacobus Heaney]]
* '''[[30 Augusti]]''' — [[diarium|diaria]] nuntiaverunt [[archiepiscopus |archiepiscopum]] [[Petrus Parolin| Petrum Parolin]] venturum [[Cardinalis Secretarius Status|Cardinalem Secretarium Statum]] esse.
[[Fasciculus:Pietro_parolin.jpg|75px|right|Petrus Parolin]]
* '''[[31 Augusti]]''' — [[David Frost]], ostentator et diurnarius televisualis [[Anglia|Anglus]], mortuus est
[[Fasciculus:David Frost Rumsfeld interview cropped.jpg|75px|right|David Frost anno 2005]]
=== Mense Septembri ===
* '''[[4 Septembris]]''' —Senatus Civitatum Americae Unitarum propositum conscripsit quod praesidem apud Syriam quemdam numerum militium agere et quamdam mensuram virum uti intra tempus 90 dierum sinat<sup>(''[http://www.latimes.com/world/worldnow/la-fg-wn-new-senate-syria-resolution-20130903,0,4985385.story LA Times]'')</sup>
* '''[[7 Septembris]]''' — [[Antonius Abbott]] [[Australia]]e minister primus electus est <sup>(''[https://web.archive.org/web/20140111204521/http://sydney.blog.lemonde.fr/2013/09/07/tony-abbott-le-moine-fou-deja-victorieux/ Le Monde]'')</sup>
[[Fasciculus:Tony Abbott - 2010.jpg|75px|right|Antonius Abbott]]
* '''[[7 Septembris]]''' — [[Roma]]e [[papa]] [[Franciscus (papa)|Franciscus]] [[ieiunium]] constituit et magnam orationis [[vigilia]]m pro [[pax| pace]] in [[Syria]] celebrat <sup>(''[https://web.archive.org/web/20130911085014/http://www.clarin.com/mundo/Francisco-guerra-camino-paz_0_988701504.html Clarín]'')</sup>
* '''[[7 Septembris]]''' — nuntiatur [[2020 Olympia Aestiva]] [[Tocio]] in [[Iaponia]] fore <sup>(''[http://www.tagesanzeiger.ch/sport/weitere/Olympische-Sommerspiele-2020-in-Tokio/story/31877161LA Tages Anzeiger]'')</sup>
* '''[[8 Septembris]]''' - [[Mamnoon Hussain]] praeses [[Pacistania]]e factus est.
* '''[[9 Septembris]]''' - Comitia politica [[Norvegia|Norvegica]] anni 2013.
* '''[[10 Septembris]]''' — [[Thomas Bach]], [[athleta]] [[Germania| Germanicus]], [[Comitatus Olympicus Internationalis|Comitatus Olympici Internationalis]] praeses electus est<sup>(''[https://web.archive.org/web/20160305073219/http://www1.adnkronos.com/IGN/News/Sport/Cio-tedesco-Bach-nuovo-presidente_32586832491.html www.adnkronos.com]'')</sup>
* '''[[12 Septembris]]''' — [[Otto Sander]] , clarus [[histrio]] [[Germania| Germanicus]] mortuus est<sup>(''[http://www.lagazzettadelmezzogiorno.it/spettacolo/morto-otto-sander-angelo-per-wenders-no652455/ La gazzetta del Mezzogiorno]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'')</sup>
[[Fasciculus:Otto Sander Berlinale 2008.jpg |75px|right|Otto Sander]]
* '''[[14 Septembris]]''' — conventus inter [[Russia]]m ([[Sergius Victoris filius Lavrov|Sergium Victoris filius Lavrov]] vide imaginem) et [[CFA|Americam]] ([[Ioannes Kerry|Ioannem Kerry]]) ad arma [[chemia| chemica]] [[Syria]]ca delenda<sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/startseite/usa-und-russland-gelingt-einigung-zu-syrischen-chemiewaffen-1.18150349# Neue Zürcher Zeitung]'')</sup>
[[Fasciculus: John F. Kerry.jpg|75px|right|Ioannes Kerry]]
[[Fasciculus:Sergeilavrov.jpg|75px|right|Sergius Lavrov]]
* '''[[18 Septembris]]''' — [[Marcellus Reich-Ranicki]] [[Germania|Germanicus]] [[Litterae|litterarum]] [[peritus]] mortuus est<sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/feuilleton/uebersicht/der-herr-der-buecher-1.18152568 Neue Zürcher Zeitung]'')</sup>
[[Fasciculus: Marcel Reich-Ranicki, during the ceremony of the Boerne-Preis, 2007.jpg |75px|right|Marcellus Reich-Ranicki]]
* '''[[18 Septembris]]''' - [[Antonius Abbott]] primus minister [[Australia]]e factus est.
* '''[[21 Septembris]]''' — in [[Kenia]] homines triginta novem in insidia [[tromocratia|tromocratica]] in magno [[emporium (aedificium)|aedificio]] [[commercium|mercatorio]] necati sunt<sup>(''[http://www.lefigaro.fr/international/2013/09/21/01003-20130921ARTFIG00381-kenya-un-centre-commercial-de-nairobi-attaque-par-des-hommes-armes.php Le Figaro]'')</sup>
* '''[[22 Septembris]]''' — papa [[Franciscus (papa)|Franciscus]] iter in [[Sardinia]]m facit<sup>(''[http://www.famigliacristiana.it/articolo/la-sardegna-in-ginocchio-davanti-al-papa_7141381.aspx Famiglia Cristiana]'')</sup>
* '''[[22 Septembris]]''' — populus [[Helvetia|Helveticus]] inter alia contra exercitus abrogationem statuit<sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/schweiz/tankstellen-wuerste-und-wehrpflicht-1.18153594 Neue Zürcher Zeitung]'')</sup>
[[Fasciculus:Werner Faymann Wien08-2008a.jpg |75px|right|Werner Faymann]]
* '''[[22 Septembris]]''' — in [[Germania]] [[comitia]] habita sunt. [[Cancellaria]] [[Angela Merkel]] et [[Petrus Steinbrück]] candidati primarum duarum factionarum [[CDU]] et [[SPD]] erant et Angela Merkel vicit<sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/schweiz/tankstellen-wuerste-und-wehrpflicht-1.18153594 Neue Zürcher Zeitung]'')</sup>
[[Fasciculus: Peer-steinbrueck-mai2008-bonn.jpg |75px|right|Petrus Steinbrück ]]
* '''[[26 Septembris]]''' — legati factionis [[Italia|Italicae]] [[Populus Libertatis|Populi Libertatis]], iussu [[Silvius Berlusconi |Silvii Berlusconi]], se a Parlamento recessuros nuntiant postquam Berlusconi ipse, ob divitias suas occultatas, ad carcerem damnatus est <sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/auslandnachrichten/letta-hofft-auf-neue-regierungsmehrheit-1.18158702 Neue Zürcher Zeitung]'')</sup>
* '''[[28 Septembris]]''' — ministri factionis [[Italia|Italicae]] [[Populus Libertatis|Populi Libertatis]] ab administratione [[Henricus Letta|Henrici Letta]] removentur <sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/auslandnachrichten/letta-hofft-auf-neue-regierungsmehrheit-1.18158702 Neue Zürcher Zeitung]'')</sup>
* '''[[29 Septembris]]''' — in [[Austria]] [[comitia]] habita sunt. Foedus a [[Werner Faymann]] ductum inter [[Socialis Democratica Factio Austriae|Socialem Democraticam Factionem Austriacam]] et [[Factio Popularis Austriaca|Factionem Popularem Austriacam]] suffragia amisit sed iterum Austriam administrare poterit <sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/auslandnachrichten/oesterreichs-parteien-beraten-sich-1.18158954 Neue Zürcher Zeitung]''). </sup>
=== Mense Octobri ===
* '''[[1 Octobris]]''' — consessus octo [[cardinalis|cardinalium]] ad [[curia Romana|curiam Romanam]] emendandam a papa Francisco creatus primum congregatur. Eodem die papa in colloquio percontativo cum [[diarium |diarii]] ''[[La Repubblica]]'' antiquo praefecto [[Eugenius Scalfari |Eugenio Scalfari]] de curiae et ecclesiae emendatione locutus est <sup>(''[http://qn.quotidiano.net/cronaca/2013/10/01/958477-papa-francesco-corte-lebbra-papato-santa-sede-vaticano-centrica.shtml qn.quotidiano.net]''). </sup>
* '''[[1 Octobris]]''' — in [[CFA|Civitatibus Foederatis Americae]] [[aerarium publicum|aerarii]] [[computus]] regimen temporarium incipit quia [[Factio Republicana (CFA)|Factio Republicana]] et [[Factio Democratica (CFA)|Democratica]] haud de aerario paciscuntur <sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/auslandnachrichten/der-shutdown-ist-tatsache-1.18159485 Neue Zürcher Zeitung]''). </sup>
* '''[[1 Octobris]]''' — [[Thomas Clancy]], mythistoriarum auctor [[CFA|Civitatum Foederatarum]], annum agens septimum et sexagesimum mortuus est <sup>(''[http://www.theguardian.com/books/2013/oct/02/tom-clancy-thriller-writer The Guardian]'')</sup>
[[Fasciculus:Tom Clancy at Burns Library cropped.jpg|75px|right|Thomas Clancy anno 1989 pictus]]
* '''[[3 Octobris]]''' — iterum [[Lopadusa]]e magis quam 133 [[migrantes]] in [[mare]] [[naufragium]] fecerunt et [[mors|mortui]] sunt <sup>(''[https://web.archive.org/web/20140220065136/http://agrigento.blogsicilia.it/lampedusa-commemora-le-vittime-della-tragedia-del-mare/212304/ agrigento.blogsicilia.it]'')</sup>.
* '''[[4 Octobris]]''' —[[Franciscus (papa)|Francisco]] secundum pontificati sui iter Italianum in [[Asisium]] die festa [[Franciscus Assisiensis|Sancti Francisci]] fecit et medio die papa haud cum politicis sed pauperibus comedit <sup>(''[http://www.ilgiornale.it/news/interni/francesco-fa-francesco-i-poveri-non-i-politici-955872.html www.ilgiornale.it]'')</sup>.
* '''[[4 Octobris]]''' — [[Võ Nguyên Giáp]], dux bellorum et minister [[Vietnamia|Vietnamiensis]], [[H? Chí Minh]] contubernius, annum agens tertium et centesimum mortuus est
[[Fasciculus:Vo Nguyen Giap 2008.jpg|75px|right|Võ Nguyên Giáp anno 2008 pictus]]
* '''[[7 Octobris]]''' — [[Praemium Nobelianum Medicinae]] [[Iacobus Rothman|Iacobo Rothman]] [[Randy Schekman]] et [[Thomas Südhof|Thomae Südhof]] tributum est<sup>(''[http://www.repubblica.it/salute/medicina/2013/10/07/news/nobel_per_la_medicina_a_rothman_schekman_e_sudhof-68076796/ www.repubblica.it]'')</sup>.
* '''[[8 Octobris]]''' — [[Franciscus Englert]] et [[Petrus Higgs]] [[Praemium Nobelianum Physicae]] laudantur <sup>(''[http://www.lescienze.it/news/2013/10/08/news/il_premio_nobel_per_la_fisica_2013-1839643/ www.lescienze.it]'')</sup>.
* '''[[9 Octobris]]''' — [[Martinus Karplus]], [[Michael Levitt]] et [[Arieh Warshel]] [[Praemium Nobelianum Chemiae|Nobelianum Chemiae Praemium]] accepunt<sup>(''[http://www.repubblica.it/scienze/2013/10/09/news/nobel_chimica_a_karplus_levitt_e_warshel-68226635/ www.repubblica.it]'')</sup>.
* '''[[10 Octobris]]''' — [[Vilfredus Martens]], rerum politicarum peritus qui bis minister primus Belgiae fuit, mortuus est <sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/newsticker/frueherer-belgischer-ministerpraesident-martens-gestorben-1.18165181 www.nzz.ch]'')</sup>.
[[Fasciculus:WilfriedMARTENS.jpg |75px|right|Vilfredus Martens anno [[2005]]]]
* '''[[10 Octobris]]''' — [[Alice Munro]], scriptrix [[Canada|Canadensis]], [[Praemium Nobelianum Litteraturae]] accepit.<sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/feuilleton/uebersicht/alice-munro-gewinnt-literaturnobelpreis-1.18165310 www.nzz.ch]'')</sup>.
[[Fasciculus:Alice Munro teikna av Andreas Vartdal (cc-by-sa).jpg|75px|right| Alice Munro anno [[2012]]]]
* '''[[11 Octobris]]''' — [[Motus internationalis ad interdictionem armae chemicae]] [[Praemium Nobelianum pacis componendae|Praemio Nobeliano Pacis]] anni [[2013]] laureatus est.<sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/auslandnachrichten/der-friedensnobelpreis-geht-an-die-anti-chemiewaffen-organisation-1.18165899 www.nzz.ch]'')</sup>.
* '''[[14 Octobris]]''' — [[Eugenius Fama|Eugenius F. Fama]], [[Laurentius Petrus Hansen]] et [[Robertus Iacobus Shiller]] Praemium Nobelianum Oeconomiae accipiunt<sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/wirtschaft/wirtschaftsnachrichten/nobelpreis-fuer-erforschung-der-voraussagbarkeit-von-aktienpreisen-1.18167336 www.nzz.ch]'')</sup>.
* '''[[16 Octobris]]''' — in [[CFA |Civitatibus Foederatis Americae]] [[aerarium publicum|aerarii]] [[Computus |computus]] regimen temporarium finem habuit quia [[Factio Republicana (CFA)|Factio Republicana]] et [[Factio Democratica (CFA)|Democratica]] de aerario paciscuntur <sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/auslandnachrichten/vorlaeufiges-ende-der-us-budgetkrise-1.18168967 Neue Zürcher Zeitung]''). </sup>
* '''[[16 Octobris]]''' — [[Ernesta Solberg]] prima ministra [[Norvegia]]e facta est.
* '''[[19 Octobris]]''' — [[Cem Özdemir]] iterum et [[Simona Peter]] primum factionis [[Germania |Germanicae]] [[Foedus 90/Virides]] praefecti electi sunt <sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/auslandnachrichten/simone-peter-zur-neuen-gruenen-chefin-gewaehlt-1.18170334 Neue Zürcher Zeitung]''). </sup>
[[Fasciculus: Cem Özdemir (2012) und Simone Peter (2010).jpg|100px|right|Cem Özdemir anno [[2012]] et Simona Peter anno [[2010]]]]
* '''[[20 Octobris]]''' — in [[Luxemburgum|Luxemburgo]] [[comitia]] habita sunt. [[Factio Socialis Popularis Christiana]] a [[Ioannes Claudius Juncker|Ioanne Claudio Juncker ]] ducta suffragia amisit sed iterum Luxemburgum administrare poterit <sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/auslandnachrichten/schluesselrolle-fuer-die-liberalen-1.18170796 Neue Zürcher Zeitung]''). </sup>
[[Fasciculus:Jean-Claude Juncker 2012-06-27.JPG|right|75px|Ioannes Claudius Juncker anno [[2012]]]]
* '''[[22 Octobris]]''' — pullus [[dinosauria|dinosaurus]] fossilis, genere ''[[Parasaurolophus]]'', in [[Uta]] nuper repertus est <sup>(''[https://peerj.com/articles/182/ PeerJ]''; ''[http://www.theguardian.com/science/2013/oct/22/beautiful-baby-dinosaur-delights-palaeontologists The Guardian]'')</sup>
* '''[[22 Octobris]]''' — [[Norbertus Lammert]] [[Dieta Foederalis Germaniae| Dietae Foederalis Germanicae]] praeses iterum electus est <sup>(''[http://www.welt.de/politik/deutschland/article121162981/Lammert-schwingt-sich-zum-Verfassungsbewahrer-auf.html Die Welt]'')</sup>
[[Fasciculus:Foto von Norbert Lammert (CDU).jpg |right|75px|Norbertus Lammert anno [[2012]]]]
* '''[[23 Octobris]]''' — papa [[Franciscus (papa)|Franciscus]] decrevit episcopum [[Franciscus Petrus Tebartz-van Elst]] propter malum exemplum et vitae suae sumptuosae causa aliquos menses extra diocesim suam vivere debere. [[Wolfgangus Rösch]]? eodem die dioecesis vicarius generalis factus est <sup>(''[http://www.kath.net/news/43386 kath.net]'')</sup>
[[Fasciculus:Franz-Peter_Tebartz-van_Elst_%282008%29.jpg|right|75px|Franciscus Petrus Tebartz-van Elst anno [[2008]]]]
* '''[[25 Octobris]]''' — [[Silvius Berlusconi]] suae factionis [[Popolo della Libertà]] antiquum nomen eius [[Forza Italia]]? restituit <sup>(''[https://web.archive.org/web/20140120035000/http://www.liquida.it/forza-italia/ Liquida]'')</sup>
* '''[[26 Octobris]]''' — in [[Tsekia]]e suffragis haud victor est, exitum habuit nova factio a [[Andreas Babiš|Andrea Babiš]] condita <sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/auslandnachrichten/bitterer-sieg-fuer-tschechiens-sozialdemokraten-1.18174243 Neue Zürcher Zeitung]'')</sup>
* '''[[27 Octobris]]''' — [[Ludovicus Reed]], musicus [[CFA|Civitatum Foederatarum]], olim cantor gregis [[Velvet Underground]], mortuus est <sup>(''[http://www.theguardian.com/music/2013/oct/27/lou-reed-velvet-underground-dies The Guardian]'')</sup>
[[Fasciculus:Lou Reed at the Hop Farm Music Festival.jpg|right|75px|Ludovicus Reed]]
* '''[[28 Octobris]]''' — [[Taddaeus Mazowiecki]], politicus [[Polonia|Polonus]], et etiam patriae suae minister primus, mortuus est <sup>(''[https://web.archive.org/web/20160312071705/http://www.avvenire.it/Mondo/Pagine/morto-mazowiecky-polonia.aspx Avvenire]'')</sup>
[[Fasciculus:Tadeusz_Mazowiecki_80th_birthday.jpg|right|75px|Taddaeus Mazowiecki octaginta annos natus]]
* '''[[28 Octobris]]''' — [[tempestas (meteorologia)|tempestas]] "Christian" vel "S. Iudae" in Europa boreali tredecim homines necat <sup>(''[http://www.stuttgarter-zeitung.de/inhalt.orkantief-christian-sturm-ueber-europa-fordert-erste-todesopfer.5f11a476-6b77-4f80-90d7-dacf1e8227b6.html Stuttgarter Zeitung]'')</sup>
[[Fasciculus:Uetersen Orkan Christian 01.jpg|thumb|150px|right|Tempestas Christian]]
=== Mense Novembri ===
* '''[[1 Novembris]]''' — [[Hakim Allah Mahsud|?akim Allah Ma?sud]], dux repugnatorum tromocraticorum [[Taliban|?aliban]] in [[Pakistania]], ad congressum pacificatorium profecturus ab armis missilibus [[CFA|Civitatum Foederatarum]] interfectus est <sup>(''[http://www.theguardian.com/world/2013/nov/02/pakistan-taliban-leader-us-drone-strike The Guardian]'')</sup>
* '''[[4 Novembris]]''' — in [[Aegyptus|Aegypto]] [[iudicium]] contra veterem praesidem [[Mahometus Mursi|Mahometum Mursi]] incipit, quamquam multi putent hoc iudicium non equum fore<sup>(''[http://it.radiovaticana.va/news/2013/11/04/egitto._processo_all’ex_presidente._morsi:_è_una_farsa/it1-743382 it.radiovaticana.va]'')</sup>
[[Fasciculus:President Mohamed Morsi.jpg|75px|right|[[Mahometus Morsi]]]]
* '''[[5 Novembris]]''' — nuntiatur [[Monacum|Monaci]] multae adhuc hodie incognitae tabulae pictae clarorum pictorum in domo cuiusdam [[Cornelius Gurlitt|Cornelii Gurlitt]], artis historici [[Hildebrandus Gurlitt |Hildebrandi Gurlitt]] filius, mense Februario [[2012]] inventae fuisse<sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/feuilleton/uebersicht/aus-der-hoehle-des-boesen-raeubers-1.18179833 www.nzz.ch]'')</sup><sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/feuilleton/uebersicht/aus-der-hoehle-des-boesen-raeubers-1.18179833 www.nzz.ch]'')</sup>
[[Fasciculus:Marc, Franz - Pferde in Landschaft.jpg|75px|right|[[Franciscus Marc |Francisci Marc]] tabula in Monaco inventa]]
* '''[[5 Novembris]]''' — [[Gulielmus de Blasio]], [[Factio Democratica (CFA) |Factionis Democraticae]] politicus, [[Urbs Novum Eboracum |Urbis Novi Eboraci]] praefectus urbis electus est<sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/auslandnachrichten/ein-linker-regiert-new-york-1.18180221 www.nzz.ch]'')</sup>
[[Fasciculus: NLN Bill DeBlasio 01.jpg|75px|right|Gulielmus de Blasio ]]
* '''[[6 Novembris]]''' — [[Iasser Arafat]] mulier nuntiat maritum suum secundum medicos anno [[2004]] scilicet veneno interfectum fuisse<sup>(''[http://www.thetimes.co.uk/tto/news/world/middleeast/article3914859.ece www.thetimes.co.uk]'')</sup>
[[Fasciculus: Yasser-arafat-1999-2.jpg |75px|right|Iasser Arafat anno [[1992]]]]
* '''[[8 Novembris]]''' — colloquium diurnariis hodie factum est in [[Sancta Sedes|Sancta Sede]] ad primum volumen introducendum novae seriei commentarii [[Pontificia Academia Latinitatis|Pontificiae Academiae Latinitatis]], cuius nomen [[Latinitas (periodicum)|''Latinitas'']] est<sup>(''[http://www.zenit.org/en/articles/vatican-launches-new-series-of-latinitas www.zenit.org]'')</sup>
[[Fasciculus:St. Peter's Basilica Facade, Rome, June 2004.jpg|75px|right|Basilica Sancti Petri]]
* '''[[8 Novembris]]''' — [[Huracanum]] Hayyan [[philippinae |Philippinas]] vastat et multissimos homines necat<sup>(''[https://web.archive.org/web/20140122205643/http://www.meteogiornale.it/notizia/29981-1-tifone-haiyan-1200-morti-filippine-peggio-tsunami-2004 www.meteogiornale.it]'')</sup>
[[Fasciculus:Haiyan 2013-11-07 0420Z.jpg|75px|right|Despectus in huracanum e satellite ]]
* '''[[10 Novembris]]''' — [[athleta]] [[Hispania |Hispanicus]] [[Marcus Márquez]] [[Birota automataria|Birotae automatariae]] certamen mundanum vicit<sup>(''[http://www.tuttomotoriweb.com/2013/11/14/motogp-2014-marc-marquez-lascia-valencia-da-padrone-assoluto/#utm_source=feed&utm_medium=feed&utm_campaign=feed www.tuttomotoriweb.com]'')</sup>
[[Fasciculus:Marc_Marquez_2011_Brno_1.jpg|75px|right|Marcus Márquez anno [[2011]]]]
* '''[[12 Novembris]]''' — [[Gulielmus Clinton|Clinton]] dicit [[Obama]]m legem de publica sanitate conservare oportere, secundum promissionem suam<sup>(''[https://web.archive.org/web/20140214121742/http://politicalticker.blogs.cnn.com/2013/11/12/clinton-obama-should-honor-commitment-on-keeping-health-plans/?hpt=hp_t2 www.cnn.com]'')</sup>
[[Fasciculus:Bill Clinton.jpg|75px|right|Gulielmus Clinton, XLII Praeses Civitatum Foederatarum Americae]]
* '''[[14 Novembris]]''' — papa [[Franciscus (papa)|Franciscus]] praesidem [[Italia]]num [[Georgius Napolitano |Georgium Napolitano]] visitat<sup>(''[http://www.articolotre.com/2013/11/papa-francesco-al-quirinale-a-bordo-di-unutilitaria-la-delegazione-pontificia-in-ammiraglia/225905 www.articolotre.com]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'')</sup>
[[Fasciculus: Presidente_Napolitano.jpg|75px|right|Georgius Napolitano ]]
* '''[[17 Novembris]]''' — scriptrix [[Regnum Unitum|Britannica]] [[Dorothea Lessing]] mortua est<sup>(''[http://www.bluewin.ch/de/news/ausland/2013/11/17/literaturnobelpreistraegerin-doris-lessing-94-jaehri.html www.bluewin.ch]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'')</sup>
[[Fasciculus: Doris lessing 20060312.jpg|75px|right|Dorothea Lessing anno [[2006]]]]
* '''[[17 Novembris]]''' — in primo ordine petitionis Praesidatus Rei Publicae [[Chilia]]e [[Michaela Bachelet]] cum 47% suffragiorum vicit. [[Evelina Matthei]] cum 25% suffragiorum proxime accessit <sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/auslandnachrichten/bachelet-muss-in-die-stichwahl-1.18187345 www.nzz.ch ]'')</sup>
[[Fasciculus:Evelyn_Matthei_foto_campa%C3%B1a.jpg|75px|right|Evelina Matthei]]
[[Fasciculus: Michelle Bachelet with sash.jpg|75px|right|Michaela Bachelet anno [[2006]]]]
* '''[[18 Novembris]]''' — [[inundatio]]nes in [[Sardinia]] 18 homines necant <sup>(''[https://web.archive.org/web/20150104172438/http://www.gazzettadelsud.it/news/69606/18-i-morti--2700-gli.html www.gazzettadelsud.it]'')</sup>
* '''[[19 Novembris]]''' — dissidia circa foedus super [[Irania]] tensionem efficiunt inter [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatas Americae]] et [[Israel (civitas)|Israelem]]<sup>(''[http://www.nytimes.com/2013/11/19/world/middleeast/split-on-accord-on-iran-strains-us-israel-ties.html?hp The New York Times]'')</sup>
* '''[[19 Novembris]]''' — [[Fridericus Sanger]], biochemicus Britannicus bis [[Praemium Nobelianum Chemiae|praemio Chemiae Nobeliano]] laureatus, mortuus est <sup>(''[http://www.theguardian.com/science/2013/nov/20/frederick-sanger The Guardian]'')</sup>
[[Fasciculus:Frederick Sanger2.jpg|75px|right|Fridericus Sanger]]
* '''[[20 Novembris]]''' — [[Rupertus Murdoch]] et uxor eius Wendi nuntiant transactionem ad divortium communi consensu faciendum inter eos perfectam fuisse<sup>(''[http://www.latimes.com/entertainment/envelope/cotown/la-et-ct-rupert-murdoch-wendi-deng-murdoch-divorce-settlement-20131120,0,3769115.story#axzz2lD7v5x9e Los Angeles Times ]'')</sup>
[[Fasciculus: Rupert Murdoch - Flickr - Eva Rinaldi Celebrity and Live Music Photographer.jpg|75px|right|Rupertus Murdoch]]
* '''[[25 Novembris]]''' — cum senatores [[Italia|Rei publicae Italicae]] de [[Silvius Berlusconi|Silvii Berlusconi]] expulsione ex Senatu italico statuturi sint, ille exorat Senatum ne se expellat <sup>(''[http://www.independent.co.uk/news/world/europe/silvio-berlusconi-pleads-with-senate-not-to-expel-him-8963174.html The Independent]'')</sup>
* '''[[27 Novembris]]''' — [[Silvius Berlusconi]] de Senatu [[Italia|Rei publicae Italicae]] expulsus est <sup>(''[http://www.nytimes.com/2013/11/28/world/europe/berlusconi-expelled-from-senate-in-italy.html?hp&_r=0 The New York Times]'')</sup>
[[Fasciculus:Silvio Berlusconi.jpg|75px|right|Silvius Berlusconi]]
* '''[[29 Novembris]]''' — Taverna [[Glasgovia|Glasguensis]] ''[[Clutha Vaults]]'' malo casu destructa est, [[Helicopterum|helicoptero]] subito in tectum lapso: ibi homines 9 interfecti sunt <sup>(''[http://www.theguardian.com/uk-news/2013/dec/02/ninth-glasgow-pub-helicopter-victim-body-removed The Guardian]''; ''[http://www.mirror.co.uk/news/uk-news/glasgow-pub-clutha-vaults-destroyed-2867351 The Mirror]'')</sup>
* '''[[30 Novembris]]''' — [[actor]] [[cinematographus|cinematographicus]] [[Civitates Foederatae Americae|Americanus]] [[Paulus Walker]] mortem per casum viarium occubuit <sup>(''[http://www.cnn.com/2013/11/30/showbiz/actor-paul-walker-dies/ www.cnn.com]'')</sup>
[[Fasciculus:PaulWalkerEdit-1.jpg|75px|right|Paulus Walker]]
=== Mense Decembri ===
* '''[[1 Decembris|Kalendis Decembris]]''' — [[hamaxostichus]] interurbanus per [[Novum Eboracum|Novi Eboraci]] [[Bronx|Bronx Comitatum]] transiens propter nimiam velocitatem ex [[astarium|astario]] egreditur, ex quo viatores 4 moriuntur et fere 60 laesi sunt <sup>(''[http://www.nytimes.com/2013/12/02/nyregion/metro-north-derailment.html The New York Times]'')</sup>
* '''[[4 Decembris]]''' — [[Xaverius Bettel]] novus [[Luxemburgum|Luxemburgi]] minister primus est <sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/auslandnachrichten/xavier-bettel--der-koenigsmoerder-1.18198230 NZZ]'') </sup>
* '''[[5 Decembris]]''' — [[Nelson Mandela]], primus [[Africa Australis|Africae Australis]] praeses qui suffragio omnium electus est [[Praemium Nobelianum|Praemioque Nobeliano]] pacis componendae laureatus, mortuus est [[Ioannisburgum|Ioannisburgi]] anno aetatis suae nonagesimo quinto <sup>(''[http://www.huffingtonpost.com/2013/12/05/nelson-mandela-dead-dies-south-africa_n_1699777.html The Huffington Post]''; ''[http://www.lemonde.fr/afrique/article/2013/12/05/nelson-mandela-est-mort_3427343_3212.html Le Monde]'') </sup>
[[Fasciculus:Nelson Mandela.jpg|75px|right|Nelson Mandela)]]
* '''[[8 Decembris]]''' — [[Matthaeus Renzi]], [[Florentia]]e [[praefectus urbis]] [[Factio Democratica (Italia)|Factionis Democraticae]] [[Italia]]nae dux electus est <sup>(''[http://www.bluewin.ch/de/news/ausland/2013/12/9/renzi-gewinnt-urwahl-zum-chef-der-italienischen-de.html www.bluewin.ch]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'')</sup>
[[Fasciculus:RenziMatteo_conferenza_2012.jpg|75px|right|Matthaeus Renzi (anno [[2012]])]]
* '''[[11 Decembris]]''' — [[papa]] [[Franciscus (papa)|Franciscus]] secundum [[periodicum|libellum]] ''[[Time]]'' homo anni [[2013]] est <sup>(''[https://web.archive.org/web/20140218145138/http://vaticaninsider.lastampa.it/vaticano/dettaglio-articolo/articolo/time-vaticano-vatican-30564 vaticaninsider.lastampa.it]'')</sup>
[[Fasciculus:Papa Francisco na JMJ - 24072013.jpg|75px|right|Papa Franciscus (die [[24 Iulii]] [[2013]])]]
* '''[[12 Decembris]]''' — [[Italia]]e tumultus populares, qui vulgo 'clamores furcarum' vocati sunt, die quarto [[Roma]]m diffunduntur <sup>(''[https://web.archive.org/web/20131216181621/http://www.reuters.com/article/2013/12/12/us-italy-protests-idUSBRE9BB0WH20131212 Reuters]'')</sup>
* '''[[15 Decembris]]''' — [[Petrus O'Toole]], illustris [[histrio]] [[Regnum Unitum |Britannicus]] mortuus est<sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/panorama/schauspieler-peter-otoole-mit-81-jahren-gestorben-1.18205254 www.nzz.ch]'')</sup>
[[Fasciculus: Peter_OToole_in_Lawrence_of_Arabia.jpg |75px|right|Petrus O'Toole (anno [[1962]])]]
* '''[[15 Decembris]]''' — in secundo ordine petitionis Praesidatus Rei Publicae [[Chilia]]e [[Michaela Bachelet]], quae iam Chiliae praesides fuerat, cum 62% suffragiorum vicit. <sup>(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/auslandnachrichten/leichter-sieg-und-schwierige-aufgabe-fuer-bachelet-1.18205422 www.nzz.ch ]'')</sup>
[[Fasciculus: Michelle Bachelet with sash.jpg|75px|right|Michaela Bachelet anno [[2006]]]]
*'''[[15 Decembris]]''' — [[Ioanna Fontaine]], clara actrix [[CFA|Americana]] mortua est<sup>(''[http://www.lastampa.it/2013/12/16/spettacoli/addio-a-joan-fontaine-la-rebecca-di-hitchcock-PqZHTGFzZbSR7e9f66zR0O/pagina.html www.lastampa.it]'')</sup>
*'''[[23 Decembris]]''' — [[Michael Kalašnikov]], clarus armorum sclopetariorum constructor [[Russia|Russicus]] mortuus est<sup>(''[http://itar-tass.com/obschestvo/853718 itar-tass.com]'')</sup>
[[Fasciculus:Michael Kalashikov.jpg|75px|right|Michael Kalašnikov anno [[2009]]]]
* '''[[24 Decembris]]''' — [[Tempestas]] Dirk [[Europa]]m borealem vastat hominesque necat<sup>(''[http://www.thetimes.co.uk/tto/weather/article3957921.ece www.thetimes.co.uk]'')</sup>
*'''[[29 Decembris]]''' — [[Michael Schumacher]], clarus [[autocinetum|autocineti]] ductor [[Germania| Germanicus]], [[nartatio]]nis sinistru casu iuxta [[Gratianopolis| Gratianopolim]] [[caput|capiti]] graviter vulneratus est <sup>(''[https://web.archive.org/web/20140201142455/http://www.bluewin.ch/de/sport/2013/12/29/zeitung--zustand-von-schumacher-hat-sich-verschlec.html www.bluewin.ch]'')</sup>
[[Fasciculus:Michael_Schumacher_2002.jpg|75px|right|Michael Schumacher anno [[2002]]]]
== Nati ==
* [[22 Iulii]] - [[Georgius Walliae]], princeps [[Britanniarum regnum|Britannicus]]
== Mortui ==
=== Mense Ianuario ===
[[Fasciculus:Patti Page.JPG|thumb|150px|right|[[Patti Page]] 1927-2013]]
[[Fasciculus:Michael Winner cropped.jpg|thumb|150px|right|[[Michael Winner]] 1935-2013]]
* [[1 Ianuarii|1]]
**[[Christophorus Martin-Jenkins]], diurnarius [[criccetius lusus|criccetio luso]] [[Anglia|Anglicus]]; natus est anno [[1945]].
**[[Patti Page]], cantrix [[CFA|Americana]]; nata est anno [[1927]].
* [[2 Ianuarii|2]]
**[[Carolus Chilton]], scriptor programmatum radiophonicorum [[Londinium|Londiniensis]], auctor seriei ''[[Journey into Space]]'' ('Iter caeleste': 1953-1956).
**[[Ladislaus Mazurkiewicz]], pedilusor [[Uruguaia]]nus; natus est anno [[1945]].
**[[Zaharira Harifai]], actrix [[Israel]]iana; nata est anno [[1929]].
* [[3 Ianuarii|3]]
**[[Sergius Nicolaescu]], actor, moderator cinematographicus et politicus [[Romania|Dacoromanus]]; natus est anno [[1930]].
**[[Burry Stander]], birotarius [[Africa Australis|Africae Australis]]; natus est anno [[1987]].
* [[7 Ianuarii|7]]
**[[Huell Howser]], histrio [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1945]].
**[[Zvi Yavetz]], rerum gestarum scriptor [[Israel]]ita; natus est anno [[1925]].
* [[8 Ianuarii|8]] - [[Kenojuak Ashevak]], gentis [[Inuit]] (aut Escimaeorum appellatae) artifex; nata est anno [[1927]].
* [[9 Ianuarii|9]] - [[Iacobus M. Buchanan]], oeconomicus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1919]].
* [[10 Ianuarii|10]]
** [[Claudius Nobs]], clararum festarum [[musica]]e ''[[Jazz]]'' in Montreux (''[[Montreux Jazz Festivals]]'' ) conditor [[Helvetia|Helveticus]]; natus est anno [[1936]].
** [[Georgius Gruntz]], [[musicus]], [[clavista]] et [[compositor]] generis [[Iazium|Iazii]] [[Helvetia|Helveticus]]; natus est anno [[1932]].
* [[11 Ianuarii|11]]
**[[Maria Angela Melato]], actrix [[Italia]]na; nata est anno [[1941]].
**[[Aaron Swartz]], informaticus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1986]].
**[[Lars Werner]], rerum politicarum peritus [[Suecia|Suecicus]]; natus est anno [[1935]].
* [[14 Ianuarii|14]] - [[Conradus Bain]], histrio [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1923]].
* [[15 Ianuarii|15]]
** [[Ioannes Bertrandus Pontalis]], philosophus et scriptor [[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1924]].
** [[Oshima Nagisa]], moderator cinematographicus [[Iaponia|Iaponicus]] qui ''[[Ai no korida]]'' anno [[1976]] duxit.
[[Fasciculus:Nagisa Oshima at Cannes in 2000.jpg|right|75px|Oshima Nagisa]]
* [[17 Ianuarii|17]] - [[Iacobus Arjouni]], scriptor [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1964]].
* [[21 Ianuarii|21]] - [[Michael Winner]], moderator cinematographicus et pellicularum factor [[Regnum Unitum|Britannicus]]; natus est anno [[1935]].
* [[23 Ianuarii|23]]
**[[Iosephus Glemp]], cardinalis [[Polonia|Polonicus]]; natus est anno [[1929]].
**[[Ioannes Vilnet]], Insulae episcopus emeritus [[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1922]].
* [[29 Ianuarii|29]]
**[[Franciscus Hahn]], oeconomicus [[Germania|Germano]]-[[Regnum Unitum|Britannicus]]; natus est anno [[1925]].
**[[Anselmus Hollo]], poeta [[Finnia|Finnicus]]; natus est anno [[1934]].
=== Mense Februario ===
[[Fasciculus:Edward Koch at commissioning of USS Lake Champlain (CG-57) cropped.jpg|thumb|150px|right|[[Eduardus Koch]] 1924-2013]]
* [[1 Februarii|1]] - [[Eduardus Koch]], [[Urbs Novum Eboracum|Urbis Novi Eboraci]] praefectus; natus est anno [[1924]].
* [[2 Februarii|2]] - [[Linus Oviedo]], [[Res militaris|exercitus dux]] et rerum politicarum peritus [[Paraquaria]]nus; natus est anno [[1943]].
* [[3 Februarii|3]] - [[Anscharius Fel'cman]], compositor [[Russia|Russicus]]; natus est anno [[1921]].
* [[5 Februarii|5]] - [[Reinaldus Gargano]], vir publicus [[Uruguaia]]nus; natus est anno [[1934]].
* [[6 Februarii|6]]
**[[Chokri Belaïd]] rerum politicarum peritus [[Tunesia|Tunesicus]] necatus est; natus est anno [[1964]].
**[[David Morgan]], professor linguisticus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1959]].
* [[8 Februarii|8]] - [[Renatus Olivieri]], diurnarius et scriptor [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1925]].
* [[9 Februarii|9]] - [[Ricardus Artschwager]], artifex [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1923]].
* [[12 Februarii|12]] - [[Gennadius Udovenko]], politicorum peritus [[Ucrania]]e; natus est anno [[1931]].
* [[13 Februarii|13]] - [[Petrus Kooijmans]], politicorum peritus [[Nederlandia|Nederlandicus]]; natus est anno [[1933]].
* [[14 Februarii|14]] - [[Reeva Steenkamp]], ostentatrix et televisionis ductrix [[Africa Australis|Africae Australis]]; nata est anno [[1983]].
* [[19 Februarii|19]] - [[Eva Bergh]], actrix [[Norvegia|Norvegica]]; nata est anno [[1926]].
* [[20 Februarii|20]] - [[Antonius Roma]], pedilusor [[Argentina|Argentinus]]; natus est anno [[1932]].
* [[22 Februarii|22]] - [[Ernestus Breit]], foederi syndicali Germanico praefuit; natus est anno [[1924]].
* [[23 Februarii|23]] - [[Iulianus Ries]], cardinalis [[Belgica|Belgicus]]; natus est anno [[1920]].
* [[26 Februarii|26]] - [[Maria Clara Alain]], organista [[Francia|Francica]]; nata est anno [[1926]].
* [[27 Februarii|27]]
**[[Van Cliburn]], clavilista [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1934]].
**[[Stephanus Hessel]], legatus et scriptor [[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1917]].
* [[28 Februarii|28]]
**[[Gavin Betts]], professor [[Lingua Latina]]e Graecaque professor [[Australia]]nus; natus est anno [[1932]].
**[[Theo Bos]], pedilusor [[Nederlandia|Nederlandicus]]; natus est anno [[1965]].
**[[Donaldus A. Glaser]], physicus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1926]].
**[[Armandus Trovajoli]], musicus [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1917]].
=== Mense Martio ===
[[Fasciculus:Chavez141610-2.jpg|thumb|150px|right|[[Hugo Chavez]] 1954-2013]]
[[Fasciculus:Chinua Achebe - Buffalo 25Sep2008 crop.jpg|thumb|150px|right|[[Chinua Achebe]] 1930-2013]]
* [[5 Martii|5]]
**[[Hugo Chavez]], praeses [[Venetiola]]e; natus est anno [[1954]].
**[[Dieter Pfaff]], histrio [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1947]].
* [[7 Martii|7]] - [[Iulianus Bignasca]], rerum politicarum peritus [[Helvetia|Helveticus]]; natus est anno [[1945]].
* [[10 Martii|10]] - [[Principissa Liliana]] de [[Suecia]]; nata est anno [[1915]].
* [[11 Martii|11]] - [[Boris Vasil'ev]], scriptor [[Russia|Russicus]]; natus est anno [[1924]].
* [[15 Martii|15]] - [[Booth Gardner]], politicorum peritus [[CFA|Americanus]] et gubernator [[Vasingtonia]]e; natus est anno [[1936]].
* [[16 Martii|16]] - [[Marina Solodkin]], politicorum perita [[Israel]]iana; nata est anno [[1952]].
* [[19 Martii|19]] - [[Irina Petrescu]], actrix [[Romania|Dacoromana]]; nata est anno [[1941]].
* [[20 Martii|20]]
**[[Georgius Lowe]], oribata et explorator [[Nova Zelandia|Neozelandicus]]; natus est anno [[1924]].
**[[Calvert Watkins]], rerum linguisticarum peritus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1933]].
* [[21 Martii|21]]
**[[Chinua Achebe]], scriptor [[Nigeria]]nus; natus est anno [[1930]].
**[[Petrus Mennea]], athleta et vir publicus [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1952]].
* [[26 Martii|26]] - [[Jerzy Nowak]], histrio [[Polonia|Polonicus]]; natus est anno [[1923]].
* [[28 Martii|28]] - [[Ricardus Griffiths]], histrio [[Regnum Unitum|Britannicus]]; natus est anno [[1947]].
* [[29 Martii|29]]
**[[Reginaldus Gray]], pictor [[Hibernia|Hibernicus]]; natus est anno [[1930]].
**[[Aentius Jannacci]], medicus, cantor et poeta [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1935]].
* [[30 Martii|30]] - [[Valerius Zolotuchin]], actor theatricus et cinematographicus [[Russia|Russicus]]; natus est anno [[1941]].
* [[31 Martii|31]] - [[Carolus Amarin Brand]], archiepiscopus [[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1920]].
=== Mense Aprili ===
[[Fasciculus:Margaret Thatcher.png|thumb|150px|right|[[Margarita Thatcher]] 1925-2013]]
* [[3 Aprilis|3]] - [[Ruth Prawer Jhabvala]], scriptrix [[Germania|Germano]]-[[Regnum Unitum|Britannica]]; nata est anno [[1927]].
* [[6 Aprilis|6]] - [[Bigas Luna]], moderator cinematographicus [[Hispania|Hispanicus]]; natus est anno [[1946]].
* [[7 Aprilis|7]] - [[Les Blank]], moderator cinematographicus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1935]].
* [[8 Aprilis|8]]
**[[Vladimirus Esteves da Cunha]], Rex Momus [[Carnelevarium|Carnelevarii]] [[Urbs Sanctorum|Urbis Sanctorum]]; natus est anno [[1920]].
**[[Margarita Thatcher]], prima ministra [[Regnum Unitum|Britanniarum Regni]]; nata est anno [[1925]].
* [[10 Aprilis|10]] - [[Robertus Edwards]], medicus [[Regnum Unitum|Britannicus]]; natus est anno [[1925]].
* [[14 Aprilis|14]] - [[Colin Davis]], concentus magister [[Regnum Unitum|Britannicus]]; natus est anno [[1927]].
* [[15 Aprilis|15]] - [[Ioannes Franciscus Paillard]], concentus magister [[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1928]].
* [[16 Aprilis|16]]
**[[Ali Kafi]], politicorum peritus [[Algerium|Algeri]]; natus est anno [[1928]].
**[[Georgius Beverly Shea]], cantor [[Canada]]-[[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1909]].
*[[17 Aprilis|17]]
**[[Victor Živov]], philologus [[Russia]]e; natus est [[5 Februarii]] [[1945]].
**[[Deanna Durbin]], actrix et cantrix [[Canada]]-[[CFA|Americana]]; nata est anno [[1921]].
* [[18 Aprilis|18]] - [[Goran Švob]], philosophus [[Croatia]]e; natus est anno [[1947]].
* [[19 Aprilis|19]] - [[Franciscus Jacob]], biologus [[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1920]].
* [[25 Aprilis|25]] - [[Anna Proclemer]], actrix [[Italia|Italica]]; nata est anno [[1923]].
* [[27 Aprilis|27]]
**[[Aloysius Jin]], episcopus catholicus [[Res Publica Popularis Sinarum|Sinensis]]; natus est anno [[1916]].
**[[Georgius Warnke]], vir publicus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1932]].
=== Mense Maio ===
[[Fasciculus:Goerges mous675.jpg|thumb|150px|right|[[Georgius Moustaki]] 1934-2013]]
* [[2 Maii|2]] - [[Galfridus Hanneman]], musicus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1964]].
* [[4 Maii|4]] - [[Christianus de Duve]], biochemicus [[Belgica|Belgicus]]; natus est anno [[1917]].
* [[5 Maii|5]] - [[Rossella Falk]], actrix [[Italia|Italica]]; nata est anno [[1926]].
* [[6 Maii|6]] - [[Iulius Andreotti]], primus minister [[Italia]]e; natus est anno [[1919]].
* [[9 Maii|9]]
**[[Alfredus Landa]], histrio [[Hispania|Hispanicus]]; natus est anno [[1933]].
**[[Georgius Michael Leader]], politicorum peritus [[CFA|Americanus]] et gubernator [[Pennsilvania]]e; natus est anno [[1918]].
**[[Octavius Missoni]], clarus sumptuosorum vestum factor [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1921]].
* [[15 Maii|15]] - [[Henricus Pereira Rosa]], [[Guinea Bissaviensis|Guineae Bissaviensis]] praeses ad interim; natus est anno [[1946]].
* [[16 Maii|16]] - [[Henricus Rohrer]], physicus [[Helvetia|Helveticus]]; natus est anno [[1933]].
* [[17 Maii|17]] - [[Petrus Schulz]], vir publicus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1930]].
* [[21 Maii|21]] - [[Dominicus Venner]], rerum gestarum scriptor et libellorum editor [[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1935]].
* [[22 Maii|22]]
**[[Henricus Dutilleux]], compositor [[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1916]].
**[[Andreas Gallo]], presbyter catholicus [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1928]].
* [[23 Maii|23]] - [[Georgius Moustaki]], cantor [[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1934]].
* [[24 Maii|24]] - [[Petrus Todorovskij]], moderator atque scriptor cinematographicus [[Ucraina|Ucraino]]-[[Russia|Russicus]]; natus est anno [[1925]].
* [[28 Maii|28]] - [[Silvia Clavadetscher]], philologa [[Helvetia|Helvetica]]; nata est anno [[1948]].
* [[29 Maii|29]] - [[Franca Rame]], actrix et scriptrix [[Italia|Italica]]; nata est anno [[1929]].
* [[31 Maii|31]] - [[Ioanna Stapleton]], actrix [[CFA|Americana]]; nata est anno [[1923]].
=== Mense Iunio ===
[[Fasciculus:IainBanks2009.jpg|thumb|150px|right|[[Ioannes Banks]] 1954-2013]]
* [[5 Iunii|5]] - [[Stanislaus Nagy]], cardinalis [[Polonia|Polonicus]]; natus est anno [[1921]].
* [[6 Iunii|6]] - [[Esther Williams]], actrix et natatrix [[CFA|Americana]]; nata est anno [[1921]].
* [[7 Iunii|7]] - [[Petrus Mauroy]], primus minister [[Francia]]e; natus est anno [[1928]].
* [[8 Iunii|8]] - [[Arego Paulus Cellucci]], politicorum peritus [[CFA|Americanus]] et gubernator [[Massachusetta]]e; natus est anno [[1948]].
* [[9 Iunii|9]]
**[[Ioannes Banks]], scriptor [[Scotia|Scotus]]; natus est anno [[1954]].
**[[Gualterius Jens]], scriptor, historicus atque philologus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1923]].
* [[11 Iunii|11]] - [[Robertus Fogel]], historicus oeconomiae [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1926]].
* [[12 Iunii|12]] - [[Jiroemon Kimura]]; natus est anno [[1897]].
* [[19 Iunii|19]] - [[Iulius Horn]], rerum politicorum peritus [[Hungaria|Hungaricus]]; natus est anno [[1932]].
* [[24 Iunii|24]] - [[Aemilius Colombo]], vir publicus [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1920]].
* [[27 Iunii|27]] - [[Stephanus Borgonovo]], pedilusor [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1964]].
* [[29 Iunii|29]] - [[Margarita Hack]], astrophysica [[Italia|Italica]]; nata est anno [[1922]].
=== Mense Iulio ===
[[Fasciculus:Helen Thomas - USNWR.jpg|thumb|right|150px|[[Helena Thomas]] 1920-2013]]
* [[1 Iulii|1]] - [[Stojan Ganev]], rerum politicorum peritus [[Bulgaria|Bulgarus]]; natus est anno [[1955]].
* [[3 Iulii|3]] - [[Radu Vasile]], rerum politicorum peritus [[Romania|Dacoromanus]]; natus est anno [[1942]].
* [[4 Iulii|4]] - [[Innocentius Hilarius Lotocky]], episcopus [[Ucraina|Ucraino]]-[[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1915]].
* [[5 Iulii|5]]
**[[Iacobus McCoubrey]]; natus est anno [[1901]].
**[[Paulus Raabe]], bibliothecarius [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1927]].
* [[12 Iulii]] - [[Pran Krishan Sikand]], histrio cinematographicus [[India|Indicus]]; natus est anno [[1920]].
* [[17 Iulii|17]] - [[Vincentius Cerami]], scriptor [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1940]].
* [[18 Iulii|18]] - [[Florentinus Sului Hajang Hau]], archiepiscopus [[Indonesia|Indonesicus]]; natus est anno [[1948]].
* [[19 Iulii|19]]
**[[Simon Ignatius Pimenta]], cardinalis [[India|Indicus]]; natus est anno [[1920]].
**[[Mel Smith]], comoedus, histrio et moderator cinematographicus [[Regnum Unitum|Britannicus]]; natus est anno [[1952]].
* [[20 Iulii|20]] - [[Helena Thomas]], diurnaria [[CFA|Americana]]; nata est anno [[1920]].
* [[22 Iulii|22]] - [[Dionysius Farina]], histrio [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1944]].
* [[23 Iulii|23]] - [[Djalma Santos]], pedilusor [[Brasilia]]nus; natus est anno [[1929]].
* [[25 Iulii|25]]
**[[Gualterius De Maria]], artifex et sculptor [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1935]].
**[[Bernadetta Lafont]], actrix [[Francia|Francica]]; nata est anno [[1938]].
* [[26 Iulii|26]] - [[Sung Jae-gi]], jura civilia activist peritus [[Respublica Coreana|Coreanus]]; natus est anno [[1967]].
* [[28 Iulii|28]]
**[[Gulielmus Warren Scranton]], politicorum peritus [[CFA|Americanus]] et gubernator [[Pennsilvania]]e; natus est anno [[1917]].
**[[Hersilius Tonini]], cardinalis [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1914]].
* [[30 Iulii|30]] - [[Bertoldus Beitz]], officinarum magister [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1913]].
=== Mense Augusto ===
[[Fasciculus:Seamus Heaney (cropped).jpg|thumb|150px|right|[[Iacobus Heaney]] 1939-2013]]
* [[9 Augusti|9]] - [[Urbanus Tavares Rodrigues]], clarus scriptor [[Lusitania|Lusitanus]]; natus est anno [[1923]].
* [[12 Augusti|12]] - [[Friso de Oranien-Nassau]], princeps [[Nederlandia]]e; natus est anno [[1968]].
* [[13 Augusti|13]] - [[Lotharius Bisky]], vir publicus [[Germania]]e; natus est anno [[1941]].
* [[18 Augusti|18]] - [[Rolv Wesenlund]], actor, comoedus et musicus [[Norvegia|Norvegicus]]; natus est anno [[1936]].
* [[24 Augusti|24]] - [[Iulia Harris]], actrix [[CFA|Americana]]; nata est anno [[1925]].
* [[25 Augusti|25]] - [[Gylmar dos Santos Neves]], pedilusor [[Brasilia]]nus; natus est anno [[1930]].
* [[26 Augusti|26]] - [[Ioannes Gilligan]], rerum politicorum peritus [[CFA|Americanus]] et gubernator [[Ohium|Ohii]]; natus est anno [[1921]].
* [[27 Augusti|27]] - [[Jansem]], pictor [[Armenia|Armeno]]-[[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1920]].
* [[29 Augusti|29]]
**[[Medardus Iosephus Mazombwe]], archiepiscopus [[Lusaca]]e; natus est anno [[1931]].
**[[Bruce C. Murray]], geologus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1931]].
* [[30 Augusti|30]] - [[Iacobus Heaney]], scriptor et poeta [[Hibernia|Hibernicus]]; natus est anno [[1939]].
* [[31 Augusti|31]] - [[David Frost]], diurnarius televisionis [[Regnum Unitum|Britannicus]]; natus est anno [[1939]].
=== Mense Septembri ===
[[Fasciculus:Marcel Reich-Ranicki, during the ceremony of the Boerne-Preis, 2007.jpg|thumb|150px|right|[[Marcellus Reich-Ranicki]] 1920-2013]]
* [[2 Septembris|2]]
**[[Valeria Benguigui]], actrix [[Francia|Francica]]; nata est anno [[1965]].
**[[Ronaldus Coase]], oeconomiae peritus [[Regnum Unitum|Britannicus]]; natus est anno [[1910]].
* [[8 Septembris|8]] - [[Renata Lieckfeldt]], erudita [[Germania|Germanica]]; nata est anno [[1965]].
* [[9 Septembris|9]] - [[Albertus Bevilacqua]], scriptor, poeta et diurnarius [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1934]].
* [[12 Septembris|12]]
**[[Otto Sander]], histrio [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1941]].
**[[Ericus Loest]], scriptor [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1926]].
**[[Ray Dolby]], machinator et inventor [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1933]].
* [[13 Septembris|13]] - [[Salustianus Sanchez]]; natus est anno [[1901]].
* [[18 Septembris|18]] - [[Marcellus Reich-Ranicki]], scriptor [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1920]].
* [[19 Septembris|19]] - [[Saye Zerbo]], praeses [[Volta Superior|Voltae Superioris]]; natus est anno [[1932]].
* [[21 Septembris|21]] - [[Gualterius Wallmann]], rerum politicarum peritus [[Germania|Germanicus]] factionis [[CDU]]; natus est anno [[1932]].
* [[22 Septembris|22]]
**[[David Hunter Hubel]], biologus [[Canada|Canado]]-[[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1926]].
**[[Alvarus Mutis]], scriptor [[Columbia]]nus; natus est anno [[1923]].
* [[24 Septembris|24]] - [[Petrus Farina]], episcopus [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1942]].
* [[29 Septembris|29]]
**[[Carolus Ioachim Classen]], philologus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1928]].
**[[Marcella Hazan]], coquina scriptrix [[Italia|Italo]]-[[CFA|Americana]]; nata est anno [[1924]].
* [[30 Septembris|30]] - [[Kazys Bobelis]], rerum politicarum peritus [[Lituania|Lituanus]]; natus est anno [[1923]].
=== Mense Octobri ===
[[Fasciculus:Lou Reed at the Hop Farm Music Festival.jpg|thumb|150px|right|[[Ludovicus Reed]] 1942-2013]]
* [[1 Octobris|1]]
**[[Thomas Clancy]], scriptor [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1947]].
**[[Iulianus Gemma]], histrio [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1938]].
**[[Israel Gutman]], historicus [[Israel]]ianus; natus est anno [[1923]].
* [[5 Octobris|5]]
**[[Pancratius Freitag]], rerum politicarum peritus [[Helvetia|Helveticus]]; natus est anno [[1952]].
**[[Carolus Lizzani]], moderator cinematographicus [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1922]].
* [[7 Octobris|7]] - [[Abdias Yosef]], rabbinus [[Israel]]iae; natus est anno [[1920]].
* [[8 Octobris|8]] - [[Philippus Chevron]], cantor et musicus [[Hibernia|Hibernicus]]; natus est anno [[1957]].
* [[9 Octobris|9]] - [[Vilfredus Martens]], primus minister [[Belgica]]e; natus est anno [[1936]].
* [[12 Octobris|12]] - [[Anscharius Hijuelos]], scriptor [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1951]].
* [[15 Octobris|15]] - [[Rudolphus Friedrich]], vir publicus [[Helvetia|Helveticus]]; natus est anno [[1923]].
* [[20 Octobris|20]] - [[Laurentius Klein]], oeconomista [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1920]].
* [[27 Octobris|27]] - [[Ludovicus Reed]], musicus, citharista et cantor [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1942]].
* [[28 Octobris|28]] - [[Thaddaeus Mazowiecki]], rerum politicarum peritus [[Polonia|Polonicus]]; natus est anno [[1927]].
* [[31 Octobris|31]] - [[Gerardus de Villiers]], scriptor [[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1929]].
=== Mense Novembri ===
[[Fasciculus:Doris lessing 20060312.jpg|thumb|150px|right|[[Dorothea Lessing]] 1919-2013]]
* [[10 Novembris|10]] - [[Georgius Orelli]], scriptor et poeta [[Helvetia|Helveticus]]; natus est anno [[1921]].
* [[11 Novembris|11]] - [[Dominicus Bartolucci]], presbyter et cardinalis [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1917]].
* [[12 Novembris|12]] - [[Ioannes Kenneth Tavener]], compositor [[Regnum Unitum|Britannicus]]; natus est anno [[1944]].
* [[17 Novembris|17]] - [[Dorothea Lessing]], scriptrix [[Regnum Unitum|Britannica]]; nata est anno [[1919]].
* [[19 Novembris|19]] - [[Fridericus Sanger]], biochemicus [[Regnum Unitum|Britannicus]]; natus est anno [[1918]].
* [[21 Novembris|21]] - [[Theodoricus-Iulius Cronenberg]], rerum politicarum peritus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1930]].
* [[30 Novembris|30]]
**[[Georgius Jakovlev]], histrio [[Russia|Russicus]]; natus est anno [[1928]].
**[[Paulus Walker]], histrio [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1973]].
=== Mense Decembri ===
[[Fasciculus:Nelson Mandela-2008 (edit).jpg|thumb|150px|right|[[Nelson Mandela]] 1918-2013]]
* [[2 Decembris|2]] - [[Gulielmus A. Allain]], rerum politicarum peritus [[CFA|Americanus]] et gubernator [[Mississippia]]e; natus est anno [[1928]].
* [[5 Decembris|5]]
**[[Ioannes Lucas Benoziglio]], scriptor [[Helvetia|Helveticus]]; natus est anno [[1941]].
**[[Nelson Mandela]], praeses [[Africa Australis|Africae Australis]]; natus est anno [[1918]].
* [[14 Decembris|14]] - [[Petrus O'Toole]], histrio [[Hibernia|Hibernicus]]; natus est anno [[1932]].
* [[15 Decembris|15]] - [[Ioanna Fontaine]], actrix [[CFA|Americana]]; nata est anno [[1917]].
* [[22 Decembris|22]] - [[Anscharius Peer]], philologus et scriptor [[Helvetia|Helveticus]]; natus est anno [[1928]].
* [[23 Decembris|23]] - [[Michael Kalasnikov]], constructor armorum sclopetariorum [[Russia|Russicus]]; natus est anno [[1919]].
* [[29 Decembris|29]] - [[Adalbertus Kilar]], compositor [[Polonia|Polonicus]]; natus est anno [[1932]].
== [[Praemium Nobelianum|Praemii Nobelianii]] ==
* [[Praemium Nobelianum physiologiae et medicinae|Physiologia et Medicina]] - [[Iacobus Rothman]], [[Randy Schekman]], [[Thomas Sudhof]]
* [[Praemium Nobelianum Physicae|Physica]] - [[Franciscus Englert]], [[Petrus Higgs]]
* [[Praemium Nobelianum Chemiae|Chemia]] - [[Michael Levitt]], [[Martinus Karplus]], [[Arieh Warshel]]
* [[Praemium Nobelianum Litteraturae|Litteratura]] - [[Alice Munro]]
* [[Praemium Nobelianum pacis|Pacis]] - [[Motus internationalis ad interdictionem armae chemicae]]
* [[Praemium Nobelianum Oeconomiae|Oeconomia]] - [[Eugenius Fama]], [[Laurentius Petrus Hansen]], [[Robertus Iacobus Shiller]]
== Cultura popularis ==
=== Musica ===
* "[[The Fox (What Does the Fox Say?)]]"
=== Pelliculae ===
* ''[[A Gaiola Dourada]]'' ([[Lusitania]]/[[Francia]])
* ''[[Dark Skies]]'' ([[CFA]])
* ''[[La grande bellezza]]'' ([[Italia]])
* ''[[Le Passé]]'' (Francia)
* ''[[La Vie d'Adèle]]'' (Francia)
* ''[[L'Inconnu du lac]]'' (Francia)
=== Ludi electronici ===
* ''[[Grand Theft Auto V]]''
tnas3g5ln4b838ncc7fi5vk4t3d1pfk
1941
0
3087
3960586
3936419
2026-05-18T22:13:42Z
Bartholomite
116968
/* Mense Septembri */
3960586
wikitext
text/x-wiki
{{Decennium|195|MCMXLI}}
== Eventa ==
=== Mense Ianuario ===
* [[20 Ianuarii]] - [[Franklinus D. Roosevelt]] tertio praeses [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] electus magistratum inductus est.
* [[22 Ianuarii]] - Milites Britannici castra Tobruk a [[Germani]]s et [[Italia]]nis antea occupata expugnaverunt.
=== Mense Februario ===
[[Fasciculus:Bundesarchiv_DVM_10_Bild-23-63-52,_Schlachtschiff_"Gneisenau".jpg|left|100px|Navis longa ''Gneisenau'']]
* [[4 Februarii]] - Naves longae ''Scharnhorst'' et ''Gneisenau'' [[Germania|Germanicae]] obsidionem [[Regnum Unitum|Britannicam]] inter [[Groenlandia]]m et [[Islandia]]m perfregerunt et pugnam contra naves onerarias Alligatorum coeperunt.
=== Mense Martio ===
* [[1 Martii]] - Nunc etiam [[Bulgaria]] in foedus accepta est, quod anno [[1940]] [[Germania]], [[Italia]], [[Iaponia]] et postea [[Slovacia]], [[Hungaria]], [[Romania]] iam signaverant. Quod [[Foedus Trium Imperiorum]] vocabatur, contra [[Britannia Maior|Britanniam Maiorem]] factum est.
* [[25 Martii]] - [[Iugoslavia]] in [[Foedus Trium Imperiorum]] cum [[Germania]], [[Italia]] atque [[Iaponia]] accepta est.
* [[27 Martii]] - In [[Iugoslavia]] exercitus rebus novis studebat atque [[Foedus Trium Imperiorum]] cum [[Germania]], [[Italia]] atque [[Iaponia]] dissolvere studebat.
=== Mense Aprili ===
* [[6 Aprilis]] - [[Germania]] bello non declarato [[Iugoslavia]]m et [[Graecia]]m invasit.
* [[19 Aprilis]] - [[Mutter Courage und ihre Kinder]], opus [[theatrum|theatrale]] [[Bertoldus Brecht|Bertoldi Brecht]] primum [[Turicum (urbs)|Turici]] editum est.
* [[26 Aprilis]] - [[Norodom Sihanouk]] post mortem [[Sisowath Monivong]] regis avi novus rex [[Cambosia]]e proclamatus est.
=== Mense Maio ===
* [[10 Maii]] - [[Rudolphus Hess]], vicarius [[Adolphus Hitler|Adolphi Hitler]], aeroplanum navigens in [[Regnum Unitum|Britanniam]] transiit, ut cum Britannis de pace facienda ageret, ut ipse dixit: Britanni autem eum ceperunt, Hitler eum dementem esse nuntiavit.
* [[20 Maii]] - Copiae [[Germania|Germanicae]] insulam [[Creta]]m expugnare coeperunt.
* [[27 Maii]] - [[batalaria cataphracta]] [[Germania|Germanica]] "[[Bismarck (navis cataphracta)|Bismarck]]" [[Navis bellica|Navibus bellicis]] [[Regnum Unitum|Regni Uniti]] submersa est.
=== Mense Iunio ===
* [[15 Iunii|15]] - [[Bulgaria]] ad [[Foedus Trium Imperiorum]] accessit.
* [[22 Iunii|22]] - [[Germani]] contra foedus [[Unio Rerum Publicarum Socialisticarum Sovieticarum|Unionem Rerum Publicarum Socialisticarum Sovieticarum]] invaserunt.
* [[25 Iunii|25]] - [[Finnia]] [[Unio Sovietica|Unioni Sovieticae]] bellum indixit.
* [[27 Iunii|27]] - [[Hungaria]] [[Unio Sovietica|Unioni Sovieticae]] bellum indixit.
=== Mense Augusto ===
* [[28 Augusti]] - [[Iosephus Stalin]], dictator [[Unio Sovietica|Sovieticus]] [[Germani|Germanos]], qui a tempore [[Catharina II (imperatrix Russiae)|Catharina II]] imperatricis Russiae ad ripas fluminis [[Rha]] vel ''Volga'' sedes habuerant, in [[Siberia]]m deportari iussit, quod ii militibus Germanicis Russiam aggredientibus favere putabat.
=== Mense Septembri ===
* [[19 Septembris]] - [[Kiovia]] a copiis [[Germania]]e occupata est.
* [[21 Septembris]] - Milites Germaniae ad [[Palus Maeotis|Paludem Maeotem]] advenerunt atque pugna apud [[Kiovia]]m facta plus quam sexies centena milia milites Unionis Sovieticae ceperunt.
* [[29 Septembris]] - Milites [[Germania|Germanici]] apud [[Babyn Jar]] ([[Ucraina]]) 34 milia hominum [[Iudaei|Iudaeorum]] crudelissime necaverunt.
=== Mense Octobri ===
[[Fasciculus:Dean Franklin - 06.04.03 Mount Rushmore Monument (by-sa)-2 new.jpg|100px|left|Monumentum Montis Rushmoris]]
* [[31 Octobris]] - Monumentum Montis Rushmoris facies quattuor praesidum [[CFA]] praebens in civitate [[Dacota Meridionalis|Dacota Meridionali]] perfectum est.
=== Mense Novembri ===
* [[18 Novembris]] - In [[Libya]] impetus [[Regnum Unitum|Britanniae]] contra exercitus [[Regnum Italiae (1861 - 1946)|Italicum]] et [[Germania|Germanicum]] coepit.
=== Mense Decembri ===
* [[5 Decembris|5]] - Exercitus [[Unio Sovietica|Unionis Sovietica]] apud [[Moscua]]m impetum in milites [[Germania]]e fecit. Hic dies initium cladis Theodiscae fuisse videtur.
* [[7 Decembris|7]] - Impetus [[Iaponia]]e contra portum margaritarum, Anglicae [[Pearl Harbor]], qui locus pars [[Civitates Foederatae Americae|Civitatium Foederatarum Americae]] est. Bellum inter Americanos et Iaponia coepit.
* [[11 Decembris|11]] Germania [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] bellum indixit; [[Iaponia]]e exercitus frusta [[Wake (insula)|Wake]] insulam in [[Mare Pacificum|Mare Pazifico]] expugnare conatus est.
* [[23 Decembris|23]] - Exercitus [[Iaponia|Iaponicus]] [[Hongcongum]] adhuc [[Regnum Unitum|Regno Unito]] defensum expugnavit; eodem diem Iaponici etiam [[Wake (insula)|Wake]] insulam in [[Mare Pacificum|Mare Pazifico]] ceperunt.
=== Ignotis diebus ===
* [[Calida (societas)|Calida]] societas [[Helvetia|Helvetica]] mercatoria constituta est.
== Nati ==
=== Mense Ianuario ===
* [[9 Ianuarii|9]] - [[Ioanna Baez]], musica [[CFA|Americana]].
* [[11 Ianuarii|11]] - [[Carolus Maria Viganò]], episcopus catholicus et legatus [[Sancta Sedes|Sanctae Sedis]] in [[CFA|Civitatibus Foederatis Americae]].
* [[14 Ianuarii|14]] - [[Faye Dunaway]], [[actor|actrix]], [[moderator cinematographicus|moderatrix cinematographica]], [[pellicula]]rum factrix et mystoriarum pro pelliculis scriptrix [[CFA|Americana]].
* [[22 Ianuarii|22]]
** [[Aeliseus Maria Coroli]], presbyter [[Barnabitae|Barnabitarum]] et episcopus dioeceseos [[Bragantia Parae|Bragantiae Parae]]; mortuus est anno [[1982]].
** [[Aloysius Ferrando]], [[episcopus]] Dioeceseos [[Bragantia Parae|Bragantiensis de Para]].
* [[24 Ianuarii|24]]
**[[Neil Diamond]], cantor et musicus [[CFA|Americanus]].
**[[Daniel Shechtman]], chemicus [[Israel]]ianus.
* [[30 Ianuarii|30]] - [[Ricardus Cheney]], praeses vicarius [[CFA]] annis [[2001]]-[[2009]].
=== Mense Februario ===
* [[16 Februarii|16]] - [[Gim Jeong-il]], dux [[Respublica Populi Democratica Coreae|Reipublicae Populi Democraticae Coreae]]; mortuus est anno [[2011]].
* [[19 Februarii|19]] - [[Genovefa Ludovica Tonge]], rerum politicarum perita [[regnum Unitum|Britannica]] factionis [[Factio Liberalis Democratica (Britanniarum Regnum)|Liberalis Democraticae]].
=== Mense Martio ===
* [[10 Martii|10]] - [[Theodorus Meleșcanu]], iurisprudens legatus atque vir publicus [[Romania|Dacoromanicus]].
* [[16 Martii|16]] - [[Hannes Heer]], [[historicus|rerum gestarum scriptor]] [[Germania|Germanicus]].
* [[26 Martii|26]] - [[Ricardus Dawkins]], biologus evolutionis [[Regnum Unitum|Britannicus]].
=== Mense Aprili ===
* [[6 Aprilis|6]] - [[Georgius Zamfir]], musicus [[Romania|Dacoromanus]].
* [[13 Aprilis|13]] - [[Margarita Price]], [[supranus]] [[Regnum Unitum|Britannica]]; mortua est anno [[2011]].
* [[15 Aprilis|15]] - [[Howard Berman]], rerum politicarum peritus [[CFA|Americanus]].
* [[16 Aprilis|16]] - [[Rogerius Sablonier]], [[rerum gestarum scriptor]] [[Helvetia|Helveticus]]; mortuus est anno [[2010]].
* [[19 Aprilis|19]] - [[Robertus Carolus Braga]], musicus [[Brasilia|Brasiliensis]].
* [[24 Aprilis|24]]
** [[Ricardus Holbrooke]], [[legatus]], [[diurnarius]] et [[argentarius]] [[CFA|Americanus]]; mortuus est anno [[2010]].
** [[Silvius Moser]], autocinetorum ductor [[Helvetia|Helveticus]]; mortuus est anno [[1974]].
* [[25 Aprilis|25]]
**[[Gualterius Mixa]], [[Augusta Vindelicorum|Augustae Vindelicorum]] ([[dioecesis Augustana Vindelicorum]]) et Germaniae militaris [[episcopus]] ad annum [[2010]].
**[[Bertrandus Tavernier]], moderator cinematographicus [[Francia|Francicus]].
=== Mense Maio ===
* [[5 Maii|5]] - [[Iosephus Kaimlett]], sacerdos Indicus
* [[8 Maii|8]] - [[Rosa Maria McKenna]], rerum politicarum perita [[regnum Unitum|Britannica]] factionis [[Factio Laboris|Laboris]].
* [[19 Maii|19]] - [[Nora Ephron]], moderatrix cinematographica [[CFA|Americana]]; mortua est anno [[2012]].
* [[22 Maii|22]] - [[Menzies Campbell]], rerum politicarum peritus [[Regnum Unitum|Britannicus]] factionis [[Factio Liberalis Democratica (Britanniarum Regnum)|Liberalis Democraticae]].
* [[22 Maii|22]] - [[Luminita Dumitrescu]], [[saltator|saltatrix]] et coreographa [[Romania|Romanica]]
* [[24 Maii|24]] - [[Robertus Dylan]], musicus [[Regnum Unitum|Britannicus]].
* [[30 Maii|30]] - [[Basilius Mvé Engone]], ''[[Libreville]]'' (Archidioecesis Liberopolitanus) [[archiepiscopus]].
=== Mense Iunio ===
* [[8 Iunii|8]] - [[Otto Ineichen]], rerum politicarum peritus [[Helvetia|Helveticus]] [[Factio Liberalis Democratica (Helvetia)|Factionis Liberalis Democraticae]] (FDP/PRD); mortuus est anno [[2012]].
* [[12 Iunii|12]] - [[Lucilla Roybal-Allard]], rerum politicarum perita [[CFA|Americana]] factionis [[Partes democraticae (CFA)|Democraticae]].
* [[15 Iunii|15]] - [[Hagen Kleinert]], [[Scientia (ratio)|philosophus]] [[natura]]e, [[physica|rerum physicarum]] investigator, et magister [[physica]]e contemplationis [[Germania|Germanicus]].
* [[18 Iunii|18]] - [[Lesco Dlugossius]], [[compositor]] et [[poeta]] [[Polonia|Polonicus]].
* [[19 Iunii|19]] - [[Venceslaus Klaus]], praeses [[Tzekia]]e annis [[2003]]-[[2013]].
* [[27 Iunii|27]] - [[Michael Honda]], rerum politicarum peritus [[CFA|Americanus]] factionis Democraticae.
* [[30 Iunii|30]] - [[Otto Sander]], histrio [[Germania|Germanicus]]; mortuus est anno [[2013]].
=== Mense Iulio ===
* [[4 Iulii|4]] - [[Samuel Farr]], politicarum rerum peritus [[CFA|Americanus]].
* [[7 Iulii|7]] - [[Michael Howard]], rerum politicarum peritus [[regnum Unitum|Britannicus]] factionis [[Factio Conservativa (Britanniarum Regnum)|Conservativae]].
* [[11 Iulii|11]] - [[Arthurus Evans]], archaeologus [[Regnum Unitum|Britannicus]]; natus est anno [[1851]].
* [[30 Iulii|30]] - [[Paulus Anka]], compositor et musicus [[Canada|Canadiensis]].
=== Mense Augusto ===
* [[2 Augusti|2]]
**[[Iulius Hoffmann]], biologus [[Luxemburgum|Luxemburgo]]-[[Francia|Francicus]].
**[[Franciscus Weyergans]], cinematographicus [[Belgica|Belgicus]].
* [[13 Augusti|13]] - [[Henning Voscherau]], vir publicus [[Germania|Germanicus]] et magister civium [[Hamburgum|Hamburgi]]; mortuus est anno [[2016]].
* [[17 Augusti|17]] - [[Lotharius Bisky]], vir publicus [[Germania]]e; mortuus est anno [[2013]].
* [[27 Augusti|27]] - [[Caesaria Évora]], [[Promontorium Viride|Promontorii Viridis]] clarissima [[cantus|cantrix]]; mortua est anno [[2011]].
=== Mense Septembri ===
* [[10 Septembris|10]] - [[Christophorus Hogwood]], dux [[orchestra]]e et psaltes [[Cymbalum|cymbali]].
* [[13 Septembris|13]] - [[Henricus Eduardus Roberts]], machinator [[informatica|informaticus]] [[CFA|Americanus]].
* [[20 Septembris|20]] - [[Dale Chihuly]], artifex vitri [[CFA|Americanus]].
* [[26 Septembris|26]] - [[Vadim Glowna]], histrio [[Germania|Germanicus]]; mortuus est anno [[2012]].
* [[28 Septembris|28]] - [[Edmundus Stoiber]], vir publicus [[Germania|Theodiscus]] factionis [[CSU]] et olim praeses ministrorum [[Bavaria]]e.
=== Mense Octobri ===
* [[4 Octobris|4]] - [[Anna Rice]], scriptrix [[CFA|Americana]].
* [[7 Octobris|7]] - [[Dominicus Columberg]], rerum politicarum peritus [[Helvetia|Helveticus]].
* [[14 Octobris|14]] - [[Petrus Ducke]], pedilusor [[Germania|Germanicus]] [[DDR|Rei Publicae Democraticae Germanicae]].
* [[22 Octobris|22]] - [[Theodericus Austermann]], vir publicus [[Germania|Theodiscus]] et sodalis factionis [[CDU]].
=== Mense Novembri ===
* [[6 Novembris|6]]
** [[Ioannes Carter]], rerum politicarum peritus [[CFA|Americanus]].
** [[Carolus Henricus Ducke]], [[presbyter]] [[Ecclesia catholica|catholicus]] [[Germania|Germanicus]], qui inter [[tyrannia]]m communisticam in [[Res publica Democratica Germanica|Re publicae Democratica Germanica]] Ducke pro iuribus [[homo|hominum]] pugnavit (mortuus anno [[2011]]).
* [[17 Novembris|17]] - [[Machometus Ghannouchi]], rerum politicarum peritus [[Tunesia|Tunesicus]].
* [[28 Novembris|28]] - [[Laura Antonelli]], actrix [[Italia|Italica]] (mortua anno [[2015]]).
* [[29 Novembris|29]] - [[Antonius P. Browne]], dissignator partium interiorum [[CFA|Americanus]] (mortuus anno [[2012]]).
* [[30 Novembris|30]] - [[Philippus Willis]], rerum politicarum peritus [[Regnum Unitum|Britannicus]] factionis [[Factio Liberalis Democratica (Britanniarum Regnum)|Liberalis Democraticae]].
=== Mense Decembri ===
* [[19 Decembris|19]] - [[Yi Myongbak]], praeses [[Respublica Coreae|Rei publicae Coreae]] annis [[2008]]-[[2013]].
=== Diebus ignotis ===
* (vel [[1943]] - [[Maaouya Ould Sid’Ahmed Taya]], dux militum ac vir publicus [[Mauritania]]e.
== Mortui ==
=== Mense Ianuario ===
* [[13 Ianuarii]] - [[Iacobus Joyce]], poeta Hibernicus (natus [[1882]]).
* [[29 Ianuarii]] - [[Franciscus Gürtner]], minister Theodiscus [[iustitia]]e ab anno [[1932]] (natus [[1881]]).
=== Mense Februario ===
* [[15 Februarii]] - [[Guido Adler]], [[musica]]e studiosus [[Austria]]cus; natus est anno [[1855]].
* [[22 Februarii]] - [[Clara T. Bracy]], actrix [[Regnum Unitum|Britannica]]; nata est anno [[1848]].
* [[28 Februarii]] - [[Alphonsus XIII (rex Hispaniae)|Alphonsus XIII]] rex [[Hispania]]e; natus est anno [[1886]].
=== Mense Martio ===
* [[28 Martii]] - [[Virginia Woolf]], clarissima [[scriptor|scriptrix]] [[Regnum Unitum|Britannica]], nata [[1882]].
=== Mense Aprili ===
* [[3 Aprilis]] - [[Pál Teleki]], [[Scientia (ratio)|scientiae]] doctus et vir publicus [[Hungaria|Hungaricus]] (natus [[1879]]).
* [[24 Aprilis]] - [[Karin Boye]], [[scriptor|scriptrix]] [[Suecia|Suecica]]; nata est anno [[1900]].
=== Mense Iunio ===
* [[1 Iunii]] - [[Hugo Walpole]], scriptor [[Regnum Unitum|Britannicus]]; natus est anno [[1884]].
* [[4 Iunii]] - [[Gulielmus II (Imperator Germaniae)]] (natus [[1859]]), [[Imperium Germanicum|Imperator Germanicus]] ab anno [[1888]] usque ad [[1918]].
* [[25 Iunii]] - [[Alfredus Pringsheim]], [[mathematicus]] et [[ars|artis]] patronus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1850]].
=== Mense Augusto ===
* [[14 Augusti]] - [[Maximilianus Kolbe]] (natus [[1894]]).
=== Mense Octobri ===
* [[25 Octobris]] - [[Nicolaus Lind]], musicus [[Musica iazzica|iazzicus]] [[Suecia|Suecicus]]; natus est anno [[1904]].
=== Mense Novembri ===
* [[6 Novembris]] - [[Gualtherius Krämer]], politicorum peritus [[Germania|Germanicus]] factionis [[Communismus|Comunisticae]] ([[KPD]]) necatus est; natus est anno [[1892]].
* [[14 Novembris]] - [[Paulus Eugenius Gorge]], [[pictor]] [[Belgia|Belgicus]]; natus est anno [[1856]].
* [[18 Novembris]] - [[Gualterius Nernst]], [[chemicus]] [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1864]].
== Cultura Popularis ==
=== Pelliculae ===
* [[Kane civis]] ([[CFA]], [[Orson Welles]])
* [[Dumbo]] (CFA, [[Gualterius Disney]])
* [[Piccolo mondo antico (pellicula)|Piccolo mondo antico]] ([[Italia]], [[Marius Soldati]])
sb13sg9m2ldkvagbskbykjvkkglvtyt
Finnia
0
3344
3960561
3945761
2026-05-18T19:49:04Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3960561
wikitext
text/x-wiki
{{latinitas|-2}}
{{Capsa civitatis Vicidata}}
'''Finnia'''<ref name="graesse">{{Graesse}}</ref><ref>Antonio Chiusole, ''Il mondo antico, moderno, e novissimo'', vol. 2, 1716 {{Google Books|2bINWLq6e5IC|p. 556}} {{Ling|Italiane}}</ref> sive '''Finlandia'''<ref name="graesse"/> vel '''Finnonia'''<ref name="graesse"/> ([[Finnice]] ''Suomi''; [[Suecice]] ''Finland''; [[Lingua Samica septentrionalis|Lappice]] ''Suopma'') est [[civitas sui iuris]] in [[Europa Septentrionalis|Europa Septentrionali]] sita. [[Paeninsula]] cum [[Sinus Finnicus|sinu Finnico]] ad [[meridies|meridiem]] et [[Sinus Bothnicus|sinu Bothnico]] ad [[occidens|occidentem]], civitas terrestres fines cum [[Suecia]] in boreoccidentem, [[Norvegia]] in [[septentrio]]nes, et [[Russia]] in [[oriens|orientem]]. [[Estonia]] ad meridiem trans Sinum Finnicum iacet. Finnia in [[geographia|geographica]] [[Fennoscandia]]e ([[Finnice]] ''Fennoskandia''; [[Suecice]] ''Fennoskandien'') [[regio]]ne sita est, quae etiam [[Scandinavia]]m comprehendit. Finnica [[Numerus incolarum]] erat 5.5 milliones anno [[2014]], propemodum eodem gradu per ultima duo decennia manens. Plerique incolae in regione meridiana densantur. Per terminus [[regio]]nis, est octava a maxima civitas in [[Europa]] et rarissime habitata civitas in [[Unio Europaea|Unione Europaea]]. Primum eius terrae [[nomen proprium|nomen]] [[Latine|Latinum classicum]] erat '''Fennia.'''
Finnia [[respublica]] [[parlamentum|parlamentaria]] est principali cum gubernatione [[Helsingia (Finnia)|Helsingiae]] in [[caput (urbs)|capite]] et [[urbs|urbe]] maxima, fundata, gubernationibus locorum in [[Communia Finniae|communibus]] 317 et [[Alandia]] seu [[Aboenses insulae|Insulis Aboensibus]], regione autonoma. Plus quam 1.4 milliones hominum terram urbis [[Regio capitis (Finnia)|Regionem Capitis]] incolunt, quod tertiam civitatis [[PDG]] partem producit. Ex [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] exeunte, Finnia constitutiva [[Suecia]]e pars erat, legatum in [[lingua Suecica|linguae Suecicae]] praevalentia et officialis eius status reflexum. [[Adolphus Ivar Arwidsson|Adolphi Ivaris Arwidsson]] (1791–1858) notionis spiritu, "Sueci noniam sumus, Russi fieri nolumus, ergo Finnos simus", Finnica nationalis identitas constitui coepit. Nihilominus, anno [[1809]], Finnia in [[Imperium Russicum]] incorporata est sicuti autonomus [[Magnus Ducatus Finlandiae]]. Anno [[1906]], Finnia secunda natio in toto orbe terrarum quae dedit ius suffragii omnibus adultis civibus et prima in toto orbe terrarum quae totum ius suffragii omnibus adultis civibus dedit fuit. Post [[Res novae Russiae (1917)|Res Novas Russicas anni 1917]], Finnia se [[libertas|libera]] declaravit.
Anno [[1918]], nuper nata civitas bello civili dividitur, cum ad [[Bolsevici|Bolsevicos]] proni [[Res Publica Socialistica Opificum Finniae|Rubri]] ab etiam nova [[Unio Sovietica|Unione Sovietica]] adiuti contra [[Albi (Finnia)|Albos]] ab [[Imperium Germanicum (1871-1918)|Imperio Germanico]] adiutos pugnarent. Post brevem conatum [[Regnum Finniae|constituendi regni]], natio respublica facta est. Per [[Secundum Bellum Mundanum]], Unio Sovietica Finniam capere saepenumero quaesivit, cum Finnia [[Carelia]]e, [[Salla]]e, [[Kuusamo]]nis et [[Petsamo]]nis partes et aliquas insulas amisit, sed independens mansit. Finnia se ad [[Consociatio Nationum|Consociationem Nationum]] anno [[1955]] iunxit et neutralitatis programma rite statuit. [[Foedus Finno-Sovieticum (1948)|Foedus Finno-Sovieticum]] anni [[1948]] Unioni Sovieticae aliquod ponderis in Finnica ratione domestica dedit per [[Bellum frigidum|Belli Frigidi]] aeram. Finnia se [[Organizatio co-operationis oeconomicae et evolutionis|Organizationis Coöperationis Oeconomicae et Evolutionis]] anno [[1969]], consociationis [[CFAS]] [[Sodalitas pro Pace|Sodalitati pro Pace]] ([[Anglice]] ''Partnership for Peace''; [[Francice]] ''Partenariat pour la paix'') anno [[1995]], [[Consilium Sodalitatis Euro-Atlanticum|Consilio Sodalitatis Euro-Atlantico]] ([[Anglice]] ''Euro-Atlantic Partnership Council''; [[Francice]] ''Conseil de partenariat euro-atlantique'') anno [[1997]], et denique [[Eurozona]]e eius inceptione anno [[1999]] iunxit.
Finnia relative{{dubsig}} serius se [[industrializatio|industrializavit]], magnopere [[agricultura|agraria]] [[natio]] usque ad [[anni 1950|annos 1950]] manens. Cito provectam [[oeconomia]]m evolvit, dum modo Nordico latam civitatem opitulationis construebat, quod pervulgatam prosperitatem et unum apud maximum [[PDG]] per capita in toto orbe terrarum intulit. Nihilominus, ex anno [[2012]], Finnici [[PDG]] incrementum negativum fuit, anteeunte nadir -8% anno [[2009]]. Finnia multis munerum nationalium mensuris excellit, sicuti in [[educatio]]ne, [[oeconomia|oeconomica]] aemulatione, [[libertas|libertatibus]] civilibus, [[qualitas vitae|qualitate vitae]], et [[IPH|progressu humano]]. Anno [[2015]], Finnia collocata est primo loco secundum Opes Humanas Mundanas et [[Index Libertatis Imprimendi|Indicem Libertatis Imprimendi]], et sicuti stabilissima civitas in toto [[tellus|orbe terrarum]] secundum [[Index Civitatum Fragilium|Indicem Civitatum Fragilium]] et secundo loco secundum [[Relatio Mundana de Lacuna inter Genera|Relationem Mundanam de Lacuna inter Genera]]. Plerique Finni [[Ecclesia Evangelica Lutherana Finniae|Ecclesiae Evangelicae Lutheranae Finnicae]] asseclae sunt, quamquam libertas religionis constitutione Finnica praestatur.
== Etymologia ==
Prima cognita scripta nominis ''Finniae'' apparitio in [[runa|runicis]] saxis tribus esse putatur. Duo in [[Suecia|Suecica]] provincia [[Uplandia]] inventa sunt et inscriptionem ''finlonti'' (U 582) habent.<ref>[https://web.archive.org/web/20240927080656/https://app.raa.se/open/runor/inscription?id=f8d5fdc9-2977-4373-af1d-02247dff2d9d Res.]</ref> Tertium in [[Gothlandia]], apud [[Mare Balticum]], inventum est, [[inscriptio]]nem ''finlandi'' (G 319) habens et originem a [[saeculum 13|saeculo XIII]] trahens. Nomen Finnorum tribui conexum praesupponi potest, qui primum anno [[98]] memorantur. Hoc nomen [[Linguae Indoeuropaeae|Indoeuropaeum]] provenit fortasse ab verbo [[Linguae Germanicae|Germanico]] ''finn'' ('venator-convector' vel 'vagus'). Sunt multa nomina locorum in [[Scandinavia]] quae ''Finn'' continent; exempli gratia "[[Finmarchia]]" et "[[Silva Finnorum]]."
Nomen autem [[Lingua Finnica|Finnicum]], ''Suomi'', unde originem trahat, incertum est. Hae duae theoriae in dubium vocandae sunt, quae aut a [[verbum (generale)|verbo]] Finnico ''suo'' ('palus') aut a ''suomu'' ('squama') originem repetunt. Probabilius autem originem ducit ab verbo Proto-Baltico *''žemē'' ('terra, regio'), a qua ductum est etiam nomen [[Sami|Samorum]] gentis. Propositum est etiam id originem trahere a verbo [[Lingua Protoindoeuropaea|Protoindoeuropaeo]] *''gʰm-on'' hominem significanti, quo, si verum sit, fiat ut ab eodem verbo atque nomen Latinum ''homo'' originem ducat.<ref>Kaisa Häkkinen, ''Nykysuomen etymologinen sanakirja'' (Hlsinkii: WSOY sanakirjat. 2004), ISBN 951-0-27108-X. {{Ling|Finnice}}</ref> Nomen Finniam significans in [[Linguae Finnicae Balticae|linguis Finnicis Balticis]], [[Linguae Samicae|linguis Samicis]], atque in [[lingua Lettonica]], [[Lingua Lithuanica|Lithuanica]], [[Lingua Scotica (Gadelica)|Scotica]], [[Lingua Estonica|Estonica]] similis est ''Suomi'' nominis; aliis in linguis idem est similis nominis [[lingua Suetica|linguae Sueticae]], alterae linguae publicae Finniae, in qua Finnia ''Finland'' nominatur.
== Historia ==
=== Praehistoria ===
[[Fasciculus:Astuvansalmi hirvia.jpg|thumb|upright=0.8|left|Indicia [[archaeologia|archaeologica]] [[Christinea Savonorum|Christineae Savonorum]]<ref>[https://fi.wikipedia.org/wiki/Luettelo_Suomen_alueiden_latinankielisist%C3%A4_nimist%C3%A4 Catalogus Nominum Latinorum Regionum Fennicarum apud Vicipediam Fennicam].</ref> (Finnice et Boreosamice ''Ristiina''; Suecice ''Kristina'') in Finnia inventa.]]
Secundum evidentias,{{dubsig}} regio ubi nunc Finnia est occupata est ab homine primum circa [[8500 a.C.n.]] per [[Aetas lapidea|Aetatem Lapideam]], [[Aevum glaciale|Aevo Glaciali]] retrocedente. Primi meridiei nationalis incolae e praesentibus [[Civitates Balticae|Civitatibus Balticis]] oriebantur, septemtrionis autem incolae ex [[Europa Orientalis|Europa Orientali]], e praesentibus [[Russia]] et [[Siberia]], oriebantur. Provectissimae gentes probabiliter{{dubsig}} venatores et agricolae erant, in [[tundra]] et rebus quas mare offerre posset viventes. [[Fictile]] e [[5300 a.C.n.]] cognoscebatur. Extensi permutatorii systematis exsistentia per perihodon [[Mesolithicum|Mesolithicam]] propagatione amianti steatitique in [[Finnia Orientalis|Finnia Orientali]] et exsistente [[ardesia]] in [[Scandinavia]], [[Russia]], [[Lacus Onega]]e meridie praeter Scandinaviam Septemtrionalem indicatur. Suscipitur et probabile habetur ut [[Linguae Finno-Ugricae|linguis Finno-Ugricis]] loquentes in regionem per [[Aetas lapidea|Aetatem Lapideam]] venirent et possibiliter primi Mesolithici coloni essent.
[[cultura Fictilis Chordati|Culturae Fictilis Chordati]] adventus in meridionalia Finniae litora, circa [[3200 a.C.n.]], [[agricultura]]e initio coincidisse potest. Nihilominus, provectissima [[agricultura]]e regesta a praeterito millennio originem trahunt. [[Venatio]] et [[piscatus]] adhuc ponderis partes oeconomiae sunt, praesertim in septemtrionali et orientali civitatis partibus. [[Aetas aënea|Aetas Aënea]] (1500-500 a.C.n.) et [[Aetas ferrea|Aetas Ferrea]] (500 a.C.n.-1200 a.D.) amplis contactibus cum Scandinavia, Russia Septemtrionali, et regione Baltica designatae sunt.
=== Mentio Fennorum apud Tacitum ===
Finnorum nomen saeculo primo exeunte in opere [[Cornelius Tacitus|Taciti]] ''[[Germania (opus Taciti)|de Origine et Situ Germanorum]]'' reperitur:
<blockquote>Fennis mira feritas, foeda paupertas: non arma, non equi, non penates; victui herba, vestitui pelles, cubile humus: solae in sagittis spes, quas inopia ferri ossibus asperant. idemque venatus viros pariter ac feminas alit; passim enim comitantur partemque praedae petunt. nec aliud infantibus ferarum imbriumque suffugium quam ut in aliquo ramorum nexu contegantur; huc redeunt iuvenes, hoc senum receptaculum. sed beatius arbitrantur quam ingemere agris, inlaborare domibus, suas alienasque fortunas spe metuque versare: securi adversus homines, securi adversus deos rem difficillimam adsecuti sunt, ut illis ne voto quidem opus esset.<ref>[[Cornelius Tacitus|Tacitus]], [[Germania (Tacitus)|Germania]] 46</ref></blockquote>
Utrum Fenni Taciti re vera fuerint genus Finnicum, an fortasse [[Sami|Samorum]],<ref>Juha Pentikäinen, Kalevala Mythology, Indiana University Press, 1999, p226</ref> an neutrum, usque hodie disputatur.
=== Sub potestate Sueciae ===
[[Fasciculus:Hic Fabricatur Naves.jpg|thumb|left|[[Tabula geographica]].]]
[[Fasciculus:Foedus Notteburgense.png|thumb|right|Limes inter Finniam Suecicam et [[Ducatus Novogardiensis|Ducatum Novogardiensem]] secundum [[Schlusselburgum|Notteburgense]], anno [[1323]] obsignatum.]]
[[Fasciculus:Imperium Suecicum anno 1658.png|thumb|[[Suecia|Imperium Suecicum]] post Foedus [[Roskildia|Roschildiense]] anno [[1658]].]]
Primi [[Suecia|Suecici]] coloni Finnicum in litus [[Medium aevum|Mediaevali epocha]], adhuc [[saeculum 12|saeculo XII]], egressi sunt, nationem sine ulla civitatis ordinatione divisam in locales familiares tribus invenientes. Historici aiunt anno [[1155]] Finniam in potestatem Sueciae venisse, anno [[1150]] religionem Christianam introductam esse. Religio Christiana ab rege Suecico [[Ericus IX (rex Sueciae)|Erico IX]] in Finniam lata est bello quod Prima Suecica Expeditio Sacra appellari solet. Archaeologica vestigia autem sunt quibus Christiana religio in Finnia Meridionali ante annum 1150 fuisse videatur.
Anno [[1293]] castrum [[Viburgum (Russia)|Viburgense]], in medio [[Sinus Finnicus|Sinu Finnico]] aedificatum est ut Suecicae occupationes in Finnia et [[Carelia]] consolidarentur. Anno [[1249]] Suecicus rex Birger Jarl Secundam Suecicam Expeditionem Sacram duxit sic de iure Finnia in potestam Sueciae venit et lingua Suecica quoad [[educatio]]nem et administrationem rei publicae principalis facta est; Finniae autem lingua populi, clericorum iudicumque lingua remansit. Societas in quattuor genera divisa erat: nobiles, equites, clericos et agricolas iurum expertes, ex quibus maxima pars civitatis constabat. Foedere [[Schlusselburgum|Notteburgensi]], anno [[1323]], constitutus est limes inter Finniam Suecicam et [[Ducatus Novogardiensis|Ducatum Novogardiensem]].
[[Saeculum 15|saeculo XV]] a [[Michael Agricola|Michaele Agricola]] primi libri in Finnia editi sunt; eodem saeculo Suecicum Imperium quoque ad [[Lutheranismus|Lutheranam religionem]] se convertit. Suecicum Imperium in Finnia urbes condidit, sicut urbes [[Ingria]]m [[Caiania]]mque. Provinciae praefectus [[Petrus Brahe]] decem urbes et primam Academiam [[Aboa|Aboensem]] condidit. Finniae exercitus in bellis Suecicis pugnavit et Finniae milites in exercitu Suecico nomine ''Hakkapeliittas'' appellabantur. [[Saeculum 18|Saeculo XVIII]], acre bellum inter [[Suecia]]m et [[Russia]]m ut Russia bis nationem occuparet adduxit, [[Bellum Septentrionale Magnum|Bellum Septemtrionale Magnum]] fuit, per quod Suecia contra [[Dania]]m, [[Norvegia]]m et [[Res Publica Utriusque Nationis|Rem Publicam Utriusque Nationis]] pugnavit. Denique bellum conflictus restrictus ad Sueciam et Russiam, [[Bellum Finnicum]] nuncupatus, factum est
=== Magnus Ducatus Finlandiae ===
[[Fasciculus:Finlandduchy.jpg|thumb|left|180px|Russica [[Magnus Ducatus Finlandiae|Magni Ducatus Finlandiae]] tabula.]]
Die [[29 Martii]] anni [[1809]], postquam capta sit ab [[Alexander I (imperator Russiae)|Alexandro I Russiae]] viribus militaribus, Finnia facta est [[Magnus Ducatus Finlandiae]], autonomus intra [[Imperium Russicum]] usque ad exeuntem annum [[1917]]. Per illud tempus,[[lingua Finnica]] amplius spatium consecuta est et ex anno [[1860]] fortis motus popularis nationalisticus crevit.
Anno [[1835]], editum est [[Kalevala]], quod nationale [[epos]] factum est, et anno [[1882]] lingua Finnica [[lingua officialis]] in statuto nationali declarata est. Fames fere 15% incolarum inter [[1866]] et [[1868]] occidit, una apud maximas fames in Europaea historia, quod Russiam ut nummaria ordinatio facilitaretur adduxit. Oeconomicum politicumque incrementum rapidum fuit, [[PDG]] [[CFA|Statunitensi]] dimidio et [[Britanniarum Regnum|Britannicae]] tertiae parti aequipollens factus est.
Anno [[1906]], motus "[[Suffragium universale]]" nuncupatus in natione adoptatus est. Nihilominus, relatio inter Magnum Ducatum Finlandiae et Russiam in crisin intravit, cum gubernatio Russica, ob nationis incrementum, autonomiam initio datam restringere vellet. Exempli gratia, Suffragium fuit, revera, fere absurdum, quia Russicus [[tzar]] de quavis decisione in Parlamento Finnico habita adopinari non debebat. In illo tempore, radicales liberales et socialistae primas indepenndentiae vindicationes incepere.
=== Libertas et bellum civile ===
[[Fasciculus:Suomen kansalle.jpg|thumb|200px|Declaratio libertatis Finniae.]]
Post [[Revolutio Februaria Russica|Revolutionem Februariam]], Finniae positio sicuti Russiae pars, praecipue a [[Democratia socialis|democratis socialibus]], dubitari coepit. Quia [[dux civitatis]] Russicus [[tsar]] erat, non clarum quis dux exsecutivus post revolutionem esset erat. Democratae nuncupatam "Legem Potestatis" obsignavere, quae maximam auctoritatem [[parlamentum|parlamento]] daret. Nihilominus, gubernatio Russica non approbavit et parlamentum vi dissolvit, quod consideratum est illegale a democratis, quia magna pars Russici ponderis in Finnia "Lege Potestatis" finita est.
Nova comitia facta sunt et [[factio politica|factio]] dextera vicit, quae praecipuus politicus democratarum hostis erat. Victa factio resultationes accipere negavit et ut parlamenti dissolutio extralegalis fuisset allegavit. Duae factiones, paene aeque potentes, maxime antagonicae factae sunt.
[[Res novae Octobres]] denuo ludum mutavere. Subito, factio dextera rursus suam decisionem obstandi transferentiae potestatis exsecutivae Russicae ad Finniae consideravit, quoniam Russici radicales potestatem in Russia ceperant, dimisso [[tsar]]e [[Nicolaus II (imperator Russiae)|Nicolao II]]. Potius quam coniunctus "Legi Potestatis" permanere, factio nationalem independentim die [[6 Decembris]] anni [[1917]] declaravit. Nationis [[independentia]] [[Instrumentum pacis Bressiciensis|Foedere Bressiciensi]], die [[3 Martii]] anni [[1918]] obsignato, agnita est.
Post terribile [[Bellum Civile Finnicum|bellum civile]], factio dextera, a generali [[Gustavus Mannerheim|Gustavo Mannerheim]] ducta, democratas vicit, qui a Russicis [[bolsevici]]s adiuvati sunt. [[Instrumentum pacis Bressiciensis|Foedere Bressiciensi]] obsignato, [[Germania|Germanicae]] copiae expositae sunt [[Hanko]]nem et [[13 Aprilis|Idibus Aprilibus]] anni [[1918]] [[Helsingia (Finnia)|Helsingiam]] cepere. Die [[13 Maii]] celebrata est "Finniae Albae" victoria, Russicis Sovieticis copiis natione discessis.
Die [[9 Octobris]] anni [[1918]], Senatus Finnicus Germanum Fridericum Carolum [[Hassia]]e regem elegit. Abolitio [[monarchia]]e in Germania etiam monarchiam in Finnia finivit et ne quidem Fridericus nationem visitare potuit, a munere die [[14 Decembris]] abdicans. Finnia officialiter parlamentaristica facta est et [[Carolus Iohannes Ståhlberg|Carolum Iohannem Ståhlberg]] primum praesidem elegit.
Inter annos [[1918]] et [[1920]], Finnia nonullas incursiones in Russica territoria fecit, quae ''Heimosodat'' nuncupatae sunt et quarum propositum erat [[Magna Finnia|Magnam Finniam]] (Finnice ''Suur-Suomi''; Suecice ''Storfinland'') creare, quod non accidit. Foedus [[Tarbatum|Tarbatense]], cum Russia [[14 Octobris|pridie Idus Octobres]] anni [[1920]] obsignatum, limites inter ambas nationes definivit.
=== Secundum Bellum Mundanum ===
[[Fasciculus:Finnicae areae cessae anno 1944.png|thumb|left|Regiones Finnicae [[URSS|Unioni Sovieticae]] cessae per [[Secundum bellum mundanum|Secundum Bellum Mundanum]].]]
Per [[Secundum bellum mundanum|Secundum Bellum Mundanum]], Finnia et [[Unio Sovietica]] bis inter se pugnavere: [[Bellum hibernum|Bellum Hibernum]] (inter annos [[1939]] et [[1940]]) et in huius belli continuatione inter annos [[1941]] et [[1944]], per [[Operatio Barbarussa|Operationem Barbarussam]] ([[Theodisce]] ''Unternehmen Barbarossa''), cum [[Germania]] in [[URSS]] invasit. Per 872 dies, Finnicae et Germanicae copiae [[Obsidio Leninopolis|Leninopolin obsedere]], unam apud praecipuas [[URSS|Sovieticas]] urbes. Germania victa a orientalibus aciebus et ergo Sovieticis progressis, Finnia denuo foedus pangere cum [[URSS]] et reparationis exigentias et dominium accipere coacta est.
Aliquot obsignata foedere inter annos [[1947]] et [[1948]] ut Finnia [[Unio Sovietica|Unioni Sovieticae]] bonam sui territorii partem cedere deberet determinavere, fuit Foedus Pacis [[Moscua|Moscuense]]. Finnia Unioni Sovieticae belli damna reparare et regionis [[Carelia]]e partes non minus quam urbium [[Salla]]e et [[Petsamo]]nis partes cedere coacta est, quae coniunctae 10% territorii et 20% industrialis capacitatis repraesentabant, apud quas Portus [[Viburgum (Russia)|Viburgensis]]. Circiter 400 milia evacuatorum istas terras reliquere.
Civitas subsidium [[Consilium Marshallianum|Consilii Marshalliani]] ([[Anglice]] ''Marshall Plan''), elaborati ad denuo structurandam Europam, reiicere debuit sed clam protecta est a [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis]], quae iuvere in evolutione et contribuere iuxta cum democratis ad libertatem civitatis servandam. Finnia commercium cum [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] constituere coepit et belli reparationes nationem in industrialem potentiam transformavere. Adhuc reparationibus Unionis Sovieticae effectis, natio, quae aliquarum opium naturalium sicuti [[petroleum|petrolei]] et [[ferrum|ferri]] inops erat, partim ab URSS oeconomicis rebus pendebat.
=== Bellum Frigidum ===
[[Fasciculus:Kekkonen3.jpg|thumb|right|[[Urho Kekkonen]], octavus praeses Finniae.]]
Anno [[1950]], Finnicorum operariorum dimidium agrariis areis erat et 30% urbanas areas incolabant. Novae opportunitates in industria commercioque homines in urbes attraxere. [[Olympia aestiva 1952|Olympia aestiva anni 1952]] multos periegetas in nationem tulere. Cum [[anni 1970|annis 1970]] laboris opportunitates non crescerent, milia hominum in praecipuam Sueciae aream, praesertim inter [[1968]] et [[1970]] migravere. Finnia active commercialem liberationem [[Argentaria mundana|Argentariae Mundanae]], [[Fundus monetarius internationalis|Fundi Monetarii Internationalis]] et [[Conventus generalis de vectigalibus ac commercio|Conventus Generalis de Vectigalibus ac Commercio]] participavit.
Quamquam neutra manet per [[Bellum Frigidum]] conata est, Finnia "Zona Cana" inter Occidentales nationes nuncupata est. Tractatus Amicitiae, Coöperationis et Assistentiae Mutuae Finnosovieticus (Finnice ''YYA-sopimus eli sopimus ystävyydestä, yhteistoiminnasta ja keskinäisestä avunannosta''; Suecice ''Fördrag om vänskap, samverkan och ömsesidigt bistånd''; Russice Договор о дружбе, сотрудничестве и взаимной помощи между СССР и Финляндией) Unioni Sovieticae magnum pondus intra Finniam dedit, cui magno fructu carpsit praeses [[Urho Kekkonen]] contra suos adversarios. Qui effectivum monopolium in rationibus cum [[URSS]] mansit, quod multo eius auram popularem auxit. Etiam conatus est politicas declarationes vitare quae antisovieticae putarentur, quod "finlandizatio" nuncupatum est. Haec censura quoque [[litterae|litteris]] et cuivis medio communicationis proderat.
Quamquam arctas rationes cum URSS habebat, Finnia suam oeconomiam activam in mercatu Occidentali mansit. Oeconomicum nationis incrementum rapidum fuit. Mortuo Sovietico dictatore [[Iosephus Stalin|Iosepho Stalin]], dominium super Finnia enervari coepit: Sovietici unum apud praecipua nationis [[propugnaculum|propugnacula]], [[Purkal]]e<ref>[http://www.academia.edu/12077663/Denmark_and_Early_Christianity_in_Finland Denmark and Early Christianity in Finland] ubi dicitur: "(...) Inde usque Purkal iii. et ad hanc insulam de Hangethe iter uersus orientem. et aliquantulum tamen uersus aquilonem. Item de Purkal usque Narigeth ultra mare Estonum. vi (...)"</ref> (Finnice ''Porkkala''; Suecice ''Porkala''; Russice Порккала) anno [[1956]] evacuavere; URSS etiam nationi se [[Consociatio Europaea liberi commercii|Consociationi Europaeae Liberi Commercii]] anno [[1962]] iungere permisit. [[Doctrina Paasikiviano-Kekkoneniana]] etiam bene successit, per quam Finnia compluribus Sovieticis exigentiis satisfacere consecuta est sine afficienda eius neutralitate in Bello Frigido aut politica eius libertatis.
=== Historia eventusque recentes ===
Usque ad [[1991]], Praeses [[Magnus Koivisto]] et duae e tribus praecipuis factionibus, [[Factio Centri (Finnia)|Factio Centri]]<ref>[http://ephemeris.alcuinus.net/archi2007/breves.php?breves Ephemeris] ubi dicitur: "Factio Centri (KESK) ministri primarii Matti Vanhanen victorem discessit electionum ad parlamentum in Finnia habitarum. - 19/03/2007 01h47".</ref> (Finnice ''Suomen Keskusta'' et Suecice ''Centern i Finland'') et [[Factio socialis democratica (Finnia)|Factio Socialis Democratica]] (Finnice ''Suomen Sosialidemokraattinen Puolue'' et Suecice ''Finlands Socialdemokratiska Parti'') ideae uniendi [[Unio Europaea|Unioni Europaeae]] adversabantur et se tractatui [[Spatium Oeconomicum Europaeum|Spatii Oeconomici Europaei]] iungere malebant. Nihilominus, postquam [[Suecia]] suam petitionem sodalitatis anno [[1991]] subiecisset et [[Unio Sovietica]] exeunte hoc anno soluta esset, Finnia suam propriam adhibitionem ad Unionem Europaeam Martio anni [[1992]] subiecit. Accessionis processus gravi publica disceptatione notatus est, ubi opinionis dissimilitudines factionum doctrinas non sequebantur. Officialiter, omnes tres praecipuae factiones sodalitati Unionis favere, sed omnium factionum socii ambitionem contra adiunctionem participaverunt. Ante parlamentariam decisionem uniendi Unioni Europaeae, consultativum plebis scitum die [[16 Aprilis]] anni [[1994]] habitum est, in quo 56,9% suffragiorum adiunctioni favere. Accessionis processus [[1 Ianuarii|Kalendis Ianuariis]] anni [[1995]] completus est, cum Finnia se Unioni Europaeae iunxit iuxta cum [[Austria]] et [[Suecia]]. Finniam in Unionem Europaeam ducere praecipua adeptio [[Factio Centri (Finnia)|Centristico]]-[[Factio coalitionis nationalis (Finnia)|Conservativae]] gubernationis ab [[Esko Aho|Eskone Aho]], tunc in munere, ductae putatur.
Oeconomico consilio, accessio ad Unionem Europaeam magnas mutationes cum se ipsa implicavit. Quamvis politici antehac se ponendis faenoribus involvebant, argentariae centrali mandatum cum scopo de inflatione datum est donec Finnia se [[eurozona]]e iunxit. Per duas successivas Primi Ministri [[Paulus Lipponen|Pauli Lipponen]] gubernationes inter [[1995]] et [[2003]], aliquot magnae societates publicae omnino aut partim privatizatae sunt. Duo [[Matthias Vanhanen|Matthiae Vanhanen]] consilium ministrorum idem fecere usque ad autumnum anni [[2008]], cum civitas principalis Finnicae [[telecommunicatio|telecommunicativae]] societatis Elisa actionarius facta est ut confirmaretur Finnica proprietas strategice praecipuae industriae.
Praeter rapidam integrationem in Unionem Europaeam, securitas contra Russicum influxum amplificata est construenda re militari omnino [[Consociatio ex pacto Atlantico Septentrionali|consociationi CFAS]] consentanea. Mille copiarum (magna quantitas per capita) consociationum [[Consociatio ex pacto Atlantico Septentrionali|CFAS]] ac [[Nationes Unitae|Nationum Unitarum]] actionibus simul commendatae sunt. Finnia etiam energeticis inceptis contradixit quae de Russicis importationibus dependentiam augerent. Sub idem tempus, Finnia una apud ultimas haud [[Consociatio ex pacto Atlantico Septentrionali|consociationis CFAS]] socias in Europa mansit et videtur non fore satis adiumenti completae sodalitiae si Suecia primum non se coniungat.
[[Populositas]] assenescit cum [[index natalium|indice natalium]] 10.42 natalium pro milli incolarum aut cum [[index fertilitatis|indice fertilitatis]] 1.8. Cum media aetate 41.6 annorum, Finnia una apud nationes cum altissima media civium aetate est.
== Geographia ==
[[Fasciculus:Birch trees in Finland.JPG|thumb|[[Betula]]e in [[silva]] Finnica.]]
[[Fasciculus:Ev17612 Scandinavia.A2002149.0945.250mFINLANDONLY.jpg|thumb|Finnia e [[Satelles artificialis|satellite visa]]]]
{{Vide etiam|Geographia Finniae|Index urbium Finniae|Index lacuum Finniae}}
Propemodum inter latitudines 60º et 70º Septemtrionem et longitudes 20º et 32º Orientem iacens, Finnia una apud septemtrionallimas nationes in toto orbe terrarum est. Apud mundana [[caput (urbs)|capita]], solum [[Reykiavica]] magis Septemtrione quam [[Helsingia (Finnia)|Helsingia]] iacet. Distantia e meridionallimo loco, [[Hanko]]ne ([[Finnice]] et [[Boreosamice]] ''Hanko''; [[Suecice]] ''Hangö''), usque ad septemtrionallimum in natione, [[Nuorgam]]<ref>[https://archive.org/stream/NewsInLatinByReijoPitkaerantaAndTuomoPekkanen2005To2012/LatinitasModernaNuntiiLatiniLatinNews_djvu.txt NUNTII LATINI, NEWS IN LATIN, BY REIJO PITKAERANTA AND TUOMO PEKKANEN ] ubi dicitur: "[[Nox polaris]] in Nuorgam incipit".</ref> (Finnice et Suecice ''Nuorgam''; [[Boreosamice]] ''Njuorggán''), 1 160 [[chiliometrum|chiliometrorum]] seu 720 [[Mille passus|milia passuum]] sunt.
In Finnia notanda est multitudo [[lacus|lacuum]]: omnes enim 187 888 lacus areae plus quam 500 metrorum quadratarum seu 0.12 [[Ager (mensura)|agrorum]] eo iacent. E quibus lacus cum maxima area est [[Saimaa]] (Finnice ''Saimaa'' et Suecice ''Saimen''), quartus maximus lacus in Europa; altissimus [[Piente Lacus|Piente]] (Finnice ''Päijänne'' et Suecice ''Päijänne'' seu ''Päjäne''), plurimum autem lacuum in Finniae orientalibus terris sunt, cuius una pars vere [[Finnia Lacuum]] (Finnice ''Järvi-Suomi'' et Suecice ''Insjöfinland'') nominatur. Haud profundi sunt lacus Finnici, media altitudine septem metrorum. Complures insulae in lacubus insunt, sicut invenitur multitudo insularum etiam in oris Finniae, praesertim ad urbem [[Aboa]]m et circa magnam insulam [[Fasta Alandia|Fastam Alandiam]] (Finnice ''Manner-Ahvenanmaa'' seu ''Ahvenanmanner''; Suecice ''Fasta Åland ''). Maxima insula est [[Saaminginsalo]] (Finnice et Suecice ''Sääminginsalo'') cum area 1069 chiliometrorum quadratorum seu 413 milium passuum quadratorum; secunda maxima est [[Fasta Alandia]] ipsa cum area 685 km². Omnes 179 584 insulae in lacubus et in partes Finniae [[Balticum mare|Baltici maris]] numeratur<ref>[http://www.foss.fi/suomen-saaret/saaret/| Suomen saaret]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Finlands öar rf – Suomen saaret ry. (''Finnice'')</ref>. Maxima insularum conglobatio Austroriente in [[Mare Archipelagi|Mari Archipelagi]] (Finnice ''Saaristomeri''; Suecice ''Skärgårdshavet'') inter continentalem Finniam et praecipuam [[Alandia]]e (Finnice ''Ahvenanmaa''; Suecice ''Åland''; Boreosamice ''Ålánda'') insulam invenitur.
Multa e Finnica geographia [[Aevum glaciale|Aevo Glaciali]] explanuntur. [[Glaciarium|Glaciaria]] densiora erant et magis in [[Fennoscandia]] quam in reliqua Europa perstiterunt. Quorum erodentes effectus Finnicum prospectum plerumque planum cum paucis collibus et paucissimis montibus reliquere. Pars meridionalis atque ora [[Ostrobothnia (provincia historica)|Ostrobothniae]] sunt regiones aequales, media autem pars civitatis est tumulosa. Saltus Finniae orientalis et montes [[Lapponia]]e (pars [[montes Scandinaviae|montium Scandinavicorum]] systematis) relicti sunt ab [[iugum montium|iugo montium]] olim inter [[Carelia]]m orientalem et Lapponiam prominentium. Locus altissimus civitatis in [[Halti]] (Finnice ''Halti'' seu ''Haltitunturi'' seu ''Haltiatunturi''; Suecice ''Halde fjäll''; Boreosamice ''Háldi'' seu ''Háldičokkha'') monte, 1 324 metra seu 4 344 [[Pes (mensura)|pedes]] alto, iacet, in boreali puncto extremo [[Lapponia (Finnia)|Lapponiae]] (Finnice ''Lappi''; Suecice ''Lappland''; Boreosamice ''Lappi eanangoddi''), apud limitem inter Finniam et [[Norvegia]]m. Altissimus mons suum culmen omnino in Finnia habens est [[Ridnitsohcca]] (Finnice et Suecice ''Ridnitšohkka''; Boreosamice ''Ritničohkka''), 1 316 [[metrum|metra]] seu 4 318 pedes altus, monti Halti directe conterminus.
Recedentia [[glaciarium|glaciaria]] terram cum [[morena|moraenicis]] congestibus modo [[crista glacialis|cristarum glacialium]] reliquere. Quae sunt cristae e stratificatis ruderibus harenaque, percurrentes e Boreoccidente versus Austrorientem, ubi antiqua glaciarii acies quondam iacebat. Apud quarum maximas sunt tres [[Salpausselcae]] (Finnice ''Salpausselät'' et Suecice ''Salpausselkä'' seu ''Stängselåsen'') cristae Finniam meridionalem transeuntes.
Cum compressa esset sub enormi glaciariorum pondere, Finnicum terrenum propter [[repercussus postglacialis|repercussum postglacialem]] ascendit. Hic effectus fortior est circum [[Sinus Bothnicus|Sinum Bothnicum]] (Finnice ''Pohjanlahti''; Suecice ''Bottniska viken''), ubi terra constanter circiter unum [[centimetrum]] seu 0.4 [[Uncia (mensura longitudinis)|uncias]] per annum ascendit<ref>[https://web.archive.org/web/20141217153400/http://itameriportaali.fi/ Institutum Finnicum Investigationis Marinae] die 24 Augusti anni 2004. Die 22 Ianuarii anni 2007 recuperatum (Finnice).</ref>. Sicuti resultatio, antiqui maris fundus paulatim sicca terra fit: superficialis nationis area circiter septem [[chiliometrum quadratum|chiliometra quadrata]] seu 2.7 [[Mille passus quadratum|milia passuum quadratorum]] anniversarie expansa est. Relative loquendo, e mari Finnia emergit<ref>"Finland." Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Ultimate Reference Suite. Sicagi: Encyclopædia Britannica, 2011.</ref>.
Prospectus plerumque [[pinophyta|pinophytorum]] [[silva borealis|silvis borealibus]] et [[caricetum|caricetis]], cum pauco agro culto, operitur. E tota area 10% lacus, flumina et stagna; et 78% silvae sunt. Silva e [[pinus|pinis]], [[picea|piceis]], [[betula|betulis]] et aliis [[Species (taxinomia)|speciebus]] consistit. Finnia maxima [[lignum|ligni]] productoria natio in Europa et apud maximas productorias nationes in toto orbe terrarum est. Communissimus [[Lapis (geologia)|lapidis]] typus [[Granitum (lapis)|granitum]] est. Quod est omnipraesens pars prospectui, conspicuum ubicumque non est tectum solum. [[Morena|Moraenae]] aut [[tillitum]] sunt communissimus typus soli, tecti tenui [[Humus|humi]] strati e biologica origine. [[Solum subcinereum|Solorum subcinereorum]] progressus in plerisque silvaticis solis videntur, praeterquam ubi paulum siccationis est. [[Clia]]e et [[turbaria|turbariae ombrotrophae]] paululum siccatas areas tegunt.
=== Biodiversitas ===
[[Fasciculus:Ours brun Finlande.jpg|thumb|left|''[[Ursus arctos]]'' est unus e magnis [[mammalia|mammalibus]] Finnicis.]]
Finnia pars est [[Oecozona Palaearctica#Regio Euro-Siberica|regionis Euro-Sibericae]] in [[Oecozona Palaearctica|oecozona palaearctica]], et [[animalia]] Finnica propria sunt faunae eius regionis. [[Mammalia]] plus quam 60 numerantur, quorum generales sunt inter alia [[sciurus]], [[lepus]], [[Vulpes vulpes|vulpes]]; magna autem [[mammalia]] in Finnica [[natura]] inveniuntur [[Ursus arctos|ursus]], [[lupus]], [[alces]], [[tarandus]], [[gulo]]. Proprius Finniae est etiam domitus ''rangifer tarandus tarandus'', qui [[Lingua Finnica|Finnice]] ''poro'' appellatur. Genera avium sunt fere 450, quorum complures hieme peregrinantur.<ref>http://www.birdlife.fi/havainnot/rk/suomessa_tavatut_lintulajit.shtml|BirdLife{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Suomi — Suomessa tavatut lintulajit</ref> Solite in silvis alibique in Finnia reperti aves sunt [[paridae]], [[anatidae]], [[rallidae]], [[fringillidae]], [[accipitridae]], [[strigidae]]. Pisces plus quam 70 reperiuntur, [[reptilia]] quinque, [[amphibia]] etiam quinque. Numerus reptiliorum amphibiorumque admodum est parvus, in [[Estonia]] enim, terra trans [[Sinus Finnicus|Sinum Finnicum]] sita, ut puta, sunt tredecim diversa genera amphibica.
Maxima silvae Finniae pars est [[silva conifera]]rum, plena [[picea]]rum [[pinus|pinorumque]], etiamsi in ipsa silva aliqua arborum genera frondea quoque inveniuntur, ut [[betula]]e et [[acer]]ia. Tantum in oris meridionalibus crescit silva partim coniferarum, partim frondiferarum, in septentrionalibus autem terrae silva coniferarum et [[tundra]] intermixta sunt. Plantae Finniae propriae sunt [[myrtillus]], [[vaccinium]], quarum bacas Finnici legere solent, atque [[lichen]]es [[bryophyta|muscique]]. [[Convallaria majalis]] [[flos]] proprius Finniae electus est.
=== Clima ===
[[Fasciculus:Pikisaari 20060402.JPG|thumb|[[Hiems]] Finnica plerumque [[November|Novembri]] incipit, in [[Lapponia (Finnia)|Lapponia]] plerumque iam [[October|Octobri]].]]
Regio Finniae plerumque inter regiones [[clima continentale|climatis continentalis]] numeratur, sed clima Finnicum partim etiam [[clima maritimum|maritimum]] haberi potest. [[Flumen Sinus]] in [[Oceanus Atlanticus|Oceano Atlantico]] ad occasum solis a Finnia fluens efficit, ut hiemes Finnicae calidiores sint quam in aliis inter 60 et 70 [[Latitudo geographica|gradus latitudinis]] iacentibus regionibus. Etiam [[mare Balticum]] hiemes Finnicas calefacit; item magni lacus in adiacentiis eius. In regione inter meridiem et occasum solis temperatura media anni est fere 5.5 °C; frigidissima autem anni temperatura media, -2 °C, invenitur inter septentrionalem et solis occasum.
Tempestates in Finnia multum variant secundum anni tempus. Media hieme, [[Ianuarius|Ianuario]] et [[Februarius|Februario]], sunt tum temptestates nivosae, tum frigora arida; [[Aprilis|Aprili]] et [[Maius|Maio]] pluit raro, et saepe lucet sol; plerumque inter medium [[Iunius|Iunium]] et medium [[Augustus|Augustum]] etiam dies plus 25 graduum sunt, interdum etiam imbres fulminaque reperiuntur, sed post Augustum tempestas frigescere solet et in Finnia meridionali pluit saepe, in septentrionalibus autem aridius est; [[October|Octobri]] et [[November|Novembri]] caelum est magis magisque nubilum, in Lapponia iam frigora arida sunt; [[December|Decembri]] etiam in regionibus meridionalibus est hiems, tum est mite caelum, tum friget.
Quantum in unaquaque parte Finniae circiter [[pluvia|pluat]], multum variat. Minime, id est fere 40 cm singulis annis, pluit in Lapponia ac in ora [[Ostrobothnia (provincia historica)|Ostrobothniae]], maxime autem, fere 70 cm, in regionibus orientalibus, sed etiam in oris meridionalibus atque oris inter occasum solis et meridiem plus minus tantundem pluere solet. Maxime pluit mense Augusto, fere 70 mm, quod est decima pars pluviae annuae.
[[Ventus|Venti]] in Finnia sunt haud celeres; in oris et locis maritimis plerumque ventus flat circiter 5—7 metra per secundum, alibi in Finnia non nisi 3—4 m/s. Anni tempora ventosissima sunt menses ab Octobri usque ad Ianuarium, minime ventosa ab Aprili ad Iulium. Caelum Finnicum saepe est nubibus obductum: autumno exeunte et hieme 65—85% dierum nubili sunt, Maio quidem et Iunio est serenius — tum fere 30—40% dierum sunt nubili.
== Civilitas ==
[[Fasciculus:Eduskuntatalo Helsinki.jpg|thumb|Parlamenti Finnici praecipuum aedificium.]]
Finnia democratia parlamentaria est. Praesidatus Rei Publicae satis potestatum fruitur, sed in praesenti munere minus notato in politica vita quam viginti annos abhinc fungitur. Consilium Ministrorum Finnicum ([[Finnice]] ''Valtioneuvosto'' et [[Suecice]] ''Statsrådet'') a Primo Ministro ducitur, qui eligitur a Parlamento. Concilium Ministrorum a Primo Ministro, dissimilibus Gubernationis Centralis ministris et a sodali mandati, cancellario iustitiae, constituitur.
Parlamentum Finniae (Finnice ''Suomen eduskunta''; Suecice ''Finlands riksdag''; et Boreosamice ''Suoma riikkabeaivvit'') unicamerale est, componitur a 200 deputatis et constitutionaliter maximam auctoritatem legisferam in Finnia habet. Constitutionem mutare, praesidem revocare et praesidis vetitis adversari potest. Cuius actus iudicialiter vocari in controversiam non possunt. Leges a gubernatione aut a quovis apud Parlamenti membra rogare possunt, qui per suffragium proportionale spatio annorum quattuor eliguntur. [[Potestas iudicialis|Systema iudiciarium]] tribunalia magnarum rogationum quae res civiles penalesque iudicant, iudicia appellationis et unum Iudicium Summum comprehendit. Res iudicialis administrativa est responsalitas tribunalium administrativorum, iudiciorum administrativorum appellationis et Iudicii administrativi Summi. Aliquae particulares administrativae iurisdictiones causam de litigiis subeunt, v.gr. de litigiis aquarum.
Parlamentum, cum suffragium universale anno [[1906]] institutum esset et suffragium feminis datum esset, tentum est ab agrariis factionibus, sicuti [[Factio Centri|Factione Centri]] (Finnice ''Suomen Keskusta'' et Suecice ''Centern i Finland''); a [[Democratia socialis|socio-democratis]], sicuti [[Factio socialis democratica (Finnia)|Factione Sociali Democratica]] (Finnice ''Suomen Sosialidemokraattinen Puolue'' et Suecice ''Finlands Socialdemokratiska Parti''); et a [[socialismus|socialistis]] [[democratia|democraticis]], sicuti [[Foedus Sinistrae|Foedere Sinistrae]] (Finnice ''Vasemmistoliitto'' et Suecice ''Vänsterförbundet''). Dicenda est politica praestantia signatior fuisse antisocialiticis (sensu antisovieticis) motuum pondere quam in aliis similibus nationibus, quae saltem communicationem cum [[URSS]] habuere.
[[Constitutio]] et eius locus in systemate iudiciali unici sunt, sensu ut non sit Iudicium Constitutionale et ut Iudicium Supremum in lege interesse nequeat cum solo praetextu ut anticonstitutionalis sit. Constitutionalis vis legis e mero parlamentario suffragio pendet. Aliae Europaeae nationes quae organo summo constitutionali carent [[Nederlandia]] et [[Britanniarum Regnum]] (hoc sine constitutione) sunt.
Systema iudiciale divisum est in ramos tres, qui sunt: tribunalia cum criminali aut civili iurisdictione et tribunalia specialia cum responsalitate causarum inter publica et administrativa civitatis organa. Lex Finnica hierarchizata est: tribunalia localia sub tribunalibus appellationis regionalibus et haec sub Iudicio Summo.
Secundum [[Transparency International]], Finnia minimum politicae corruptionis gradum apud omnes nationes in hac indagatione analyzatas habet.
=== Politica defensionis ===
[[Fasciculus:Finnish mortar squad.jpg|thumb|200px|Finnicus [[81 KRH 71 Y]] [[mortarium bellicum|mortarii]] manipulus praeditus [[Rk 95 Tp]] sclopetis striatis impetus.]]
[[Vires Armatae Finnicae]] (Finnice ''Puolustusvoimat'' et Suecice ''Försvarsmakten'') componuntur e 230 000 copiarum casu totius convocationis ad arma. Utuntur systemate delectus universalis masculini, voluntario feminis. Fundatur in modo defensionis territorialis in qua subsidia multum ponderis habent.
Dispensatio oeconomica defensionis in Finnia propemodum 2 900 [[millio]]num [[euro]]num seu 1,4% e [[PDG]] est. Diaconia voluntaria peregri popularissima est et copiae in toto orbe terrarum serviunt in missionibus [[Nationes Unitae|Nationum Unitarum]], [[Consociatio ex pacto Atlantico Septentrionali|Consociationis e Pacto Atlantico Septentrionali]] et [[Unio Europaea|Unionis Europaeae]]. In promptu esse patriae defendendae contra maiorem hostem est 76%, unus apud indices altissimos in Europa.
== Divisio administrativa ==
{{Vide etiam|Divisiones administrativae Finniae|Index communium Finniae}}
Fundamentales nationis divisiones administrativae sunt [[communia Finniae|communia]] (Finnice ''kunta''; Suecice ''kommun''), quae [[oppidum|oppida]] aut [[urbs|urbes]] (Finnice ''kaupunki''; Suecice ''stad'') nuncupari quoque possunt. Impensarum pecunia municipalium redituum vectigalibus, civitatis subsidiis et aliis vectigalibus suppeditatur. Ex anno [[2015]], sunt communia 317 et pleraque minus quam 6000 incolarum habent.
Praeter communia, duo intermedii ordines definiuntur. Communia in [[subregiones Finniae|subregionibus]] (Finnice ''seutukunnat''; Suecice ''ekonomisk region''; Boreosamice ''guovlogielddat'') septuaginta et [[regiones Finniae|regionibus]] (Finnice ''maakunnat''; Suecice ''landskap''; Boreosamice ''eanangottit'') 19 cooperantur. Quae membris communibus gubernantur et solum limitatas potestates habent. Provincia autonoma [[Alandia]] (Finnice ''Ahvenanmaa''; Suecice ''Åland''; Boreosamice ''Ålánda'') permamens democratice electum regionale concilium habet. In regione [[Caiania]] (Finnice et Boreosamice ''Kainuu''; Suecice ''Kajanaland''), propositum exemplar regionalibus cum comitiis in processu est. Gens [[Sami]]ca semiautonomam [[Regio nativa Samica (Finnia)|Regionem nativam Samicam]] (Finnice ''Saamelaisten kotiseutualue''; Suecice ''Samernas hembygdsområde''; Boreosamice ''Sámiid ruovttuguovllu'') in [[Lapponia (Finnia)|Lapponia]] (Finnice et Boreosamice ''Lappi''; Suecice ''Lappland'') habet rebus de lingua culturaque.
Inferiori in tabula, numerus incolarum toto in communi viventes, non mere in urbanizata area, includit. Terrestris area in [[chiliometrum quadratum|chiliometris quadratis]] et spissitudo in incolis pro chiliometro quadrato (terrestri area) datur. Numeri e die [[31 Martii]] anni [[2016]] sunt. [[Regio capitis (Finnia)|Regio capitis]] (Finnice ''Pääkaupunkiseutu''; Suecice ''Huvudstadsregionen''), [[Helsingia (Finnia)|Helsingiam]], [[Vantania]]m, [[Espo]]nem et [[Grankullam]] comprehendens, continuam [[conurbatio]]nem circiter 1.1 millionum hominum format. Nihilominus, communis administratio voluntariae omnium communium cooperationi limitata est. e.g. in [[Consilium Territorii Urbis Helsingiensis|Consilio Territorii Urbis Helsingiensis]] (Finnice ''Pääkaupunkiseudun yhteistyövaltuuskunta''; Suecice ''Huvudstadsregionens samarbetsdelegation'').
{| class="wikitable sortable" style="margin: 1em auto;"
! [[Urbs]] [[Latine]] !! Urbs [[Finnice]] !! Urbs [[Suecice]] !! Urbs [[Boreosamice]] !! [[Populositas]]<ref>"Ennakkoväkiluku sukupuolen mukaan alueittain, maaliskuu.2016" (Finnice). Rationrium Finniae. Recuperatio pridie Kalendas Aprilis 2016.</ref> !! [[Area|Area terrestris]]<ref>"Area secundum commune Kalendas Ianuarias 2011" (PDF) (Finnice et Suedice). Agri mensura Finniae. Recuperatum die 9 Martii 2011.</ref> !! [[Spissitudo incolarum|Spissitudo]] !! Regionalis tabula !! Incolarum tabula
|- style="text-align:left;"
| '''[[Helsingia (Finnia)|Helsingia]]'''<ref>Adiectivum [http://www.helsinki.fi/uh/4-2007/index.shtml ''Helsingiensis''].</ref> seu '''[[Helsinkium]]'''<ref name="dictionarium">Reijo Pitkäranta: [[Suomi-latina-suomi-sanakirja|Suomi-latina-suomi-sanakirja: Lexicon Finnico-Latino-Finnicum]]'', WSOY 2001, ISBN 951-0-22506-1)''</ref> seu '''[[Helsingforsa]]'''<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> seu '''[[Helsingforsia]]'''<ref>William T. Stearn, ''Botanical Latin'' (London, 1983: David & Charles), p. 222.</ref> seu '''[[Forsia Helsingiorum]]'''<ref name=luettelo>[[:fi:Luettelo Suomen alueiden latinankielisistä nimistä|Catalogus Nominum Latinorum Regionum Fennicarum apud Vicipediam Fennicam]]</ref> seu '''[[Helsingia Nova]]'''<ref name="luettelo" />||''Helsinki'' || ''Helsingfors'' || ''Helsset'' || '''629 512''' || 213,75 || 2 945,09
| rowspan ="15" |
[[Fasciculus:Suomi.kunnat.2009.template.thick.svg|thumb|center|[[Communia Finniae|Communia]] (tenuibus limitibus) et [[Regiones Finniae|regiones]] (crassis limitibus) Finniae (anno 2009).]]
| rowspan ="15" |
[[Fasciculus:Tabula populositatis Finniae.png|500px|thumb|center|Tabula populositatis Finniae.]]
|- style="text-align:left;"
| '''[[Espo]]'''<ref>http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Latin_place_names_in_Europe</ref> seu '''[[Esboa]]'''<ref name="luettelo" /> || ''Espoo'' || ''Esbo'' || ''Espoo'' || '''270 416''' || 312,26 || 866
|- style="text-align:left;"
| '''[[Tammerforsia]]'''<ref>Vb. adiect. "Tamperensis": cf. titulum libellorum ''Acta Universitatis Tamperensis''. "Tammerforsiensis": vide e.g. [http://www.helsinki.fi/ylioppilasmatrikkeli/henkilo.php?id=14016 hic]</ref><ref>[[Ebbe Vilborg]], ''Norstedts svensk-latinska ordbok'', editio secunda. Norstedts Akademiska Förlag, Holmia, 2009. Adiectivis, "Tammerforsiensis" et "Tamperensis".</ref> || ''Tampere'' || ''Tammerfors'' || ''Tampere'' || '''225 485''' || 525,03 || 429,47
|- style="text-align:left;"
| '''[[Vantania]]'''<ref>http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Latin_place_names_in_Europe</ref> || ''Vantaa'' || ''Vanda'' || ''Vantaa'' || '''215 813''' || 238,37 || 905,37
|- style="text-align:left;"
| '''[[Uloa (urbs)|Uloa]]'''<ref>Nomen "Uloa" extrahitur secundum librum Johannes Snellmann, Sari Kivistö, Arto Kirri, Oulu-seura, ''Oulun kaupungista = De urbe Uloa'' (2000) ISBN 951-96461-2-4</ref> {{victio|Uloa|ae|f}} seu '''[[Ulaburgum]]'''<ref>{{Ruhs}}</ref>||''Oulu'' || ''Uleåborg'' || ''Oulu'' || '''198 804''' || 1 410,17 || 140,98
|- style="text-align:left;"
| '''[[Aboa]]'''<ref>[https://books.google.it/books?id=2bINWLq6e5IC&dq=tornata+tornacum&hl=it&source=gbs_navlinks_s ''Il mondo antico, moderno, e novissimo, ovvero Breve trattato ...'', vol. 2, p. 706]</ref><ref>{{Graesse}}; [[Tuomo Pekkanen]] & [[Reijo Pitkäranta]], ''Lexicon hodiernae Latinitatis Finno-Latino-Finnicum''. Societas Litterarum Finnicarum, Helsinki, 2006; [[Ebbe Vilborg]], ''Norstedts svensk-latinska ordbok''. Andra upplagan. Norstedts akademiska förlag, Stockholm, 2009.</ref> || ''Turku'' || ''Åbo'' || ''Turku'' || '''186 030''' || 245,67 || 757,24
|- style="text-align:left;"
| '''[[Granivicus]]'''<ref>[http://www.thesauruslex.com/sprak/latfin.htm ThesaurusLex, ''Latinska namn på finska städer och landskap'']</ref> sive '''[[Jyvaeskylae]]'''<ref>Ahti Rytkönen, [http://books.google.com/books?id=4OoXAAAAMAAJ&dq=jacobstadium&q=jyvaeskylae&pgis=1#search ''Lisiä suomalaiseen kielija kansantieteeseen''] (1976). Genetivus pluralis huius nominis est Jyvaeskylarum.</ref> || ''Jyväskylä'' || ''Jyväskylä'' || ''Jyväskylä'' || '''137 392''' || 1 170,99 || 117,33
|- style="text-align:left;"
| '''[[Copio]]'''<ref>[http://runeberg.org/ztfinland/0200.html Projekt Runeberg: Finland framstäldt i teckningar] ubi dicitur "socken omtalas först 1554, och nomnet "Copio" förekommer icke förr äu 1571. Bland flera härledningar af namnet är den sanuolikast, som Kuopio vara en förfinskning (...)."</ref><ref>[https://www.raremaps.com/gallery/enlarge/30443 Tabula Regnorum Sueciae et Norvegiae, Amstelodami apud Hugo Allardt anno 1664.]</ref> seu '''[[Cuopio]]'''<ref name="luettelo" /> seu '''[[Kuopio]]'''<ref>[http://areena.yle.fi/1-2305002 Magistri linguae Latinae in urbe Kuopio convenerunt]. ''Nuntii Latini'', 8. Augusti 2014. (Audiri quoque potest: [http://areena.yle.fi/1-2305002]) </ref>|| ''Kuopio'' || ''Kuopio'' || ''Kuopio'' || '''112 158''' || 1 597,39 || 70,21
|- style="text-align:left;"
| '''[[Colpopolis]]'''<ref name="luettelo" /> seu '''[[Lahti]]'''<ref>[https://web.archive.org/web/20170921171655/http://docplayer.fi/3558131-Ihmisen-varaosat-studia-generalia-lahtiensis-22-03-2011-kimmo-kontula-hy-n-vararehtori-sisatautiopin-professori.html docplayer.fi] ubi dicitur "Ihmisen varaosat. Studia Generalia Lahtiensis Kimmo Kontula, HY:n vararehtori Sisätautiopin professori"</ref> || ''Lahti'' || ''Lahtis'' || ''Lahti'' || '''118 885''' || 135,05 || 880,3
|- style="text-align:left;"
| '''[[Sustinere]]'''<ref name="luettelo" /> seu '''[[Kouvola]]'''<ref>[https://archive.org/stream/NewsInLatinByReijoPitkaerantaAndTuomoPekkanen2005To2012/LatinitasModernaNuntiiLatiniLatinNews_djvu.txt archive.org News in Latin] ubi dicitur "(...) Deinde ad stationem biocolytarum urbis Kouvola portati sunt. (...)".</ref> || ''Kouvola'' || ''Kouvola'' || ''Kouvola'' || '''85 808''' || 2 558,24} || 33,54
|- style="text-align:left;"
| '''[[Arctopolis]]''' seu '''[[Biorneburgum]]''' seu '''[[Bioerneburgum]]''' seu '''[[Ursorum Castrum]]'''<ref>{{Ruhs}} ; {{graesse}} ; [[Reijo Pitkäranta]], ''Lexicon Finnico-Latino-Finnicum''. Helsinki: WSOY, 2001 ; [[Ebbe Vilborg]], ''Norstedts svensk-latinska ordbok''. Andra upplagan. Norstedts akademiska förlag, Stockholm, 2009. — Alia quoque nomina litteris testata sunt, sicut ''Biorneburgum'' ({{lexfons}}), ''Bioerneburgum'' ([http://www.histdoc.net/historia/se/ruhs_in.html textus]) et ''Ursorum castrum'' (Graesse), quae quidem hodie potius raritate quam utilitate notabilia sunt. Notandum enim est ''Arctopolin'' publicum esse nomen urbis, quod in fronte ''Curiae Arctopolis'' inscriptum est.</ref> || ''Pori'' || ''Björneborg'' || ''^Pori'' || '''85 256''' || 834,06 || 102,22
|- style="text-align:left;"
| '''[[Ostia Carelorum]]'''<ref>[[Reijo Pitkäranta]], ''[[Suomi-latina-suomi-sanakirja|Suomi-latina-suomi-sanakirja: Lexicon Finnico-Latino-Finnicum]]'' (Helsinki 2002).</ref> || ''Joensuu'' || ''Joensuu'' || ''Joensuu'' || '''75 557''' || 2 381,76 || 31,72
|- style="text-align:left;"
| '''[[Lappeenranta]]'''<ref>[http://areena.yle.fi/1-2594455 Nuntii Latini apud Yle Areena] ubi dicitur in nuntio de visitatione regis et reginae "In hoc itinere triduano etiam urbem Lappeenranta adierunt."</ref> seu '''[[Urbs Villmanstrandensis]]'''<ref>[http://www.helsinki.fi/ylioppilasmatrikkeli/henkilo.php?id=10014 helsinki.fi] ubi dicitur "Andreas Lindén. n. 1768. Patre Præfecto (Ståthållare) Villmanstrandensis-provinciæ".</ref> || ''Lappeenranta'' || ''Villmanstrand'' || ''Lappeenranta'' || '''72 868''' || 1 433,36 || 50,84
|- style="text-align:left;"
| '''[[Tavastum]]'''<ref>{{Graesse}}</ref> seu '''[[Tavasteburgum]]'''<ref>[[Reijo Pitkäranta]], ''[[Suomi-latina-suomi-sanakirja|Suomi-latina-suomi-sanakirja: Lexicon Finnico-Latino-Finnicum]]'', sub voce ''Hämeenlinna'' (Helsinki 2002).</ref> seu '''[[Croneburgum]]'''<ref>{{Graesse}}</ref> seu '''[[Groneburgum]]'''<ref>{{Graesse}}</ref> seu '''[[Arx Tavastiae]]'''<ref name="luettelo" /> || ''Hämeenlinna'' || ''Tavastehus'' || ''Hämeenlinna'' || '''67 914''' || 1 785,76 || 38,03
|- style="text-align:left;"
| '''[[Vaasa]]'''<ref>[https://web.archive.org/web/20160304080843/http://www.interrete.de/latein/nuntiifinarch1.html Nuntii Latini] ubi dicitur: "(...)) Die Martis nuntiatum est in Finnia quoque, scilicet in urbibus Helsinki, Vaasa (...)".]</ref> seu '''[[Vasa]]'''<ref name="luettelo" /> seu '''[[Nicolaopolis]]'''<ref name="luettelo" /> || ''Vaasa'' || ''Vasa'' || ''Vaasa'' || '''67 495''' || 188,81 || 357,48
|}
=== Provinciae historicae ===
Ecce etiam index sex provinciarum historicarum Finniae, in quas Finnia usque ad annum [[2009]] dividebatur. Haec provinciae, etiamsi non iam sunt, maximam partem eadem loca continent atque septem ''aluehallintovirasto'' hodierna. Finnia Orientalis quidem duas diversas ''aluehallintovirasto'' continet.
# [[Finnia Meridionalis|Finnia Meridiana]]
# [[Finnia Occidentalis]]
# [[Finnia Orientalis]]
# [[Uloa (provincia)|Uloa]]
# [[Lapponia (Finnia)|Lapponia]]
# [[Alandia]]
[[Fasciculus:Suurkirkko Helsinki maaliskuu 2002 IMG 0629.JPG|thumb|[[Helsingia (Finnia)|Helsingia]], caput et urbs maxima Finniae]]
== Demographia ==
{| class="wikitable floatright"
|+Finniae populositas e 1750 in 2000<ref>Juhana Aunesluoma, Heikkonen, Esko; Ojakoski, Matti, ''Lukiolaisen yhteiskuntatieto'', WSOY, 2007, ISBN 951-0-27627-8.</ref>
|-
! Annus !! Populositas !! Annus !! Populositas
|-
| 1750 || 421.000 || 1880 || 2.060.800
|-
| 1760 || 491.000 || 1890 || 2.380.100
|-
| 1770 || 561.000 || 1900 || 2.655.900
|-
| 1780 || 663.000 || 1910 || 2.943.400
|-
| 1790 || 705.600 || 1920 || 3.147.600
|-
| 1800 || 832.700 || 1930 || 3.462.700
|-
| 1810 || 863.300 || 1940 || 3.695.617
|-
| 1820 || 1.177.500 || 1950 || 4.029.803
|-
| 1830 || 1.372.100 || 1960 || 4.446.222
|-
| 1840 || 1.445.600 || 1970 || 4.598.336
|-
| 1850 || 1.636.900 || 1980 || 4.787.778
|-
| 1860 || 1.746.700 || 1990 || 4.998.478
|-
| 1870 || 1.768.800 || 2000 || 5.181.000
|}
Finnia circiter 5 696 666 incolas habet, cum spissitudine circiter sedecim incolarum pro chiliometro quadrato. Quod eam unam apud Europaeas civitates rarissime habitatas facit. Numerus incolarum semper nationis septemtrione densatur, phaenomenon per [[urbanizatio]]nis cursum [[Saeculum 20|Saeculo XX]] adiectum.
Finnia adhuc unam apud demississimas centesimas partes immigrantium tenet: solum 2,5% incolarum. Immigrantes praesertim Europaeae originis sunt, cum maiore parte Russorum, Estoniensium et Suecorum. [[Ius soli]] haud omnino validum est: si infantulus in Finnico territorio nascitur et [[ius civitatis]] alibi non obtinet, tunc accipit ius civitatis Finnicum.
Finnia altissimam centesimam partem [[suicidium|suicidiorum]] cum [[arma ignifera|armis igniferis]] in [[Europa|Europā]] et secundam altissimam in toto orbe terrarum post [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatas]] possidet, dum generalis centesima pars suicidiorum est congrua [[Estonia|Estoniensi]] et [[Belgica]]e, quae aequivalet ter [[Italia|Italicae]].
=== Ethnē ===
Maior Finnicorum incolarum pars (90,95% anno [[2008]]) ad [[ethnos|ethnicum]] et [[lingua|linguisticum]] circulum [[lingua Finnica|Finnicum]], [[Linguae Finno-Ugricae|Finno-Ugricae]] stirpis, pertinet, sicuti vicina [[Estonia]].
Significativissima minoritas est [[lingua Suecica|linguae Suecicae]] (5,44%), quam sequitur [[lingua Russica|Russica]] (0,5%) et [[lingua Estonica|Estonica]] (0,42%)<ref name="stk">[http://www.stat.fi/tup/suoluk/suoluk_vaesto.html Data ex Instituto Nationali Finnico Statisticae, anno 2008]</ref>. Nationis septemtrione vivit communitas [[Sami]]ca, circiter a 6 000 hominum composita.
[[Hebraei]] in Finniā praesentiam ordinatam e [[Saeculum 19|Saeculo XIX]] usque ad nostram memoriam habent. Communitas speciatim cognovit ex anno [[1918]] secundas integrationis condiciones, cum [[Soa|Holocausti]] perniciē non directe percussa esset et viveret intra democraticam civitatem semper pro civium iuribus spondentem. Intentum tempus ultra 2000 unitatum, quod circiter 1 500 hominum [[saeculum 21|Saeculo XXI]] numerat.
=== Linguae ===
[[Fasciculus:Abckiria.jpg|thumb|left|150px|[[Abckiria]], primus liber Finnice conscriptus]]
[[Lingua publica|Linguae publicae]] Finniae sunt [[lingua Finnica]] et [[lingua Suecica]] (variae dialecti quoque [[Linguae Samicae|linguarum Samicarum]] in [[Lapponia|Lapponiā]] adhibentur). Lingua Finnica 89,7 centesimis hominum sermo patrius est; 5,4 centesimis autem Suecica, quorum maxima pars oram meridionalem, [[Ostrobothnia]]m, [[Alandia]]m incolunt. Maxima lingua Samica est [[Lingua Samica Septentrionalis|Samica septentrionalis]], quam in Finnia loquuntur fere 2000 hominum, una cum locutoribus in [[Suecia|Sueciā]] ac [[Norvegia|Norvegiā]]; qui omnes inter 15 000 et 25 000 esse aestimatur. Haec lingua Samica etiam publica lingua in septentrionali Lapponiā. [[Lingua Finnozingarica]] (Finnozingarice ''Fíntika Rómma'') et [[Lingua gesticulatoria Finnica]] etiam agnoscuntur in constitutione. [[Civitates Nordicae|Nordicae]] linguae et [[lingua Carelica]] etiam speciatim tractantur in aliquibus contextibus.
[[Sermo patrius|Autochthonica lingua]] 85 centesimarum incolarum est Finnica<ref>[http://www.stat.fi/til/vaerak/2015/vaerak_2015_2016-04-01_tau_002_en.html Tabula Appendix 2. Populositas secundum linguam 1980-2015.] ''Rationarium Officiale Finniae: Incolarum structura''. Recuperatum die 27 Novembris 2016 (Anglice). </ref>, quae est pars subcirculi Finnici apud [[Linguae Uralicae|Linguas Uralicas]]. Haec lingua est una apud solum quattuor publicas [[Unio Europaea|Unionis Europaeae]] cum origine haud [[Linguae Indoeuropaeae|Indoeuropaeā]]. Finnica arcte conexa est [[Lingua Carelica|linguae Carelianae]] ac [[lingua Estonica|Estonicae]] et remotius [[Linguae Samicae|Samicis]] ac [[Lingua Hungarica|Hungaricae]].
[[Lingua Suecica]] est sermo patrius quinque centesimarum incolarum, Finni Suecophoni<ref>[http://www.stat.fi/til/vaerak/2015/vaerak_2015_2016-04-01_tau_002_en.html Tabula Appendix 2. Populositas secundum linguam 1980-2015.] ''Rationarium Officiale Finniae: Incolarum structura''. Recuperatum die 27 Novembris 2016 (Anglice). </ref>.
Ad septentrionem, in Lapponiā, est [[Sami]]cus populus, qui tantundem 7 000<ref>Secundum Centrum Immatriculationum Incolarum Finnicarum et parlamentum Finnicum Samicum, Sami Finniam incolentes 7 371 anno 2003 erant. Vide [https://web.archive.org/web/20080306223521/http://www.samediggi.fi/vanha/suomi/toimieli/vaali/lukumaara_vuoden_2003_vaaleissa.pdf Divisionem Regionalem Samici populi secundum aetatem anno 2003] (Finnice)</ref> sunt et agnoscuntur [[indigenae|indigena gens]]. Quorum circiter quarta pars [[linguae Samicae|aliquā linguā Samicā]] sicuti sermone patrio utitur. Linguae Samicae in usu in Finniā [[Lingua Samica Septentrionalis]], [[Lingua Samica Inarensis]] et [[Lingua Samica Scoltica]] sunt. [[Lingua Finnozingarica|Finnozingarice]] loquuntur aliquot 5 000 aut 6 000 homines. Sunt duae linguae gesticulatoriae: [[lingua gesticulatoria Finnica]], quā native 4 000 aut 5 000 homines utuntur, et [[lingua gesticulatoria Finnosuecica]], quā native circa 150 homines utuntur. [[Lingua Tatarica|Tatarice]] loquitur [[Finnotatari|Finnotatarorum]] ([[Tatarice]] Финляндия татарлары; [[Finnice]] ''Suomen tataarit''; et [[Suecice]] ''Finländska tatarer'') minoritas circa 800 hominum qui immigraverunt in Finniam praesertim per dominium Russicum ex [[anni 1870|annis 1870]] usque ad [[anni 1920|annos 1920]].<ref>[http://forum.hunturk.net/national-minorities-of-finland-the-tatars-2491.html Minoritates nationales Finniae, Tatari]. Forum hunturk.net (Anglice). Recuperatum die 6 Decembris 2011.</ref>
Minoritariorum circulorum iura (praesertim [[Sami]]corum, [[lingua Suecica|Suecophonorum]] et [[Zingari|Zingarorum]]) constitutione proteguntur.<ref>[https://web.archive.org/web/20131113222833/http://www.finlex.fi/fi/laki/kaannokset/1999/en19990731.pdf Constitutio Finniae, 17 § et 121 § (PDF) (Anglice). ''Thesaurus indiciorum FINLEX''. Recuperatum die 4 Septembris 2007.]</ref>
Apud immigrantes linguas sunt [[lingua Russica|Russica]] (1,1%), [[lingua Estonica|Estonica]] (0,6%), [[lingua Somalica|Somalica]], [[lingua Anglica|Anglica]] et [[lingua Arabica|Arabica]]. Maximi incolarum circuli cum linguā peregrinā anno [[2012]] erant Russi, Estones et Somali.<ref>[http://www.stat.fi/til/vaerak/2015/vaerak_2015_2016-04-01_kuv_002_en.html Rationarium Finniae] (Anglice). Recuperatum die 13 Octobris 2016.</ref>
Optime cognitae peregrinae linguae [[lingua Anglica|Anglica]] (63%), [[lingua Theodisca|Theodisca]] (18%) et [[Lingua Francica|Francica]] (3%) sunt. Anglica a plerisque alumnis sicuti disciplina obligatoria studetur e tertio ordine aut quinto ordine (novem aut undecim annos natis respective) in [[schola comprehensiva|scholā comprehensivā]] (in aliquibus scholis aliae linguae eligi possunt loco Anglicae). Theodisca, Francica et Russica sicuti secunda lingua peregrina ex octavo ordine (quattuordecim annos natis; aliquae scholae alias optiones offerre possunt) studeri possunt. Tertia lingua peregrina in superiore scholā secundariā aut universitate studeri potest (quattuordecim aut amplius annos natis).
[[Lingua Norvegica|Norvegica]] et, aliquantum, [[lingua Danica|Danica]] [[Intellegibilitas mutua|mutue intellegibiles]] cum Suecicā sunt et sic intellectae a significativā minoritate, quamquam discitae solum exigue in scholā.
{| style="width:450px;" class="wikitable"
|-
! "Finnia" in aliquot linguis Finnicis
! [[Fasciculus:Flag_of_Finland.svg|50px]]
|-
! Lingua
! Nomen
|-
| [[lingua Finnica|Finnica]]
| ''Suomi''
|-
| [[lingua Suecica|Suecica]]
| ''Finland''
|-
| [[Lingua Samica Septentrionalis|Samica Septentrionalis]]
| ''Suopma''
|-
| [[Lingua Samica Inarensis|Samica Inarensis]]
| ''Suomâ''
|-
| [[Lingua Samica Scoltica|Samica Scoltica]]
| ''Lää´ddjânnam''
|-
| [[Lingua Careliana|Careliana]]
| ''Suomi''
|-
| [[Lingua Tatarica|Tatarica]]
| ''Finlandiä''
|-
| [[Lingua Zingarica|Zingarica]]
| ''Finland''
|-
| [[lingua Russica|Russica]]
| Финляндия
|-
| [[lingua Estonica|Estonica]]
| ''Soome''
|-
| [[lingua Somalica|Somalica]]
| ''Finland''
|-
| [[lingua Anglica|Anglica]]
| ''Finland''
|-
| [[lingua Arabica|Arabica]]
| فنلندا
|-
| [[lingua Theodisca|Theodisca]]
| ''Finnland''
|-
| [[lingua Francica|Francica]]
| ''Finlande''
|-
| [[lingua Norvegica|Norvegica]]
| ''Finland''
|-
| [[lingua Danica|Danica]]
| ''Finland''
|}
Quamquam neque Finnia neque Finni in [[Imperium Romanum|Imperii Romani]] orbi fuerunt, Latinitatem honorant<ref>Vide etiam: Jonny Dymond ([[BBC]]), [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/6079852.stm Finland makes Latin the King] (''Anglice'')</ref> et haec in natione colitur per radiophonicas vias necnon per interrete. [[Nuntii Latini (Finnia)|Nuntii Latini]] Finnici, emissiones radiophonicae, inde a Septembri [[1989]] a statione radiophonica [[YLE Radio 1]] emisi sunt. Finnia, cum [[Unio Europaea|Unioni Europaeae]] praeesset, Latine communicabat; qui nuntii Latine scripti, a mense Iulio usque ad mensem Decembrem anni [[2006]] editi, inveniuntur in pagina interretiali "EU 2006"<ref>[http://www.eu2006.fi/NEWS_AND_DOCUMENTS/NEWSLETTERS/EN_GB/NEWSLETTERS/INDEX.HTM| Finland's EU Presidency]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} - www.eu2006.fi (''Anglice/Latine'')</ref>. Latinistae quidam noti Finnici sunt [[Teivas Oksala]], [[Ericus Palmén]], [[Tuomo Pekkanen]], [[Reijo Pitkäranta]]. Singularis est etiam [[Jukka Ammondt]], qui tria alba musica Latine edidit, inter alia album ''[[The Legend Lives Forever in Latin]]'', quod carmina [[Elvis Presley]] a Teivas Oksala Latine conversa continet.
=== Religio ===
[[Fasciculus:Petäjävesi Old Church from south.JPG|thumb|left|[[Ecclesia Antiqua de Petaiavesiensis]] (Finnice ''Petäjäveden vanha kirkko''), locus apud [[Patrimonium totius mundi]] ab [[UNESCO]].]]
Circa cum 4,1 [[millio]]nes (seu 76,4<ref>[https://web.archive.org/web/20171018134205/http://www.tilastokeskus.fi/tup/suoluk/suoluk_vaesto_en.html#structure Structura incolarum Finniae], Rationarium Finnicum (Anglice).</ref> centesimae incolarum exeunte [[2012]]) asseclarum, plerique Finni sectatores [[Ecclesia Evangelica Lutherana Finnica|Ecclesiae Evangelicae Lutheranae Finnicae]] sunt. Ecclesia Evangelica Lutherana Finnica una apud maximas [[Lutheranismus|ecclesias Lutheranas]] in toto orbe terrarum est, quamvis participatio declinaverit, praesertim per ultima duo decennia et adhuc plus anno [[2006]], cum adhaesio fere unā centesimā deminuisset quotannis<ref>[https://web.archive.org/web/20171018134205/http://www.tilastokeskus.fi/tup/suoluk/suoluk_vaesto_en.html#structure Structura incolarum Finniae], Rationarium Finnicum (Anglice).</ref> . Sociorum Ecclesiā Lutheranā Finnicā exeuntium numerus cito anno [[2010]] crevit, aestimatus inter 70 000 et 80 000, seu duo centesimae anno 2010;<ref>[http://www.eroakirkosta.fi/media/none/tiedote_19_2010.html?year=2010 eroakirkosta.fi] (Finnice).</ref> secundum numerum 56 000 resignationum primis decem mensibus anni 2010. Secundus maximus circulus —et rapidissime crescens— sunt incolae cum nullā religiosā affiliatione, quod 21,0 centesimae incolarum in natione.<ref>[https://web.archive.org/web/20171018134205/http://www.tilastokeskus.fi/tup/suoluk/suoluk_vaesto_en.html#structure Structura incolarum Finniae], Rationarium Finnicum (Anglice).</ref> Parva minoritas ad [[Ecclesia Orthodoxa Finnica|Ecclesiam Orthodoxam Finnicam]] (1,1%) pertinet. Aliae [[Protestantes]] denominationes et [[Ecclesia Catholica Romana]] in Finniā significative minores sunt, non minus quam [[Musulmanus|Musulmani]], [[Iudaei]] et aliae haud Christianae communitates (summatim 1,4% incolarum).
Plerique Finnici pueri quindecim annos nati [[Baptismus|baptizati]] (75,3% anno [[2012]]) et [[Confirmatio|confirmati]] (83,0% anno [[2012]]) sunt, et fere omnia [[funus (ritus)|funera]] Christiana sunt. Nihilominus, plerique Lutherani ecclesiam solum extraordinariis occasionibus sicuti caerimoniis [[Dies Christi Natalis|Christi Natalis]], [[matrimonium|matrimonii]] et funerum frequentant. Ecclesia Lutherana propemodum 2% suorum membrorum diaconias religiosas singulis hebdomadibus frequentare aestimant. Quantitas media visitationis quotannis in ecclesiam propemodum duo est.<ref>[https://www.state.gov/j/drl/rls/irf/2004/35453.htm Relatio de Libertate Religiosā Internationali] a [[Ministerium Rerum Externarum Civitatum Foederatarum|Ministerio Rerum Externarum Civitatum Foederatarum]] (Anglice). Die 15 Septembris anni 2004. Recuperatum die 22 Ianuarii anni 2007.</ref> Secundum [[Eurobarometrum|Eurobarometri]] perscrutationem anni [[2010]], 33% Finnicorum civium ut "Deum esse crederent", 42% ut "quiddam genus spiritūs seu vim vitalem esse crederent" et ut "nullum spiritūs genus, nullum Deum aut nullam vim vitalem ess crederent"<ref>[http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_341_en.pdf Eurobarometrum speciale, de biotechnologiā, paginā 204] (PDF) (Anglice). Opus campi. Ianuario et Februario anni 2010.</ref> responderunt —quod facit Finniam unam apud nationes cum maximā centesimā parte [[atheismus|atheorum]] in toto orbe terrarum.
=== Urbes maximae ===
Viginti urbes maximae Finniae magnitudine incolarum sunt:
{| class="wikitable floatright" style="text-align:center; width:100%; margin-left:0px; font-size:85%"
|-
! align=center style="background:#B9D5E4;" | Positio
! align=center style="background:#B9D5E4;" | [[Urbs]]
! align=center style="background:#B9D5E4;" | [[Regiones Finniae|Regiones]]
! align=center style="background:#B9D5E4;" | [[Numerus incolarum|Incolae]]<ref>Data ex [https://www.citypopulation.de/Finland-UA.html www.citypopulation.de].</ref>
! align=center style="background:#B9D5E4;" | Photographema
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 1 ||align=left | '''[[Helsingia]]''' || [[Nylandia]] || 1 159 211 || [[Fasciculus:Suurkirkko_Helsinki_maaliskuu_2002_IMG_0629.JPG|100px|thumb|[[Helsingia]]]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 2 ||align=left | '''[[Tammerforsia]]''' || [[Birkaria]] || 313 058 || [[Fasciculus:Downtown_Tampere4.jpg|100px|thumb|[[Tammerforsia]]]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 3 ||align=left | '''[[Aboa]]''' || [[Finnia Propria]] || 252 468 || [[Fasciculus:Turku_City_Office.jpg|100px|thumb|[[Aboa]]]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 4 ||align=left | '''[[Ulaburgum]]''' || [[Ostrobothnia Septentrionalis]] || 200 071 || [[Fasciculus:Stockman_Oulu_rotuaari.jpg|100px|thumb|[[Ulaburgum]]]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 5 ||align=left | '''[[Granivicus]]''' || [[Finnia Media]] || 116 480 || [[Fasciculus:Schauman_factory.jpg|100px|thumb|[[Granivicus]]]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 6 ||align=left | '''[[Colpopolis]]''' || [[Päijänne Tavastia]] || 115 897 || [[Fasciculus:Centre_of_Lahti.JPG|100px|thumb|[[Colpopolis]]]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 7 ||align=left | '''[[Arctopolis]]''' || [[Satagundia]] || 84 294 || [[Fasciculus:Pori_town_hall.jpg|100px|thumb|[[Arctopolis]]]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 8 ||align=left | '''[[Copio]]''' || [[Savonia Septentrionalis]] || 82 268 || [[Fasciculus:Kuopio_Market_Square2.jpg|100px|thumb|[[Copio]]]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 9 ||align=left | '''[[Nicolaopolis]]''' || [[Ostrobothnia]] || 64 795 || [[Fasciculus:Korsholms_kyrka.jpg|100px|thumb|[[Nicolaopolis]]]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 10 ||align=left | '''[[Ostia Carelorum]]''' || [[Carelia Septentrionalis]] || 63 490 || [[Fasciculus:Joensuun_kaupungintalo.jpg|100px|thumb|[[Ostia Carelorum]]]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 11 ||align=left | '''[[Lappeenranta]]''' || [[Carelia Meridionalis]] || 54 139 || [[Fasciculus:Harbour_autumn.jpg|100px|thumb|[[Lappeenranta]]]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 12 ||align=left | '''[[Aquilopolis]]''' || [[Kumoensis Vallis]] || 52 894 || [[Fasciculus:Kotkansaari1.jpg|100px|thumb|[[Aquilopolis]]]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 13 ||align=left | '''[[Rovaniemi]]''' || [[Lapponia (Finnia)|Lapponi]] || 50 552 || [[Fasciculus:Rovaniemi_4.JPG|100px|thumb|[[Rovaniemi]]]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 14 ||align=left | '''[[Kouvola]]''' || [[Kumoensis Vallis]] || 49 787 || [[Fasciculus:Kävelykatu_Manski_maaliskuussa.jpg|100px|thumb|[[Kouvola]]]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 15 ||align=left | '''[[Tavastum]]''' || [[Tavastia Propria]] || 49 216 || [[Fasciculus:Hameenlinna_Sibelius_House_1.jpg|100px|thumb|[[Tavastum]]]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 16 ||align=left | '''[[Wegelia]]''' || [[Ostrobothnia Meridionalis]] || 45 732 || [[Fasciculus:New-building-on-old-market-square-Seinäjoki.jpg|100px|thumb|[[Wegelia]]]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 17 ||align=left | '''[[Hyvinge]]''' || [[Nylandia]] || 42 278 || [[Fasciculus:Hyvinkää_panorama2.jpg|100px|thumb|[[Hyvinge]]]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 18 ||align=left | '''[[Borgoa]]''' || [[Nylandia]] || 36 861 || [[Fasciculus:PorvooKeskusta.jpg|100px|thumb|[[Borgoa]]]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 19 ||align=left | '''[[Michaelia]]''' || [[Savonia Meridionalis]] || 36 009 || [[Fasciculus:Mikkelin_keskusta_Naisvuorelta.JPG|100px|thumb|[[Michaelia]]]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 20 ||align=left | '''[[Carolina Vetus]]''' || [[Ostrobothnia Centralis]] || 35 367 || [[Fasciculus:Kokkola_town_hall.jpg|100px|thumb|[[Carolina Vetus]]]]
|-
|}
== Oeconomia ==
[[Fasciculus:Angry Birds Land Särkänniemi 11.jpg|thumb|Ludus [[Angry Birds]], ludus telephonulorum evolutus in Finniā, commercialis successus factus est et domestice et peregre.]]
Finnia altam [[industrializatio]]nem et partim [[mercatus liber|mercatūs libri]] oeconomiam habet, cum productione per capita simili ei [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regni]], [[Francia]]e et [[Italia]]e. Qualitas victūs in Finniā alta est. Decretorius campus oeconomicus est [[industria]]; praesertim [[lignum|ligni]], [[ars ingeniaria|ingeniaria]], [[metallurgia]], [[telecommunicatio|telecommunicativa]] (maxime [[Nokia (societas)|Nokia]]) et [[electronica]]. Commercium praecipuum est, exportationibus aequivalentibus fere tertiae parti e [[PDG]]. Exceptis ligno et aliquibus [[minerale|mineralibus]], Finnia ab importationibus, sicuti materiis rudibus et aliquibus bonorum manufactorum componentibus, pendet.
Propter clima, [[agricultura|agrarius]] progressus propriae sufficientiae rebus limitatur. [[Silvicultura]], proficua ponderis exportatio, secundam occupationem ruricolis praebet. Rapida et crescens integratio cum Europā occidentali -Finnia una apud undecim nationes [[euro]]nem adoptantes fuit- oeconomicum panorama in sequentibus septem annis tenebit. Incrementum anhaemicum anno [[2002]] erat, sed anno [[2003]] deminuit propter depressionem globalem.
== Infrastructura ==
=== Energia ===
[[Fasciculus:EPR OLK3 TVO fotomont 2 Vogelperspektive.jpg|thumb|left|Duae exsistentes [[Ergasterium Atomicum Olkiluotoënse|Ergasterii Atomici Olkiluotoënsis]] unitates. Longe laevorsum est visualizatio tertiae unitatis, quae, cum perfecta erit, fiet Finniae quintum commerciale reactorio nucleare.<ref>[http://yle.fi/uutiset/olkiluoto3_delayed_till_2016/6489784 Olkiluoto 3 morabitur usque ad 2016] (Anglice). YLE, die 11 Februarii anni 2013, recuperatum die 7 Novembris anni 2013.</ref>]]
Quivis liberos et valde private tentos pecuniarios physicosque mercatūs [[energia]]e Nordicos intrare potest qui aguntur in bursis [[NASDAQ OMX Commodities Europe]] et [[Nord Pool Spot]] et qui competitiva pretia praebent collata cum eis aliarum [[Unio Europaea|Unionis Europaeae]] nationum. Anno [[2007]], Finnia propemodum infima electricitatis industrialis pretia in [[Unio Europaea|Unione Europaeā]] quidecim nationum (paria eis Franciae).<ref>[https://web.archive.org/web/20080204033032/http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page?_pageid=1996%2C39140985&_dad=portal&_schema=PORTAL&screen=detailref&language=en&product=STRIND_ECOREF&root=STRIND_ECOREF%2Fecoref%2Fer02b1 Electricitatis pretia industrialibus usuariis] apud web.archive.org (Anglice). Recuperatum die 18 Maii anni 2016.</ref>
Anno [[2006]], energiae mercatus propemodum 90 [[Vattium|teravattiorum]] pro horā et maximum quaesitum propemodum 15 gigavattiorum hieme erat. Quod energiae [[Consumptio (oeconomia)|consumptionem]] per capita propemodum 7,2 [[tonna]]rum oleorum aequivalentium quotannis esse significat. Industria constructioque 51% totius consumptionis consumpserunt, relative altus numerus Finnicas industrias reddens.<ref>Energiae consumptio (12 Decembris 2010). [http://www.stat.fi/til/ekul/2006/ekul_2006_2007-12-12_kuv_009_en.html Rationarium de Finniā] stat.fi (Anglice). Recuperatum die 26 Augusti anni 2010.</ref><ref>Energiae consumptio (12 Decembris 2007). [http://www.stat.fi/til/ekul/2006/ekul_2006_2007-12-12_tie_001_en.html Rationarium de Finniā] stat.fi (Anglice). Recuperatum die 26 Augusti anni 2010.</ref> Finnicae [[Hydrocarboneum|hydrocarbonei]] opes [[turfa]]e et ligno limitantur. Propemodum 10-15% electricitatis [[Energia hydroelectrica|ergasteriis hydroelectricis]]<ref>[https://web.archive.org/web/20090303204918/http://www.metsavastaa.net/vattenkraft Metsävastaa: Vatterkraft] (Suecice). Metsavastaa.net. Servatum ex [https://www.metsakeskus.fi/metsavastaa/vattenkraft archetypo]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} die 3 Martii anni 2009. Recuperatum die 6 Martii anni 2011.</ref> producuntur, quod paulum est, collato cum montanioribus [[Suecia|Sueciā]] et [[Norvegia|Norvegiā]]. Anno [[2008]], [[energia renovabilis]] (praesertim hydroelectricitas et variae formae ligneae energiae) alta erat, 31% collatae cum quantitate mediā in Unione Europaeā, 10,3% in finali energiae consumptione.<ref>[https://web.archive.org/web/20220920115359/https://energy.eu/#renewable Porta Energiae Europae]. energy.eu (Anglice). Recuperatum die 17 Februarii anni 2011.</ref>
Finnia quattuor private tenta [[reactorium nucleare|reactoria nuclearia]] 18% nationalis energiae producentia<ref>Energiae consumptio anno 2001 (PDF). [https://web.archive.org/web/20061108043546/http://tilastokeskus.fi/tk/yr/yeenergiakuviot_en.pdf Rationarium de Finniā]. Servatum ex [https://web.archive.org/web/20030403053756/https://tilastokeskus.fi/tk/yr/yeenergiakuviot_en.pdf archetypo] (PDF) die 8 Novembris anni 2006. Recuperatum die 22 Ianuarii anni 2007.</ref> et investigationis reactorium in campo [[Otaniemi]]ensi habet. Quintum a societatibus [[AREVA]] et [[Siemens AG|Siemens]] constructum reactorium —maximum in toto orbe terrarum cum 1600 [[vattium|MW]] et fons nuclearis industriae in Europā— complures moras oppetivit et in praesenti tempus statuit ut sit operatorium inter annos [[2018]] ac [[2020]], decennium post originalem destinatam apertionem.<ref>Paula Nikula (28 Februarii 2014). [http://www.kauppalehti.fi/uutiset/areva-ajaa-olkiluodon-tyomaata-alas/TnqfLZ3Ettp://www.kauppalehti.fi/uutiset/areva-ajaa-olkiluodon-tyomaata-alas/TnqfLZ3E "Areva ajaa Olkiluodon työmaata alas"] (Finnice). Kauppalehti. Recuperatum die 28 Februarii anni 2014.</ref> Varians quantitas (inter 5 et 17%) electricitatis importata est e [[Russia|Russiā]] (cum propemodum trium gigavattiorum capacitate electriductūs), Sueciā et Norvegiā.
Societates energiae fere energiae nuclearis productionem aucturae sunt, quia Iulio anni 2010 parlamentum Finnicum facultatem additiciorum duorum novorum reactoriorum concessit.
=== Vectura ===
[[Fasciculus:Helsinki-Finnair-bus-1726.jpg|thumb|Societatis Finnair laophorium.]]
[[Fasciculus:Viking XPRS 2008-04-29.jpg|thumb|Societatis Viking Line navis prope ripas Helsingiae.]]
Media vecturae in Finniā evolutissima sunt, quamquam spissitudo incolarum illic relative parva est.
Viario intextu utitur mmagna pars transitūs viatorum et mercum. Anno 2010, constabat e 78 162 chiliometrorum viarum et autoviarum. Anno 2010 Finniae erant 3 368 000 vehiculorum, quorum 2 877 000 autocineta, quod repraesentat 627 vehiculorum pro 1 000 incolarum.<ref>[http://www.liikennevirasto.fi/portal/page/portal/A8928F859FBE364EE040B40A1B0137C5 liikennevirasto.fi]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (Finnice)</ref>
Finnicum ferriviarum rete 5 919 chiliometrorum ferriviarum habet, quarum 3 072 electrificatae sunt.<ref>[https://web.archive.org/web/20160303232246/http://www2.liikennevirasto.fi/julkaisut/pdf3/lti_2011-05_suomen_rautatietilasto_web.pdf Rationarium Agenturae Vecturae Finnicae liikennevirasto.fi] (PDF) (Finnice, Suecice et Anglice).</ref> Sola societas ferriviaria [[VR-Yhtymä Oy]] est.
Praecipuus [[aëroportus]] [[Aeroportus Helsinki-Vantaa|Aëroportus Helsingiensis-Vantaniensis]] (Finnice ''Helsinki-Vantaan lentoasema''; et Suecice ''Helsingfors-Vanda flygplats'') est, cum amplius tredecim millionibus viatorum anno 2007. Circiter 25 aëroportūs diaconias vecturae viatorum praebent. Secundus aëroportus propter transitum [[Ulaburgum|Ulaburgensis]] est. Alii aëroportūs [[Aëroportus Halliensis|Halliensis]], [[Enontekiö|Enontekioënsis]], [[Aëroportus Ivaloënsis|Ivaloënsis]], [[Tammerforsia|Tamperensis]]-[[Bircala|Bircalensis]] (tertius propter transitum viatorum, secundum propter transitum internationalem) sunt. Praecipua societas aëronautica [[Finnair]] est. Aliae societates [[Blue 1]] et [[Air Åland]] sunt. Sunt qooque societates conducticiae sicuti [[Snowbird Airlines]].
Sunt crebrae navis traiectoriae diaconiae nexūs cum [[Estonia|Estoniā]] et [[Suecia|Sueciā]] affirmantes. Vecturae nationali, naves traiectoriae innumeras insulas continenti conectunt. Classis oneraria consistit e 97 navibus quarum 25 naves onerariae et 5 petroleariae.<ref>[https://web.archive.org/web/20150919130804/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook//geos/fi.html CIA The World Factbook] (Anglice)</ref> Praecipui portūs [[Helsingia|Helsingiensis]], [[Aquilopolis|Aquilopolitanus]], [[Vallis Gratiae|Valligratianus]], [[Borgoa|Borgoensis]], [[Brahestadium|Brahestadiensis]] et [[Raumoa|Raumoënsis]] sunt.
=== Systema educativum et scientia ===
[[Fasciculus:Jyväskylä University - Department of Physics.JPG|thumb|left|250px|[[Universitas Iyväskyläensis|Universitatis Iyväskyläensis]] campus Ylistönrinnensis.]]
Educatio ius fundamentale omnium Finnicorum civium putatur. Agitur de iure accipiendae formationis secundariae ([[gymnasium|gymnasio]] incluso) gratis. Lex spondet pro hoc iure omnibus residentibus et non solum Finnicis civibus.
Pueri in Finniā qui in scholam septem annos nati intrant suam pueritiam ludentes in [[Brephotropheum|brephotropheo]] traxerant, alphabetum anno anteaquam in scholam intrent discere possunt, sed nihil exigitur. Doctrina fundamentalis doctrina culturae generalis est dispensata circulis puerorum coaetaneorum. Quae puero e septimo anno usque ad sextum decimum annum destinatur. Schola fundamentalis igitur novem annos durat et quadrat perfectioni fequentationis scholarum obligatoriae. In doctrinā fundamentali, classis ab alumnis coaetaneis formantur. Per sex primos annos, est generatim magister praecipuus qui plerasque disciplinas aut omnes docet. Per tres ultimos annos, doctrina solite per disciplinas fit, ergo magistri secundum eas specializati sunt. In doctrinā fundamentali integrantur quoque orientatio paedagogica alumni et, casu necessitatis, doctrina specifica auxilii.
Programma scholare includit saltem has disciplinas: sermonem patrium et litteras, secundam linguam nationalem (Suecicam aut Finnicam, secundum casum), linguas peregrinas, scientiam circumiectorum naturalium, instructionem civium, religionem aut moralitatem, historiam, scientias sociales, mathematicam, physicam, chemiam, biologiam, geographiam, educationem physicam et disportivam, musicam, adumbrationem, opera manuum et domestica. Generalium propositorum definitio ad libram nationalem et horaria dissimilium disciplinarum distributio aut disciplinarum coniunctio in doctrinā et orientatione paedagogicā alumni reponsalitas gubernationis sunt. Directio nationalis doctrinae particularia proposita et praecipua doctrinae contenta definit limitandis fundamentis scholarium programmatum. Secundum has baseis, singulae sedes definite, ad libram localem, singula programmata doctrinae determinant. Est nullum examen fine frequentationis scholarum obligatoriae (cum 16 annis aetatis). Iterationes et desertiones inusitatissimae sunt.
[[Fasciculus:YO kevät 2011 otavan opisto.jpg|thumb|left|Postquam baccalaureatum superant, studentes induere pileum album baccalaurei seu ''ylioppilaslakki'' possunt.]]
[[Fasciculus:Helsinki University of Technology auditorium.jpg|thumb|left|Auditorium in praecipuo [[Universitas Aalto|Universitatis Aaltonis]] aedificio sito [[Espo]]ne, ab [[Alvar Aalto|Alvare Aalto]] proiecto.]]
Baccalaureatus Finnicus ''Ylioppilastutkinto''<ref>[http://www.ylioppilastutkinto.fi/fi/fr/index.html Ylioppilastutkinto.fi]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (Finnice)</ref> nuncupatur et putatur verum institutum et gradus praecipuus versus adultam vitam. In ultimo cursū baccalaureatūs, classes Aprili finiunt et alumni tunc se dedunt recensionibus, haud sine donando antea iunioribus cumulo [[bellaria|bellariorum]] et aliorum dulcium iactorum ex autocarro per excursionem variatam et alacrem a ''Penkinpainajaiset''.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=TM8L5-HJO1A Imagines ex YouTube]</ref>. Post baccalaureatum, beati electi induendi pilei albi baccalaurei seu ''ylioppilaslakki'' ius consecuti sunt et inundant popinas magnarum urbium magno obsequio antequam recensiones examinum accessionis in studia superiora, vitam activam aut annum sabbaticum incipiant.
Praeterea, schola gratuita est, sicuti vectura scholaris et cena. Horarium suave est: diurna opera octavā horā incipiunt et circa duodecimā horā finiunt. Postmeridianum deditur disportibus, activitatibus artificiosis, inventioni naturae et fere non sunt pensa domestica. Post ludum litterarium, Finnici iuvenes inter gymnasium et gymnasium professionale, quae propemodum triennium durant, eligere possunt.
Finnia ex plurimis annis princeps in toto orbe mundano propter sui systematis scholaris efficaciam est. Secundum percontationem PISA<ref>PISA:''Program for International Student Assessment'' (scilicet "Progamma Internationalis Studentium Aestimationis") ab [[Ordo oeconomicae cooperationi et evolutioni favendis|Ordine OEconomicae Cooperationi et Evolutioni Favendis]]</ref> de cognitionibus iuvenum 15 annos natorum (annis 2000 et 20003), Finnia reapse in mathematicā, in calliditate lectionis, in scientiis et in capacitate solvendorum problematum (ubi Finnia secundo loco collocatur) dominatur. Nihilominus, Finnia, cum his resultationibus, solum 6,2% sui [[PDG]] educationi confert, cum tamen Francia, exempli gratiā, 6,9% confert.
Si creduntur percontationes effectae de hoc successū, necessitudines cum magistris optimae sunt, clima est pronius automoderationi quam repressioni. Si alumnus quidam labat, non cursum iterat, sed magistri specializati (duo aut tres pro sedi) veniunt suum collegam in conclavi adiuvatum aut privatas scholas habent quantum opus sit. Docentes iudicio adiumenti collocantur et textūs, hierarchia ac magistri valde observati sunt et eorum auctoritas agnita est.
Systema omnino decentralizatum est. Grex docens et director magnum spatium gubernandi ordinis scholaris habent. Schola mandatum conducendorum magistrorum recipit. Non sunt exactores, sed sunt evaluationes ministeriales usūs interni. Magistri evaluantur inter se. Communia sedibus 50% sumptuum existimatorum praebent, reliqui praebetur a Civitate.<ref>École : Christiane Durand, ''la leçon finlandaise'', Nouvel Observateur du 23 février 2005 (Francice).</ref>
Educatio superior duo institutorum genera comprehendit: [[universitas|universitates]] et instituta universitaria professionalia. Ad intrandum eam, superanda est probatio publica. Systema educativum superius valde decentralizatum est cum propemodum quinquaginta sedes.
Finlandia valde productiva est in [[scientia|investigatione scientificā]]. Anno [[2005]], Finnia loco quarto apud [[Ordo oeconomicae cooperationi et evolutioni favendis|Ordinis Oeconomicae Cooperationi et Evolutioni Favendis]] nationes propter scientificorum scriptorum numerum per capita se collocavit. Anno [[2007]], 1 801 [[diploma inventionis|diplomatum inventionis]] deposita sunt in Finniā.
=== Valetudo ===
[[Fasciculus:Marian sairaala Helsinki.jpg|thumb|Valetudinarium Maria, Helsingiae.]]
[[Exspectatio vitae]] ex 71 annis viris et 79 annis feminis anno 1990 ad 78 annos viris et 84 annos feminis anno 2012 auxit.<ref>[http://apps.who.int/gho/data/node.main.688 Data de exspectatione vitae per nationem] (Anglice). [[OMS]]. Recuperatum die 6 Septembris anni 2014.</ref> Numerus mortuorum minus quam quinque annos natorum decrevit e 51 pro 1 000 vivorum partuum anno 1950 ad 3 pro 1 000 vivorum partuum anno 2012, quod collocat Finnicum numerum apud infimos in toto orbe terrarum.<ref>[https://web.archive.org/web/20170704130123/https://www.unicef.org/eapro/EN-FINAL_FULL_REPORT.pdf Ordinatio de numero mortuorum minus quam quinque annos natorum] (PDF) (Anglice). Unicef. Recuperatum die 6 Septembris anni 2014.</ref> [[Index fertilitatis]] anno 2014 erat 1,71 natorum pro feminā et sub indice substitutionis 2,1 ex anno 1969 erat.<ref>[http://www.stat.fi/til/synt/2014/synt_2014_2015-04-14_tie_001_en.html Rationarium Finniae de partubus anno 2014]. Stat.fi (14 Aprilis 2015). Recuperatum die 18 Maii anni 2016.</ref> Cum parvo partuum indice feminae matres tardā aetate fiunt, quantitate mediā aetatis primo partui 28,6 anno 2014.<ref>[http://www.stat.fi/til/synt/2014/synt_2014_2015-04-14_tie_001_en.html Rationarium Finniae de partubus anno 2014]. Stat.fi (14 Aprilis 2015). Recuperatum die 18 Maii anni 2016.</ref>
Fuit exiguum incrementum aut haud mutatio in opitulatione et inaequationibus inter incolarum greges in [[saeculum 21|saeculo XXI]]. Modo vivendi conexi morbi ascendunt. Amplius quam dimidia Finnorum pars [[diabetes mellitus|diabētēn]] patiuntur, diabētā [[Diabetes mellitus typi 1|typi 1]] globaliter communissimā in
Finniā. Multi pueri diagnosin diabētēs [[Diabetes mellitus typi 2|typi 2]] habent. Musculosceleticorum morborum et [[cancer (morbus)|cancrorum]] augent, quamquam
cancri prognosis melioravit. [[Allergia]]e et [[dementia]] etiam crescentia salutis problemaya in Finniā sunt. Una apud communissimas rationes incapacitati operariae morbis mentis, praesertim [[depressio]]ni, debetur.<ref>[https://web.archive.org/web/20150317183526/http://www.stm.fi/c/document_library/get_file?folderId=6511570&name=DLFE-26813.pdf Curatio medica in Finniā] (PDF) (Finnice). STM. Recuperatum die 6 Septembris anni 2014.</ref>
Sunt 307 habitatores pro medico.<ref>[https://web.archive.org/web/20140404195621/http://www.stat.fi/tup/suoluk/suoluk_terveys_en.html Rationarium Finniae de Valetudine anno 2004] (Anglice). Recuperatum die 22 Ianuarii anni 2007</ref> Circa 19% pecuniae curationi medicae a familiis suppeditantur et 77% a [[tributum|tributis]].
Recens studium ephemeride medicā The Lancet effectum Finniam infimum fetorum mortuorum indicem apud 193 nationes, sicuti Britanniarum Regnum, Franciam et Novam Zelandiam, habere invenit.<ref>[http://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(10)62187-3/fulltext "Stillbirths: Where? When? Why? How to make the data count?"] (Anglice). The Lancet. Recuperatum die 6 Decembris anni 2011.</ref><ref>Hope, Jenny (14 Aprilis 2011). [http://www.dailymail.co.uk/health/article-1376698/Britains-stillbirth-rate-National-scandal-11-day.html "'National scandal' of 11 stillbirths a day means Britain has one of worst survival rates"] (Anglice). ''Daily Mail''. Londinii.</ref> Aprili anni 2012, Finnia loco secundo in Felicitate Nationali Grossā in relationem ab [[Institutum Telluris|Instituto Telluris]] (Anglice ''The Earth Institute'') editam ordinata est.<ref>[https://web.archive.org/web/20140404200724/http://www.pakblog.net/2012/04/pakistan-ranked-85th-happiest-nation-in.html "World Happiness report"] (Anglice). 2012. Recuperatum die 7 Aprilis anni 2012.</ref>
== Cultura ==
=== Litterae Finnicae ===
{{Vide etiam|Litterae Finnicae}}
[[Fasciculus:Aleksis Kivi.jpg|thumb|140px|[[Alexius Kivi]], [[scriptor]] proprius Finnicus.]]
In Finniā opera [[lingua Finnica|Finnice]] composita inde a linguā Finnicā condita [[saeculum 16|saeculo XVI]] scripta sunt, usque vero ad [[saeculum 19|saeculum XIX]] plerique [[hymnus|hymni]] et aliae litterae [[Religio Christiana|Christianae]], atque [[lex|leges]] fuerunt. [[Michael Agricola]], [[episcopus]] et [[reformatio|reformator]], prima opera Finnice composuit, atque ideo cum pater litterarum Finnicarum tum linguae Finnicae scriptae habetur. Poeta autem proprius Finnicus nominatur [[Ioannes Ludovicus Runeberg]]. [[Kalevala]], carmen epicum nationis Finnorum ab [[Elias Lönnrot|Eliā Lönnrot]], viro etiam litteris antiquis erudito, saeculo nono decimo conlatum est, quod attulit, quod saepius Finni sermone patrio suo scribere incohaverunt. Ad [[mythistoria]]s Finnice conscribendas magnopere valuit [[Alexius Kivi]] narrationem ''[[Seitsemän veljestä]]'' (sc. ''Septem fratres'') anno [[1870]] divulgatam componens. [[Eino Leino]] autem carmina lyrica paravit argumenta et themata sumens ex poesi populari Finnicā et ex Kalevalā ipsā.
[[Secundum bellum mundanum|Secundo bello mundano]] gesto scriptores ut [[Michael Waltari]], [[Tove Jansson]] etiam in aliis civitatibus noti sunt facti. [[Modernismus]] in poesi Finnicā eodem tempore cerni incepit, cum antea Runenerg, Leino, [[Otho Manninen|Manninen]], et alii opera peritus [[Nationalismus|nationalistica]] composuerunt. Inter scriptoribus scritricibusque hodienis noti sunt inter alia [[Arthurus Paasilinna]], [[Kari Hotakainen]], [[Jari Tervo]] necnon nonnulli auctores [[mythistoria facinirosa|mythistoriarum facinorosarum]].
=== Artes visuales, designandi et architectura ===
[[Fasciculus:Sammon puolustus.jpg|thumb|right|Pictoris [[Axelius Gallen-Kallela|Axelii Gallen-Kallela]], ''[[Defensio Samponis]]'' (Finnice ''Sammon puolustus''), anno 1896, in Museo Artis Aboensi.]]
[[Ars visualis|Artes visuales]] in Finniā suas proprias qualitates [[saeculum 19|saeculo XIX]] formare coepere, cum [[Romanticismus|Romanticus]] [[nationalismus]] autonomicā Finniā evectus est. Celeberrimus apud Finnicos pictores, [[Axelius Gallen-Kallela]], [[Realismus (artes)|naturalistico]] modo pingere coepit, sed mutavit ad nationalem romanticismum. Celeberrimus saeculi XX sculptor [[Wäinö Aaltonen]] erat, memoratus suis monumentalibus hermis et operibus sculptis. Finni praecipuas contributiones [[manufactura]]e et [[designatio industrialis|designationi industriali]] effecere, apud internationaliter praeclaros homines sunt [[Timo Sarpaneva]], [[Tapio Wirkkala]] et [[Ilmari Tapiovaara]]. Finnica architectura clara in toto orbe terrarum est et significative compluribus generibus internationaliter contribuit, sicuti [[Genus florale|Generi Florali]] (sive [[Genus Libertyanum|Generi Libertyano]]), [[Classicismus Nordicus|Classicismo Nordico]] et [[Functionalismus (architectura)|Functionalismo]]. Apud notissimos saeculi XX Finnicos architectos internationalem agnitionem adepti [[Eliel Saarinen]] et suus filius [[Eero Saarinen]] sunt. Architectus [[Alvar Aalto]] apud praecipuos saeculi XX designatores in toto orbe terrarum habetur;<ref>James Stevens Curl, ''Dictionary of Architecture'', Grange Books, Roffae, 2005, p. 1.</ref> qui adiuvit ut [[Functionalismus (architectura)|functionalistica]] architectura veniret ad Finniam, sed cito fuit praecursor in suā progressione versus organicum genus.<ref>Sigfridus Giedion, ''Space, Time and Architecture: The Growth of a New Tradition'', Harvard University Press, Cantabrigiae, Mass., Secunda editio, 1949</ref> Aalto praeclarus est propter sua opera in supellectilibus, lampadibus, textilibus et crystallinis.
=== Musica Finnica ===
[[Fasciculus:Masters_of_Rock_2007_-_Children_of_Bodom_-_08.jpg|thumb|200px|left|[[Children of Bodom]], Finnicus [[Metallum (musica)|metalli]] grex.]]
[[Hymnus nationalis]] Finniae est ''[[Maamme]]'' ('Terra nostra'), cuius musicē composita est a [[Fredericus Pacius|Frederico Pacius]], textus autem conscriptus a [[Ioannes Ludovicus Runeberg|Ioanne Ludovico Runeberg]]. [[Estonia|Estonici]] eādem [[melodiā]] in suo hymno nationali utuntur. Compositor proprius Finniae habetur [[Ioannes Iulius Christianus Sibelius|Ioannes Sibelius]], cuius compositio [[Finlandia (poema symphoniacum)|Finlandia]] interdum proponitur, ut in hymnum nationalem substituetur. [[Musica classica]] in Finniā nec aetate [[Aetas Renascentiae|Renascentiae]] nec [[Aetas Baroca (musica)|Barocā]] proprie composita est, aetate tandem [[Aetas Classica (musica)|classicā]] musica Finnica floreri incepit. Arte suā tum excellebat [[Bernhardus Henricus Crusell]]. Deinde [[motus romanticus]] plurimi valuit apud musicam Finnicam componendam usque ad secundum bellum mundanum. Postea etiam [[modernismus]], praesertim ab annis 1950, in musicā Finnicā classicā cerni potest.
[[Musica popularis]] Finnica vere orta est [[decennium 198|annis 1970]], quo tempore Finnici verbo ''Suomirock'' ("[[Musica rock|Rock]] Finnicum") uti coeperunt. Decennio proximo grex [[Hanoi Rocks]] famam minorem etiam peregre assecutus est. [[Decennium 200|Annis 1990]] musici et greges [[musica electronica|musicae electronicae]], ut [[Bomfunk MC's]] et [[Darude]] Finniae gloriam paraverunt, et nuper demum grex rockicus Finnicus [[The Rasmus]] late in civitatis externis notus factus est et [[Metallum (musica)|musicae metallicae]] greges [[HIM]], [[Nightwish]], [[Sonata arctica]] quoque innotuerunt. Anno [[2006]] grex [[Lordi]] civitati suae victoriam in [[Cantus Eurovisionis Certamen|Cantūs Eurovisionis Certamine]], spectaculo musicae popularis, paravit, cum antequam Finnia ab anno [[1961]] participaverat sine victoriā assecutā, quod longius spatium temporis erat quam nulla civitas altera.
=== Cinematographia Finnica ===
[[Fasciculus:Tauno Palo 1943.jpg|thumb|150px|Tauno Palo, unus e clarissimis histrionibus cinematographicis Finnicis.]]
Finnici [[pellicula]]s fabricari coeperunt iam ineunte [[saeculum 20|saeculo XX]]. Prima pellicula Finnica fuit ''Salaviinanpolttajat'' anno [[1907]] confecta, quae quidem deinde perdita est. Temporibus [[primum bellum mundanum|primi belli mundani]] pelliculae non factae sunt in Finniā, sed postea societas ''Suomi-Filmi'' constituta est, quae permultas pelliculas confecit. Anno [[1931]] ''Tukkipojan morsian'', prima pellicula quae etiam voce utitur, a ''Suomi-Filmi'' edita est. Annis 1930—1950 histriones illustrissimi fuerunt [[Tauno Palo]] actor atque [[Ansa Ikonen]] actrix, qui primum in eādem pelliculā partes egerunt in ''Kaikki rakastavat'' anno [[1935]]; postquam in omnino undecim pelliculis partes inter se amatorum egerunt.
Secundo bello mundano in Finniā multae patrioticae pelliculae ostensae sunt sed etiam nonnullae [[comoedia|comoedicae]]. Raro in pelliculis illius temporis mentiones belli factae sunt. Anno [[1955]] a moderatore cinematographico [[Edvin Laine]] prolata est ''[[Tuntematon Sotilas]]'' (''Miles ignotus''), quae libro a [[Väinö Linna]] conscripta nititur. Nulla alia pellicula adhuc tam saepe in [[cinemateum|cinemateis]] Finnicis frequentata est quam illa. Annis 1960—1980 pelliculae Finnicae rarius editae sunt. Sunt, qui dicunt cinematographiam Finnicam tum collabefactam esse. Quod probabiliter partim ex eo sequitur, quod homines potuerunt pelliculas spectare suis [[televisio]]nibus, nec iam debuerunt pecuniam in cinemateis solvere.
Recentibus temporibus nonnulli homines magni momenti in cinematographiā Finnicā apparuerunt. Moderator cinematographicus [[Renny Harlin]] multas pelliculas internationales confecit, cuius in numero sunt ut puta ''[[Cliffhanger]]'', ''[[Die Hard 2]]'', ''[[Deep Blue Sea]]''. Pergitque ille usque pelliculas edere. Collega eius [[Aki Kaurismäki]] anno [[2002]] pelliculam ''[[Mies vailla menneisyyttä]]'' confecit, quae nominata est in [[Praemia Academiae|Praemiis Academicis]] (non quidem vicit) atque in [[Festum Canuae|Festo Canuae]], in quo praemium ''Grand-prix'' accepit.
=== Media communicationis ===
[[Fasciculus:Linus Torvalds.jpeg|thumb|upright|[[Linus Torvalds]], Finnicus [[Corpus programmatum|programmatum]] [[Ars ingeniaria|ingeniarius]] notissimus propter creandum popularem codicis aperti [[Nucleus (informatica)|nucleum]] [[Linux|Linucem]].]]
Beneficio emphaseōs in pelluciditate et aequis iuribus, Finnicum prelum liberrimum in toto orbe terrarum censum est.<ref>Anni 2010 Recensio de Libertate Preli (recuperatum die 4 Maii anni 2011).</ref>
Hodie, sunt circa 200 [[diarium|diaria]], 320 populares [[commentarii]], 2 100 professionales commentarii, 67 commerciales stationes radiophonicae, tres digitales stationes radiophonicae et una nationalis ambitūs et quinque nationales publicae stationes radiophonicae.
Quotannis circa 12 000 tituli librorum editi sunt et 12 milliones discorum venditi sunt.<ref>"Media moves". ''ThisisFINLAND (Ministerium Rerum Externarum Finnicum)''.</ref>
[[Sanoma]] diarium ''[[Helsingin Sanomat]]'' (cuius circulatio 412 000 exemplarium<ref>"Rationarium de circulatione". Ministerium Finnicum Exactionis de Circulationibus (Levikintarkastus Oy). Recuperatum die 25 Iulii anni 2009.</ref> id maximum facit), [[tabloide]] ''[[Ilta-Sanomat]]'', ad commercium ordinatum ''[[Taloussanomat]]'' et televisificum tramitem [[Nelonen]] edit. Alia praecipua domus editoria [[Alma Media]] propemodum commentarios triginta edit, inclusis diario ''[[Aamulehti]]'', tabloidi ''[[Iltalehti]]'' et ad commercium ordinato ''[[Kauppalehti]]''. Per totum orbem terrarum, Finni, iuxta cum aliis Nordicis gentibus et Iaponiensibus, maximum temporis legendis diariis degunt.<ref>[https://web.archive.org/web/20121123093454/http://www.wan-ifra.org/press-releases/2011/10/12/world-press-trends-newspapers-still-reach-more-than-internet "World Press Trends: Newspapers Still Reach More Than Internet"]. World Association of Newspapers and News Publishers. Recuperatum die 19 Novembris anni 2012.</ref>
Yle, societas radiodiffusionis Finnica, televisificos tramites quinque et triginta radiophonicas stationes ambabus nationalibus linguis gerit. Yle societati pecunia praestatur per obligatoriam televisificam licentiam et per pretii solutionem privatis radiodiffusionibus. Omnes televisifici tramites digitaliter emittuntur, et per undas radioelectricas et per caplum. Commercialis televisificus trames [[MTV3]] et commercialis statio radiophonica [[Radio Nova (Finnia)|Radio Nova]] a Radiodiffusione Nordicā ([[Bonnier]] et Proventus Industrier) tenentur.
Respectu telecommunicativae infrastructurae, Finnia optime classificata natio est intra [[Forum Oeconomicum Mundiale|Fori Oeconomici Mundialis]] Indicem Promptitudinis Retium (Anglice acronymo ''NRI'') –indicem ad determinando progressionis gradū de nationis informatione et communicativis technologiis. Finnia prima omnium in anni 2014 ordinatione NRI collocata est, sine mutatione ex anno priori.<ref>[http://www3.weforum.org/docs/GITR/2014/GITR_OverallRanking_2014.pdf "Ordinatio Totalis NRI anni 2014"] (Anglice) (PDF). Forum Oeconomicum Mundiale. Recuperatum die 28 Iunii anni 2014.</ref> Quod monstratur in suā penetratione per nationis homines. Circiter 79% incolarum Interreti utuntur.<ref>[http://www.stat.fi/til/sutivi/2007/sutivi_2007_2007-09-28_tie_001_en.html "Internet used by 79 per cent of the population at the beginning of 2007"] (Anglice). Rationarium Finniae. Recuperatum die 22 Decembris anni 2007.</ref> Finnia propemodum 1,52 milliones [[fascia lata|fasciae latae]] connexiones exeunte anni 2007 Iunio aut circiter 287 per mille incolarum habebat.<ref>[https://web.archive.org/web/20070925220234/http://www.ficora.fi/attachments/englanti/5ruZDB5VP/Files/CurrentFile/Market_review_2_2007.pdf "Recensio Mercatūs 2/2007"] (Anglice) (PDF). ''Finnica Communicationum Regulatoria Auctoritas (FICORA)''. Die 31 Augusti anni 2007. Servatum ex originali (PDF) die 25 Septembris anni 2007. Recuperatum die 4 Septembris anni 2007.</ref> Omnes Finnicae scholae et publicae bibliothecae Interretiales connexiones computatraque habent et plerique residentes [[telephonulum]] habent. Auctaria servitia rara sunt.<ref>[http://www.tilastokeskus.fi/ajk/tiedotteet/v2006/tiedote_017_2006-09-05_en.html Informationis technologia pars quotidianae Finnicorum vitae facta est] (Rationarium Finniae).</ref> Octobri mense anni 2009, Finnicus Minister Vecturae et Communicationum ut quisque in Finniā ad Interrete minimā velocitate unius [[bit]]i per secundum ineunte Iulio anni 2010 accedere posset affirmandum iri pollicitus est.<ref>[http://yle.fi/uutiset/osasto/news/1mb_broadband_access_becomes_legal_right/5898764 "1Mb Broadband Access Becomes Legal Right"] (Anglice). ''YLE''. Die 14 Octobris anni 2009. Recuperatum die 16 Octobris anni 2009.</ref>
=== Coquina ===
[[Fasciculus:Karjalanpiirakka-20060227.jpg|thumb|[[Pistorium Carelicum]]<ref>[http://yle.fi/aihe/artikkeli/2013/05/24/nuntii-latini Glossarium Nuntiorum Latinorum 1.4.2016]</ref> (Finnice ''karjalanpiirakka''; Suecice ''Karelska piroger''; [[lingua Careliana|Carelicis]] dialectis ''karjalanpiirakka'' seu ''karjalanpiiraat'' seu ''kalittoa'' seu ''šipainiekku'') traditionale Finnicum ferculum est factum e tenui secalis crustulā fartā cum oryzā. Butyrum, crebro mixtum cum elixo ovo, quod nuncupatur [[oobutyrum]] (Finnice ''munavoi''), super calida pistoria diffunditur antequam consumantur.]]
Finnica coquina nota est quia traditionalem nationis cibum magnamque coquinam cum contemporanei generis coquinā coniungit. [[Pisces]] et [[caro]] praecipuo munere funguntur in traditionalibus Finnicis ferculis ex Occidentali nationis parte, fercula autem ex Orientali traditionaliter holera varia et fungos inclusere. Profugi e [[Carelia|Careliā]] cibis contribuit Orientali in Finniā.
Finnici cibi productis e grano integro ([[Secale cereale|secali]], [[Hordeum vulgare|hordeo]] et [[Avena sativa|avenā]]) et bacis (sicuti [[Vaccinium myrtillus|myrtillo]], [[Vaccinium vitis-idaea|viti idaeā]], [[Rubus chamaemorus|chamaemoro]] et [[Hippophae|hippophis]]) crebro utuntur. [[Lac]] et derivativa sicuti [[lactis serum]] vulgo in usū velut cibus, potio aut variis in praeceptis. Variae [[Brassica rapa subspecies rapa|rapae]] communes traditionali coquinae erant, sed pro eis ponitur [[patata]] post suam introductionem [[saeculum 18|saeculo XIX]].
Secundum rationarium, carnis rubrae consumptio crevit, sed adhuc Finni minus [[Caro bubula|bubulae]] edunt quam multae aliae nationes et plus piscium ac [[Aves cohortales|avium cohortalium]]. Quod est propter altum carnis pretium in Finniā.
Finnia est natio maximam coffei quantitatem per capita in toto orbe terrarum consumens.<ref>[https://fusiontables.google.com/DataSource?docid=1C-fn6nSe21acP0xJIO1T1x0wohqfMYCQyJjbqdk#rows:id=1 https://fusiontables.google.com/DataSource?docid=1C-fn6nSe21acP0xJIO1T1x0wohqfMYCQyJjbqdk#rows:id=1 fusiontables.google.com] (Anglice)</ref>
=== Feriae et dies festi ===
{| class=wikitable
<!-- |+ '''Feriae et dies festi'''-->
! Dies !! Nomen Latinum !! Nomen Finnicum !! Nomen Suecicum !! Notae
|-
| [[1 Ianuarii|Kalendae Ianuariae]]
| [[Annus Novus]]
| ''Uudenvuodenpäivä''
| ''Nyårsdagen''
|
|-----
| [[6 Ianuarii]]
| [[Sollemnitas Epiphaniae Domini|Epiphania]]
| ''Loppiainen''
| ''Trettondedag jul''
|
|-----
| ''Variabilis''
| [[Dies Passionis Domini]]
| ''Pitkäperjantai''
| ''Långfredagen''
|
|-----
| ''Variabilis''
| [[Pascha (festum Christianum)|Pascha]]
| ''Pääsiäinen''
| ''Påsk''
| Primus dies Lunae post diem Domini Paschae.
|-----
| [[1 Maii|Kalendae Maiae]]
| [[Nox Valpurgis]]
| ''Vappu''
| ''Valborgsmässoafton''
| ''Vappu'' est feriae veris et studentium qui finem anni scholaris et eorum diploma celebrant. Incipiunt feriae e [[30 Aprilis|pridie Kalendas Maias]] noctu et aguntur usque ad [[1 Maii|Kalendas Maias]], sed studentes commencent dies quindecim antea celebrare incipiunt.
|-----
| Dies Iovis 40 dies post [[Pascha (festum Christianum)|Pascham]]
| [[Ascensio Domini]]
| ''Helatorstai''
| ''Kristi himmelsfärdsdag''
|
|-----
| Dies Saturni inter 20 et 26 Iunii
| Dies Sancti Ioannis
| ''Juhannus''
| ''Midsommar''
|Traditionaliter ruri agitur. Vexillum Finnicum passim totam per nationem (omnia publica aut privata aedificia hastis instruuntur) sublatum est. Pyrae Sancti Ioannis lignearum turrium effectionem (fragminibus, truncis, ramis cumulatis) implicant quarum ardor e longiquo videri possunt.
|-----
| ''Variabilis''
| [[Sollemnitas Omnium Sanctorum]]
| ''Pyhäinpäivä''
| ''Alla helgons dag''
| Celebratur hebdomadem post Kalendas Novembres.
|-----
|[[6 Decembris]]
| Dies Independentiae
| ''Itsenäisyyspäivä''
| ''Självständighetsdagen''
| Festum nationale accessum ad independentiam diei 6 Decembris anni 1917 memorans.
|-----
| [[25 Decembris]]
| [[Dies Christi Natalis]]
| ''Joulu''
| ''Jul''
|
|-----
| [[26 Decembris]]
| [[Stephanus (primus martyr)|Sollemnitas Sanctii Stephani]]
| ''Tapaninpäivä''
| ''Annandag jul''
| Sollemnitas [[Stephanus (primus martyr)|Sancti Stephani]], primi martyris.
|}
=== Res athletica Finnica ===
[[Fasciculus:Finlandhockeybronze2010WinterOlympics.jpg|thumb|[[Alsulegia glacialis]] est genus athleticum dilectissimum Finnicum.<ref>[http://www.iltalehti.fi/jaakiekko/2013012416594736_jk.shtml Quidam situs interretialis].</ref>]]
Numerus nomismatum [[Olympia (certamina)|Olympiorum]] ab athletis Finnicis acceptorum maior est quam nullius aliae civitatis, si cum numero incolarum comparatur.<ref>[http://www.topendsports.com/events/summer/medal-tally/all-time-comparison-pop.htm Quidam situs interretialis.]</ref> Genus athleticum proprium Finnicum est [[basipila Finnica]] (Finnice ''pesäpallo''; Suecice ''boboll''), lusus [[basipila]]e similis, quo Finni primo [[saeculum 20|saeculi vicesimi]] dimidio saepe ludebantur, sed deinde [[alsulegia glacialis|alsulegiae glaciali]] maxime favent. Multum exercitationes apud Finnicos sunt etiam [[nartatio]], [[natatio]], [[pediludium]], [[birotatio]], atque quidam lusus gregalis nominatus [[unialsulegia]] (Finnice ''salibandy''; Suecice ''innebandy'').
In Finniā semel certamina Olympica aestiva habita sunt anno [[1952]] [[Helsingia (Finnia)|Helsingiae]], in capite Finniae, et bis ibidem certamina mundana athletica annis [[1983]] et [[2005]]. Eventa magna in re athleticā Finnicā fuerunt etiam, cum cursor [[Paavo Nurmi]] annis [[1920]]—[[1928]] novem medalias aureas Olympicas assecutus sit, cum in [[1920 Olympia Aestiva|Olympiiis anni 1920]] in certamine [[iaculatio|iaculatorum]] et primus et secundus et tertius et quartus omnes Finnici fuerunt, cum Finnia bis vicit certamina mundana alsulegiae annis [[1995]] et [[2011]]. Noti athletici Finnici recentium temporum sunt inter alios autocinetistae, [[Kimi Räikkönen]], [[Michael Häkkinen]]; pedilusores [[Jari Litmanen]], [[Sami Hyypiä]]; lusores alsulegiae [[Teemu Selänne]], [[Saku Koivu]].
== Codices ==
Finniae hi codices sunt:
* EF, secundum [[Catalogus praefixorum codicum aëroportuum quibus ICAO utitur|catalogum praefixorum codicum aëroportuum quibus ICAO utitur]];
* OH, secundum [[Catalogus praefixorum codicum notaculi aëronavium quibus ICAO utitur|catalogum praefixorum codicum notaculi aëronavium quibus ICAO utitur]];
* FI, secundum [[Catalogus codicum nationum quibus OTAN utitur|catalogum codicum nationum quibus OTAN utitur]], codicem alpha-2;
* FI, secundum normam [[ISO 3166-1]] (catalogi codicum rerum publicarum), codicem alpha-2 (catalogi codicum civitatis);
* [[.fi]], secundum [[Dominium summum|dominium interretiale]];
* FIN, secundum normam [[ISO 3166-1]] (catalogi codicum rerum publicarum), codicem alpha-3 (catalogi codicum civitatis);
* FIN, secundum [[Catalogus codicum nationum Consilii Olympici Internationalis|catalogum codicum nationum Consilii Olympici Internationalis]];
* FIN, secundum [[Catalogus codicum internationalium notaculi autocineti|catalogum codicum internationalium notaculi autocineti]];
* FIN, secundum [[Catalogus codicum nationum quibus OTAN utitur|catalogum codicum nationum quibus OTAN utitur]], codicem alpha-3;
* Finnia diutius codice SF secundum [[Catalogus codicum internationalium notaculi autocineti|catalogum codicum internationalium notaculi autocineti]] usa est quia natio ''Suomi'' [[Finnice]] et ''Finland'' [[Suecice]] nominatur, Finnicā et Suecicā linguis officialibus nationis; sed peregre hoc "Sovieticam Finniam" aliquibus linguis significare posse allegatur: denique permutatus est pro FIN.
== Notae et relationes ==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Finland|Finniam}}
{{Grc|Φιννία}}
{{Fontes geographici}}
* [http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-17288360 Finniae descriptio] e [[BBC News]].
* [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=FI Praecipua Progressionis Vaticinia Finniae] ex [[International Futures]].
* [http://www.stat.fi/til/vaerak/2010/vaerak_2010_2011-03-18_kuv_001_en.html Populositas in Finniā 1750–2010].
* [http://www.stat.fi/til/vaerak/2011/vaerak_2011_2012-03-16_kuv_002_en.html Appendicis graphicum 2. Maximi greges secundum sermonem patrium inter 2001 et 2011] (Rationarium Finniae).
* [https://web.archive.org/web/20220312202428/https://findikaattori.fi/en Officialis statistica informatio de Finniā] e [[Findicator]].
; Gubernatio
* [http://finland.fi/ This is Finland], officialis Anglice interretialis porta (administrata a Finnico Ministerio Rerum Externarum)
* [https://web.archive.org/web/20080703233731/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/finland.htm Finnia] ([[Universitas Coloratensis apud Boulder]] Libraries Government Publications)
; Iter
* [http://www.visitfinland.com/ Officialis Itineris Situs de Finniā]
{{Europa}}
{{Unio Europaea}}
{{Capsae collectae|Finnia|politica|{{Praesides Finniae}}{{Primi ministri Finniae}}{{Ministri rerum externarum Finnici}}{{Ministri Finnici Sipilä}}}}
{{Capsae collectae|Finnia|geographica|{{Provinciae Finniae}}{{Regiones Finniae}}{{Urbes Finniae}}}}
{{Myrias|Geographia}}
[[Categoria:Civitates sociae Unionis Europaeae]]
[[Categoria:Civitates sui iuris]]
[[Categoria:Condita 1917]]
[[Categoria:Finnia| ]]
ao7uelpkublgvttv6ph46wca3khbkq1
Seattlum
0
3623
3960622
3956822
2026-05-19T02:37:06Z
Bartholomite
116968
3960622
wikitext
text/x-wiki
{{latinitas}}
{{Capsa urbis Vicidatorum}}
[[Fasciculus:Seattle skyline with St James Cathedral.jpg|thumb|300px|Horizon Seattli a regio [[Primus Collis|Prima Colle]].]]
{{res|Seattlum}}<ref>''[[Hermes Americanus]]'', [https://books.google.fr/books?id=5SQjAQAAMAAJ&q=Seattlum&dq=Seattlum&hl=la&sa=X&ved=2ahUKEwjh_pWq16fzAhVmxosKHUY8CvoQ6AF6BAgCEAI vol. I-II, 1983, p, 257].</ref> ([[Lingua Anglica|Anglice]] ''[[:en:Seattle|Seattle]]'') est [[urbs]] et [[portus]] maritimus in [[Ora Occidentalis Civitatum Foederatarum|Ora Occidentali]] [[Civitates Foederatae|Civitatum Foederatarum]] situs, ac [[sedes comitatus|sedes]] [[King Comitatus (Vasingtonia)|comitatus King]] in [[Vasingtonia]] [[Civitatum Foederatarum civitas|civitate]]. Censu anni [[2020]], numerus civium fuit 737 015.<ref>Census Civitatum Foederatarum anno 2020.</ref>
Gregorius Iacobus Nickels (praefectus urbis Seattlensis anno 2002 ad anno 2010) Seattlum describitur ut "urbs vicinitatum." <ref>O'Donnell, Arthurus. ''In the City of Neighborhoods'', iUniverse, Inc., 2004), {{ISBN|0-595-33792-9}}. {{ling|Anglice}}</ref> Viciniae insignes sunt Ballardum, Collis Capitolinus, [[Primus Collis]], Districtus Universitatis, Magnolia, Anna Regina, Urbs Lacustris, Ravenna, Vallis Rainier, Urbs Columbia, Collis Beacon, et Seattlum Occidentale. Loca insignes Seattli sunt [[Acus Spatialis]], Mercatus Pike Place, Portus Seattlensis, et [[Cataracta]] Ballardum.
== Oeconomia ==
Metropolitana Seattlensis est centrum [[industria]]le, ubi multae magnae [[Collegium (ius)|societates]] sedem habent. Societates [[Amazon]], [[Boeing]], [[Costco]], [[Microsoft]], [[Nintendo]] Americae, [[Nordstrom]], [[Starbucks]], et [[Weyerhaeuser]] includunt.
== Praeclari cives ==
Inter homines claros qui Seattli vixerunt sunt:
* [[Curtius Cobain]], [[cantor]]
* [[Gulielmus Gates]], [[negotium|negotiator]]
* [[Iacobus Hendrix]], cantor
* [[Macklemore]], [[rap]]ianus
* [[Antonius Ray|Sir Mix-a-Lot]], rapianus
* [[Paulus Allen]], negotiator
* [[Gabriel Newell]], negotiator
== Coniunctiones communium ==
{{div col|colwidth=15em}}
* {{Vexillum icon|Israël}} [[Beersheba]]
* {{Vexillum icon|Norvegia}} [[Berga]]
* {{Vexillum icon|Philippinae}} [[Caebua (urbs)|Caebua]]
* {{Vexillum icon|Res publica popularis Sinarum}} [[Chungkina]]
* {{Vexillum icon|Nova Zelandia}} [[Christopolis]]
* {{Vexillum icon|Res publica Coreana}} [[Daejeon|Taeieonum]]
* {{Vexillum icon|Hibernia}} [[Galvia]]
* {{Vexillum icon|Polonia}} [[Civitas Gdinensis|Gdinia]]
* {{Vexillum icon|Vietnamia}} [[Haiphongum]]
* {{Vexillum icon|Taivania}} [[Kaohsiung]]
* {{Vexillum icon|Iaponia}} [[Kobe]]
* {{Vexillum icon|Cammarunia}} [[Limbe]]
* {{Vexillum icon|Kenia}} [[Mombasa]]
* {{Vexillum icon|Francia}} [[Portus Namnetum]]
* {{Vexillum icon|Italia}} [[Perusia]]
* {{Vexillum icon|Hungaria}} [[Quinque Ecclesiae]]
* {{Vexillum icon|Islandia}} [[Reykiavica]]
* {{Vexillum icon|Cambosia}} [[Sihanoukopolis]]
* {{Vexillum icon|Indonesia}} [[Surabaya]]
* {{Vexillum icon|Uzbecia}} [[Taskentum]]
{{div col end}}
==Notae==
<references />
{{NexInt}}
* [[Archidioecesis Seattlensis]]
* [[Collegium Seattli Septentrionalis]]
* ''[[The Seattle Times]]''
* [[Universitas Seattlensis]]
* [[Universitas Vasingtoniensis]]
== Bibliographia ==
* Jones, Nard. [[1972]]. ''Seattle.'' Novi Eboraci: Doubleday. ISBN 0-385-01875-4. {{ling|Anglice}}
* Morgan, Murray. [[1951]], [[1982]]. ''Skid Road: an Informal Portrait of Seattle.'' Seattli et Londinii: University of Washington Press. ISBN 0-295-95846-4. {{ling|Anglice}}
* Ochsner, Jeffrey Karl, ed. [[1994]], [[1998]] ''Shaping Seattle Architecture: A Historical Guide to the Architects.'' Seattli et Londinii: University of Washington Press. ISBN 0-295-97366-8. {{ling|Anglice}}
* Sale, Roger [[1976]]. ''Seattle: Past To Present.'' Seattli et Londinii: University of Washington Press. ISBN 0-295-95615-1. {{ling|Anglice}}
* Speidel, William C. [[1978]]. ''Doc Maynard: the man who invented Seattle.'' Seattli: Nettle Creek Publishing Company. pp. 196–197, 200. ISBN 0-914890-02-6. {{ling|Anglice}}
* Speidel, William C. [[1967]]. ''Sons of the profits; or, There's no business like grow business: the Seattle story, 1851–1901.'' Seattli: Nettle Creek Publishing Company. ISBN 0-914890-00-X, ISBN 0-914890-06-9. {{ling|Anglice}}
== Nexus externi ==
{{Communia|Seattle}}
{{fontes geographici}}
{{MaximaeUrbesAmericanae}}
{{Myrias|Geographia}}
[[Categoria:Seattlum| ]]
[[Categoria:Condita 1869]]
[[Categoria:Portus oceani Pacifici]]
qykvssuiyi3mqdci33a5swx4u7ovtuz
Christophorus Columbus
0
3713
3960654
3960144
2026-05-19T06:12:12Z
Grufo
64423
{{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}}
3960654
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{Latinitas|-2}}
{{videdis|Columbus}}
{{res|Christophorus Columbus}} [[Liguria|Ligur]]<ref>"Christophorus Columbus": sic fontes Latini plurimi. "Christophorus quidam Colonus vir ligur": [[Petrus Martyr ab Angleria]], ''[[Opus epistolarum (Peter Martyr)|Opus epistolarum]]'' lib. 6 no. 131 ([https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n91/mode/2up editionis 1530 f. 31v])</ref> (natus ut videtur [[Genua]]e inter [[dies]] [[25 Augusti]] et [[31 Octobris]] [[1451]]; mortuus [[Valdoletum|Valdoleti]] [[20 Maii]] [[1506]]) fuit [[explorator]] et [[navigatio|navigator]] [[Italia|Italicus]], qui quattuor [[navigatio]]nes trans [[Oceanus Atlanticus|Oceanum Atlanticum]] complevit. Eius expeditiones, a [[Reges Catholici Hispaniae|Regibus Catholicis]] [[Hispania]]e, [[Ferdinandus II (rex Aragoniae)|Ferdinando II rege Aragoniae]] et [[Isabella I (regina Castellae)|Isabella I regina Castellae]], mandatae, prima fuerunt congressio [[Europa]]ea cum [[homo|hominibus]] [[Mare Caribicum|Maris Caribici]], [[America Media|Americae Mediae]], et [[America Australis|Americae Australis]]. Quae vicissim explorationem et [[colonizatio Europaea Americarum|colonizationem Europaeam Americarum]] coepit.
[[Fasciculus:Cristofano dell' Altissimo - Portrait of Christopher Columbus - WGA00244.jpg|thumb|"Cristo:us Colombo" e [[Series Ioviana|serie Ioviana]] iussu [[Cosimus I Medices|Cosimi Medicis]] a [[Christophorus de Altissimis|Christophoro de Altissimis]] depicta ([[Porticus Officiorum]] [[Florentia]]e)]]
==Expeditiones==
A certa [[epistola]] [[Paulus dal Pozzo Toscanelli|Pauli Toscanelli]] anni [[1474]] Columbo persuasum est, ut [[iter]] [[mare|marinum]] occidentale ad [[India]]m brevius esset; ''Imago mundi'', [[Petrus de Alliarco|Petri de Alliarco]] liber, quem Columbus in epistola ad Ferdinandum et Isabellam citat, item [[diametrum]] [[Tellus|Telluris]] haude recte aestimat, et hanc viam brevissimam monet. [[Ioannes II (rex Lusitaniae)|Ioannem II]] [[Lusitania]]e regem Columbus primum ad expeditionem talem [[navis|naves]] dare rogaverat, sed nihil obtinuit. Etiam Ferdinandus et Isabella diu dubitabant, et solum auxilio [[Martínus Pinzón|Martíni Pinzón]] Columbus naves expedivit.
Quattuor expeditiones ad "Indiam" Columbus duxit:
* primam a [[3 Augusti]] [[1492]] ad [[15 Martii]] [[1493]];
* secundam a [[25 Septembris]] [[1493]] ad [[11 Iunii]] [[1496]];
* tertiam a [[30 Maii]] [[1498]] ad [[25 Novembris]] [[1500]];
* quartam a [[9 Maii]] [[1502]] ad [[7 Novembris]] [[1504]].
Tres [[navis|naves]] in prima navigatione Columbus habuit: ''[[caracca]]m'' [[Sancta Maria (Columbi navis)|''Sanctam Mariam'']], quam ipse ducebat; et duas ''[[carabella]]s'': [[Pinta (Columbi navis)|''Pintam'']], navem Martini Pinzon; quam Pinzon et regebat, et [[Niña (Columbi navis|''Niñam'']], quam [[Vincentius Pinzón]], Martini frater, duxit. E ''Palos de la Frontera'' portu Hispanico [[3 Augusti]] [[1492]] Columbus et fratres Pinzon profecti sunt, et Septembri mense [[mare Sargassum]] invenerunt; die [[12 Octobris]] terram viderunt, et die [[13 Octobris]] ad [[insula]]m appulerunt, quam Columbus ''Sanctum Salvatorem'' nuncupavit (indigenae, ut Columbus ait, eam ''Guanahani'' appellabant; incertum est, fueritne haec insula [[Sanctus Salvator (Bahamae)|Sanctus Salvator]] Bahamensis hodiernus vel insula alia). Die [[28 Octobris]] ad [[Cuba]]m appulerunt, quam ''Ioannam'' (nomine [[Ioanna (regina Castellae et Legionis)|filiae Ferdinandi et Isabellae]]) Columbus nominabat, et die [[12 Decembris]] ad [[Hispaniola]]m reverterunt.
[[Fasciculus:ColombusNotesToMarcoPolo.jpg|thumb|upright=1.5|[[Marcus Paulus Venetus|Marci Pauli de Venetiis]] ''[[De consuetudinibus et conditionibus Orientalium regionum]]'' (c. 1484). Exemplar manu Christophori Columbi annotatum, a filio [[Ferdinandus Columbus|Ferdinando]] servatum, hodie in [[bibliotheca Columbina]] ostentatum]]
==In litteris==
Filius eius natu minor e [[Beatrix Enríquez de Arana|Beatrice Enríquez de Arana]] genitus, nomine [[Ferdinandus Columbus|Ferdinandus]], bibliophilus, vitam patris scripsit. Quae vita post mortem auctoris ab [[Alphonsus Ulloa|Alphonso Ulloa]] Italiane versa anno [[1571]] titulo ''[[Historie (Ferdinandus Columbus)|Historie]]'' edita est.
Quattuor [[poesis epica|carmina epica]] Latina de Columbo nota sunt:
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Laurentius Gambara|Laurentii Gambarae|fr|qid=Q16573531}} ''De navigatione Christophori Columbi libri quattuor'' (1581)
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Iulius Caesar Stella|Iulii Caesaris Stellae|it|qid=Q106784883}} ''Columbeis'' (1585)
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Vincentius Placcius|Vincentii Placcii|de|qid=Q7932005}} ''Atlantis retecta'' (1659)
* [[Ubertinus Carrara|Ubertini Carrarae]] ''Columbus'' (1715)
=="Permutatio Columbiana"==
Transmissio [[domitus|animalium domesticatorum]] [[fruges|frugumque]] et aliorum [[biota|biotorum]], tam utilium quam nefastorum, ad [[America]]m ab [[Eurasia]] et [[Africa]] atque in has [[continens|continentes]] ab America (quae permutatio ab exploratione Columbi coepit) "[[permutatio Columbiana]]" appellari licet.
== Notae ==
<references />
[[Fasciculus:Ridolfo Ghirlandaio Columbus.jpg|thumb|Christophorus Columbus. Opus [[Ridolphus Ghirlandaio|Ridolphi Ghirlandaio]]]]
== Bibliographia ==
; Fontes antiquiores
* 1493 : {{ec|id=Columbi ephemeris (1493)|c=Christophorus Columbus, [[Ephemeris primae navigationis (Columbus)|Ephemeris primae navigationis]] a [[Bartholomaeus Casaus|Bartholomaeo Casao]] rescripta [https://bdh.bne.es/bnesearch/detalle/bdh0000048660 de manuscripto]; [https://bdh-rd.bne.es/viewer.vm?id=0000048660&page=1 series imaginum]; in Martin Fernandez de Navarrete, ed., ''Colección de los viages y descubrimientos'' vol. 1 (2a ed. Matriti, 1858) [https://archive.org/stream/coleccindelosv01nava#page/152/mode/2up pp. 153-313]; [https://elhistoriador.com.ar/diario-de-a-bordo-de-cristobal-colon/ textus interretialis]; [https://ems.kcl.ac.uk/content/etext/e019.html alius]}}
* 1493 : Christophorus Columbus, [[Epistola de insulis nuper inventis|Epistola Hispanice scripta]]. Barcelona: Johann Rosenbach, 1493 (editio fac-simile cum versione Anglica: ''The Spanish Letter of Columbus'' [Londinii: Bernard Quaritch, 1893] {{Google Books|NPXCTYxu-R4C}})
* 1493 : Christophorus Columbus, "''[[Epistola de insulis nuper inventis]]''": versio Latina eodem anno plurimis editionibus divulgata; [https://www.e-rara.ch/bau_1/content/titleinfo/4723066 editio Basiliensis]; [https://www.loc.gov/item/02005687/ alia]; [https://www.loc.gov/item/46031077/ editio Romana] (vide Frank E. Robbins, ed., ''Christopher Columbus: Epistola de Insulis Nuper Inventis''. Ann Arbor, 1966)
* 1493-1503 : {{ec|id=Columbi liber copiarum (1493-1503)|c=Christophorus Columbus, Epistulae ineditae in Antonio Rumeu de Armas, ed., ''Libro copiador de Cristóbal Colón: correspondencia inédita con los Reyes Católicos sobre los viajes a América'' (Matriti, 1989) [[:es:Libro copiador de Colón#Enlaces externos|Editiones interretiales]]}}
* 1493-1505 : {{ec|id=Columbi epistulae (1493-1505)|c=Christophorus Columbus, Epistulae de navigationibus in Martin Fernandez de Navarrete, ed., ''Colección de los viages y descubrimientos'' vol. 1 (2a ed. Matriti, 1858) [https://archive.org/details/coleccindelosv01nava Textus]}}
* 1493-1494 : {{ec|id=Petrus Martyr (1530 a)|c=[[Petrus Martyr ab Angleria]], ''[[Opus epistolarum (Peter Martyr)|Opus epistolarum]] P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum'' ff. 31v, 34v; [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh Textus]; [https://archive.org/details/bub_gb_QB0VAAAAQAAJ editio 1670]}}
* 1493-1526 : {{ec|id=Petrus Martyr (1530 b)|c=[[Petrus Martyr ab Angleria]], ''[[De orbe novo decades]]'' [https://archive.org/details/deorbenouopetrim00angh Editio 1530] apud ''Internet Archive''}}
* 1494 : {{ec|id=Chanca (1494)|c=[[Didacus Álvarez Chanca]], Epistula de secunda navigatione Christophori Columbi, in Martin Fernandez de Navarrete, ed., ''Colección de los viages y descubrimientos'' vol. 1 (2a ed. Matriti, 1858) [https://archive.org/stream/coleccindelosv01nava#page/346/mode/2up pp. 347-372] [https://web.archive.org/web/20030211065008/http://www.fortunecity.com/victorian/churchmews/1216/Chanca.html recensio interretialis]}}
* 1495 : [[Michael de Cuneo]], "De novitatibus insularum Oceani Hesperii repertarum a don Christoforo Columbo Genuensi" (Guglielmo Berchet, ed., ''Narrazioni sincrone'' [''Raccolta di Documenti e studi della R. Commissione Colombiana'' 2 iii. Romae, 1893] {{Google Books|bElEAQAAMAAJ|pp. 95-107}}) (p. 100: "Ne le dicte isole sono ancora costi como rosa, chi fano il fructo longo como caniglie, piene d'una graneta mordente como il pepe: li dictiCamballi et Indiani lo mangiano como nuy le pome")
* 1507 : {{ec|id=Montalboddo (1507)|c=[[Francanus Montalbodus|Fracanzano Montalboddo]], ed., ''Paesi novamente retrovati et nouo mondo da Alberico Vesputio Florentino'' {{Ling|Italice}} [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k58988n Textus 1507 apud Gallica] [https://archive.org/details/paesinouamentere00frac Editio 1508 rursus impressa 1916] apud ''Internet Archive''}}
* 1516 : {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Augustinus Iustiniani||it|qid=Q3606765}}, ed., ''Psalterium Hebraeum, Graecum, Arabicum, et Chaldaeum, cum tribus Latinis interpretationibus et glossis'' sive ''Octaplus psalterii'': in psalmum XIX adnotatio de vita Christophori Columbi [https://archive.org/stream/bub_gb_N7Gk1tKBXn8C#page/n54/mode/1up Textus] apud ''Internet Archive''
* 1571 : {{ec|id=Ulloa (1571)|c= [[Alphonsus Ulloa]], interpr.; [[Ferdinandus Columbus]], ''[[Historie (Ferdinandus Columbus)|Historie]]'' [https://archive.org/details/historiedelsdfer00coln Textus] apud ''Internet Archive''}}
; Editiones fontium
* ''Kolumbus: Der erste Brief aus der Neuen Welt.'' Stutgardiae: Reclam, 2006. (Latine cum interpretatione Theodisca, titulus Latinus: ''De insulis nuper in mari Indico repertis'') ([https://web.archive.org/web/20110821021624/http://www.ralf-schoenbach.de/index.php?option=com_remository&Itemid=29&func=fileinfo&id=24 Versio interretialis])
* ''Raccolta di documenti e studi pubblicati dalla R. Commissione Colombiana pel quarto centenario dalla scoperta dell'America''. 11 voll. Romae, 1892-1893 [http://bdh.bne.es/bnesearch/biblioteca/Raccolta%20di%20documenti%20e%20studi%20pubblicati%20dalla%20R.%20Commissione%20Colombiana%20pel%20quarto%20centenario%20dalla%20scoperta%20dell%27America%20%20%20%20%20/qls/bdh0000004987 Textus]
* Duquesa de Berwick y de Alba, ''Autógrafos de Cristóbal Colón''. Matriti, 1892 [http://www.cervantesvirtual.com/nd/ark:/59851/bmc1c1v6 Textus] apud ''Cervantes Virtual''
* Duquesa de Berwick y de Alba, ''Nuevos autógrafos de Cristóbal Colón y relaciones de ultramar''. Matriti, 1902 [https://archive.org/details/nuevosautgrafos00colugoog Textus] apud ''Internet Archive''; vide et ''[https://archive.org/details/nuevosdocument00gestrich Nuevos documentos Colombinos]''
* Edmond Buron, ''Ymago Mundi de Pierre d'Ailly, cardinal de Cambrai et chancelier de l'Université de Paris (1350-1420): texte latin et traduction française des quatre traités cosmographiques de d'Ailly et des notes marginales de Christophe Colomb; étude sur les sources de l'auteur''. 3 voll. Lutetiae: Maisonneuve, 1930 [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6572456q vol. 1] [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k97636643 vol. 2] [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k9769209c vol. 3] apud Gallica
* Juan Gil, Consuelo Varela, ''Cartas de particulares a Colón y relaciones coetáneas'' (Matriti, 1984) pp. 235-236
* Cecil Jane, ed., ''Select Documents Illustrating the Four Voyages of Columbus''. 2 voll. Londinii, 1930–1933
* R. H. Major, interpr., ''Select Letters of Christopher Columbus, with Other Original Documents Relating to his Four Voyages to the New World.'' Londinii: Hakluyt Society, 1847; {{Google Books|2wZDAAAAcAAJ}}; 2a ed., 1870 [https://archive.org/details/selectlettersofc00colu Textus] apud ''Internet Archive''
* Samuel Eliot Morison, interpr., ''Journals and other documents on the life and voyages of Christopher Columbus''. Novi Eboraci, 1963 [https://archive.org/details/journalsdocumentscolumbus Textus] apud ''Internet Archive''
* Benjamin F. Stevens, ed., ''Christopher Columbus: his own book of privileges.'' Londinii, 1893; [https://archive.org/details/christophercolum00colu Textus] apud ''Internet Archive''
* John Boyd Thacher, ''Christopher Columbus: his life, his work, his remains''. 3 voll. Novi Eboraci, 1903–1904 [https://archive.org/details/christophercolum11thac 1] [https://archive.org/details/christophercolum02thacuoft 2] [https://archive.org/details/christophercolum03thacuoft 3]
* Consuelo Varela, Juan Gil, edd., ''Cristóbal Colón: Textos y documentos completos; Nuevas cartas''. Matriti: Alianza Editorial, 1992 (prima editio, sine epistulis "novis", 1982)
; De vita
* Rebecca Catz, "Columbus in the Azores" in ''Portuguese Studies'' vol. 6 (1990) pp. 17–23
* [[Samuel Eliot Morison]], ''Admiral of the Ocean Sea: a life of Christopher Columbus''. 2 voll. Bostoniae: Little, Brown, 1942; exemplaria mutuabilia: [https://archive.org/details/admiralofoceanse0001samu_o7b2 vol. 1], [https://archive.org/details/admiralofoceanse0002samu vol. 2]
* Kirkpatrick Sale, ''The conquest of paradise: Christopher Columbus and the Columbian legacy''. Novi Eboraci: Knopf, 1990; [https://archive.org/details/conquestofparadi00sale Exemplar mutuabile]
* Henry Vignaud, ''Études critiques sur la vie de Colomb avant ses découvertes''. Lutetiae: H. Welter, 1905; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k65415862 Textus] apud ''Gallica''
; De cogitationibus scriptisque
* Juan Luis de León Azcárate, "[https://web.archive.org/web/20110917070447/http://www.religionycultura.org/2007/241-242/RyC241-242_3.pdf El «Libro de las profecías» (1504) de Cristóbal Colón: la Biblia y el descubrimiento de América]" in ''Religión y cultura'' vol. 53 (2007) pp. 361-406
* Valerie I. J. Flint, ''The imaginative landscape of Christopher Columbus''. Princetoniae, 1992
* David Henige, "Finding Columbus: implications of a newly-discovered text" in Cecil H. Clough, P. E. H. Hair, edd., ''The European Outthrust and Encounter: The First Phase c.1400-c.1700: essays in tribute to David Beers Quinn'' (Liverpolii: Liverpool University Press, 1994) pp. 141-166 {{Google Books|Dg-8ZOeBqcYC|paginae selectae}}
* David Henige, ''In Search of Columbus: the sources for the first voyage.'' Tucson: University of Arizona Press, 1991
* Pauline Moffitt Watts, "Prophecy and Discovery: on the spiritual origins of Christopher Columbus's 'Enterprise of the Indies'" in ''American Historical Review'' vol. 90 (1985) pp. 73-102
* Margarita Zamora, ''Reading Columbus''. Berkeleiae, 1993
;Aliae encyclopaediae
* {{Hofmannus}} s.vv. [http://mateo.uni-mannheim.de/camenaref/hofmann/hof1/s0931a.html "Columbus"] et [http://mateo.uni-mannheim.de/camenaref/hofmann/hof1/s0848b.html "Christophorus Columbus"]
{{NexInt}}
* [[Conquisitatores Hispani]]
* [[Ovum Colombinum]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Christopher Columbus|Christophorum Columbum}}
{{Vicifons|Christopher Columbus|Christophorum Columbum}}
{{fontes biographici}}
* [https://web.archive.org/web/20180913154931/http://www.icolombina.es/colombina/ Institutio et bibliotheca Columbina]
* "[https://web.archive.org/web/20130606004635/http://www.wdl.org/en/item/90/ Epistola Christofori Colom: cui etas nostra multum debet: de insulis Indiae supra Gangem nuper inventis]" (1493) apud ''World Digital Library''; [https://web.archive.org/web/20130605185545/http://www.wdl.org/en/item/2828/ alia editio] ibidem
* ''[http://purl.pt/24139 Epistola de insulis nuper inventis]'' (Romae, 1493) apud Bibliothecam Nationalem Portugallensem
* "[https://www.cristoforocolombo.com/cristoforo-colombo/articoli-storici/lettera-ai-protettori-del-banco-di-san-giorgio-in-genova-siviglia-2-aprile-1502/ Lettera ai protettori del Banco di San Giorgio in Genova]" (1502)
{{Lifetime|1451|1506|Columbus, Christophorus}}
{{1000 paginae}}
{{Myrias|Homines}}
[[Categoria:Christophorus Columbus|!]]
[[Categoria:Exploratores Americae Mediae]]
[[Categoria:Exploratores Italici]]
[[Categoria:Incolae Italiae]]
[[Categoria:Monarchia Regum Catholicorum]]
lhywyulj0tbpraryjh383x6p1lzq9gy
2026
0
3793
3960603
3958941
2026-05-19T00:08:43Z
Bartholomite
116968
/* Eventa */
3960603
wikitext
text/x-wiki
{{Eventus currens}}
{{Decennium|203|MMXXVI}}
== Eventa ==
* 1 Ianuarii: [[Bulgaria]] [[euro]]nem monetam induxit.
* 3 Ianuarii: [[Nicolaus Maduro]] [[Venetiola]]e praeses a militibus [[CFA|Civitatum Foederatarum]] raptus est; [[Caracae]] multis ictibus affliguntur.
* 6 Ianuarii: [[Leo XIV|Leo papa XIV]] [[Iubilaeum anni 2025]] claudit.
* 7 Ianuarii: Necatio {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Renatae Good||en|qid=Q137723290}} inter Operationem "Metro Surge" ad protestationes [[Minneapolis]] excitat.
* 15 Ianuarii: [[Vicipaedia]], anno 2001 a [[Iacobus Wales|Iacobo Wales]] et [[Laurentius Sanger|Laurentio Sanger]] condita, annum vicesimum quintum celebrat.
* 22 Ianuarii: [[Civitates Foederatae Americae]] ab [[Ordo mundi sanitarius|Ordine Mundi Sanitarii]] se recedunt.
* 28 Ianuarii: [[Sarah Mullally]] prima femina fit quae [[Ecclesia Anglicana|Ecclesiae Anglicanae]] praeest.
* 30 Ianuarii: Tria miliones paginarum ad acta [[Galfridus Epstein|Epstein]] pertinentium publicantur, multae personae publicae clarissimae toto orbe terrarum commemorantur.
* 2–6 Februarii: [[Curdistania Syriaca|Curdistaniam Syriacam]] [[Ahmedus Husainus al-Shara|rectio Damasci nova]] sibi adiungit.
* 6 Februarii: [[Olympia hiemalia 2026|Olympia hiemalia]] in [[Italia]] simul [[Mediolanum|Mediolani]], [[Cortina Ampecanorum|Cortinae Ampecanorum]], [[Pralatium|Pralatii]], [[Livignum|Livigni]] et [[Resinae|Ante Silvam]] patefiunt.
* 21 Februarii: Bellum inter [[Afghania]] et [[Pakistania]] erumpit.
* 28 Februarii: Civitas [[Israël]] et [[Civitates Foederatae]] impetum in [[Irania]]m faciunt, impetum praeemptivum appellantes.
* 1 Martii: Irania [[Fretum Ormusense]] commeatui maritimo claudit.
* 8 Martii: [[Mojtaba Khamenei|Mojtaba Husainus Khamenei]], [[Ali Khamenei|Alii]] necati filius, magnus dux [[Irania]]e eligitur.
* 31 Martii: In [[Mongolia]], {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Uchral Nyam-Osor||en|qid=Q110962738}}, post abdicationem Gombojavyn Zandanshatar, primus minister iurat.
* 6 Aprilis: [[Programma Artemis|Artemis II]] cum quattuor astronautis Lunam circumvolat et 11 Aprilis feliciter in Tellurem revertitur.
* 9 Aprilis: [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatae]] et [[Irania]] indutiis pactionem faciunt, colloquiisque ut discrimen inter se componant.
* 26 Aprilis: [[Sebastianus Sawe]] Londinii primus homo [[Cursus Marathonius|cursum Marathonium]] minore tempore quam duabus horis perficit.
* 3 Maii: Epidemia [[hantaviridae|hantavirus]] [[Andes|Andini]] ad [[quadragena]]m [[navis]] vectoriae ''Hondius'' ducit, tres mortui.
* 16 Maii: Epidemia [[ebolavirus]] Bundibugyoensis in [[Res publica democratica Congensis|Congo]] declaratus est.
== Nati ==
{{Nati desiderati}}
== Mortui ==
* [[8 Ianuarii]]: [[Ludovicus E. Brus]], chimicus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1943]].
* [[10 Ianuarii]]: [[Ericus de Däniken]], scriptor [[Helvetia|Helvetiae]]; natus est anno [[1935]].
* [[13 Ianuarii]]: [[Georgius Basiliu]], politicus [[Cyprus|Cypri]]; natus est anno [[1931]].
* [[16 Ianuarii]]: [[Ludovica Diogo]], politica [[Mozambicum|Mozambici]]; nata est anno [[1958]].
* [[24 Ianuarii]]
** [[David Abulafia]], historicus [[Britanniarum regnum|Britannicus]]; natus est anno [[1949]].
** [[Gulielmus Foege]], [[medicus]] et [[epidemiologia|epidemiologus]] [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1936]].
* [[25 Ianuarii]]: [[Yi Haechan]], politicus [[Res publica Coreana|Rei publicae Coreanae]]; natus est anno [[1952]].
* [[26 Ianuarii]]: [[Sia Figiel]], poeta, scriptrix, et pictrix [[Samoa]]na; nata est anno [[1967]].
* [[1 Februarii]]: [[Rita Süssmuth]], politica [[Germania|Germanica]]; nata est anno [[1937]].
* [[11 Februarii]]: [[Iacobus van der Beek]], actor [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1977]].
* [[15 Februarii]]: [[Robertus Duvall]], actor et moderator cinematographicus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1931]].
* [[19 Februarii]]: [[Polycarpus Pengo]], archiepiscopus [[Tanzania|Tanzanicus]]; natus est anno [[1944]].
* [[28 Februarii]]: [[Ali Khamenei]], magnus dux [[Irania]]e, ab [[Israel]]e occiditur; natus est anno [[1939]].
* [[1 Martii]]: [[David Oddi filius]], politicus [[Islandia|Islandicus]]; natus est anno [[1948]].
* [[5 Martii]]: [[Antonius Lobo Antunes]], scriptor et psychologus [[Portugallia|Lusitanus]]; natus est anno [[1942]].
* [[8 Martii]]: [[Antonius Iacobus Leggett]], physicus [[Regnum Britanniarum|Britannicus]]; natus est anno [[1936]].
* [[12 Martii]]: [[Ioachimus Wanke]], episcopus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1941]].
* [[14 Martii]]:
**[[Georgius Habermas]], philosophus continentalis et sociologus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1929]].
**[[Christophorus A. Sims]], oeconomiae peritus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1942]].
* [[17 Martii]]: [[Ilia II]], patriarcha Ecclesiae Orthodoxae Georgianae [[Russia|Russicus]]; natus est anno [[1933]].
* [[19 Martii]]:
** [[Humbertus Bossi]], politicus [[Italia|Italianus]]; natus est anno [[1941]].
** [[Carolus Norris]], artifex martialis [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1940]].
* [[22 Martii]]: [[Leonillus Jospin]], politicus [[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1937]].
* [[6 Aprilis]]: [[Christianus Schwarz-Schilling]], politicus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1930]].
* [[8 Aprilis]]: [[Carolus Delhez]], presbyter et sociologicus [[Belgica|Belgicus]]; natus est anno [[1951]].
* [[9 Aprilis]]: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Björgvin Halldórsson||en|qid=Q879495}}, musicus [[Islandia|Islandicus]]; natus est anno [[1951]].
* [[19 Aprilis]]: [[Desmond Morris|Desmondus Morris]], zoologus ethologusque Anglicus; natus est anno [[1928]].
* [[24 Aprilis]]: [[Sophia Zdybicka]], philosopha et monacha [[Polonia|Polonica]]; nata est anno [[1928]].
rkraxfjh1cgbvee1rdvuuuhvizewm33
Tycho Brahe
0
4199
3960660
3959533
2026-05-19T06:20:49Z
Grufo
64423
{{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}}
3960660
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Tycho Brahe}} seu {{res|Braheus}} seu {{res|Braheorum}} seu {{res|Tycho de Brahe}} (natus ''Tyge Ottesen Brahe'' [[Knutstorp]] in [[oppidum|oppido]] [[Scania]]e die [[14 Decembris]] [[1546]]; mortuus [[Praga]]e die [[24 Octobris]] [[1601]]) fuit [[astronomia|astronomus]] [[Dania|Danicus]].
==Vita==
Natus est in vico rurali, in insula tum Danica nomine ''Schonen.'' Tredecim annos natus, [[universitas Hafniensis|Hafniae universitatem]] Lutheranam adiit, ut educatus ad studia iurisprudentiae se praepararet. Anno [[1562]], iussu parentum in [[Universitas Lipsiensis|universitate studiorum Lipsiensi]] discere coepit. Parentes prohibere filium ad litteras de astronomia scriptas avidum esse non potuerunt. Tycho [[globus|globum]] et [[pyxis nautica|pyxidem]] in [[peregrinatio]]nibus secum semper habebat. Iam tunc temporis plures errores in tabulis [[stella]]rum sustulit.
[[Fasciculus:Uraniborg main building.jpg|thumb|upright=0.8|left|Principale Uraniburgi [[aedificium]].]]
[[Fasciculus:Uraniborgskiss 90.jpg|thumb|Uraniburgi schema.]]
[[Fasciculus:Mauerquadrant.jpg|thumb|''De quadrante Murali,'' [[libellus]] a Tychone Brahe anno 1598 editus.]]
Anno [[1572]], [[nova|stellam novam]] in [[Cassiopeia (constellatio)|Cassiopeia]] indagavit, de qua magna cum laude scripsit. [[Fridericus II (rex Daniae)|Fridericus II rex Daniae]], cum pro magna doctorum opinione astronomo [[auctoritas]] acсessisset, Tychonem honorifice tractare coepit eique [[Hvaena]]m insulam<ref>Quae et ''Venusia'' nominabatur.</ref> in [[Sundicum fretum|Sundico freto]]<ref>Quod et ''Hellespontus Danica''.</ref> sitam et salarium annuum donavit. Tycho [[Uraniburgum]] vel ''Arcem Caeli'', observatorium et palatium scientiae, Hvaenae aedificavit. Ibi habitabat cum [[familia]] et ministris et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Sophia Brahe|Sophia|en|qid=Q56029}} [[soror]]e, quam Uraniam appellare solebat. Anno [[1577]], cum [[cometes|stella crinita]] clarissima multos terreret, Tycho Brahe eam instrumentis novis et certis a se creatis observabat statuitque stellam crinitam non esse rem [[meteorologia|meteorologicam]] (ut putabat [[Aristoteles]]), sed [[corpus caeleste]], ter longius quam Luna, vel etiam longius a [[Tellus|Tellure]] distans. Stellae crinitae [[orbita]]s planetarum transcurrunt, ergo [[sphaera caelestis|sphaerae caelestes]] solidae et firmae absunt. Haec conclusio vix non maioris momenti est quam [[theoria heliocentrica|systematis heliocentrici]] et [[theoria geocentrica|geocentrici]] differentia.
Friderico rege mortuo, [[Christianus IV (rex Daniae)|Christianus IV]], rex novus, qui scientias non adeo colebat ut Fridericus, Tychonem missum fecit eumque Hvaenam relinquere iussit. Uraniburgi etiam nunc reliquiae manent. Tunc [[Praga]]m ad [[Rudolphus II|Rudolphum imperatorem]] Tycho se contulit, ubi cum [[Iohannes Keplerus|Ioanne Keplero]] multum collaboravit.
== Systema mundi Tychonis Brahe ==
[[Nicolaus Copernicus|Copernicum]] Tycho Brahe venerabatur, sed systema eius refecit. [[Sol]], [[Luna]] stellaeque secundum Brahe circum Tellurem immobilem moventur, ceteri [[planeta]]e circum Solem. Hoc systema {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ioannes Baptista Ricciolius||it|qid=Q196472}} sustinuit, sed secundum Ricchiolium [[Iuppiter (planeta)|Iuppiter]] et [[Saturnus (planeta)|Saturnus]] circum Tellurem moventur, [[Mercurius (planeta)|Mercurius]] autem, [[Venus (planeta)|Venus]], et [[Mars (planeta)|Mars]] circum Solem. Brahe negavit esse sphaeras caelestes.
{{NexInt}}
* [[Iohannes Keplerus]]
* [[Nicolaus Raimarus Ursus]]
==Notae==
<references/>
==Bibliographia==
* Christianson, J. R. [[1967]]. "Tycho Brahe at the University of Copenhagen, 1559–1562/" ''Isis'' 58 (2): 198–203.
* Christianson, J. R. [[2000]]. ''On Tycho's Island: Tycho Brahe and His Assistants, 1570–1601.'' Cantabrigiae.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Tycho Brahe|Tychonem Brahe}}
{{fontes biographici}}
* [[Petrus Gassendus|Petri Gassendi]] [https://books.google.fr/books?id=NzIgOLUUZ9wC&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false ''Tychonis Brahei vita''], [[Haga|Hagae Comitum]] 1660.
* [https://web.archive.org/web/20090514035347/http://www.vonhelmrich.de/tychobrahe.htm Tycho Brahe: de astronomo praeclaro] (alia biographia Latine).
* Tychonis Brahe [http://www.wdl.org/en/item/4304 ''Astronomiæ instauratæ mechanica'']{{Nexus deficit|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Nurembergi: Levinus Hulsius, 1602.
* Tychonis Brahe [https://www.loc.gov/item/85194796/ ''De mundi aetherei recentioribus phaenomenis'' liber secundus.]
* [https://archive.org/details/tabulaerudolphin00kepl/page/n12 ''Tabulae Rudophinae''], a Tychone et Keplero compositae.
{{Myrias|Homines}}
{{Lifetime|1546|1601|Brahe, Tycho}}
[[Categoria:Alumni Universitatis Hafniensis]]
[[Categoria:Astronomi Daniae]]
[[Categoria:Auctores Latini Renascentiae]]
[[Categoria:Auctores Neolatini]]
[[Categoria:Aulici Imperatoris Rudolphi II]]
[[Categoria:Scriptores Daniae]]
kxeikawc67f2ld8tcfgggzv73stxr3l
Franciscus Drakus
0
4289
3960599
3865878
2026-05-18T23:25:27Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3960599
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:1590 or later Marcus Gheeraerts, Sir Francis Drake Buckland Abbey, Devon.jpg|thumb|Effigies Francisci Draki a [[Marcus Gheeraerts|Marco Gheeraerts]] post annum [[1590]] picta, apud [[Abbatia de Boclanda|Abbatiam de Boclanda]] ostentata.]]
[[Fasciculus:Sir Francis Drake And His Coat Of Arms.svg|thumb|<small>AUXILIO DIVINO - SIC PARVIS MAGNA.</small>]]
'''Franciscus Drakus''' [[Eques]]<ref>Nomen gentilicium varie scribitur:
* '''Drake''': 1582: ''Aliqvot notae in Garciae Aromatum historiam. Eivsdem descriptiones non-nullarum stirpium, & aliarum exoticarum rerum, que à generoso viro Francisco Drake equite anglo, & his obseruatae sunt, qui cum in longa illa nauigatione,qua proximis annis vniuersum orbem circumiuit, comitati sunt: & quorundam peregrinorum fructuum quos Londini ab amicis accepit.''
* '''Dracus''': 1587: [[Ioannes Hercusanus|Hercusani]] [http://eebo.chadwyck.com.proxy.uchicago.edu/search/full_rec?SOURCE=pgimages.cfg&ACTION=ByID&ID=V21198 ''Magnifico ac strenuo viro D. Francisco Draco Anglo equiti aurato.''] Carmen.
* '''Drakus''': (1) 1588: [http://memory.loc.gov/cgi-bin/ampage?collId=rbdk&fileName=d020//rbdkd020.db&recNum=0&itemLink=r?intldl/rbdkbib:@field(NUMBER+@band(rbdk+d020))&linkText=0 ''Expeditio F. Draki in Indias occidentales.''] (2) 1589: [http://eebo.chadwyck.com.proxy.uchicago.edu/search/full_rec?SOURCE=pgimages.cfg&ACTION=ByID&ID=V13649 ''Ephemeris expeditionis Norreysij & Draki in Lusitaniam.'']
* '''Draken''': 1599: [[Theodorus a Bry|Theodoro à Bry]] compositore, [[Gotardus Artus|Gotardi Artus]] ''Americae pars VIII: Continens primo, descriptionem trivm itinervm Francisci Draken, qvi peragrato primvm vniverso terrarvm orbe, postea cum . . . Iohanne Havckens, ad expugnandum ciuitatem Panama, in Indiam nauigauit . . . Secvndo, iter . . . Thomae Candisch . . . Tertio, duo itinera . . . Gvaltheri Ralegh . . . nec non . . . capitanei Lavrentii Keyms. Qvibvs . . . describitvr . . . regnum Gviana . . . Primo Anglicana lingva sparsim consignata: iam verò in vnum corpus redacta, & in Latinum sermonem conuersa, auctore Gotardo Artvs.''
* '''Draco''': ibidem pp. 3. 4.
* '''Draeck''': circa 1595: [[Iodocus Hondius|Hondii]] [http://memory.loc.gov/cgi-bin/ampage?collId=rbdk&fileName=d055/rbdkd055.db&recNum=0&itemLink=r?intldl/rbdkbib:@field(DOCID%2B@lit(rbdk000058)) imago Francisci Draek:] ''FRANCISCVS DRAECK NOBILIMVS EQVES ANGLIÆ. AN° ÆT. SVE 45."''</ref> ([[Anglice]] ''Sir Francis Drake'' natus [[Tavistochia]]e circa 1549; mortuus prope [[Portus Bellus|Portum Bellum]] [[Panama]]e die [[28 Ianuarii]] [[1596]]) fuit [[cursarius]] [[nauta|navigatorque]], primus [[Anglia|Anglorum]] qui [[orbis terrarum|orbem terrarum]] [[circumnavigatio|circumnavigaverit]].
Circumnavigationem anno [[1577]] suscepit; die [[26 Septembris]] [[1580]] perfecit.
== Notae ==
<references/>
== Bibliographia ==
; Fontes fere coaevi
* 1582 : {{ec|id=Clusius (1582)|c=Carolus Clusius, ''Aliquot notae in Garciae Aromatum historiam; Descriptiones nonnullarum stirpium, et aliarum exoticarum rerum, quae à ... Francisco Drake ... observatae sunt'' (Antverpiae: Plantin) [https://www.e-rara.ch/zuz/nagezh/content/titleinfo/9431363 Textus] apud ''e-Rara'' {{Google Books|sF5WAAAAcAAJ}} [https://archive.org/details/Caroli-Clusii-Atreb-Aliquot-notae-in-Garciae-Aromatum-historiam-Eiusdem-Descript-PHAIDRA_o_383729/mode/2up apud ''Internet Archive'']}}
* c. 1587 : ''Vera descriptio expeditionis nauticae Francisci Draci Angli, cognitis aurati, circa 1587'' [tabula geographica manu scripta, ''Drake-Mellon map'' nuncupata]. [https://collections.britishart.yale.edu/catalog/orbis:9579023 imago]
* 1588 : {{ec|id=Bigges (1588)|c=Walterus Bygges, ''Expeditio Francisci Draki equitis Angli in Indias Occidentales anno MDLXXXV''. Leydae: apud Fr. Raphelengium [http://hdl.loc.gov/loc.rbc/rbdk.d020 Textus] [https://archive.org/details/narrationesduadm00bigg Editio 1590] [http://www.philological.bham.ac.uk/bigges/ Editio interretialis] [http://www.ancienttexts.org/library/latinlibrary/biggs.html Editio] apud ''[[The Latin Library]]'' [https://archive.org/details/levoyagedemessir00bigg versio Francogallica 1588] [https://archive.org/details/relationoderbesc00bigg Versio Theodisca 1589] Versio Anglica:}}
** 1589 : Walter Bygges; Thomas Cates, ed., ''A Summarie and True Discourse of Sir Frances Drakes West Indian Voyage wherein were taken the townes of Saint Iago, Sancto Domingo, Cartagena and Saint Augustine''. Londinii: Roger Ward [http://hdl.loc.gov/loc.rbc/rbdk.d022 Textus]
** 1589 : Walter Bygges; Thomas Cates, ed., ''A Summarie and True Discourse of Sir Frances Drakes West Indian Voyage where in were taken the townes of Saint Iago, Sancto Domingo, Cartagena & Saint Augustine''. Londinii: Richard Field [https://wellcomecollection.org/works/uvg54jd9 Textus cum tabulis?] [https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/a68945.0001.001?rgn=main;view=fulltext editio interretialis]; [https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/A68946.0001.001?view=toc alia]; [https://archive.org/details/summarietruedisc00bigg Editio 1596] [https://archive.org/details/summarieandtrued00biggrich editio 1652]
* 1589 : ''Ephemeris expeditionis Norreysii & Draki in Lusitaniam''. Londinii, 1589 [https://archive.org/details/ephemerisexpedit00unse Textus] apud ''Internet Archive'' [https://archive.org/details/narrationesduadm00bigg editio 1590]
* 1589 : "[https://archive.org/details/cihm_35668/page/n631/mode/1up The first voyage attempted and set foorth by ... M. Francis Drake ... to Nombre de Dios ... 1572]" (p. 594 sqq.), "[https://archive.org/details/cihm_35668/page/n684/mode/1up The famous voyage of Sir Francis Drake into the South Sea, and there hence about the whole globe of the Earth]" (post p. 643 insertam), in [[Ricardus Hakluytus|Richard Hakluyt]], ''The Principall Navigations, Voiages and Discoveries of the English Nation, made by sea or over land, to the most remote and farthest distant quarters of the earth at any time within the compasse of these 1500. yeeres''. 1a ed. Londinii: George Bishop and Ralph Newberie
* c. 1595 : [[Iodocus Hondius]], ''Vera totius expeditionis nauticae descriptio D. Franc. Draci ...'' [tabula geographica]. Amstelodami? [[:Fasciculus:Vera totius expeditionis nauticæ - descriptio D. Franc. Draci ... LOC 92680608.jpg|Imago apud Communia]]
* 1598-1600 : "[https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/A02495.0001.001/1:84.6?rgn=div2;view=fulltext A briefe relation of the notable seruice performed by Sir Francis Drake ... in the Road of Cadiz ... 1587]", "[https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/A02495.0001.001/1:123?rgn=div1;view=fulltext The first and second discouery of the gulfe of California]", "[https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/A02495.0001.001/1:126.1?rgn=div2;view=fulltext The first voyage attempted and set foorth by ... M. Francis Drake ... to Nombre de Dios ... 1572]", "[https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/A02495.0001.001/1:126.5?rgn=div2;view=fulltext A summarie and true discourse of sir Francis Drakes West Indian voyage ... 1585]", "[https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/A02495.0001.001/1:140.7?rgn=div2;view=fulltext The voyage truely discoursed, made by sir Francis Drake and sir Iohn Hawkins ... 1595]", "[https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/A02495.0001.001/1:161?rgn=div1;view=fulltext The two famous voyages happily perfourmed round about the world, by Sir Francis Drake, and M. Thomas Candish Esquire ... The voyage of M. Iohn Winter into the South sea by the Streight of Magellan ... by Edward Cliffe (etc.)]" in [[Ricardus Hakluytus|Richard Hakluyt]], ''The Principal Navigations, Voiages, Traffiques and Discoveries of the English Nation, made by sea or over-land, to the remote and farthest distant quarters of the earth, at any time within the compasse of these 1600 yeres''. 2a ed. 3 voll. Londinii: George Bishop, Ralph Newberie and Robert Barker [https://archive.org/details/principalnavigat1and2hakl voll. 1-2] [https://archive.org/details/cihm_94220 vol. 3]
* saec. XVII ineunte? : Nicola van Sype, ''La [heroike] enterprinse faict par le Signeur Draeck d'avoir cirquit toute la terre'' [tabula geographica]. Antverpiae? [http://hdl.loc.gov/loc.gmd/g3201s.rb000011 Imago]
* 1626 : Philip Nichols; {{Creanda|en|Sir Francis Drake, 1st Baronet|Franciscus Drake (baronettus I)|Francis Drake (nepos)}}, ed., ''Sir Francis Drake revived''. Londinii: Bourne, 1626 [https://archive.org/details/sirfrancisdrakea00quin/page/n17/mode/2up? Titulus huius editionis]
* 1628 : {{Creanda|en|Sir Francis Drake, 1st Baronet|Franciscus Drake (baronettus I)|Francis Drake (nepos)}}, ed., ''The World Encompassed by Sir Francis Drake''. Londinii: Bourne, 1628 [https://web.archive.org/web/20210522151542/https://www.wdl.org/en/item/624/ Textus]; [http://hdl.loc.gov/loc.rbc/rbdk.d042 Textus] apud Bibliotheca Congressus; [http://nationalhumanitiescenter.org/pds/amerbegin/contact/text5/drake.pdf Editio interretialis]
* 1652-1653 : Philip Nichols, Francis Fletcher et al.; R. D., ed., ''Sir Francis Drake revived; The world encompassed by Sir Francis Drake; A summarie and true discourse; A full relation of another voyage into the West Indies''. Londinii: Bourne, 1652-1653 [https://archive.org/details/sirfrancisdraker00bourrich/page/n5/mode/2up fasc. 1 i] [https://archive.org/details/sirfrancisdraker00nichrich/page/n5/mode/2up fasc. 1 ii] [https://archive.org/details/sirfrancisdraker00nichrich/page/n5/mode/2up fasc. 2] [https://archive.org/details/summarieandtrued00biggrich fasc. 3] [https://archive.org/details/fullrelationofan00bourrich fasc. 4]
; Editiones fontium
* Mary Frear Keeler, ed., ''Sir Francis Drake's West Indian Voyage, 1585-86''. Londinii, 1981 {{Google Books|DhWfsDLFC34C|Paginae selectae}}
* W. D. Cooley, ed., ''Sir Francis Drake his Voyage, 1595, by Thomas Maynarde, together with the Spanish account of Drake's attack on Puerto Rico''. Londinii: Hakluyt Society, 1849 [http://www.mdz-nbn-resolving.de/urn/resolver.pl?urn=urn:nbn:de:bvb:12-bsb10465824-6 Textus] apud Monacenses
* Zelia Nuttall, ed., ''New Light on Drake: a collection of documents relating to his voyage of circumnavigation''. Londinii: Hakluyt Society, 1914 [https://archive.org/details/newlightondrakec34nuttuoft Textus] apud ''Internet Archive''
* {{ec|id=O'Brian et al. (1996)|c=Patrick O'Brian et al., edd., ''The Drake Manuscript''. Londinii: André Deutsch, 1996 (editio fac-simile manuscripti ''[[Histoire naturelle des Indes]]'') }}
* W. S. W. Vaux, ed., ''The World Encompassed by Sir Francis Drake ... collated with an unpublished manuscript of Francis Fletcher''. Londinii: Hakluyt Society, 1854 [https://archive.org/details/worldencompassed16drak Textus] apud ''Internet Archive''
* R. B. Wernham, ed., ''The expedition of Sir John Norris and Sir Francis Drake to Spain and Portugal, 1589'' (Navy Records Society). Londinii: Temple Smith, 1988
; Eruditio
* Kenneth R. Andrews, ''Drake's voyages: a re-assessment of their place in Elizabethan maritime expansion''. Novi Eboraci: Scribner, 1968 [https://archive.org/details/drakesvoyagesrea00andr exemplar mutuabile]
* Laurence Bergreen, ''In Search of a Kingdom: Francis Drake, Elizabeth I, and the Perilous Birth of the British Empire''. Custom House, 2021. ISBN 978-0062875358 [http://www.washingtonindependentreviewofbooks.com/index.php/bookreview/in-search-of-a-kingdom-francis-drake-elizabeth-i-and-the-perilous-birth-of-the-british-empire recensio huius operis]
* Julian S. Corbett, ''Drake and the Tudor navy, with a history of the rise of England as a maritime power''. 2 voll. Londinii: Longmans Green, 1898 [https://archive.org/details/draketudornavy01corb vol. 1] [https://archive.org/details/draketudornavy02corb vol. 2] apud ''Internet Archive''
* James B. Davidson, "[https://archive.org/details/westernantiquar06wriggoog/page/n173/mode/2up On some points in natural history first made known by Sir Francis Drake]" in ''Western Antiquary'' vol. 4 (1884/1885) pp. 134-137
* Harry Kelsey, "Drake, Sir Francis (1540–1596)" in {{ODNB}}
* Harry Kelsey, ''Sir Francis Drake: The Queen's Pirate''. Novo Portu: Yale University Press. 2000. ISBN 978-0-300-08463-4
* Hans P. Kraus, ''Sir Francis Drake: A Pictorial Biography''. Amsterdam: N. Israel, 1970 [https://www.loc.gov/rr/rarebook/catalog/drake/index.html Editio interretialis]
* David Beers Quinn, ''Sir Francis Drake as seen by his contemporaries: an essay''. Providentiae: John Carter Brown Library, 1996 [https://archive.org/details/sirfrancisdrakea00quin Textus] apud ''Internet Archive''
* John Sugden, ''Sir Francis Drake''. Londinii: Barrie & Jenkins, 1990 {{Google Books|2CEgmN-3VcMC|Paginae selectae editionis recentioris}}
* Norman J. W. Thrower, "Drake on the Pacific Coast of North America" in Cecil H. Clough, P. E. H. Hair, edd., ''The European Outthrust and Encounter: The First Phase c.1400-c.1700: essays in tribute to David Beers Quinn'' (Liverpolii: Liverpool University Press, 1994) pp. 167-190 {{Google Books|Dg-8ZOeBqcYC|paginae selectae}}
* Norman J. W. Thrower, ''Sir Francis Drake and the Famous Voyage, 1577-1580: Essays Commemorating the Quadricentennial of Drake's Circumnavigation of the Earth''. Berkeleiae: University of California Press, 1984 {{Google Books|tPJVxZu8btoC|Paginae selectae}}
== Nexus externi ==
* ''[http://www.indrakeswake.co.uk/Society/index.htm The Drake Exploration Society]''
** "[http://www.indrakeswake.co.uk/Society/research.htm The society's research]"
* John Thrower, "[http://www.indrakeswake.co.uk/Society/Research/botanical.htm Some Botanical Discoveries Made on Francis Drake's World Voyage]"
* Martha Doerr Toppin, "[https://web.archive.org/web/20220518235722/https://open.conted.ox.ac.uk/sites/open.conted.ox.ac.uk/files/resources/Create%20Document/%28Pages%204-13%29%20MARTHA%20%28Group%201%29.pdf Nova Albion Revealed: Drake’s claim of California celebrated by Hakluyt and Hondius]"
{{Lifetime|saeculo 16|1596|Drakus, Franciscus}}
[[Categoria:Circumnavigatores]]
[[Categoria:Elisabetha I (regina Angliae)]]
[[Categoria:Exploratores Britannici]]
[[Categoria:Exploratores Californiae]]
[[Categoria:Exploratores Oceani Pacifici]]
[[Categoria:Exploratores Oregoniae]]
{{Myrias|Homines}}
itmp7sr0tt5uupf8hjd2fppvmv92exc
3960653
3960599
2026-05-19T06:11:27Z
Grufo
64423
{{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}}
3960653
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:1590 or later Marcus Gheeraerts, Sir Francis Drake Buckland Abbey, Devon.jpg|thumb|Effigies Francisci Draki a [[Marcus Gheeraerts|Marco Gheeraerts]] post annum [[1590]] picta, apud [[Abbatia de Boclanda|Abbatiam de Boclanda]] ostentata.]]
[[Fasciculus:Sir Francis Drake And His Coat Of Arms.svg|thumb|<small>AUXILIO DIVINO - SIC PARVIS MAGNA.</small>]]
{{res|Franciscus Drakus}} [[Eques]]<ref>Nomen gentilicium varie scribitur:
* '''Drake''': 1582: ''Aliqvot notae in Garciae Aromatum historiam. Eivsdem descriptiones non-nullarum stirpium, & aliarum exoticarum rerum, que à generoso viro Francisco Drake equite anglo, & his obseruatae sunt, qui cum in longa illa nauigatione,qua proximis annis vniuersum orbem circumiuit, comitati sunt: & quorundam peregrinorum fructuum quos Londini ab amicis accepit.''
* '''Dracus''': 1587: [[Ioannes Hercusanus|Hercusani]] [http://eebo.chadwyck.com.proxy.uchicago.edu/search/full_rec?SOURCE=pgimages.cfg&ACTION=ByID&ID=V21198 ''Magnifico ac strenuo viro D. Francisco Draco Anglo equiti aurato.''] Carmen.
* '''Drakus''': (1) 1588: [http://memory.loc.gov/cgi-bin/ampage?collId=rbdk&fileName=d020//rbdkd020.db&recNum=0&itemLink=r?intldl/rbdkbib:@field(NUMBER+@band(rbdk+d020))&linkText=0 ''Expeditio F. Draki in Indias occidentales.''] (2) 1589: [http://eebo.chadwyck.com.proxy.uchicago.edu/search/full_rec?SOURCE=pgimages.cfg&ACTION=ByID&ID=V13649 ''Ephemeris expeditionis Norreysij & Draki in Lusitaniam.'']
* '''Draken''': 1599: [[Theodorus a Bry|Theodoro à Bry]] compositore, [[Gotardus Artus|Gotardi Artus]] ''Americae pars VIII: Continens primo, descriptionem trivm itinervm Francisci Draken, qvi peragrato primvm vniverso terrarvm orbe, postea cum . . . Iohanne Havckens, ad expugnandum ciuitatem Panama, in Indiam nauigauit . . . Secvndo, iter . . . Thomae Candisch . . . Tertio, duo itinera . . . Gvaltheri Ralegh . . . nec non . . . capitanei Lavrentii Keyms. Qvibvs . . . describitvr . . . regnum Gviana . . . Primo Anglicana lingva sparsim consignata: iam verò in vnum corpus redacta, & in Latinum sermonem conuersa, auctore Gotardo Artvs.''
* '''Draco''': ibidem pp. 3. 4.
* '''Draeck''': circa 1595: [[Iodocus Hondius|Hondii]] [http://memory.loc.gov/cgi-bin/ampage?collId=rbdk&fileName=d055/rbdkd055.db&recNum=0&itemLink=r?intldl/rbdkbib:@field(DOCID%2B@lit(rbdk000058)) imago Francisci Draek:] ''FRANCISCVS DRAECK NOBILIMVS EQVES ANGLIÆ. AN° ÆT. SVE 45."''</ref> ([[Anglice]] ''Sir Francis Drake'' natus [[Tavistochia]]e circa 1549; mortuus prope [[Portus Bellus|Portum Bellum]] [[Panama]]e die [[28 Ianuarii]] [[1596]]) fuit [[cursarius]] [[nauta|navigatorque]], primus [[Anglia|Anglorum]] qui [[orbis terrarum|orbem terrarum]] [[circumnavigatio|circumnavigaverit]].
Circumnavigationem anno [[1577]] suscepit; die [[26 Septembris]] [[1580]] perfecit.
== Notae ==
<references/>
== Bibliographia ==
; Fontes fere coaevi
* 1582 : {{ec|id=Clusius (1582)|c=Carolus Clusius, ''Aliquot notae in Garciae Aromatum historiam; Descriptiones nonnullarum stirpium, et aliarum exoticarum rerum, quae à ... Francisco Drake ... observatae sunt'' (Antverpiae: Plantin) [https://www.e-rara.ch/zuz/nagezh/content/titleinfo/9431363 Textus] apud ''e-Rara'' {{Google Books|sF5WAAAAcAAJ}} [https://archive.org/details/Caroli-Clusii-Atreb-Aliquot-notae-in-Garciae-Aromatum-historiam-Eiusdem-Descript-PHAIDRA_o_383729/mode/2up apud ''Internet Archive'']}}
* c. 1587 : ''Vera descriptio expeditionis nauticae Francisci Draci Angli, cognitis aurati, circa 1587'' [tabula geographica manu scripta, ''Drake-Mellon map'' nuncupata]. [https://collections.britishart.yale.edu/catalog/orbis:9579023 imago]
* 1588 : {{ec|id=Bigges (1588)|c=Walterus Bygges, ''Expeditio Francisci Draki equitis Angli in Indias Occidentales anno MDLXXXV''. Leydae: apud Fr. Raphelengium [http://hdl.loc.gov/loc.rbc/rbdk.d020 Textus] [https://archive.org/details/narrationesduadm00bigg Editio 1590] [http://www.philological.bham.ac.uk/bigges/ Editio interretialis] [http://www.ancienttexts.org/library/latinlibrary/biggs.html Editio] apud ''[[The Latin Library]]'' [https://archive.org/details/levoyagedemessir00bigg versio Francogallica 1588] [https://archive.org/details/relationoderbesc00bigg Versio Theodisca 1589] Versio Anglica:}}
** 1589 : Walter Bygges; Thomas Cates, ed., ''A Summarie and True Discourse of Sir Frances Drakes West Indian Voyage wherein were taken the townes of Saint Iago, Sancto Domingo, Cartagena and Saint Augustine''. Londinii: Roger Ward [http://hdl.loc.gov/loc.rbc/rbdk.d022 Textus]
** 1589 : Walter Bygges; Thomas Cates, ed., ''A Summarie and True Discourse of Sir Frances Drakes West Indian Voyage where in were taken the townes of Saint Iago, Sancto Domingo, Cartagena & Saint Augustine''. Londinii: Richard Field [https://wellcomecollection.org/works/uvg54jd9 Textus cum tabulis?] [https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/a68945.0001.001?rgn=main;view=fulltext editio interretialis]; [https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/A68946.0001.001?view=toc alia]; [https://archive.org/details/summarietruedisc00bigg Editio 1596] [https://archive.org/details/summarieandtrued00biggrich editio 1652]
* 1589 : ''Ephemeris expeditionis Norreysii & Draki in Lusitaniam''. Londinii, 1589 [https://archive.org/details/ephemerisexpedit00unse Textus] apud ''Internet Archive'' [https://archive.org/details/narrationesduadm00bigg editio 1590]
* 1589 : "[https://archive.org/details/cihm_35668/page/n631/mode/1up The first voyage attempted and set foorth by ... M. Francis Drake ... to Nombre de Dios ... 1572]" (p. 594 sqq.), "[https://archive.org/details/cihm_35668/page/n684/mode/1up The famous voyage of Sir Francis Drake into the South Sea, and there hence about the whole globe of the Earth]" (post p. 643 insertam), in [[Ricardus Hakluytus|Richard Hakluyt]], ''The Principall Navigations, Voiages and Discoveries of the English Nation, made by sea or over land, to the most remote and farthest distant quarters of the earth at any time within the compasse of these 1500. yeeres''. 1a ed. Londinii: George Bishop and Ralph Newberie
* c. 1595 : [[Iodocus Hondius]], ''Vera totius expeditionis nauticae descriptio D. Franc. Draci ...'' [tabula geographica]. Amstelodami? [[:Fasciculus:Vera totius expeditionis nauticæ - descriptio D. Franc. Draci ... LOC 92680608.jpg|Imago apud Communia]]
* 1598-1600 : "[https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/A02495.0001.001/1:84.6?rgn=div2;view=fulltext A briefe relation of the notable seruice performed by Sir Francis Drake ... in the Road of Cadiz ... 1587]", "[https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/A02495.0001.001/1:123?rgn=div1;view=fulltext The first and second discouery of the gulfe of California]", "[https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/A02495.0001.001/1:126.1?rgn=div2;view=fulltext The first voyage attempted and set foorth by ... M. Francis Drake ... to Nombre de Dios ... 1572]", "[https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/A02495.0001.001/1:126.5?rgn=div2;view=fulltext A summarie and true discourse of sir Francis Drakes West Indian voyage ... 1585]", "[https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/A02495.0001.001/1:140.7?rgn=div2;view=fulltext The voyage truely discoursed, made by sir Francis Drake and sir Iohn Hawkins ... 1595]", "[https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/A02495.0001.001/1:161?rgn=div1;view=fulltext The two famous voyages happily perfourmed round about the world, by Sir Francis Drake, and M. Thomas Candish Esquire ... The voyage of M. Iohn Winter into the South sea by the Streight of Magellan ... by Edward Cliffe (etc.)]" in [[Ricardus Hakluytus|Richard Hakluyt]], ''The Principal Navigations, Voiages, Traffiques and Discoveries of the English Nation, made by sea or over-land, to the remote and farthest distant quarters of the earth, at any time within the compasse of these 1600 yeres''. 2a ed. 3 voll. Londinii: George Bishop, Ralph Newberie and Robert Barker [https://archive.org/details/principalnavigat1and2hakl voll. 1-2] [https://archive.org/details/cihm_94220 vol. 3]
* saec. XVII ineunte? : Nicola van Sype, ''La [heroike] enterprinse faict par le Signeur Draeck d'avoir cirquit toute la terre'' [tabula geographica]. Antverpiae? [http://hdl.loc.gov/loc.gmd/g3201s.rb000011 Imago]
* 1626 : Philip Nichols; {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Franciscus Drake (baronettus I)|Francis Drake (nepos)|en|qid=Q7526692}}, ed., ''Sir Francis Drake revived''. Londinii: Bourne, 1626 [https://archive.org/details/sirfrancisdrakea00quin/page/n17/mode/2up? Titulus huius editionis]
* 1628 : {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Franciscus Drake (baronettus I)|Francis Drake (nepos)|en|qid=Q7526692}}, ed., ''The World Encompassed by Sir Francis Drake''. Londinii: Bourne, 1628 [https://web.archive.org/web/20210522151542/https://www.wdl.org/en/item/624/ Textus]; [http://hdl.loc.gov/loc.rbc/rbdk.d042 Textus] apud Bibliotheca Congressus; [http://nationalhumanitiescenter.org/pds/amerbegin/contact/text5/drake.pdf Editio interretialis]
* 1652-1653 : Philip Nichols, Francis Fletcher et al.; R. D., ed., ''Sir Francis Drake revived; The world encompassed by Sir Francis Drake; A summarie and true discourse; A full relation of another voyage into the West Indies''. Londinii: Bourne, 1652-1653 [https://archive.org/details/sirfrancisdraker00bourrich/page/n5/mode/2up fasc. 1 i] [https://archive.org/details/sirfrancisdraker00nichrich/page/n5/mode/2up fasc. 1 ii] [https://archive.org/details/sirfrancisdraker00nichrich/page/n5/mode/2up fasc. 2] [https://archive.org/details/summarieandtrued00biggrich fasc. 3] [https://archive.org/details/fullrelationofan00bourrich fasc. 4]
; Editiones fontium
* Mary Frear Keeler, ed., ''Sir Francis Drake's West Indian Voyage, 1585-86''. Londinii, 1981 {{Google Books|DhWfsDLFC34C|Paginae selectae}}
* W. D. Cooley, ed., ''Sir Francis Drake his Voyage, 1595, by Thomas Maynarde, together with the Spanish account of Drake's attack on Puerto Rico''. Londinii: Hakluyt Society, 1849 [http://www.mdz-nbn-resolving.de/urn/resolver.pl?urn=urn:nbn:de:bvb:12-bsb10465824-6 Textus] apud Monacenses
* Zelia Nuttall, ed., ''New Light on Drake: a collection of documents relating to his voyage of circumnavigation''. Londinii: Hakluyt Society, 1914 [https://archive.org/details/newlightondrakec34nuttuoft Textus] apud ''Internet Archive''
* {{ec|id=O'Brian et al. (1996)|c=Patrick O'Brian et al., edd., ''The Drake Manuscript''. Londinii: André Deutsch, 1996 (editio fac-simile manuscripti ''[[Histoire naturelle des Indes]]'') }}
* W. S. W. Vaux, ed., ''The World Encompassed by Sir Francis Drake ... collated with an unpublished manuscript of Francis Fletcher''. Londinii: Hakluyt Society, 1854 [https://archive.org/details/worldencompassed16drak Textus] apud ''Internet Archive''
* R. B. Wernham, ed., ''The expedition of Sir John Norris and Sir Francis Drake to Spain and Portugal, 1589'' (Navy Records Society). Londinii: Temple Smith, 1988
; Eruditio
* Kenneth R. Andrews, ''Drake's voyages: a re-assessment of their place in Elizabethan maritime expansion''. Novi Eboraci: Scribner, 1968 [https://archive.org/details/drakesvoyagesrea00andr exemplar mutuabile]
* Laurence Bergreen, ''In Search of a Kingdom: Francis Drake, Elizabeth I, and the Perilous Birth of the British Empire''. Custom House, 2021. ISBN 978-0062875358 [http://www.washingtonindependentreviewofbooks.com/index.php/bookreview/in-search-of-a-kingdom-francis-drake-elizabeth-i-and-the-perilous-birth-of-the-british-empire recensio huius operis]
* Julian S. Corbett, ''Drake and the Tudor navy, with a history of the rise of England as a maritime power''. 2 voll. Londinii: Longmans Green, 1898 [https://archive.org/details/draketudornavy01corb vol. 1] [https://archive.org/details/draketudornavy02corb vol. 2] apud ''Internet Archive''
* James B. Davidson, "[https://archive.org/details/westernantiquar06wriggoog/page/n173/mode/2up On some points in natural history first made known by Sir Francis Drake]" in ''Western Antiquary'' vol. 4 (1884/1885) pp. 134-137
* Harry Kelsey, "Drake, Sir Francis (1540–1596)" in {{ODNB}}
* Harry Kelsey, ''Sir Francis Drake: The Queen's Pirate''. Novo Portu: Yale University Press. 2000. ISBN 978-0-300-08463-4
* Hans P. Kraus, ''Sir Francis Drake: A Pictorial Biography''. Amsterdam: N. Israel, 1970 [https://www.loc.gov/rr/rarebook/catalog/drake/index.html Editio interretialis]
* David Beers Quinn, ''Sir Francis Drake as seen by his contemporaries: an essay''. Providentiae: John Carter Brown Library, 1996 [https://archive.org/details/sirfrancisdrakea00quin Textus] apud ''Internet Archive''
* John Sugden, ''Sir Francis Drake''. Londinii: Barrie & Jenkins, 1990 {{Google Books|2CEgmN-3VcMC|Paginae selectae editionis recentioris}}
* Norman J. W. Thrower, "Drake on the Pacific Coast of North America" in Cecil H. Clough, P. E. H. Hair, edd., ''The European Outthrust and Encounter: The First Phase c.1400-c.1700: essays in tribute to David Beers Quinn'' (Liverpolii: Liverpool University Press, 1994) pp. 167-190 {{Google Books|Dg-8ZOeBqcYC|paginae selectae}}
* Norman J. W. Thrower, ''Sir Francis Drake and the Famous Voyage, 1577-1580: Essays Commemorating the Quadricentennial of Drake's Circumnavigation of the Earth''. Berkeleiae: University of California Press, 1984 {{Google Books|tPJVxZu8btoC|Paginae selectae}}
== Nexus externi ==
* ''[http://www.indrakeswake.co.uk/Society/index.htm The Drake Exploration Society]''
** "[http://www.indrakeswake.co.uk/Society/research.htm The society's research]"
* John Thrower, "[http://www.indrakeswake.co.uk/Society/Research/botanical.htm Some Botanical Discoveries Made on Francis Drake's World Voyage]"
* Martha Doerr Toppin, "[https://web.archive.org/web/20220518235722/https://open.conted.ox.ac.uk/sites/open.conted.ox.ac.uk/files/resources/Create%20Document/%28Pages%204-13%29%20MARTHA%20%28Group%201%29.pdf Nova Albion Revealed: Drake’s claim of California celebrated by Hakluyt and Hondius]"
{{Lifetime|saeculo 16|1596|Drakus, Franciscus}}
[[Categoria:Circumnavigatores]]
[[Categoria:Elisabetha I (regina Angliae)]]
[[Categoria:Exploratores Britannici]]
[[Categoria:Exploratores Californiae]]
[[Categoria:Exploratores Oceani Pacifici]]
[[Categoria:Exploratores Oregoniae]]
{{Myrias|Homines}}
f77fuvuvwh2wb4lwlpgelg3z6u3rzbl
Lucretius
0
6240
3960506
3959718
2026-05-18T16:51:44Z
~2026-29111-87
209351
3960506
wikitext
text/x-wiki
{{L}}
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Titus Lucretius Carus''' (c. [[99 a.C.n.|99]]–[[55 a.C.n.]]) fuit [[poëta]] [[Imperium Romanum|Romanus]], qui in [[poësis|poëmate]] ''[[De Rerum Natura (poema)|De Rerum Natura]],'' longo [[Poësis didactica|carmine didactico]], hexametricis versibus doctrinam physicam [[Epicurus|Epicuri]] exposuit.
==Vita==
Illustrissimus ex [[Epicureismus|Epicureis philosophis]], Lucretius natus est anno [[94 a.C.n.]] et mortuus anno aetatis 44, ut scribit [[Hieronymus]] in ''Chronicis Eusebii'' suis. Idem est auctor Lucretium se propria manu interfecisse: "Titus Lucretius poeta nascitur: qui postea amatorio poculo in furorem versus, cum aliquot libros per intervalla insaniae conscripsisset, quos postea Cicero emendavit, propria se manu interfecit anno aetatis XLIV."
Sed hodierni [[Rerum gestarum scriptor|rerum gestarum scriptores]] putant generaliter Hieronymum erravisse; haec res igitur dubia est.
==''De rerum natura''==
[[File:Lucretius De Rerum Natura.webm|thumb|''De Rerum Natura'']]
{{Vide-etiam|De rerum natura (Lucretius)}}
Solum opus Lucretii quod exstat vulgo ''De rerum natura'' appellatur. Lucretius poema [[Gaius Memmius|Gaio Memmio]] dedicat. In sex libris disciplinam [[Epicurus|Epicuream]] explicit.
I. Venerem laudat et genetricem omnium appellat. Epicuro etiam laudato duo principia disciplinae Epicureanae explicit: [[ex nihilo nihil fit|nil ex nihilo gigni posse]] et nil ad nihilum dissolvere. Ergo omnis natura duabus in rebus constitit quae corpora innumera et inane sunt.
II. Explicit quomodo disciplina Epicurea sola homines feliciores faciat, dein motum et naturam caecorum corporum, vel seminum, e quibus omnia constent. Fortuita sunt omnia propter [[clinamen]] seminum. Sunt alii orbes terrarum praeter nostrum.
III. Epicuro iterum laudato, naturam animi exponit, in primis animum esse mortalem. Perit nobiscum. Homines ne mortem metuant hortatur. Iste metus fons malorum est. At mors ad nos nil est.
IIII. Confitetur quomodo mel versuum medicamen amarum philosophiae celet. Multa multumque de sensibus et corpore exponit, dein pericula amoris. Amor voluptatem promittit sed dolorem dat.
V. Epicurum laudat et cum caelestibus confert. Epicurus [[Hercules|Herculi]] et aliis deis longe praestat. Dein initium mundi et hominum et [[sermo]]nis et [[religio]]nis explicit. Quorum omnia forte facta sunt, sine auxilio deorum. Mundus creatus olim item peribit.
VI. Epicuro iam iterum laudato, pietatem veram discit. Dei, tranquilli et longe remoti a nobis, imitandi sunt. Natura rerum et clinamen seminum [[tonitrus]], [[fulmen|fulmina]], [[nubes]], [[imber|imbres]], [[terraemotus]], [[morbus|morbos]], et cetera creant, non dei. Denique illam pestilentiam Athenis explicit. Mega-porcus explaquatii mega-malus erat.
==Fortuna post mortem==
Post mortem eius multi poëtae Romani Lucretium aemulati sunt, inter quos [[Vergilius]] in primis, sed etiam [[Horatius]], [[Ovidius]] et alii. Multis post saeculis tamen philosophia Lucretii posterioribus, praesertim Christianis, tam displicuit ut exempla operis quasi evanuerunt.
Anno 1417 [[Ioannes Franciscus Poggio Bracciolini|Poggius Bracciolini]] ultimum [[manuscriptum]] invenit et poëma ''De rerum natura'' in lumen reddidit.
==Bibliographia==
; Editiones operis
{{Vide-etiam|De rerum natura (Lucretius)#Editiones}}
* {{Fabricius Latina}} pp. 42-50
{{NexInt}}
* [[Felix qui potuit rerum cognoscere causas]]
* [[Gaius Memmius]]
* [[Poggius Bracciolinus]]
* [[6240 Lucretius Carus]]
== Nexus externi ==
{{vicicitatio|Lucretius}}
{{vicifons|Titus Lucretius Carus}}
* T. Lucretius Carus: [http://www.latinovivo.com/Testintegrali/Lucrezindex.htm "De Rerum Natura"] apud ''Latino Vivo''
* [http://www.thelatinlibrary.com/lucretius.html "De Rerum Natura"] apud ''The Latin Library''
* [https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lsante01/Lucretius/luc_intr.html De Rerum Natura] apud ''Bibliotheca Augustana''
{{scriptor-stipula}}
[[Categoria:Nati saeculo 1 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui saeculo 1 a.C.n.]]
[[Categoria:Ontologi]]
[[Categoria:Philosophi Epicurei]]
[[Categoria:Auctores Latini antiqui]]
[[Categoria:Humanistae saeculares]]
[[Categoria:Poetae Latini Romae antiquae]]
[[Categoria:Scriptores Italiae antiquae]]
[[Categoria:Titus Lucretius Carus|!]]
ig1jwsd8r4a3bu6rnkjdaq8ubj057v2
3960507
3960506
2026-05-18T16:51:51Z
Quinlan83
143817
Recensiones a conlatore [[Special:Contributions/~2026-29111-87|~2026-29111-87]] ([[User talk:~2026-29111-87|Disputatio]]) factas in superiorem redactionem a conlatore [[User:Marcus Terentius Bibliophilus|Marcus Terentius Bibliophilus]] factam restitui
3693474
wikitext
text/x-wiki
{{L}}
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Titus Lucretius Carus''' (c. [[99 a.C.n.|99]]–[[55 a.C.n.]]) fuit [[poëta]] [[Imperium Romanum|Romanus]], qui in [[poësis|poëmate]] ''[[De Rerum Natura (poema)|De Rerum Natura]],'' longo [[Poësis didactica|carmine didactico]], hexametricis versibus doctrinam physicam [[Epicurus|Epicuri]] exposuit.
==Vita==
Illustrissimus ex [[Epicureismus|Epicureis philosophis]], Lucretius natus est anno [[94 a.C.n.]] et mortuus anno aetatis 44, ut scribit [[Hieronymus]] in ''Chronicis Eusebii'' suis. Idem est auctor Lucretium se propria manu interfecisse: "Titus Lucretius poeta nascitur: qui postea amatorio poculo in furorem versus, cum aliquot libros per intervalla insaniae conscripsisset, quos postea Cicero emendavit, propria se manu interfecit anno aetatis XLIV."
Sed hodierni [[Rerum gestarum scriptor|rerum gestarum scriptores]] putant generaliter Hieronymum erravisse; haec res igitur dubia est.
==''De rerum natura''==
[[File:Lucretius De Rerum Natura.webm|thumb|''De Rerum Natura'']]
{{Vide-etiam|De rerum natura (Lucretius)}}
Solum opus Lucretii quod exstat vulgo ''De rerum natura'' appellatur. Lucretius poema [[Gaius Memmius|Gaio Memmio]] dedicat. In sex libris disciplinam [[Epicurus|Epicuream]] explicit.
I. Venerem laudat et genetricem omnium appellat. Epicuro etiam laudato duo principia disciplinae Epicureanae explicit: [[ex nihilo nihil fit|nil ex nihilo gigni posse]] et nil ad nihilum dissolvere. Ergo omnis natura duabus in rebus constitit quae corpora innumera et inane sunt.
II. Explicit quomodo disciplina Epicurea sola homines feliciores faciat, dein motum et naturam caecorum corporum, vel seminum, e quibus omnia constent. Fortuita sunt omnia propter [[clinamen]] seminum. Sunt alii orbes terrarum praeter nostrum.
III. Epicuro iterum laudato, naturam animi exponit, in primis animum esse mortalem. Perit nobiscum. Homines ne mortem metuant hortatur. Iste metus fons malorum est. At mors ad nos nil est.
IIII. Confitetur quomodo mel versuum medicamen amarum philosophiae celet. Multa multumque de sensibus et corpore exponit, dein pericula amoris. Amor voluptatem promittit sed dolorem dat.
V. Epicurum laudat et cum caelestibus confert. Epicurus [[Hercules|Herculi]] et aliis deis longe praestat. Dein initium mundi et hominum et [[sermo]]nis et [[religio]]nis explicit. Quorum omnia forte facta sunt, sine auxilio deorum. Mundus creatus olim item peribit.
VI. Epicuro iam iterum laudato, pietatem veram discit. Dei, tranquilli et longe remoti a nobis, imitandi sunt. Natura rerum et clinamen seminum [[tonitrus]], [[fulmen|fulmina]], [[nubes]], [[imber|imbres]], [[terraemotus]], [[morbus|morbos]], et cetera creant, non dei. Denique illam pestilentiam Athenis explicit.
==Fortuna post mortem==
Post mortem eius multi poëtae Romani Lucretium aemulati sunt, inter quos [[Vergilius]] in primis, sed etiam [[Horatius]], [[Ovidius]] et alii. Multis post saeculis tamen philosophia Lucretii posterioribus, praesertim Christianis, tam displicuit ut exempla operis quasi evanuerunt.
Anno 1417 [[Ioannes Franciscus Poggio Bracciolini|Poggius Bracciolini]] ultimum [[manuscriptum]] invenit et poëma ''De rerum natura'' in lumen reddidit.
==Bibliographia==
; Editiones operis
{{Vide-etiam|De rerum natura (Lucretius)#Editiones}}
* {{Fabricius Latina}} pp. 42-50
{{NexInt}}
* [[Felix qui potuit rerum cognoscere causas]]
* [[Gaius Memmius]]
* [[Poggius Bracciolinus]]
* [[6240 Lucretius Carus]]
== Nexus externi ==
{{vicicitatio|Lucretius}}
{{vicifons|Titus Lucretius Carus}}
* T. Lucretius Carus: [http://www.latinovivo.com/Testintegrali/Lucrezindex.htm "De Rerum Natura"] apud ''Latino Vivo''
* [http://www.thelatinlibrary.com/lucretius.html "De Rerum Natura"] apud ''The Latin Library''
* [https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lsante01/Lucretius/luc_intr.html De Rerum Natura] apud ''Bibliotheca Augustana''
{{scriptor-stipula}}
[[Categoria:Nati saeculo 1 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui saeculo 1 a.C.n.]]
[[Categoria:Ontologi]]
[[Categoria:Philosophi Epicurei]]
[[Categoria:Auctores Latini antiqui]]
[[Categoria:Humanistae saeculares]]
[[Categoria:Poetae Latini Romae antiquae]]
[[Categoria:Scriptores Italiae antiquae]]
[[Categoria:Titus Lucretius Carus|!]]
7qg7rxgasxqwxr5gxmhahwl8innltgx
Macedonia Septentrionalis
0
11842
3960571
3878005
2026-05-18T20:32:54Z
Bartholomite
116968
3960571
wikitext
text/x-wiki
{{latinitas|-1}}
{{Capsa civitatis Vicidata}}
{{videdis|Macedonia (discretiva)}}
[[Fasciculus:Macedonia-CIA WFB Map.png|thumb|Macedonia Septentrionalis]]
'''Macedonia Septentrionalis'''{{Convertimus}} ([[Lingua Macedonica|Macedonice]] ''{{lang|mk|Северна Македонија}}'', [[Albanice]] ''{{lang|sq|Maqedonia e Veriut}}'') est [[civitas]] [[Europa]]e in [[paeninsula Balcanica]] sita, quae plus quam vicies centena milia incolarum et superficiem {{formatnum:25713}} chiliometrorum quadratorum habet. [[Civitas mediterranea]] est, [[Graecia]]e, [[Bulgaria]]e, [[Serbia]]e, [[Kosovia]]e,<ref>Libertas Kosoviae a Macedonia Septontriali pluribusque civitatibus agnoscitur, ab aliis autem negatur.</ref> [[Albania]]eque adiacens. Terra eius plerumque montuosa est et fere quinquaginta lacuum habet.
Olim pars [[Iugoslavia]]e, anno [[1991]] libertatem accepit et usque ad annum [[2019]] ''(res publica) Macedonia'' vel ''prior res publica Iugoslavica Macedonia'' appellabatur. Hoc nomen erat in controversia inter hanc civitatem et [[Graecia]]m propter [[Macedonia Graeca|regionem Graecam]] eiusdem nominis. Anno 2019 novum nomen ''Macedonia Septentrionalis'' confirmatum est.
Caput et urbs maxima est [[Scupi]] (''Skopje''), ubi habitant fere quarta pars omnium incolarum. Aliae urbes maximae sunt [[Bitolia]], [[Cumanovum]] (''Kumanovo''), [[Prilapum]] (''Prilep''), [[Oaeneum]] (''Tetovo''). Maior pars incolarum ex [[Macedones Slavici|Macedonibus Slavicis]] et quarta pars ex [[Albani]]s constat. Alii incolae sunt [[Turci]], [[Romanes]] (Zingari), [[Serbi]], [[Bosniaci]], [[Aromanici]]. 70.7% sunt [[Christiani]] (fere omnes [[Ecclesia Orthodoxa|Orthodoxi]]) et 28.6% sunt [[Musulmani]]. [[Lingua publica|Linguae publicae]] sunt [[Lingua Macedonica|Macedonica]] et [[lingua Albanica|Albanica]].
Hic in antiquitate erat [[Paeonia]], regnum Thracium vel Illyricum. Regio [[Saeculum 6 a.C.n.|saeculo sexto]] ante [[aera vulgaris|aeram vulgarem]] in dicionem [[Persae|Persarum]] [[Achaemenidae|Achaemenidarum]] redacta, deinde [[saeculum 4 a.C.n.|saeculo quarto]] ante aer. vulg. in [[Macedonia antiqua|regnum Macedoniae]] incorporata est. [[Romani antiqui|Romani]] regionem [[saeculum 2 a.C.n.|saeculo secundo]] ante aer. vulg. vicerunt et eam partem [[Macedonia (provincia Romana)|provinicae Macedoniae]] fecerunt. Sub [[Imperium Romanum Orientale|imperio Romano orientali]] (Byzantino), a [[saeculum 6|saeculo sexto]] aerae vulgaris [[Slavi]] incursiones migrationesque saepe fecerunt, et saepe causa certationis inter imperium Byzantinum, [[Bulgaria|Bulgaricum]], [[Serbia|Serbicum]] fuit. A saeculo [[saeculum 14|quarto decimo]] ad [[saeculum 20|vicesimum]] pars [[Imperium Ottomanicum|imperii Ottomanici]] fuit et anno [[1913]] in dicionem Serborum venit. In [[primum bellum mundanum|primo bello mundano]] fuit pars Bulgariae, deinde pars [[Regnum Iugoslaviae|Regni Iugoslaviae]]. In [[secundum bellum mundanum|secundo bello mundano]] iterum pars Bulgariae fuit, et ab [[1945]] ad annum [[1991]] pars [[Res Publica Socialistica Foederativa Iugoslaviae|rei publicae socialisticae foederativae Iugoslaviae]].
== Historia ==
=== Aevum Antiquum ===
In terra Macedoniae Septentrionalis aevo antiquo habitabant gentes plures: Macedones in parte meridionali, [[Paeones]] in parte orientali, [[Dentheleti]] in parte septentrionali, [[Paenestae]] in parte occidentali, atque in parte centrali etiam [[Pelagones]], [[Derriopes]], [[Lyncestes]], [[Argestaei]], [[Brygii]], et aliae gentes minores haud cognitae.
[[Fasciculus:Saint Naum Monastery (манастир Свети Наум код Охрида, Македонија).jpg|thumb|[[Monasterium Sancti Nahum]] ad [[Lychnidus lacus|Lychnidum lacum]]]]
=== Recentiora ===
Mense Martio [[2020]] Macedonia Septentrionalis iniit [[Consociatio ex pacto Atlantico Septentrionali|Consociationem ex pacto Atlantico Septentrionali]].<ref>[https://orf.at/stories/3159634/ Nuntius] apud orf.at</ref>
== Geographia politica==
=== Urbes ===
Urbes Macedoniae Septentrionalis 34 sunt sed decem principes sunt.
# '''[[Scupi]]''' caput civitatis
# [[Bitolia]] seu Monasterium (''Битола / Bitola'')
# [[Cumanovum]] (''Куманово - Kumanovo'')
# [[Oaeneum]] (''Ресен - Tetovo'')
# [[Draudacum]] (''Гостивар - Gostivar'')
# [[Strumnitza]] seu Tiberiopolis (''Струмица / Strumica'')
# [[Prilapum]] (''Прилеп / Prilep'')
# [[Struga]] (''Струга / Struga'')
# [[Achrida]] seu [[Ochrida]] (alia nomina: [[Dyassarites]]) (''Охрид / Ohrid'')
# [[Veles (urbs)|Veles]] (alia nomina: [[Velissus]], [[Vylosa]], [[Bylazora]] seu [[Vilazora]]) (''Велес / Veles'')
=== Regiones ===
[[Fasciculus:North_Macedonia,_administrative_divisions_-_en_-_monochrome.svg|250px|thumb|Regiones Macedoniae Septentrionalis]]
Macedonia Septentrionalis in [[octo]] regiones (Macedonice: ''регион'') dividitur.
{| class="wikitable"
! Regiones
|-
| 1 | [[Regio Orientalis (Macedonia Septentrionalis)|Regio Orientalis]] (''Источен'')
|-
| 2 | [[Regio Septemtrio-Orientalis (Macedonia Septentrionalis)|Regio Septemtrio-Orientalis]] (''Североисточен'')
|-
| 3 | [[Regio Pelagoniensis (Macedonia Septentrionalis)|Regio Pelagoniensis]] (''Пелагониски'')
|-
| 4 | [[Regio Pologensis (Macedonia Septentrionalis)|Regio Pologensis]] (''Полошки'')
|-
| 5 | [[Regio Scupiensis (Macedonia Septentrionalis)|Regio Scupiensis]] (''Скопски'')
|-
| 6 | [[Regio Austro-Orientalis (Macedonia Septentrionalis)|Regio Austro-Orientalis]] (''Југоисточен'')
|-
| 7 | [[Regio Austro-Occidentalis (Macedonia Septentrionalis)|Regio Austro-Occidentalis]] (''Југозападен'')
|-
| 8 | [[Regio Axiensis (Macedonia Septentrionalis)|Regio Axiensis]] (''Вардарски'')
|}
== Geographia physica==
===Lacūs===
* [[Lacus Doirani]] seu [[Lacus Doiranensis]]
* [[Lacus Ochridae]] seu [[Lychnidus lacus]]
* [[Lacus Prespae]] ([[Magna Prespa]] et [[Parva Prespa]]) seu [[Lacus Brygeis]] ([[Magnus Brygeis]] et [[Parvus Brygeis]])
=== Flumina maiora ===
Nomina antiqua et hodierna:
* [[Astibus (flumen)|Astibus]] (hodie: [[Bregalnica]])
* [[Axius]] (Macedonice: ''Вардар / Vardar'')
* [[Drilo]]<ref>[http://www.asciatopo.altervista.org/illyria.html Antonio Sciarretta's Toponymy - Ancient Toponymy: Illyricum URL www.asciatopo.altervista.org]</ref> (''-onis'') vel [[Drilon]] (''-onis'') (hodie: ''Drim'')
* [[Erigonum]] (hodie: [[Crna Reka]])
=== Montes maiores ===
* Mons [[Almopius]] (hodie: [[Pelister]], 2600 m)
* M. [[Brygaeus]] (hodie: [[Karadžica]], 2473 m)
* M. [[Lincestis]] (hodie: [[Babuna]], 1748 m)
* M. [[Orbelus]] (hodie: [[Kajmakčalan]], 2521 m)
* M. [[Parthinus]] (hodie: [[Jablanica]], 2257 m)
* M. [[Penestus]] (hodie: [[Bistra]], 2163 m)
* M. [[Scardus]] (hodie: [[Šarplanina]], 2784 m)
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
[[Fasciculus:Bitola old.jpg|thumb|Monasterium (Bitola)]]
* [[Monasterium (Macedonia)|Monasterium]]
* [[Macedonia]]
* ''[[Illyricum sacrum]]''
* [[Igor Janev]]
== Nexus externi ==
{{Communia|Северна Македонија|Macedoniam Septentrionalem}}
{{Grc|Παιονία (κράτος)}}
{{Fontes geographici}}
* [https://vlada.mk Влада на Република Северна Македонија] (Administratio rei publicae Macedoniae Septentrionalis) {{ling|Macedonice|Albanice|Anglice}}
{{Europa}}
{{Capsae collectae|Macedonia Septentrionalis|politica|{{Praesides rei publicae Macedonicae}}{{Primi ministri rei publicae Macedonicae}}{{Ministri rerum externarum Macedonici}}{{Ministri Macedonici Gruevski}}}}
{{DEFAULTSORT:Macedonica res publica}}
{{Myrias|Geographia}}
[[Categoria:Macedonia Septentrionalis| ]]
[[Categoria:Civitates sui iuris]]
[[Categoria:Condita 1991]]
[[Categoria:Macedonia]]
q6q8y1oyby112tc4vyy2ofqhlg14ne6
Acidum carboxylicum
0
11938
3960465
3841544
2026-05-18T15:01:32Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3960465
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Carboxylic Acid General Structure V.1.svg|thumb|upright=0.5|Generalis acidi carboxylici forma.]]
[[Fasciculus:Carboxylate-resonance-hybrid.png|thumb|upright=0.5|[[Anion]] carboxylatum.]]
[[Fasciculus:Carboxyl-3D-space-filling-labelled.png |thumb|upright=0.5|Forma acidi carboxylici in tribus dimensionibus.]]
'''Acidum carboxylicum''' est [[compositum chemicum]] [[Chemia organica|organicum]] quod gregem carboxylicum (C(=O)OH) cum radicali alkylo (nota R), hoc est catena hydrocarbonea coniungit.<ref>{{GoldBookRef|title=carboxylic acids|file=C00852}}</ref> Formula generalis est '''R–COOH,''' ubi ''R'' gregem alkyl describit. In [[aqua]] tepida protonem emittu et anionta formant COOH-: ita sunt acida debilia.
== Exempla ==
* [[Acidum adipatum]]
* [[Acidum carbonicum]]
* [[Acidum formicum]]
* [[Acidum aceticum]]
* [[Acidum propionicum]]
{{NexInt}}
* [[Acidum butyricum]]
* [[Aminoacidum]]
* [[Ester]]
* [[Oxidatio]]
==Notae==
<references/>
==Bibliographia==
*Riemenschneider, Wilhelm. [[2002]]. "Carboxylic Acids, Aliphatic." ''Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry.'' Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a05_235. ISBN 3527306730..
{{chem-stipula}}
[[Categoria:Acida carboxylica|!]]
{{Myrias|Physica}}
sp8av9eb6q9o6dzrl1qe4pjs4sqmb4j
3960466
3960465
2026-05-18T15:07:05Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3960466
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Carboxylic Acid General Structure V.1.svg|thumb|upright=0.5|Generalis acidi carboxylici forma.]]
[[Fasciculus:Carboxylate-resonance-hybrid.png|thumb|upright=0.5|[[Anion]] carboxylatum.]]
[[Fasciculus:Carboxyl-3D-space-filling-labelled.png |thumb|upright=0.5|Forma acidi carboxylici in tribus dimensionibus.]]
'''Acidum carboxylicum''' est [[compositum chemicum]] [[Chemia organica|organicum]] quod gregem carboxylicum (C(=O)OH) cum [[Radicale (chemia)|radicali]] alkylo (nota R), hoc est cum catena hydrocarbonea coniungit.<ref>{{GoldBookRef|title=carboxylic acids|file=C00852}}</ref> Formula generalis est '''R–COOH,''' ubi ''R'' gregem alkyl describit. In [[aqua]] tepida [[Proton|protonem]] emittunt et [[anion|anionta]] formant COOH-: ita sunt acida debilia. [[Acidum adipatum|Acida adipata]] quae in animalibus energiam coacervant in [[Triglyceridum|triglyceridis]] sunt acida caboxylica.
== Exempla ==
* [[Acidum adipatum]]
* [[Acidum carbonicum]]
* [[Acidum formicum]]
* [[Acidum aceticum]]
* [[Acidum propionicum]]
{{NexInt}}
* [[Acidum butyricum]]
* [[Aminoacidum]]
* [[Ester]]
* [[Oxidatio]]
==Notae==
<references/>
==Bibliographia==
*Riemenschneider, Wilhelm. [[2002]]. "Carboxylic Acids, Aliphatic." ''Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry.'' Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a05_235. ISBN 3527306730..
{{chem-stipula}}
[[Categoria:Acida carboxylica|!]]
{{Myrias|Physica}}
6xxijxelhele7q8z12tcy3abgasr6oc
3960467
3960466
2026-05-18T15:09:37Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3960467
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Carboxylic Acid General Structure V.1.svg|thumb|upright=0.5|Generalis acidi carboxylici forma.]]
[[Fasciculus:Carboxylate-resonance-hybrid.png|thumb|upright=0.5|[[Anion]] carboxylatum.]]
[[Fasciculus:Carboxyl-3D-space-filling-labelled.png |thumb|upright=0.5|Forma acidi carboxylici in tribus dimensionibus.]]
'''Acidum carboxylicum''' est [[compositum chemicum]] [[Chemia organica|organicum]] quod gregem carboxylicum (C(=O)OH) cum [[Radicale (chemia)|radicali]] alkylo (nota R), hoc est cum catena hydrocarbonea coniungit.<ref>{{GoldBookRef|title=carboxylic acids|file=C00852}}</ref> Formula generalis est '''R–COOH,''' ubi ''R'' gregem alkyl describit. In [[aqua]] tepida [[Proton|protonem]] emittunt et [[anion|anionta]] formant COOH-: ita sunt acida debilia. [[Acidum adipatum|Acida adipata]] quae in animalium cellulis energiam coacervant in [[Triglyceridum|triglyceridis]] sunt acida caboxylica.
== Exempla ==
* [[Acidum adipatum]]
* [[Acidum carbonicum]]
* [[Acidum formicum]]
* [[Acidum aceticum]]
* [[Acidum propionicum]]
{{NexInt}}
* [[Acidum butyricum]]
* [[Aminoacidum]]
* [[Ester]]
* [[Oxidatio]]
==Notae==
<references/>
==Bibliographia==
*Riemenschneider, Wilhelm. [[2002]]. "Carboxylic Acids, Aliphatic." ''Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry.'' Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a05_235. ISBN 3527306730..
{{chem-stipula}}
[[Categoria:Acida carboxylica|!]]
{{Myrias|Physica}}
nhckk37ahj3iw2lmviwlcbiicsrpb5e
3960469
3960467
2026-05-18T15:19:49Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3960469
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Carboxylic Acid General Structure V.1.svg|thumb|upright=0.5|Generalis acidi carboxylici forma.]]
[[Fasciculus:Carboxylate-resonance-hybrid.png|thumb|upright=0.5|[[Anion]] carboxylatum.]]
[[Fasciculus:Carboxyl-3D-space-filling-labelled.png |thumb|upright=0.5|Forma acidi carboxylici in tribus dimensionibus.]]
'''Acidum carboxylicum''' est [[compositum chemicum]] [[Chemia organica|organicum]] quod gregem carboxylicum (C(=O)OH) cum [[Radicale (chemia)|radicali]] alkylo (nota R), hoc est cum catena hydrocarbonea coniungit.<ref>{{GoldBookRef|title=carboxylic acids|file=C00852}}</ref> Formula generalis est '''R–COOH,''' ubi ''R'' gregem alkyl describit. In [[aqua]] tepida [[Proton|protonem]] emittunt et [[anion|anionta]] formant COOH-: ita sunt acida debilia. [[Acidum adipatum|Acida adipata]] quae in animalium cellulis energiam coacervant in [[Triglyceridum|triglyceridis]] sunt acida caboxylica.
== De nominibus ==
Secundum IUPAC nomen acidi e nomine alcani cognati addito suffixo -oïcum ducitur. Ita ex [[Methanum|methano]] acidum methanoïcum, ex [[Ethanum|ethano]] acidum ethanoïcum etc. Revera alter quod simplicissimum e sua categoria est [[acidum formicum]] vulgo appellatur quia in [[formica|formicarum]] veneno invenitur.
== Exempla ==
* [[Acidum adipatum]]
* [[Acidum carbonicum]]
* [[Acidum formicum]]
* [[Acidum aceticum]]
* [[Acidum propionicum]]
{{NexInt}}
* [[Acidum butyricum]]
* [[Aminoacidum]]
* [[Ester]]
* [[Oxidatio]]
==Notae==
<references/>
==Bibliographia==
*Riemenschneider, Wilhelm. [[2002]]. "Carboxylic Acids, Aliphatic." ''Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry.'' Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a05_235. ISBN 3527306730..
{{chem-stipula}}
[[Categoria:Acida carboxylica|!]]
{{Myrias|Physica}}
jxbkdywbn504y7xg1qo8y5cbnxh9nx8
3960470
3960469
2026-05-18T15:20:35Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3960470
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Carboxylic Acid General Structure V.1.svg|thumb|upright=0.5|Generalis acidi carboxylici forma.]]
[[Fasciculus:Carboxylate-resonance-hybrid.png|thumb|upright=0.5|[[Anion]] carboxylatum.]]
[[Fasciculus:Carboxyl-3D-space-filling-labelled.png |thumb|upright=0.5|Forma acidi carboxylici in tribus dimensionibus.]]
'''Acidum carboxylicum''' est [[compositum chemicum]] [[Chemia organica|organicum]] quod gregem carboxylicum (C(=O)OH) cum [[Radicale (chemia)|radicali]] alkylo (nota R), hoc est cum catena hydrocarbonea coniungit.<ref>{{GoldBookRef|title=carboxylic acids|file=C00852}}</ref> Formula generalis est '''R–COOH,''' ubi ''R'' gregem alkyl describit. In [[aqua]] tepida [[Proton|protonem]] emittunt et [[anion|anionta]] formant COOH-: ita sunt acida debilia. [[Acidum adipatum|Acida adipata]] quae in animalium cellulis energiam coacervant in [[Triglyceridum|triglyceridis]] sunt acida caboxylica.
== De nominibus ==
Secundum IUPAC nomen acidi e nomine alcani cognati addito suffixo -oïcum ducitur. Ita ex [[Methanum|methano]] acidum methanoïcum, ex [[Ethanum|ethano]] acidum ethanoïcum etc. Revera alter quod simplicissimum e sua categoria est (H–COOH) [[acidum formicum]] vulgo appellatur quia in [[formica|formicarum]] veneno invenitur.
== Exempla ==
* [[Acidum adipatum]]
* [[Acidum carbonicum]]
* [[Acidum formicum]]
* [[Acidum aceticum]]
* [[Acidum propionicum]]
{{NexInt}}
* [[Acidum butyricum]]
* [[Aminoacidum]]
* [[Ester]]
* [[Oxidatio]]
==Notae==
<references/>
==Bibliographia==
*Riemenschneider, Wilhelm. [[2002]]. "Carboxylic Acids, Aliphatic." ''Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry.'' Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a05_235. ISBN 3527306730..
{{chem-stipula}}
[[Categoria:Acida carboxylica|!]]
{{Myrias|Physica}}
71u0t0tytu84cz4qbe8syffxyx8zr23
3960474
3960470
2026-05-18T15:28:40Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De nominibus */
3960474
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Carboxylic Acid General Structure V.1.svg|thumb|upright=0.5|Generalis acidi carboxylici forma.]]
[[Fasciculus:Carboxylate-resonance-hybrid.png|thumb|upright=0.5|[[Anion]] carboxylatum.]]
[[Fasciculus:Carboxyl-3D-space-filling-labelled.png |thumb|upright=0.5|Forma acidi carboxylici in tribus dimensionibus.]]
'''Acidum carboxylicum''' est [[compositum chemicum]] [[Chemia organica|organicum]] quod gregem carboxylicum (C(=O)OH) cum [[Radicale (chemia)|radicali]] alkylo (nota R), hoc est cum catena hydrocarbonea coniungit.<ref>{{GoldBookRef|title=carboxylic acids|file=C00852}}</ref> Formula generalis est '''R–COOH,''' ubi ''R'' gregem alkyl describit. In [[aqua]] tepida [[Proton|protonem]] emittunt et [[anion|anionta]] formant COOH-: ita sunt acida debilia. [[Acidum adipatum|Acida adipata]] quae in animalium cellulis energiam coacervant in [[Triglyceridum|triglyceridis]] sunt acida caboxylica.
== De nominibus ==
Secundum IUPAC nomen acidi e nomine alcani cognati addito suffixo -oïcum ducitur. Ita ex [[Methanum|methano]] acidum methanoïcum, ex [[Ethanum|ethano]] acidum ethanoïcum etc. Revera alterum quod simplicissimum e sua categoria est (H–COOH) [[acidum formicum]] vulgo appellatur quia in [[formica|formicarum]] veneno invenitur. Alterum [[acidum aceticum]] appellari solet quia in [[Acetum|aceto]] invenitur (CH3–COOH).
== Exempla ==
* [[Acidum adipatum]]
* [[Acidum carbonicum]]
* [[Acidum formicum]]
* [[Acidum aceticum]]
* [[Acidum propionicum]]
{{NexInt}}
* [[Acidum butyricum]]
* [[Aminoacidum]]
* [[Ester]]
* [[Oxidatio]]
==Notae==
<references/>
==Bibliographia==
*Riemenschneider, Wilhelm. [[2002]]. "Carboxylic Acids, Aliphatic." ''Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry.'' Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a05_235. ISBN 3527306730..
{{chem-stipula}}
[[Categoria:Acida carboxylica|!]]
{{Myrias|Physica}}
djl9aoh7grkns1s46pzo5z2xcwuyrqd
3960477
3960474
2026-05-18T15:31:15Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De nominibus */
3960477
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Carboxylic Acid General Structure V.1.svg|thumb|upright=0.5|Generalis acidi carboxylici forma.]]
[[Fasciculus:Carboxylate-resonance-hybrid.png|thumb|upright=0.5|[[Anion]] carboxylatum.]]
[[Fasciculus:Carboxyl-3D-space-filling-labelled.png |thumb|upright=0.5|Forma acidi carboxylici in tribus dimensionibus.]]
'''Acidum carboxylicum''' est [[compositum chemicum]] [[Chemia organica|organicum]] quod gregem carboxylicum (C(=O)OH) cum [[Radicale (chemia)|radicali]] alkylo (nota R), hoc est cum catena hydrocarbonea coniungit.<ref>{{GoldBookRef|title=carboxylic acids|file=C00852}}</ref> Formula generalis est '''R–COOH,''' ubi ''R'' gregem alkyl describit. In [[aqua]] tepida [[Proton|protonem]] emittunt et [[anion|anionta]] formant COOH-: ita sunt acida debilia. [[Acidum adipatum|Acida adipata]] quae in animalium cellulis energiam coacervant in [[Triglyceridum|triglyceridis]] sunt acida caboxylica.
== De nominibus ==
Secundum IUPAC nomen acidi e nomine alcani cognati addito suffixo -oïcum ducitur. Ita ex [[Methanum|methano]] acidum methanoïcum, ex [[Ethanum|ethano]] acidum ethanoïcum etc. Revera alterum quod simplicissimum e sua categoria est (H–COOH) [[acidum formicum]] vulgo appellatur quia in [[formica|formicarum]] veneno invenitur. Alterum [[acidum aceticum]] appellari solet quia in [[Acetum|aceto]] invenitur (CH<sub>3</sub>–COOH).
== Exempla ==
* [[Acidum adipatum]]
* [[Acidum carbonicum]]
* [[Acidum formicum]]
* [[Acidum aceticum]]
* [[Acidum propionicum]]
{{NexInt}}
* [[Acidum butyricum]]
* [[Aminoacidum]]
* [[Ester]]
* [[Oxidatio]]
==Notae==
<references/>
==Bibliographia==
*Riemenschneider, Wilhelm. [[2002]]. "Carboxylic Acids, Aliphatic." ''Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry.'' Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a05_235. ISBN 3527306730..
{{chem-stipula}}
[[Categoria:Acida carboxylica|!]]
{{Myrias|Physica}}
92lqfkr66ewiary2srfipf9sz7lwqel
3960478
3960477
2026-05-18T15:32:20Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3960478
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Carboxylic Acid General Structure V.1.svg|thumb|upright=0.5|Generalis acidi carboxylici forma.]]
[[Fasciculus:Carboxylate-resonance-hybrid.png|thumb|upright=0.5|[[Anion]] carboxylatum.]]
[[Fasciculus:Carboxyl-3D-space-filling-labelled.png |thumb|upright=0.5|Forma acidi carboxylici in tribus dimensionibus.]]
'''Acidum carboxylicum''' est [[compositum chemicum]] [[Chemia organica|organicum]] quod gregem carboxylicum (C(=O)OH) cum [[Radicale (chemia)|radicali]] alkylo (nota R), hoc est cum catena hydrocarbonea coniungit.<ref>{{GoldBookRef|title=carboxylic acids|file=C00852}}</ref> Formula generalis est '''R–COOH,''' ubi ''R'' gregem alkyl describit. In [[aqua]] tepida [[Proton|protonem]] emittunt et [[anion|anionta]] formant COOH<sub>-</sub>: ita sunt acida debilia. [[Acidum adipatum|Acida adipata]] quae in animalium cellulis energiam coacervant in [[Triglyceridum|triglyceridis]] sunt acida caboxylica.
== De nominibus ==
Secundum IUPAC nomen acidi e nomine alcani cognati addito suffixo -oïcum ducitur. Ita ex [[Methanum|methano]] acidum methanoïcum, ex [[Ethanum|ethano]] acidum ethanoïcum etc. Revera alterum quod simplicissimum e sua categoria est (H–COOH) [[acidum formicum]] vulgo appellatur quia in [[formica|formicarum]] veneno invenitur. Alterum [[acidum aceticum]] appellari solet quia in [[Acetum|aceto]] invenitur (CH<sub>3</sub>–COOH).
== Exempla ==
* [[Acidum adipatum]]
* [[Acidum carbonicum]]
* [[Acidum formicum]]
* [[Acidum aceticum]]
* [[Acidum propionicum]]
{{NexInt}}
* [[Acidum butyricum]]
* [[Aminoacidum]]
* [[Ester]]
* [[Oxidatio]]
==Notae==
<references/>
==Bibliographia==
*Riemenschneider, Wilhelm. [[2002]]. "Carboxylic Acids, Aliphatic." ''Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry.'' Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a05_235. ISBN 3527306730..
{{chem-stipula}}
[[Categoria:Acida carboxylica|!]]
{{Myrias|Physica}}
mq3yapnfwlwp7a8ophbwzp4r6fxw656
3960479
3960478
2026-05-18T15:32:36Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3960479
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Carboxylic Acid General Structure V.1.svg|thumb|upright=0.5|Generalis acidi carboxylici forma.]]
[[Fasciculus:Carboxylate-resonance-hybrid.png|thumb|upright=0.5|[[Anion]] carboxylatum.]]
[[Fasciculus:Carboxyl-3D-space-filling-labelled.png |thumb|upright=0.5|Forma acidi carboxylici in tribus dimensionibus.]]
'''Acidum carboxylicum''' est [[compositum chemicum]] [[Chemia organica|organicum]] quod gregem carboxylicum (C(=O)OH) cum [[Radicale (chemia)|radicali]] alkylo (nota R), hoc est cum catena hydrocarbonea coniungit.<ref>{{GoldBookRef|title=carboxylic acids|file=C00852}}</ref> Formula generalis est '''R–COOH,''' ubi ''R'' gregem alkyl describit. In [[aqua]] tepida [[Proton|protonem]] emittunt et [[anion|anionta]] formant COOH<sup>-</sup>: ita sunt acida debilia. [[Acidum adipatum|Acida adipata]] quae in animalium cellulis energiam coacervant in [[Triglyceridum|triglyceridis]] sunt acida caboxylica.
== De nominibus ==
Secundum IUPAC nomen acidi e nomine alcani cognati addito suffixo -oïcum ducitur. Ita ex [[Methanum|methano]] acidum methanoïcum, ex [[Ethanum|ethano]] acidum ethanoïcum etc. Revera alterum quod simplicissimum e sua categoria est (H–COOH) [[acidum formicum]] vulgo appellatur quia in [[formica|formicarum]] veneno invenitur. Alterum [[acidum aceticum]] appellari solet quia in [[Acetum|aceto]] invenitur (CH<sub>3</sub>–COOH).
== Exempla ==
* [[Acidum adipatum]]
* [[Acidum carbonicum]]
* [[Acidum formicum]]
* [[Acidum aceticum]]
* [[Acidum propionicum]]
{{NexInt}}
* [[Acidum butyricum]]
* [[Aminoacidum]]
* [[Ester]]
* [[Oxidatio]]
==Notae==
<references/>
==Bibliographia==
*Riemenschneider, Wilhelm. [[2002]]. "Carboxylic Acids, Aliphatic." ''Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry.'' Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a05_235. ISBN 3527306730..
{{chem-stipula}}
[[Categoria:Acida carboxylica|!]]
{{Myrias|Physica}}
nonrmagw8q6gzd708yrvwvvmhvaivh2
3960480
3960479
2026-05-18T15:38:41Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3960480
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Carboxylic Acid General Structure V.1.svg|thumb|upright=0.5|Generalis acidi carboxylici forma.]]
[[Fasciculus:Carboxylate-resonance-hybrid.png|thumb|upright=0.5|[[Anion]] carboxylatum.]]
[[Fasciculus:Carboxyl-3D-space-filling-labelled.png |thumb|upright=0.5|Forma acidi carboxylici in tribus dimensionibus.]]
'''Acidum carboxylicum''' est [[compositum chemicum]] [[Chemia organica|organicum]] quod gregem carboxylicum (C(=O)OH) cum [[Radicale (chemia)|radicali]] organico (nota R, saepe alkylo), hoc est cum catena hydrocarbonea coniungit.<ref>{{GoldBookRef|title=carboxylic acids|file=C00852}}</ref> Formula generalis est '''R–COOH,''' ubi ''R'' gregem alkyl describit. In [[aqua]] tepida [[Proton|protonem]] emittunt et [[anion|anionta]] formant COOH<sup>-</sup>: ita sunt acida debilia. [[Acidum adipatum|Acida adipata]] quae in animalium cellulis energiam coacervant in [[Triglyceridum|triglyceridis]] sunt acida caboxylica.
== De nominibus ==
Secundum IUPAC nomen acidi e nomine alcani cognati addito suffixo -oïcum ducitur. Ita ex [[Methanum|methano]] acidum methanoïcum, ex [[Ethanum|ethano]] acidum ethanoïcum etc. Revera alterum quod simplicissimum e sua categoria est (H–COOH) [[acidum formicum]] vulgo appellatur quia in [[formica|formicarum]] veneno invenitur. Alterum [[acidum aceticum]] appellari solet quia in [[Acetum|aceto]] invenitur (CH<sub>3</sub>–COOH).
== Exempla ==
* [[Acidum adipatum]]
* [[Acidum carbonicum]]
* [[Acidum formicum]]
* [[Acidum aceticum]]
* [[Acidum propionicum]]
{{NexInt}}
* [[Acidum butyricum]]
* [[Aminoacidum]]
* [[Ester]]
* [[Oxidatio]]
==Notae==
<references/>
==Bibliographia==
*Riemenschneider, Wilhelm. [[2002]]. "Carboxylic Acids, Aliphatic." ''Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry.'' Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a05_235. ISBN 3527306730..
{{chem-stipula}}
[[Categoria:Acida carboxylica|!]]
{{Myrias|Physica}}
tqy8lozyggg50ggqqxwgzesrsmga6ic
3960481
3960480
2026-05-18T15:39:35Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3960481
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Carboxylic Acid General Structure V.1.svg|thumb|upright=0.5|Generalis acidi carboxylici forma.]]
[[Fasciculus:Carboxylate-resonance-hybrid.png|thumb|upright=0.5|[[Anion]] carboxylatum.]]
[[Fasciculus:Carboxyl-3D-space-filling-labelled.png |thumb|upright=0.5|Forma acidi carboxylici in tribus dimensionibus.]]
'''Acidum carboxylicum''' est [[compositum chemicum]] [[Chemia organica|organicum]] quod gregem carboxylicum (C(=O)OH) cum [[Radicale (chemia)|radicali]] organico (nota R, saepe alkylo, hoc est cum catena hydrocarbonea) coniungit.<ref>{{GoldBookRef|title=carboxylic acids|file=C00852}}</ref> Formula generalis est '''R–COOH,''' ubi ''R'' gregem alkyl describit. In [[aqua]] tepida [[Proton|protonem]] emittunt et [[anion|anionta]] formant COOH<sup>-</sup>: ita sunt acida debilia. [[Acidum adipatum|Acida adipata]] quae in animalium cellulis energiam coacervant in [[Triglyceridum|triglyceridis]] sunt acida caboxylica.
== De nominibus ==
Secundum IUPAC nomen acidi e nomine alcani cognati addito suffixo -oïcum ducitur. Ita ex [[Methanum|methano]] acidum methanoïcum, ex [[Ethanum|ethano]] acidum ethanoïcum etc. Revera alterum quod simplicissimum e sua categoria est (H–COOH) [[acidum formicum]] vulgo appellatur quia in [[formica|formicarum]] veneno invenitur. Alterum [[acidum aceticum]] appellari solet quia in [[Acetum|aceto]] invenitur (CH<sub>3</sub>–COOH).
== Exempla ==
* [[Acidum adipatum]]
* [[Acidum carbonicum]]
* [[Acidum formicum]]
* [[Acidum aceticum]]
* [[Acidum propionicum]]
{{NexInt}}
* [[Acidum butyricum]]
* [[Aminoacidum]]
* [[Ester]]
* [[Oxidatio]]
==Notae==
<references/>
==Bibliographia==
*Riemenschneider, Wilhelm. [[2002]]. "Carboxylic Acids, Aliphatic." ''Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry.'' Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a05_235. ISBN 3527306730..
{{chem-stipula}}
[[Categoria:Acida carboxylica|!]]
{{Myrias|Physica}}
fdzykcnn0dmqg4c0plbla2bw4byfd3u
3960484
3960481
2026-05-18T15:46:00Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De nominibus */
3960484
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Carboxylic Acid General Structure V.1.svg|thumb|upright=0.5|Generalis acidi carboxylici forma.]]
[[Fasciculus:Carboxylate-resonance-hybrid.png|thumb|upright=0.5|[[Anion]] carboxylatum.]]
[[Fasciculus:Carboxyl-3D-space-filling-labelled.png |thumb|upright=0.5|Forma acidi carboxylici in tribus dimensionibus.]]
'''Acidum carboxylicum''' est [[compositum chemicum]] [[Chemia organica|organicum]] quod gregem carboxylicum (C(=O)OH) cum [[Radicale (chemia)|radicali]] organico (nota R, saepe alkylo, hoc est cum catena hydrocarbonea) coniungit.<ref>{{GoldBookRef|title=carboxylic acids|file=C00852}}</ref> Formula generalis est '''R–COOH,''' ubi ''R'' gregem alkyl describit. In [[aqua]] tepida [[Proton|protonem]] emittunt et [[anion|anionta]] formant COOH<sup>-</sup>: ita sunt acida debilia. [[Acidum adipatum|Acida adipata]] quae in animalium cellulis energiam coacervant in [[Triglyceridum|triglyceridis]] sunt acida caboxylica.
== De nominibus ==
Secundum IUPAC nomen acidi e nomine alcani cognati addito suffixo -oïcum ducitur. Ita ex [[Methanum|methano]] acidum methanoïcum, ex [[Ethanum|ethano]] acidum ethanoïcum etc. Revera alterum quod simplicissimum e sua categoria est (H–COOH) [[acidum formicum]] vulgo appellatur quia in [[formica|formicarum]] veneno invenitur. Alterum [[acidum aceticum]] appellari solet quia in [[Acetum|aceto]] invenitur (CH<sub>3</sub>–COOH).
== De fabricatione ==
Acida carboxylica saepe ex oxidatione alcoholum aut aldehydorum cognatorum oriuntur. Ita in aëre vinum ([[ethanolum]]) acetum (acidum ethanoïcum) fit.
== Exempla ==
* [[Acidum adipatum]]
* [[Acidum carbonicum]]
* [[Acidum formicum]]
* [[Acidum aceticum]]
* [[Acidum propionicum]]
{{NexInt}}
* [[Acidum butyricum]]
* [[Aminoacidum]]
* [[Ester]]
* [[Oxidatio]]
==Notae==
<references/>
==Bibliographia==
*Riemenschneider, Wilhelm. [[2002]]. "Carboxylic Acids, Aliphatic." ''Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry.'' Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a05_235. ISBN 3527306730..
{{chem-stipula}}
[[Categoria:Acida carboxylica|!]]
{{Myrias|Physica}}
pmxos9wlbxvnnycsvk74c37n45gessf
3960485
3960484
2026-05-18T15:47:55Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De nominibus */
3960485
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Carboxylic Acid General Structure V.1.svg|thumb|upright=0.5|Generalis acidi carboxylici forma.]]
[[Fasciculus:Carboxylate-resonance-hybrid.png|thumb|upright=0.5|[[Anion]] carboxylatum.]]
[[Fasciculus:Carboxyl-3D-space-filling-labelled.png |thumb|upright=0.5|Forma acidi carboxylici in tribus dimensionibus.]]
'''Acidum carboxylicum''' est [[compositum chemicum]] [[Chemia organica|organicum]] quod gregem carboxylicum (C(=O)OH) cum [[Radicale (chemia)|radicali]] organico (nota R, saepe alkylo, hoc est cum catena hydrocarbonea) coniungit.<ref>{{GoldBookRef|title=carboxylic acids|file=C00852}}</ref> Formula generalis est '''R–COOH,''' ubi ''R'' gregem alkyl describit. In [[aqua]] tepida [[Proton|protonem]] emittunt et [[anion|anionta]] formant COOH<sup>-</sup>: ita sunt acida debilia. [[Acidum adipatum|Acida adipata]] quae in animalium cellulis energiam coacervant in [[Triglyceridum|triglyceridis]] sunt acida caboxylica.
== De nominibus ==
Secundum IUPAC nomen acidi e nomine alcani cognati addito suffixo -oïcum ducitur. [[Adiectivus]] ita formatum nomini "acido" adponitur. Ita ex [[Methanum|methano]] acidum methanoïcum, ex [[Ethanum|ethano]] acidum ethanoïcum etc. Revera alterum quod simplicissimum e sua categoria est (H–COOH) [[acidum formicum]] vulgo appellatur quia in [[formica|formicarum]] veneno invenitur. Alterum [[acidum aceticum]] appellari solet quia in [[Acetum|aceto]] invenitur (CH<sub>3</sub>–COOH).
== De fabricatione ==
Acida carboxylica saepe ex oxidatione alcoholum aut aldehydorum cognatorum oriuntur. Ita in aëre vinum ([[ethanolum]]) acetum (acidum ethanoïcum) fit.
== Exempla ==
* [[Acidum adipatum]]
* [[Acidum carbonicum]]
* [[Acidum formicum]]
* [[Acidum aceticum]]
* [[Acidum propionicum]]
{{NexInt}}
* [[Acidum butyricum]]
* [[Aminoacidum]]
* [[Ester]]
* [[Oxidatio]]
==Notae==
<references/>
==Bibliographia==
*Riemenschneider, Wilhelm. [[2002]]. "Carboxylic Acids, Aliphatic." ''Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry.'' Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a05_235. ISBN 3527306730..
{{chem-stipula}}
[[Categoria:Acida carboxylica|!]]
{{Myrias|Physica}}
94l815esal8ty30t8iz42qf9ivfnf1x
3960486
3960485
2026-05-18T15:48:23Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De fabricatione */
3960486
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Carboxylic Acid General Structure V.1.svg|thumb|upright=0.5|Generalis acidi carboxylici forma.]]
[[Fasciculus:Carboxylate-resonance-hybrid.png|thumb|upright=0.5|[[Anion]] carboxylatum.]]
[[Fasciculus:Carboxyl-3D-space-filling-labelled.png |thumb|upright=0.5|Forma acidi carboxylici in tribus dimensionibus.]]
'''Acidum carboxylicum''' est [[compositum chemicum]] [[Chemia organica|organicum]] quod gregem carboxylicum (C(=O)OH) cum [[Radicale (chemia)|radicali]] organico (nota R, saepe alkylo, hoc est cum catena hydrocarbonea) coniungit.<ref>{{GoldBookRef|title=carboxylic acids|file=C00852}}</ref> Formula generalis est '''R–COOH,''' ubi ''R'' gregem alkyl describit. In [[aqua]] tepida [[Proton|protonem]] emittunt et [[anion|anionta]] formant COOH<sup>-</sup>: ita sunt acida debilia. [[Acidum adipatum|Acida adipata]] quae in animalium cellulis energiam coacervant in [[Triglyceridum|triglyceridis]] sunt acida caboxylica.
== De nominibus ==
Secundum IUPAC nomen acidi e nomine alcani cognati addito suffixo -oïcum ducitur. [[Adiectivus]] ita formatum nomini "acido" adponitur. Ita ex [[Methanum|methano]] acidum methanoïcum, ex [[Ethanum|ethano]] acidum ethanoïcum etc. Revera alterum quod simplicissimum e sua categoria est (H–COOH) [[acidum formicum]] vulgo appellatur quia in [[formica|formicarum]] veneno invenitur. Alterum [[acidum aceticum]] appellari solet quia in [[Acetum|aceto]] invenitur (CH<sub>3</sub>–COOH).
== De fabricatione ==
Acida carboxylica saepe ex oxidatione alcoholum aut aldehydorum cognatorum oriuntur. Ita in aëre vinum ([[ethanolum]]) acetum (acidum ethanoïcum) naturaliter fit.
== Exempla ==
* [[Acidum adipatum]]
* [[Acidum carbonicum]]
* [[Acidum formicum]]
* [[Acidum aceticum]]
* [[Acidum propionicum]]
{{NexInt}}
* [[Acidum butyricum]]
* [[Aminoacidum]]
* [[Ester]]
* [[Oxidatio]]
==Notae==
<references/>
==Bibliographia==
*Riemenschneider, Wilhelm. [[2002]]. "Carboxylic Acids, Aliphatic." ''Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry.'' Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a05_235. ISBN 3527306730..
{{chem-stipula}}
[[Categoria:Acida carboxylica|!]]
{{Myrias|Physica}}
ibabs4oj1z7v8z3dut62amgmjj58sno
3960487
3960486
2026-05-18T15:51:05Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De fabricatione */
3960487
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Carboxylic Acid General Structure V.1.svg|thumb|upright=0.5|Generalis acidi carboxylici forma.]]
[[Fasciculus:Carboxylate-resonance-hybrid.png|thumb|upright=0.5|[[Anion]] carboxylatum.]]
[[Fasciculus:Carboxyl-3D-space-filling-labelled.png |thumb|upright=0.5|Forma acidi carboxylici in tribus dimensionibus.]]
'''Acidum carboxylicum''' est [[compositum chemicum]] [[Chemia organica|organicum]] quod gregem carboxylicum (C(=O)OH) cum [[Radicale (chemia)|radicali]] organico (nota R, saepe alkylo, hoc est cum catena hydrocarbonea) coniungit.<ref>{{GoldBookRef|title=carboxylic acids|file=C00852}}</ref> Formula generalis est '''R–COOH,''' ubi ''R'' gregem alkyl describit. In [[aqua]] tepida [[Proton|protonem]] emittunt et [[anion|anionta]] formant COOH<sup>-</sup>: ita sunt acida debilia. [[Acidum adipatum|Acida adipata]] quae in animalium cellulis energiam coacervant in [[Triglyceridum|triglyceridis]] sunt acida caboxylica.
== De nominibus ==
Secundum IUPAC nomen acidi e nomine alcani cognati addito suffixo -oïcum ducitur. [[Adiectivus]] ita formatum nomini "acido" adponitur. Ita ex [[Methanum|methano]] acidum methanoïcum, ex [[Ethanum|ethano]] acidum ethanoïcum etc. Revera alterum quod simplicissimum e sua categoria est (H–COOH) [[acidum formicum]] vulgo appellatur quia in [[formica|formicarum]] veneno invenitur. Alterum [[acidum aceticum]] appellari solet quia in [[Acetum|aceto]] invenitur (CH<sub>3</sub>–COOH).
== De fabricatione ==
Acida carboxylica saepe ex oxidatione [[Alcohol|alcoholium]] aut [[Aldehydum|aldehydorum]] cognatorum oriuntur. Ita in aëre vinum ([[ethanolum]]) acetum (acidum ethanoïcum) naturaliter fit. In laboratoriis ad oxidanda alcoholia et aldehyda saepe kalii permanganato utuntur.
== Exempla ==
* [[Acidum adipatum]]
* [[Acidum carbonicum]]
* [[Acidum formicum]]
* [[Acidum aceticum]]
* [[Acidum propionicum]]
{{NexInt}}
* [[Acidum butyricum]]
* [[Aminoacidum]]
* [[Ester]]
* [[Oxidatio]]
==Notae==
<references/>
==Bibliographia==
*Riemenschneider, Wilhelm. [[2002]]. "Carboxylic Acids, Aliphatic." ''Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry.'' Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a05_235. ISBN 3527306730..
{{chem-stipula}}
[[Categoria:Acida carboxylica|!]]
{{Myrias|Physica}}
spgdbe5d3kkrivb45wk8nqnwohxjiib
3960488
3960487
2026-05-18T15:52:26Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De fabricatione */
3960488
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Carboxylic Acid General Structure V.1.svg|thumb|upright=0.5|Generalis acidi carboxylici forma.]]
[[Fasciculus:Carboxylate-resonance-hybrid.png|thumb|upright=0.5|[[Anion]] carboxylatum.]]
[[Fasciculus:Carboxyl-3D-space-filling-labelled.png |thumb|upright=0.5|Forma acidi carboxylici in tribus dimensionibus.]]
'''Acidum carboxylicum''' est [[compositum chemicum]] [[Chemia organica|organicum]] quod gregem carboxylicum (C(=O)OH) cum [[Radicale (chemia)|radicali]] organico (nota R, saepe alkylo, hoc est cum catena hydrocarbonea) coniungit.<ref>{{GoldBookRef|title=carboxylic acids|file=C00852}}</ref> Formula generalis est '''R–COOH,''' ubi ''R'' gregem alkyl describit. In [[aqua]] tepida [[Proton|protonem]] emittunt et [[anion|anionta]] formant COOH<sup>-</sup>: ita sunt acida debilia. [[Acidum adipatum|Acida adipata]] quae in animalium cellulis energiam coacervant in [[Triglyceridum|triglyceridis]] sunt acida caboxylica.
== De nominibus ==
Secundum IUPAC nomen acidi e nomine alcani cognati addito suffixo -oïcum ducitur. [[Adiectivus]] ita formatum nomini "acido" adponitur. Ita ex [[Methanum|methano]] acidum methanoïcum, ex [[Ethanum|ethano]] acidum ethanoïcum etc. Revera alterum quod simplicissimum e sua categoria est (H–COOH) [[acidum formicum]] vulgo appellatur quia in [[formica|formicarum]] veneno invenitur. Alterum [[acidum aceticum]] appellari solet quia in [[Acetum|aceto]] invenitur (CH<sub>3</sub>–COOH).
== De fabricatione ==
Acida carboxylica saepe ex oxidatione [[Alcohol|alcoholium]] aut [[Aldehydum|aldehydorum]] cognatorum oriuntur. Ita in aëre vinum ([[ethanolum]]) acetum (acidum ethanoïcum) naturaliter fit. In laboratoriis ad oxidanda alcoholia et aldehyda saepe [[Kalium|kalii]] [[Manganum|permanganato]] utuntur.
== Exempla ==
* [[Acidum adipatum]]
* [[Acidum carbonicum]]
* [[Acidum formicum]]
* [[Acidum aceticum]]
* [[Acidum propionicum]]
{{NexInt}}
* [[Acidum butyricum]]
* [[Aminoacidum]]
* [[Ester]]
* [[Oxidatio]]
==Notae==
<references/>
==Bibliographia==
*Riemenschneider, Wilhelm. [[2002]]. "Carboxylic Acids, Aliphatic." ''Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry.'' Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a05_235. ISBN 3527306730..
{{chem-stipula}}
[[Categoria:Acida carboxylica|!]]
{{Myrias|Physica}}
cfx9iqhoxyupm80qet1pum1iac7xt5p
3960489
3960488
2026-05-18T15:53:25Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De fabricatione */
3960489
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Carboxylic Acid General Structure V.1.svg|thumb|upright=0.5|Generalis acidi carboxylici forma.]]
[[Fasciculus:Carboxylate-resonance-hybrid.png|thumb|upright=0.5|[[Anion]] carboxylatum.]]
[[Fasciculus:Carboxyl-3D-space-filling-labelled.png |thumb|upright=0.5|Forma acidi carboxylici in tribus dimensionibus.]]
'''Acidum carboxylicum''' est [[compositum chemicum]] [[Chemia organica|organicum]] quod gregem carboxylicum (C(=O)OH) cum [[Radicale (chemia)|radicali]] organico (nota R, saepe alkylo, hoc est cum catena hydrocarbonea) coniungit.<ref>{{GoldBookRef|title=carboxylic acids|file=C00852}}</ref> Formula generalis est '''R–COOH,''' ubi ''R'' gregem alkyl describit. In [[aqua]] tepida [[Proton|protonem]] emittunt et [[anion|anionta]] formant COOH<sup>-</sup>: ita sunt acida debilia. [[Acidum adipatum|Acida adipata]] quae in animalium cellulis energiam coacervant in [[Triglyceridum|triglyceridis]] sunt acida caboxylica.
== De nominibus ==
Secundum IUPAC nomen acidi e nomine alcani cognati addito suffixo -oïcum ducitur. [[Adiectivus]] ita formatum nomini "acido" adponitur. Ita ex [[Methanum|methano]] acidum methanoïcum, ex [[Ethanum|ethano]] acidum ethanoïcum etc. Revera alterum quod simplicissimum e sua categoria est (H–COOH) [[acidum formicum]] vulgo appellatur quia in [[formica|formicarum]] veneno invenitur. Alterum [[acidum aceticum]] appellari solet quia in [[Acetum|aceto]] invenitur (CH<sub>3</sub>–COOH).
== De fabricatione ==
Acida carboxylica saepe ex oxidatione [[Alcohol|alcoholium]] aut [[Aldehydum|aldehydorum]] cognatorum oriuntur. Ita in aëre vinum ([[ethanolum]]) acetum (acidum ethanoïcum) naturaliter fit. In laboratoriis ad citius oxidanda alcoholia et aldehyda saepe [[Kalium|kalii]] [[Manganum|permanganato]] utuntur.
== Exempla ==
* [[Acidum adipatum]]
* [[Acidum carbonicum]]
* [[Acidum formicum]]
* [[Acidum aceticum]]
* [[Acidum propionicum]]
{{NexInt}}
* [[Acidum butyricum]]
* [[Aminoacidum]]
* [[Ester]]
* [[Oxidatio]]
==Notae==
<references/>
==Bibliographia==
*Riemenschneider, Wilhelm. [[2002]]. "Carboxylic Acids, Aliphatic." ''Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry.'' Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a05_235. ISBN 3527306730..
{{chem-stipula}}
[[Categoria:Acida carboxylica|!]]
{{Myrias|Physica}}
eljus0lfrzw8clqfosx42nbx4yp1g2g
3960490
3960489
2026-05-18T15:54:46Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De nominibus */
3960490
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Carboxylic Acid General Structure V.1.svg|thumb|upright=0.5|Generalis acidi carboxylici forma.]]
[[Fasciculus:Carboxylate-resonance-hybrid.png|thumb|upright=0.5|[[Anion]] carboxylatum.]]
[[Fasciculus:Carboxyl-3D-space-filling-labelled.png |thumb|upright=0.5|Forma acidi carboxylici in tribus dimensionibus.]]
'''Acidum carboxylicum''' est [[compositum chemicum]] [[Chemia organica|organicum]] quod gregem carboxylicum (C(=O)OH) cum [[Radicale (chemia)|radicali]] organico (nota R, saepe alkylo, hoc est cum catena hydrocarbonea) coniungit.<ref>{{GoldBookRef|title=carboxylic acids|file=C00852}}</ref> Formula generalis est '''R–COOH,''' ubi ''R'' gregem alkyl describit. In [[aqua]] tepida [[Proton|protonem]] emittunt et [[anion|anionta]] formant COOH<sup>-</sup>: ita sunt acida debilia. [[Acidum adipatum|Acida adipata]] quae in animalium cellulis energiam coacervant in [[Triglyceridum|triglyceridis]] sunt acida caboxylica.
== De nominibus ==
Secundum [[IUPAC]] nomen acidi e nomine alcani cognati addito suffixo -oïcum ducitur. [[Adiectivus]] ita formatum nomini "acido" adponitur. Ita ex [[Methanum|methano]] acidum methanoïcum, ex [[Ethanum|ethano]] acidum ethanoïcum etc. Revera alterum quod simplicissimum e sua categoria est (H–COOH) [[acidum formicum]] vulgo appellatur quia in [[formica|formicarum]] veneno invenitur. Alterum [[acidum aceticum]] appellari solet quia in [[Acetum|aceto]] invenitur (CH<sub>3</sub>–COOH).
== De fabricatione ==
Acida carboxylica saepe ex oxidatione [[Alcohol|alcoholium]] aut [[Aldehydum|aldehydorum]] cognatorum oriuntur. Ita in aëre vinum ([[ethanolum]]) acetum (acidum ethanoïcum) naturaliter fit. In laboratoriis ad citius oxidanda alcoholia et aldehyda saepe [[Kalium|kalii]] [[Manganum|permanganato]] utuntur.
== Exempla ==
* [[Acidum adipatum]]
* [[Acidum carbonicum]]
* [[Acidum formicum]]
* [[Acidum aceticum]]
* [[Acidum propionicum]]
{{NexInt}}
* [[Acidum butyricum]]
* [[Aminoacidum]]
* [[Ester]]
* [[Oxidatio]]
==Notae==
<references/>
==Bibliographia==
*Riemenschneider, Wilhelm. [[2002]]. "Carboxylic Acids, Aliphatic." ''Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry.'' Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a05_235. ISBN 3527306730..
{{chem-stipula}}
[[Categoria:Acida carboxylica|!]]
{{Myrias|Physica}}
odv5bscagssis34gmyx0g4b442qxugq
3960491
3960490
2026-05-18T15:58:20Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Notae */
3960491
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Carboxylic Acid General Structure V.1.svg|thumb|upright=0.5|Generalis acidi carboxylici forma.]]
[[Fasciculus:Carboxylate-resonance-hybrid.png|thumb|upright=0.5|[[Anion]] carboxylatum.]]
[[Fasciculus:Carboxyl-3D-space-filling-labelled.png |thumb|upright=0.5|Forma acidi carboxylici in tribus dimensionibus.]]
'''Acidum carboxylicum''' est [[compositum chemicum]] [[Chemia organica|organicum]] quod gregem carboxylicum (C(=O)OH) cum [[Radicale (chemia)|radicali]] organico (nota R, saepe alkylo, hoc est cum catena hydrocarbonea) coniungit.<ref>{{GoldBookRef|title=carboxylic acids|file=C00852}}</ref> Formula generalis est '''R–COOH,''' ubi ''R'' gregem alkyl describit. In [[aqua]] tepida [[Proton|protonem]] emittunt et [[anion|anionta]] formant COOH<sup>-</sup>: ita sunt acida debilia. [[Acidum adipatum|Acida adipata]] quae in animalium cellulis energiam coacervant in [[Triglyceridum|triglyceridis]] sunt acida caboxylica.
== De nominibus ==
Secundum [[IUPAC]] nomen acidi e nomine alcani cognati addito suffixo -oïcum ducitur. [[Adiectivus]] ita formatum nomini "acido" adponitur. Ita ex [[Methanum|methano]] acidum methanoïcum, ex [[Ethanum|ethano]] acidum ethanoïcum etc. Revera alterum quod simplicissimum e sua categoria est (H–COOH) [[acidum formicum]] vulgo appellatur quia in [[formica|formicarum]] veneno invenitur. Alterum [[acidum aceticum]] appellari solet quia in [[Acetum|aceto]] invenitur (CH<sub>3</sub>–COOH).
== De fabricatione ==
Acida carboxylica saepe ex oxidatione [[Alcohol|alcoholium]] aut [[Aldehydum|aldehydorum]] cognatorum oriuntur. Ita in aëre vinum ([[ethanolum]]) acetum (acidum ethanoïcum) naturaliter fit. In laboratoriis ad citius oxidanda alcoholia et aldehyda saepe [[Kalium|kalii]] [[Manganum|permanganato]] utuntur.
== Exempla ==
* [[Acidum adipatum]]
* [[Acidum carbonicum]]
* [[Acidum formicum]]
* [[Acidum aceticum]]
* [[Acidum propionicum]]
{{NexInt}}
* [[Acidum butyricum]]
* [[Aminoacidum]]
* [[Ester]]
* [[Oxidatio]]
==Notae==
<references/>
== Nexus externi ==
*[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Carboxylic_acids acida carboxylica] pertinent
==Bibliographia==
*Riemenschneider, Wilhelm. [[2002]]. "Carboxylic Acids, Aliphatic." ''Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry.'' Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a05_235. ISBN 3527306730..
{{chem-stipula}}
[[Categoria:Acida carboxylica|!]]
{{Myrias|Physica}}
f8anrsqonhgo0t7v7ghh32hloz2n7mt
3960493
3960491
2026-05-18T16:00:43Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Nexus externi */
3960493
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Carboxylic Acid General Structure V.1.svg|thumb|upright=0.5|Generalis acidi carboxylici forma.]]
[[Fasciculus:Carboxylate-resonance-hybrid.png|thumb|upright=0.5|[[Anion]] carboxylatum.]]
[[Fasciculus:Carboxyl-3D-space-filling-labelled.png |thumb|upright=0.5|Forma acidi carboxylici in tribus dimensionibus.]]
'''Acidum carboxylicum''' est [[compositum chemicum]] [[Chemia organica|organicum]] quod gregem carboxylicum (C(=O)OH) cum [[Radicale (chemia)|radicali]] organico (nota R, saepe alkylo, hoc est cum catena hydrocarbonea) coniungit.<ref>{{GoldBookRef|title=carboxylic acids|file=C00852}}</ref> Formula generalis est '''R–COOH,''' ubi ''R'' gregem alkyl describit. In [[aqua]] tepida [[Proton|protonem]] emittunt et [[anion|anionta]] formant COOH<sup>-</sup>: ita sunt acida debilia. [[Acidum adipatum|Acida adipata]] quae in animalium cellulis energiam coacervant in [[Triglyceridum|triglyceridis]] sunt acida caboxylica.
== De nominibus ==
Secundum [[IUPAC]] nomen acidi e nomine alcani cognati addito suffixo -oïcum ducitur. [[Adiectivus]] ita formatum nomini "acido" adponitur. Ita ex [[Methanum|methano]] acidum methanoïcum, ex [[Ethanum|ethano]] acidum ethanoïcum etc. Revera alterum quod simplicissimum e sua categoria est (H–COOH) [[acidum formicum]] vulgo appellatur quia in [[formica|formicarum]] veneno invenitur. Alterum [[acidum aceticum]] appellari solet quia in [[Acetum|aceto]] invenitur (CH<sub>3</sub>–COOH).
== De fabricatione ==
Acida carboxylica saepe ex oxidatione [[Alcohol|alcoholium]] aut [[Aldehydum|aldehydorum]] cognatorum oriuntur. Ita in aëre vinum ([[ethanolum]]) acetum (acidum ethanoïcum) naturaliter fit. In laboratoriis ad citius oxidanda alcoholia et aldehyda saepe [[Kalium|kalii]] [[Manganum|permanganato]] utuntur.
== Exempla ==
* [[Acidum adipatum]]
* [[Acidum carbonicum]]
* [[Acidum formicum]]
* [[Acidum aceticum]]
* [[Acidum propionicum]]
{{NexInt}}
* [[Acidum butyricum]]
* [[Aminoacidum]]
* [[Ester]]
* [[Oxidatio]]
==Notae==
<references/>
== Nexus externi ==
*[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Carboxylic_acids acida carboxylica] pertinent
* [https://chimie.ens-lyon.fr/sites/default/files/2025-10/Cours-acides-carbo-et-derives-maelle-mosser-19-20.pdf Lectio ENS Lyon]
==Bibliographia==
*Riemenschneider, Wilhelm. [[2002]]. "Carboxylic Acids, Aliphatic." ''Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry.'' Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a05_235. ISBN 3527306730..
{{chem-stipula}}
[[Categoria:Acida carboxylica|!]]
{{Myrias|Physica}}
gefow6qqm1u7ibqbl3rktvr1w8p67yc
3960494
3960493
2026-05-18T16:01:40Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Nexus externi */
3960494
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Carboxylic Acid General Structure V.1.svg|thumb|upright=0.5|Generalis acidi carboxylici forma.]]
[[Fasciculus:Carboxylate-resonance-hybrid.png|thumb|upright=0.5|[[Anion]] carboxylatum.]]
[[Fasciculus:Carboxyl-3D-space-filling-labelled.png |thumb|upright=0.5|Forma acidi carboxylici in tribus dimensionibus.]]
'''Acidum carboxylicum''' est [[compositum chemicum]] [[Chemia organica|organicum]] quod gregem carboxylicum (C(=O)OH) cum [[Radicale (chemia)|radicali]] organico (nota R, saepe alkylo, hoc est cum catena hydrocarbonea) coniungit.<ref>{{GoldBookRef|title=carboxylic acids|file=C00852}}</ref> Formula generalis est '''R–COOH,''' ubi ''R'' gregem alkyl describit. In [[aqua]] tepida [[Proton|protonem]] emittunt et [[anion|anionta]] formant COOH<sup>-</sup>: ita sunt acida debilia. [[Acidum adipatum|Acida adipata]] quae in animalium cellulis energiam coacervant in [[Triglyceridum|triglyceridis]] sunt acida caboxylica.
== De nominibus ==
Secundum [[IUPAC]] nomen acidi e nomine alcani cognati addito suffixo -oïcum ducitur. [[Adiectivus]] ita formatum nomini "acido" adponitur. Ita ex [[Methanum|methano]] acidum methanoïcum, ex [[Ethanum|ethano]] acidum ethanoïcum etc. Revera alterum quod simplicissimum e sua categoria est (H–COOH) [[acidum formicum]] vulgo appellatur quia in [[formica|formicarum]] veneno invenitur. Alterum [[acidum aceticum]] appellari solet quia in [[Acetum|aceto]] invenitur (CH<sub>3</sub>–COOH).
== De fabricatione ==
Acida carboxylica saepe ex oxidatione [[Alcohol|alcoholium]] aut [[Aldehydum|aldehydorum]] cognatorum oriuntur. Ita in aëre vinum ([[ethanolum]]) acetum (acidum ethanoïcum) naturaliter fit. In laboratoriis ad citius oxidanda alcoholia et aldehyda saepe [[Kalium|kalii]] [[Manganum|permanganato]] utuntur.
== Exempla ==
* [[Acidum adipatum]]
* [[Acidum carbonicum]]
* [[Acidum formicum]]
* [[Acidum aceticum]]
* [[Acidum propionicum]]
{{NexInt}}
* [[Acidum butyricum]]
* [[Aminoacidum]]
* [[Ester]]
* [[Oxidatio]]
==Notae==
<references/>
== Nexus externi ==
*[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Carboxylic_acids acida carboxylica] pertinent
* [https://chimie.ens-lyon.fr/sites/default/files/2025-10/Cours-acides-carbo-et-derives-maelle-mosser-19-20.pdf Lectio ENS Lyon (Maella Mosser)]
==Bibliographia==
*Riemenschneider, Wilhelm. [[2002]]. "Carboxylic Acids, Aliphatic." ''Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry.'' Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a05_235. ISBN 3527306730..
{{chem-stipula}}
[[Categoria:Acida carboxylica|!]]
{{Myrias|Physica}}
da4c4yw2efuy5lrxdvyeebp2zy6fnp4
3960495
3960494
2026-05-18T16:06:59Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3960495
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Carboxylic Acid General Structure V.1.svg|thumb|upright=0.5|Generalis acidi carboxylici forma.]]
[[Fasciculus:Carboxylate-resonance-hybrid.png|thumb|upright=0.5|[[Anion]] carboxylatum.]]
[[Fasciculus:Carboxyl-3D-space-filling-labelled.png |thumb|upright=0.5|Forma acidi carboxylici in tribus dimensionibus.]]
'''Acidum carboxylicum''' est [[compositum chemicum]] [[Chemia organica|organicum]] quod gregem carboxylicum (C(=O)OH) cum [[Radicale (chemia)|radicali]] organico (nota R, saepe alkylo, hoc est cum catena hydrocarbonea) coniungit.<ref>{{GoldBookRef|title=carboxylic acids|file=C00852}}</ref> Formula generalis est '''R–COOH,''' ubi ''R'' gregem alkyl describit. In [[aqua]] tepida [[Proton|protonem]] emittunt et [[anion|anionta]] formant COOH<sup>-</sup>: ita sunt acida debilia. [[Acidum adipatum|Acida adipata]] quae in animalium cellulis energiam coacervant in [[Triglyceridum|triglyceridis]] sunt acida caboxylica<ref>C. Colette, L. Monnier. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1957255711702346 Acides gras : classification, fonction et équilibre entre les différentes familles]", ''Médecine des Maladies Métaboliques'', 2011: 237-245</ref>.
== De nominibus ==
Secundum [[IUPAC]] nomen acidi e nomine alcani cognati addito suffixo -oïcum ducitur. [[Adiectivus]] ita formatum nomini "acido" adponitur. Ita ex [[Methanum|methano]] acidum methanoïcum, ex [[Ethanum|ethano]] acidum ethanoïcum etc. Revera alterum quod simplicissimum e sua categoria est (H–COOH) [[acidum formicum]] vulgo appellatur quia in [[formica|formicarum]] veneno invenitur. Alterum [[acidum aceticum]] appellari solet quia in [[Acetum|aceto]] invenitur (CH<sub>3</sub>–COOH).
== De fabricatione ==
Acida carboxylica saepe ex oxidatione [[Alcohol|alcoholium]] aut [[Aldehydum|aldehydorum]] cognatorum oriuntur. Ita in aëre vinum ([[ethanolum]]) acetum (acidum ethanoïcum) naturaliter fit. In laboratoriis ad citius oxidanda alcoholia et aldehyda saepe [[Kalium|kalii]] [[Manganum|permanganato]] utuntur.
== Exempla ==
* [[Acidum adipatum]]
* [[Acidum carbonicum]]
* [[Acidum formicum]]
* [[Acidum aceticum]]
* [[Acidum propionicum]]
{{NexInt}}
* [[Acidum butyricum]]
* [[Aminoacidum]]
* [[Ester]]
* [[Oxidatio]]
==Notae==
<references/>
== Nexus externi ==
*[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Carboxylic_acids acida carboxylica] pertinent
* [https://chimie.ens-lyon.fr/sites/default/files/2025-10/Cours-acides-carbo-et-derives-maelle-mosser-19-20.pdf Lectio ENS Lyon (Maella Mosser)]
==Bibliographia==
*Riemenschneider, Wilhelm. [[2002]]. "Carboxylic Acids, Aliphatic." ''Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry.'' Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a05_235. ISBN 3527306730..
{{chem-stipula}}
[[Categoria:Acida carboxylica|!]]
{{Myrias|Physica}}
mj2jmy7nhnxmczjji8n986jttnu5hjg
3960500
3960495
2026-05-18T16:17:13Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De nominibus */
3960500
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Carboxylic Acid General Structure V.1.svg|thumb|upright=0.5|Generalis acidi carboxylici forma.]]
[[Fasciculus:Carboxylate-resonance-hybrid.png|thumb|upright=0.5|[[Anion]] carboxylatum.]]
[[Fasciculus:Carboxyl-3D-space-filling-labelled.png |thumb|upright=0.5|Forma acidi carboxylici in tribus dimensionibus.]]
'''Acidum carboxylicum''' est [[compositum chemicum]] [[Chemia organica|organicum]] quod gregem carboxylicum (C(=O)OH) cum [[Radicale (chemia)|radicali]] organico (nota R, saepe alkylo, hoc est cum catena hydrocarbonea) coniungit.<ref>{{GoldBookRef|title=carboxylic acids|file=C00852}}</ref> Formula generalis est '''R–COOH,''' ubi ''R'' gregem alkyl describit. In [[aqua]] tepida [[Proton|protonem]] emittunt et [[anion|anionta]] formant COOH<sup>-</sup>: ita sunt acida debilia. [[Acidum adipatum|Acida adipata]] quae in animalium cellulis energiam coacervant in [[Triglyceridum|triglyceridis]] sunt acida caboxylica<ref>C. Colette, L. Monnier. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1957255711702346 Acides gras : classification, fonction et équilibre entre les différentes familles]", ''Médecine des Maladies Métaboliques'', 2011: 237-245</ref>.
== De nominibus ==
Secundum [[IUPAC]] nomen acidi e nomine alcani cognati addito suffixo -oïcum ducitur. [[Adiectivus]] ita formatum nomini "acido" adponitur. Ita ex [[Methanum|methano]] acidum methanoïcum, ex [[Ethanum|ethano]] acidum ethanoïcum, e propano [[Acidum propionicum|acidum propanoïcum]] etc. Revera primum quod simplicissimum e sua categoria est (H–COOH) [[acidum formicum]] vulgo appellatur quia in [[formica|formicarum]] veneno invenitur. Secundum [[acidum aceticum]] appellari solet quia in [[Acetum|aceto]] invenitur (CH<sub>3</sub>–COOH).
== De fabricatione ==
Acida carboxylica saepe ex oxidatione [[Alcohol|alcoholium]] aut [[Aldehydum|aldehydorum]] cognatorum oriuntur. Ita in aëre vinum ([[ethanolum]]) acetum (acidum ethanoïcum) naturaliter fit. In laboratoriis ad citius oxidanda alcoholia et aldehyda saepe [[Kalium|kalii]] [[Manganum|permanganato]] utuntur.
== Exempla ==
* [[Acidum adipatum]]
* [[Acidum carbonicum]]
* [[Acidum formicum]]
* [[Acidum aceticum]]
* [[Acidum propionicum]]
{{NexInt}}
* [[Acidum butyricum]]
* [[Aminoacidum]]
* [[Ester]]
* [[Oxidatio]]
==Notae==
<references/>
== Nexus externi ==
*[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Carboxylic_acids acida carboxylica] pertinent
* [https://chimie.ens-lyon.fr/sites/default/files/2025-10/Cours-acides-carbo-et-derives-maelle-mosser-19-20.pdf Lectio ENS Lyon (Maella Mosser)]
==Bibliographia==
*Riemenschneider, Wilhelm. [[2002]]. "Carboxylic Acids, Aliphatic." ''Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry.'' Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a05_235. ISBN 3527306730..
{{chem-stipula}}
[[Categoria:Acida carboxylica|!]]
{{Myrias|Physica}}
gy8dq67ba1ijf042q4eb7wyyeupo0nf
3960502
3960500
2026-05-18T16:43:59Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De fabricatione */
3960502
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Carboxylic Acid General Structure V.1.svg|thumb|upright=0.5|Generalis acidi carboxylici forma.]]
[[Fasciculus:Carboxylate-resonance-hybrid.png|thumb|upright=0.5|[[Anion]] carboxylatum.]]
[[Fasciculus:Carboxyl-3D-space-filling-labelled.png |thumb|upright=0.5|Forma acidi carboxylici in tribus dimensionibus.]]
'''Acidum carboxylicum''' est [[compositum chemicum]] [[Chemia organica|organicum]] quod gregem carboxylicum (C(=O)OH) cum [[Radicale (chemia)|radicali]] organico (nota R, saepe alkylo, hoc est cum catena hydrocarbonea) coniungit.<ref>{{GoldBookRef|title=carboxylic acids|file=C00852}}</ref> Formula generalis est '''R–COOH,''' ubi ''R'' gregem alkyl describit. In [[aqua]] tepida [[Proton|protonem]] emittunt et [[anion|anionta]] formant COOH<sup>-</sup>: ita sunt acida debilia. [[Acidum adipatum|Acida adipata]] quae in animalium cellulis energiam coacervant in [[Triglyceridum|triglyceridis]] sunt acida caboxylica<ref>C. Colette, L. Monnier. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1957255711702346 Acides gras : classification, fonction et équilibre entre les différentes familles]", ''Médecine des Maladies Métaboliques'', 2011: 237-245</ref>.
== De nominibus ==
Secundum [[IUPAC]] nomen acidi e nomine alcani cognati addito suffixo -oïcum ducitur. [[Adiectivus]] ita formatum nomini "acido" adponitur. Ita ex [[Methanum|methano]] acidum methanoïcum, ex [[Ethanum|ethano]] acidum ethanoïcum, e propano [[Acidum propionicum|acidum propanoïcum]] etc. Revera primum quod simplicissimum e sua categoria est (H–COOH) [[acidum formicum]] vulgo appellatur quia in [[formica|formicarum]] veneno invenitur. Secundum [[acidum aceticum]] appellari solet quia in [[Acetum|aceto]] invenitur (CH<sub>3</sub>–COOH).
== De fabricatione ==
Acida carboxylica saepe ex oxidatione [[Alcohol|alcoholium]] primariorum aut [[Aldehydum|aldehydorum]] cognatorum oriuntur. Ita in aëre vinum ([[ethanolum]]) acetum (acidum ethanoïcum) naturaliter fit. In laboratoriis ad citius oxidanda alcoholia et aldehyda saepe [[Kalium|kalii]] [[Manganum|permanganato]] utuntur.
== Exempla ==
* [[Acidum adipatum]]
* [[Acidum carbonicum]]
* [[Acidum formicum]]
* [[Acidum aceticum]]
* [[Acidum propionicum]]
{{NexInt}}
* [[Acidum butyricum]]
* [[Aminoacidum]]
* [[Ester]]
* [[Oxidatio]]
==Notae==
<references/>
== Nexus externi ==
*[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Carboxylic_acids acida carboxylica] pertinent
* [https://chimie.ens-lyon.fr/sites/default/files/2025-10/Cours-acides-carbo-et-derives-maelle-mosser-19-20.pdf Lectio ENS Lyon (Maella Mosser)]
==Bibliographia==
*Riemenschneider, Wilhelm. [[2002]]. "Carboxylic Acids, Aliphatic." ''Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry.'' Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a05_235. ISBN 3527306730..
{{chem-stipula}}
[[Categoria:Acida carboxylica|!]]
{{Myrias|Physica}}
65tyg1l5f4ajvj0mlbbcwmnmedqlsfq
3960508
3960502
2026-05-18T16:53:02Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De fabricatione */
3960508
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Carboxylic Acid General Structure V.1.svg|thumb|upright=0.5|Generalis acidi carboxylici forma.]]
[[Fasciculus:Carboxylate-resonance-hybrid.png|thumb|upright=0.5|[[Anion]] carboxylatum.]]
[[Fasciculus:Carboxyl-3D-space-filling-labelled.png |thumb|upright=0.5|Forma acidi carboxylici in tribus dimensionibus.]]
'''Acidum carboxylicum''' est [[compositum chemicum]] [[Chemia organica|organicum]] quod gregem carboxylicum (C(=O)OH) cum [[Radicale (chemia)|radicali]] organico (nota R, saepe alkylo, hoc est cum catena hydrocarbonea) coniungit.<ref>{{GoldBookRef|title=carboxylic acids|file=C00852}}</ref> Formula generalis est '''R–COOH,''' ubi ''R'' gregem alkyl describit. In [[aqua]] tepida [[Proton|protonem]] emittunt et [[anion|anionta]] formant COOH<sup>-</sup>: ita sunt acida debilia. [[Acidum adipatum|Acida adipata]] quae in animalium cellulis energiam coacervant in [[Triglyceridum|triglyceridis]] sunt acida caboxylica<ref>C. Colette, L. Monnier. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1957255711702346 Acides gras : classification, fonction et équilibre entre les différentes familles]", ''Médecine des Maladies Métaboliques'', 2011: 237-245</ref>.
== De nominibus ==
Secundum [[IUPAC]] nomen acidi e nomine alcani cognati addito suffixo -oïcum ducitur. [[Adiectivus]] ita formatum nomini "acido" adponitur. Ita ex [[Methanum|methano]] acidum methanoïcum, ex [[Ethanum|ethano]] acidum ethanoïcum, e propano [[Acidum propionicum|acidum propanoïcum]] etc. Revera primum quod simplicissimum e sua categoria est (H–COOH) [[acidum formicum]] vulgo appellatur quia in [[formica|formicarum]] veneno invenitur. Secundum [[acidum aceticum]] appellari solet quia in [[Acetum|aceto]] invenitur (CH<sub>3</sub>–COOH).
== De fabricatione ==
Acida carboxylica saepe ex oxidatione [[Alcohol|alcoholium]] primariorum aut [[Aldehydum|aldehydorum]] cognatorum oriuntur. Ita in aëre vinum ([[ethanolum]]) acetum (acidum ethanoïcum) naturaliter fit (CH<sub>3</sub>CHsub>2</sub> + O<sub>2</sub></sub> → H<sub>3</sub>COOH + H<sub>2</sub>O) . In laboratoriis ad citius oxidanda alcoholia et aldehyda saepe [[Kalium|kalii]] [[Manganum|permanganato]] utuntur.
== Exempla ==
* [[Acidum adipatum]]
* [[Acidum carbonicum]]
* [[Acidum formicum]]
* [[Acidum aceticum]]
* [[Acidum propionicum]]
{{NexInt}}
* [[Acidum butyricum]]
* [[Aminoacidum]]
* [[Ester]]
* [[Oxidatio]]
==Notae==
<references/>
== Nexus externi ==
*[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Carboxylic_acids acida carboxylica] pertinent
* [https://chimie.ens-lyon.fr/sites/default/files/2025-10/Cours-acides-carbo-et-derives-maelle-mosser-19-20.pdf Lectio ENS Lyon (Maella Mosser)]
==Bibliographia==
*Riemenschneider, Wilhelm. [[2002]]. "Carboxylic Acids, Aliphatic." ''Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry.'' Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a05_235. ISBN 3527306730..
{{chem-stipula}}
[[Categoria:Acida carboxylica|!]]
{{Myrias|Physica}}
5lrlz8j7vt9hapn2u9colema5y4fv91
3960509
3960508
2026-05-18T16:53:41Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De fabricatione */
3960509
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Carboxylic Acid General Structure V.1.svg|thumb|upright=0.5|Generalis acidi carboxylici forma.]]
[[Fasciculus:Carboxylate-resonance-hybrid.png|thumb|upright=0.5|[[Anion]] carboxylatum.]]
[[Fasciculus:Carboxyl-3D-space-filling-labelled.png |thumb|upright=0.5|Forma acidi carboxylici in tribus dimensionibus.]]
'''Acidum carboxylicum''' est [[compositum chemicum]] [[Chemia organica|organicum]] quod gregem carboxylicum (C(=O)OH) cum [[Radicale (chemia)|radicali]] organico (nota R, saepe alkylo, hoc est cum catena hydrocarbonea) coniungit.<ref>{{GoldBookRef|title=carboxylic acids|file=C00852}}</ref> Formula generalis est '''R–COOH,''' ubi ''R'' gregem alkyl describit. In [[aqua]] tepida [[Proton|protonem]] emittunt et [[anion|anionta]] formant COOH<sup>-</sup>: ita sunt acida debilia. [[Acidum adipatum|Acida adipata]] quae in animalium cellulis energiam coacervant in [[Triglyceridum|triglyceridis]] sunt acida caboxylica<ref>C. Colette, L. Monnier. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1957255711702346 Acides gras : classification, fonction et équilibre entre les différentes familles]", ''Médecine des Maladies Métaboliques'', 2011: 237-245</ref>.
== De nominibus ==
Secundum [[IUPAC]] nomen acidi e nomine alcani cognati addito suffixo -oïcum ducitur. [[Adiectivus]] ita formatum nomini "acido" adponitur. Ita ex [[Methanum|methano]] acidum methanoïcum, ex [[Ethanum|ethano]] acidum ethanoïcum, e propano [[Acidum propionicum|acidum propanoïcum]] etc. Revera primum quod simplicissimum e sua categoria est (H–COOH) [[acidum formicum]] vulgo appellatur quia in [[formica|formicarum]] veneno invenitur. Secundum [[acidum aceticum]] appellari solet quia in [[Acetum|aceto]] invenitur (CH<sub>3</sub>–COOH).
== De fabricatione ==
Acida carboxylica saepe ex oxidatione [[Alcohol|alcoholium]] primariorum aut [[Aldehydum|aldehydorum]] cognatorum oriuntur. Ita in aëre vinum ([[ethanolum]]) acetum (acidum ethanoïcum) naturaliter fit (CH<sub>3</sub>CH<sub>2</sub> + O<sub>2</sub></sub> → H<sub>3</sub>COOH + H<sub>2</sub>O) . In laboratoriis ad citius oxidanda alcoholia et aldehyda saepe [[Kalium|kalii]] [[Manganum|permanganato]] utuntur.
== Exempla ==
* [[Acidum adipatum]]
* [[Acidum carbonicum]]
* [[Acidum formicum]]
* [[Acidum aceticum]]
* [[Acidum propionicum]]
{{NexInt}}
* [[Acidum butyricum]]
* [[Aminoacidum]]
* [[Ester]]
* [[Oxidatio]]
==Notae==
<references/>
== Nexus externi ==
*[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Carboxylic_acids acida carboxylica] pertinent
* [https://chimie.ens-lyon.fr/sites/default/files/2025-10/Cours-acides-carbo-et-derives-maelle-mosser-19-20.pdf Lectio ENS Lyon (Maella Mosser)]
==Bibliographia==
*Riemenschneider, Wilhelm. [[2002]]. "Carboxylic Acids, Aliphatic." ''Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry.'' Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a05_235. ISBN 3527306730..
{{chem-stipula}}
[[Categoria:Acida carboxylica|!]]
{{Myrias|Physica}}
dksrzsy51532kljcemfrt7xs1jb5oi1
3960510
3960509
2026-05-18T16:54:11Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De fabricatione */
3960510
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Carboxylic Acid General Structure V.1.svg|thumb|upright=0.5|Generalis acidi carboxylici forma.]]
[[Fasciculus:Carboxylate-resonance-hybrid.png|thumb|upright=0.5|[[Anion]] carboxylatum.]]
[[Fasciculus:Carboxyl-3D-space-filling-labelled.png |thumb|upright=0.5|Forma acidi carboxylici in tribus dimensionibus.]]
'''Acidum carboxylicum''' est [[compositum chemicum]] [[Chemia organica|organicum]] quod gregem carboxylicum (C(=O)OH) cum [[Radicale (chemia)|radicali]] organico (nota R, saepe alkylo, hoc est cum catena hydrocarbonea) coniungit.<ref>{{GoldBookRef|title=carboxylic acids|file=C00852}}</ref> Formula generalis est '''R–COOH,''' ubi ''R'' gregem alkyl describit. In [[aqua]] tepida [[Proton|protonem]] emittunt et [[anion|anionta]] formant COOH<sup>-</sup>: ita sunt acida debilia. [[Acidum adipatum|Acida adipata]] quae in animalium cellulis energiam coacervant in [[Triglyceridum|triglyceridis]] sunt acida caboxylica<ref>C. Colette, L. Monnier. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1957255711702346 Acides gras : classification, fonction et équilibre entre les différentes familles]", ''Médecine des Maladies Métaboliques'', 2011: 237-245</ref>.
== De nominibus ==
Secundum [[IUPAC]] nomen acidi e nomine alcani cognati addito suffixo -oïcum ducitur. [[Adiectivus]] ita formatum nomini "acido" adponitur. Ita ex [[Methanum|methano]] acidum methanoïcum, ex [[Ethanum|ethano]] acidum ethanoïcum, e propano [[Acidum propionicum|acidum propanoïcum]] etc. Revera primum quod simplicissimum e sua categoria est (H–COOH) [[acidum formicum]] vulgo appellatur quia in [[formica|formicarum]] veneno invenitur. Secundum [[acidum aceticum]] appellari solet quia in [[Acetum|aceto]] invenitur (CH<sub>3</sub>–COOH).
== De fabricatione ==
Acida carboxylica saepe ex oxidatione [[Alcohol|alcoholium]] primariorum aut [[Aldehydum|aldehydorum]] cognatorum oriuntur. Ita in aëre vinum ([[ethanolum]]) acetum (acidum ethanoïcum) naturaliter fit (CH<sub>3</sub>CH<sub>2</sub>OH + O<sub>2</sub></sub> → H<sub>3</sub>COOH + H<sub>2</sub>O) . In laboratoriis ad citius oxidanda alcoholia et aldehyda saepe [[Kalium|kalii]] [[Manganum|permanganato]] utuntur.
== Exempla ==
* [[Acidum adipatum]]
* [[Acidum carbonicum]]
* [[Acidum formicum]]
* [[Acidum aceticum]]
* [[Acidum propionicum]]
{{NexInt}}
* [[Acidum butyricum]]
* [[Aminoacidum]]
* [[Ester]]
* [[Oxidatio]]
==Notae==
<references/>
== Nexus externi ==
*[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Carboxylic_acids acida carboxylica] pertinent
* [https://chimie.ens-lyon.fr/sites/default/files/2025-10/Cours-acides-carbo-et-derives-maelle-mosser-19-20.pdf Lectio ENS Lyon (Maella Mosser)]
==Bibliographia==
*Riemenschneider, Wilhelm. [[2002]]. "Carboxylic Acids, Aliphatic." ''Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry.'' Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a05_235. ISBN 3527306730..
{{chem-stipula}}
[[Categoria:Acida carboxylica|!]]
{{Myrias|Physica}}
h14d3kix06ar3veireon9wj50pega9t
Acidum formicum
0
11943
3960472
3784069
2026-05-18T15:24:31Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3960472
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas|-3}}
[[Fasciculus:Formic acid.svg|thumb|upright=0.8|HCOOH.]]
[[Fasciculus:Formic acid 85 percent.jpg|thumb|upright=0.6|Acidum formicum.]]
'''Acidum formicum'''<ref name="Haan">H. R. M. de Haan & W. A. L. Dekker (1955-1957), ''Groot woordenboek der geneeskunde: Encyclopaedia medica'' (Leiden: L. Stafleu).</ref> sive '''formicicum'''<ref name="Haan"/> est [[acidum carboxylicum]] simplissimum, cum uno [[atomus|atomo]] [[carbonium|carbonii]]. Cuius nomen ortum a ''[[formica]]'' est, quia inde primum extractum est et ab [[Ioannes Raius|Ioanne Raio]] anno [[1671]] inventum est. Verum nomen chemicum hodie est acidum methanoïcum. Deinde [[Iosephus Aloisius Gay-Lussac]] ex [[acidum hydrocyanicum|acido hydrocyanico]] artifice creavit. Hodie [[industria]] e [[methanolum|methanolo]] creatur.{{dubsig}}
Proprietates huius acidi sunt unicae, ut habet et acidorum et [[aldehydum|aldehydorum]] greges. Ex hoc trahitur potentia [[reductio (chemia)|reductionis]], aequalis fere eadem [[formaldehydum]], e.g. [[metalla nobilia]] exsoluta sunt a faciendo suo. [[Azeotropus]] cum [[aqua]] habet; is est 78 centesimis acidum et 22 centesimis aqua pondo.
==Notae==
<references/>
{{chem-stipula}}
[[Categoria:Acida carboxylica]]
[[Categoria:Chemica]]
[[Categoria:Composita chemica]]
629re9iyqnme26bo8c8zajgstycuj8q
3960473
3960472
2026-05-18T15:25:17Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3960473
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas|-3}}
[[Fasciculus:Formic acid.svg|thumb|upright=0.8|HCOOH.]]
[[Fasciculus:Formic acid 85 percent.jpg|thumb|upright=0.6|Acidum formicum.]]
'''Acidum formicum'''<ref name="Haan">H. R. M. de Haan & W. A. L. Dekker (1955-1957), ''Groot woordenboek der geneeskunde: Encyclopaedia medica'' (Leiden: L. Stafleu).</ref> sive '''formicicum'''<ref name="Haan"/> est [[acidum carboxylicum]] simplicissimum, cum uno [[atomus|atomo]] [[carbonium|carbonii]]. Cuius nomen ortum a ''[[formica]]'' est, quia inde primum extractum et ab [[Ioannes Raius|Ioanne Raio]] anno [[1671]] inventum est. Verum nomen chemicum hodie est acidum methanoïcum. Deinde [[Iosephus Aloisius Gay-Lussac]] ex [[acidum hydrocyanicum|acido hydrocyanico]] artifice creavit. Hodie [[industria]] e [[methanolum|methanolo]] creatur.{{dubsig}}
Proprietates huius acidi sunt unicae, ut habet et acidorum et [[aldehydum|aldehydorum]] greges. Ex hoc trahitur potentia [[reductio (chemia)|reductionis]], aequalis fere eadem [[formaldehydum]], e.g. [[metalla nobilia]] exsoluta sunt a faciendo suo. [[Azeotropus]] cum [[aqua]] habet; is est 78 centesimis acidum et 22 centesimis aqua pondo.
==Notae==
<references/>
{{chem-stipula}}
[[Categoria:Acida carboxylica]]
[[Categoria:Chemica]]
[[Categoria:Composita chemica]]
k6ro9oxfqmyc644gm0ydfjdts5dx6ay
Acidum aceticum
0
11944
3960475
3250742
2026-05-18T15:30:02Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3960475
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Essigsäure - Acetic acid.svg|thumb|CH<sub>3</sub>COOH]]
'''Acidum aceticum'''<ref name="Maxwell1890">Maxwell, T. (Ed.) (1890). ''Terminologia medica polyglotta.'' London: J. & A. Churchill /Paris: G. Mason /Philadelphia: P. Blakiston, Son & Co.</ref> ([[IUPAC]]: acidum ethanoïcum) est [[acidum carboxylicum]] quod est essentia [[acetum|aceti]]. Acidum purum ''glaciale'' dicere potest.
Anion eius est [[acetas]], plures sales formantur. Acetas est essentialissimum intermedium in [[metabolismus|metabolismo]] plantarum et animalium.
== Notae ==
<div class="references-small"><references /></div>
{{NexInt}}
* [[Acetylcholinum]]
{{chem-stipula}}
[[Categoria:Chemica]]
[[Categoria:Composita chemica]]
[[Categoria:Acida carboxylica]]
{{Myrias|Physica}}
ta0h6bk5byz4u8k6jwcqukm8nel468t
Acidum propionicum
0
11945
3960482
3349406
2026-05-18T15:40:55Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3960482
wikitext
text/x-wiki
'''Acidum propionicum'''<ref name="Haan">Haan, H.R.M. de & Dekker, W.A.L. (1955-1957). ''Groot woordenboek der geneeskunde. Encyclopaedia medica.'' Leiden: L. Stafleu.</ref> sive '''propanoïcum''''<ref name="Haan"/> seu '''methylaceticum'''<ref name="Haan"/>:
[[Fasciculus:Propionsäure Lewis.svg|thumb|C<sub>2</sub>H<sub>5</sub>COOH]]
Formula structura simplica (C<sub>2</sub>H<sub>5</sub>-COOH) est.
Numero europae pro materiae addetum alimenta est (E280).
{{NexInt}}
* [[Acidum carboxylicum]]
* [[Ibuprofenum]]
== Notae ==
<references/>
{{chem-stipula}}
[[Categoria:Chemica]]
[[Categoria:Composita chemica]]
[[Categoria:Acida carboxylica]]
6dl1m8g2q0ukgj1it4tcp8c1eadjt35
3960483
3960482
2026-05-18T15:42:24Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3960483
wikitext
text/x-wiki
'''Acidum propionicum'''<ref name="Haan">Haan, H.R.M. de & Dekker, W.A.L. (1955-1957). ''Groot woordenboek der geneeskunde. Encyclopaedia medica.'' Leiden: L. Stafleu.</ref> sive '''propanoïcum''''<ref name="Haan"/> seu '''methylaceticum'''<ref name="Haan"/>:
[[Fasciculus:Propionsäure Lewis.svg|thumb|C<sub>2</sub>H<sub>5</sub>COOH]]
Formula structura simplica (C<sub>2</sub>H<sub>5</sub>-COOH) est.
In Europa inter additamenta alimentaria E280 notatur.
{{NexInt}}
* [[Acidum carboxylicum]]
* [[Ibuprofenum]]
== Notae ==
<references/>
{{chem-stipula}}
[[Categoria:Chemica]]
[[Categoria:Composita chemica]]
[[Categoria:Acida carboxylica]]
pujnenmylj9nsl79gnynyxc3p0a1rce
3960525
3960483
2026-05-18T18:09:47Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3960525
wikitext
text/x-wiki
'''Acidum propionicum'''<ref name="Haan">Haan, H.R.M. de & Dekker, W.A.L. (1955-1957). ''Groot woordenboek der geneeskunde. Encyclopaedia medica.'' Leiden: L. Stafleu.</ref> sive '''propanoïcum''''<ref name="Haan"/> seu '''methylaceticum'''<ref name="Haan"/>:
[[Fasciculus:Propionsäure Lewis.svg|thumb|C<sub>2</sub>H<sub>5</sub>COOH]]
Formula structuralis simplex (C<sub>2</sub>H<sub>5</sub>-COOH) est.
In Europa inter additamenta alimentaria E280 notatur.
{{NexInt}}
* [[Acidum carboxylicum]]
* [[Ibuprofenum]]
== Notae ==
<references/>
{{chem-stipula}}
[[Categoria:Chemica]]
[[Categoria:Composita chemica]]
[[Categoria:Acida carboxylica]]
cs9ffpmpg5qmzp698dr1rptlh8joab0
Sulphur
0
12860
3960638
3947164
2026-05-19T03:41:34Z
Freidastrecker
209585
Updated the citation with a more comprehensive and detailed scientific resource on sulfur's role in dermatological formulations.
3960638
wikitext
text/x-wiki
{{Elementa caput | numerus atomicus=16 | symbolus = S | nomen=sulphur
| sinister=[[phosphorus]] | dexter=[[chlorum]] | super=[[oxygenium|O]] | sub=[[selenium|Se]]
| color1=#a0ffa0 | color2=black }}
{{Elementa turmaperiodusglaeba | turma=16 | periodus=3 | glaeba=p }}
{{Elementa color img | S,16.jpg | flavus}}
{{Elementa pondusatomicum | 32,065(5) }}
{{Elementa epershell | 2, 8, 6}}
{{Elementa propphysicae | color1=#a0ffa0 | color2=black }}
{{Elementa status | [[Solidus]]}}
{{Elementa densitas gpcm3nrt | 2,07 }}
{{Elementa densitasliq gpcm3mp | 1,819 }}
{{Elementa Punctum Liq | k = 388,36 | c = 115,21 | f = 239,38}}
{{Elementa Punctum Fer | k = 717,8 | c = 444,6 | f = 832,3}}
{{Elementa Punctum Cri | k = 1314 | mpa = 20,7}}
{{Elementa calorlatensfusionis | 1,727}}
{{Elementa capacitascaloris | 22,75}}
{{Elementa pressus vaporis | 375 | 408 | 449 | 508 | 591 | 717 | nota=}}
{{Elementa propatomicae | color1=#a0ffa0 | color2=black }}
{{Elementa structuracrystallina | Orthorhombica }}
{{Elementa Oxidation States | 4,6,-2 }}
{{Elementa radiuscovalentiae | 105±3 }}
{{Elementa radiusvanderwaals | 180 }}
{{Elementa varietas | color1=#a0ffa0 | color2=black }}
{{Elementa conductuscaloris | 0,205 }}
|}
{{res|Sulphur}}<ref>“Sulphur – elementum chemicum” {{Google Books|hoNuNxUGhpwC|vide p. 39}}</ref><ref>“''Schwefel'': sulphur … sulfur [voc.lat.vet]” apud ''[https://web.archive.org/web/20160803151537/http://pummi.com/latinum_hodiernum/lexicon_latinum_hodiernum_06_rst.pdf Lexicon Latinum hodiernum]''</ref> seu {{res|sulphurium}}<ref>“Sulphurium”: Peter van der Krogt, “[http://www.vanderkrogt.net/elements/list_element.php?language=la&sort=A Elementa chemica]” apud situm ''Elementymology & Elements Multidict.''</ref> vel antiquitus '''sulpur'''<ref>[[Cato Censor|Cato]], ''[[De agri cultura|de Agricultura]]'' 39 et 95. [[Lucretius]], ''[[De rerum natura (Lucretius)|de rerum natura]]'' VI.221, 747, 806. [[Vergilius]], ''[[Georgica]]'' III.449. [[Titus Livius]], ''[[Ab urbe condita libri|Ab Urbe condita]]'' XXXIX.13.12.</ref> est [[elementum chemicum]], non-metallum abundans et [[valentia (chemia)|multivalens]], cuius signum '''S''' et [[numerus atomicus]] est 16. [[Atomus|Atomi]] sulphuris sub condicionibus solitis moleculas cyclicas octatomicas [[Formula chemica|formulae]] S<sub>8</sub> formant quae in aqua non solvuntur. Sulphur elementarium est in [[status normalis|temperatura cubiculari]] [[solidum]] [[flavus|flavum]] [[crystallum|crystallinumque]]. [[Duritas Mohs]] sulphuris est 2,0. Ei est configuratio electronica 3s<sup>2</sup>3p<sup>4</sup>. Usque ad sex [[Vinculum chemicum|vincula]] cum aliis atomis iungere potest.
Sulphur elementarium atque [[metallum|minerales]] sulfidi sulfatique in [[natura]] inveniuntur. Crystalla sulphuris a collectoribus quaeruntur propter figuras polyedricas clare [[color]]atas. Apud antiquos sulphur ad domos aliaque loca [[fumigatio|fumiganda]] et suffiminibus [[ritus|rite]] purganda adhibebatur, quod nobis testantur isti duo [[Publius Ovidius Naso|Ovidii]] versus [[Parilia|Parilium]] ritus describentes:
: ''caerulei fiant '''vivo<ref>Plures manuscripti 'puro' pro 'vivo' legunt.</ref> de sulpure''' fumi,''
: ''tactaque fumanti '''sulpure''' balet ovis''<ref>''[[Fasti (Ovidius)|Fasti]]'' VI.739-740. Cf {{Pnh}} XXXV.177: ''habet et in religionibus locum ad expiandas suffitu domos''.</ref>.
Cum [[fulmen|fulmine]] etiam [[tonitrus|tonitru]]que coniungebatur<ref>{{Pnh}} XXXV.17: ''fulmina, fulgura quoque sulpuris odorem habent, ac lux ipsa eorum sulpurea est''.</ref>. In [[liber Genesis|libro Genesis]] Dominus super [[Sodoma (urbs)|Sodomam]] et [[Gomorra]]m sulphur et ignem pluit.<ref>Blue Letter Bible, [https://www.blueletterbible.org/Bible.cfm?b=Gen&c=19&t=VUL#s=19024 Genesis 19:24] (Editio Vulgata).</ref> Postea in [[pulvis pyrius|pulverem pyrium]] adhibitum est. Anno [[1777]] [[Antonius Lavoisierius]] confirmavit sulphur esse elementum, non rem compositam.
== De scriptura ==
[[Saeculum 1 a.C.n.|Saeculo primo a.C.n.]] coepta est mutatio, qua consonantes mutae /p, t, k/ post liquidas et nasales aspirabantur, sicut ''triumpus'' > ''triumphus'', ''Cartago'' > ''Carthago'', ''pulcer'' > ''pulcher'', ''sepulcrum'' > ''sepulchrum'', ''lacrima'' > ''lachrima''. Quae mutatio phonologica et sociolinguistica non tamen subito ad omnia verba pertinuit, ut ex [[Cicero]]ne (''[[Orator (Cicero)|Or.]]'' 160) cognovimus. Qui enim ''pulchrum'' se praeferre ''pulcro'' dixit, sed ''sepulchrum'' et ''lachrimam'' reiecit. Etiam ''sulpur > sulphur'' pro testimonio huius mutationis dici potest. Editores philologi formis q.s. '''sulpur''' et '''sulphur''' favere videntur. '''Sulfur''' autem posterioris Latinitatis est, quae pronuntiatio formam ''sulphur'' poscit iam vulgarem factam.
== In biologia ==
Atomi sulphuris in duobus aminoacidis inveniuntur: [[cysteinum]] et [[methioninum]]. Magni momenti sunt in structura tertiaria quaternariaque [[Proteina|proteinarum]] stabilienda<ref>[https://www.mabiologie.com/2025/08/ponts-disulfure-et-stabilite-des.html Ponts disulfure et stabilité des protéines] apud mabiologie.com.</ref>. Nam ''pontes bisulfidos''<ref>[https://fr-academic.com/dic.nsf/frwiki/1356795 academic.com]: definitio.</ref> inter segmenta proteinae iungunt (atomi sulphuris ad catenas inter se nectendas semper tendunt) quae sunt [[Vinculum chemicum|vincula covalentia]]<ref>Universitas Andecavensis: ''[https://biochimej.univ-angers.fr/Page2/COURS/7RelStructFonction/3Structure/1StructPrimQuat/6PontDisulfure/1PontDisulfure.htm Cystéine et pont disulfure - Prédiction des cystéines impliquées dans un pont disulfure]''.</ref>. Ita partes moleculae in structura primaria distantes firmiter inter se ligant atque proteinam ad munus suum implendum efficacem reddunt. Cysteinum in [[Ceratinum|ceratino]] maxime abundat.
[[Bacteria |Bacteria]] purpurea<ref>[https://www.aquaportail.com/dictionnaire/definition/2140/bacterie-pourpre-sulfureuse Aquaportail].</ref> et viridia “sulphurosa” dicta in locis sine [[Oxygenium|oxygenio]] habitant et [[Photosynthesis|photosynthesim]] efficiunt quae non oxygenium reicit sed sulphuris grana. Etenim ad [[glucosum]] creandum non aqua sed [[Hydrogenii sulphidum|hydrogenii sulphido]] ({{chem|H|2|S}}) utuntur secundum reactionem infrascriptam:
:''n'' {{chem|CO|2}} + 2''n'' {{chem|H|2|S}} + [[Photon|photones]] → {{chem|C|''n''|H|''2n''|O|''n''}} + ''n'' {{chem|H|2|O}} + 2''n'' S
{{chem|H|2|S}} igitur partes aliquas egisse in vita tellurica nascenda<ref>Dominicus Padovani, [https://hal.science/hal-04337040v1 {{chem|H|2|S}} De l'origine de la vie à aujourd'hui], HAL, 2023.</ref> videtur in [[Fons thermalis|fontibus thermalibus]] imo oceano scaturientibus.
== In industria humana ==
Homines hodie sulphure inprimis utuntur ad magnas copias [[Acidum sulphuricum|acidi sulphurici]] H<sub>2</sub>SO<sub>4</sub> fabricandas. In [[cummis|gummis]] industria quoque vulgo adhibetur<ref>''[https://rubberandseal.com/fr/vulcanisation-du-caoutchouc/ Qu'est-ce que la vulcanisation du caoutchouc ?]''</ref>.
Et in [[Vitis vinifera|vitis]] cultura adversus [[Fungi|fungos]] adhuc adhibetur<ref>[https://www.jardin-online.fr/comment-traiter-la-vigne-au-soufre/ Comment traiter la vigne au soufre ?]</ref> quod iam suadebat [[Cato maior]] in suo tractatu de agricultura<ref>''[[De agri cultura|De Agricultura]]'' 95.</ref>. Iam aetate Romana sulpureae fodinae erant in locis [[Vulcanismus|volcanismo]] insignitis ut in Sicilia circa [[Agrigentum]] aut in insulis [[Aeoliae insulae|Aeoliis]] et [[Melos|Melo]] et in regione [[Neapolis|Neapolitana]]<ref>{{Pnh}} XXXV.174-5.</ref>: nam eius commercium florebat<ref>Luca Zambito (2014, 2018, 2021).</ref>.
Ob inflammabilitatem ad ignem faciendum sulphure utimur ut in [[Sulphuratum|sulphuratis]] dictis virgis. Quod iam antiqui animadverterant<ref>Titus Livius XXXIX.13.12. {{Pnh}} XXXVI.138 necnon XXXV.177: ''neque alia res facilius accenditur, quo apparet ignium vim magnam ei inesse''.</ref>
Medici Romani antiqui [[Balneum|balnea]] in [[Aqua medicata|aquis sulphuratis]]<ref>{{Pnh}} XXXI.4-5 et 59-60. Beneficia sulphuris in salutem humanam enumerat libro XXXV 175-7. Cf [[Dioscorides]] V.124.</ref> suadebant quod etiamnunc fit<ref>[https://www.guide-piscine.fr/eau-thermale/les-eaux-sulfureuses-4138_A Les eaux sulfureuses]</ref>. Sulphur in [[dermatologia]] utile est<ref>[https://pzik.com/the-dynamic-role-of-elemental-sulfur-in-dermatological-formulations-synergistic-mechanisms-with-salicylic-acid-and-sodium-sulfacetamide/ Le soufre et les soins de la peau]. Cf {{Pnh}} XXXV.177: ''[[Vitiligo|vitiligines]] vivum [sulpur] nitro mixtum atque ex [[Acetum|aceto]] tritum et inlitum tollit, item lendes, et in [[Palpebra|palpebris]] aceto sandaracato admixtum''.</ref>.
== In mineralibus naturalibus ==
[[Fasciculus:Nearly exhausted sulphur vat from which railroad cars are loaded, Freeport Sulphur Co., Hoskins Mound, Texas, 1a35438v.jpg|thumb|Fodina sulphuris (1943).]]
{{Ipse dixit|Deinde [[flamma]]e flammārumque praenūntius odor sulpuris aliōs in fugam vertunt, excitant [[Gaius Plinius Secundus|illum]].|[[Gaius Plinius Caecilius Secundus|Plinius Minor]], {{Op|[[Epistulae (Plinius)|Ep.]]}}, {{Vf|Epistularum Libri Decem (Gaius Plinius Caecilius Secundus)/Liber VI|16 C. PLINIUS TACITO SUO S.|VI, 16, 18}} (ubi eruptionem [[Vesuvius|Vesuvii montis]] [[Cornelius Tacitus|Tacito]] describit)}}
Sulphur in multis [[minerale|mineralibus]] invenitur. Frequentissima sulphida sunt [[Galena (minerale)|galena]] ([[Plumbum|Pb]]S), [[Minium|minium]] vel [[cinnabar|cinnabare]] ([[Hydrargyrum|Hg]]S), [[Pyrites|pyrites]] ([[Ferrum|Fe]]S<sub>2</sub>), [[Zincum|zinci]] sulphidum (“sphalerites”, ZnS). In [[Petroleum|petroleo]] quoque reperitur, unde extrahitur secundum rationem ''Claus''<ref>''[https://www.malvernpanalytical.com/fr/products/industry-standards/astm-d4294 ASTM D4294 – Soufre dans les produits pétroliers]''</ref>.
In [[Mons ignifer|montibus igniferis]] vapores sulphuris lucem caeruleam emittunt quia temperaturis calidissimis (supra 700 [[Gradus Celsianus|gradus Celsianos]]) pars molecularum S<sub>8</sub> in S<sub>2</sub> dividuntur.
== De compositis hydrogenatis ==
Hydrogeni sulphidum vel sulphur hydrogenatum (H<sub>2</sub>S) est gas toxicum sine colore sed taetro odore quem saepe cum [[ovum|ovo]] putrefacto comparant: etenim ovorum proteinae sulphuris atomos continent. Mox tamen [[Nervus olfactorius|nervum olfactorium]] inhibet atque eius odor non iam percipitur! Hydrogenii sulphidum [[Oxygenatio|oxygenationem]] mammalium impedit atque [[Cyanosis|cyanosem]] efficit<ref>CAMFIL: ''[https://www.camfil.com/fr-fr/infos/qualite-de-l-air/sulfure-dhydrogene Sulfure d’hydrogène (H₂S) : dangers, détection et prévention]''</ref>. Praeterea metalla corrodit et inflammabilis displosivusque est. Cum in aquam solvitur H<sub>2</sub>S fit acidum sulphydricum, acidum debile, secundum reactionem infrascriptam:
:H<sub>2</sub>S ⇌ HS<sup>−</sup> + H<sup>+</sup>
Sunt etiam moleculae 'polysulphana' dictae quae hanc structuram praebent: HS-S<sub>n</sub>-SH ubi n pro numero inter 0 et 6 stat.
== De oxidis ==
[[Fasciculus:Sulfur-burning-at-night.png|thumb|Sulphur cum comburitur caeruleam lucem emittit.]]
E sulphuris oxidis maximi momenti sunt dioxidum et trioxidum. Dioxidum sulphuris SO<sub>2</sub>, gas sine odore sed suffocans et toxicum et fumigationibus idoneum, oritur cum sulphur in aere comburitur quod naturaliter fit ignibus e montibus igniferis erumpentibus aut [[Vegetatio|virentibus]] corruptis. Praeterea sulphidum hydrogenii H<sub>2</sub>S in atmosphaera in dioxidum sulphuris oxidatur secundum reactionem infrascriptam:
: 2 H<sub>2</sub>S(g) + 3 O<sub>2</sub>(g) → 2 SO<sub>2</sub>(g) + 2 H<sub>2</sub>O(g)
Multam copiam superaddit industria humana praecipue e petroleo et [[carbo|carbone]] combustis sed legislatio vicesimi primi saeculi emanationes huius generis minuendas esse iubet. In aquam mersum sulphuris dioxidum [[Acidum sulphurosum|acidum sulphurosum]] H<sub>2</sub>SO<sub>3</sub> gignit
: SO<sub>2</sub>(g) + H<sub>2</sub>O(l) → H<sub>2</sub>SO<sub>3</sub>(aq)
Dioxidum sulphuris quia pressione aucta liquidum cito fit ad refrigerandum<ref>[https://www.thermal-engineering.org/fr/dioxyde-de-soufre-agent-de-refroidissement-et-applications-industrielles/ Thermal engineering]</ref> vulgo adhibetur. Conservator certorum alimentorum quoque est (additamentum E220<ref>[https://www.doctissimo.fr/nutrition/alimentation-et-sante/bien-manger-pour-etre-en-bonne-sante/additifs-alimentaires/e220-tout-savoir-sur-le-dioxyde-de-soufre-377060.htm Doctissimo.fr].</ref>) et substantia albicans (iam a fullonibus Romanis antiquis in vestibus adhibebatur<ref>{{Pnh}} XXXV.198.</ref>) et bacteria delens. Dioxidum praesente oxygenio lente in trioxidum mutatur:
: 2 SO<sub>2</sub>(g) + O<sub>2</sub>(g) → 2 SO<sub>3</sub>(g)
Adceleratur industrialiter haec reactio per [[Catalysis|catalysim]]. Nam trioxidum in aquam mersum [[acidum sulphuricum]] gignit, quod ex omnibus [[Compositum chemicum|compositis]] [[Chemia inorganica|inorganicis]] in industria chemica copiosissime producitur (inter alia in [[Laetamen|laetaminibus]] adhibetur). Secundum reactionem infrascriptam:
: SO<sub>3</sub>(g) + H<sub>2</sub>O(l) → H<sub>2</sub>SO<sub>4</sub>(aq)
Acidum sulphuricum est liquidum unctum, mordax, sine colore. Tres virtutes chemicas praebet: est acidum validum, magna oxidationis potestate ac denique moleculas aquae sibi adripit atque ceteris corporibus adimit. Exempli gratia si hoc acidum carbohydratis (glucoso, [[Saccharosum|saccharoso]]...) infundas puncto temporis nihil nisi spuma [[fuscus|fusca]] [[Carbonium|carbonii]] superest. Cum aqua acidum sulphuricum [[Vinculum chemicum|vincula hydrogenica]] coniungit atque mixtura vehementer effervescit.
==Notae==
<references/>
== Plura legere si cupis ==
[[Fasciculus:Aragonite-Sulfur-lw114a.jpg|thumb|Sulphuris crystallum (pars aurea)]]
*C. Cézard, M. Mathieu-Nolf. “[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1762585805000111 Dérivés organiques soufrés]”, ''EMC - Toxicologie-Pathologie'', 2005: 151-162
*Luca Zambito, "[https://books.openedition.org/efr/8032 Lo zolfo in Sicilia in età romana. Dalle miniere ai mercati]" in ''Le marché des matières premières dans l’Antiquité et au Moyen Âge'', Publications de l’École française de Rome, 2021: 231-254
** ''La produzione di zolfo in Sicilia in età romana'', Edizioni dell’Orso, Alessandria, 2018 cf "[https://www.academia.edu/14108817/21_La_produzione_dello_zolfo_in_Sicilia_in_et%C3%A0_romana_Primi_dati_da_una_ricerca Primi dati di una ricerca]", ''Journal of Ancient Topography'', 2014: 137-156
== Nexus externi ==
*[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Sulfur sulphur] spectant
* [http://www.periodicvideos.com/videos/016.htm Hoc elementum] apud ''Patreon: periodic videos''
* [https://www.chimienaturelle.fr/tout-savoir-histoire-usages-du-soufre/ Historia sulpuris ab hominibus adhibiti] apud chimienaturelle.fr.
{{NexInt}}
*[[Pollutio]]
*[[Sulphuratum]]
*''[[Xanthophyllum sulphureum]]''
{{Elementa chemica}}
[[Categoria:Elementa chemica]]
[[Categoria:Non metalla]]
{{Myrias|Physica}}
o3s2142274c5mhnsknuwc86c88ib20n
3960652
3960638
2026-05-19T06:08:49Z
Grufo
64423
Abrogans recensionem 3960638 ab usore [[User:Freidastrecker|Freidastrecker]] ([[User talk:Freidastrecker|Disputatio]] | [[Special:Contributions/Freidastrecker|conlationes]]) -spam
3960652
wikitext
text/x-wiki
{{Elementa caput | numerus atomicus=16 | symbolus = S | nomen=sulphur
| sinister=[[phosphorus]] | dexter=[[chlorum]] | super=[[oxygenium|O]] | sub=[[selenium|Se]]
| color1=#a0ffa0 | color2=black }}
{{Elementa turmaperiodusglaeba | turma=16 | periodus=3 | glaeba=p }}
{{Elementa color img | S,16.jpg | flavus}}
{{Elementa pondusatomicum | 32,065(5) }}
{{Elementa epershell | 2, 8, 6}}
{{Elementa propphysicae | color1=#a0ffa0 | color2=black }}
{{Elementa status | [[Solidus]]}}
{{Elementa densitas gpcm3nrt | 2,07 }}
{{Elementa densitasliq gpcm3mp | 1,819 }}
{{Elementa Punctum Liq | k = 388,36 | c = 115,21 | f = 239,38}}
{{Elementa Punctum Fer | k = 717,8 | c = 444,6 | f = 832,3}}
{{Elementa Punctum Cri | k = 1314 | mpa = 20,7}}
{{Elementa calorlatensfusionis | 1,727}}
{{Elementa capacitascaloris | 22,75}}
{{Elementa pressus vaporis | 375 | 408 | 449 | 508 | 591 | 717 | nota=}}
{{Elementa propatomicae | color1=#a0ffa0 | color2=black }}
{{Elementa structuracrystallina | Orthorhombica }}
{{Elementa Oxidation States | 4,6,-2 }}
{{Elementa radiuscovalentiae | 105±3 }}
{{Elementa radiusvanderwaals | 180 }}
{{Elementa varietas | color1=#a0ffa0 | color2=black }}
{{Elementa conductuscaloris | 0,205 }}
|}
{{res|Sulphur}}<ref>“Sulphur – elementum chemicum” {{Google Books|hoNuNxUGhpwC|vide p. 39}}</ref><ref>“''Schwefel'': sulphur … sulfur [voc.lat.vet]” apud ''[https://web.archive.org/web/20160803151537/http://pummi.com/latinum_hodiernum/lexicon_latinum_hodiernum_06_rst.pdf Lexicon Latinum hodiernum]''</ref> seu {{res|sulphurium}}<ref>“Sulphurium”: Peter van der Krogt, “[http://www.vanderkrogt.net/elements/list_element.php?language=la&sort=A Elementa chemica]” apud situm ''Elementymology & Elements Multidict.''</ref> vel antiquitus '''sulpur'''<ref>[[Cato Censor|Cato]], ''[[De agri cultura|de Agricultura]]'' 39 et 95. [[Lucretius]], ''[[De rerum natura (Lucretius)|de rerum natura]]'' VI.221, 747, 806. [[Vergilius]], ''[[Georgica]]'' III.449. [[Titus Livius]], ''[[Ab urbe condita libri|Ab Urbe condita]]'' XXXIX.13.12.</ref> est [[elementum chemicum]], non-metallum abundans et [[valentia (chemia)|multivalens]], cuius signum '''S''' et [[numerus atomicus]] est 16. [[Atomus|Atomi]] sulphuris sub condicionibus solitis moleculas cyclicas octatomicas [[Formula chemica|formulae]] S<sub>8</sub> formant quae in aqua non solvuntur. Sulphur elementarium est in [[status normalis|temperatura cubiculari]] [[solidum]] [[flavus|flavum]] [[crystallum|crystallinumque]]. [[Duritas Mohs]] sulphuris est 2,0. Ei est configuratio electronica 3s<sup>2</sup>3p<sup>4</sup>. Usque ad sex [[Vinculum chemicum|vincula]] cum aliis atomis iungere potest.
Sulphur elementarium atque [[metallum|minerales]] sulfidi sulfatique in [[natura]] inveniuntur. Crystalla sulphuris a collectoribus quaeruntur propter figuras polyedricas clare [[color]]atas. Apud antiquos sulphur ad domos aliaque loca [[fumigatio|fumiganda]] et suffiminibus [[ritus|rite]] purganda adhibebatur, quod nobis testantur isti duo [[Publius Ovidius Naso|Ovidii]] versus [[Parilia|Parilium]] ritus describentes:
: ''caerulei fiant '''vivo<ref>Plures manuscripti 'puro' pro 'vivo' legunt.</ref> de sulpure''' fumi,''
: ''tactaque fumanti '''sulpure''' balet ovis''<ref>''[[Fasti (Ovidius)|Fasti]]'' VI.739-740. Cf {{Pnh}} XXXV.177: ''habet et in religionibus locum ad expiandas suffitu domos''.</ref>.
Cum [[fulmen|fulmine]] etiam [[tonitrus|tonitru]]que coniungebatur<ref>{{Pnh}} XXXV.17: ''fulmina, fulgura quoque sulpuris odorem habent, ac lux ipsa eorum sulpurea est''.</ref>. In [[liber Genesis|libro Genesis]] Dominus super [[Sodoma (urbs)|Sodomam]] et [[Gomorra]]m sulphur et ignem pluit.<ref>Blue Letter Bible, [https://www.blueletterbible.org/Bible.cfm?b=Gen&c=19&t=VUL#s=19024 Genesis 19:24] (Editio Vulgata).</ref> Postea in [[pulvis pyrius|pulverem pyrium]] adhibitum est. Anno [[1777]] [[Antonius Lavoisierius]] confirmavit sulphur esse elementum, non rem compositam.
== De scriptura ==
[[Saeculum 1 a.C.n.|Saeculo primo a.C.n.]] coepta est mutatio, qua consonantes mutae /p, t, k/ post liquidas et nasales aspirabantur, sicut ''triumpus'' > ''triumphus'', ''Cartago'' > ''Carthago'', ''pulcer'' > ''pulcher'', ''sepulcrum'' > ''sepulchrum'', ''lacrima'' > ''lachrima''. Quae mutatio phonologica et sociolinguistica non tamen subito ad omnia verba pertinuit, ut ex [[Cicero]]ne (''[[Orator (Cicero)|Or.]]'' 160) cognovimus. Qui enim ''pulchrum'' se praeferre ''pulcro'' dixit, sed ''sepulchrum'' et ''lachrimam'' reiecit. Etiam ''sulpur > sulphur'' pro testimonio huius mutationis dici potest. Editores philologi formis q.s. '''sulpur''' et '''sulphur''' favere videntur. '''Sulfur''' autem posterioris Latinitatis est, quae pronuntiatio formam ''sulphur'' poscit iam vulgarem factam.
== In biologia ==
Atomi sulphuris in duobus aminoacidis inveniuntur: [[cysteinum]] et [[methioninum]]. Magni momenti sunt in structura tertiaria quaternariaque [[Proteina|proteinarum]] stabilienda<ref>[https://www.mabiologie.com/2025/08/ponts-disulfure-et-stabilite-des.html Ponts disulfure et stabilité des protéines] apud mabiologie.com.</ref>. Nam ''pontes bisulfidos''<ref>[https://fr-academic.com/dic.nsf/frwiki/1356795 academic.com]: definitio.</ref> inter segmenta proteinae iungunt (atomi sulphuris ad catenas inter se nectendas semper tendunt) quae sunt [[Vinculum chemicum|vincula covalentia]]<ref>Universitas Andecavensis: ''[https://biochimej.univ-angers.fr/Page2/COURS/7RelStructFonction/3Structure/1StructPrimQuat/6PontDisulfure/1PontDisulfure.htm Cystéine et pont disulfure - Prédiction des cystéines impliquées dans un pont disulfure]''.</ref>. Ita partes moleculae in structura primaria distantes firmiter inter se ligant atque proteinam ad munus suum implendum efficacem reddunt. Cysteinum in [[Ceratinum|ceratino]] maxime abundat.
[[Bacteria |Bacteria]] purpurea<ref>[https://www.aquaportail.com/dictionnaire/definition/2140/bacterie-pourpre-sulfureuse Aquaportail].</ref> et viridia “sulphurosa” dicta in locis sine [[Oxygenium|oxygenio]] habitant et [[Photosynthesis|photosynthesim]] efficiunt quae non oxygenium reicit sed sulphuris grana. Etenim ad [[glucosum]] creandum non aqua sed [[Hydrogenii sulphidum|hydrogenii sulphido]] ({{chem|H|2|S}}) utuntur secundum reactionem infrascriptam:
:''n'' {{chem|CO|2}} + 2''n'' {{chem|H|2|S}} + [[Photon|photones]] → {{chem|C|''n''|H|''2n''|O|''n''}} + ''n'' {{chem|H|2|O}} + 2''n'' S
{{chem|H|2|S}} igitur partes aliquas egisse in vita tellurica nascenda<ref>Dominicus Padovani, [https://hal.science/hal-04337040v1 {{chem|H|2|S}} De l'origine de la vie à aujourd'hui], HAL, 2023.</ref> videtur in [[Fons thermalis|fontibus thermalibus]] imo oceano scaturientibus.
== In industria humana ==
Homines hodie sulphure inprimis utuntur ad magnas copias [[Acidum sulphuricum|acidi sulphurici]] H<sub>2</sub>SO<sub>4</sub> fabricandas. In [[cummis|gummis]] industria quoque vulgo adhibetur<ref>''[https://rubberandseal.com/fr/vulcanisation-du-caoutchouc/ Qu'est-ce que la vulcanisation du caoutchouc ?]''</ref>.
Et in [[Vitis vinifera|vitis]] cultura adversus [[Fungi|fungos]] adhuc adhibetur<ref>[https://www.jardin-online.fr/comment-traiter-la-vigne-au-soufre/ Comment traiter la vigne au soufre ?]</ref> quod iam suadebat [[Cato maior]] in suo tractatu de agricultura<ref>''[[De agri cultura|De Agricultura]]'' 95.</ref>. Iam aetate Romana sulpureae fodinae erant in locis [[Vulcanismus|volcanismo]] insignitis ut in Sicilia circa [[Agrigentum]] aut in insulis [[Aeoliae insulae|Aeoliis]] et [[Melos|Melo]] et in regione [[Neapolis|Neapolitana]]<ref>{{Pnh}} XXXV.174-5.</ref>: nam eius commercium florebat<ref>Luca Zambito (2014, 2018, 2021).</ref>.
Ob inflammabilitatem ad ignem faciendum sulphure utimur ut in [[Sulphuratum|sulphuratis]] dictis virgis. Quod iam antiqui animadverterant<ref>Titus Livius XXXIX.13.12. {{Pnh}} XXXVI.138 necnon XXXV.177: ''neque alia res facilius accenditur, quo apparet ignium vim magnam ei inesse''.</ref>
Medici Romani antiqui [[Balneum|balnea]] in [[Aqua medicata|aquis sulphuratis]]<ref>{{Pnh}} XXXI.4-5 et 59-60. Beneficia sulphuris in salutem humanam enumerat libro XXXV 175-7. Cf [[Dioscorides]] V.124.</ref> suadebant quod etiamnunc fit<ref>[https://www.guide-piscine.fr/eau-thermale/les-eaux-sulfureuses-4138_A Les eaux sulfureuses]</ref>. Sulphur in [[dermatologia]] utile est<ref>[https://www.zicail.com/fr/le-soufre-dans-les-soins-de-la-peau/ Le soufre et les soins de la peau]. Cf {{Pnh}} XXXV.177: ''[[Vitiligo|vitiligines]] vivum [sulpur] nitro mixtum atque ex [[Acetum|aceto]] tritum et inlitum tollit, item lendes, et in [[Palpebra|palpebris]] aceto sandaracato admixtum''.</ref>.
== In mineralibus naturalibus ==
[[Fasciculus:Nearly exhausted sulphur vat from which railroad cars are loaded, Freeport Sulphur Co., Hoskins Mound, Texas, 1a35438v.jpg|thumb|Fodina sulphuris (1943).]]
{{Ipse dixit|Deinde [[flamma]]e flammārumque praenūntius odor sulpuris aliōs in fugam vertunt, excitant [[Gaius Plinius Secundus|illum]].|[[Gaius Plinius Caecilius Secundus|Plinius Minor]], {{Op|[[Epistulae (Plinius)|Ep.]]}}, {{Vf|Epistularum Libri Decem (Gaius Plinius Caecilius Secundus)/Liber VI|16 C. PLINIUS TACITO SUO S.|VI, 16, 18}} (ubi eruptionem [[Vesuvius|Vesuvii montis]] [[Cornelius Tacitus|Tacito]] describit)}}
Sulphur in multis [[minerale|mineralibus]] invenitur. Frequentissima sulphida sunt [[Galena (minerale)|galena]] ([[Plumbum|Pb]]S), [[Minium|minium]] vel [[cinnabar|cinnabare]] ([[Hydrargyrum|Hg]]S), [[Pyrites|pyrites]] ([[Ferrum|Fe]]S<sub>2</sub>), [[Zincum|zinci]] sulphidum (“sphalerites”, ZnS). In [[Petroleum|petroleo]] quoque reperitur, unde extrahitur secundum rationem ''Claus''<ref>''[https://www.malvernpanalytical.com/fr/products/industry-standards/astm-d4294 ASTM D4294 – Soufre dans les produits pétroliers]''</ref>.
In [[Mons ignifer|montibus igniferis]] vapores sulphuris lucem caeruleam emittunt quia temperaturis calidissimis (supra 700 [[Gradus Celsianus|gradus Celsianos]]) pars molecularum S<sub>8</sub> in S<sub>2</sub> dividuntur.
== De compositis hydrogenatis ==
Hydrogeni sulphidum vel sulphur hydrogenatum (H<sub>2</sub>S) est gas toxicum sine colore sed taetro odore quem saepe cum [[ovum|ovo]] putrefacto comparant: etenim ovorum proteinae sulphuris atomos continent. Mox tamen [[Nervus olfactorius|nervum olfactorium]] inhibet atque eius odor non iam percipitur! Hydrogenii sulphidum [[Oxygenatio|oxygenationem]] mammalium impedit atque [[Cyanosis|cyanosem]] efficit<ref>CAMFIL: ''[https://www.camfil.com/fr-fr/infos/qualite-de-l-air/sulfure-dhydrogene Sulfure d’hydrogène (H₂S) : dangers, détection et prévention]''</ref>. Praeterea metalla corrodit et inflammabilis displosivusque est. Cum in aquam solvitur H<sub>2</sub>S fit acidum sulphydricum, acidum debile, secundum reactionem infrascriptam:
:H<sub>2</sub>S ⇌ HS<sup>−</sup> + H<sup>+</sup>
Sunt etiam moleculae 'polysulphana' dictae quae hanc structuram praebent: HS-S<sub>n</sub>-SH ubi n pro numero inter 0 et 6 stat.
== De oxidis ==
[[Fasciculus:Sulfur-burning-at-night.png|thumb|Sulphur cum comburitur caeruleam lucem emittit.]]
E sulphuris oxidis maximi momenti sunt dioxidum et trioxidum. Dioxidum sulphuris SO<sub>2</sub>, gas sine odore sed suffocans et toxicum et fumigationibus idoneum, oritur cum sulphur in aere comburitur quod naturaliter fit ignibus e montibus igniferis erumpentibus aut [[Vegetatio|virentibus]] corruptis. Praeterea sulphidum hydrogenii H<sub>2</sub>S in atmosphaera in dioxidum sulphuris oxidatur secundum reactionem infrascriptam:
: 2 H<sub>2</sub>S(g) + 3 O<sub>2</sub>(g) → 2 SO<sub>2</sub>(g) + 2 H<sub>2</sub>O(g)
Multam copiam superaddit industria humana praecipue e petroleo et [[carbo|carbone]] combustis sed legislatio vicesimi primi saeculi emanationes huius generis minuendas esse iubet. In aquam mersum sulphuris dioxidum [[Acidum sulphurosum|acidum sulphurosum]] H<sub>2</sub>SO<sub>3</sub> gignit
: SO<sub>2</sub>(g) + H<sub>2</sub>O(l) → H<sub>2</sub>SO<sub>3</sub>(aq)
Dioxidum sulphuris quia pressione aucta liquidum cito fit ad refrigerandum<ref>[https://www.thermal-engineering.org/fr/dioxyde-de-soufre-agent-de-refroidissement-et-applications-industrielles/ Thermal engineering]</ref> vulgo adhibetur. Conservator certorum alimentorum quoque est (additamentum E220<ref>[https://www.doctissimo.fr/nutrition/alimentation-et-sante/bien-manger-pour-etre-en-bonne-sante/additifs-alimentaires/e220-tout-savoir-sur-le-dioxyde-de-soufre-377060.htm Doctissimo.fr].</ref>) et substantia albicans (iam a fullonibus Romanis antiquis in vestibus adhibebatur<ref>{{Pnh}} XXXV.198.</ref>) et bacteria delens. Dioxidum praesente oxygenio lente in trioxidum mutatur:
: 2 SO<sub>2</sub>(g) + O<sub>2</sub>(g) → 2 SO<sub>3</sub>(g)
Adceleratur industrialiter haec reactio per [[Catalysis|catalysim]]. Nam trioxidum in aquam mersum [[acidum sulphuricum]] gignit, quod ex omnibus [[Compositum chemicum|compositis]] [[Chemia inorganica|inorganicis]] in industria chemica copiosissime producitur (inter alia in [[Laetamen|laetaminibus]] adhibetur). Secundum reactionem infrascriptam:
: SO<sub>3</sub>(g) + H<sub>2</sub>O(l) → H<sub>2</sub>SO<sub>4</sub>(aq)
Acidum sulphuricum est liquidum unctum, mordax, sine colore. Tres virtutes chemicas praebet: est acidum validum, magna oxidationis potestate ac denique moleculas aquae sibi adripit atque ceteris corporibus adimit. Exempli gratia si hoc acidum carbohydratis (glucoso, [[Saccharosum|saccharoso]]...) infundas puncto temporis nihil nisi spuma [[fuscus|fusca]] [[Carbonium|carbonii]] superest. Cum aqua acidum sulphuricum [[Vinculum chemicum|vincula hydrogenica]] coniungit atque mixtura vehementer effervescit.
==Notae==
<references/>
== Plura legere si cupis ==
[[Fasciculus:Aragonite-Sulfur-lw114a.jpg|thumb|Sulphuris crystallum (pars aurea)]]
*C. Cézard, M. Mathieu-Nolf. “[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1762585805000111 Dérivés organiques soufrés]”, ''EMC - Toxicologie-Pathologie'', 2005: 151-162
*Luca Zambito, "[https://books.openedition.org/efr/8032 Lo zolfo in Sicilia in età romana. Dalle miniere ai mercati]" in ''Le marché des matières premières dans l’Antiquité et au Moyen Âge'', Publications de l’École française de Rome, 2021: 231-254
** ''La produzione di zolfo in Sicilia in età romana'', Edizioni dell’Orso, Alessandria, 2018 cf "[https://www.academia.edu/14108817/21_La_produzione_dello_zolfo_in_Sicilia_in_et%C3%A0_romana_Primi_dati_da_una_ricerca Primi dati di una ricerca]", ''Journal of Ancient Topography'', 2014: 137-156
== Nexus externi ==
*[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Sulfur sulphur] spectant
* [http://www.periodicvideos.com/videos/016.htm Hoc elementum] apud ''Patreon: periodic videos''
* [https://www.chimienaturelle.fr/tout-savoir-histoire-usages-du-soufre/ Historia sulpuris ab hominibus adhibiti] apud chimienaturelle.fr.
{{NexInt}}
*[[Pollutio]]
*[[Sulphuratum]]
*''[[Xanthophyllum sulphureum]]''
{{Elementa chemica}}
[[Categoria:Elementa chemica]]
[[Categoria:Non metalla]]
{{Myrias|Physica}}
ofddf41cidlsppt3cfylz6shpz00nds
Eintracht Frankfurt
0
15501
3960532
3945398
2026-05-18T19:08:57Z
-Lemmy-
72455
3960532
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa societatis pediludii
| nomen = Eintracht Frankfurt
| imago =
| nomen plenum = Eintracht Frankfurt
| nomen aliud = ''Die Adler (Aquilae)'', SGE
| instituta = [[1899]]
| domus = [[Deutsche Bank Park]]<br />[[Francofurtum ad Moenum]], [[Germania]]
| capacitas = 59 500 |
dominus = [[Mathias Beck]]
| procurator = [[Albert Riera]]
| liga = [[Bundesliga (Germanica)|Bundesliga]]
| tempus = 2025/26
| locus = [[Bundesliga (Germanica)|Bundesliga]], '''8.'''
}}
'''Eintracht Frankfurt''' ('Concordia Francofurti') sive '''Sportgemeinde Eintracht''' ('Commune Athletica Concordiae'), '''SGE''' nomine [[abbreviatio|immunuto]],<ref>Non raro sodales locorum cultoresque de ''die Eintracht'' ('ea concordia') dicereve litterae tres ipsae "S", "G", "E" adhibere solent.</ref> est [[Germania|Germanica]] [[pediludium|pediludii]] societas, quae, [[Francofurtum ad Moenum|Francofurti]] die [[8 Martii]] [[1899]] condita, in primo foedere foederato Germanico ludit.
Societas in [[classificatio perpetua ligaminis foederalis pediludii|classificatione perpetua ligaminis foederalis pediludii]] ex societatibus pediludii Germaniae prosperrimis sexta est. Mense Februari 2026, societati 160 000 sodales fuerunt.<ref>[https://klub.eintracht.de/eintracht-frankfurt-ev/ Referentia numeri sodalium societatis]</ref> Societas ita numero sodalium septima decima omnium societatum athleticarum [[orbis terrarum]] fuit.
== Historia ==
[[Fasciculus:Frankfurter FC Viktoria 1899.jpg|thumb|upright=0.8|Pedilusores societatis anno [[1899]].]]
Anno [[1899]], societas ''Frankfurter FC Victoria 1899,'' tum a societate ''Germania'' deversa, condita est. Ex anno [[1928]], nomen cum verbo Theodisco 'concordiae' (''Eintracht'') usum est.
=== Initium ligaminis foederalis pedilusorii Germanici ===
{{main|Bundesliga (Germanica)}}
Anno [[1963]], societas fuit unus ex auctoribus ligaminis foederalis ([[Bundesliga (Germanica)|''Bundesliga'']]), primae pedilusorum Germanicorum classis.
== Vestis campestris ==
* '''Vestis titularis''': Camisia [[albus|alba]], [[tibiale|tibialia]] nigra et mediae albae.{{dubsig}}
* '''Vestis altera''': Camisia [[niger|nigra]], tibialia nigra et mediae nigrae.
== Stadium ==
''Deutsche Bank Park'' est stadium, olim ''Waldstadion'' ('Stadium silvestre') appellatum, sed permulti fautores etiam nunc hoc nomine utuntur.
== Praemia ==
=== Tituli nationales ===
* '''Campio Germanicus (semel)''': [[1959]].
* '''Campio poculi Germanici (quinquies)''': [[1974]], [[1975]], [[1981]], [[1988]], [[2018]].
=== Tituli internationales ===
* '''Campio UEFA-poculi (bis)''': [[1980]], [[2022]]
* '''Campio poculi Alpini (semel)''': [[1967]]
== Lusores anno 2025/2026 ==
{{div col|3}}
=== [[Ianitor (pediludium)|Ianitores]] ===
23 [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Michael Zetterer]]
33 [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Ioannes Grahl]]
39 [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Amil Šiljević]]
40 [[Fasciculus:Flag of Brazil.svg|20px|Brasilia]] [[Kauã Santos]]
<!--
? [[Fasciculus:Flag of Albania.svg|20px|Albania]] [[Simon Simoni]]
Joining in July 2026
-->
=== [[Defensor (pediludium)|Defensores]] ===
2 [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Elias Baum]]
3 [[Fasciculus:Flag of Belgium.svg|20px|Belgica]] [[Arthurus Theate]]
4 [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Robertus Koch]]
5 [[Fasciculus:Flag of Switzerland.svg|20px|Helvetia]] [[Aurelius Amenda]]
13 [[Fasciculus:Flag of Denmark.svg|20px|Dania]] [[Rasmus Kristensen]]
21 [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Nathaniel Brown]]
22 [[Fasciculus:Flag of the United States.svg|20px|Civitates Foederatae Americae]] [[Timotheus Chandler]]
26 [[Fasciculus:Flag of Japan.svg|20px|Iaponia]] [[Keita Kosugi]]
34 [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Nnamdi Collins]]
41 [[Fasciculus:Flag of Mali.svg|20px|Malia]] [[Fousseny Doumbia]]
44 [[Fasciculus:Flag of Ecuador.svg|20px|Aequatoria]] [[Davis Bautista]]
49 [[Fasciculus:Flag of Spain.svg|20px|Hispania]] [[Derek Boakye Osei]]
<!--
? [[Fasciculus:Flag of France.svg|20px|Francia]] [[Nicolaus Nkounkou]]
? [[Fasciculus:Flag of Croatia.svg|20px|Croatia]] [[Hrvoje Smolčić]]
Joining in July 2026
-->
=== [[Cursor (pediludium)|Cursores centrales]] ===
6 [[Fasciculus:Flag of Denmark.svg|20px|Dania]] [[Anscharius Højlund]]
7 [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Anscharius Knauff]]
8 [[Fasciculus:Flag of Algeria.svg|20px|Algeria]] [[Farès Chaïbi]]
15 [[Fasciculus:Flag of Tunisia.svg|20px|Tunesia]] [[Ellyes Skhiri]]
16 [[Fasciculus:Flag of Sweden.svg|20px|Suecia]] [[Hugo Larsson]]
18 [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Mahmoud Dahoud]]
20 [[Fasciculus:Flag of Japan.svg|20px|Iaponia]] [[Ritsu Doan]]
27 [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Marius Götze]]
31 [[Fasciculus:Flag of Sweden.svg|20px|Suecia]] [[Love Arrhov]]
37 [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Ieremias Maluze]]
38 [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Ebu Bekir Is]]
42 [[Fasciculus:Flag of Turkey.svg|20px|Turcia]] [[Can Uzun]]
45 [[Fasciculus:Flag of the United States.svg|20px|Civitates Foederatae Americae]] [[Marvin Dills]]
<!--
? [[Fasciculus:Flag of France.svg|20px|Francia]] [[Ericus Iunior Dina Ebimbe]]
? [[Fasciculus:Flag of Hungary.svg|20px|Hungaria]] [[Noah Fenyő]]
? [[Fasciculus:Flag of Hungary.svg|20px|Hungaria]] [[Christianus Lisztes]]
Joining in July 2026
-->
=== [[Assultor (pediludium)|Oppugnatores]] ===
9 [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Ionathan Burkardt]]
11 [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Younes Ebnoutalib]]
19 [[Fasciculus:Flag of France.svg|20px|Francia]] [[Ioannes Matthaeus Bahoya]]
25 [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Arnaldus Kalimuendo]]
29 [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Ayoube Amaimouni]]
30 [[Fasciculus:Flag of Belgium.svg|20px|Belgica]] [[Michael Batshuayi]]
48 [[Fasciculus:Flag of Spain.svg|20px|Hispania]] [[Iunior Awusi]]
50 [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Alexander Gaul Souza]]
53 [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Alexander Staff]]
<!--
? [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Noel Futkeu]]
? [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Jessic Ngankam]]
? [[Fasciculus:Flag of France.svg|20px|Francia]] [[Elye Wahi]]
Joining in July 2026
-->
{{div col end}}
{{NexInt}}
*[[Ioachim Löw]]
==Nexus externi==
{{CommuniaCat|Eintracht Frankfurt|Eintracht Frankfurt}}
* [http://www.eintracht.de/ Turmae situs interretialis]
==Notae==
<references/>
[[Categoria:Francofurtum ad Moenum]]
[[Categoria:Societates pediludii]]
ohafx25w192xei8p11rbc8pr0xw7mv5
Scrugulus Anas
0
15508
3960567
3835430
2026-05-18T20:22:22Z
Bartholomite
116968
3960567
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
{{Pagina fontibus carens}}
{{latinitas|-3}}
'''Scrugulus Anas''' (vulgo ''Scrooge McDuck'', [[1867]]–[[1967]]) est [[persona]] in [[liber nubeculatus|libro picto]] quam finxit [[Carolus Barks]]. Scrugulo sunt binae [[soror]]es, nominibus Ortensia et Matilda. Mater [[Donaldus Anas|Donaldi]] et Dellae Ortensia est; Della autem mater [[Huey, Dewey, Louie|Titi, Toti, Tuti]] est.
Scrugulus [[Anas (avis)|anas]] opulentissima in mundo est. Scrugulus in [[Scotia]] anno [[1867]] a patre ''Fergo Mc Duck'' natus esse dicitur. Cum decem annos natus erat, in [[America]]m pervenit. Sed anno [[1886]] aurum effodit in [[Africa]], qua in terra primum ''Flintheart Glomgold'' invenit. In [[1895]] effodit [[aurum]] in [[Australia]] et duobus annis post, in [[1897]], in Klondike. Ibi tandem magnas divitias adeptus esse videtur. In [[1902]] cum Ortensia et Matilda in oppidum nobile, quod Duckburg appellatur, pervenit, ubi in [[Theodorus Roosevelt|Theodorum Roosevelt]], [[Praeses Civitatum Foederatarum|Praesidem Civitatum Foederatarum]], incidit. Anno [[1909]] eum incantavit [[Magia malefica|saga]] [[africa]]e nerae. Scrugulus persecutus est ''Bombum [[Cadaver animatum]]'' iussu sagae. Anno [[1930]] titulum hominis totius Orbis Terrarum ditissimi sibi imposuit. In [[1947]] concurrit [[Donaldus Anas|Donaldum Anatem]] et eius nepotes Titum, Totum, Tutum.
Creatus est in [[1947]] a Carolo Barks ([[1901]]–[[2000]]). Res gestae eius narrantur in libro ''Vita operaque Scruguli Anatis'' (auctor [[Don Rosa]]).
{{NexInt}}
* ''"Scrúgulus et rádius contra procéllam"'', ''"Scrugulus in re vere mirabili"'', [[Libri Latine redditi]]
* ''[[A Christmas Carol]]''
* [[Liber pictus]]
* [[Fethry Anas]]
* [[Margarita Anas]]
* [[Gladstone Anas]]
* [[Ultor Anas]]
* [[Avus Venaticus Canis]]
* [[Ottoperotto|Octoperoctus]]
* [[Venatici Canes Latrones]]
==Notae==
<references/>
[[Categoria:Disney mundi personae]]
[[Categoria:Aves fictae]]
[[Categoria:Libri picti]]
[[Categoria:Libri pueriles]]<!-- +
Kingdom Hearts characters
Scottish comics characters
Fictional anthropomorphic characters
Fictional businesspeople
Comics characters introduced in 1947-->
ixu1nva8h7rmscq7rqf2xmjy619a2wr
Sculptor
0
18822
3960587
3798929
2026-05-18T22:16:27Z
Bartholomite
116968
/* Sculptores selecti */
3960587
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Alexander 'Sandy' Stoddart.jpg|thumb|[[Alexander Stoddart]], sculptor [[Scotia|Scoticus]].]]
'''Sculptor''' est [[artifex]] qui plerumque [[sculptura]]s facit.
== Sculptores selecti ==
* [[Dale Chihuly]]
* [[Camilla Claudel]]
* [[Iosephus Ducrot]]
* [[Augustus Rodin]]
* [[Vincentius Vela]]
* [[Michelangelus]]
* [[Silanion]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Sculptors|sculptores}}
{{ars-stipula}}
[[Categoria:Munera]]
[[Categoria:Sculptura]]
latyopox80cw9z4xbrrf88hut6ay1wl
Certamen cantionum Eurovisionis
0
19801
3960527
3953056
2026-05-18T18:20:06Z
Bartholomite
116968
/* Laureati */ anno 2026
3960527
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Eurovision Song Contest 1958 - Domenico Modugno.png|thumb|[[Dominicus Modugno]] in certamine cantionum Eurovisionis anno [[1958]].]]
'''Certamen cantionum Eurovisionis'''<ref>''Nuntii Latini Finnici'' {{die|26|05|2006}} et {{die|1|06|2012}}.
</ref> ([[Anglice]] ''Eurovision Song Contest''; [[Francogallice]] ''Concours Eurovision de la Chanson'') est certamen musicum inter civitates [[Europa]]eas quotannis habitum, anno [[1956]] inceptum. Per televisionem in Europa et [[Australia]] transmittitur. Certamen etiam extra fines Europae notum est, maxime in Australia, [[Brasilia]], [[Nova Zelandia]].
Anno [[1956]] septem civitates ad certandum consociatae sunt; anno [[2008]] quadraginta tres.
Quae consociatae sint ab anno [[1956]]:
{| class="wikitable"
!Anno
!Debut
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1956|1956]]'''
|{{BelgiaVex|24|alias}}, {{Vexillum|Francia}}, [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|border|24x24px]] [[Res publica foederata Germaniae (1949–1990)|Germania Occidentalis]], {{Vexillum|Italia}}, {{LuxemburgumVex|24|alias}}, {{NederlandiaVex|24|alias}}, {{HelvetiaVex|24}}
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1957|1957]]'''
|{{Vexillum|Austria}}, {{DaniaVex|24|alias}}, {{Vexillum|Britanniarum Regnum}}
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1958|1958]]'''
|{{SueciaVex|24|alias}}
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1959|1959]]'''
|'''[[Fasciculus:Flag of Monaco.svg|border|24x24px]]''' [[Principatus Monoeci]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1960|1960]]'''
|{{NorvegiaVex|24|alias}}
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1961|1961]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Finland.svg|border|24x24px]] [[Finnia]], {{IugoslaviaVex|24|alias}}, [[Fasciculus:Flag of Spain (1945 - 1977).svg|border|24x24px]] [[Hispania]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1964|1964]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Portugal.svg|border|24x24px]] [[Portugallia]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1965|1965]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Ireland.svg|border|24x24px]] [[Hibernia (res publica)|Hibernia]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1971|1971]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Malta.svg|border|24x24px]] [[Melita (res publica)|Melitta]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1973|1973]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Israel.svg|border|24x24px]] [[Israël]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1974|1974]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Greece (1822-1978).svg|border|24x24px]] [[Graecia]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1975|1975]]'''
|{{TurciaVex|24|alias}}
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1980|1980]]'''
|{{MarocumVex|24}}
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1981|1981]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Cyprus (1960-2006).svg|border|24x24px]] [[Cyprus]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1986|1986]]'''
|{{IslandiaVex|24|alias}}
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1992|1992]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|border|24x24px]] [[Iugoslavia]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1993|1993]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg|border|24x24px]] [[Bosnia et Herzegovina]], {{CroatiaVex|24|alias}}, [[Fasciculus:Flag of Slovenia.svg|border|24x24px]] [[Slovenia]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1994|1994]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Estonia.svg|border|24x24px]] [[Estonia]], [[Fasciculus:Flag of Hungary.svg|border|24x24px]] [[Hungaria]], [[Fasciculus:Flag of Lithuania.png|border|24x24px]] [[Lituania]], [[Fasciculus:Flag of Poland.svg|border|24x24px]] [[Polonia]], [[Fasciculus:Flag of Romania.svg|border|24x24px]] [[Romania]], {{Vexillum|Russia|24}}, [[Fasciculus:Flag of Slovakia.svg|border|24x24px]] [[Slovacia]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1998|1998]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Macedonia.svg|border|24x24px]] [[Macedonia]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 2000|2000]]'''
|'''[[Fasciculus:Flag of Latvia.svg|border|24x24px]]''' [[Lettonia]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 2003|2003]]'''
|{{Vexillum|Ucraina|24}}
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 2004|2004]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Albania.svg|border|24x24px]] [[Albania]], [[Fasciculus:Flag of Andorra (3-2).svg|border|24x24px]] [[Andorra]], [[Fasciculus:Flag of Belarus.svg|border|24x24px]] [[Ruthenia Alba]], [[Fasciculus:Flag of Serbia and Montenegro.svg|border|24x24px]] [[Serbia et Mons Niger]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 2005|2005]]'''
|{{Vexillum|Bulgaria|24}}, [[Fasciculus:Flag of Moldova.svg|border|24x24px]] [[Res publica Moldavica|Moldavia]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 2006|2006]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Armenia.svg|border|24x24px]] [[Armenia]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 2007|2007]]'''
|'''[[Fasciculus:Flag of Serbia (2004-2010).svg|border|24x24px]]''' [[Serbia]], [[Fasciculus:Flag of Montenegro.svg|border|24x24px]] [[Mons Niger]], [[Fasciculus:Flag of Georgia.svg|border|24x24px]] [[Georgia]], [[Fasciculus:Flag of the Czech Republic.svg|border|24x24px]] [[Res publica Bohemica]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 2008|2008]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Azerbaijan.svg|border|24x24px]] [[Atropatene (res publica)|Atropatene]], [[Fasciculus:Flag of San Marino (before 2011).svg|border|24x24px]] [[Res publica Sancti Marini]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 2015|2015]]'''
|{{AustraliaVex|24}}
|}
== Laureati ==
Laureati annui sunt:
{| class="wikitable"
! style="background:#efefef;" | Anno
! style="background:#efefef;" | Locus
! style="background:#efefef;" | Natio laureata
! style="background:#efefef;" | Canticum et cantor
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1956|CCE 1956]]|| [[Luganum]] ([[Helvetia]]) || {{CH}} || ''Refrain'' (''Versus intercalaris'') ([[Lys Assia]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1957|CCE 1957]]|| [[Francofurtum ad Moenum]] ([[Germania]]) || [[Fasciculus:Flag of the Netherlands.svg|border|24x24px]] [[Nederlandia|'''Nederlandia''']] || ''Net als toen'' (''Sicut tum'') ([[Corry Brokken]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1958|CCE 1958]]|| [[Hilversum]] ([[Nederlandia]]) || '''{{Vexillum|Francia}}''' || ''Dors mon amour'' (''Dormi amor mi'') ([[André Claveau]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1959|CCE 1959]]|| [[Canua]] ([[Francia]]) || [[Fasciculus:Flag of the Netherlands.svg|border|24x24px]] [[Nederlandia|'''Nederlandia''']] || ''Een beetje'' (''Paulum'') ([[Teddy Scholten]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1960|CCE 1960]]|| [[Londinium]] ([[Britanniarum Regnum]]) || '''{{Vexillum|Francia}}''' || ''Tom Pillibi'' ([[Jacqueline Boyer]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1961|CCE 1961]]|| [[Canua]] ([[Francia]]) || [[Fasciculus:Flag of Luxembourg.svg|border|24x24px]] '''[[Luxemburgum]]''' || ''Nous les amoureux'' (''Nos amatores'') ([[Jean-Claude Pascal]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1962|CCE 1962]]|| [[Luxemburgum (urbs)|Luxemburgum]] ([[Luxemburgum]]) || '''{{Vexillum|Francia}}''' || ''Un premier amour'' (''Amor primus'') ([[Isabelle Aubret]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1963|CCE 1963]]|| [[Londinium]] ([[Britanniarum Regnum]]) || [[Fasciculus:Flag of Denmark.svg|border|24x24px]] '''[[Dania]]''' || ''Dansevise'' (''Carmen saltandi'') ([[Grethe Ingmann|Grethe]] & [[Jørgen Ingmann]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1964|CCE 1964]] || [[Hafnia]] ([[Dania]]) || '''{{Vexillum|Italia}}''' || ''Non ho l'età'' (''Satis adulta non sum'') ([[Liliola Cinquetti]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1965|CCE 1965]]|| [[Neapolis]] ([[Italia]]) || [[Fasciculus:Flag of Luxembourg.svg|border|24x24px]] '''[[Luxemburgum]]''' || ''Poupée de cire, poupée de son'' (''Pupa cerae, pupa apludae'') ([[France Gall]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1966|CCE 1966]]|| [[Luxemburgum (urbs)|Luxemburgum]] ([[Luxemburgum]]) || '''{{Vexillum|Austria}}''' || ''Merci Chérie'' (''Gratias ago cara'') ([[Udo Jürgens]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1967|CCE 1967]]|| [[Vindobona]] ([[Austria]]) || '''{{Vexillum|Britanniarum Regnum}}''' || ''Puppet On A String'' (''Pupa filis pendens'') ([[Sandie Shaw]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1968|CCE 1968]]|| [[Londinium]] ([[Britanniarum Regnum]]) || '''[[Fasciculus:Flag of Spain (1945 - 1977).svg|border|24x24px]] [[Hispania]]''' || ''La, La, La ...'' ([[Massiel]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1969|CCE 1969]]<ref> Fuerunt anno [[1969]] laureati quattuor.</ref> || [[Matritum]] ([[Hispania]]) || '''[[Fasciculus:Flag of Spain (1945 - 1977).svg|border|24x24px]] [[Hispania]]'''
'''{{Vexillum|Francia}}'''
[[Fasciculus:Flag of the Netherlands.svg|border|24x24px]] [[Nederlandia|'''Nederlandia''']]
'''{{Vexillum|Britanniarum Regnum}}'''
| ''Vivo cantando'' (''Cantans vivo'') ([[Salomé]])<br />''Un jour, un enfant'' (''Unus dies, unus infans'') ([[Frida Boccara]])<br />''De troubadour'' (''Cantor'') ([[Lenny Kuhr]])<br/>''Boom Bang-A-Bang'' ([[Lulu]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1970|CCE 1970]]|| [[Amstelodamum]] ([[Nederlandia]]) || [[Fasciculus:Flag of Ireland.svg|border|24x24px]] [[Hibernia (res publica)|'''Hibernia''']] || ''All kinds of everything'' (''Omne genus omnium'') ([[Dana (kantisto)|Dana]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1971|CCE 1971]]|| [[Eblana]] ([[Hibernia (res publica)|Hibernia]]) || '''[[Fasciculus:Flag of Monaco.svg|border|24x24px]] [[Principatus Monoeci]]''' || ''Un banc, un arbre, une rue'' (''Subsellium, arbor, platea'') ([[Séverine]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1972|CCE 1972]]|| [[Edimburgum]] ([[Britanniarum Regnum]]) || [[Fasciculus:Flag of Luxembourg.svg|border|24x24px]] '''[[Luxemburgum]]''' || ''Après toi'' (''Post te'') ([[Vicky Leandros]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1973|CCE 1973]]|| [[Luxemburgum (urbs)|Luxemburgum]] ([[Luxemburgum]]) || [[Fasciculus:Flag of Luxembourg.svg|border|24x24px]] '''[[Luxemburgum]]''' || ''Tu te reconnaîtras'' (''Temet agnosces'') ([[Anne Marie David]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1974|CCE 1974]]|| [[Bristelmestuna]] ([[Britanniarum Regnum]]) || '''{{SueciaVex|24|24=alias}}''' || ''Waterloo'' (''Waterloum'') ([[ABBA]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1975|CCE 1975]]|| [[Holmia]] ([[Suecia]]) || [[Fasciculus:Flag of the Netherlands.svg|border|24x24px]] [[Nederlandia|'''Nederlandia''']] || ''Ding-A-Dong'' ([[Teach-In]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1976|CCE 1976]]|| [[Haga]] ([[Nederlandia]]) || '''{{Vexillum|Britanniarum Regnum}}''' || ''Save Your Kisses For Me'' (''Tua oscula mihi servato'') ([[Brotherhood of Man]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1977|CCE 1977]]|| [[Londinium]] ([[Britanniarum Regnum]]) || '''{{Vexillum|Francia}}''' || ''L'oiseau et l'enfant'' (''Avis et infans'') ([[Marie Myriam]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1978|CCE 1978]]|| [[Lutetia]] ([[Francia]]) || [[Fasciculus:Flag of Israel.svg|border|24x24px]] '''[[Israël]]''' || ''A-Ba-Ni-Bi'' (''Ego'') ([[Yizhar Cohen]] & [[Alpha Beta]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1979|CCE 1979]]|| [[Hierosolyma]] ([[Israel (civitas)|Israel]]) || [[Fasciculus:Flag of Israel.svg|border|24x24px]] '''[[Israël]]''' || ''Hallelujah'' (''Alleluia'') ([[Gali Atari]] & [[Milk and Honey]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1980|CCE 1980]]|| [[Haga]] ([[Nederlandia]]) || [[Fasciculus:Flag of Ireland.svg|border|24x24px]] [[Hibernia (res publica)|'''Hibernia''']] || ''What's Another Year'' (''Quod sit alter annus?'') ([[Johnny Logan]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1981|CCE 1981]]|| [[Eblana]] ([[Hibernia (res publica)|Hibernia]]) || '''{{Vexillum|Britanniarum Regnum}}''' || ''Making Your Mind Up'' (''Consilium capias'') ([[Bucks Fizz]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1982|CCE 1982]]|| [[Harrogate]] ([[Britanniarum Regnum]]) || '''[[Fasciculus:Flag of Germany.svg|border|24x24px]] [[Res publica foederata Germaniae (1949–1990)|Germania Occidentalis]]''' || ''Ein bißchen Frieden'' (''Paulum pacis'') ([[Nicole Hohloch|Nicole]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1983|CCE 1983]]|| [[Monacum]] ([[Germania]]) || [[Fasciculus:Flag of Luxembourg.svg|border|24x24px]] '''[[Luxemburgum]]''' || ''Si la vie est cadeau'' (''Si vita donum esset'') ([[Corinne Hèrmes]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1984|CCE 1984]]|| [[Luxemburgum (urbs)|Luxemburgum]] ([[Luxemburgum]]) || '''{{SueciaVex|24|24=alias}}''' || ''Diggi-Loo Diggi-Ley'' ([[Herrey's]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1985|CCE 1985]]|| [[Gothia]] ([[Suecia]]) || {{NorvegiaVex|24}} || ''La det swinge'' (''Saltetur modo swing'') ([[Bobbysocks]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1986|CCE 1986]]|| [[Berga]] ([[Norvegia]]) || {{BelgiaVex|24}} || ''J'aime la vie'' (''Vitam amo'') ([[Sandra Kim]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1987|CCE 1987]]|| [[Bruxellae]] ([[Belgica]]) || [[Fasciculus:Flag of Ireland.svg|border|24x24px]] [[Hibernia (res publica)|'''Hibernia''']] || ''Hold Me Now'' (''Me nunc complectere'') ([[Johnny Logan]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1988|CCE 1988]]|| [[Eblana]] ([[Hibernia (res publica)|Hibernia]]) || {{CH}} || ''Ne partez pas sans moi'' (''Nolite abire sine me'') ([[Caelina Dion]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1989|CCE 1989]]|| [[Lausanna]] ([[Helvetia]]) || [[Fasciculus:Flag of SFR Yugoslavia.svg|border|24x24px]] '''[[Iugoslavia]]''' || ''Rock Me'' (''Oscilla me'' ([[Riva]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1990|CCE 1990]]|| [[Zagrabia]] ([[Iugoslavia]]) || '''{{Vexillum|Italia}}''' || ''Insieme: 1992'' (''Simul:1992'')) ([[Toto Cutugno]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1001|CCE 1991]]|| [[Roma]] ([[Italia]]) || '''{{SueciaVex|24|24=alias}}''' || ''Fångad av en stormvind'' (''Procellā capta'') ([[Carola Häggkvist]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1992|CCE 1992]]|| [[Malmogia]] ([[Suecia]]) || [[Fasciculus:Flag of Ireland.svg|border|24x24px]] [[Hibernia (res publica)|'''Hibernia''']] || ''Why Me?'' (''Cur ego?'') ([[Linda Martin]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1993|CCE 1993]]|| [[Millstreet]] ([[Hibernia (res publica)|Hibernia]]) || [[Fasciculus:Flag of Ireland.svg|border|24x24px]] [[Hibernia (res publica)|'''Hibernia''']] || ''In Your Eyes'' (''Tuis oculis'') ([[Niamh Kavanagh]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1994|CCE 1994]]|| [[Eblana]] ([[Hibernia (res publica)|Hibernia]]) || [[Fasciculus:Flag of Ireland.svg|border|24x24px]] [[Hibernia (res publica)|'''Hibernia''']] || ''Rock 'n' Roll Kids'' (''Pueri musicae rockicae'') ([[Paul Harrington]] & [[Charlie McGettigan]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1995|CCE 1995]]|| [[Eblana]] ([[Hibernia (res publica)|Hibernia]]) || '''{{NorvegiaVex|24}}''' || ''Nocturne'' (''Noctis opus artis'') ([[Secret Garden]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1996|CCE 1996]]|| [[Asloa]] ([[Norvegia]]) || [[Fasciculus:Flag of Ireland.svg|border|24x24px]] [[Hibernia (res publica)|'''Hibernia''']] || ''The Voice'' (''Vox'') ([[Eimear Quinn]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1997|CCE 1997]]|| [[Eblana]] ([[Hibernia (res publica)|Hibernia]]) || '''{{Vexillum|Britanniarum Regnum}}''' || ''Love Shine A Light'' (''Luceat amor'') ([[Katrina Leskanich|Katrina]] & [[The Waves]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1998|CCE 1998]]|| [[Birminghamia]] ([[Britanniarum Regnum]]) || [[Fasciculus:Flag of Israel.svg|border|24x24px]] '''[[Israël]]''' || ''Diva'' ([[Dana International]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1999|CCE 1999]]|| [[Hierosolyma]] ([[Israel (civitas)|Israel]]) || '''{{SueciaVex|24|24=alias}}''' || ''Take Me To Your Heaven'' (''Ad tuum caelum me fer'') ([[Charlotte Nilsson]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2000|CCE 2000]]|| [[Holmia]] ([[Suecia]]) || [[Fasciculus:Flag of Denmark.svg|border|24x24px]] '''[[Dania]]''' || ''Fly On The Wings Of Love'' (''Alis amoris vola'') ([[Olsen Brothers]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2001|CCE 2001]]|| [[Hafnia]] ([[Dania]]) || [[Fasciculus:Flag of Estonia.svg|border|24x24px]] [[Estonia|'''Estonia''']] || ''Everybody'' (''Omnes'') ([[Tanel Padar]] & [[Dave Benton]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2002|CCE 2002]]|| [[Tallinna]] ([[Estonia]]) || '''[[Fasciculus:Flag of Latvia.svg|border|24x24px]]''' '''[[Lettonia]]''' || ''I Wanna'' (''Volo'') ([[Marie N]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2003|CCE 2003]]|| [[Riga]] ([[Lettonia]]) || '''{{TurciaVex|24}}''' || ''Everyway That I Can'' (''Omni modo quo possum'') ([[Sertab Erener]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2004|CCE 2004]]|| [[Constantinopolis]] ([[Turcia]]) || '''{{Vexillum|Ucraina}}''' || ''Wild Dances'' (''Ferae saltationes'') ([[Ruslana (cantrix)|Ruslana]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2005|CCE 2005]]|| [[Kiovia]] ([[Ucraina]]) || [[Fasciculus:Flag of Greece.svg|border|25x25px]] [[Graecia|'''Graecia''']] || ''My Number One'' (''Meus princeps'') ([[Elena Paparizou]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2006|ECM 2006]]|| [[Athenae]] ([[Graecia]]) || [[Fasciculus:Flag of Finland.svg|border|24x24px]] '''[[Finnia]]''' || ''[[Hard Rock Hallelujah]]'' (''Musica rockica gravis alleluia'') ([[Lordi]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2007|CCE 2007]]|| [[Helsingia (Finnia)|Helsingia]] ([[Finnia]]) || '''[[Fasciculus:Flag of Serbia (2004-2010).svg|border|24x24px]] [[Serbia]]''' || ''Moltiva'' (''Precatio'') ([[Marija Serifovic]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2008|CCE 2008]]|| [[Belgradum]] ([[Serbia]]) || '''{{RussiaVex|24}}''' || ''Believe'' (''Fidere'') ([[Dima Bilan]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2009|CCE 2009]]|| [[Moscua]] ([[Russia]]) || '''{{NorvegiaVex|24}}''' || ''Fairytale'' (''Fabula puerilis'') ([[Alexander Rybak]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2010|CCE 2010]]|| [[Asloa]] ([[Norvegia]]) || '''{{Vexillum|Germania}}''' || ''Satellite'' (''Satelles artificiosus'') ([[Helena Meyer-Landrut]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2011|CCE 2011]]|| [[Dusseldorpium]] ([[Germania]]) || [[Fasciculus:Flag of Azerbaijan.svg|border|24x24px]]''' [[Atropatene (res publica)|Atropatene]]''' || ''Running Scared'' (''Curro timens'') (Ell/Nikki)
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2012|CCE 2012]]|| [[Bacua]] ([[Atropatene (res publica)|Atropatene]]) || '''{{SueciaVex|24|24=alias}}''' || ''Euphoria'' ([[Loreen]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2013|CCE 2013]]|| [[Malmogia]] ([[Suecia]]) || [[Fasciculus:Flag of Denmark.svg|border|24x24px]] '''[[Dania]]''' || ''Only Teardrops'' (''Solum lacrimulae'') ([[Emmelie de Forest|Emmilia Silvae]])
|-----
| [[Certamen Cantus Eurovisionis 2014|CCE 2014]]|| [[Hafnia]] ([[Dania]]) || '''{{Vexillum|Austria}}''' || ''Rise Like A Phoenix'' (''Resurgo ut phoenix'') ([[Conchita Wurst|Conceptio Wurst]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2015|CCE 2015]]|| [[Vindobona]] ([[Austria]]) || '''{{SueciaVex|24|24=alias}}''' || ''Heroes'' ([[Magnus Zelmerlöw]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2016|CCE 2016]]|| [[Holmia]] ([[Suecia]]) || '''{{Vexillum|Ucraina}}''' || "1944" (Jamala)
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2017|CCE 2017]]|| [[Kiovia]] ([[Ucraina]]) || [[Fasciculus:Flag of Portugal.svg|border|24x24px]] '''[[Lusitania]]''' || ''Amar pelos dois'' (''Amor duobus nostri'') ([[Salvator Sobral]])
|-
|[[Certamen cantionum Eurovisionis 2018|CCE 2018]]
|[[Olisipo]] ([[Portugallia]])
|[[Fasciculus:Flag of Israel.svg|border|24x24px]] '''[[Israël]]'''
|''Toy'' (''Crepundia'') (Netta)
|-
|[[Certamen cantionum Eurovisionis 2019|CCE 2019]]
|[[Telavivum]] ([[Israël]])
|[[Fasciculus:Flag of the Netherlands.svg|border|24x24px]] '''[[Nederlandia]]'''
|''Arcade'' (''Iani lusorum'') (Duncan Laurence)
|-
|[[Certamen cantionum Eurovisionis 2020|CCE 2020]]
| rowspan="2" |[[Roterodamum]] ([[Nederlandia]])
| colspan="2" |''Deletum propter morbum coronarii viri anni 2019''
|-
|[[Certamen cantionum Eurovisionis 2021|CCE 2021]]
|'''{{Vexillum|Italia}}'''
|''Zitti e buoni'' (''Tacete et este boni'') (Måneksin)
|-
|[[Certamen cantionum Eurovisionis 2022|CCE 2022]]
|[[Augusta Taurinorum]] ([[Italia]])
|'''{{Vexillum|Ucraina}}'''
|''Stefania'' (Kalush Orchestra)
|-
|[[Certamen cantionum Eurovisionis 2023|CCE 2023]]
|[[Liverpolium]] ([[Britanniarum Regnum]])<ref>Certamen constituto in Britanniarum Regno propter [[Incursio Russica in Ucrainam (2022)|incursio Russica in Ucrainam]].</ref>
|'''{{SueciaVex|24|24=alias}}'''
|''Tattoo'' (''Compunctio') ([[Loreen]])
|-
|[[Certamen cantionum Eurovisionis 2024|CCE 2024]]
|[[Malmogia]] ([[Suecia]])
|'''{{Vexillum|Helvetia}}'''
|''The Code'' (''Praecepta'' sive ''[[Codex (semiotica)|codex]]'' (Nemo)
|-
|[[Certamen cantionum Eurovisionis 2025|CCE 2025]]
|[[Basilea]] ([[Helvetia]])
| '''{{Vexillum|Austria}}'''
|''Wasted Love'' (''Amor abiectus'') (JJ)
|-
|[[Certamen cantionum Eurovisionis 2026|CCE 2026]]
|[[Vindobona]] ([[Austria]])
| '''{{Vexillum|Bulgaria}}'''
|''Bangaranga'' (Dara)
|}
{{NexInt}}
*[[Unio radiodiffusionis Europaea]]
==Notae==
<references />
==Nexus externi==
{{CommuniaCat|Eurovision Song Contest|Certamen cantionum Eurovisionis}}
*[https://web.archive.org/web/20140708214115/http://www.esc-history.com/countries-selections.asp Certamen cantionum Eurovisionis - Historia]
*[https://web.archive.org/web/20090218090140/http://eurovision.gen.tr/ Certamen cantionum Eurovisionis]
[[Categoria:Certamen cantionum Eurovisionis| ]]
[[Categoria:Incepta 1956]]
bxsmtv7t281gxjivyn2uodxcip52xtk
3960528
3960527
2026-05-18T18:21:21Z
Bartholomite
116968
/* Laureati */
3960528
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Eurovision Song Contest 1958 - Domenico Modugno.png|thumb|[[Dominicus Modugno]] in certamine cantionum Eurovisionis anno [[1958]].]]
'''Certamen cantionum Eurovisionis'''<ref>''Nuntii Latini Finnici'' {{die|26|05|2006}} et {{die|1|06|2012}}.
</ref> ([[Anglice]] ''Eurovision Song Contest''; [[Francogallice]] ''Concours Eurovision de la Chanson'') est certamen musicum inter civitates [[Europa]]eas quotannis habitum, anno [[1956]] inceptum. Per televisionem in Europa et [[Australia]] transmittitur. Certamen etiam extra fines Europae notum est, maxime in Australia, [[Brasilia]], [[Nova Zelandia]].
Anno [[1956]] septem civitates ad certandum consociatae sunt; anno [[2008]] quadraginta tres.
Quae consociatae sint ab anno [[1956]]:
{| class="wikitable"
!Anno
!Debut
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1956|1956]]'''
|{{BelgiaVex|24|alias}}, {{Vexillum|Francia}}, [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|border|24x24px]] [[Res publica foederata Germaniae (1949–1990)|Germania Occidentalis]], {{Vexillum|Italia}}, {{LuxemburgumVex|24|alias}}, {{NederlandiaVex|24|alias}}, {{HelvetiaVex|24}}
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1957|1957]]'''
|{{Vexillum|Austria}}, {{DaniaVex|24|alias}}, {{Vexillum|Britanniarum Regnum}}
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1958|1958]]'''
|{{SueciaVex|24|alias}}
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1959|1959]]'''
|'''[[Fasciculus:Flag of Monaco.svg|border|24x24px]]''' [[Principatus Monoeci]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1960|1960]]'''
|{{NorvegiaVex|24|alias}}
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1961|1961]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Finland.svg|border|24x24px]] [[Finnia]], {{IugoslaviaVex|24|alias}}, [[Fasciculus:Flag of Spain (1945 - 1977).svg|border|24x24px]] [[Hispania]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1964|1964]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Portugal.svg|border|24x24px]] [[Portugallia]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1965|1965]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Ireland.svg|border|24x24px]] [[Hibernia (res publica)|Hibernia]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1971|1971]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Malta.svg|border|24x24px]] [[Melita (res publica)|Melitta]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1973|1973]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Israel.svg|border|24x24px]] [[Israël]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1974|1974]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Greece (1822-1978).svg|border|24x24px]] [[Graecia]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1975|1975]]'''
|{{TurciaVex|24|alias}}
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1980|1980]]'''
|{{MarocumVex|24}}
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1981|1981]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Cyprus (1960-2006).svg|border|24x24px]] [[Cyprus]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1986|1986]]'''
|{{IslandiaVex|24|alias}}
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1992|1992]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|border|24x24px]] [[Iugoslavia]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1993|1993]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg|border|24x24px]] [[Bosnia et Herzegovina]], {{CroatiaVex|24|alias}}, [[Fasciculus:Flag of Slovenia.svg|border|24x24px]] [[Slovenia]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1994|1994]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Estonia.svg|border|24x24px]] [[Estonia]], [[Fasciculus:Flag of Hungary.svg|border|24x24px]] [[Hungaria]], [[Fasciculus:Flag of Lithuania.png|border|24x24px]] [[Lituania]], [[Fasciculus:Flag of Poland.svg|border|24x24px]] [[Polonia]], [[Fasciculus:Flag of Romania.svg|border|24x24px]] [[Romania]], {{Vexillum|Russia|24}}, [[Fasciculus:Flag of Slovakia.svg|border|24x24px]] [[Slovacia]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1998|1998]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Macedonia.svg|border|24x24px]] [[Macedonia]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 2000|2000]]'''
|'''[[Fasciculus:Flag of Latvia.svg|border|24x24px]]''' [[Lettonia]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 2003|2003]]'''
|{{Vexillum|Ucraina|24}}
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 2004|2004]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Albania.svg|border|24x24px]] [[Albania]], [[Fasciculus:Flag of Andorra (3-2).svg|border|24x24px]] [[Andorra]], [[Fasciculus:Flag of Belarus.svg|border|24x24px]] [[Ruthenia Alba]], [[Fasciculus:Flag of Serbia and Montenegro.svg|border|24x24px]] [[Serbia et Mons Niger]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 2005|2005]]'''
|{{Vexillum|Bulgaria|24}}, [[Fasciculus:Flag of Moldova.svg|border|24x24px]] [[Res publica Moldavica|Moldavia]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 2006|2006]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Armenia.svg|border|24x24px]] [[Armenia]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 2007|2007]]'''
|'''[[Fasciculus:Flag of Serbia (2004-2010).svg|border|24x24px]]''' [[Serbia]], [[Fasciculus:Flag of Montenegro.svg|border|24x24px]] [[Mons Niger]], [[Fasciculus:Flag of Georgia.svg|border|24x24px]] [[Georgia]], [[Fasciculus:Flag of the Czech Republic.svg|border|24x24px]] [[Res publica Bohemica]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 2008|2008]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Azerbaijan.svg|border|24x24px]] [[Atropatene (res publica)|Atropatene]], [[Fasciculus:Flag of San Marino (before 2011).svg|border|24x24px]] [[Res publica Sancti Marini]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 2015|2015]]'''
|{{AustraliaVex|24}}
|}
== Laureati ==
Laureati annui sunt:
{| class="wikitable"
! style="background:#efefef;" | Anno
! style="background:#efefef;" | Locus
! style="background:#efefef;" | Natio laureata
! style="background:#efefef;" | Canticum et cantor
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1956|CCE 1956]]|| [[Luganum]] ([[Helvetia]]) || {{CH}} || ''Refrain'' (''Versus intercalaris'') ([[Lys Assia]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1957|CCE 1957]]|| [[Francofurtum ad Moenum]] ([[Germania]]) || [[Fasciculus:Flag of the Netherlands.svg|border|24x24px]] [[Nederlandia|'''Nederlandia''']] || ''Net als toen'' (''Sicut tum'') ([[Corry Brokken]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1958|CCE 1958]]|| [[Hilversum]] ([[Nederlandia]]) || '''{{Vexillum|Francia}}''' || ''Dors mon amour'' (''Dormi amor mi'') ([[André Claveau]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1959|CCE 1959]]|| [[Canua]] ([[Francia]]) || [[Fasciculus:Flag of the Netherlands.svg|border|24x24px]] [[Nederlandia|'''Nederlandia''']] || ''Een beetje'' (''Paulum'') ([[Teddy Scholten]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1960|CCE 1960]]|| [[Londinium]] ([[Britanniarum Regnum]]) || '''{{Vexillum|Francia}}''' || ''Tom Pillibi'' ([[Jacqueline Boyer]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1961|CCE 1961]]|| [[Canua]] ([[Francia]]) || [[Fasciculus:Flag of Luxembourg.svg|border|24x24px]] '''[[Luxemburgum]]''' || ''Nous les amoureux'' (''Nos amatores'') ([[Jean-Claude Pascal]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1962|CCE 1962]]|| [[Luxemburgum (urbs)|Luxemburgum]] ([[Luxemburgum]]) || '''{{Vexillum|Francia}}''' || ''Un premier amour'' (''Amor primus'') ([[Isabelle Aubret]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1963|CCE 1963]]|| [[Londinium]] ([[Britanniarum Regnum]]) || [[Fasciculus:Flag of Denmark.svg|border|24x24px]] '''[[Dania]]''' || ''Dansevise'' (''Carmen saltandi'') ([[Grethe Ingmann|Grethe]] & [[Jørgen Ingmann]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1964|CCE 1964]] || [[Hafnia]] ([[Dania]]) || '''{{Vexillum|Italia}}''' || ''Non ho l'età'' (''Satis adulta non sum'') ([[Liliola Cinquetti]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1965|CCE 1965]]|| [[Neapolis]] ([[Italia]]) || [[Fasciculus:Flag of Luxembourg.svg|border|24x24px]] '''[[Luxemburgum]]''' || ''Poupée de cire, poupée de son'' (''Pupa cerae, pupa apludae'') ([[France Gall]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1966|CCE 1966]]|| [[Luxemburgum (urbs)|Luxemburgum]] ([[Luxemburgum]]) || '''{{Vexillum|Austria}}''' || ''Merci Chérie'' (''Gratias ago cara'') ([[Udo Jürgens]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1967|CCE 1967]]|| [[Vindobona]] ([[Austria]]) || '''{{Vexillum|Britanniarum Regnum}}''' || ''Puppet On A String'' (''Pupa filis pendens'') ([[Sandie Shaw]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1968|CCE 1968]]|| [[Londinium]] ([[Britanniarum Regnum]]) || '''[[Fasciculus:Flag of Spain (1945 - 1977).svg|border|24x24px]] [[Hispania]]''' || ''La, La, La ...'' ([[Massiel]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1969|CCE 1969]]<ref> Fuerunt anno [[1969]] laureati quattuor.</ref> || [[Matritum]] ([[Hispania]]) || '''[[Fasciculus:Flag of Spain (1945 - 1977).svg|border|24x24px]] [[Hispania]]'''
'''{{Vexillum|Francia}}'''
[[Fasciculus:Flag of the Netherlands.svg|border|24x24px]] [[Nederlandia|'''Nederlandia''']]
'''{{Vexillum|Britanniarum Regnum}}'''
| ''Vivo cantando'' (''Cantans vivo'') ([[Salomé]])<br />''Un jour, un enfant'' (''Unus dies, unus infans'') ([[Frida Boccara]])<br />''De troubadour'' (''Cantor'') ([[Lenny Kuhr]])<br/>''Boom Bang-A-Bang'' ([[Lulu]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1970|CCE 1970]]|| [[Amstelodamum]] ([[Nederlandia]]) || [[Fasciculus:Flag of Ireland.svg|border|24x24px]] [[Hibernia (res publica)|'''Hibernia''']] || ''All kinds of everything'' (''Omne genus omnium'') ([[Dana (kantisto)|Dana]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1971|CCE 1971]]|| [[Eblana]] ([[Hibernia (res publica)|Hibernia]]) || '''[[Fasciculus:Flag of Monaco.svg|border|24x24px]] [[Principatus Monoeci]]''' || ''Un banc, un arbre, une rue'' (''Subsellium, arbor, platea'') ([[Séverine]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1972|CCE 1972]]|| [[Edimburgum]] ([[Britanniarum Regnum]]) || [[Fasciculus:Flag of Luxembourg.svg|border|24x24px]] '''[[Luxemburgum]]''' || ''Après toi'' (''Post te'') ([[Vicky Leandros]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1973|CCE 1973]]|| [[Luxemburgum (urbs)|Luxemburgum]] ([[Luxemburgum]]) || [[Fasciculus:Flag of Luxembourg.svg|border|24x24px]] '''[[Luxemburgum]]''' || ''Tu te reconnaîtras'' (''Temet agnosces'') ([[Anne Marie David]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1974|CCE 1974]]|| [[Bristelmestuna]] ([[Britanniarum Regnum]]) || '''{{SueciaVex|24|24=alias}}''' || ''Waterloo'' (''Waterloum'') ([[ABBA]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1975|CCE 1975]]|| [[Holmia]] ([[Suecia]]) || [[Fasciculus:Flag of the Netherlands.svg|border|24x24px]] [[Nederlandia|'''Nederlandia''']] || ''Ding-A-Dong'' ([[Teach-In]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1976|CCE 1976]]|| [[Haga]] ([[Nederlandia]]) || '''{{Vexillum|Britanniarum Regnum}}''' || ''Save Your Kisses For Me'' (''Tua oscula mihi servato'') ([[Brotherhood of Man]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1977|CCE 1977]]|| [[Londinium]] ([[Britanniarum Regnum]]) || '''{{Vexillum|Francia}}''' || ''L'oiseau et l'enfant'' (''Avis et infans'') ([[Marie Myriam]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1978|CCE 1978]]|| [[Lutetia]] ([[Francia]]) || [[Fasciculus:Flag of Israel.svg|border|24x24px]] '''[[Israël]]''' || ''A-Ba-Ni-Bi'' (''Ego'') ([[Yizhar Cohen]] & [[Alpha Beta]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1979|CCE 1979]]|| [[Hierosolyma]] ([[Israel (civitas)|Israel]]) || [[Fasciculus:Flag of Israel.svg|border|24x24px]] '''[[Israël]]''' || ''Hallelujah'' (''Alleluia'') ([[Gali Atari]] & [[Milk and Honey]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1980|CCE 1980]]|| [[Haga]] ([[Nederlandia]]) || [[Fasciculus:Flag of Ireland.svg|border|24x24px]] [[Hibernia (res publica)|'''Hibernia''']] || ''What's Another Year'' (''Quod sit alter annus?'') ([[Johnny Logan]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1981|CCE 1981]]|| [[Eblana]] ([[Hibernia (res publica)|Hibernia]]) || '''{{Vexillum|Britanniarum Regnum}}''' || ''Making Your Mind Up'' (''Consilium capias'') ([[Bucks Fizz]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1982|CCE 1982]]|| [[Harrogate]] ([[Britanniarum Regnum]]) || '''[[Fasciculus:Flag of Germany.svg|border|24x24px]] [[Res publica foederata Germaniae (1949–1990)|Germania Occidentalis]]''' || ''Ein bißchen Frieden'' (''Paulum pacis'') ([[Nicole Hohloch|Nicole]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1983|CCE 1983]]|| [[Monacum]] ([[Germania]]) || [[Fasciculus:Flag of Luxembourg.svg|border|24x24px]] '''[[Luxemburgum]]''' || ''Si la vie est cadeau'' (''Si vita donum esset'') ([[Corinne Hèrmes]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1984|CCE 1984]]|| [[Luxemburgum (urbs)|Luxemburgum]] ([[Luxemburgum]]) || '''{{SueciaVex|24|24=alias}}''' || ''Diggi-Loo Diggi-Ley'' ([[Herrey's]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1985|CCE 1985]]|| [[Gothia]] ([[Suecia]]) || {{NorvegiaVex|24}} || ''La det swinge'' (''Saltetur modo swing'') ([[Bobbysocks]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1986|CCE 1986]]|| [[Berga]] ([[Norvegia]]) || {{BelgiaVex|24}} || ''J'aime la vie'' (''Vitam amo'') ([[Sandra Kim]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1987|CCE 1987]]|| [[Bruxellae]] ([[Belgica]]) || [[Fasciculus:Flag of Ireland.svg|border|24x24px]] [[Hibernia (res publica)|'''Hibernia''']] || ''Hold Me Now'' (''Me nunc complectere'') ([[Johnny Logan]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1988|CCE 1988]]|| [[Eblana]] ([[Hibernia (res publica)|Hibernia]]) || {{CH}} || ''Ne partez pas sans moi'' (''Nolite abire sine me'') ([[Caelina Dion]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1989|CCE 1989]]|| [[Lausanna]] ([[Helvetia]]) || [[Fasciculus:Flag of SFR Yugoslavia.svg|border|24x24px]] '''[[Iugoslavia]]''' || ''Rock Me'' (''Oscilla me'' ([[Riva]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1990|CCE 1990]]|| [[Zagrabia]] ([[Iugoslavia]]) || '''{{Vexillum|Italia}}''' || ''Insieme: 1992'' (''Simul:1992'')) ([[Toto Cutugno]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1001|CCE 1991]]|| [[Roma]] ([[Italia]]) || '''{{SueciaVex|24|24=alias}}''' || ''Fångad av en stormvind'' (''Procellā capta'') ([[Carola Häggkvist]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1992|CCE 1992]]|| [[Malmogia]] ([[Suecia]]) || [[Fasciculus:Flag of Ireland.svg|border|24x24px]] [[Hibernia (res publica)|'''Hibernia''']] || ''Why Me?'' (''Cur ego?'') ([[Linda Martin]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1993|CCE 1993]]|| [[Millstreet]] ([[Hibernia (res publica)|Hibernia]]) || [[Fasciculus:Flag of Ireland.svg|border|24x24px]] [[Hibernia (res publica)|'''Hibernia''']] || ''In Your Eyes'' (''Tuis oculis'') ([[Niamh Kavanagh]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1994|CCE 1994]]|| [[Eblana]] ([[Hibernia (res publica)|Hibernia]]) || [[Fasciculus:Flag of Ireland.svg|border|24x24px]] [[Hibernia (res publica)|'''Hibernia''']] || ''Rock 'n' Roll Kids'' (''Pueri musicae rockicae'') ([[Paul Harrington]] & [[Charlie McGettigan]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1995|CCE 1995]]|| [[Eblana]] ([[Hibernia (res publica)|Hibernia]]) || '''{{NorvegiaVex|24}}''' || ''Nocturne'' (''Noctis opus artis'') ([[Secret Garden]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1996|CCE 1996]]|| [[Asloa]] ([[Norvegia]]) || [[Fasciculus:Flag of Ireland.svg|border|24x24px]] [[Hibernia (res publica)|'''Hibernia''']] || ''The Voice'' (''Vox'') ([[Eimear Quinn]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1997|CCE 1997]]|| [[Eblana]] ([[Hibernia (res publica)|Hibernia]]) || '''{{Vexillum|Britanniarum Regnum}}''' || ''Love Shine A Light'' (''Luceat amor'') ([[Katrina Leskanich|Katrina]] & [[The Waves]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1998|CCE 1998]]|| [[Birminghamia]] ([[Britanniarum Regnum]]) || [[Fasciculus:Flag of Israel.svg|border|24x24px]] '''[[Israël]]''' || ''Diva'' ([[Dana International]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1999|CCE 1999]]|| [[Hierosolyma]] ([[Israel (civitas)|Israel]]) || '''{{SueciaVex|24|24=alias}}''' || ''Take Me To Your Heaven'' (''Ad tuum caelum me fer'') ([[Charlotte Nilsson]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2000|CCE 2000]]|| [[Holmia]] ([[Suecia]]) || [[Fasciculus:Flag of Denmark.svg|border|24x24px]] '''[[Dania]]''' || ''Fly On The Wings Of Love'' (''Alis amoris vola'') ([[Olsen Brothers]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2001|CCE 2001]]|| [[Hafnia]] ([[Dania]]) || [[Fasciculus:Flag of Estonia.svg|border|24x24px]] [[Estonia|'''Estonia''']] || ''Everybody'' (''Omnes'') ([[Tanel Padar]] & [[Dave Benton]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2002|CCE 2002]]|| [[Tallinna]] ([[Estonia]]) || '''[[Fasciculus:Flag of Latvia.svg|border|24x24px]]''' '''[[Lettonia]]''' || ''I Wanna'' (''Volo'') ([[Marie N]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2003|CCE 2003]]|| [[Riga]] ([[Lettonia]]) || '''{{TurciaVex|24}}''' || ''Everyway That I Can'' (''Omni modo quo possum'') ([[Sertab Erener]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2004|CCE 2004]]|| [[Constantinopolis]] ([[Turcia]]) || '''{{Vexillum|Ucraina}}''' || ''Wild Dances'' (''Ferae saltationes'') ([[Ruslana (cantrix)|Ruslana]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2005|CCE 2005]]|| [[Kiovia]] ([[Ucraina]]) || [[Fasciculus:Flag of Greece.svg|border|25x25px]] [[Graecia|'''Graecia''']] || ''My Number One'' (''Meus princeps'') ([[Elena Paparizou]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2006|ECM 2006]]|| [[Athenae]] ([[Graecia]]) || [[Fasciculus:Flag of Finland.svg|border|24x24px]] '''[[Finnia]]''' || ''[[Hard Rock Hallelujah]]'' (''Musica rockica gravis alleluia'') ([[Lordi]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2007|CCE 2007]]|| [[Helsingia (Finnia)|Helsingia]] ([[Finnia]]) || '''[[Fasciculus:Flag of Serbia (2004-2010).svg|border|24x24px]] [[Serbia]]''' || ''Moltiva'' (''Precatio'') ([[Marija Serifovic]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2008|CCE 2008]]|| [[Belgradum]] ([[Serbia]]) || '''{{RussiaVex|24}}''' || ''Believe'' (''Fidere'') ([[Dima Bilan]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2009|CCE 2009]]|| [[Moscua]] ([[Russia]]) || '''{{NorvegiaVex|24}}''' || ''Fairytale'' (''Fabula puerilis'') ([[Alexander Rybak]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2010|CCE 2010]]|| [[Asloa]] ([[Norvegia]]) || '''{{Vexillum|Germania}}''' || ''Satellite'' (''Satelles artificiosus'') ([[Helena Meyer-Landrut]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2011|CCE 2011]]|| [[Dusseldorpium]] ([[Germania]]) || [[Fasciculus:Flag of Azerbaijan.svg|border|24x24px]]''' [[Atropatene (res publica)|Atropatene]]''' || ''Running Scared'' (''Curro timens'') (Ell/Nikki)
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2012|CCE 2012]]|| [[Bacua]] ([[Atropatene (res publica)|Atropatene]]) || '''{{SueciaVex|24|24=alias}}''' || ''Euphoria'' ([[Loreen]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2013|CCE 2013]]|| [[Malmogia]] ([[Suecia]]) || [[Fasciculus:Flag of Denmark.svg|border|24x24px]] '''[[Dania]]''' || ''Only Teardrops'' (''Solum lacrimulae'') ([[Emmelie de Forest|Emmilia Silvae]])
|-----
| [[Certamen Cantus Eurovisionis 2014|CCE 2014]]|| [[Hafnia]] ([[Dania]]) || '''{{Vexillum|Austria}}''' || ''Rise Like A Phoenix'' (''Resurgo ut phoenix'') ([[Conchita Wurst|Conceptio Wurst]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2015|CCE 2015]]|| [[Vindobona]] ([[Austria]]) || '''{{SueciaVex|24|24=alias}}''' || ''Heroes'' ([[Magnus Zelmerlöw]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2016|CCE 2016]]|| [[Holmia]] ([[Suecia]]) || '''{{Vexillum|Ucraina}}''' || "1944" (Jamala)
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2017|CCE 2017]]|| [[Kiovia]] ([[Ucraina]]) || [[Fasciculus:Flag of Portugal.svg|border|24x24px]] '''[[Lusitania]]''' || ''Amar pelos dois'' (''Amor duobus nostri'') ([[Salvator Sobral]])
|-
|[[Certamen cantionum Eurovisionis 2018|CCE 2018]]
|[[Olisipo]] ([[Portugallia]])
|[[Fasciculus:Flag of Israel.svg|border|24x24px]] '''[[Israël]]'''
|''Toy'' (''Crepundia'') (Netta)
|-
|[[Certamen cantionum Eurovisionis 2019|CCE 2019]]
|[[Telavivum]] ([[Israël]])
|[[Fasciculus:Flag of the Netherlands.svg|border|24x24px]] '''[[Nederlandia]]'''
|''Arcade'' (''Iani lusorum'') (Duncan Laurence)
|-
|[[Certamen cantionum Eurovisionis 2020|CCE 2020]]
| rowspan="2" |[[Roterodamum]] ([[Nederlandia]])
| colspan="2" |''Deletum propter morbum coronarii viri anni 2019''
|-
|[[Certamen cantionum Eurovisionis 2021|CCE 2021]]
|'''{{Vexillum|Italia}}'''
|''Zitti e buoni'' (''Tacete et este boni'') ([[Måneskin]])
|-
|[[Certamen cantionum Eurovisionis 2022|CCE 2022]]
|[[Augusta Taurinorum]] ([[Italia]])
|'''{{Vexillum|Ucraina}}'''
|''Stefania'' (Kalush Orchestra)
|-
|[[Certamen cantionum Eurovisionis 2023|CCE 2023]]
|[[Liverpolium]] ([[Britanniarum Regnum]])<ref>Certamen constituto in Britanniarum Regno propter [[Incursio Russica in Ucrainam (2022)|incursio Russica in Ucrainam]].</ref>
|'''{{SueciaVex|24|24=alias}}'''
|''Tattoo'' (''Compunctio') ([[Loreen]])
|-
|[[Certamen cantionum Eurovisionis 2024|CCE 2024]]
|[[Malmogia]] ([[Suecia]])
|'''{{Vexillum|Helvetia}}'''
|''The Code'' (''Praecepta'' sive ''[[Codex (semiotica)|codex]]'' (Nemo)
|-
|[[Certamen cantionum Eurovisionis 2025|CCE 2025]]
|[[Basilea]] ([[Helvetia]])
| '''{{Vexillum|Austria}}'''
|''Wasted Love'' (''Amor abiectus'') (JJ)
|-
|[[Certamen cantionum Eurovisionis 2026|CCE 2026]]
|[[Vindobona]] ([[Austria]])
| '''{{Vexillum|Bulgaria}}'''
|''Bangaranga'' (Dara)
|}
{{NexInt}}
*[[Unio radiodiffusionis Europaea]]
==Notae==
<references />
==Nexus externi==
{{CommuniaCat|Eurovision Song Contest|Certamen cantionum Eurovisionis}}
*[https://web.archive.org/web/20140708214115/http://www.esc-history.com/countries-selections.asp Certamen cantionum Eurovisionis - Historia]
*[https://web.archive.org/web/20090218090140/http://eurovision.gen.tr/ Certamen cantionum Eurovisionis]
[[Categoria:Certamen cantionum Eurovisionis| ]]
[[Categoria:Incepta 1956]]
73nszv8si528uwrq9vvjrbyurm4tke2
3960529
3960528
2026-05-18T18:33:29Z
Bartholomite
116968
3960529
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Eurovision Song Contest 1958 - Domenico Modugno.png|thumb|[[Dominicus Modugno]] in certamine cantionum Eurovisionis anno [[1958]].]]
{{res|Certamen cantionum Eurovisionis}}<ref>''Nuntii Latini Finnici'' {{die|26|05|2006}} et {{die|1|06|2012}}.
</ref> ([[Anglice]] ''Eurovision Song Contest''; [[Francogallice]] ''Concours Eurovision de la Chanson'') est certamen musicum inter civitates [[Europa]]eas quotannis habitum, anno [[1956]] inceptum. Per televisionem in Europa et [[Australia]] transmittitur. Certamen etiam extra fines Europae notum est, maxime in Australia, [[Brasilia]], [[Nova Zelandia]].
Anno [[1956]] septem civitates ad certandum consociatae sunt; anno [[2008]] quadraginta tres.
== Participantes ==
[[File:EurovisionParticipants.svg|thumb|upright=1.5|Participatio ab anno [[1956]]: {{legend|#22b14c|Saltem semel ingressus}} {{legend|#ffc20e|Idoneus sed numquam ingressus}} {{legend|#d40000|Ingressus intentus sed retractus}} {{legend|#00ff00|Certavit ut pars alterius civitatis, numquam autem ut [[civitas]] propria}}]]
Quae consociatae sint ab anno [[1956]]:
{| class="wikitable"
!Anno
!Debut
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1956|1956]]'''
|{{BelgiaVex|24|alias}}, {{Vexillum|Francia}}, [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|border|24x24px]] [[Res publica foederata Germaniae (1949–1990)|Germania Occidentalis]], {{Vexillum|Italia}}, {{LuxemburgumVex|24|alias}}, {{NederlandiaVex|24|alias}}, {{HelvetiaVex|24}}
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1957|1957]]'''
|{{Vexillum|Austria}}, {{DaniaVex|24|alias}}, {{Vexillum|Britanniarum Regnum}}
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1958|1958]]'''
|{{SueciaVex|24|alias}}
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1959|1959]]'''
|'''[[Fasciculus:Flag of Monaco.svg|border|24x24px]]''' [[Principatus Monoeci]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1960|1960]]'''
|{{NorvegiaVex|24|alias}}
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1961|1961]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Finland.svg|border|24x24px]] [[Finnia]], {{IugoslaviaVex|24|alias}}, [[Fasciculus:Flag of Spain (1945 - 1977).svg|border|24x24px]] [[Hispania]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1964|1964]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Portugal.svg|border|24x24px]] [[Portugallia]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1965|1965]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Ireland.svg|border|24x24px]] [[Hibernia (res publica)|Hibernia]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1971|1971]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Malta.svg|border|24x24px]] [[Melita (res publica)|Melitta]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1973|1973]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Israel.svg|border|24x24px]] [[Israël]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1974|1974]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Greece (1822-1978).svg|border|24x24px]] [[Graecia]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1975|1975]]'''
|{{TurciaVex|24|alias}}
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1980|1980]]'''
|{{MarocumVex|24}}
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1981|1981]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Cyprus (1960-2006).svg|border|24x24px]] [[Cyprus]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1986|1986]]'''
|{{IslandiaVex|24|alias}}
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1992|1992]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|border|24x24px]] [[Iugoslavia]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1993|1993]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg|border|24x24px]] [[Bosnia et Herzegovina]], {{CroatiaVex|24|alias}}, [[Fasciculus:Flag of Slovenia.svg|border|24x24px]] [[Slovenia]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1994|1994]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Estonia.svg|border|24x24px]] [[Estonia]], [[Fasciculus:Flag of Hungary.svg|border|24x24px]] [[Hungaria]], [[Fasciculus:Flag of Lithuania.png|border|24x24px]] [[Lituania]], [[Fasciculus:Flag of Poland.svg|border|24x24px]] [[Polonia]], [[Fasciculus:Flag of Romania.svg|border|24x24px]] [[Romania]], {{Vexillum|Russia|24}}, [[Fasciculus:Flag of Slovakia.svg|border|24x24px]] [[Slovacia]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 1998|1998]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Macedonia.svg|border|24x24px]] [[Macedonia]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 2000|2000]]'''
|'''[[Fasciculus:Flag of Latvia.svg|border|24x24px]]''' [[Lettonia]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 2003|2003]]'''
|{{Vexillum|Ucraina|24}}
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 2004|2004]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Albania.svg|border|24x24px]] [[Albania]], [[Fasciculus:Flag of Andorra (3-2).svg|border|24x24px]] [[Andorra]], [[Fasciculus:Flag of Belarus.svg|border|24x24px]] [[Ruthenia Alba]], [[Fasciculus:Flag of Serbia and Montenegro.svg|border|24x24px]] [[Serbia et Mons Niger]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 2005|2005]]'''
|{{Vexillum|Bulgaria|24}}, [[Fasciculus:Flag of Moldova.svg|border|24x24px]] [[Res publica Moldavica|Moldavia]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 2006|2006]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Armenia.svg|border|24x24px]] [[Armenia]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 2007|2007]]'''
|'''[[Fasciculus:Flag of Serbia (2004-2010).svg|border|24x24px]]''' [[Serbia]], [[Fasciculus:Flag of Montenegro.svg|border|24x24px]] [[Mons Niger]], [[Fasciculus:Flag of Georgia.svg|border|24x24px]] [[Georgia]], [[Fasciculus:Flag of the Czech Republic.svg|border|24x24px]] [[Res publica Bohemica]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 2008|2008]]'''
|[[Fasciculus:Flag of Azerbaijan.svg|border|24x24px]] [[Atropatene (res publica)|Atropatene]], [[Fasciculus:Flag of San Marino (before 2011).svg|border|24x24px]] [[Res publica Sancti Marini]]
|-
|'''[[Certamen cantionum Eurovisionis 2015|2015]]'''
|{{AustraliaVex|24}}
|}
== Laureati ==
Laureati annui sunt:
{| class="wikitable"
! style="background:#efefef;" | Anno
! style="background:#efefef;" | Locus
! style="background:#efefef;" | Natio laureata
! style="background:#efefef;" | Canticum et cantor
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1956|CCE 1956]]|| [[Luganum]] ([[Helvetia]]) || {{CH}} || ''Refrain'' (''Versus intercalaris'') ([[Lys Assia]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1957|CCE 1957]]|| [[Francofurtum ad Moenum]] ([[Germania]]) || [[Fasciculus:Flag of the Netherlands.svg|border|24x24px]] [[Nederlandia|'''Nederlandia''']] || ''Net als toen'' (''Sicut tum'') ([[Corry Brokken]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1958|CCE 1958]]|| [[Hilversum]] ([[Nederlandia]]) || '''{{Vexillum|Francia}}''' || ''Dors mon amour'' (''Dormi amor mi'') ([[André Claveau]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1959|CCE 1959]]|| [[Canua]] ([[Francia]]) || [[Fasciculus:Flag of the Netherlands.svg|border|24x24px]] [[Nederlandia|'''Nederlandia''']] || ''Een beetje'' (''Paulum'') ([[Teddy Scholten]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1960|CCE 1960]]|| [[Londinium]] ([[Britanniarum Regnum]]) || '''{{Vexillum|Francia}}''' || ''Tom Pillibi'' ([[Jacqueline Boyer]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1961|CCE 1961]]|| [[Canua]] ([[Francia]]) || [[Fasciculus:Flag of Luxembourg.svg|border|24x24px]] '''[[Luxemburgum]]''' || ''Nous les amoureux'' (''Nos amatores'') ([[Jean-Claude Pascal]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1962|CCE 1962]]|| [[Luxemburgum (urbs)|Luxemburgum]] ([[Luxemburgum]]) || '''{{Vexillum|Francia}}''' || ''Un premier amour'' (''Amor primus'') ([[Isabelle Aubret]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1963|CCE 1963]]|| [[Londinium]] ([[Britanniarum Regnum]]) || [[Fasciculus:Flag of Denmark.svg|border|24x24px]] '''[[Dania]]''' || ''Dansevise'' (''Carmen saltandi'') ([[Grethe Ingmann|Grethe]] & [[Jørgen Ingmann]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1964|CCE 1964]] || [[Hafnia]] ([[Dania]]) || '''{{Vexillum|Italia}}''' || ''Non ho l'età'' (''Satis adulta non sum'') ([[Liliola Cinquetti]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1965|CCE 1965]]|| [[Neapolis]] ([[Italia]]) || [[Fasciculus:Flag of Luxembourg.svg|border|24x24px]] '''[[Luxemburgum]]''' || ''Poupée de cire, poupée de son'' (''Pupa cerae, pupa apludae'') ([[France Gall]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1966|CCE 1966]]|| [[Luxemburgum (urbs)|Luxemburgum]] ([[Luxemburgum]]) || '''{{Vexillum|Austria}}''' || ''Merci Chérie'' (''Gratias ago cara'') ([[Udo Jürgens]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1967|CCE 1967]]|| [[Vindobona]] ([[Austria]]) || '''{{Vexillum|Britanniarum Regnum}}''' || ''Puppet On A String'' (''Pupa filis pendens'') ([[Sandie Shaw]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1968|CCE 1968]]|| [[Londinium]] ([[Britanniarum Regnum]]) || '''[[Fasciculus:Flag of Spain (1945 - 1977).svg|border|24x24px]] [[Hispania]]''' || ''La, La, La ...'' ([[Massiel]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1969|CCE 1969]]<ref> Fuerunt anno [[1969]] laureati quattuor.</ref> || [[Matritum]] ([[Hispania]]) || '''[[Fasciculus:Flag of Spain (1945 - 1977).svg|border|24x24px]] [[Hispania]]'''
'''{{Vexillum|Francia}}'''
[[Fasciculus:Flag of the Netherlands.svg|border|24x24px]] [[Nederlandia|'''Nederlandia''']]
'''{{Vexillum|Britanniarum Regnum}}'''
| ''Vivo cantando'' (''Cantans vivo'') ([[Salomé]])<br />''Un jour, un enfant'' (''Unus dies, unus infans'') ([[Frida Boccara]])<br />''De troubadour'' (''Cantor'') ([[Lenny Kuhr]])<br/>''Boom Bang-A-Bang'' ([[Lulu]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1970|CCE 1970]]|| [[Amstelodamum]] ([[Nederlandia]]) || [[Fasciculus:Flag of Ireland.svg|border|24x24px]] [[Hibernia (res publica)|'''Hibernia''']] || ''All kinds of everything'' (''Omne genus omnium'') ([[Dana (kantisto)|Dana]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1971|CCE 1971]]|| [[Eblana]] ([[Hibernia (res publica)|Hibernia]]) || '''[[Fasciculus:Flag of Monaco.svg|border|24x24px]] [[Principatus Monoeci]]''' || ''Un banc, un arbre, une rue'' (''Subsellium, arbor, platea'') ([[Séverine]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1972|CCE 1972]]|| [[Edimburgum]] ([[Britanniarum Regnum]]) || [[Fasciculus:Flag of Luxembourg.svg|border|24x24px]] '''[[Luxemburgum]]''' || ''Après toi'' (''Post te'') ([[Vicky Leandros]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1973|CCE 1973]]|| [[Luxemburgum (urbs)|Luxemburgum]] ([[Luxemburgum]]) || [[Fasciculus:Flag of Luxembourg.svg|border|24x24px]] '''[[Luxemburgum]]''' || ''Tu te reconnaîtras'' (''Temet agnosces'') ([[Anne Marie David]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1974|CCE 1974]]|| [[Bristelmestuna]] ([[Britanniarum Regnum]]) || '''{{SueciaVex|24|24=alias}}''' || ''Waterloo'' (''Waterloum'') ([[ABBA]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1975|CCE 1975]]|| [[Holmia]] ([[Suecia]]) || [[Fasciculus:Flag of the Netherlands.svg|border|24x24px]] [[Nederlandia|'''Nederlandia''']] || ''Ding-A-Dong'' ([[Teach-In]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1976|CCE 1976]]|| [[Haga]] ([[Nederlandia]]) || '''{{Vexillum|Britanniarum Regnum}}''' || ''Save Your Kisses For Me'' (''Tua oscula mihi servato'') ([[Brotherhood of Man]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1977|CCE 1977]]|| [[Londinium]] ([[Britanniarum Regnum]]) || '''{{Vexillum|Francia}}''' || ''L'oiseau et l'enfant'' (''Avis et infans'') ([[Marie Myriam]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1978|CCE 1978]]|| [[Lutetia]] ([[Francia]]) || [[Fasciculus:Flag of Israel.svg|border|24x24px]] '''[[Israël]]''' || ''A-Ba-Ni-Bi'' (''Ego'') ([[Yizhar Cohen]] & [[Alpha Beta]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1979|CCE 1979]]|| [[Hierosolyma]] ([[Israel (civitas)|Israel]]) || [[Fasciculus:Flag of Israel.svg|border|24x24px]] '''[[Israël]]''' || ''Hallelujah'' (''Alleluia'') ([[Gali Atari]] & [[Milk and Honey]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1980|CCE 1980]]|| [[Haga]] ([[Nederlandia]]) || [[Fasciculus:Flag of Ireland.svg|border|24x24px]] [[Hibernia (res publica)|'''Hibernia''']] || ''What's Another Year'' (''Quod sit alter annus?'') ([[Johnny Logan]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1981|CCE 1981]]|| [[Eblana]] ([[Hibernia (res publica)|Hibernia]]) || '''{{Vexillum|Britanniarum Regnum}}''' || ''Making Your Mind Up'' (''Consilium capias'') ([[Bucks Fizz]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1982|CCE 1982]]|| [[Harrogate]] ([[Britanniarum Regnum]]) || '''[[Fasciculus:Flag of Germany.svg|border|24x24px]] [[Res publica foederata Germaniae (1949–1990)|Germania Occidentalis]]''' || ''Ein bißchen Frieden'' (''Paulum pacis'') ([[Nicole Hohloch|Nicole]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1983|CCE 1983]]|| [[Monacum]] ([[Germania]]) || [[Fasciculus:Flag of Luxembourg.svg|border|24x24px]] '''[[Luxemburgum]]''' || ''Si la vie est cadeau'' (''Si vita donum esset'') ([[Corinne Hèrmes]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1984|CCE 1984]]|| [[Luxemburgum (urbs)|Luxemburgum]] ([[Luxemburgum]]) || '''{{SueciaVex|24|24=alias}}''' || ''Diggi-Loo Diggi-Ley'' ([[Herrey's]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1985|CCE 1985]]|| [[Gothia]] ([[Suecia]]) || {{NorvegiaVex|24}} || ''La det swinge'' (''Saltetur modo swing'') ([[Bobbysocks]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1986|CCE 1986]]|| [[Berga]] ([[Norvegia]]) || {{BelgiaVex|24}} || ''J'aime la vie'' (''Vitam amo'') ([[Sandra Kim]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1987|CCE 1987]]|| [[Bruxellae]] ([[Belgica]]) || [[Fasciculus:Flag of Ireland.svg|border|24x24px]] [[Hibernia (res publica)|'''Hibernia''']] || ''Hold Me Now'' (''Me nunc complectere'') ([[Johnny Logan]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1988|CCE 1988]]|| [[Eblana]] ([[Hibernia (res publica)|Hibernia]]) || {{CH}} || ''Ne partez pas sans moi'' (''Nolite abire sine me'') ([[Caelina Dion]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1989|CCE 1989]]|| [[Lausanna]] ([[Helvetia]]) || [[Fasciculus:Flag of SFR Yugoslavia.svg|border|24x24px]] '''[[Iugoslavia]]''' || ''Rock Me'' (''Oscilla me'' ([[Riva]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1990|CCE 1990]]|| [[Zagrabia]] ([[Iugoslavia]]) || '''{{Vexillum|Italia}}''' || ''Insieme: 1992'' (''Simul:1992'')) ([[Toto Cutugno]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1001|CCE 1991]]|| [[Roma]] ([[Italia]]) || '''{{SueciaVex|24|24=alias}}''' || ''Fångad av en stormvind'' (''Procellā capta'') ([[Carola Häggkvist]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1992|CCE 1992]]|| [[Malmogia]] ([[Suecia]]) || [[Fasciculus:Flag of Ireland.svg|border|24x24px]] [[Hibernia (res publica)|'''Hibernia''']] || ''Why Me?'' (''Cur ego?'') ([[Linda Martin]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1993|CCE 1993]]|| [[Millstreet]] ([[Hibernia (res publica)|Hibernia]]) || [[Fasciculus:Flag of Ireland.svg|border|24x24px]] [[Hibernia (res publica)|'''Hibernia''']] || ''In Your Eyes'' (''Tuis oculis'') ([[Niamh Kavanagh]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1994|CCE 1994]]|| [[Eblana]] ([[Hibernia (res publica)|Hibernia]]) || [[Fasciculus:Flag of Ireland.svg|border|24x24px]] [[Hibernia (res publica)|'''Hibernia''']] || ''Rock 'n' Roll Kids'' (''Pueri musicae rockicae'') ([[Paul Harrington]] & [[Charlie McGettigan]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1995|CCE 1995]]|| [[Eblana]] ([[Hibernia (res publica)|Hibernia]]) || '''{{NorvegiaVex|24}}''' || ''Nocturne'' (''Noctis opus artis'') ([[Secret Garden]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1996|CCE 1996]]|| [[Asloa]] ([[Norvegia]]) || [[Fasciculus:Flag of Ireland.svg|border|24x24px]] [[Hibernia (res publica)|'''Hibernia''']] || ''The Voice'' (''Vox'') ([[Eimear Quinn]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1997|CCE 1997]]|| [[Eblana]] ([[Hibernia (res publica)|Hibernia]]) || '''{{Vexillum|Britanniarum Regnum}}''' || ''Love Shine A Light'' (''Luceat amor'') ([[Katrina Leskanich|Katrina]] & [[The Waves]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1998|CCE 1998]]|| [[Birminghamia]] ([[Britanniarum Regnum]]) || [[Fasciculus:Flag of Israel.svg|border|24x24px]] '''[[Israël]]''' || ''Diva'' ([[Dana International]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 1999|CCE 1999]]|| [[Hierosolyma]] ([[Israel (civitas)|Israel]]) || '''{{SueciaVex|24|24=alias}}''' || ''Take Me To Your Heaven'' (''Ad tuum caelum me fer'') ([[Charlotte Nilsson]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2000|CCE 2000]]|| [[Holmia]] ([[Suecia]]) || [[Fasciculus:Flag of Denmark.svg|border|24x24px]] '''[[Dania]]''' || ''Fly On The Wings Of Love'' (''Alis amoris vola'') ([[Olsen Brothers]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2001|CCE 2001]]|| [[Hafnia]] ([[Dania]]) || [[Fasciculus:Flag of Estonia.svg|border|24x24px]] [[Estonia|'''Estonia''']] || ''Everybody'' (''Omnes'') ([[Tanel Padar]] & [[Dave Benton]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2002|CCE 2002]]|| [[Tallinna]] ([[Estonia]]) || '''[[Fasciculus:Flag of Latvia.svg|border|24x24px]]''' '''[[Lettonia]]''' || ''I Wanna'' (''Volo'') ([[Marie N]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2003|CCE 2003]]|| [[Riga]] ([[Lettonia]]) || '''{{TurciaVex|24}}''' || ''Everyway That I Can'' (''Omni modo quo possum'') ([[Sertab Erener]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2004|CCE 2004]]|| [[Constantinopolis]] ([[Turcia]]) || '''{{Vexillum|Ucraina}}''' || ''Wild Dances'' (''Ferae saltationes'') ([[Ruslana (cantrix)|Ruslana]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2005|CCE 2005]]|| [[Kiovia]] ([[Ucraina]]) || [[Fasciculus:Flag of Greece.svg|border|25x25px]] [[Graecia|'''Graecia''']] || ''My Number One'' (''Meus princeps'') ([[Elena Paparizou]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2006|ECM 2006]]|| [[Athenae]] ([[Graecia]]) || [[Fasciculus:Flag of Finland.svg|border|24x24px]] '''[[Finnia]]''' || ''[[Hard Rock Hallelujah]]'' (''Musica rockica gravis alleluia'') ([[Lordi]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2007|CCE 2007]]|| [[Helsingia (Finnia)|Helsingia]] ([[Finnia]]) || '''[[Fasciculus:Flag of Serbia (2004-2010).svg|border|24x24px]] [[Serbia]]''' || ''Moltiva'' (''Precatio'') ([[Marija Serifovic]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2008|CCE 2008]]|| [[Belgradum]] ([[Serbia]]) || '''{{RussiaVex|24}}''' || ''Believe'' (''Fidere'') ([[Dima Bilan]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2009|CCE 2009]]|| [[Moscua]] ([[Russia]]) || '''{{NorvegiaVex|24}}''' || ''Fairytale'' (''Fabula puerilis'') ([[Alexander Rybak]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2010|CCE 2010]]|| [[Asloa]] ([[Norvegia]]) || '''{{Vexillum|Germania}}''' || ''Satellite'' (''Satelles artificiosus'') ([[Helena Meyer-Landrut]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2011|CCE 2011]]|| [[Dusseldorpium]] ([[Germania]]) || [[Fasciculus:Flag of Azerbaijan.svg|border|24x24px]]''' [[Atropatene (res publica)|Atropatene]]''' || ''Running Scared'' (''Curro timens'') (Ell/Nikki)
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2012|CCE 2012]]|| [[Bacua]] ([[Atropatene (res publica)|Atropatene]]) || '''{{SueciaVex|24|24=alias}}''' || ''Euphoria'' ([[Loreen]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2013|CCE 2013]]|| [[Malmogia]] ([[Suecia]]) || [[Fasciculus:Flag of Denmark.svg|border|24x24px]] '''[[Dania]]''' || ''Only Teardrops'' (''Solum lacrimulae'') ([[Emmelie de Forest|Emmilia Silvae]])
|-----
| [[Certamen Cantus Eurovisionis 2014|CCE 2014]]|| [[Hafnia]] ([[Dania]]) || '''{{Vexillum|Austria}}''' || ''Rise Like A Phoenix'' (''Resurgo ut phoenix'') ([[Conchita Wurst|Conceptio Wurst]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2015|CCE 2015]]|| [[Vindobona]] ([[Austria]]) || '''{{SueciaVex|24|24=alias}}''' || ''Heroes'' ([[Magnus Zelmerlöw]])
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2016|CCE 2016]]|| [[Holmia]] ([[Suecia]]) || '''{{Vexillum|Ucraina}}''' || "1944" (Jamala)
|-----
| [[Certamen cantionum Eurovisionis 2017|CCE 2017]]|| [[Kiovia]] ([[Ucraina]]) || [[Fasciculus:Flag of Portugal.svg|border|24x24px]] '''[[Lusitania]]''' || ''Amar pelos dois'' (''Amor duobus nostri'') ([[Salvator Sobral]])
|-
|[[Certamen cantionum Eurovisionis 2018|CCE 2018]]
|[[Olisipo]] ([[Portugallia]])
|[[Fasciculus:Flag of Israel.svg|border|24x24px]] '''[[Israël]]'''
|''Toy'' (''Crepundia'') (Netta)
|-
|[[Certamen cantionum Eurovisionis 2019|CCE 2019]]
|[[Telavivum]] ([[Israël]])
|[[Fasciculus:Flag of the Netherlands.svg|border|24x24px]] '''[[Nederlandia]]'''
|''Arcade'' (''Iani lusorum'') (Duncan Laurence)
|-
|[[Certamen cantionum Eurovisionis 2020|CCE 2020]]
| rowspan="2" |[[Roterodamum]] ([[Nederlandia]])
| colspan="2" |''Deletum propter morbum coronarii viri anni 2019''
|-
|[[Certamen cantionum Eurovisionis 2021|CCE 2021]]
|'''{{Vexillum|Italia}}'''
|''Zitti e buoni'' (''Tacete et este boni'') ([[Måneskin]])
|-
|[[Certamen cantionum Eurovisionis 2022|CCE 2022]]
|[[Augusta Taurinorum]] ([[Italia]])
|'''{{Vexillum|Ucraina}}'''
|''Stefania'' (Kalush Orchestra)
|-
|[[Certamen cantionum Eurovisionis 2023|CCE 2023]]
|[[Liverpolium]] ([[Britanniarum Regnum]])<ref>Certamen constituto in Britanniarum Regno propter [[Incursio Russica in Ucrainam (2022)|incursio Russica in Ucrainam]].</ref>
|'''{{SueciaVex|24|24=alias}}'''
|''Tattoo'' (''Compunctio') ([[Loreen]])
|-
|[[Certamen cantionum Eurovisionis 2024|CCE 2024]]
|[[Malmogia]] ([[Suecia]])
|'''{{Vexillum|Helvetia}}'''
|''The Code'' (''Praecepta'' sive ''[[Codex (semiotica)|codex]]'' (Nemo)
|-
|[[Certamen cantionum Eurovisionis 2025|CCE 2025]]
|[[Basilea]] ([[Helvetia]])
| '''{{Vexillum|Austria}}'''
|''Wasted Love'' (''Amor abiectus'') (JJ)
|-
|[[Certamen cantionum Eurovisionis 2026|CCE 2026]]
|[[Vindobona]] ([[Austria]])
| '''{{Vexillum|Bulgaria}}'''
|''Bangaranga'' (Dara)
|}
{{NexInt}}
*[[Unio radiodiffusionis Europaea]]
==Notae==
<references />
==Nexus externi==
{{CommuniaCat|Eurovision Song Contest|Certamen cantionum Eurovisionis}}
*[https://web.archive.org/web/20140708214115/http://www.esc-history.com/countries-selections.asp Certamen cantionum Eurovisionis - Historia]
*[https://web.archive.org/web/20090218090140/http://eurovision.gen.tr/ Certamen cantionum Eurovisionis]
[[Categoria:Certamen cantionum Eurovisionis| ]]
[[Categoria:Incepta 1956]]
8v0tazx426g9qgce6qixvqg4pcrjmk3
Fridericus Dürrenmatt
0
20004
3960615
3955751
2026-05-19T01:13:56Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3960615
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Fridericus''' vulgo ''Friedrich'' '''Dürrenmatt''' (natus Konolfingen in pago [[Helvetia]]e [[Berna (pagus)|Bernensi]] die [[5 Ianuarii]] [[1921]]; [[Novicastrum (urbs)|Novicastri]] die [[14 Decembris]] [[1990]] mortuus) fuit illustrissimus scriptor [[Helvetia|Helvetius]] [[fabula]]rum, [[ludus scaenicus|ludorum scaenicorum]] [[mythistoria]]rum. Pater eius fuit parochus.
Alma mater eius fuit [[Universitas Turicensis]] ubi [[philosophia]]e, [[lingua Theodisca|linguae]] et [[litterae Theodiscae|litteris Theodiscis]] necnon [[historia naturalis (scientia)|historiae naturali]] studuit, deinde [[Universitas Bernensis]], ubi scientiis naturalibus vacabat.
==Vita==
[[File:Friedrich Durrenmatt, Das Versprechen 1958.jpg|thumb|Friderici Durrenmatt opusculum ''Das Versprechen'', 1958: secundum textum pellicula criminalis egregia ''[[Es geschah am hellichten Tag]]'' facta est]]
Absolutorio scholastico anno 1941 recepto Dürrenmatt [[Berna]]e et [[Turicum|Turici]] litteris Theodiscis atque philosophiae studuit; studia autem interrupit anno 1946 cum consilium muneris scriptorii incipiendi cepisset. Annis inter 1952 usque mortem [[novicastrum (urbs)|Novicastri]] vitam degit. Primo vitam sibi familiaribusque reperiebat criticis theatricis exarandis, dramatibus radiophonicis pangendis, mythistoriis criminalibus excogitandis (quibus tum lectores periodici "Schweizerischer Beobachter" gaudere potuerunt). Iam drama primum ''Es steht geschrieben'' anno 1947 Turici scandalizabat; in [[Germania]] autem anno 1952 opus ''Die Ehe des Herrn Mississippi'' auctorem notissimum fecit. Anno 1956 opus magnum ''Der Besuch der alten Dame'' famam vel mundanam creavit. Ista comoedia tragica una cum opere ''Die Physiker'' (1962) inter res saepissime e scaenis Germanicis productas invenitur. Annis 1960 exeuntibus successus minus felices habuit in comoediis, quarum scaenas interdum ipse moderabatur. Annis inter 1968 et 1969 Dürrenmatt in praesidio Theatrorum [[basilea|Basiliensium]] sedebat. Inde magis magisque [[prosa]]m philosophicam-autobiographicam amplexus est, de quo testimonium perhibent tomi ''Stoffe I-III'' (1981; nova editio anno 1990 cum titulo ''Labyrinth'') necnon ''Turmbau: Stoffe IV-IX"'' (1990) stehen.
==Adeptiones et gravitudo==
Friderico Dürrenmatt multa praemia attributa sunt, inter quae anno 1960 "Großer Preis der Schweizerischen Schillerstiftung", anno 1984 "Österreichischer Staatspreis für europäische Literatur", anno 1986 "Georg-Büchner-Preis". Comoediae eius exemplares mirae absurdae identidem quaestionem de nostra libertate culpabilitateque in mundo a potentibus anonymis directo ponunt. Acriter criticatae in terrarum germanophonicarum scholis inter opera discipulis omnibus legenda sunt. Quas maximi momenti in litteris Theodiscis post annum 1950 creatis esse constat. Idem valet in mythistoriis eius criminalibus, quae genus suum inusitatum in modum definiebant.
Dürrenmatt ab annis 1960 commentationes ad socialia politicaque spectantes scribere solebat. Annis inter 1969 et 1971 hebdomadaria folia "SonntagsJournal" edidit. Pamphleta de patria Helvetia confecit (e.g. oratione pro [[Venceslaus Havel|Venceslao Havel]] anno 1990) et [[Israël|Civitatem Israël]] semper et ubique defendebat. Dürrenmatt etiam multas imagines pinxit, quae e mense Septembri 2000 Novocastriin museo "Centre Dürrenmatt" admirationi praebentur.
== Opera ==
* ''[[Romulus Magnus|Romulus der Große]]''
* ''[[Die Physiker]]''
* ''[[Der Besuch der alten Dame]]''
* ''[[Ein Engel kommt nach Babylon]]''
* ''[[Das Versprechen. Requiem auf den Kriminalroman]]'' et pellicula ''[[Es geschah am hellichten Tag]]''
{{NexInt}}
* [[Libri Latine redditi]]
== Nexus externi ==
{{Commonscat|Friedrich Dürrenmatt|Fridericum Dürrenmatt}}
* {{Perlentaucher|friedrich-duerrenmatt}}
* [https://web.archive.org/web/20210518135416/https://www.swissbib.ch/Search/Results?lookfor=Friedrich+D%C3%BCrrenmatt Friedrich Dürrenmatt in catalogo] Bibliothecae Nationalis Helveticae]
* {{DNB-Portal|118527908}}
* [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/person/gnd/118527908 Pretiosa apud DDB]
* [https://web.archive.org/web/20140201233949/http://www.ub.fu-berlin.de/service_neu/internetquellen/fachinformation/germanistik/autoren/autord/duerren.html Nexus de auctore, cura Udalrici Goerdten]
* [https://web.archive.org/web/20170126115551/http://www.mediathek.at/trefferliste/searchword/czoyMToiRnJpZWRyaWNoIETDvHJyZW5tYXR0Ijs=/ Vocem eius in collectione Austriaca de documentis capsula magnetophonica conservatis]
* [https://www.imdb.com/name/nm0246959/ In elencho cinematographico res de isto viro]
* [http://www.diogenes.ch/leser/autoren/a-z/d/duerrenmatt_friedrich/biographie Domus editoria ''Diogenes'' de Dürrenmatt]
* [https://web.archive.org/web/20190315011147/https://www.cdn.ch/ ''Centre Dürrenmatt Neuchâtel'', situs proprius musei Novicastrensis]
{{DEFAULTSORT:Durrenmatt, Fridericus}}
[[Categoria:Scriptores Helvetiae]]
[[Categoria:Scriptores mythistoriarum Helvetiae]]
[[Categoria:Scriptores scaenici]]
[[Categoria:Auctores Theodisci]]
[[Categoria:Nati 1921]]
[[Categoria:Mortui 1990]]
[[Categoria:Fridericus Dürrenmatt]]
[[Categoria:Alumni Universitatis Turicensis]]
[[Categoria:Alumni Universitatis Bernensis]]
[[categoria:Pictores Helvetiae]]
113tao5yx1q3t56h7gge1qquymwpbz2
6 Octobris
0
20394
3960663
3959342
2026-05-19T06:23:47Z
Grufo
64423
{{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}}
3960663
wikitext
text/x-wiki
{{Calendarium-Octobris}}
{{res|6 Octobris}} est [[dies]] 279ª anni (280ª [[Annus bisextilis|anni bisextilis]]) in [[Calendarium Gregorianum|calendario Gregoriano]]. 86 dies manent.
Secundum [[calendarium Romanum]] '''pridie Nonas Octobres''' (pr. Non. Oct.) est.
== Eventa ==
[[File:PopeFormosusBW.jpg|thumb|left|upright=0.65|[[Formosus]] papa]]
=== Saeculo 9 ===
* [[891]] - [[Formosus]] papa consecratur.
=== Saeculo 19 ===
* [[1808]] - [[Neapolio Bonaparte I|Napoleo]], imperator [[Francia|Francorum]] [[Ioannes Wolfgangus Goethe|Goetheque]] poeta [[Wimarium|Wimarii]] iterum convenerunt.
* [[1860]] - Franciae et [[Britannia]]e copiae secundo bello [[Opium|opii]] [[Pecinum]], caput [[Sinae|Sinarum]], expugnant.
=== Saeculo 20 ===
* [[1955]] - primus conventus consilii [[Ascalon|Ascalonensis]] in Domo Populi, media in {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Afridare||he|qid=Q6632325}}, coit<ref>{{Opus | url= https://www.kan-ashkelon.co.il/news/18231 | titulus= 70 שנה: 70 אירועים ודמויות מתולדות אשקלון | domus editoria= כאן דרום אשקלון | tempus= 19-04-2018 00:14 | nomen auctoris 1= ג'ני | cognomen auctoris 1= פרנקל שלום | nomen auctoris 2=גייל | cognomen auctoris 2= מיכאלי | nomen auctoris 3= אורי| cognomen auctoris 3= קריספין| nomen auctoris 4=דוד | cognomen auctoris 4= לוי}}</ref>
* [[1995]] - [[51 Pegasi b]], primus [[planeta extrasolaris]], invenitur.
* [[1999]] - [[Protocollum facultativum ad Conventionem de abroganda omnis generis discriminatione mulierum]] a [[Nationes Unitae|Nationibus Unitis]] decernitur.
=== Saeculo 21 ===
* [[2006]] - [[Fridericus Reinfeldt]] primus minister [[Suecia]]e fit.
* [[2009]]
** Tumultus contra [[Aerarium Monetarium Internationale|Gentium Aerarium Monetarium]] [[Constantinopolis|Constantinopoli]] evenit, quia interpellatores id discriminis argentarii oeconomicique accusabant.
** [[Constantinus A. Caramanles]] factionis [[Nova Democratia (factio Graeca)|ND]] primus minister [[Graecia]]e a magistratu recedit; successor [[Georgius Papandreu (natus 1952)|Georgius Papandreu]] ([[PASOK]]) nominatur.
* [[2017]] - [[Expeditio Exarmationis Nuclearis|Expeditioni Exarmationis Nuclearis]] [[Praemium Nobelianum pacis]] redditur.
* [[2023]] - [[Narges Mohammadi]] Praemio Nobeliano pacis afficitur.
== Nati ==
=== Saeculo 3 a.C.n. ===
* [[210 a.C.n.]] (vel [[9 Octobris]]) - [[Ptolemaeus V (rex Aegypti)|Ptolemaeus V]], rex [[Aegyptus|Aegypti]]{{Cdref}} (mortuus anno [[181 a.C.n.]])
=== Saeculo 13 ===
* [[1289]] - [[Venceslaus III (rex Bohemiae)|Venceslaus III]], rex [[Bohemia]]e, [[Hungaria]]e et [[Polonia]]e (mortuus anno [[1305]])
=== Saeculo 16 ===
* [[1510]] - [[Ioannes Caius]], politicus [[Anglia|Anglicus]] (mortuus anno [[1573]])
* [[1552]] - [[Matthaeus Riccius]], presbyter et [[Iesuita]] (mortuus anno [[1610]])
* [[1573]] - [[Henricus Wriothesley, Tertius Comes Southampton]], vir nobilis Anglicus (mortuus anno [[1624]])
=== Saeculo 18 ===
* [[1767]] - [[Henricus Christophe]], rex [[Haitia]]e (mortuus anno [[1820]])
* [[1773]] - [[Ludovicus Philippus]], rex Franciae (mortuus anno [[1850]])
* [[1783]] - [[Franciscus Magendie]], [[medicus]] Francicus (mortuus anno [[1855]])
=== Saeculo 19 ===
* 1808 - [[Fridericus VII (rex Daniae)|Fridericus VII]], rex [[Dania]]e (mortuus anno [[1863]])
* 1820 - [[Ioanna Maria Lind]], cantrix Suecica (mortua anno [[1887]])
* [[1831]] - [[Richardus Dedekind]], mathematicus [[Germania|Germanicus]] (mortuus anno [[1916]])
* [[1872]] - [[Carolus Gustavus Ekman]], primus minister Sueciae (mortuus anno [[1945]])
* [[1874]] - [[Franciscus G. Allen]], gubernator [[Massachusetta]]e (mortuus anno [[1950]])
* [[1882]] - [[Carolus Szymanowski]], compositor [[Polonia|Polonicus]] (mortuus anno [[1937]])
* 1887 - [[Le Corbusier]], architectus Francicus et [[Helvetia|Helveticus]]; (mortuus anno [[1965]])
=== Saeculo 20 ===
* [[1903]] - [[Ernestus T.S. Walton]], physicus [[Hibernia|Hibernicus]], [[Praemium Nobelianum physicae|praemio Nobeliano physicae]] affectus (mortuus anno [[1995]])
* [[1914]] - [[Thor Heyerdahl]], explorator et anthropologus [[Norvegia|Norvegicus]] (mortuus anno [[2002]])
* [[1925]] - [[Ljuben Berov]], oeconomus et rerum politicarum peritus [[Bulgaria|Bulgaricus]] (mortuus anno 2006)
* [[1927]] - [[Emmanuel III Delly]], patriacha [[Babylon]]iae Ecclesiae Caldeae et archiepiscopus Baghdadae (mortuus anno [[2014]])
* [[1929]] - [[Bruno Cremer]], histrio Francicus (mortuus anno [[2010]])
* [[1930]] - [[Hafiz al-Assad]], vir publicus [[Syria]]e (mortuus anno [[2000]])
* [[1931]] - [[Ricardus Giacconi]], physicus [[CFA|Americanus]] origine [[Italia|Italica]], praemio Nobeliano physicae affectus (mortuus anno [[2018]])
* [[1934]] - [[Marshall B. Rosenberg]], psychologus Americanus (mortuus anno [[2015]])
* [[1939]] - [[Melvyn Bragg]], [[scriptor]] et [[diarium|diurnarius]] Britannicus
* [[1940]] - [[Victor Pavlov]], actor [[URSS|Sovieticus]] et [[Russia|Russicus]] (mortuus 2006)
* [[1946]] - [[Lloyd Doggett]], rerum politicarum peritus Americanus
* [[1948]] - [[Geraldus Adams]], vir publicus [[Hibernia Septentrionalis|Hiberniae Septentrionalis]]
* [[1960]] - [[Ivo Leterme]], vir publicus [[Belgica|Belgicus]]
* [[1962]] - [[David Baker]], biochemicus et biologus computationis Americanus
* [[1969]] - [[Mahometus V (sultanus Kelantan)|Mahometus V]], pristinus rex [[Malaesia]]e
* [[1975]] -
**[[Martinus Jørgensen]], pedilusor Danicus
**[[Petrus Pellegrini]], politicus et primus minister [[Slovacia]]e
* [[1985]] - [[Radolphus Fernández Valverde]], pedilusor [[Peruvia]]nus
== Mortui ==
=== Saeculo 5 ===
* [[404]] - [[Aelia Eudoxia]] imperatrix Romana et uxor [[Arcadius|Arcadii]] imperatoris (nata circa annum [[380]])
=== Saeculo 17 ===
* [[1615]]- [[Carolus Bascapè]], [[Novaria]]e [[episcopus]] (natus anno [[1550]]).
=== Saeculo 19 ===
* [[1863]] - [[Francisca Trollope]], scriptrix Anglica (nata anno [[1779]])
* [[1892]] - [[Alfredus Tennyson]], scriptor Anglicus (natus [[1809]])
=== Saeculo 20 ===
* [[1912]] - [[Augustus Beernaert]], primus minister Belgicae (natus anno [[1829]])
* [[1946]]
** [[Leonardus Conti]], medicus Germanicus [[NSDAP|Nazista]] et unus auctorum [[euthanasia]]e, i.e. caedis imbellorum, sua manu necatus (natus anno [[1900]])
** [[Petrus Albinus Hansson]], praeses ministrorum Sueciae (natus anno [[1885]])
* [[1953]] - [[Vera Muchina]], sculptrix Russica et Sovietica (nata [[1889]])
* [[1979]] - [[Elizabetha Bishop]], scriptrix Americana (nata anno [[1911]])
* [[1980]] - [[Felix Slavik]], rerum politicarum peritus [[Austria]]cus factionis [[Socialis Democratica Factio Austriae|Socialis Democraticae]] (natus anno [[1912]])
* [[1981]] - [[Anwar El Sadat]], praeses Aegypti siccariis necatus est (natus anno [[1918]])
* [[1989]] - [[Elisabetha Davis]], actrix Americana (nata anno [[1908]])
* [[1991]] - [[Inguarus Tal'kov]], cantor et auctor cantionum Russicus Sovieticus (natus [[1956]])
=== Saeculo 21 ===
* 2002 - [[Nicolaus Amsbergensis]], maritus [[Beatrix Nederlandiae Regina|Beatricis]] reginae et princeps [[Nederlandia]]e (natus anno [[1926]])
* [[2004]] - [[Verissimus Correia Seabra]], miles et breviter praeses [[Guinea Bissaviensis|Guineae Bissaviensis]], a militibus seditiosis necatus (natus anno [[1947]])
* [[2009]] - [[Wernerus Maihofer]], vir publicus Germaniae (natus anno [[1918]])
* [[2012]] - [[Chadli Bendjedid]], praeses [[Algerium|Algerii]] (natus anno 1929)
* 2014 - [[Inguarus Mitoraj]], sculptor Polonicus (natus anno [[1944]]).
* [[2015]] - [[Arpadus Göncz]], praeses [[Hungaria]]e (natus anno [[1922]])
== Notae ==
<references />
{{menses}}
[[Categoria:Dies]]
29mywv9uqnmcevshhhhjog5cusg0cts
Lucius Annaeus Cornutus
0
27837
3960675
3958970
2026-05-19T08:14:42Z
Qhloé
194880
/* Opera de philosophia Graeco sermone scripta */ titulum operis in Latinam linguam verti
3960675
wikitext
text/x-wiki
'''Lucius Annaeus Cornutus''' ([[floruit]] primo saeculo p.C.n.) fuit philosophus [[Placita Stoicorum|stoicus]] tempore [[Nero]]nis imperatoris florens, qui, etsi ex [[Leptis Magna|Lepti Magna]] oriundus, maximam vitae partem [[Roma]]e egit. Magister et amicus [[Persius|Persii]] et [[Lucanus|Lucani]] fuit, opera [[Latine]] et [[Graece]] scripsit. Exstat ex operibus Cornuti liber brevis [[Graece]] scriptus de elementis [[mythologia Graeca|mythologiae Graecae]] [[Stoicismus|Stoica doctrina]] tinctus. Cornutus una cum [[Caesius Bassus|Caesio Basso]] post [[mors|mortem]] Lucani [[carmen]] eius ''[[Pharsalia|de Bello Civili]]'' edidit.
Anno [[66]] aut [[68]] a Nerone expulsus est, quod eius conamen historiam Romanam versibus heroicis describere illuserat (Cassius Dio 62,29); postea nihil de eo relatum est.
== Opera ==
=== Opera de philosophia Graeco sermone scripta ===
*Ἐπιδρομή τ̂ων κατὰ τὴν ἐλλνικὴν θεολογίαν καταδεδομένων, vel ''Compendium theologiae graecae'' ;
*Πρὸσ Ἀθενόδωρον ἀντιγραφή, vel πρὸσ Ἀθενόδωρον καὶ Ἀριστοτέλην, tractatus de categoriis, quae apud Aristotelem reperiuntur, disserens.
=== Opera de grammatica Latino sermone scripta ===
* ''De enuntiatione vel orthographia'', opus nunc oblitum, cuius autem nonnulla fragmenta a [[Cassiodorus|Cassiodoro]] servata sunt.
* Liber de Virgilio poeta vel fortasse duo ; [[Aulus Gellius]] enim scripsit Annaeum Cornutum componisse "commentaria in Vergilio", cum [[Charisius]] grammaticus scripserit eundem "de Vergilio" et "in Maronis Vergilii commentariis Aeneidos" quaedam scripsisse (''Noctes Atticae'' 2, 6, 1 ; Charisius ''De Orthographia'' 1, p. 125 atque 1, p. 127).
=== Opera de eloquentia ===
* ''De figuris sententiarum'', cuius titulus ab Aulo Gellio in [[Noctes Atticae|Noctibus Atticis]] 9, 10, 5-6 servatus est.
* Τέχναι ῥητορικαί, id est "Artes eloquentiae", quarum mentio facta est a [[Porphyrius Tyrius|Porphyrio]].
== Editiones ==
*Lucius Annaeus Cornutus: De natura deorum. Ed. Friedrich Osann. Gottingae 1844
*Lucius Annaeus Cornutus: De natura deorum. Introductio, versio in linguam Theodiscam et commentarius a Floriano Schaffenrath. [[Universitas Leopoldo-Franciscea|Universitas Oenipontana]], thesis dipl., 2000 (opus typis non descriptum).
*Lucius Annaeus Cornutus: Einführung in die griechische Götterlehre. Ed. et in linguam Theodiscam versus a Petro Busch et Georgio (Jürgen) K. Zangenberg. Darmstadiae: Wissenschaftliche Buchgesellschaft 2010. (= Texte zur Forschung.95.) ISBN 978-3-534-21228-6
== Bibliographie ==
*Hans von Arnim: Annaeus 5. In: [[Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft]] (RE). Vol. I,2. Stuttgardiae 1894, col. 2225 s.
*Arthur Darby Nock: Kornutos. In: Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE). Suppl. V, Stuttgardiae 1931, col. 995–1005.
*Paul Moraux: Der Aristotelismus bei den Griechen: Von Andronikos bis Alexander von Aphrodisias. Vol. 2: Der Aristotelismus im I. und II. Jahrhundert n. Chr. Berolini/Novi Eboraci 1984, p. 592–601.
*Jean-Baptiste Gourinat : "Cornutus :grammairien, rhéteur et philosophe stoïcien", in Pérez B., Griffe M. (éd.), ''Grammairiens et philosophes dans l'antiquité gréco-romaine'', Montpellier, 2008.
[[Categoria:Nati saeculo 1]]
[[Categoria:Mortui saeculo 1]]
[[Categoria:Gens Annaea]]
[[Categoria:Auctores Graeci antiqui]]
[[Categoria:Auctores Latini antiqui]]
[[Categoria:Philologi Romani antiqui]]
[[Categoria:Philosophi Stoici]]
[[Categoria:Philosophi Italiae Romanae]]
[[Categoria:Scriptores Italiae antiquae]]
48p1f3urcx8rpudlreqwko2r5xzwfc7
Tereus
0
27846
3960530
3706558
2026-05-18T19:05:18Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Fontes */
3960530
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}
[[Image:Tereo.jpg|thumb|300px|''Cena Terei'' a [[Petrus Paulus Rubens|Petro Paulo Rubens]] picto, [[Museo del Prado]], [[Matritum|Matriti]]]]
'''Tereus''' ([[Graece]] {{lang|grc|Τηρεύς}}), rex Thracum, e fabulis cognoscitur. Tereus [[Daulis|Daule]] in [[Phocis|Phocide]], quae tum a [[Thracia|Thracibus]] quibusdam incolebatur<ref>Thucydides II.29.3</ref>, [[Athenae|Athenas]] venit ut regem [[Pandion]]em in finium rixa cum [[Labdacus|Labdaco]], rege [[Thebae|Thebarum]], iuvaret. Benevolentiae causa Pandion rex filiam suam [[Procne]]m Tereo uxorem dedit, quae filium [[Itys|Ityn]] vel Itylon vocatum paruit. Tereus, cum sororem Procnis [[Philomela]]m libidinose concupisset, Procnem ex urbe misit, eam mortuam esse Philomelae persuasit, propterquod Philomela frui potuit. Tereus crudelis linguam Philomelae amputavit ne puella, iam muta, Procnem adhuc vivam certiorem huius eventus faceret. Quamobrem Philomela hunc eventum in vestimento signis occultis contexuit, quod ad sororem Procnem per ancillam perferendum curavit. Ulciscendi causa sorores, cum filium Terei Ityn occiderunt, eum patri sicut cenam dederunt. Tereus de filio mortuo atque eso sero cognoscens ferro stricto sorores sectatus est. Procne fugiens in [[luscinia]]m mutata est, Philomela in [[hirundo|hirundinem]] (vel vice versa), Tereus in [[upupa]]m<ref>[[Aristophanes]], ''[[Aves (Aristophanes)|Aves]]'' 15-6.</ref> mutatus est, scilicet quia haec avis longo rostro telo simili instructa est et cristas in capite gerit quales galeae bellatorum. Hanc quidem rationem mutationis dabat poeta [[Ovidius]]. Secundum alios poetas in [[Accipiter|accipitrem]] mutatus est qui ultionis causa lucinias persequeretur<ref>[[Aeschylus]], ''[[Supplices (Aeschylus)|Supplices]]'' 60-2ː ''κιρκηλάτου τ᾽ ἀηδόνος''.</ref>.
Monumentum Terei [[Megara|Megaris]] ostendebatur ubi obisse dicebatur et apud quod sacra ei fiebant.
==Notae==
<references />
==Fontes ==
* [[Apollodori bibliotheca]] III.14.8
*[[Aristophanes]], ''[[Aves (Aristophanes)|Aves]]''
* [[Gregorius Nazianzenus|Gregorius Nazianzenus]] epistula 114
*[[Hyginus mythographus]], ''Fabula'' 45
*[[Ovidius]], libro sexto [[Metamorphoses (Ovidius)|''Metamorphoseon'']], 424sqq.
* [[Pausanias]] libro primo ''[[Graeciae descriptio|Graeciae descriptionis]]'' capitulo V(4) et XLI(8-9)
*[[Thucydides]], libro secundo ''[[De bello Peloponnesiaco]]'' 29.3
*[[Vergilius]], ''[[Eclogae (Vergilius)|Ecloga]]'' sexta 78-81
[[Categoria:Mythologia Graeca]]
ha6tu42q6hse3306d7wpbojtei2xsru
3960531
3960530
2026-05-18T19:05:42Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Fontes */
3960531
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}
[[Image:Tereo.jpg|thumb|300px|''Cena Terei'' a [[Petrus Paulus Rubens|Petro Paulo Rubens]] picto, [[Museo del Prado]], [[Matritum|Matriti]]]]
'''Tereus''' ([[Graece]] {{lang|grc|Τηρεύς}}), rex Thracum, e fabulis cognoscitur. Tereus [[Daulis|Daule]] in [[Phocis|Phocide]], quae tum a [[Thracia|Thracibus]] quibusdam incolebatur<ref>Thucydides II.29.3</ref>, [[Athenae|Athenas]] venit ut regem [[Pandion]]em in finium rixa cum [[Labdacus|Labdaco]], rege [[Thebae|Thebarum]], iuvaret. Benevolentiae causa Pandion rex filiam suam [[Procne]]m Tereo uxorem dedit, quae filium [[Itys|Ityn]] vel Itylon vocatum paruit. Tereus, cum sororem Procnis [[Philomela]]m libidinose concupisset, Procnem ex urbe misit, eam mortuam esse Philomelae persuasit, propterquod Philomela frui potuit. Tereus crudelis linguam Philomelae amputavit ne puella, iam muta, Procnem adhuc vivam certiorem huius eventus faceret. Quamobrem Philomela hunc eventum in vestimento signis occultis contexuit, quod ad sororem Procnem per ancillam perferendum curavit. Ulciscendi causa sorores, cum filium Terei Ityn occiderunt, eum patri sicut cenam dederunt. Tereus de filio mortuo atque eso sero cognoscens ferro stricto sorores sectatus est. Procne fugiens in [[luscinia]]m mutata est, Philomela in [[hirundo|hirundinem]] (vel vice versa), Tereus in [[upupa]]m<ref>[[Aristophanes]], ''[[Aves (Aristophanes)|Aves]]'' 15-6.</ref> mutatus est, scilicet quia haec avis longo rostro telo simili instructa est et cristas in capite gerit quales galeae bellatorum. Hanc quidem rationem mutationis dabat poeta [[Ovidius]]. Secundum alios poetas in [[Accipiter|accipitrem]] mutatus est qui ultionis causa lucinias persequeretur<ref>[[Aeschylus]], ''[[Supplices (Aeschylus)|Supplices]]'' 60-2ː ''κιρκηλάτου τ᾽ ἀηδόνος''.</ref>.
Monumentum Terei [[Megara|Megaris]] ostendebatur ubi obisse dicebatur et apud quod sacra ei fiebant.
==Notae==
<references />
==Fontes ==
* [[Apollodori bibliotheca]] III.14.8
*[[Aristophanes]], ''[[Aves (Aristophanes)|Aves]]''
* [[Gregorius Nazianzenus|Gregorius Nazianzenus]], ''epistula'' 114
*[[Hyginus mythographus]], ''Fabula'' 45
*[[Ovidius]], libro sexto [[Metamorphoses (Ovidius)|''Metamorphoseon'']], 424sqq.
* [[Pausanias]] libro primo ''[[Graeciae descriptio|Graeciae descriptionis]]'' capitulo V(4) et XLI(8-9)
*[[Thucydides]], libro secundo ''[[De bello Peloponnesiaco]]'' 29.3
*[[Vergilius]], ''[[Eclogae (Vergilius)|Ecloga]]'' sexta 78-81
[[Categoria:Mythologia Graeca]]
ii6792vaqo873ltwdkk1rfk3vkju54w
Georgius Leygues
0
33122
3960673
3515827
2026-05-19T06:54:26Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3960673
wikitext
text/x-wiki
'''Georgius Leygues''' (natus in [[Villanova ad Oltem]] ([[Oltis et Garumna]]) die 26 Octobris [[1857]] - repente obiit in [[Sanctus Clodoaldus (Francia)|Sancto Clodoaldo]] ([[Alta Sequanae]]) die 2 Septembris [[1933]]) fuit [[causidicus]], vir publicus et Praeses consilii [[Francia|Francicus]].
== Vita ==
== Administratio cui Georgius Leygues praefuit ==
* Administratio a die [[24 Septembris]] [[1920]] usque ad diem [[16 Ianuarii]] [[1921]].
== Nexus externus ==
{{Communia|Georges Leygues|Georgium Leygues}}
* [https://web.archive.org/web/20070423220929/http://www.netmarine.net/m/bat/gleygues/celebre.htm Biographia] [[Francic]]e
{{Praesidentes consilii et Primi ministri Rei Publicae Francicae}}
{{DEFAULTSORT:Leygues, Georgius}}
[[Categoria:Nati 1857]]
[[Categoria:Mortui 1933]]
[[Categoria:Primi ministri Franciae]]
[[Categoria:Administri rerum exterarum Franciae]]
jktadormgcn5htfp0cpf9lg97kyvxeg
Eduardus Georgius Power Biggs
0
34015
3960580
3919025
2026-05-18T21:41:56Z
Bartholomite
116968
3960580
wikitext
text/x-wiki
{{Augenda|2025|10}}
[[Fasciculus:Edward Power Biggs.jpg|thumb|Biggs praeclaro organo Flentrop ex Germanico [[Universitas Harvardiana|Universitatis Harvardianae]] Museo.]]
{{res|Eduardus Georgius Power Biggs}} ([[Anglice]] ''Edward George Power Biggs'', vulgo ''E. Power Biggs'' natus in insula [[Vecta]] die [[29 Martii]] [[1906]]; mortuus [[Cantabrigia iuxta Flumen Carolanum|Cantabrigiae iuxta Flumen Carolanum]] [[10 Martii]] [[1977]]) fuit insignis [[organista]] Anglo-Americanus.<!--
==Notae==
<references />-->
== Nexus externi ==
{{Fontes biographici}}
{{bio-stipula}}{{musica-stipula}}
{{Lifetime|1906|1977|Biggs, Eduardus Georgius Power}}
[[Categoria:Cultura Bostoniae Massachusettae]]
[[Categoria:Incolae Cantabrigiae Massachusettae]]
[[Categoria:Musici Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Organistae]]
[[Categoria:Sepulturae in Coemeterio Montis Alburni]]
g1thqp81hxeoy0vgxxm9xk1rv8w6e0s
Orbis
0
35111
3960578
3608478
2026-05-18T21:25:22Z
Cyprianus Marcus
66550
3960578
wikitext
text/x-wiki
{{discretiva}}
* Orbis terrarum sive [[Tellus (planeta)]]
* [[Orbis (flumen)]] sive Orobis sive Orobus (Francogallice: ''Orb''), flumen Franciae
* ''[[Die Welt]]'' ("Orbis"), nomen diarii Germanici
* ''[[El Mundo]]'' ("Orbis"), nomen diarii Hispanici
* ''[[Le Monde]]'' ("Orbis"), nomen diarii Francici
* [[Orbis (Rhenania et Palatinatus)]] (Theodisce ''Orbis''; [[Palatinice]] ''Orwiss''), [[commune|commune locale]] in [[Terra foederalis (Germania)|terra foederali]] [[Rhenania et Palatinatus|Rhenania et Palatinatu]] in [[Germania]].
{{NexInt}}
* [[Orbita]] in astronomia
* [[Orbis Arabicus]]
* ''Orbis lacteus'' sive [[via lactea]]
* [[Orbis Latinus]]
* ''[[Orbis sensualium pictus]]''
a59rotsqd4ca5nz1hqium7jsc1br9n2
Gravitas (physica)
0
39348
3960681
3960313
2026-05-19T11:34:59Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3960681
wikitext
text/x-wiki
{{L-1}}
[[Fasciculus:Spacetime_curvature.png|upright=1.5|thumb|Secundum [[theoria]]m gravitatis Einsteinianam, materia ipsa [[natura]] [[spatium]] et [[tempus]] flectit, unde [[vis gravitatis]] oritur. Difficile est [[animus|animo]] fictu flexio [[dimensio]]num trium, difficilius quattuor, ergo haec imago modo monstrat flexionem duarum.]]
{{res|Gravitas}},<ref name="vitruvius-8-3">Vide [[Marcus Vitruvius Pollio|Vitruviui]] ''[[De architectura (Vitruvius)|De architectura]]'', {{Vf|De architectura/Liber VII|Caput Octavum|VII, 8, 3}}: "Ita non amplitudine ponderis sed genere singularum rerum gravitatem esse non est negandum." Pro editione [[impressio|impressa]], videatur {{Opus
| cognomen auctoris = Vitruvius
| nomen auctoris = Marcus Pollio
| commentatio de auctore = Marcus Vitruvius Pollio
| cognomen redactoris 1 = Howard
| nomen redactoris 1 = Alfredus A.
| cognomen redactoris 2 = Warren
| nomen redactoris 2 = Herbert
| cognomen redactoris 3 = Robinson
| nomen redactoris 3 = Nelson
| cognomen redactoris 4 = Morgan
| nomen redactoris 4 = Morris Hicky
| titulus = Ten Books on Architecture
| commentatio = De architectura (Vitruvius)
| annus = 1914
| annus primae editionis = -24
| capitulum = 7
| latine = De Architectura libri decem
| pagina = 215
| url paginae = http://www.gutenberg.org/files/20239/20239-h/29239-h.htm#Page_215
| locus = [[Cantabrigia Massachusettensium|Cantabrigiae Massachusettensii]]
| domus editoria = Harvard University Press
}}</ref><ref>{{*Cfr}} [[Marcus Tullius Cicero|Cicero]], {{Op|[[De natura deorum (Cicero)|De natura deorum]]}}, {{Vf|De natura deorum/Liber II|II. 116.}}: “Quocirca si [[Tellus (planeta)|mundus]] globosus est ob eamque causam omnes eius partes undique aequabiles ipsae per se atque inter se continentur, contingere idem [[Terra (solum)|terrae]] necesse est, ut omnibus eius partibus in medium vergentibus (id autem medium infimum in sphaera est) nihil interrumpat quo labefactari possit tanta contentio {{lectio|gravitatis}} et [[massa|ponderum]].”</ref><ref>Isaacus Newtonus ipse solus dicit ''vim gravitatis'' et verba similia et numquam dicit ''gravitatio'' (''Philosophia Naturalis Principia Mathematica,'' prima editio anno [[1687]], secunda editio anno [[1713]]).</ref>{{LTL ref|gravitas|618}} seu {{res|gravitatio}},<ref>[http://www.xs4all.nl/~adcs/beeckman/suppl/Descartes.html Isaacus Beekmann] novum sensum de gravitationis verbo explicat anno 1618: "Secundo, ut quid significet verbum gravitare intelligatur, fingendum est corpus quod gravitare dicitur deorsum moveri, et illud in primo instanti motus considerandum est. Vis enim qua in primo instanti impellitur motus, ea est quae gravitatio vocatur, non illa quae illud in toto motu fert deorsum, quae a prima valde distincta esse potest. Dicemus igitur gravitationem esse vim qua proxima superficies [[corpus|corpori]] gravi subjecta, ab eodem premitur."</ref> aliquando apud [[scriptor]]es [[Romani|Romanos]] {{res|nutus}} appellata,<ref>[[Cicero|Ciceronis]], [[Tusculanae disputationes]], 1.17: "terrena suopte nutu et suo pondere in terram ferri, &c."</ref>{{LTL ref|nutus|417}} est [[res]] [[physica]] quo [[pondus]] efficitur, omnia [[corpus|corpora]] inter se compelluntur, et omnes [[planeta]]e in [[orbita|gyris]] circum [[sol]]em tenentur. [[Vis]] gravitatis in physica est maxime imbecilla e quattuor [[vis fundamentalis|viribus fundamentalibus]].
[[Fasciculus:Portrait of Sir Isaac Newton, 1689.jpg|thumb|upright=0.6|left|[[Isaacus Newtonus]] Eques, [[physicus]] [[Anglia|Anglicus]] (1642–1727).]]
Prima gravitatis [[theoria]] late patens ab [[Isaacus Newtonus|Isaaco Newtono]] anno [[1687]] proposita est, qua fere omnia gyra [[planeta]]rum [[systema solare|systematis solaris nostri]] explicata sint. Tunc [[Albertus Einstein]] vim gravitatis secundum suam [[relativitas generalis|theoriam relativisticam]] anno [[1923]] redexplicavit. Secundum theoriam Einsteinianam, vis gravitatis fundamentaliter non est vis per se, sed effectum flectionis [[spatium|spatii]] [[tempus|temporisque]], quam omnes [[massa]]e efficiunt. Quamquam theoria Newtoniana sola corpora [[massa|massiva]] inter se compelli habebat, theoria Einsteiniana omnia corpora [[energia]]m cohibentia inter se compelli statuit.
== Antiquitas ==
Qualis sit [[machinatio]] gravitatis a nonnullis [[philosophus|philosophis]] [[antiquitas|antiquis]] exploratus est. In [[Graecia antiqua|Graecia]], [[Aristoteles]] credidit res in [[Tellus (planeta)|Terram]] decidisse quia Terra centrum [[universum|universi]] erat, quod totam [[massa]]m in [[universum|universo]] attrahebat. Existimavit etiam [[celeritas|celeritatem]] rei cadentis [[pondus|pondere]] suo augeri, sed haec [[coniectura]] postea a [[Galilaeus Galilaei|Galilaeo Galilaei]] falsa monstrata est.<ref>Edward Grant, ''The foundations of modern science in the Middle Ages'' [https://archive.org/details/foundationsofmod0000gran/page/60/mode/2up pp. 60-61] (exemplar mutuabile apud ''Internet Archive'').</ref> [[Plutarchus]] recte praedixit attractionem gravitatis non modo Terrae esse. [[Archimedes]] adeptus est ut {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|barycentrum|en|qid=Q2945123}} [[triangulum|trianguli]] inveniret.<ref>{{cite book
| author1 = Reviel Neitz
| author2 = William Noel
| url = https://books.google.com/books?id=ZC1MOaAkKnsC&pg=PT125
| title = The Archimedes Codex: Revealing The Secrets of the World's Greatest Palimpsest
| date = [[13 Octobris]] [[2011]]
| publisher = Hachette in Britanniarum Regno
| isbn = 978-1-78022-198-4
| page = 125
| access-date = 10 April 2019
| archive-url = https://web.archive.org/web/20200107004958/https://books.google.com/books?id=ZC1MOaAkKnsC&pg=PT125
| archive-date = 7 Ianuarii 2020
| url-status = live
}}</ref> Duobus post [[saeculum|saeculis]], [[Marcus Vitruvius Pollio|Vitruvius]] [[architectus]] Romanus in [[liber (litterae)|libro]] ''De architectura'' contendit gravitatem non amplitudine ponderis [[substantia]]e, sed genere eius dependere.<ref name="vitruvius-8-3" />
== Renascentia Europaea ==
[[Leonardus Vincius]] (1452–1519) {{Latinitas dolet|delineationem fecit accelerationem rerum cadentium. Scripsit "matrem et originem gravitatis" esse industriam. Duo paria virium physicorum describit, quae a metaphysica oriuntur, et effectum habent in omnibus: vim et motum, ac gravitatem et resistentiam abundantiam. Gravitatem sociat cum elementis classicis, aqua et terra frigidis, et industriam suam infinitam appellat. In [[Codex Arundel|codice Arundel]] Leonardus memoratur, si vas aquae fundens transversaliter moveatur, simulans trajectoriam obiecti verticalis cadentis; triangulum rectum cum paribus cruris longitudinis, ex materia caduca composita hypotenusam et vas trajectorium unum crurum efformans.<ref>Jennifer Ouellette, "[https://arstechnica.com/science/2023/02/leonardo-noted-link-between-gravity-and-acceleration-centuries-before-einstein/ Leonardo noted link between gravity and acceleration before Newton]" (2023) apud ''Ars Technica.''</ref> In hypotenusa, Leonardus notavit aequivalentiam duorum orthogonalium motuum, unum per gravitatem et alterum ab experimento propositam.}}<ref>Morteza Gharib, Chris Roh, et Flavio Noca, "[https://direct.mit.edu/leon/article-abstract/56/1/21/113863/Leonardo-da-Vinci-s-Visualization-of-Gravity-as-a Leonardo da Vinci’s Visualization of Gravity as a Form of Acceleration]" in ''Leonardo'' vol. 56 no. 1 (2023).</ref>
== Theoria Newtoniana ==
{{Pagina principalis|Lex universalis gravitationis Newtoniana}}
[[Fasciculus:Orbit5.gif|thumb|[[Traiectoria planetarum|Traiectoriae]] duorum planetarum qui secundum [[Isaacus Newtonus|Newtoni]] descriptionem ab vi gravitatis vinculati sunt. Motio planetarum sub vi gravitatis dicitur gravitatio.]]
[[Isaacus Newtonus]] formula gravitatis deduxit ab analysi legum [[Renatus Cartesius|Renati Cartesii]], [[Galilaeus Galilaei|Galilaei Galilaei]], imprimisque legum [[Iohannes Keplerus|Ioannis Kepleri]], quae proprietates gyrorum planetarum describunt. Formula quam Newtonus deduxit est:<ref>Raymond A. Serway et John W. Jewett, ''Physics for Scientists and Engineers,'' ed. sexta (Brooks/Cole, 2004), ISBN 0-534-40842-7.</ref>
:::<math>\vec \mathbf{F}_{12} = - G \frac{m_1 m_2}{r^2}, \mathbf{\hat{r}}_{12}</math>
ubi
* <math>\vec \mathbf{F}_{12}</math> est vis attractus in corpus 1 ob corpus 2,
* ''G'' est [[constans gravitatis]] quod valet vere ac 6.67 × 10<sup>-11</sup> Nm²/kg²,
* ''m''<sub>1</sub> et ''m''<sub>2</sub> sunt massae corporum,
* ''r'' est intervallum inter centra corporum, et
* <math> \mathbf{\hat{r}}_{12} \ \stackrel{\mathrm{def}}{=}\ \frac{\vec \mathbf{r}_1 - \vec \mathbf{r}_2}{\vert \vec \mathbf{r}_1 - \vec \mathbf{r}_2\vert} </math> est directio ad corpus 1 a corpore 2.
Plane, quia omnia dividuntur a quadrata potestate intervalli, corpora quae ulterius ab se distant, minus inter se tractantur. Eodem modo, corpora massiviora magis compelluntur.
=== De natura ponderis secundum Newtonum ===
[[Fasciculus:Leaning tower of pisa 2.jpg|thumb|250px|Turris [[Pisae|Pisarum]] [[Italia]]e ubi [[Galilaeus Galilaei|Galileo]] dicitur [[saeculum 16|saeculo sexto decimo]] pilas massis discrepantibus iecisse, ut demonstretur omnia corpora vi gravitatis cadere adaeque.<ref>[http://science.nasa.gov/headlines/y2004/06may_lunarranging.htm De experimenta Galilei et versiones modernae.]</ref><ref>Rick Groleau. [http://www.pbs.org/wgbh/nova/galileo/experiments.html Galileo's Battle for the Heavens]. July 2002.</ref><ref>Phil Ball. [http://www.hindu.com/seta/2005/06/30/stories/2005063000351500.htm Science history: setting the record straight.] June 30, 2005.</ref> Secundum Newtonum, hoc experimentum et similia comprobant aequivalentiam inter massam gravitatis et massam inertialis. ]]
Secundum theoriam gravitatis Newtonianam, pondus corporis super superficie [[Tellus|Telluris]] correspondet vi gravitatis Telluricae in corpus. Pondus ''P'' in [[massa]]m ''m'', ut supra, igitur formula <math>P = mg</math> datur ubi [[acceleratio]]nis magnitudo ''g'' est
:::<math>g = G \frac{m_{T}}{R_T^2}\simeq 9.81</math> m/s²,
<math>m_{T}</math> massa Telluris, <math>R_{T}</math> radius superficiei Telluris, et ''G'' constans gravitatis.
Ut consequentia huius formulae, eadem acceleratio ''g'' est omnibus corporibus in statu libere cadendi (id est, si contra gravitatis vim non fulciatur). Omnia corpora igitur in vacuo cadunt adaeque, etsi massas distinctas habent, quod secundum [[Leges motus Newtoni|secundam legem Newtonianam]] vis aequat pondus
:::<math> \vec F = \vec P \rightarrow m\vec a = m \vec g \rightarrow \vec a = \vec g</math>.
Haec conclusio, quam multa experimenta Galilei diu comprobaverunt, multum pendet in aequivalentia massae inventae in lege gravitatis et massae inertialis inventae in secunda lege Newtoniana. Haec aequivalentia, quae tam maximi momenti physicae Newtonianae est, saepe appellatur "Principium Aequivalentiae Galilei." <ref>[https://web.archive.org/web/20081022174402/http://science.nasa.gov/headlines/y2007/18may_equivalenceprinciple.htm De experimenta NASA moderna Principum Aequivalentiae Galilei probans (Anglice).]</ref><ref>[http://www.iop.org/EJ/abstract/0264-9381/13/11A/028 De experimenta in aëroplanis Principum Aequivalentiae Galilei probans]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}; Vide etiam https://web.archive.org/web/20210508042126/http://eotvos.dm.unipi.it/documents/specificissues/aaaf.pdf .</ref>
=== De sententia quam Newtonus de sua formula habebat ===
Newtonus ipse suam formulam credidit imperfectam, quod, secundum eam, vires gravitationales sine ulla mora per [[spatium]] translatae sunt. De hoc phaenomeno, quod hodie dicitur [[actio trans distantiam|actiones trans distantias]], autem, Newtonus nullas explicationes habebat in "[[Philosophiae Naturalis Principia Mathematica|Philosophiae Naturali Principia Mathematica]]".
{{Citatio|Rationem vero harum gravitatis proprietatum ex phaenomenis nondum potui deducere, et hypotheses non fingo. Quicquid enim ex phaenomenis non deducitur, hypothesis vocanda est; et hypotheses seu metaphysicae, seu physicae, seu qualitatum occultarum, seu mechanicae, in philosophia experimentali locum non habent. In hac philosophia propositiones deducuntur ex phaenomenis, et redduntur generales per inductionem. Sic impenetrabilitas, mobilitas, impetus corporum, et leges motuum et gravitatis innotuerunt. Et satis est quod Gravitas revera existat, et agat secundum leges a nobis expositas, et ad corporum caelestium et maris nostri motus omnes sufficiat."|Isaacus Newtonus<ref>Scholium Generale: [[Philosophiae Naturalis Principia Mathematica]], Secunda Editio, anno [[1713]] </ref>}}
Newtonus quoque sentiebat causam gravitatis quandam esse necessariam,<ref>Secundum chartam ad Dr Bentley 25 Februarii [[1693]] (I B Cohen, Isaac Newton's papers and letters on natural philosophy and related documents (Cambridge, 1958), p. 302): "It is inconceivable that inanimate brute matter should, without the mediation of something else, which is not material, operate upon, and effect other matter without mutual contact, as it must be if gravitation in the sense of Epicurus be essential and inherent in it. And this is one reason why I desired you would not ascribe innate gravity to me. That gravity should be innate, inherent and essential to matter, so that one body may act upon another at a distance through a vacuum, without the mediation of anything else, by and through which their action and force may be conveyed from one to another, is to me a great absurdity, and I believe that no man who has in philosophical matters a competent faculty of thinking, can ever fall into it. Gravity must be caused by an agent acting constantly according to certain laws; but whether this agent be material or immaterial I have left to the consideration of my reader"; capta e [https://web.archive.org/web/20080116131732/http://www-groups.dcs.st-and.ac.uk/~history/HistTopics/Gravitation.html sito interretiali].</ref> sed nullae [[idea]]e de causa futurae erant trecentos annos.
== Explicatio quam Einstein proposuit ==
[[Fasciculus:JeffersonLeft.jpg|thumb|upright=0.8|[[Turris]] laeva Laboratorii Jeffersonis Universitatis Harvardianae, ubi [[Robertus Pound]] et [[Glen Rebka]] experimenta celebra annis inter [[1959]] et [[1964]] fecerunt effectum dilatationis temporis necessarium ad gratitationem explicandam secundum principia Einsteiniana confirmantes.<ref name="rebka"> [http://focus.aps.org/story/v16/st1 Descriptio in Physical Review Focus]; [http://prola.aps.org/abstract/PRL/v3/i9/p439_1 "Gravitational Red-Shift in Nuclear Resonance"], R. V. Pound et G. A. Rebka Jr., ''Physical Review Letters'' 3: 439 (1959); [http://prola.aps.org/abstract/PRL/v4/i7/p337_1 "Apparent weight of photons"], R. V. Pound et G. A. Rebka Jr., ''Physical Review Letters'' 4: 337 (1964).</ref>]]
Tandem [[saeculum 20|saeculo vicensimo]], difficultas [[actio trans distantiam|actionum trans distantias]], quae theoriam Newtonianam tantum subruit, a Alberto Einstein superata est eius theoria [[Relativitas generalis|relativitatis generalis]], quod in theoria Einsteiniana omnes effectus, illique gravitationales inclusi, celeritate lucis movent. Secundum Einstein, virum gravitatis causa est flectio spatii temporisque. Einstein, ad suam theoriam relativisticam commentam, magnopere confisus est:
* Principio Immutabilis [[celeritas luminis|Celeritatis Lucis]], quod dixit lucem esse eadem maxima celeritate aeque ubique in universo;
* Principio Aequivalentiae Einstein, quod dixit a perspectiva systematum coordinatarum: "Non possumus distinguere effectum gravitatis a effecto accelerationis in systemate coordinatarum";<ref> Primum dictum de Principio Aequivalentiae ad [[Anglice|linguam Anglicam]] ab Anna Beck versum, Albertus Einstein anno [[1907]]: "we . . . assume the complete physical equivalence of a gravitational field and a corresponding acceleration of the reference system"; "Über das Relativitätsprinzip und die aus demselben gezogene Folgerungen," ''Jahrbuch der Radioaktivitaet und Elektronik'' 4 (1907); in "On the relativity principle and the conclusions drawn from it," in The collected papers of Albert Einstein. Vol. 2 : The Swiss years: writings, 1900–1909 (Princeton University Press, Princeton, NJ, 1989).</ref> <ref>Albertus Einstein, "Über den Einfluß der Schwerkraft auf die Ausbreitung des Lichtes," ''Annalen der Physik'' 35 (1911); ad linguam Anglicam ab Anna Beck versum: "On the Influence of Gravitation on the Propagation of Light" in ''The collected papers of Albert Einstein. Vol. 3 : The Swiss years: writings, 1909–1911'' (Princeton University Press, Princeton, NJ, 1994), et in ''The Principle of Relativity,'' (Dover, 1924), pp 99–108, W. Perrett and G. B. Jeffery translators, ISBN 0-486-60081-5; Vide etiam situm interretialem Anglice: [http://www1.kcn.ne.jp/~h-uchii/gen.GR.html The Genesis of General Relativity].</ref> et
* Principiis mathematicis [[geometria differentialis|geometriae differentialis]], quibus nobis licet flectionem spatialum temporumque dicere secundum leges mathematicales.
Ut omnia haec principia simul honorata sint, Einstein deduxit prope corpora massiva, sicut Tellurem, tempus segnius spatiumque brevius necesse esse. Einstein tunc hypothesim fecit, ut gravitatio deflectio traiectoriarum sit ob hanc flexionem spatii temporisque.
Postea multa experimenta observationesque hanc flexionem a Einstein predictam confirmaverunt. Inter eorum celeberrima fuit experimenta a Pound et Rebka annis ab [[1959]] ad [[1964]] facta, quae modo quantitativo confirmaverunt effectum dilatationis temporis necessarium ad gravitationem explicandam secundum principia relativitatis Einsteiniana.<ref name="rebka"> [http://focus.aps.org/story/v16/st1 Descriptio in Physical Review Focus]; [http://prola.aps.org/abstract/PRL/v3/i9/p439_1 "Gravitational Red-Shift in Nuclear Resonance"], R. V. Pound et G. A. Rebka Jr., ''Physical Review Letters'' 3: 439 (1959); [http://prola.aps.org/abstract/PRL/v4/i7/p337_1 "Apparent weight of photons"], R. V. Pound et G. A. Rebka Jr., ''Physical Review Letters'' 4: 337 (1964).</ref>
=== De natura spatii secundum Einstein ===
Diu physici praecipuam sentiebant materiam exsistere nomine ''aethere,'' quae omne [[spatium]] inter [[corpus|corpora]] complet. Imprimis Einstein, cum anno [[1905]] theoriam [[relativitas specialis|relativitatis specialis]] inveniret, aetherem exsistere negabat, sed iterum circum annum [[1920]] Einstein ipse invenit notionem aetheris necesse esse, ut una [[relativitas generalis|theoria relativitatis generalis]] satisfactoria sine [[actiones trans distantias|actionibus trans distantias]] creetur.<ref>[https://web.archive.org/web/20070419024649/http://www.tu-harburg.de/rzt/rzt/it/Ether.html A. Einstein, "Aether and the theory of Relativity" (University of Leyden, 1920).] Anglice: "Recapitulating, we may say that according to the general theory of relativity space is endowed with physical qualities; in this sense, therefore, there exists an ether. According to the general theory of relativity space without ether is unthinkable; for in such space there not only wonld be no propagation of light, but also no possibility of existence for standards of space and time (measuring-rods and clocks), nor therefore any space-time intervals in the physical sense. But this ether may not be thought of as endowed with the quality characteristic of ponderable inedia, as consisting of parts which may be tracked through time. The idea of motion may not be applied to it."</ref> Novus autem aether Alberto Einstein non erat ex materia corporeali antiqua, nec ex partibus positiones distinctas habentibus; novus aether simpliciter erat sedes [[campus electricus|campi electromagnetici]] gravitatisque. In omni loco spatii temporisque, aether particulis corporibusque communicaturus est quantum et quo modo flexum est spatium tempusque.
== Notae ==
<references />
== Bbliographia ==
* {{cite book | last = Halliday | first = David | author2 = Robert Resnick | author3 = Kenneth S. Krane | title = Physics v. 1 | location = Novi Eboraci | publisher = John Wiley & Sons | date = [[2001]] | isbn = 0471320579}}.
* {{cite book | last = Serway | first = Raymond A. | author2 = Jewett, John W. | title = Physics for Scientists and Engineers | edition = sexta | publisher = Brooks/Cole | date = [[2004]] | isbn = 0534408427}}.
* {{cite book |author=Thorne, Kip S. |author2=Misner, Charles W. |author3=Wheeler, John Archibald |title=Gravitation |publisher=W. H. Freeman |date=[[1973]] |isbn=0716703440}}.
* {{cite book | last = Tipler | first = Paul | title = Physics for Scientists and Engineers: Mechanics, Oscillations and Waves, Thermodynamics | edition = quinta | publisher = W. H. Freeman | date = [[2004]] | isbn = 0716708094}}.
*Wald, Robert M. [[1994]]. ''Quantum Field Theory in Curved Spacetime and Black Hole Thermodynamics.'' Sicagi: Chicago University Press. ISBN 0-226-87027-8.
{{NexInt}}
* [[Antigravitas]]
* [[Constans gravitatis]]
* [[Fluctus gravitatis]]
* [[Particula subatomica]]
* [[Principium Machianum]]
* [[Relativitas generalis]]
* [[Relativitas specialis]]
* [[Spatium Calabi-Yau]]
* [[Vis aestualis]]
== Nexus externi ==
{{wiktionary}}
{{CommuniaCat|Gravitation|gravitationem}}
* [http://books.google.com/books?id=WqaGuP1HqE0C&printsec=titlepage Philosophiae Naturalis Principia Mathematica, a Newtono scripta] {{Ling|Latine}}
[[Categoria:Acceleratio]]
[[Categoria:Mechanica caelestis]]
[[Categoria:Notiones in physica]]
[[Categoria:Theoriae gravitationis]]
{{1000 paginae}}
{{Myrias|Physica}}
f80vapozgxh0saz5kw50m15uo9ptgxo
Gonorrhoea
0
41250
3960678
3717575
2026-05-19T10:07:30Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3960678
wikitext
text/x-wiki
{{cautio}}
[[Fasciculus:Gonococcal lesion on the skin PHIL 2038 lores.jpg|thumb|right|Vulnus [[cutis]] propter Gonorrhoeam]]
'''Gonorrhoea'''<ref name="Kraus">Kraus, L.A. (1844). ''Kritisch-etymologisches medicinisches Lexikon'' (Dritte Auflage). Gottingae: Verlag der Deuerlich- und Dieterichschen Buchhandlung.</ref><ref name="Lewis & Short">Lewis, C.T. & Short, C. (1879). ''A Latin dictionary founded on Andrews' edition of Freund's Latin dictionary.'' Oxoniae: Clarendon Press.</ref> (e [[verbum|verbo]] [[Lingua Graeca|Graeco]] γονόῤῥοια (''gonórrhoia''), id est [[eiaculatum|eiaculati]] fluxus), est [[morbus]] , cuius causa [[bacterium]] [[Neisseria gonorrhoeae]] est. Contagionis via in [[homo|homine]] est [[actus sexuales|actus sexualis]]. Hic morbus [[antibioticum|antibioticis]] sanari potest.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Gonorrhea|Gonorrhoeam}}
* [https://web.archive.org/web/20160629200847/http://www.rki.de/DE/Content/InfAZ/G/Gonorrhoe/Gonorrhoe.html?cms_lv2=2382548&cms_box=1&cms_current=Gonorrh%C3%B6+(Tripper) De gonorrhoea apud Institutum Roberto Koch dicatum]
* [https://web.archive.org/web/20071214015320/http://www.etuxx.com/diskussionen/foo295.php3 www.etuxx.com/] etuxx de Gonorrhoea
{{med-stipula}}
== Notae ==
<references/>
[[Categoria:Morbi]]
{{Myrias|Biologia}}
9dqs3sohxxtksb5ntz009kebgwqecvo
Georgius Elser
0
47130
3960669
3794435
2026-05-19T06:30:22Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3960669
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
{{Citatio|''[[Bellum]] vitare volui''|Georgius Elser}}
'''Ioannes Georgius Elser''' fuit illustris adversarius [[NSDAP|Nazismi]] et auctor decoctae [[insidia]]e contra [[Adolphus Hitler|Adolphum Hitler]] die [[8 Novembris]] [[1939]] Monaci in [[cervisia]]e [[cellarius|cellario]] ''Bürgerbräukeller''. Elser comprehensus est et iussu ipsius Adolphi Hitler paulo ante finem [[Secundum Bellum Mundanum|Secundi Belli Mundani]] supplicio affectus est.
In eius honorem in [[Königsbronn]], quo in vico aliquamdiu vixit, anno [[2010]] monumentum erectum est.
== Pelliculae ==
* [[2015]] - [[Elser – Er hätte die Welt verändert]]
== Nexus externi ==
{{fontes biographici}}
* [http://www.dhm.de/lemo/html/biografien/ElserJohannGeorg/ Biographia] apud ''Lemo'' in Museum historicum Germaniae
* [https://web.archive.org/web/20071225063204/http://www.shoa.de/content/view/82/92/ Shoa.de: De Georgio Elser]
== Notae ==
<references />
{{bio-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Elser, Georgius}}
[[Categoria:Victimae Nazistarum]]
[[Categoria:Incolae Germaniae]]
[[Categoria:Nati 1903]]
[[Categoria:Mortui 1945]]
[[Categoria:Tignarii]]
sznhciyz9jkbuipj7mhd4niykdj2rsw
GNU
0
52398
3960621
3825836
2026-05-19T02:36:42Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3960621
wikitext
text/x-wiki
{{L}}
[[Fasciculus:Heckert GNU white.svg|thumb|[[Logotypus]] GNU.]]
{{Res|GNU}} ([[Anglice]] '''''G'''NU's '''N'''ot '''U'''nix'', ‘GNU non est Unix’) est [[systema administrativum computatrale]] quae [[libera programmatura|libertatis ex pretio]] causa factum, ut similis systemati [[Unix]] sit.<ref>{{cite web | url = http://www.gnu.org/ | title = The GNU Operating system | accessdate = [[23 Iulii]] [[2008]]}}.</ref> Quamquam systematis [[Nucleus (informatica)|nucleus]] publicus est [[GNU Hurd]],<ref>{{ cite web | url = http://www.gnu.org/software/hurd/ | title = The GNU Hurd | accessdate = [[23 Iulii]] [[2008]]}}.</ref> [[nucleus Linux]] plerumque adsumitur. Haec GNU Linucisque coniunctio alio ''[[GNU/Linux]]''<ref>{{ cite web | url = http://www.gnu.org/gnu/why-gnu-linux.html | title = Why GNU/Linux | accessdate=[[23 Iulii]] [[2008]]}}.</ref> appellatur alio simpliciter ''[[Linux]].''<ref>{{ cite web | url = http://www.linux.org/ | title = The Linux Home Page | accessdate = [[23 Iulii]] [[2008]]}}.</ref>
GNU genitor est [[Ricardus Stallman]], qui die [[27 Septembris]] [[1983]] [[Free Software Foundation]] quoque instituerat. Libertas GNU programmatum diplomate [[GPL]] custodita est.
==Programmata a GNU incepto facta==
[[GCC]], [[Glibc]], [[GNU Emacs]], et [[GNOME]] sunt systematum programmata quae a GNU scripta sunt. Multa GNU programmata aliis systematis, sicut [[Microsoft Windows]], [[Mac OS X]], et species [[Unix|Unicis]], adsumi possunt. Alii credunt hoc nefas esse, quod illa systemata non libertatis causa facta sunt.
===GNU programmata quae ad systemata administrativa specialiter pertineant===
<div class="list" style="-moz-column-count: 4; column-count: 4;">
* [[Bash]]
* [[coreutils]]
* [[cpio]]
* [[diffutils]]
* [[findutils]]
* [[finger]]
* [[fontuils]]
* [[grep]]
* [[groff]]
* [[GRUB]]<sup>2</sup>
* [[GNU Hurd]]
* [[inetutils]]
* [[plotutils]]
* [[readline]]
* [[screen]]
* [[tar]]
* [[texinfo]]
* [[time]]
</div>
===GNU programmata adhibita ad programmata scribenda===
<div class="list" style="-moz-column-count: 4; column-count: 4;">
* [[GNU autotools]]
* [[Gnulib]]
* [[GNU binutils]]
* [[GNU make]]
* [[GCC]]
* [[GDB]]
* [[Glibc]]
* [[GNU pth]]
* [[GNU libtool]]
* [[GNU libmicrohttpd]]
* [[GNU m4]]
* [[GNU gettext]]
* [[GNU lightning]]
* [[DotGNU]]
* [[GNU Classpath]]
* [[GNU bison]]
* [[GNU Guile]]
* [[BFD]]
* [[GNU MDK]]
* [[GNU indent]]
* [[GNU FriBidi]]
* [[MIT/GNU Scheme]]
* [[SmartEiffel]]
* [[GNU Smalltalk]]
* [[CLISP]]
* [[GNU Common Lisp]]
* [[Gawk]]
</div>
==Libertas==
Quattuor diplomata, ut programmatum libertas custodiatur, scripta sunt: [[GPL]] [[programma computatrale|programmatis]] singulis simplicibusque, [[LGPL]] [[bibliotheca]]e, [[AGPL]] programmatis quae multa computatra agunt, et [[FDL]] documentis scriptis. Paginae Vicipaediae sub diplomate [[FDL]] protectae sunt. Privilegia vendendi, mutandi, dandique haec diplomata defendunt.
{{NexInt}}
*[[GNU Hurd]]
*[[Linux]]
*[[Libera programmatura]]
*[[Gulielmus Ioannes Sullivan]]
*[[Systema administrativum computatrale]]
*[[Unix]]
==Notae==
<div class="references-small"><references/></div>
==Nexus externi==
* https://web.archive.org/web/20080709012829/http://www.gnu.org/software/hurd/whatsnew.de.html
* https://web.archive.org/web/20170826133807/http://www.gnu.org/licenses/licenses.html
[[Categoria:Systemata operativa]]
[[Categoria:Libera operationis programmaturae systemata]]<!-- ?=Free software operating systems--> <!--
Computing acronyms
Microkernel-based operating systems
Unix variants-->
polxpf6k0w30yhpkcjvzwic1vhtcezt
GNU Hurd
0
53123
3960623
3874414
2026-05-19T02:38:07Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3960623
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas|-5}}
'''GNU Hurd''' est [[nucleus (informatica)|nucleus]] systematis [[GNU|Gnui]], congeries subministratorum quae super [[GNU Mach]] [[microkernel]] agunt. [[Inceptum GNU|Incepto GNU]] scriptum est ut nucleum [[Unix|Unicum]] substituat.
Denique et breviter, GNU Hurd est [[programma computatrale]] quod iuxta [[GNU]] propositum sodalicii "''Free Software Foundation''"<ref>Latine: ''Societas Liberi Programmatis''.</ref> substituitur pro [[Kernel]] [[Unix]].
Ab anno [[1990]] evolvitur et sub licentia [[GNU]] distribuitur. GNU Hurd est aggregatum servatrorum<ref>Vide: [https://web.archive.org/web/20100707100933/http://wredmond.home.texas.net/slittera.html Glossario Anglico-Latino]</ref><ref>Servator est elementum informaticum quod operam praebet aliis elementis, Anglice "''client''" appellatis, per computatrorum telam.</ref>, quae inter se agunt utens [[GNU]] [[Mach]] [[Microkernel]].
{{NexInt}}
* [[Debian GNU/Hurd]]
* [[GNU]]
* [[GNU Mach]]
* [[Nucleus (informatica)]]
* [[Nucleus Linucis]]
* [[Unix]]
==Notae==
<div class="references-small"><references/></div>
==Nexus externi==
* [https://web.archive.org/web/20050725005858/http://www.gnu.org/software/hurd/ GNU Hurd], www.gnu.org {{ling|Anglice}}
* [https://web.archive.org/web/20080513192630/http://www.bddebian.com/~wiki/ Wiki Gnus Hurd,] www.bddebian.com {{ling|Anglice}}
{{tech-stipula}}
[[Categoria:Libera operationis programmaturae systemata]]
[[Categoria:Programmatura libera]]
<!-- =GNU project software--><!--
Microkernels
Operating system distributions bootable from read-only media
Unix variants-->
9tfkgdput07il4gnmbsttdmgffvztjx
Franciscus Tamagno
0
53157
3960605
3490132
2026-05-19T00:11:06Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3960605
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Alfonso Garulli.jpg|thumb|200px|Franciscus Tamagno]]
'''Franciscus Tamagno''' (natus [[Taurinum|Taurinii]] die [[28 Decembris]] [[1850]] – mortuus est [[Baretium|Baretii]] die [[31 Augusti]] [[1905]]) fuit [[Italia|Italicus]] celeber [[tenor]].
== Nexus externi ==
*[https://web.archive.org/web/20230605164042/http://opera.stanford.edu/performers/Tamagno.html Biographia] apud [[Universitas Stanfordiensis|Universitatem Stanfordiensem]] {{Ling|Anglice}}
*[http://www.rfwilmut.clara.net/opera/xtamagno.html De Francisco Tamagno] {{Ling|Anglice}}
{{bio-stipula}}{{TL-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Tamagno, Franciscus}}
[[Categoria:Nati 1850]]
[[Categoria:Mortui 1905]]
[[Categoria:Cantores Italiae]]
[[Categoria:Tenores]]
k6zdkwqlow59gnwcxw6hahl9b9ck7sc
Ernestus Röhm
0
54280
3960457
3421418
2026-05-18T12:19:35Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3960457
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Ernestus Iulius Röhm''' fuit clarus vir publicus [[NSDAP|Nazista]] et '' [[Sturmabteilung]] '' ([[SA]] id est [[Latine]] Roboris Divisio) conditor et dux.
== Cursus honorum ==
Ernestus Röhm, cum [[9 Novembris]] [[1923]] Monachii cum aliis Nazistis res novas studuisset, ad carcerem damnatus est, sed [[4 Maii]] [[1924]] legatus [[Dieta Imperii Germanici|Dietae Imperii Germanici]] electus est. Iam mense Decembri 1924 Dieta dissoluta est et Röhm, qui tunc de consiliis politicis cum Hitler iurgabat, in [[Bolivia]]m consiliator militaris emigravit. Anno [[1930]] revertebat et anno [[1931]] iterum dux [[SA]] factus est. Postquam Nazistae Germaniae rerum potiti sunt, Röhm [[1 Decembris]] 1933 [[Administer Imperii sine officiis (Germania)|Administer Imperii sine officiis]] factus est. Iam [[11 Novembris]] 1933 iterum legatus Dietae Imperii "electus" est.
== Nex ==
Die [[30 Iunii]] [[1934]] [[Adolphus Hitler|Adolphi Hitler]] iussu, Röhm una cum aliis Roboris Divisiones ducibus et Nazistarum adversariis comprehensus est et, insequenti die, [[iudicium|incognita causa]] supplicio affectus est <ref>Jan Kershaw: Hitler vol. 1, Stuttgarti 1998, ISBN 3-421-05131-3, pag. 659.</ref>. Damnationis causa simulata seditio contra Hitler et [[homophylophilia]] erat, quamquam notus erat Röhm homophylophilus fuisse. Vere Hitler cum his rebus gestis quae dicuntur [[Nox Longarum Ensium]] (''Nacht der langen Messer '') omnes homines removit quos putabat adversarios sui fuisse.
== Lege etiam ==
* Kurt Gossweiler: ''Die Röhm-Affäre. Hintergründe – Zusammenhänge – Auswirkungen.'' Pahl-Rugenstein, Coloniae Agrippinae 1983, ISBN 3-7609-5151-1
== Nexus externi ==
{{PND|118745700|nomen=Ernesti Röhm aut de Ernesto Röhm}}
* [http://www.dhm.de/lemo/html/biografien/RoehmErnst Brevis biographia] in Museo historico Germaniae ''(Deutsches Historisches Museum'')
* [https://web.archive.org/web/20071009132348/http://www.shoa.de/content/view/163/108/ ''Der „Röhm-Putsch“ am 30. Juni 1934''] (seditio die 30 Iunii 1934 a Ernesto Röhm ducta. Pagina a Kerstin Arnold in Shoa.de die 26 Octobris 2004 scripta
== Notae ==
<div class="references-small"><references/></div>
{{Consilium Ministrorum Hitler}}
{{bio-stipula}}
{{Lifetime|1887|1934|Rohm, Ernst}}
[[Categoria:Milites Germaniae]]
[[Categoria:Participes primi belli mundani]]
[[Categoria:Homosexualitas]]
[[Categoria:Administri Imperii sine officio (Germania)]]
[[Categoria:Legati Dietae Imperii Germaniae (Res publica Vimariana)]]
[[Categoria:Legati Dietae Imperii Germaniae (Dictatura Nazista)]]
[[Categoria:Victimae Nazistarum]]
ji941i3nvbmsci1eqgclrxgfith9hus
Euglena
0
55279
3960464
3862503
2026-05-18T13:47:30Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3960464
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
{{L}}
{{Taxobox
| color =
| name = ''Euglena''
| image = Augentierchen 440x600.jpg
| image_width = 240px
| image_caption = Euglena<br /><small>(1) [[flagellum]], (2) [[macula ocellata]], (3) [[granum amyli]], (4) [[chloroplastum]], (5) [[vacuola]], (6) [[nucleus]]</small>
| dominium = [[Eukaryota]]
| regnum = [[Alveolata]]
| phylum = [[Euglenozoa]]
| classis = [[Euglenoidea]]
| ordo = [[Euglenida]]
| familia = [[Euglenaceae]]
| genus = '''''Euglena'''''
| genus_authority = [[Christianus Godefridus Ehrenberg|Ehrenberg]], [[1830]]
}}
'''''Euglena''''' est [[eukaryota|eucaryotum]] unicellulare, vulgo bestiola ocellata dicta, ad classem [[Euglenozoa|Euglenozorum]] pertinens. Adhuc magis quam [[mille]] [[species]] ''Euglenarum'' descriptae sunt.
''Euglenae'' nonnunquam vel plantae (quia complures chloroplasta habent (per [[endosymbiosis|endosymbiosim]]) vel animalia (quia [[Flagellum (biologia)|flagello]] se movere possunt) esse arbitrantur.
''Euglenae'' possunt cibum sumere velut animalia (partim [[heterotrophicus|heterotrophice]]), et possunt se alere velut plantae (partim [[autotrophicus|autotrophice]]), et sunt species quae mixotrophe se alent. ''Euglenae'' possunt circumcludere cibi particulos ad illos devorandos (per [[phagocytosis|phagocytosim]]). Multae ''Euglenae'' habent [[Chloroplastus|chloroplastos]] (vide et [[plastidum|plastida]]) et [[chlorophyllum]] a & b.
''Euglenae'' nomen traxerunt a macula ocellari, per quam se movere possunt ad [[lux|lucem]] versus, videre quidem non possunt.
''Euglenae'' praesertim [[aqua dulcis|aquam dulcem]], at etiam [[aqua salsa|aquam salsam]] et [[tellus|tellurem]] inhabitant. Vacuola eis est ad partem salis in cellula gubernandam, quin prae [[osmosis|osmosi]] nimis tumesceat ac displodeat.
[[Aqua]] siccante, euglenae putamine crasso circumdant se ipsae, et dormiunt (ut [[spora|sporae]]) donec circumiecta commodior erunt.
''Euglenae'' fissione multiplicantur velut [[amoeba]]e. Nonnunquam usque formant inflorescentiam [[alga]]rum, id est aquae [[superficies]] [[viridis|viridi]] [[color]]e obtegent.
== Fontes ==
*"Phylogeny and taxonomic revision of plastid-containing euglenophytes based on SSU rDNA sequence comparisons and synapomorphic signatures in the SSU [[rRNA]] secondary structure."
*''Protist'' 154 (1): 99–145. [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?db=PubMed&cmd=Retrieve&list_uids=12812373 Quidam situs interretialis.]
{{NexInt}}
*[[Biota]]
*''[[Chlamydomonas]]''
*[[Instar animans]]
*[[Protista]]
*''[[Volvox]]''
== Nexus externi ==
*[https://web.archive.org/web/20101223203818/http://www.biologycorner.com/worksheets/euglenacolor.htm Biology Corner]
*[http://protist.i.hosei.ac.jp/PDB/Images/Mastigophora/Euglena/ Protist Images: ''Euglena'']{{Nexus deficit|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[http://www.pirx.com/droplet/gallery/euglena.html Euglena at Droplet - Microscopy of the Protozoa]
*[https://web.archive.org/web/20071007115729/http://starcentral.mbl.edu/microscope/portal.php?pagetitle=assetfactsheet&imageid=23340 Images and taxonomy]
*[https://web.archive.org/web/20080919020226/http://www.jbc.org/cgi/reprint/242/15/3538 Effect of Light Intensity on the Lipid Composition of ''Euglena gracilis'']
*[https://web.archive.org/web/20080821091921/http://www.jbc.org/cgi/reprint/280/6/4329 Mitochondrial trans-2-Enoyl-CoA Reductase of Wax Ester Fermentation from Euglena gracilis Defines a New Family of Enzymes Involved in Lipid Synthesis]
*[http://www.pubmedcentral.nih.gov/picrender.fcgi?artid=542089&blobtype=pdf Aliphatic Chains of Esterified Lipids in Isolated eyesptos {?} of ''Euglena gracilis'' var. bacillaris1 '''(pdf)''']{{Nexus deficit|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[http://www.pubmedcentral.gov/picrender.fcgi?tool=pmcentrez&blobtype=pdf&artid=1270444 Nature, intracellular distribution and formation of terpenoid quinones in Euglena gracilis. '''(pdf)''']
*[http://www.pubmedcentral.gov/picrender.fcgi?tool=pmcentrez&blobtype=pdf&artid=247533 Tryptophan Synthetase in ''Euglena gracilis'' Strain G '''(pdf)''']{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[http://www.pubmedcentral.gov/picrender.fcgi?tool=pmcentrez&blobtype=pdf&artid=396358 Lipid Metabolism of Manganese-deficient Algae: I. Effect of Manganese Deficiency on the Greening and the Lipid Composition of ''Euglena Gracilis'' Z. '''(pdf)''']
*[http://www.pubmedcentral.gov/picrender.fcgi?tool=pmcentrez&blobtype=pdf&artid=1265024 A hydroxy fatty acid dehydrogenase in ''Euglena gracilis'' '''(pdf)''']
*[http://www.pubmedcentral.gov/picrender.fcgi?tool=pmcentrez&blobtype=pdf&artid=396451 Comparative studies of biosynthesis of galactolipids in ''Euglena gracilis'' strain Z '''(pdf)''']
*[https://web.archive.org/web/20080221172702/http://bio.rutgers.edu/euglena/ The Euglena Project]
*[https://web.archive.org/web/20081021075905/http://www.fortunecity.com/skyscraper/isp/1924/Euglena.html Das Augentierchen Euglena: Ein einzelliger Geißelträger des Süßwassers]
*[https://web.archive.org/web/20081020040034/http://www.cells.de/cellsger/1medienarchiv/Zellfunktionen/Motilitaet/Flagellenbewegung/Einzeller/Augentierchen/index.jsp Euglena - Videosequenzen der Bewegungsmöglichkeiten]
*[http://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=9620 Artenliste beim Integrated Taxonomic Information Seystem (ITIS)]
[[Categoria:Genera eukaryotorum]]{{dubsig}}
[[Categoria:Flagellata]]<!-- + Categoria:Euglenozoa-->
[[Categoria:Taxa Ehrenberg]]
[[Categoria:Taxa 1830]]
7bvzhxrqcfhhalqaqmfp8xki4dsmmdc
Fridericus Sauckel
0
57909
3960618
3774933
2026-05-19T01:35:08Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3960618
wikitext
text/x-wiki
{{capsa hominis Vicidata}}
[[Fasciculus:Dead Fritz Sauckel.jpg|thumb|Cadaver Friderici Sauckel]]
'''Ernestus Friedericus Christoph Sauckel''' (natus die [[27 Octobris]] [[1894]] in [[Haßfurt]], [[Norimberga]]e supplicio affectus die [[16 Octobris]] [[1946]]) fuit vir publicus et [[NSDAP|nazista]], Turingiae dux et {{Latinitas dolet|de servorum labore propositi dux}}.
== Magistratus ==
Sauckel a die [[26 Augusti]] [[1932]] ad [[8 Maii]] praeses ministrorum Thuringiae et posthac ad usque finem [[secundum bellum mundanum|secundi belli mundani]] minister Imperii in hac terra Germaniae. Die [[12 Novembris]] [[1933]] legatus ad [[Dieta Imperii Germanici|Dietam Imperii Germanici]] electus est et ad annum [[1945]] mansit. Die [[21 Martii]] [[1942]] [[Adolphus Hitler]] dictator eum propositum operae coactivae nominavit. Friderico Sauckel auctore multa milia opificum e [[Francia]], [[Polonia]], [[Unio Sovietica|Unione Sovietica]] aliisque civitatibus oppressi et vexati sunt.
== Iudicium et poena ==
Anno [[1946]] inter [[causa Norimbergae|causam Norimbergae]] contra nazistas institutam Sauckel in ius vocatus capite damnatus est.
== Nexus externi ==
* [http://www.shoa.de/content/view/5/92/ Biographia]{{Nexus deficit|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} apud ''Shoaprojekt''{{Ling |Germanice}}
* [http://www.mdr.de/doku/1081186.html Curriculum vitae]
{{PND|122685547|nomen=Friderici Sauckel aut de Friderico Sauckel}}
* [https://web.archive.org/web/20070930185029/http://www.erfurt-web.de/SauckelFritz Biographia]
{{Praesides Ministrorum Thuringiae}}
{{bio-stipula}}
{{Lifetime|1894|1946|Sauckel, Fridericus}}
[[Categoria:Auctores Holocausti]]
[[Categoria:Secundum bellum mundanum]]
[[Categoria:Fascismus in Germania]]
[[Categoria:Praesides ministrorum Thuringiae]]
[[Categoria:Legati Dietae Imperii Germaniae (Dictatura Nazista)]]
[[Categoria:Incolae Germaniae]]
[[Categoria:Morte damnati]]
qro3tu8qsfz5jdrjojsr1f7g74om2k5
Ernestus Kaltenbrunner
0
57911
3960456
3769835
2026-05-18T12:14:02Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3960456
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Ernst-Kaltenbrunner-72-916.jpg|thumb|Ernestus Kaltenbrunner Norimbergae inter iudicium]]
'''Ernestus Kaltenbrunner''' (natus die [[4 Octobris]] [[1903]] [[Rieda (Austria Superior)|Riedae]], [[Austria Superior]]i - supplicio affectus est die [[16 Octobris]] [[1946]] [[Norimberga]]e) fuit clarus vir publicus [[NSDAP|Nazista]] accurate Securitatis Regni Supremi Offici (''Reichssicherheitshauptamt'') et turmarum actionis (''Einsatzgruppen'') dux.
Anno [[1946]] inter praeclaram [[causa Norimbergae|causam Norimbergae]] contra [[NSDAP|nazistas]] Kaltenbrunner in ius vocatus est et capite damnatus est.
== Lege etiam ==
* Peter Black: ''Ernst Kaltenbrunner – Vasall Himmlers. Eine SS-Karriere''. Paderborn 1991
== Nexus externi ==
{{communia|Ernst Kaltenbrunner|Ernestum Kaltenbrunner}}
* [http://www.shoa.de/p_ernst_kaltenbrunner.html Biographia]{{Nexus deficit|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} apud ''Shoaprojekt''{{Ling |Germanice}}
* [http://www.dhm.de/lemo/html/biografien/KaltenbrunnerErnst/ Brevis biographia] apud LEMO (Museum historicum Germaniae) {{Ling |Germanice}}
* [https://web.archive.org/web/20060524215200/http://www.olokaustos.org/bionazi/leaders/kalten.htm Biographia et imago Ernesti Kaltenbrunner] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}}
{{PND|119017202|nomen=Ernesti Kaltenbrunner aut de Ernesto Kaltenbrunner}}
{{bio-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Kaltenbrunner, Ernst}}
[[Categoria:Politici Austriae]]
[[Categoria:Nati 1903]]
[[Categoria:Mortui 1946]]
[[Categoria:Morte damnati]]
[[Categoria:Auctores Holocausti]]
[[Categoria:Secundum bellum mundanum]]
[[Categoria:Fascismus in Germania]]
[[Categoria:Incolae Germaniae]]
[[Categoria:Iuris consulti]]
st2xcaqd8b0pn03pl5e4ao0obb96773
Merx
0
61243
3960657
3960014
2026-05-19T06:16:07Z
Grufo
64423
{{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}}
3960657
wikitext
text/x-wiki
{{L}}
{{res|Merx}} ({{pns|ercis|f|merx}}) est [[mercimonium]] quod venditores vendunt sine distinctione inter seminatores vel confectores eius. Exempli gratia, [[cuprum]] est cuprum. [[oryza sativa|oryza]] est oryza. Cupri et oryzae [[pretium|pretia]] universalia sunt, et quotidie fluctuant ad [[lex oblati et quaesiti|quaesitum et oblatum]] globale. [[Apparatus stereophonicus|Apparatus stereophonici]] ex contrario non sunt merces, quod multum inter [[confector]]es discrepat [[qualitas]]. Et quo melius apparatus fungitur, eo pluris [[pretium|pretii]] est.
Inter mercis differentias est pretium dependere a [[mercatus (oeconomia)|mercatu]] universo. Merces bene ratae habent mercatus ratos ad traditum immediatum<!--spot market, one for immediate delivery--> et ad speculandum<!--speculative or derivative markets--> dicatos. Vulgo, merces sunt [[opes naturales]] et [[fruges]] [[agricola]]rum, sicut [[minerale]] [[ferrum|ferreum]], [[aurum]], [[argentum]], [[petroleum]] crudum, [[carbo]], [[ethanol]], [[sal]], {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Faba caffeae|fabae caffeae|en|qid=Q153697}}, [[aluminium]], oryza, [[soia]], et [[triticum]].
Res in mercem fit, cum operationes vel [[technologia]]e necessariae ad [[mercimonium]] faciendum omnes differentias mittunt inter confectores. Saepe hoc accidit post impendium capitalis ad processus meliores alendos post quam mercem facile faciunt aut obtinent. Quae cum ita sint, mercimonia, quae olim conpendium ad confectores ferebat, nunc in merces communes fit, sicut pharmaceuticae genericae et assulae siliconis.<!--silicon chips?-->
[[Theodorus Meyer]] mercem sic definit;
{{citatio|''Merx'' . . . lato sensu vocatur quidquid alienabile et ad commercium inter homines aptum est, ut res externae, iura, concessiones etc. |Thomas Meyer|Institutiones iuris naturalis, . . . pars II. [[ius naturale|ius naturae]] speciale}}
[[Carolus Marx]] etiam de merce cogitavit ut causa [[pecunia]]e et [[plusvalor]]is<ref>Carolus Marx, ''[[Das Kapital, Volumen I]]'', caput I.</ref> et [[Ordo internationalis a laboribus]] laborem non mercem esse dixit in Declaratione anno 1944.<ref>[[Declaratio Philadelphiae]] de fine Ordonis Internationalis a Laboribus.</ref>
==Notae==
<references />
{{NexInt}}
*[[Aemulatio mercatoria]]
* [[Bona et operae]]
*[[Capitale]]
*[[Commercium]]
*[[Negotium]]
*[[Taberna (commercium)|Taberna]]
*[[Theoria valoris]]
[[Categoria:Oeconomia]]
1ae99qmbrutux7z4bhy0fseab0n5h2y
Res publica foederata Germaniae (1949-1990)
0
76623
3960594
3503849
2026-05-18T23:00:10Z
Bartholomite
116968
3960594
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa civitatis Vicidatorum}}
[[Fasciculus:Deutschland Bundeslaender 1957.png|thumb|left|[[Caeruleus|Caeruleae]] pictae terrae ad Germaniam occidentalem pertinebant, [[ruber|rubrae]] ad [[Res publica democratica Germanica|orientalem]]. [[Berolinum]] ([[flavus|flava]] picta) ipsa divisa erat; pars ad occidentem versa ad Rem publicam foederatam pertinebat, alia ad democraticam]]
'''Res publica foederata Germaniae'''<ref>http://www.auswaertiges-amt.de/cae/servlet/contentblob/373556/publicationFile/131097/BundesrepublikDeutschland.pdf</ref><ref>{{cite book |editor=Mangold, Max |title=Duden, Aussprachewörterbuch |edition=6a |year=[[1995]] |publisher=Dudenverlag |language=Theodisce |isbn= 978-3-411-20916-3 |pages=271, 53f}}.</ref> (aut ut ''' Germania occidentalis''' nota) erat annis 1949 - 1990 cum [[Res publica democratica Germanica|Re publica democratica Germanica]] una de duabus rebus publicis, quae, postquam [[Germania]] [[Bellum Mundanum Secundum|Bello Orbis Terrarum II]] profligata est, creatae sunt. Civitatis caput erat illud veteris [[Imperium Germanicum (1933-1945)|Imperii Germanici]] ([[Berolinum]]), sed [[rectio|rectionis]] sedes [[Bonna]]. Die [[3 Octobris]] [[1990]] Res publicae democratica Germanica se ad Rem publicam foederatam Germaniae adiunxit. Haec adiunctio, per quam Germania formam hodiernam assumpsit, iam in [[Lex Fundamentalis Germaniae|lege fundamentali]] anno 1949 instituta praevisa erat.
==Notae==
<div class="references-small"><references /></div>
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|West Germany|Germaniam occidentalem}}
{{Fontes geographici}}
{{hist-stipula}}
[[Categoria:Antiquae civitates Germaniae]]
[[Categoria:Condita 1949|Germaniae Res Publica Foederalis]]
5bt7sgta4gq9i2fyb789b3r2p76sy8s
Faba
0
79402
3960471
3807487
2026-05-18T15:21:54Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3960471
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Gardener Holding Heirloom Calypso Beans (aka Yin Yang).jpg|thumb|upright=0.8|[[Manus]] fabas ''[[Phaseolus vulgaris|Phaseoli vulgaris]]'' [[cultivarietas|cultivarietatis]] 'Calypso', "[[planta]]e [[res hereditaria|rei hereditariae]]," tenet.]]
[[Fasciculus:Painted Pony Bean.JPG|thumb|upright=0.8|Fabae siccae ''[[Phaseolus vulgaris|Phaseoli vulgaris]]'' 'Painted Pony'.]]
[[Fasciculus:Bean-lubia.jpg|thumb|upright=0.8|Planta fabacea.]]
[[Fasciculus:Beans and plantain.jpg|thumb|upright=0.8|Ferculum fabarum et ''[[Musa]]e.'']]
[[Fasciculus:Beans in a supermarket.jpg|thumb|upright=0.8|Fabae in superinstitorio venumdantur.]]
[[Fasciculus:Lablab bean and bean flowers.JPG|thumb|upright=0.8|[[Planta]]e et [[flos|flores]] ''[[Lablab]]'' in [[Bengalia Occidentalis|Bengalia Occidentali]] [[India]]e culti.]]
[[Fasciculus:Carracci - Der Bohnenesser.jpeg|thumb|upright=0.8|''[[Comestor fabarum]]'' (1580–1590), [[poctura]] ab [[Hannibal Carracci|Hannibale Carracci]] facta.]]
[[Fasciculus:BakedBeansAndEggOnToast.jpg|thumb|upright=0.8|[[Fabae coctae]] super [[panis|panem]] tostum, cum [[ovum|ovo]].]]
'''Faba''' est [[semen]] alicuius ex nonnulis [[genus (taxinomia)|generibus]] [[Fabaceae|Fabacearum]], [[familia (taxinomia)|familiae]] [[angiospermae|plantarum florentium]], quod [[holus|holeribus]] [[cibus|cibi]] [[homo|hominum]] et [[animal]]ium prodest.<ref>{{Cite web|url=https://www.choosemyplate.gov/eathealthy/vegetables/vegetables-beans-and-peas|title=Beans and peas are unique foods {{!}} ChooseMyPlate|website=www.choosemyplate.gov|access-date=24 Ianuarii 2020}}.</ref> Fabae variis modis [[ars coquinaria|coqui]] possunt,<ref>{{cite web |last1=Clark |first1=Mellisa |title=How to Cook Beans |url=https://cooking.nytimes.com/guides/21-how-to-cook-beans |website=New York Times Cooking |publisher=New York Times |access-date=3 Ianuarii 2020}}.</ref> atque in permultis [[ferculum|ferculis]] [[traditio|a maioribus traditis]] per [[mundus|orbem terrarum]] adhibentur.
== Varietates ==
Repositoria [[genum|genorum]] [[mundus|mundi]] circa 40 000 varietatum fabarum curant, quamquam haud multae tantum [[victus|victui]] hominum plerumque coluntur.<ref>Laura McGinnis et Jan Suszkiw, "Breeding Better Beans," [http://www.ars.usda.gov/is/AR/archive/jun06/beans0606.htm?pf=1 ''Agricultural Research magazine,'' Iunio 2006.]</ref> Inter notissimas fabarum varietates sunt [[genus (taxinomia)|genera]] et [[species]] sequentes.
{{div col|2}}
* ''[[Vicia]]''
** ''[[Vicia faba]]''
* ''[[Phaseolus]]''
** ''[[Phaseolus acutifolius]]''
** ''[[Phaseolus coccineus]]''
** ''[[Phaseolus lunatus]]''
** ''[[Phaseolus vulgaris]]''
** ''[[Phaseolus polyanthus]]''<ref>Nomine ''P. dumosus'' species separata anno [[1995]] agnita est.</ref>
* ''[[Vigna]]''
** ''[[Vigna aconitifolia]]''
** ''Vigna angularis'' ([[adzuki]])
** ''[[Vigna mungo]]''
** ''Vigna radiata''
** ''[[Vigna subterranea]]''
** ''[[Vigna umbellata]]''
** ''Vigna unguiculata''
* ''[[Cicer]]''
** ''Cicer arietinum''
* ''[[Pisum]]''
** ''[[Pisum sativum]]''
* ''[[Lathyrus]]''
** ''[[Lathyrus sativus]]''
** ''[[Lathyrus tuberosus]]''
* ''[[Lens (plant)|Lens]]''
** ''[[Lens culinaris]]''
* ''[[Lablab]]''
** ''[[Lablab purpureus]]''
* ''[[Glycine (plant)|Glycine]]''
** ''[[Glycine max]]''
* ''[[Psophocarpus]]''
** ''[[Psophocarpus tetragonolobus]]''
* ''[[Cajanus]]''
** ''[[Cajanus cajan]]''
* ''[[Mucuna]]''
** ''[[Mucuna pruriens]]''
* ''[[Cyamopsis]]''
** ''[[Cyamopsis tetragonoloba]]''
* ''[[Canavalia]]''
** ''[[Canavalia ensiformis]]''
** ''[[Canavalia gladiata]]''
* ''[[Macrotyloma]]''
** ''[[Macrotyloma uniflorum]]''
* ''[[Lupinus]]''
** ''[[Lupinus mutabilis]]''
** ''[[Lupinus albus]]''
* ''[[Arachis]]''
** ''[[Arachis hypogaea]]''
{{div col end}}
== Pinacotheca ==
<gallery>
Fasciculus:Fava beans 1.jpg|''[[Vicia faba]].''
Fasciculus:3 types of lentil.jpg|''[[Lens culinaris]].''
Fasciculus:Val Beans.jpg|''[[Lablab purpureus]].''
Fasciculus:Japanese Psophocarpus tetragonolobus.jpg|''[[Psophocarpus tetragonolobus]].''
Fasciculus:Legumes-665788.jpg|Variae fabae.
Fasciculus:BlackeyeBean.jpg|Phaseoli Africani.
</gallery>
== Notae ==
<references/>
== Bibliographia ==
* Barham, Peter. [[2001]]. ''The Science of Cooking.'' Springer. ISBN 978-3-540-67466-5.
* Bitocchi, Elena, Laura Nanni, Elisa Bellucci, Monica Rossi, Alessandro Giardini, Pierluigi Spagnoletti Zeuli, Giuseppina Logozzo, Jens Stougaard, Philip McClean, Giovanna Attene, et Roberto Papa. [[2012]]. "Mesoamerican origin of the common bean (Phaseolus vulgaris L.) is revealed by sequence data." ''Proceedings of the National Academy of Sciences'' 109, no. 14 (3 Aprilis): E788–E796.
* Chasuk, Tom. [[1995]]. ''The Bean Gourmet presents the greatest little bean cookbook.'' Novi Eboraci: Hearst Books. ISBN 0688137652.
* Clark, Mellisa. "How to Cook Beans." ''New York Times Cooking.'' New York Times. [https://cooking.nytimes.com/guides/21-how-to-cook-beans Editio interretialis.]
* Dalby, Andrew. [[2003]]. ''Food in the Ancient World from A to Z.'' Londinii,. ISBN 0415232597.
* Davies, P. J., et F. J. Muehlbauer. [[2020]]. "Peas." In ''The physiology of vegetable crops,'' ed. secunda, ed. H. C. Wien et Hartmut Stützel. Bostoniae Massachusettae: CAB International. ISBN 9781786393777.
* Hall, Robert, ed. [[1991]]. ''Compendium of bean diseases.'' Paulopoli Minnesotae: American Phytopathological Society Press. ISBN 0890541183.
* Kaplan, Lawrence. [[2008]]. "Legumes in the History of Human Nutrition." In ''The World of Soy,'' ed. Christine DuBois, Chee-Beng Tan, et Sidney Mintz, 27ff. NUS Press. ISBN 978-9971-69-413-5. [https://books.google.com/books?id=tW6fjds6YwkC&pg=PA27 Pagina 27.]
* Koenen, Erik J. M., Dario I Ojeda, Freek T Bakker, Jan J Wieringa, Catherine Kidner, Olivier J Hardy, R Toby Pennington, Patrick S Herendeen, Anne Bruneau, et Colin E Hughes. [[2020]]. "The Origin of the Legumes is a Complex Paleopolyploid Phylogenomic Tangle Closely Associated with the Cretaceous–Paleogene (K–Pg) Mass Extinction Event." ''Systematic Biology,'' 31 Augusti 2020. doi:10.1093/sysbio/syaa041. [https://academic.oup.com/sysbio/advance-article/doi/10.1093/sysbio/syaa041/5850071 Editio interretialis.]
* McGee, Harold. [[2003]]. ''Food and Cooking.'' Novi Eboraci: Simon & Schuster. ISBN 978-0684843285.
* Rao, I. M. [[2020]]. "Phaseolus Beans." In ''The physiology of vegetable crops,'' ed. secunda, ed. H. C. Wien et Hartmut Stützel. Bostoniae Massachusettae: CAB International. ISBN 9781786393777.
* Rehm, Sigmund. [[1989]]. ''Handbuch der Landwirtschaft und Ernährung in den Entwicklungsländern.''[ Vol. 4, ''Spezieller Pflanzenbau in den Tropen und Subtropen. Gottingae.
* Shimelis, Emire Admassu, et Sudip Kumar Rakshit. [[2008]]. "Influence of natural and controlled fermentations on α‐galactosides, antinutrients and protein digestibility of beans (Phaseolus vulgaris L.)." Institute of Food Science Technologg, 31 Ianuarii 2008. [https://www.doi.org/10.1111/j.1365-2621.2006.01506.x Editio interretialis.]
* White, J. W. [[1981]]. "A quantitative analysis of the growth and development of bean plants (Phaseolus vulgaris L.)." Dissertatio PhD, Universitas Californiensis ad Berkeleiam.
{{NexInt}}
* [[Faboideae]]
* [[Frumentum]]
* ''[[Glycyrrhiza]]''
* ''[[Lathyrus clymenum]]''
* [[Legumen]]
* ''[[Medica]]''
* [[Soia]]
== Nexus externi ==
{{Wikispecies|Fabaceae|Fabaceas}}
{{CommuniaCat|Fabaceae|Fabaceas}}
* [http://www.foodsubs.com/Beans.html Cook's ''Thesaurus on Beans.'']{{Nexus deficit|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.mobot.org/mobot/research/APweb/orders/fabalesweb.htm#Fabaceae Fabaceae.] In situ interretiali [http://www.mobot.org/mobot/research/APweb/welcome.html Angiosperm Phylogeny Website.]
* [https://ildis.org/LegumeWeb/ LegumeWeb Repositorium datorum] in [http://www.ildis.org/ International Legume Database & Information Service.]
* [http://siris-archives.si.edu/ipac20/ipac.jsp?session=119C6813C8S25.9800&profile=all&source=~!siarchives&view=subscriptionsummary&uri=full=3100001~!179119~!1&ri=21&aspect=Keyword&menu=search&ipp=20&spp=20&staffonly=&term=bickley&index=.TW&uindex=&aspect=Keyword&menu=search&ri=21 "Everett H. Bickley Collection, 1919–1980."] Archives Center, National Museum of American History, Smithsonian Institution.
* [https://web.archive.org/web/20051225193340/http://www.discovery.com/area/skinnyon/skinnyon970815/skinnyon.html "The Skinny On Why Beans Give You Gas."] Discovery Online.
{{Myrias|Biologia}}
[[Categoria:Fruges]]
[[Categoria:Legumina|!]]
1klwd7lpg3ou9xi8j9behtyd55atc9g
Praemium Librorum Nationale
0
80868
3960626
3959115
2026-05-19T02:43:05Z
Bartholomite
116968
3960626
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Oprah Winfrey at 2011 TCA.jpg|thumb|[[Oprah Winfrey]], hic anno [[2011]] [[photographema|visa]], Clipeum Egregiae Litteris Americanis Contributionis anno [[1999]] acceperunt.]]
{{res|Praemium Librorum Nationale}}{{Convertimus}} ([[Anglice]] ''National Book Award'') est copia [[praemia litterarum|praemiorum litterarum]] in [[Civitates Foederatae|Civitatibus Foederatis]] quotannis concessorum, anno [[1950]] institutorum.<ref>
[http://www.infoplease.com/ipa/A0154352.html "National Book Award"], Infoplease: Arts and Entertainment: Awards: Book, Magazine, Newspaper Awards. ''Infoplease.com.''</ref><ref>
[http://seattletimes.nwsource.com/html/localnews/2003432687_webbookaward15.html "Seattle's Egan wins National Book Award"], Mary Ann Gwynn, ''[[The Seattle Times]],'' [[15 Novembris]] [[2006]].</ref> In ultimis Caerimoniis Nationalium Librorum Praemiorum Novembri habitis, [[Societas fundata librorum nationalium]] haec praemia et duo arbitria vitae operis auctoribus adiudicat. Nationalia Librorum Praemia a [[Societas Americana librorum venditorum|Societate Americana librorum venditorum]] anno [[1936]] instituta,<ref name=nyt1936a>
"Books and Authors", ''The New York Times,'' [[12 Aprilis]] [[1936]], p. BR12. ProQuest Historical Newspapers, ''The New York Times'' (1851–2007).</ref><ref name=nyt1936>
"Lewis is Scornful of Radio Culture: Nothing Ever Will Replace the Old-Fashioned Book," ''[[The New York Times]],'' [[12 Maii]] [[1936]], p. 25. ProQuest Historical Newspapers, ''The New York Times'' (1851–2007).</ref> per [[secundum bellum mundanum]] relicta, a tribus societatibus [[industria]]e [[liber|librorum]] anno [[1950]] iterum instituta sunt. Auctores et curatores librorum prolatorum praemiis ante [[bellum]] digni sunt; nunc autem auctoribus [[Civitates Foederatae|Americanis]] pro libris in Civitatibus Foederatis per annum praemiorum prolatis conceduntur. Anno [[2010]], 1115 librorum nominati sunt in quattuor categoriis praemiorum, 435 pro nonfictione. Caerimoniae 2011 [[Urbs Novum Eboracum|Novi Eboraci]] die [[16 Novembris]] habitae sunt.<ref name=faq>National Book Foundation: About Us: [https://web.archive.org/web/20171119202042/http://www.nationalbook.org/faq.html "Frequently Asked Questions."]</ref>
==Laureati==
===Mythistoriae===
{|
|1950 || [[Nelson Algren]] || ''The Man With The Golden Arm''
|-
|1951 || [[Gulielmus Faulkner]] ||''The Collected Stories of William Faulkner''
|-
|1952 || [[Iacobus Jones]] ||''From Here to Eternity''
|-
|1953 || [[Radulphus Ellison]] ||''Invisible Man''
|-
|1954 || [[Saul Bellow]] ||''The Adventures of Augie March''
|-
|1955 || [[Gulielmus Faulkner]] ||''A Fable''
|-
|1956 || [[Ioannes O’Hara]] ||''Ten North Frederick''
|-
|1957 || [[Wright Morris]] ||''The Field of Vision''
|-
|1958 || [[Ioannes Cheever]] ||''The Wapshot Chronicle''
|-
|1959 || [[Bernardus Malamud]] ||''The Magic Barre''
|-
|1960|| [[Philippus Roth]] || ''Goodbye, Columbus''
|-
|1961|| [[Conradus Richter]] || ''The Waters of Kronos''
|-
|1962|| [[Gualtherius Percy]] || ''The Moviegoer''
|-
|1963|| [[J. F. Powers]] || ''Morte D'Urban''
|-
|1964|| [[Ioannes Updike]] || ''The Centaur''
|-
|1965|| [[Saul Bellow]] || ''[[Herzog (Roman)|Herzog]]''
|-
|1966|| [[Catharina Anna Porter]] || ''The Collected Stories of Katherine Anne Porter''
|-
|1967|| [[Bernardus Malamud]] || ''The Fixer''
|-
|1968|| [[Thornton Wilder]] || ''The Eighth Day''
|-
|1969|| [[Jerzy Kosinski]] || ''Steps''
|-
|1970|| [[Joyce Carol Oates]] || ''Them''
|-
|1971|| [[Saul Bellow]] || ''Mr. Sammler's Planet''
|-
|1972|| [[Maria Flannery O’Connor]] || ''The Complete Stories of Flannery O'Connor''
|-
|1973|| [[Ioannes Barth]] || ''Chimera''
|-
|1973|| [[Ioannes Williams]] || ''Augustus''
|-
|1974|| [[Thomas Pynchon]] || ''Gravity's Rainbow'' (sed praemium eo numquam traditum est)
|-
|1974|| [[Isaac Bashevis Singer]] || ''A Crown of Feathers and Other Stories''
|-
|1975|| [[Robertus Stone]] || ''Dog Soldiers''
|-
|1975|| [[Thomas Williams]] || ''The Hair of Harold Roux''
|-
|1976|| [[Gulielmus Gaddis]] || ''JR''
|-
|1977|| [[Wallace Stegner]] || ''The Spectator Bird''
|-
|1978|| [[Maria Lee Settle]] || ''Blood Ties''
|-
|1979||[[Timotheus O’Brien]] || ''Going After Cacciato''
|-
|1980 || [[Gulielmus Styron]] || ''Sophie's Choice''
|-
|1980 || [[Ioannes Irving]] || ''The World According to Garp''
|-
|1981 || [[Wright Morris]] || ''Plains Song''
|-
|1981 || [[Ioannes Cheever]] || ''The Stories of John Cheever''
|-
|1982 || [[Ioannes Updike]] || ''Rabbit is Rich''
|-
|1982 || [[Gulielmus Maxwell]] || ''So Long, See You Tomorrow''
|-
|1983 || [[Alice Walker]] || ''The Color Purple''
|-
|1983 || [[Eudora Welty]] || ''Collected Stories of Eudora Welty''
|-
|1984|| [[Ellen Gilchrist]] || ''Victory Over Japan: A Book of Stories''
|-
|1985|| [[Don DeLillo]] || ''White Noise''
|-
|1986|| [[E. L. Doctorow]] || ''World's Fair''
|-
|1987|| [[Larry Heinemann]] || ''Paco's Story''
|-
|1988|| [[Pete Dexter]] || ''Paris Trout''
|-
|1989|| [[Ioannes Casey]] || ''Spartina''
|-
|1990|| [[Carolus Johnson]] || ''Middle Passage''
|-
|1991|| [[Norman Rush]] || ''Mating''
|-
|1992|| [[Cormac McCarthy]] || ''All the Pretty Horses''
|-
|1993|| [[Anna Proulx]] || ''The Shipping News''
|-
|1994|| [[Gulielmus Gaddis]] || ''A Frolic of His Own''
|-
|1995|| [[Philippus Roth]] || ''Sabbath's Theater''
|-
|1996|| [[Andrea Barrett]] || ''Ship Fever and Other Stories''
|-
|1997|| [[Carolus Frazier]] || ''Cold Mountain''
|-
|1998|| [[Alicia McDermott]] || ''Charming Billy''
|-
|1999|| [[Ha Jin]] || ''Waiting''
|-
|2000|| [[Susanna Sontag]] || ''In America''
|-
|2001|| [[Ionathan Franzen]] || ''The Corrections''
|-
|2002|| [[Iulia Glass]] || ''Three Junes''
|-
|2003|| [[Shirley Hazzard]] || ''The Great Fire''
|-
|2004|| [[Lily Tuck]] || ''The News from Paraguay''
|-
|2005|| [[Gulielmus T. Vollmann]] || ''Europe Central''
|-
|2006|| [[Ricardus Powers]] || ''The Echo Maker''
|-
|2007|| [[Dionysius Johnson]] || ''Tree of Smoke''
|-
|2008 || [[Petrus Matthiessen]] || ''Shadow Country''
|-
|2009 || [[Colum McCann]] || ''Let the Great World Spin''
|-
|2010 || [[Jaimy Gordon]] || '' Lord of Misrule''
|-
|2011 || [[Jesmyn Ward]] || '' Salvage the Bones''
|-
|2012 || [[Ludovica Erdrich]] || '' The Round House''
|-
|2013 || [[Iacobus McBride]] || ''The Good Lord Bird''
|-
|2014 || [[Phil Klay]] || ''Redeployment''
|}
===Libri rerum===
{|
|1950 || [[Radulphus L. Rusk]] || ''Ralph Waldo Emerson''
|-
|1951 || [[Newton Arvin]] ||''Herman Melville''
|-
|1952 || [[Rachel Carson]] ||''The Sea Around Us''
|-
|1953 || [[Bernardus A. De Voto]] ||''The Course of Empire''
|-
|1954 || [[Bruce Catton]] ||''A Stillness at Appomattox''
|-
|1955 || [[Iosephus Wood Krutch]] ||''The Measure of Man''
|-
|1956 || [[Herbertus Kubly]] ||''An American in Italy''
|-
|1957 || [[Georgius F. Kennan]] ||''Russia Leaves the War''
|-
|1958 || [[Catherina Drinker Bowen]] ||''The Lion and the Throne''
|-
|1959 || [[J. Christopher Herold]] ||''Misterss to an Age: A Life of Madame De Stael''
|-
|1960|| [[Ricardus Ellmann]] || ''James Joyce''
|-
|1961|| [[Gulielmus L. Shirer]] || ''The Rise and Fall of the Third Reich''
|-
|1962|| [[Lewis Mumford]] || ''The City in History: Its Origins, its Transformations and its Prospects''
|-
|1963|| [[Leo Edel]] || ''Henry James, Vol. II: The Conquest of London; Henry James, Vol. III: The Middle Years''
|-
|1964|| [[Aileen Ward]] || ''John Keats: The Making of a Poet''
|-
|1964|| [[Gulielmus H. McNeill]] || ''The Rise of the West: A History of the Human Community''
|-
|1964|| [[Christophorus Tunnard]] & [[Boris Pushkarev]] || ''Man-made America''
|-
|1965|| [[Eleanora Clark]] || ''Oysters of Lockmariaquer''
|-
|1965|| [[Ludovicus Fischer]] || ''The Life of Lenin''
|-
|1965|| [[Norbertus Wiener]] || ''God and Golem, Inc: A Comment on Certain Points where Cybernetics Impinges on Religion''
|-
|1966|| [[Ianetta Flanner]] || ''Paris Journal, 1944-1965''
|-
|1966|| [[Arthurus M. Schlesinger]] || ''A Thousand Days''
|-
|1967|| [[Iustinus Kaplan]] || ''Mr. Clemens and Mark Twain: A Biography''
|-
|1967|| [[Petrus Gay]] || ''The Enlightenment, Vol. I: An Interpretation the Rise of Modern Paganism''
|-
|1967|| [[Anscharius Lewis]] || ''La Vida''
|-
|1968|| [[Gulielmus Troy]] || ''Selected Essays''
|-
|1968|| [[Georgius F. Kennan]] || ''Memoirs: 1925-1950''
|-
|1968|| [[Ionathan Kozol]] || ''Death at an Early Age''
|-
|1969|| [[Normannus Mailer]] || ''The Armies of the Night: History as a Novel, The Novel as History''
|-
|1969|| [[Winthrop D. Jordan]] || ''White over Black: American Attitudes Toward the Negro, 1550-1812''
|-
|1969|| [[Robertus J. Lifton]] || ''Death in Life: Survivors of Hiroshima''
|-
|…|| … || …
|-
|1980 || [[Thomas Wolfe]] || ''The Right Stuff''
|-
|1980 || [[Petrus Matthiessen]] || ''The Snow Leopard''
|-
|1981 || [[Maxine Hong Kingston]] || ''China Men''
|-
|1981 || [[Ioanna Kramer]] || ''The Last Cowboy''
|-
|1982 || [[Tracy Kidder]] || ''The Soul of a New Machine''
|-
|1982 || [[Victor S. Navasky]] || ''Naming Names''
|-
|1983 || [[Fox Butterfield]] || ''China: Alive in the Bitter Sea''
|-
|1983 || [[Iacobus Fallows]] || ''National Defense''
|-
|1984|| [[Robertus V. Remini]] || ''Andrew Jackson and the Course of American Democracy, 1833-1845''
|-
|1985|| [[J. Antonius Lukas]] || ''Common Ground: A Turbulate Decade in the Lives of Three American Families''
|-
|1986|| [[Barry Lopez]] || ''Arctic Dreams''
|-
|1987|| [[Ricardus Rhodes]] || ''The Making of the Atom Bomb''
|-
|1988|| [[Neil Sheehan]] || ''A Bright Shining Lie: John Paul Vann and America in Vietnam''
|-
|1989|| [[Thomas Lauren Friedman]] || ''From Beirut to Jerusalem''
|-
|1990|| [[Ronaldus Chernow]] || ''The House of Morgan: An American Banking Dynasty and the Rise of Modern Finance''
|-
|1991|| [[Rolandus Patterson]] || ''Freedom''
|-
|1992|| [[Paulus Monette]] || ''Becoming a Man: Half a Life Story''
|-
|1993|| [[Gore Vidal]] || ''United States: Essays 1952-1992''
|-
|1994|| [[Sherwin B. Nuland]] || ''How We Die: Reflections on Life’s Final Chapter''
|-
|1995|| [[Tina Rosenberg]] || ''The Haunted Land: Facing Europe’s Ghosts After Communism''
|-
|1996|| [[Iacobus Carroll]] || ''An American Requiem: God, My Father, and the War that Came Between Us''
|-
|1997|| [[Iosephus Ioannes Ellis]] || ''American Sphinx: The Character of Thomas Jefferson''
|-
|1998|| [[Eduardus Ball]] || ''Slaves in the Family''
|-
|1999|| [[Ioannes W. Dower]] || ''Embracing Defeat: Japan in the Wake of World War II''
|-
|2000|| [[Nathaniel Philbrick]] || ''In the Heart of the Sea: The Tragedy of the Waleship Essex''
|-
|2001|| [[Andreas Solomon]] || ''The Noonday Demon: An Atlas of Depression''
|-
|2002|| [[Robertus A. Caro]] || ''Master of the Senate: The Years of Lyndon Johnson''
|-
|2003|| [[Carolus Eire]] || ''Waiting for Snow in Havana: Confessions of a Cuban Boy''
|-
|2004|| [[Coemgenus Boyle]] || ''Arc of Justice: A Saga of Race, Civil Rights, and Murder in the Jazz Age''
|-
|2005|| [[Ioanna Didion]] || ''The Year of Magical Thinking''
|-
|2006|| [[Timotheus Egan]] || ''The Worst Hard Time: The Untold Story of Those Who Survived the Great American Dust Bowl''
|-
|2007|| [[Timotheus Weiner]] || ''Legacy of Ashes: The History of the CIA''
|-
|2008 || [[Annetta Gordon-Reed]] || ''The Hemingses of Monticello: An American Family''
|-
|2009|| [[ T. J. Stiles]] || '' The First Tycoon: The Epic Life of [[Cornelius Vanderbilt]]''
|-
|2010 || [[Patti Smith]] || '' Just Kids ''
|-
|2011 || [[Stephanus Greenblatt]] || ''The Swerve: How the World Became Modern''
|-
|2012 || [[Catharine Boo]] || '' Behind the Beautiful Forevers: Life, Death, and Hope in a Mumbai Undercity ''
|-
|2013 || [[Georgius Packer]] || '' The Unwinding: An Inner History of the New America''
|-
|2014 || [[Evan Osnos]] || ''Age of Ambition: Chasing Fortune, Truth, and Faith in the New China''
|}
===[[Poesis]]===
{|
|1950 || [[Gulielmus Carolus Williams]] || ''Paterson: Book III and Selected Poems''
|-
|1951 || [[Wallace Stevens]] || ''The Auroras of Autumn''
|-
|1952 || [[Marianna Moore]] || ''Collected Poems''
|-
|1953 || [[Archibaldus MacLeish]] || ''Collected Poems, 1917-1952''
|-
|1954 || [[Conradus Aiken]] || ''Collected Poems''
|-
|1955 || [[Wallace Stevens]] || ''The Collected Poems of Wallace Stevens''
|-
|1956 || [[W. H. Auden]] || ''The Shield of Achilles''
|-
|1957 || [[Ricardus Wilbur]] || ''Things of the World''
|-
|1958 || [[Robertus Penn Warren]] || ''Promises: Poems, 1954-1956''
|-
|1959 || [[Theodorus Roethke]] || ''Words for the Wind''
|-
|1960 || [[Robertus Lowell]] || ''Life Studies''
|-
|1961 || [[Randall Jarrell]] || ''The Woman at the Washington Zoo''
|-
|1962 || [[Alanus Dugan]] || ''Poems''
|-
|1963 || [[Gulielmus Stafford]] || ''Traveling Through the Dark''
|-
|1964 || [[Ioannes Crowe Ransom]] || ''Selected Poems''
|-
|1965 || [[Theodorus Roethke]] || ''The Far Field''
|-
|1966 || [[Iacobus Dickey]] || ''Buckdancer's Choice: Poems''
|-
|1967 || [[Iacobus Merrill]] || ''Nights and Days''
|-
|1968 || [[Robertus Bly]] || ''The Light Around the Body''
|-
|1969 || [[Ioannes Berryman]] || ''His Toy, His Dream, His Rest''
|-
|1970 || [[Elizabetha Bishop]] || ''The Complete Poems''
|-
|1971 || [[Mona Van Duyn]] || ''To See, To Take''
|-
|1972 || [[Howardus Moss]] || ''Selected Poems''
|-
|1972 || [[Franciscus O'Hara]] || ''The Collected Works of Frank O'Hara''
|-
|1973 || [[A. R. Ammons]] || ''Collected Poems, 1951-1971''
|-
|1974 || [[Allen Ginsberg]] || ''The Fall of America: Poems of these States, 1965-1971''
|-
|1974 || [[Hadriana Rich]] || ''Diving into the Wreck: Poems 1971-1972''
|-
|1975 || [[Marilyn Hacker]] || ''Presentation Piece''
|-
|1976 || [[Ioannes Ashbery]] || ''Self-portrait in a Convex Mirror''
|-
|1977 || [[Ricardus Eberhart]] || ''Collected Poems, 1930-1976''
|-
|1978 || [[Howardus Nemerov]] || ''The Collected Poems of Howard Nemerov''
|-
|1979 || [[Iacobus Merrill]] || ''Mirabell: Book of Numbers''
|-
|1980 || [[Philippus Levine]] || ''Ashes''
|-
|1981 || [[Elizabetha Mueller]] || ''The Need to Hold Still''
|-
|1982 || [[Gulielmus Bronk]] || ''Life Supports: New and Collected Poems''
|-
|1983 || [[Galway Kinnell]] || ''Selected Poems''
|-
|1983 || [[Carolus Wright (Schriftsteller)|Charles Wright]] || ''Country Music: Selected Early Poems''
|-
|1991 || [[Philippus Levine]] || ''What Work Is''
|-
|1992 || [[Maria Oliver (poetrix)|Maria Oliver]] || ''New & Selected Poems''
|-
|1993 || [[A. R. Ammons]] || ''Garbage''
|-
|1994 || [[Iacobus Tate]] || ''A Worshipful Company of Fletchers''
|-
|1995 || [[Stanley Kunitz]] || ''Passing Through: The Later Poems''
|-
|1996 || [[Hayden Carruth]] || ''Scrambled Eggs & Whiskey''
|-
|1997 || [[Gulielmus Meredith]] || ''Effort at Speech: New & Selected Poems''
|-
|1998 || [[Geraldus Stern]] || ''This Time: New and Selected Poems''
|-
|1999 || [[Ai (poetrix)|Ai]] || ''Vice: New & Selected Poems''
|-
|2000 || [[Lucille Clifton]] || ''Poems Seven: New and Complete Poetry''
|-
|2001 || [[Alanus Dugan]] || ''Blessing the Boats: New and Selected Poems 1988-2000''
|-
|2002 || [[Ruta Stone]] || ''In the Next Galaxy''
|-
|2003 || [[C. K. Williams]] || ''The Singing''
|-
|2004 || [[Ioanna Valentine]] || ''Door in the Mountain: New and Collected Poems, 1965-2003''
|-
|2005 || [[W. S. Merwin]] || ''Migration''
|-
|2006 || [[Nathaniel Mackey]] || ''Splay Anthem''
|-
|2007 || [[Robertus Hass]] || ''Time and Materials: Poems, 1997-2005''
|-
|2008 || [[Marcus Doty]] || ''Fire to Fire: New and Collected Poems''
|-
|2009 || [[Keith Waldrop]] || '' Transcendental Studies: A Trilogy''
|-
|2010 || [[Terrance Hayes]] || '' Lighthead''
|-
|2011 || [[Nikky Finney]] || ''Head Off & Split: Poems''
|-
|2012 || [[David Ferry]] || ''Bewilderment: New Poems and Translations''
|-
|2013 || [[Maria Szybist]] || ''Incarnadine''
|-
|2014 || [[Ludovica Glück]] || ''Faithful and Virtuous Night''
|}
=== Libri iuveniles===
{|
|1996 || [[Victor Martinez]] || ''Parrott In the Oven: MiVida''
|-
|1997 || [[Han Nolan]] || ''Dancing on the Edge''
|-
|1998 || [[Ludovicus Sachar]] || ''Holes'', dt. ''[[Löcher]]''
|-
|1999 || [[Kimberly Willis Holt]] || ''When Zachary Beaver Came to Town''
|-
|2000 || [[Gloria Whelan]] || ''Homeless Bird''
|-
|2001 || [[Virginia Euwer Wolff]] || ''True Believer''
|-
|2002 || [[Nancy Farmer]] || ''The House of the Scorpion''
|-
|2003 || [[Polly Horvath]] || ''The Canning Season''
|-
|2004 || [[Petrus Hautman]] || ''Godless''
|-
|2005 || [[Ioanna Birdsall]] || ''The Penderwicks''
|-
|2006 || [[M. T. Anderson]] || ''The Astonishing Life of Octavian Nothing, Traitor to the Nation, Vol. 1: The Pox Party''
|-
|2007 || [[Sherman Alexie]] || ''The Absolutely True Diary of a Part-Time Indian''
|-
|2008 || [[Iudita Blundell]] || ''What I Saw and How I Lied''
|-
|2009 || [[Philippus Hoose Claudette Colvin]] || '' Twice Toward Justice''
|-
|2010 || [[Catharina Erskine]] || '' Mockingbird''
|-
|2011 || [[Thanhha Lai]] || ''Goblin Secrets''
|-
|2012 || [[Gulielmus Alexander (scriptor)|Gulielmus Alexander]] || ''Inside Out and Back Again''
|-
|2013 || [[Cynthia Kadohata]] || ''The Thing About Luck''
|-
|2014 || [[Iacoba Woodson]] || ''Brown Girl Dreaming''
|}
===Libri pueriles===
{|
|1969||[[Meindert DeJong]]|| ''Journey from Peppermint Street''
|-
|1970||[[Isaac Bashevis Singer]]|| ''A Day of Pleasure: Stories of a Boy Growing up in Warsaw''
|-
|1971||[[Lloyd Alexander]]|| ''The Marvelous Misadventures of Sebastian''
|-
|1972||[[Donaldus Barthelme]]|| ''[[The Slightly Irregular Fire Engine or The Hithering Thithering Djinn]]''
|-
|1973||[[Ursula K. Le Guin]]|| ''The Farthest Shore''
|-
|1974||[[Eleanora Cameron]]|| ''The Court of the Stone Children''
|-
|1975||[[Virginia Hamilton]]|| ''M. C. Higgins the Great''
|-
|1976||[[Gualterius D. Edmonds]]|| ''Bert Breen's Barn''
|-
|1977||[[Catharina Paterson]]|| ''The Master Puppeteer''
|-
|1978||[[Judith Kohl|Judith]] & [[Herbert Kohl]]|| ''The View From the Oak''
|-
|1979||[[Catharina Paterson]]|| ''The Great Gilly Hopkins''
|-
|1980 Hardcover||[[Ioanna W. Blos]]|| ''A Gathering of Days: A New England Girl's Journal''
|-
|1980 Paperback||[[Madeleine L’Engle]]|| ''A Swiftly Tilting Planet''
|-
|1981 Hardcover||[[Elizabetha Byars]]|| ''The Night Swimmers''
|-
|1981 Paperback||[[Beverly Cleary]]|| ''Ramona and Her Mother''
|-
|1982 Hardcover||[[Lloyd Alexander]]|| ''Westmark''
|-
|1982 Paperback||[[Ouida Sebestyen]]|| ''Words by Heart''
|-
|1983 Hardcover||[[Ioanna Fritz]]|| ''Homesick: My Own Story''
|-
|1983 Paperback||[[Paula Fox]]|| ''A Place Apart''
|-
|1983 Paperback||[[Joyce Carol Thomas]]|| ''Marked by Fire''
|}
== Praemium quod auctori operum omnium suorum gratiam tribuitur ==
Clipeus Egregiae Litteris Americanis Contributionis<ref>[[Anglice]]: "Medal for Distinguished Contribution to American Letters."</ref> est arbitrium pro rebus gestis per [[vita]]m totam, a societate per ultimas praemiorum librorum caerimonias adiudicatum. Additamentum est $10,000. Clipeus commemorat hominem qui "[[litterae|litterarium]] heredium Americanum per vitam ministerii vel corpus operum divitiis ornavit."<ref>[[Anglice]]: "has enriched [American] literary heritage over a life of service, or a corpus of work."</ref><ref name=letters>National Book Foundation: Awards: [https://web.archive.org/web/20110310053959/http://www.nationalbook.org/amerletters.html "Distinguished Contribution to American Letters."].</ref> Qui hunc clipeum acceperunt sunt:
* 1978 : [[S. J. Perelman]]
* 1991 : [[Eudora Welty]]
* 1992 : [[Iacobus Laughlin]]
* 1993 : [[Clifton Fadiman]]
* 1994 : [[Gwendolyn Brooks]]
* 1995 : [[David McCullough]]
* 1996 : [[Antonia Morrison]]
* 1997 : [[Studs Terkel]]
* 1998 : [[Ioannes Updike]]
* 1999 : [[Oprah Winfrey]]
* 2000 : [[Ray Bradbury]]
* 2001 : [[Arthurus Miller]]
* 2002 : [[Philippus Roth]]
* 2003 : [[Stephanus King]]
* 2004 : [[Iudita Blume]]
* 2005 : [[Normannus Mailer]]
* 2006 : [[Hadriana Rich]]
* 2007 : [[Ioanna Didion]]
* 2008 : [[Maxine Hong Kingston]]
* 2009 : [[Gore Vidal]]
* 2010: [[Thomas Wolfe]]
* 2011: [[Ioannes Ashbery]]
* 2012: [[Elmore Leonard]] <ref>{{cite web |url=http://www.guardian.co.uk/books/2012/sep/20/elmore-leonard-national-book-foundation |title=Elmore Leonard to be honoured by National Book Foundation |date=[[20 Septembris]] [[2012]] |author=Alison Flood |work=[[The Guardian]]}}.</ref>
* 2013: [[E. L. Doctorow]]
* 2014: [[Ursula Le Guin]]
== Notae ==
<div class="references-small"><references /></div>
==Nexus externi==
*[https://web.archive.org/web/20080903105240/http://www.nationalbook.org/nba.html Nationalis Librorum Societas,] www.nationalbook.org
*[https://web.archive.org/web/20130915183457/http://literaryawards.info/de/national_book_award.html Index victorum,] www.literary awards.info
[[Categoria:Praemia]]
[[Categoria:Constituta 1950]]
[[Categoria:Litterae Anglicae|-]]
[[Categoria:Civitatum Foederatarum scripta|-]]
[[Categoria:Cultura Civitatum Foederatarum]]
80863ywpve2ff9ix4sj8h25xbxf1uz4
Filia ducis Cypri
0
93810
3960548
3289696
2026-05-18T19:37:57Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3960548
wikitext
text/x-wiki
{{L}}
'''Filia ducis Cypri''',<ref>[[Petrus Vallis Cernaii]], ''[[Historia Albigensis]]''</ref> ita in fontibus nuncupata, vero nomine nusquam scripto (textibus [[Francogallice|Francogallicis]] ''la fille de l'empereor de Chypre'' et ''la damsel de Chypre''; nata anno fere [[1177]]) fuit femina nobilis [[Imperium Romanum Orientale|Byzantina]], filia [[Isaacius Comnenus (dominus Cypri)|Isaacii Comneni]] qui se dominum [[Cyprus|Cypri]] et [[Imperium Romanum Orientale|imperatorem]] anno [[1185]] proclamavit. Mater huius domicellae Cypri fuit filia (nomine hodie ignoto) [[Thoros II (dominus montium)|Thori II]] domini Armenorum uxorisque eius [[Isabella de Courtenay|Isabellae Edessanae]]. Domnicella Cypri bis in [[matrimonium]] ducta est: primum [[Raimundus VI (comes Tolosae)|Raimundo VI]] comiti [[Tolosa]]no nupsit, secundo [[Theodericus Flandrensis (Philippi filius)|Theoderico Flandrensi]], qui illam [[Massilia]]e anno [[1203]] duxit dum Flandrenses ad [[quarta expeditio sacra|quartam expeditionem sacram]] conducebat. Illa igitur cum marito [[Cyprus|Cyprum]] revenit regnumque postulavit; rege autem [[Amalricus I (rex Cypri)|Amalrico]] recusante, cum Theoderico in [[Armenia]]m iit. Annus mortis eius nescitur.
== Notae ==
<div class="references-small"><references /></div>
== Nexus externi ==
* {{Medlands|http://fmg.ac/Projects/MedLands/CYPRUS.htm#DaughterofIsaakiosBetLeopoldAustria|La Damsel de Chypre}}; [https://web.archive.org/web/20150624193504/http://fmg.ac/Projects/MedLands/TOULOUSE.htm#RaymondVIdied1222B Raymond de Toulouse]; "[http://fmg.ac/Projects/MedLands/FLANDERS,%20HAINAUT.htm#Thierrydiedafter1207 Thierry de Flandre]" ibidem
== Bibliographia ==
* {{Varzos|296}}
{{Nexus absunt}}
[[Categoria:Comneni]]
[[Categoria:Nati 1177]]
[[Categoria:Mortui saeculo 13]]
[[Categoria:Nobiles Cypri]]
[[Categoria:Mulieres]]
[[Categoria:Participes quartae expeditionis sacrae in Orientem assecuti]]
i67si3ys2cg4x6p0bz3wntevnrasdbe
Daniel Passarella
0
94180
3960570
3838219
2026-05-18T20:30:45Z
Bartholomite
116968
capsa
3960570
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Daniel Passarella}} ([[Bonaëropolis|Bonaëropoli]] natus die [[25 Maii]] [[1953]]) est athleta qui fuit [[pedilusor]] [[Argentina|Argentinus]]. Anno [[1978]] cum grege Argentino [[Certamen Mundiale Pediludii]] vicit. Nunc pedilusorum palaestricus magister<ref>Confer [[Italiane]] ''allenatore'' in {{Castiglioni}} </ref> operam dat.
== Nexus externus ==
{{CommuniaCat|Daniel Passarella|Danielem Passarella}}
* [http://www.weltfussball.de/spieler_profil/daniel-passarella/ De Daniele Passarella] apud www.weltfussball.de
== Nota ==
<references />
{{bio-stipula}}
{{Lifetime|1953||Passarella, Daniel}}
[[Categoria:Pedilusores Argentinae]]
rmgxsx4l1ykoh9vtankh0nyv6mloe8u
FIFA
0
94975
3960468
3878456
2026-05-18T15:17:06Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3960468
wikitext
text/x-wiki
{{Pro pagina discretiva vide|Fifa (discretiva)}}
{{Capsa societatis
| nomen = FIFA<br />''Foederatio Pedilusoria Internationalis''
| imago = FIFA_logo_without_slogan.svg
| de_imagine = Insigne FIFA
| fundatus = [[21 Maii]] [[1904]]
| praetorium = [[Turicum]] [[Helvetia|Helvetiae]]
| dux = [[Ioannes Infantino]]
| linguae =
}}
'''Foederatio Pedilusoria Internationalis''' ('''FIFA''', [[Lingua Francogallica|Francogallice]]: ''Fédération Internationale de Football Association'') est foederatio moderatrix [[Pediludium|pediludii]], [[Pediludium aulare|pediludii aularis]] et [[Pediludium litorale|pediludii litoralis]] [[orbis terrarum]]. FIFA multa magna certamina pedilusoria disponit, praecipue [[Certamen mundanum pedilusorium|Certamen Pedilusorium Mundanum]] ab anno 1930, et [[Certamen Mundanum Pedilusorium Societas]].
FIFA die [[21 Maii]] [[1904]] a delegatis [[Belgica|Belgicae]], [[Dania|Daniae]], [[Francia|Franciae]], [[Helvetia|Helvetiae]], [[Hispania|Hispaniae]], [[Nederlandia|Nederlandiae]] et [[Suecia|Sueciae]] in [[Lutetia]] constituta est<ref>https://web.archive.org/web/20150905084429/http://www.fifa.com/about-fifa/videos/y=2014/m=11/video=the-story-of-fifa-2477121.html</ref>, sed nunc sedes eius [[Turicum (urbs)|Turici]] ([[Helvetia|Helvetiae]]) est<ref>https://web.archive.org/web/20150905072256/http://www.fifa.com/about-fifa/home-of-fifa/fifa-headquarters.html</ref>. Foederatio de 209 consociationibus nationalibus constat<ref>https://web.archive.org/web/20160523013958/http://www.fifa.com/associations/index.html</ref> et omnes socii etiam confoederationibus continentalibus participari debent: [[Africa]] ([[CAF]]), [[America Australis]] ([[CONMEBOL]]), [[America Centralis]] et [[America Septentrionalis|Septentrionalis]] ([[CONCACAF]]), [[Asia]] ([[AFC]]), [[Europa]] ([[UEFA]]) aut [[Oceania]] ([[OFC]]).
[[Praesides FIFA|Praeses]] est [[Ioannes Infantino]]<ref>https://web.archive.org/web/20150518172159/http://www.fifa.com/about-fifa/the-president/index.html</ref> et [[Secretarius Generalis|Secretaria Generalis]] [[Fatima Samba Diouf Samoura]].<ref>https://web.archive.org/web/20150924012504/http://www.fifa.com/about-fifa/home-of-fifa/general-secretary.html</ref>
== Historia ==
Pediludio [[Saeculum 19|saeculo undevicesimo]] ab [[Anglia|Anglis]] [[Inventum|invento]], studium ludendi in orbe terrarum crevit et consociationes nationales in nonnullis [[Civitas|civitatibus]] creatae erant atque inter se certabant. Primus lusus inter turmas nationales anno [[1872]] conventus est, qui inter [[Turma Pedilusoria Nationalis Anglica|Angliam]] et [[Turma pedilusoria nationalis scotica|Scotiam]] in [[Glasgua]] luditur et aequalitate 0−0 perfectus est<ref>http://www.englandfootballonline.com/Seas1872-00/1872-73/M0001Sco1872.html</ref>. Sed quamquam Angli pediludium invenierunt, participes institutionis FIFA non fuerunt et a delegatis Belgicae, Daniae, Franciae, Helvetiae, Hispaniae, Nederlandiae et Sueciae 21 Maii 1904 Lutetiae instituta est. Etsi nullus delegatus consociationis pedilusoriae [[Germania|Germanicae]] in conventu affuit, tamen [[Telegraphia|telegraphiam]] ad statutui FIFA adhaerendum emiserunt.
[[Fasciculus:Gianni Infantino (cropped).jpg|thumb|Praeses FIFA hodiernus [[Ioannes Infantino]].]]
Postea aliae consociationes nationales ad FIFA se adiunxerunt, sicut Anglica (1905) aut consociationes extra Europam: [[Africa Australis]] (1909), [[Argentina]] (1912), [[Chilia]] (1913) aut [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatae Americanae]] (1914)<ref>https://web.archive.org/web/20120505233301/http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/organisation/52/00/10/fs-120_01a_ma.pdf</ref>. Verum tamen FIFA certamina pedilusoria [[Olympia aestiva|Olympiorum aestivorum]] annis [[Olympia aestiva 1908|1908]] et [[Olympia aestiva 1912|1912]] disponere non potuit et ideo consociatio Anglica ea procuravit.
Annis post [[Primum bellum mundanum|Primum Bellum Mundanum]] consociationes [[Britanniarum Regnum|Regni Britanniarum]] (Anglica, Scotica, [[Cambria|Cambrica]] et [[Hibernia (discretiva)|Hibernica]]) de FIFA decesserunt quod ministerium cum [[Imperia centralia|Imperiis Centralibus]] participari non volebant et usque ad finem [[Secundum bellum mundanum|Secundi Belli Mundani]] non redierunt.
FIFA certamen pedilusorium [[Olympia aestiva 1924|Olympiorum aestivorum anno 1924]] disposuit, cuius lusus finalis inter [[Turma pedilusoria nationalis Uruguaiana|Uraquariam]] et [[Turma pedilusoria nationalis helvetica|Helvetiam]] (3−0) a 40.522 spectatoribus visus est<ref>http://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/paris1924/matches/round=197028/match=32314/index.html</ref>. In hoc certamine maximus numerus turmarum usque ad [[Certamen Mundanum Pedilusorium (1982)|Certamen Pedilusorium Mundanum anno 1982]] affuerunt, 22 turmis nationalibus participantibus: 18 turmae Europaeae, [[Turma pedilusoria nationalis aegyptica|Aegyptus]], [[Turma pedilusoria nationalis americana|Civitates Foederatae Americanae]], [[Turma pedilusoria nationalis turcica|Turcia]] et Uraquaria.
Post felices effectus Olympiorum 1924 et 1928, FIFA Certamen Pedilusorium Mundanum componere constituit et anno [[1930]] [[Certamen Mundanum Pedilusorium (1930)|primum Certamen Mundanum]] [[Uraquaria|Uraquariae]] factum est, sed multae turmae nationales ob angustias pecuniarias afuerunt. Turma Uraquariana [[Turma Pedilusoria Nationalis Argentina|Argentinam]] in lusu finali 4−2 vicit et primus victor mundanus pronuntiatus est<ref>https://web.archive.org/web/20161114140540/http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=405/match=1087/index.html</ref>.
Post Secundum Bellum Mundanum consociationes Britannicae in FIFA redierunt et plures pluresque consociationes ad foederationem se adiunxerunt. Anno [[1954]] quinquaginta annis ab FIFA condita iam 85 consociationes erant<ref>[https://web.archive.org/web/20151009043106/http://es.fifa.com/about-fifa/who-we-are/history/50th-anniversary.html http://fifa.com/about-fifa/who-we-are/history/50th-anniversary.html]</ref>. Anno [[1974]] [[Ioannes Havelange]] praeses allectus est, qui sicut corporationem commercialem FIFA administravit et consociationes totius orbis terrarum ad FIFA adiungere volebat.
Novo millenio ineunte praeside [[Iosephus Blatter|Iosepho Blatter]] FIFA in [[Asia]] ([[Certamen Mundanum Pedilusorium (2002)|2002]]) et [[Africa]] ([[Certamen Mundanum Pedilusorium (2010)|2010]]) Certamina Mundana prima vice disposuit. Die [[27 Maii]] [[2015]] quattuordecim praefecti FIFA illicitorum donorum acceptorum et [[Lavatio pecuniae|lavationis pecuniae]] causa comprehensi sunt<ref>http://ephemeris.alcuinus.net/nuntius.php?id=1003</ref> et duodeviginti homines et duae corporationes accusati sunt. Tum praeses Blatter, etsi denuo allectus est die [[29 Maii]], se in Conventu Extraordinario anno [[2016]] abdicaturum esse nuntiavit<ref>https://web.archive.org/web/20190421105213/https://www.fifa.com/governance/news/y=2015/m=6/news=fifa-president-to-lay-down-his-mandate-at-extraordinary-elective-congr-2617742.html</ref>. Hoc Conventu Ioannes 'Gianni' Infantino novus praeses allectus est<ref>https://www.theguardian.com/football/2016/feb/26/gianni-infantino-elected-fifa-president-election</ref>, qui antea Secretarius Generalis UEFA erat.
== Proposita FIFA ==
[[Fasciculus:World Map FIFA2.svg|thumb|300x300px|Sex confoederationes continentales quas FIFA comprehendit: [[AFC]] (Asia et pars Oceaniae), [[CAF]] (Africa), [[CONCACAF]] (America Centralis et Septentrionalis), [[CONMEBOL]] (America Australis), [[OFC]] (Oceania), [[UEFA]] (Europa et pars Asiae).]]
Proposita FIFA in statuto suo sunt<ref>Statutum FIFA, cap. 2 (Anglice): https://web.archive.org/web/20150615234534/http://resources.fifa.com/mm/document/affederation/generic/02/58/14/48/2015fifastatutesen_neutral.pdf</ref>:
* ludum pediludii meliorare,
* certamina internationalia disponere,
* leges ordinationesque internas conscribere et exercere,
* honestatem, moralitatem et legitime ludere promovere.
Ministerium moderator legum pediludii [[International Football Association Board|Collegium Pedilusorium Internationale]] (IFAB) et non FIFA est. IFAB de FIFA et de consociationibus Anglica, Scotica, Cambrica et Hibernica Septentrionali compositum est.
== Linguae publicae ==
Linguae publicae FIFA [[Lingua Anglica|Anglica]], [[Lingua Hispanica|Hispanica]], [[Lingua Francogallica|Francogallica]] et [[Lingua Theodisca|Theodisca]] sunt, sed Anglice litterae et nuntii fiunt et linguis [[Lingua Russica|Russica]], [[Lingua Arabica|Arabica]] et [[Lingua Lusitana|Lusitana]] quoque in conventibus FIFA uti potest<ref>Statutum FIFA, cap. 8 (Anglice): https://web.archive.org/web/20150615234534/http://resources.fifa.com/mm/document/affederation/generic/02/58/14/48/2015fifastatutesen_neutral.pdf</ref>.
{{NexInt}}
* [[Pediludium]]
* [[Certamen mundanum pedilusorium|Certamen Pedilusorium Mundanum FIFA]]
* [[UEFA]]
==Nexus externus==
{{CommuniaCat|FIFA}}
*[http://www.uefa-coefficients.com UEFA-COEFFICIENTS.COM - FIFA World Ranking, Champions League and Europa League statistics]
*[http://fifa.com FIFA situs interretialis] (Anglice, Theodisce, Francogallice, Hispanice, Arabice, Russice, Sinice)
*[https://web.archive.org/web/20150615234534/http://resources.fifa.com/mm/document/affederation/generic/02/58/14/48/2015fifastatutesen_neutral.pdf FIFA statutum (Editio Aprilis 2015)] (Anglice, sed etiam aliis linguis in situ)
*[https://web.archive.org/web/20221114030805/https://chasang.tistory.com/ 한국 우루과이 중계]
*[https://web.archive.org/web/20221114030805/https://musdke.tistory.com/ 대한민국 포르투갈 중계]
*[https://sodeae.tistory.com 대한민국 포르투갈 중계 사이트]
*[https://chkso.tistory.com 한국 포르투갈 인터넷중계]
*[https://bakcsin.tistory.com 한국 가나 중계]
*[https://nami78.tistory.com 대한민국 가나 중계]
== Notae ==
<div class="references-small"><references/></div>
<br />
{{FIFA Praesides}}
{{Myrias|Societas}}
[[Categoria:Constituta 1904]]
[[Categoria:Pediludium]]
[[Categoria:Societates internationales]]
qmqkw3pv4qfpnlox3plh5bnc46nqiw9
Berg am Laim
0
102998
3960526
3712176
2026-05-18T18:15:56Z
HerrAdams
86404
higher resolution
3960526
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:München - Stadtbezirk 14 (Karte) - Berg am Laim.png|thumb|upright|Ubi regio ''Berg am Laim'' in Monaco sita est]]
[[Fasciculus:Wening M253 Berg am Laim, Schloss, mit St.-Michaels-Kirche.jpg|thumb|left|Oppidum "Perg am Laimb" et ecclesia [[sanctus Michaele|Sancto Michaeli]] dicata [[saeculum 18|saeculo XVIII]] ([[Michael Wening]])]]
[[Fasciculus:Betriebswerk Berg am Laim-4.JPG|thumb|Statio ferriviaria, nunc desueta]]
'''Berg am Laim''' est [[Monacum|Monaci]] praesens regio urbana, una viginti quinque urbis regionum. Huic regioni circiter 39786 incolarum (anno [[2007]]) sunt.
== Nexus externi ==
* [http://www.muenchen.de/verticals/Stadtteile/BergamLaim/114193/index.html De Berg am Laim] apud www.muenchen.de {{Ling|Germanice}}
* [https://web.archive.org/web/20090105211147/http://www.muenchen.info/ba/14/index.html Regionis concilium] {{Ling|Germanice}}
{{geo-stipula}}
{{Monaci regiones}}
[[Categoria:Regiones Monaci]]
668afzd71kadfg4a9dmf119m00bchft
Uster (districtus)
0
106586
3960679
3756006
2026-05-19T10:28:08Z
-wuppertaler
64557
changed one image for a better one
3960679
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Karte Bezirk Uster 2007.png|thumb|200 px|Districtus tabula]]
[[Fasciculus:Bezirksgebäude Kulturgüter 2397.jpg|left|thumb|200 px|Uster: Districtus aedificium et [[tribunal]]]]
''' Uster ''' ([[Germanice]] '' Bezirk Uster'') est unus duodecim pagi [[Turicum (pagus)|Turici]] districtuum a decem municipiis constitutus. Urbs ''[[Uster]]'' est caput huius districtus, cui 117834 incolarum anno [[2009]] sunt.
== Nexus externi==
{{CommuniaCat|Uster (district)|Uster (districtum)}}
* {{LHH|135|Uster}}
{{geo-stipula}}
{{Turici districtus}}
[[Categoria:Turicum]]
ou31byyf1am7ggh4l52yooldlgrfwov
Sognia et Fiordi
0
106875
3960661
3959377
2026-05-19T06:22:37Z
Grufo
64423
{{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}}
3960661
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidatorum}}
{{res|Sognia et Fiordi}}<ref>[[Thormodus Torfaeus|Thormodi Torfaei]] [https://books.google.com/books?id=pG1ZAAAAYAAJ&q=Sognia+Fiordi#v=snippet&q=Sognia%20Fiordi&f=false ''Historia rerum Norvegicarum ...'', Hafniae 1711, p. 32, 33 etc.]; Per August Almqvist, [https://books.google.it/books?id=hDesvNGyLjcC&q=Sognia+Fiordi#v=snippet&q=Sognia%20Fiordi&f=false ''Genealogia Frithiofiana'', Londinii Gothorum 1831, p. 2]; etc.</ref> ([[Norvegice]] ''Sogn og Fjordane'') est provincia (''fylke'') pristina [[Norvegia|Norvegica]] in regione [[Vestlandet]] sita, cuius sedes administrativa [[Hermansverk]] vicus erat. Quae provincia anno [[2016]]<ref>[https://ssb.no Folkemengde og befolkningsendringar, 1. januar 2016, Statistisk sentralbyrå]</ref> incolarum 109 530 habebat.
Anno 2020 cum [[Hordaland]]ia in [[Vestland]]iam provinciam novam unita est.
== Communia pagatim divisa ==
(Incolae die [[1 Ianuarii]] [[2007]])
{| border="0"
|-
| valign="top" width="25%" |
'''Districtus Sognia:'''
* 11. [[Gulen]] (2.406)
* 12. [[Solund]] (871)
* 13. [[Hyllestad]] (1.492)
* 16. [[Høyanger]] (4.420)
* 17. [[Vik (Norvegia)|Vik]] (2.835)
* 18. [[Balestrand]] (1.399)
* 19. [[Leikanger]] (2.199)
* 20. [[Sogndal]] (6.822)
** cum vico [[Kaupanger]] (ecclesia [[lignum|lignea]])
* 21. [[Aurland]] (1.715)
** cum vico [[Flåm]] (statio finalis [[Flåmsbahn]])
* 22. [[Lærdal]] (2.153)
** cum ecclesia lignea [[Borgund]]
* 24. [[Årdal]] (5.491)
* 26. [[Luster (Norvegia)|Luster]] (4.884) cum vicis
** [[Gaupne]],
** [[Skjolden]]
** [[Urnes]] (ecclesia lignea)
| valign="top" width="25%" |
'''Districtus Sunnfiordus'''<ref name="i">Torfaeus, p. 32; Almqvist, ibidem</ref>:
* 01. [[Flora (Norvegia)|Flora]] (11.341)
* 28. [[Askvoll]] (3.143)
* 29. [[Fjaler]] (2.870)
* 30. [[Gaular]] (2.719)
* 31. [[Jølster]] (2.928)
* 32. [[Førde]] (11.465)
* 33. [[Naustdal]] (2.658)
'''Districtus Nordfiordus'''<ref name="i" />:
* 38. [[Bremanger]] (3.930)
* 39. [[Vågsøy]] (6.064)
** cum vici parte [[Måløy]]
* 41. [[Selium]] (2.911)
* 43. [[Eid (Norvegia)|Eid]] (5.848)
* 44. [[Hornindal]] (1.201)
* 45. [[Gloppen]] (5.723)
** [[Sandane]]
** [[Byrkjelo]]
* 49. [[Stryn]] (6.706)
|}
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{fontes geographici}}
* [https://web.archive.org/web/20080430023122/http://www.sfj.no/cmssff/cmspublish.nsf Pagina officialis]
{{geo-stipula}}
{{Norvegiae provinciae}}
[[Categoria:Provinciae Norvegiae]]
lwufzpsmf2bzccfdp2a8s2x41h7pm3c
Archidioecesis Vindobonensis
0
107319
3960460
3960433
2026-05-18T13:02:34Z
IacobusAmor
1163
3960460
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" style="float:right; empty-cells:show; margin-left:1em; margin-bottom:0.5em; background:#DAA520;"
! colspan="2" | Archidioecesis Viennensis sive Vindobonensis
|---- bgcolor="#FFFFFF"
| colspan="2" align="center"| [[Fasciculus:Bistuemer_oesterreich_wien.png|200px|Situs archidioeceseos Viennensis in Austria]]
|-
! colspan="2" | Indicia fundamentalia<ref>Fons: AP 2010</ref>
|---- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Episcopus]]: ||[[Iosephus Grünwidl]]
|-
|Episcopus emeritus:
|[[Christophorus Schönborn|Christophorus Cardinalis Schönborn O.P.]]
|---- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Auxiliarius|Episcopi auxiliarii:]]|| Franciscus Scharl; Stephanus Turnovzky
|---- bgcolor="#FFFFFF"
| ||
|---- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Vicarius generalis]]: || Franciscus Schuster
|---- bgcolor="#FFFFFF"
| Vicariatus: || 3
|---- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Decanatus]]: || 54
|---- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Paroecia]]e: || 660
|---- bgcolor="#FFFFFF"
| [[presbyter|Presbyteri dioecesani]]: || 609
|---- bgcolor="#FFFFFF"
| [[presbyter|Presbyteri religiosi]]: || 531
|---- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Diaconus|Diaconi perpetui]]: || 164
|---- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Religiosus|Religiosi]]: || 798
|---- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Religiosus|Religiosae]]: || 1473
|---- bgcolor="#FFFFFF"
| Area: || 9 100 km<sup>2</sup>
|---- bgcolor="#FFFFFF"
| Incolae: || 2 594 572
|---- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Catholici]]: || 1 356 782
|---- bgcolor="#FFFFFF"
| Portio: || 52.3%
|---- bgcolor="#FFFFFF"
| Ritus: || [[Ritus Romanus|Romanus]]
|---- bgcolor="#FFFFFF"
| Ecclesia cathedralis: || [[Ecclesia Cathedralis Sancti Stephani Vindobonensis|Ecclesia Cathedralis Sancti Stephani]]
|---- bgcolor="#FFFFFF"
| Pagina interretialis: || [http://stephanscom.at/news/0|stephanscom.at]
|---- bgcolor="#FFFFFF"
| Suffraganeae: || [[Dioecesis Sideropolitana]] ([[Ferreum Castrum]]<br />[[Dioecesis Linciensis]] ([[Lentia]])<br />[[Dioecesis Sancti Hippolyti]] ([[Cetium]])
|}
'''Archidioecesis Viennensis''' sive '''Vindobonensis'''<ref>{{CathHierDiocese|wien}}.</ref> [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae]] in [[Austria]] [[septentrio]]ne et [[oriens|orientali]] sita est. Eius sedes [[Vindobona]]e est. Ex anno [[2025]] ab [[Archiepiscopus|archiepiscopo]] [[Iosephus Grünwid|Iosepho Grünwid]] regitur.
== Episcopi priores ==
* [[Theodorus Innitzer|Theodorus Cardinalis Innitzer]] (1932–1955)
* [[Franciscus König|Franciscus Cardinalis König]] (1956–1986)
* [[Ioannes Arminius Groër|Ioannes Arminius Cardinalis Groer]] (1986–1995)
* [[Christophorus Schönborn|Christophorus Cardinalis Schönborn]] (1995-2025)
* [[Iosephus Grünwidl]] (ab anno 2025)
== Notae ==
<references/>
== Bibliographia ==
* Franciscus Loidl: ''Geschichte des Erzbistums Wien.'' Vindobonae: Herold, 1983, ISBN 3-7008-0223-4.
{{NexInt}}
[[Ordinarius Fidelium Rituum Orientalium Austriae]]
{{Archiepiscopi Vindobonenses}}
{{Dioeceses archidioeceses catholicae Austriae}}
[[Categoria:Archidioecesis Vindobonensis|!]]
3h4r62zg99fo0nyg0h565io3glr3ooy
Palatiolum (discretiva)
0
108346
3960576
2812584
2026-05-18T21:22:46Z
Cyprianus Marcus
66550
3960576
wikitext
text/x-wiki
{{Discretiva}}
'''Palatiolum''' seu '''Palaciolum''' et '''Palazolum''' est:
==Geographia Italiae==
* '''[[Palatiolum (Forum Iulii-Venetia Iulia)]]''' vel '''[[Palaciolum (Forum Iulii-Venetia Iulia)]]''', oppidum et [[municipium Italiae|municipium]] [[Italia]]e in [[Forum Iulii et Venetia Iulia|Foro Iulii et Venetia Iulia]] [[Regio Italiae|regione]],
* '''[[Palatiolum (Langobardia)]]''' seu '''[[Palazolum (Langobardia)]]''' (deinde; '''[[Palatiolum ad Ollium]]'''): [[Urbs Italiae|urbs]] et [[Municipium Italiae|municipium]] [[Italia]]e in [[Langobardia]] [[Regio Italiae|regione]],
* '''[[Palatiolum (Tuscia)]]''' vel '''[[Palatiolum Romandiolae]]''', nunc '''[[Palatiolum apud Simnium]]''', oppidum et [[Municipium Italiae|municipium]] [[Italia]]e in [[Tuscia]] [[Regio Italiae|regione]],
* '''[[Palatiolum Acrae]]''' vel '''[[Palatiolum de Acris]]''': oppidum et [[Municipium Italiae|municipium]] [[Italia]]e in [[Sicilia]] [[Regio Italiae|regione]].
* '''[[Palatiolum Vercellensium]]''' (alia nomina '''[[Palazolum (Pedemontium)]]'''): [[Commune Italiae|municipium]] [[Italia]]e.
* '''[[Curtis Palasii]]''' (alia nomina: '''[[Palatiolum (Provincia Laudensis)]]'''): oppidum et [[Municipium Italiae|municipium]] [[Italia]]e in [[Langobardia]] [[Regio Italiae|regione]],
==Geographia Lusitaniae==
* '''[[Palatiolum (Collipo)]]''', in [[Collipo (districtus)|Collipo Districtu]] [[Lusitania]]e,
* '''[[Palatiolum (Scalabis)]]''', in [[Scalabis (districtus)|Scalabis Districtu]] [[Lusitania]]e.
==Geographia Lusitaniae==
* '''[[Palatiolum (Rhenania et Palatinatus)]]''' [[commune|commune locale]] in [[Terra foederalis (Germania)|terra foederali]] [[Rhenania et Palatinatus|Rhenania et Palatinatu]] in [[Germania]].
obzx2s725z39n1mn5v82b96fnyw66p4
3960577
3960576
2026-05-18T21:23:27Z
Cyprianus Marcus
66550
/* Geographia Lusitaniae */
3960577
wikitext
text/x-wiki
{{Discretiva}}
'''Palatiolum''' seu '''Palaciolum''' et '''Palazolum''' est:
==Geographia Italiae==
* '''[[Palatiolum (Forum Iulii-Venetia Iulia)]]''' vel '''[[Palaciolum (Forum Iulii-Venetia Iulia)]]''', oppidum et [[municipium Italiae|municipium]] [[Italia]]e in [[Forum Iulii et Venetia Iulia|Foro Iulii et Venetia Iulia]] [[Regio Italiae|regione]],
* '''[[Palatiolum (Langobardia)]]''' seu '''[[Palazolum (Langobardia)]]''' (deinde; '''[[Palatiolum ad Ollium]]'''): [[Urbs Italiae|urbs]] et [[Municipium Italiae|municipium]] [[Italia]]e in [[Langobardia]] [[Regio Italiae|regione]],
* '''[[Palatiolum (Tuscia)]]''' vel '''[[Palatiolum Romandiolae]]''', nunc '''[[Palatiolum apud Simnium]]''', oppidum et [[Municipium Italiae|municipium]] [[Italia]]e in [[Tuscia]] [[Regio Italiae|regione]],
* '''[[Palatiolum Acrae]]''' vel '''[[Palatiolum de Acris]]''': oppidum et [[Municipium Italiae|municipium]] [[Italia]]e in [[Sicilia]] [[Regio Italiae|regione]].
* '''[[Palatiolum Vercellensium]]''' (alia nomina '''[[Palazolum (Pedemontium)]]'''): [[Commune Italiae|municipium]] [[Italia]]e.
* '''[[Curtis Palasii]]''' (alia nomina: '''[[Palatiolum (Provincia Laudensis)]]'''): oppidum et [[Municipium Italiae|municipium]] [[Italia]]e in [[Langobardia]] [[Regio Italiae|regione]],
==Geographia Lusitaniae==
* '''[[Palatiolum (Collipo)]]''', in [[Collipo (districtus)|Collipo Districtu]] [[Lusitania]]e,
* '''[[Palatiolum (Scalabis)]]''', in [[Scalabis (districtus)|Scalabis Districtu]] [[Lusitania]]e.
==Geographia Germaniae==
* '''[[Palatiolum (Rhenania et Palatinatus)]]''' (Theodisce ''Palzem'') [[commune|commune locale]] in [[Terra foederalis (Germania)|terra foederali]] [[Rhenania et Palatinatus|Rhenania et Palatinatu]] in [[Germania]].
9t2ec7bkjpga7i5n6fh95fdyji464pk
Daniel Keenan Savage
0
110689
3960627
3847472
2026-05-19T02:45:54Z
Bartholomite
116968
3960627
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Dan Savage Provided.jpg|thumb|Daniel Keenan Savage]]
'''Daniel Keenan Savage,''' breviter '''Dan Savage'''<ref>"1994: Gay newspaper advice columnist Dan Savage produces two issues of the comic book SAVAGE LOVE (Bear Bones Press, 1994), apud [https://web.archive.org/web/20080724085006/http://www.gayleague.com/gay/timeline/timeline4.php LGBT COMICS TIMELINE]. Accessum [[24 Septembris]] [[2008]].</ref> (natus [[7 Octobris]] [[1964]]<ref>{{cite book|last= Savage|first= Dan|title= The Kid|publisher= Plume|year= 2000|month= June|isbn= 978-0-452-28176-9|page= 74|quote= One day in July 1979, when I was fourteen years old}}</ref>), est [[Civitates Foederatae|Americanus]]
[[scriptor]], sciens mediorum{{dubsig}} ([[Anglice]]: ''media pundit''), [[diurnarius]], et [[editor]] [[diurnum|diurnorum]].<ref>{{Cite web| last = Fefer | first = Mark D. | title = Buzz: Media | work = [[Seattle Weekly]] | publisher = [[Village Voice Media]] | date = 2004-05-26 | url = http://www.seattleweekly.com/2004-05-26/news/buzz.php | accessdate = 2008-05-30 }}</ref><ref>"i {{sic}} was 16 ... We were anti-draft-registration {{sic|acti|vites}} in 1981." Savage Love, the Comic, p. 3. (Seattle, WA:Bear Bones Press, 1994), apud [https://web.archive.org/web/20080708192859/http://www.lib.msu.edu/comics/rri/brri/bear.htm Michigan State University Libraries, Special Collections Division, Reading Room Index to the Comic Art Collection] et [https://web.archive.org/web/20081114235136/http://www.indyworld.com/ic/catalog.html liberus comicorum situs]; vide etiam "1994: Gay newspaper advice columnist Dan Savage produces two issues of the comic book SAVAGE LOVE (Bear Bones Press, 1994), apud [https://web.archive.org/web/20080724085006/http://www.gayleague.com/gay/timeline/timeline4.php LGBT COMICS TIMELINE]. Accessum [[24 Septembris]] [[2008]].</ref> Ipse ''[[Savage Love]]'' ('Amorem Indomitum') conscribit, columnam inter civitates syndicatam et [[sexus|sexui]] coniunctionibusque [[homo|humanis]] dicatam. <!--Its tone is frank in its discussion of sexuality, often [[humor]]ous, and hostile to [[social conservatism|social conservatives]], as in the [[Santorum controversy]]. Savage, who is [[gay]], has often been the subject of controversy regarding some of his opinions that pointedly clash with [[cultural conservatism|cultural conservatives]] and those put forth by what Savage has been known to call the "gay establishment".--> Etiam laboravit ut [[director scaenicus]], saepe nomine '''Keenan Hollahan,''' ex suo [[nomen medium|nomine medio]] et [[avia]]e [[nomen virginale|nomine virginali]].<ref>[https://web.archive.org/web/20051024115713/http://www.kittenpants.org/09_winners/dansavage2.htm Kittenpants interview with Dan Savage], ''Kittenpants'', [https://web.archive.org/web/20051024061121/http://www.kittenpants.org/09_winners/pageone.htm 04.10.01 Issue 9].</ref>
{{NexInt}}
* [[Santorum]]
== Opera ==
* ''Savage Love: Straight Answers from America's Most Popular Sex Columnist'' (Octobri 1998) (ISBN 0-452-27815-5), conlectio litterarum.
* ''The Kid'' (1999) (ISBN 0-525-94525-3), liber de [[adoptio]]ne sui filii. [[8 Iunii]] [[2000]].
** Die [[15 Maii]] [[2009]], ''The New York Times'' nuntiavit [[The New Group]], societatem theatricalem, drama musicum [[ante-Broadway]] ''The Kid'' conversionem in scaenam poneret.<ref>{{Cite news|first=Dave |last=Itzkoff |url=http://www.nytimes.com/2009/05/16/arts/16arts-BRODERICKAND_BRF.html?_r=2&emc=eta1 |date=15 May 2009 |title=Broderick and Lonergan in With New Group |publisher=New York Times |accessdate=18 May 2009}}</ref>
* ''[[Skipping Towards Gomorrah]]: The Seven Deadly Sins and the Pursuit of Happiness in America'' ([[2002]]) (ISBN 0-452-28416-3), liber qui explorationem [[septem peccata mortifera|septem peccatorum mortiferorum]] describit ([[1 Septembris]] [[2003]]). Titulus in [[satura]] ad librum ''[[Slouching towards Gomorrah]]: Modern Liberalism and American Decline'' [[Robertus Bork|Roberti Bork]] spectat, qui vicissim ad ''[[Slouching towards Bethlehem]]'' librum [[Ioanna Didion|Ioannae Didion]] ([[1968]]) spectat, cuius titulus vicissim ex versu [[poema]]tis "[[The Second Coming (poema)|The Second Coming]]" [[Gulielmus Butler Yeats|Gulielmi Butler Yeats]] adfertur.
* ''The Commitment: Love, Sex, Marriage, and My Family'' ([[2005]]) (ISBN 0-525-94907-0), memoria suae vitae, coniunctionum, et familiae, cum commentariis de controversia [[coniugium gay|coniugii gay]]. [[27 Septembris]] [[2005]].
* ''Things I've Learned from Women Who've Dumped Me'' (Februario [[2008]]) (ISBN 0-446-58069-4), commentarius in libro a [[Beniaminus Karlin|Beniamino Karlin]] edito.<!--Dan contributes information acquired about women along with such people as [[Stephen Colbert]], [[Andy Richter]], and [[Will Forte]].-->
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{Vicicitatio}}
{{CommuniaCat|Dan Savage|Danielem Keenan Savage}}
* [https://web.archive.org/web/20090108134255/http://thestranger.com/seattle/SavageLove "Savage Love"], columna hebdomadalis
** [https://web.archive.org/web/20110207190849/http://www.thestranger.com/seattle/Author?oid=259 Archivum Dan Savage] apud situm ''[[The Stranger (newspaper)|The Stranger]]''
*** [https://web.archive.org/web/20101202062928/http://www.thestranger.com/seattle/SavageLove?show=blog Blog Dan Savage] apud situm ''[[The Stranger (newspaper)|The Stranger]]''
* [https://web.archive.org/web/20080621160302/http://podcasts.thestranger.com/savagelove/ "Podcasts" Savage's]<!--
* {{IMDB name|0767280}}-->
* [https://web.archive.org/web/20091005214336/http://spreadingsantorum.com/ Spargens Santorum], situs publicus de [[Santorum|Santoro]]
* [https://web.archive.org/web/20101129135453/http://saddlebacking.com/ Saddlebacking.com], situs de "saddlebacking"
{{bio-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Savage, Daniel Keenan}}
[[Categoria:Nati 1964]]
[[Categoria:Homines vivi]]
[[Categoria:Alumni Universitatis Illinoesiae]]
[[Categoria:Agnostici Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Atheistae Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Auctores Anglici]]
[[Categoria:Diurnarii Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Erotici]]
[[Categoria:Incolae Vasingtoniae civitatis]]
m0gs9202gxn3jzoqys6rvwc0jm8llsa
Columbanus Lindisfarniensis
0
111650
3960595
3799912
2026-05-18T23:03:08Z
Bartholomite
116968
capsa
3960595
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Columbanus Lindisfarniensis}} (natus circa annum [[605]] in [[Hibernia]]; mortuus die [[18 Februarii]] [[675]]) fuit episcopus et abbas claustri Lindisfarniensis ab anno 661 usque ad 664. Traditiones Celticas in ritum Romanum defendit. Festum eius die 18 Februarii, in Hibernia 8 Augusti, celebratur.
== Fontes ==
* [[Beda Venerabilis]]: [[Historia ecclesiastica gentis Anglorum]] Liber III et IV
* [[Simeon Dunelmensis]], Libellus de Exordio atque Procursu istius, hoc est Dunelmensis, Ecclesie, c. 5
{{NexInt}}
* [[Lindisfarna]]
== Nexus externi ==
* {{cite web |url=http://books.google.com/books?vid=0J1NaXOPJH0SKmWD&id=VSADAAAAQAAJ |title=The Historical Works of Simeon of Durham |accessdate=2009-10-03 |author=[[Simeon Dunelmensis]] |authorlink= |coauthors=interpres: J. Stevenson|date= |year=1855 |month= |format= |work=Church Historians of England, vol. III, pars II |publisher=Seeley’s |pages= |language= |archiveurl= |archivedate= |quote= }}
* [https://web.archive.org/web/20110513234140/http://www.fordham.edu/halsall/basis/bede-book3.html Bedae Venerabilis Historia ecclesiastica gentis Anglorum III (Anglice)]
* [https://web.archive.org/web/20110514000001/http://www.fordham.edu/halsall/basis/bede-book4.html Bedae Venerabilis Historia ecclesiastica gentis Anglorum IV (Anglice)]
* {{BBKL|c/colmann_v_l|auctor=Friedrich Wilhelm Bautz|commentatio=COLMAN (Coleman) von Lindisfarne|tomus=1|columnae=1098-1099}}
{{sanctus-stipula}}
[[Categoria:Nati saeculo 7]]
[[Categoria:Mortui 675]]
[[Categoria:Abbates]]
[[Categoria:Episcopi Lindisfarnenses]]
[[Categoria:Sancti]]
[[Categoria:Historia Britanniae]]
[[Categoria:Incolae Hiberniae]]
rrmys9bwgbhmfhdfh4hmv5swt6i7l43
Marcellus Iureş
0
115829
3960631
3728903
2026-05-19T02:59:03Z
Bartholomite
116968
3960631
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Marcellus Iureş}} (natus in [[Băilești]] die [[2 Augusti]] [[1951]]) est [[histrio]] [[theatrum|theatralis]] et [[cinematographia|cinematographicus]] [[Romania|Dacoromanus]], qui etiam in [[CFA|America]] operam dat.
==Pelliculae selcetae==
* ''[[Amen (film)|Amen]]''
* ''[[Hart's War]]''
* ''[[Mission: Impossible]]'
* ''[[Interview with the Vampire]]''
* ''[[The Peacemaker (1997 film)|The Peacemaker]]'',
* ''[[Pirates of the Caribbean: At World's End]]''
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Marcel Iureș|Marcellum Iureş}}
{{Fontes biographici}}
* [https://web.archive.org/web/20080618002933/http://www.marcel-iures.com/ Marcelli Iureş Pagina interretialis]
* {{Imdb name|0411903|Marcello Iureş}}
{{bio-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Iures, Marcellus}}
[[Categoria:Actores Romaniae]]
[[Categoria:Nati 1951]]
[[Categoria:Homines vivi]]
k4q2fll8l7e3ti0x3flgezz5yfm395d
Saulxures
0
123555
3960524
3632216
2026-05-18T17:27:23Z
Pippobuono
54500
capsa et opus
3960524
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidatorum}}
[[Fasciculus: Saulxures.jpg |thumb|upright=0.8|left|Saulxures: despectus in vicum]]
{{res|Saulxures}} ([[Germanice]] ''Salzern'') est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 508 incolarum (anno [[2012]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Rhenus Inferior|Rheni Inferioris]] et ab anno 2021 [[Communitas Europaea Alsatiae|Communitatis Europaeae Alsatiae]] in regione orientali olim [[Alsatia]] et a die [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Alsatia Campania Arduenna et Lotharingia]] et nunc ex plebiscito ''Grand Est'' vocata.
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Rheni Inferioris|Indicem communium praefecturae Rheni Inferioris]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Saulxures |Saulxures }}
{{INSEE commune|67436|de=Saulxures}}
* {{opus|url=http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=35627 |titulus=De hoc communi|domus editoria=cassini.ehess.fr}}
* {{opus|url=https://mairie-saulxures.fr/|titulus =Huius communis pagina interretialis}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia Praefecturae Rheni Inferioris]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Rheni inferioris]]
hpxhi9tc28ed6m06vt18y0pnz01ncki
Cruciatus
0
127022
3960451
3960450
2026-05-18T12:00:11Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3960451
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Lingchi (cropped).jpg|thumb|''Lingchi'': carnificina secandi lenta in [[Beijing]] circa [[1904]].]]
'''Cruciatus''' ({{pns|us|m}}),{{L&S ref|cruciatus|cruciatum}} sive '''tortura'''{{L&S ref|tortura|torturam}}<ref>[http://www.latin-dictionary.net/search/latin/tortura LatDict: tortura].</ref> sive {{Scholium|inspicitur=latinitas|Sed estne “tormentum” instrumentum/machina quae cruciatum admovet?|'''tormentum'''}},{{L&S ref|tormentum}} est actus ingerendi [[dolor]]is ad poenam infligendam aut confessionem alicuius sceleris eliciendam, vel sola crudelitate. Sunt [[gubernatio]]nes et [[vigil]]es quae cruciant captivos vel homines in [[carcer]]e et aliis locis. [[flagellum|flagella]], [[amputatio]], [[castratio]], [[violentia psychologica|violentia psychica]], violentia sexualis, et [[actus sexualis|actus sexuales]] vel [[stuprum|strupra]] committuntur.
[[Internationalis iurum humanorum lex|Ius gentium]] et [[humanitarium belli ius]] cunctos cruciatus absolute prohibent.
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
* [[Conventio contra Torturam, alteram Atrocem, Inhumanam seu Humiliantem Tractationem seu Poenam]]
* [[Crimen contra humanitatem]]
* [[Declaratio et propositum Vindobonae]]
* [[Dies internationalis contra cruciatum]]
[[Categoria:Amoralitas]]
[[Categoria:Carceres]]
[[Categoria:Iura humana]]
[[Categoria:Ius internationale]]
[[Categoria:Moralitas]]
[[Categoria:Sociologia]]
{{Myrias|Societas}}
khpng481lyoc7lpokvr79hlifmavf2c
3960452
3960451
2026-05-18T12:04:22Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3960452
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Lingchi (cropped).jpg|thumb|''Lingchi'': carnificina secandi lenta in [[Beijing]] circa [[1904]].]]
'''Cruciatus''' ({{pns|us|m}}),{{L&S ref|cruciatus|cruciatum}} sive '''tortura'''{{L&S ref|tortura|torturam}}<ref>[http://www.latin-dictionary.net/search/latin/tortura LatDict: tortura].</ref> sive {{Scholium|inspicitur=latinitas|Sed estne “tormentum” instrumentum/machina quae cruciatum admovet?|'''tormentum'''}},{{L&S ref|tormentum}} est actus ingerendi [[dolor]]is ad poenam infligendam aut confessionem alicuius sceleris eliciendam, vel sola crudelitate. Sunt [[gubernatio]]nes et [[vigil]]es qui cruciant captivos vel homines in [[carcer]]e et aliis locis. [[flagellum|flagella]], [[amputatio]], [[castratio]], [[violentia psychologica|violentia psychica]], violentia sexualis, et [[actus sexualis|actus sexuales]] vel [[stuprum|strupra]] committuntur.
[[Internationalis iurum humanorum lex|Ius gentium]] et [[humanitarium belli ius]] cunctos cruciatus absolute prohibent.
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
* [[Conventio contra Torturam, alteram Atrocem, Inhumanam seu Humiliantem Tractationem seu Poenam]]
* [[Crimen contra humanitatem]]
* [[Declaratio et propositum Vindobonae]]
* [[Dies internationalis contra cruciatum]]
[[Categoria:Amoralitas]]
[[Categoria:Carceres]]
[[Categoria:Iura humana]]
[[Categoria:Ius internationale]]
[[Categoria:Moralitas]]
[[Categoria:Sociologia]]
{{Myrias|Societas}}
7ipa0pk8r8q17gtmkwjq870jig8u7et
Ioannes Ernestus Eberlin
0
131828
3960581
3300785
2026-05-18T21:47:35Z
FordPrefect42
5150
3960581
wikitext
text/x-wiki
'''Ioannes Ernestus''' (Johann Ernst) '''Eberlin''' (baptizatus die [[27 Martii]] anno [[1702]] in [[Jettingen]] apud [[Burgau]]; mortuus die [[19 Iunii]] anno [[1762]]<ref>Quidam fontes etiam diem [[21 Iunii]] indicant, sed is dies sepulturae est.</ref> [[Salisburgum|Salisburgi]]) fuit [[compositor]] et [[organista]] [[Germania|Germanus]] [[aetas Baroca (musica)|aetate Baroca]] et [[aetas Classica (musica)|Classica]].
== Notae ==
<references />
{{Lifetime|1702|1762|Eberlin, Ioannes Ernestus}}
[[Categoria:Compositores Germaniae]]
[[Categoria:Nati 1702]]
[[Categoria:Mortui 1762]]
2pamj7rkawsavka4pxn1t2mpopszojf
Florentinum (Res publica Sancti Marini)
0
139934
3960572
3752887
2026-05-18T20:35:12Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3960572
wikitext
text/x-wiki
{| cellpadding="2" style="float: right; width: 307px; background: #e3e3e3; margin-left: 1em; border-spacing: 1px;"
<caption>Florentinum</caption>
! [[Insigne]]
! [[Vexillum]]
|- style="background: #ffffff;" align="center"
| style="width: 145px;" | [[Fasciculus:Fiorentino.JPG|110px|Florentini Insigne]]
| style="width: 145px;" | [[Fasciculus:Castello di Fiorentino.jpg|150px|Florentini Vexillum]]
|----
! colspan="2" | ''Despectus in Florentinum''
|- bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" |[[Fasciculus:FiorentinoPanorama2.JPG|300 px|Despectus in Florentinum]]
|-
|----
! colspan="2" | Nomina
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Nomina [[Lingua Latina|Latina]] || Faetanum
|---- bgcolor="#FFFFFF"
| Nomen [[Lingua Italica]] || Fiorentino
|---- bgcolor="#FFFFFF"
| Nomina sermonibus alteribus || Fiurentêin ([[Lingua Romaniola|Romaniolice]])
|----
! colspan="2" | Indicia fundamentalia
|---- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Terra]] || [[Fasciculus:Flag of San Marino.svg|20px|Vexillum rei publicae Sancti Marini]] [[Res publica Sancti Marini]]
|---- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Castella Sancti Marini|Castellum]] || Florentinum
|---- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Coordinata geographica]] || 43°54′42.34″N 12°27′24.52″E
|---- bgcolor="#FFFFFF" valign="top"
| [[Altitudo]] || 490,00 [[Super libram maris|s.l.m.]]
|---- bgcolor="#FFFFFF" valign="top"
| [[Area (geometria)|Area finis municipalis]] || 6,57 [[chiliometrum quadratum|km<sup>2</sup>]]
|---- bgcolor="#FFFFFF" valign="top"
| [[Numerus incolarum]] urbis et municipii || 2.537 ''<small>([[2014]])</small>''
|---- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Spissitudo incolarum]] municipii || 386,15 ''<small>([[2014]])</small>''
|---- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Numerus cursualis]] || RSM-47897
|---- bgcolor="#FFFFFF" valign="top"
| [[Praefixum telephonicum]] || e Italia et Civitate Vaticana: 0549 / e civitatibus alteribus: +378
|---- bgcolor="#FFFFFF"
| [[ISO 3166-2]] || SM-05
|---- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Nota autocineti]] || RSM
|---- bgcolor="#FFFFFF" valign="top"
| [[Pagina interretialis]] || [https://web.archive.org/web/20100816153329/http://www.sanmarinosite.com/castelli/fiorentino.html]
|----
! colspan="2" | Res politicae
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Status || Castellum, Rei publicae Sancti Marini
|---- bgcolor="#FFFFFF" valign="top"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Magister civium superior]] ||
|-
|----
! colspan="2" | Res aliae
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Patronus]] || [[Bartholomaeus (apostolus)|Sanctus Bartholomaeus]]
|---- bgcolor="#FFFFFF" valign="top"
| [[Sollemnitas|Dies sollemnis]] || Dominica ultima Iulii
|---- bgcolor="#FFFFFF" valign="top"
| Incolarum nomen || ''Florentinenses''
|-
|----
|colspan="2" |[[Fasciculus:San Marino Fiorentino.png|300 px|Collocatio Florentini Castelli in Re publica Sancti Marini]]
|}
'''Florentinum''' {{victio|Florentinum|i|n}} ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Fiorentino (San Marino)|Fiorentino]]'') est [[Castella Sancti Marini|Castellum]] [[Res publica Sancti Marini|Rei publicae Sancti Marini]], circiter 2 550 incolarum (Anno 2014). Incolae ''Florentinenses'' appellantur.
==Curatiae{{dubsig}}==
*''Capanne''
*''Crociale''
*''Pianacci''
== Castella vel municipia italica finitima ==
*[[Civitas Sancti Marini]]
*[[Ecclesia Nova (Res publica Sancti Marini)]]
*[[Burgus Maior (Res publica Sancti Marini)|Burgus Maior]]
*[[Faetanum (Res publica Sancti Marini)|Faetanum]]
*[[Mons Viridarium]]
*[[Mons Grimanus]] ([[Provincia Pisaurensis et Urbinas|IT-PU]])
*[[Saxum Feretranum]] ([[Provincia Pisaurensis et Urbinas|IT-PU]])
{{NexInt}}
*[[Castella Sancti Marini]]
*[[Civitas Sancti Marini]]
==Nexus externi==
{{CommuniaCat|Fiorentino|Florentinum}}
*[https://web.archive.org/web/20100816153329/http://www.sanmarinosite.com/castelli/fiorentino.html Situs interretialis reipublicae proprius.] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}}
==Pinacotheca==
<gallery>
Imago:Fiorentino in San Marino (+pop areas).svg|Collocatio finium Castelli Florentini in finibus Reipublicae Sancti Marini.
</gallery>
==Notae==
<references />
[[Categoria:Castella Sancti Marini]]
399e4p28qpyi522a9y7x4sqlks9v3dj
Gardenia taitensis
0
139987
3960640
3717179
2026-05-19T04:32:24Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3960640
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
{{taxobox
|image = Tiare_Maori.jpg
|regnum = [[Plantae]]
|unranked_divisio = [[Angiospermae]]
|unranked_classis = [[Eudicotyledones]]
|unranked_ordo = [[Asteridae]]
|ordo = [[Gentianales]]
|familia = [[Rubiaceae]]
|genus = ''[[Gardenia]]''
|species = '''''G. taitensis'''''
|binomial = ''Gardenia taitensis''
|binomial_authority = [[Augustinus Pyramus de Candolle|DC.]]<ref name="IPNI">{{IPNI|751281-1}}</ref>
|}}
'''''Gardenia taitensis''''' ([[Anglice]] ''Tahitian gardenia, tiare flower'') est [[species (taxinomia)|species]] [[angiospermae|plantarum florentium]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Rubiaceae|Rubiacearum]], in [[litus|litoribus]] terrae altae [[Oceania]]e occidentalis [[endemismus|endemica]]. Planta, in [[Melanesia]] et [[Polynesia Occidentali]] orta, est introductio [[indigena|aboriginalis]] in [[Insulae Cook|Insulis Cook]] et [[Polynesia Francica]], et fortasse [[Havaii]]s.<ref>[http://www.ntbg.org/plants/plant_details.php?plantid=5454&rid=939 De planta] apud situm ntbg.org (National Tropical Garden Plant Database).</ref>
[[Fasciculus:Starr 070221-4650 Gardenia sp..jpg|thumb|100px|left|[[Gemma (botania)|Gemma]]]]
[[Planta]] est [[sempervirens]] [[frutex]] [[zona tropica|tropicus]], qui ad 4 m altus crescit. [[Folium|Folia]] sunt nitida, [[viridis|atroviridia]] 5–16 cm longa, secundum [[caulis|caulem]] opposita. [[Flos]] est cremeus, stelliformis, 5–9 lobis (quoque lobo 2–4 cm longo), et [[odor|fragrantissimus]]. Insigniter est una ex paucis plantis excultis in [[Polynesia]] endemicis. Is est [[insigne florale|flos civitatis]] [[Polynesia Francica|Polynesiae Francicae]] et [[Insulae Cook|Insularum Cook]].
Nomen ipsum est falsum quia planta nec endemica nec naturalizata [[Tahiti]]s est. Primum [[binomen]] gratum pro planta ex speciminibus ab [[Iulius Dumont d'Urville|Iulio Dumont d'Urville]] Tahitis anno [[1824]] conlectis appellatum est; ergo nomen scientificum ''Gardenia taitensis'' et nomen in aliis [[lingua|linguis]] simile. Primum autem Tahitis conlecta est a [[Ioannes Reinhold Forster|Forster]] [[pater|patre]] [[filius|filioque]] per primam [[Iacobus Cook|Praefecti Cook]] navigationem Pacificam (1768–1771), quamquam eadem ''[[Gardenia florida|Gardeniae floridae]]'' falso visa est.<ref>[http://cookislands.bishopmuseum.org/species.asp?id=6173 "Cook Islands Biodiversity & Natural Heritage Database : Gardenia taitensis - Tahitian Gardenia,"] apud situm cookislands.bishopmuseum.org.</ref>
== Synonyma ==
* ''Gardenia weissichii''
* ''Gardenia tahitensis''
* ''Randia tahitensis''
== Nomina Pacifica ==
* ''Tiare maʻohi, tiare tahiti'' ([[Polynesia Francica]])
* ''Tiare maori, tiale maoli'' ([[Insulae Cook]])
* ''Pua, pua samoa, pua fiti'' ([[Samoa]])
* ''Siale tonga'' ([[Tonga]])
* ''Bua'' ([[Viti]])
== Usus communes ==
[[Fasciculus:Starr 080117-1711 Gardenia taitensis.jpg|thumb|150px|[[Folium|Folia]]]]
[[Fasciculus:Starr 070221-4645 Gardenia sp..jpg|thumb|150px|[[Flos]]]]
[[Fasciculus:Starr 070221-4638 Gardenia sp..jpg|thumb|150px|Habitus crescendi]]
* [[Polynesiani]] in [[Insulae Pacificae|Insulis Pacificis]] flores fragrantissimos in suis [[monile|monilibus]] floralibus (''ei'' in [[Insulae Cook|Insulis Cook]], ''hei'' [[Tahiti]]s, ''[[lei (Havaii)|lei]]'' in [[Havaii]]s, ''ʻula'' in [[Samoa]]) adhibent.
* In nonnullis [[memoria|memoriis]]<!--traditions--> Pacificis, flos gestus statum coniunctionis significat: flos [[auris|auri]] laeva personam cui sunt coniunx aut deliciae<!--sweetheart-->; flos auri dextra gestus, personam amores petentem designat.
* Plantae putantur [[herbalismus|proprietates medicinales]], ad curandos nonnullos [[morbus|morbos]]<!--ailments-->. In [[Tonga]], infusio ex [[cortex|cortice]] facta in [[nasus|nasum]], [[oculus|oculos]], et [[os (anatomia oris)|os]] ad curandam "[[morbus manium]]" stillatur<!--ghost sickness-->. In [[Samoa]], partes plantae ad curandam [[inflammatio]]nem adhibentur.<ref>W. Arthur Whistler, ''Polynesian Herbal Medicine'' (1992), pp. 52, 69, 150 [http://books.google.co.nz/books?id=1RrbAAAAMAAJ&q=gardenia+taitensis&dq=gardenia+taitensis&hl=en&ei=hK-ZTPOiKYacsQOiodGpAw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=6&ved=0CEUQ6AEwBTgU Textus] apud Google Books.</ref>
* Flos adhibetur ad faciendam ''[[oleum monoi|monoi tiare Tahiti]],'' [[oleum]] fragrans, ex infusione florum in oleo [[cocos nucifera|cocotium]] effectum (vide ''[[enfleurage]])''.<ref>http://www.monoi.com/history.html Historia] olei ''monoi tiare Tahiti'' apud situm monoi.com.</ref>
* ''Gardenia taitensis'' etiam in [[commercium|commercio]] in quadam [[res ungentaria|re ungentaria]] adhibetur.<!--, perfumery, sed its prohibitively high cost excludes use in commercial perfumery.--> Inter exempla insignia sunt ''Tiare'' ab Ormonde Jayne venumdatum, anno 2009 in publicum oblatum,<ref>Ormonde Jayne, [http://www.ormondejayne.com/uk/tiare-perfume-collection.php "Tiare Perfume Collection,"] res a Linda Pilkington facta.</ref> et ''Tiare'' a Chantecaille oblatum.<ref>[https://web.archive.org/web/20110708134737/http://www.chantecaille.com/product_fragrance_detail.cfm?cat=27&pid=460 Chantecaille Tiare Perfume] at chantecaille.com.</ref> Flores non iam aperti manu carpti in oleo [[quindecim]] [[dies]] immerguntur ad obtinendum [[extractum]].
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
* [http://cookislands.bishopmuseum.org/species.asp?id=6173 Cook Islands Biodiversity: Gardenia taitensis, Tahitian Gardenia - cookislands.bishopmuseum.org]
* [https://web.archive.org/web/20120614150251/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=GATA USDA Plants Database: Gardenia taitensis - plants.usda.gov]
* [http://www.nzetc.org/tm/scholarly/Bea01Bank-fig-Bea01BankP046a.html The Endeavour Journal of Joseph Banks 1768-1771, Gardenia taitensis - nzetc.org]
{{CommuniaCat|Gardenia taitensis|''Gardeniam taitensem''}}
<!--
[[Categoria:Crops originating from the Pacific]]-->
[[Categoria:Rubiaceae]]
[[Categoria:Flora Oceani Pacifici]]
[[Categoria:Flora Melanesiae]]
[[Categoria:Flora Polynesiae]]
[[Categoria:Flora tropica]]
[[Categoria:Plantae medicinales]]
[[Categoria:Taxa de Candolle]]
[[Categoria:Species plantarum]]
kdioltkp4qtdl5ra61avbd29mmu8hc5
Superheros
0
153007
3960647
3913352
2026-05-19T06:03:24Z
Grufo
64423
Nexum internum addidi
3960647
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas|-2}}
[[Fasciculus:Spiderman.JPG|thumb|Spider-Man, superheros a societate Marvel Comics promulgatus.]]
[[Fasciculus:Connecticut_ComiCONN_Superhero_Mascot..jpg|thumb|[[Caricatura]] superheros.]]
{{res|Superheros}}{{FD ref}} ({{pns|ois|m|superheros}}), aut {{res|superherois}} ({{pns|idis|f|superherois}}), est genus [[persona]]rum fictarum quae primum in [[Liber nubeculatus|nubeculatis]] (hodie praecipue a societatibus ''DC comics'' et ''Marvel Comics'' editis), deinde in [[Ars animandi|animatio]]nibus et [[pellicula|pelliculis]] inveniuntur. Haec personatae multicolori veste indutae, immanibusque viribus vel mirabili sollertia praeditae<!--personatus, palliatus, immanis viribus, identitate secreta, sollers pugnandi nefarie et aliquando clamydatus --> esse solent.
[[Vocabulum]] ''superhero'' [[Anglice]] anno [[1916]] inlatum est.<ref name=mw>[http://www.merriam-webster.com/dictionary/superhero Merriam-Webster Anglice: "Superhero"]</ref> Locutio autem ''super heroes'' et variae formae eius tantum personas de iure designant quas societates DC Comics et Marvel Comics possident. Quae societates ambae hoc vocabulum sicut notam mercimonii<!--Anglice: ?trademark--><ref>[http://tarr.uspto.gov/servlet/tarr?regser=serial&entry=78356610 "United States Patent and Trademark Office latest status info for trademark serial #78356610]</ref> postulant.
{{NexInt}}
{{div col|3}}
* [[Batman]]
* [[Captain Marvel]]
* [[Daredevil]]
* [[Punisher]]
* [[Spawn]]
* [[Fantastic Four]]
* [[Daniel Gulielmus "Danny" Fenton]]
* [[Spider-Man]]
* [[Superman]]
* [[Super Stultus]]
* [[Anas Ala Tenebrosa]]
* [[Tenax]]
* [[The Boys (series televisifica)]]
* [[Ultor Anas]]
* [[Wolverine (Marvel Comics)]]
* [[Wonder Woman]]
{{div col end}}
== Notae ==
<references/>
{{Myrias|Homines}}
[[Categoria:Superheroes| ]]
jmepqus7vc5bkqmp58nofgy1ymfmcca
Flumen Californiense
0
154649
3960628
3759588
2026-05-19T02:46:36Z
Bartholomite
116968
/* Bibliographia */
3960628
wikitext
text/x-wiki
'''Flumen Californiense'''<ref>{{Fontes desiderati}}</ref> est [[frigus|frigidum]] [[Oceanus Pacificus|Oceani Pacifici]] [[flumen oceanicum]], quod ad [[meridies|meridiem]] secundum [[occidens]] [[America Septentrionalis|Americae Septentrionalis]] [[litus]] movetur, ante [[Columbia Britannica|Columbiam Britannicam]] oriens et ante [[California Inferior|Californiam Inferiorem]] finiens.
Sunt in orbe terrarum [[quinque]] flumina litoralia cum zonis [[scatere|scatentibus]]{{dubsig}}<!--upwelling--> consociata: Flumen Californiense, ante litus [[Oregonia]]e et [[California]]e; [[Flumen Humboldtianum]], ante litus [[Tsilia]]e et [[Peruvia]]e; [[Flumen Canariarum]], ante litus [[Africa]]e boreoccidentalis; [[Flumen Benguela]], ante litus [[Africa]]e austroccidentalis; et [[Flumen Somaliense]], in [[Oceanus Indicus|Oceano Indico]] occidentali situm (Mann et Lazier 2006). Haec quinque maiora flumina litoralia, a [[ventus|vento]] coacta, a [[terrae emersae|terris emersis]] deflexa, sunt partes systematis [[gyrus oceanicus|gyrorum oceanicorum]] [[Oceanus Mundi|Oceani Mundi]]. Quodque maiorum pelvium oceanicarum fluminum ambo flumen finis occidentalis et flumen finis orientalis habet. Flumina finium occidentalia alta et rapida, flumina finium orientalium plerumque humilia, lata, minusque definita esse solent (Mann et Lazier 2006).
{{NexInt}}
* [[Flumen oceanicum]]
* [[Gyrus oceanicus]]
* [[Oceanographia physica]]
==Notae==
<div class="references-small"><references/></div>
==Bibliographia==
*Mann, K. H., et J. R. N. Lazier. [[2006]]. ''Dynamics of Marine Ecosystems: Biological-Physical Interactions in the Oceans.'' Ed. 3a. Blackwell Publishing.
*Schwing, M. R., R. Mendelssohn, et S. J. Bograd. [[2003]]. ''El Nino Impacts of the California Current Ecosystem.'' NOAA Fisheries, Southwest Fisheries Science Center.
* Stanton, Carina. [[2005]]. [http://seattletimes.nwsource.com/html/localnews/2002377292_ocean13m.html Warmer oceans may be killing West Coast marine life,] ''[[The Seattle Times]],'' 13 Iulii.
==Nexus externi==
* [http://www.cclme.org De legibus et iussis Oecosystematis Marini Magni Fluminis Californiensis,] apud www.cckme.org
{{geo-stipula}}
[[Categoria:California]]
[[Categoria:Flumina oceanica]]
[[Categoria:Oceanus Pacificus]]
chz6s440d2bos8l05iko1517w0jod9f
Virus informaticum
0
176291
3960597
3875988
2026-05-18T23:13:06Z
LilyKitty
18316
de malware
3960597
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas|-2}}
[[Fasciculus:Virus Blaster.jpg|thumb|Virus "blaster" nomine: pars textus programmatis.]]
'''Virus''' est [[programma computatrale|programma]] quod se ipsum inserit vel pangit inscio utente in [[Systema internum]] et damnum tam systemati interno quam [[machina]]e physicae inferre potest. Instar [[virus|viri]] biologici se multiplicat vel se ipsum transcribit. Ut virus machinam afficiat, aliquid faciendum est, velut epistulam electronicam cum adiuncto aperire.
Declinatio vocabuli ''virus'':<ref>[https://web.archive.org/web/20160304080843/http://www.interrete.de/latein/nuntiifinarch1.html Nuntii Latini: Finnish Broadcasting Company (Radiophonia Finnica Generalis). Archiv I. 19.5.2000 - 6.12.2002]: "NOVUM VIRUS COMPUTATORIUM: Novum viri computatorii genus nomine Code Red in praesenti in Interreti grassatur, ut nuntiavit institutum SANS, cuius est securitati retis informatici providere. Code Red II, quod per cursum electronicum diffunditur, priore viro acerbius est et, postquam in servitoria penetravit, in systema lacunam facit. Ita fieri potest, ut alia vira eaque etiam periculosiora in machinas computatorias irrepant. Iam vermis Code Red I molestissimus fuit, cum biduo in trecenta milia computatrorum in omni orbe terrarum invasit."</ref><ref>[[PONS (dictionarium)|PONS]]: [http://de.pons.com/%C3%BCbersetzung?l=dela&q=virus ''virus'']: „[germanice:] Virus [latine:] virus <''-i''> ''nt ''[annotatio: Neutrum]'' Pl.'': vira"</ref><ref>José Juan del Col: ''Diccionario auxiliar: español-latino para el uso moderno del Latín'', 2007, p.1120, sub verbo ''virus'': "'''virus''': virus, i ''n''. [...] '''''Uso''''': - ''informático'', virus ordinatrale."</ref>
{| class="wikitable"
! rowspan="2" |
|-
! Singularis
! Pluralis
|-
! Nominativus
| rowspan="2" | virus || rowspan="2" | vira
|-
! Accusativus
|-
! Genitivus
| viri || virorum
|-
! Dativus
| rowspan="2" | viro || rowspan="2" | viris
|-
! Ablativus
|-
|}
Antiquitus et more heteroclito, casus genitivus singularis erat virus, sicut in nominativo singulari.
{{NexInt}}
*[[Cybersecuritas]]
*[[Malware]]
*[[Murus incendiarius]]
== Notae ==
<references />
[[Categoria:Programmata noxia]]
e2hp30x37q12lj0k9je5k274k3wgv5l
Grafhorst
0
179621
3960680
3505564
2026-05-19T10:54:02Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3960680
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Grafhorst''' est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et ad [[Circulus Helmstadiensis|Circulum Helmstadiensem]] pertinet. Grafhorst ab anno [[1974]] pars est communis generalis [[Velpke (commune generale)|Velpke]].
== Historia ==
[[Fasciculus:Kirche Grafhorst IMG 2693.jpg|thumb|left|Ecclesia Sanctae Elisabethae Grafhorst]]
Grafhorst anno [[1212]] primo in actis descriptum est. Postea possessio [[Guelfi|Guelphorum]] factum est. Annis [[1807]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Ducatus Brunsvici|Ducatum Brunsvici]], ab anno [[1918]] ad [[Res Publica Brunsvicum|Rem Publicam Brunsvicum]] pertinuit. Ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est.
== Nexus externi ==
{{Commonscat}}
* [http://www.grafhorst.de Pagina communis Grafhorst]
* [https://web.archive.org/web/20130616061619/http://www.velpke.de/samtgemeinde-und-doerfer/grafhorst/index.html Pagina communis generalis Velpke de Grafhorst scripta]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita saeculo 12]]
57v76rouhjb6kwv1e7wivlg7i08t3a4
Fabricius Hadjadj
0
180723
3960476
2793129
2026-05-18T15:31:04Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3960476
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Fabrice Hadjadj.jpg|thumb|200 px|Fabricius Hadjadj anno [[2005]]]]
'''Fabricius Hadjadj''' ([[Nemetodurum|Nemetoduri]] familia [[Iudaei|Iudaica]] oriunda e [[Tunesia]] anno [[1971]] natus) est [[scriptor]] [[Francia|Francicus]]. Uxor eius est [[actrix]] [[Siffreine Michel]] quacum sex flios genuit.
== Vita ==
Hadjadj, qui [[Atheismus|atheus]] erat anno [[1998]] se ad [[Religio Christiana|fidem Christi]] convertit.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Fabrice Hadjadj|Fabricium Hadjadj}}
* [http://www.editionsducerf.fr/html/fiche/ficheauteur.asp?n_aut=5991 De Fabricio Hadjadj]{{Nexus deficit|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} apud Éditions du Cerf
{{scriptor-stipula}}
{{Lifetime|1971||Hadjadj}}
[[Categoria:Scriptores Franciae]]
[[Categoria:Auctores Francogallici]]
qsmbkycpokily5ao6ozbsuzc0gkwxi5
Malware
0
181733
3960596
3564958
2026-05-18T23:12:09Z
LilyKitty
18316
de vita provata
3960596
wikitext
text/x-wiki
{{Interrete}}
'''''Malware''''' (vox [[Anglice|Anglica]]) nocivis programmata, de industria excogitata ut noceat machinam [[informatica]]m vel artificium vel gestabilis vel systema informatica vel moderetur furtive ex deforis vel alienum facultates dat ingredi et moderari obiectam [[Computatrum|machinam]] vel systema vel indicias furtive furatur. Hoc verbum comprehendit [[Virus informaticum|virus]], [[Trojan horse (informaticum)|troianum]], [[expiscatio]]nem, ''[[worm]].'' Remedia noxiae programmatae sunt [[murus incendiarius]] (''firewall'' Anglice) et ''[[anti-virus]]''.
''Malware'' potest:
* [[navigatrum]] moderari.
* conatos scrutandi interretiarii divertere.
* venditiones molestias vel non cupidas ostentare.
* sitios visitantes indigare.
* indicias [[vita privata|privatas]] talis sicut indicias argentarias vel [[Tabullae Tributaria|creditae chartulae]] latrocinari.
* machinam adhibenti alias machinas mittere ''[[Saginatio (informatica)|spam]]'' oppugnareque.
* machinam stupefacere, machina stupit vel piger instabilisve fit, intuli potest Malware sit vel corrumpat.
== Etymologia ==
''Malware'' est [[Portmanteau|breve]] Anglico '''''mal'''icious soft'''ware''''' sive '''''mal'''evolent soft'''ware''''', ambo "immaterialia mala", ''npl'' [[Latine]]. Verbatim ''malware'' est "merx mala".
== Nexus externi ==
* [https://ist.mit.edu/security/malware Viruses, Spyware, and Malware], [[Institutum Technologiae Massachusettense]] {{ling|Anglice}}
{{NexInt}}
*[[Cyberias]]
*[[Virus informaticum]]
{{tech-stipula}}
[[Categoria:Programmata noxia]]
[[Categoria:Verba Anglica]]
{{Myrias|Technologia}}
dh1rsrwxk0vrixiy03d5hybb75p4q5i
The Horse and His Boy
0
183571
3960573
2563037
2026-05-18T20:41:40Z
Bartholomite
116968
3960573
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
{{ores|The Horse and His Boy}} (Latine: ''[[Equus]] et [[puer]] suus'') est [[fabula]] a [[Clive Staples Lewis]] scripta annoque [[1954]] vulgata, quinta in [[The Chronicles of Narnia|serie fabularum Narniensium]].
== Argumentum ==
Fabula incipit in Calormen, iacente regione meridie Narniae. Arsheesh [[piscator]] Shastam puerum educat, volente eum servum vendere. Fugit Shasta cum ope Bree, loquente equo (equi Calormeni carent sermone, sed Bree captus cum adhuc esset in Narnia pullo). Tum constituerunt ad [[Narnia (terra ficticia)|Narniam]] ire. In via occurrunt puella Calormene, Aravis. Est etiam comitata loquenti equo Hwin. Ut revelaverit arcanus de natale Shasta, quattuor itinera faciunt ad Narniam.
== Bibliographia ==
* Myers, Doris T. (1998). ''C.S. Lewis in Context''. Cantii: Kent State University Press.
* Schakel, Peter J. (1979). ''Reading With the Heart: The Way into Narnia.'' Grandcataractae: William B. Eerdmans. ISBN 978-0-8028-1814-0.
{{lit-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Horse and His Boy, The}}
[[Categoria:Angliae scripta]]
[[Categoria:Libri pueriles]]
[[Categoria:Litterae Anglicae]]
[[Categoria:Narnia]]
ni1hxuw3l1tq79hlyivgyklgvekq9lb
Don Rosa
0
184116
3960568
2974044
2026-05-18T20:25:28Z
Bartholomite
116968
3960568
wikitext
text/x-wiki
{{Pagina fontibus carens}}
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Keno Hugo Don Rosa}} sive {{res|Don Rosa}} (natus [[29 Iunii]] [[1951]] [[Ludovicopolis|Ludovicopoli]] in [[Kentukia]], in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatae Americae]]) est Americus delineator et manuscriptor [[narratio picta|narrationum pictarum]]. Est unus ex clarissimis delineatoris seriei [[Liber nubeculatus|librorum nubeculatorum]] [[Donaldus Anas]] (Anglice: ''Donald Duck''). Rosa notus est accurato modo delineandi et exacta notitia historica, qua usus narrationes conscribit. Eius opus maximi momenti est ''The Life and Times of Scrooge McDuck'' (''Vita operaque [[Scrugulus Anas|Scruguli Anatis]]'') vitam Scruguli, Donaldi avunculi, ab anno [[1887]] usque ad annum [[1947]] narrans. Anno [[1995]] Rosa etiam praemium ''Eisner'' ([[Lingua Anglica|Anglice]]: ''The Eisner Awards'') ob opus suum accepit.
{{bio-stipula}}
{{Lifetime|1951||Rosa, Don}}
[[Categoria:Pictores Civitatum Foederatarum]]
oa5uxs8ir6rju248vwfqlutjvk8yis2
Genista cilentina
0
184420
3960641
3407620
2026-05-19T05:28:11Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3960641
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
{{Taxobox
| name = ''Genista cilentina''
| image = Genista cilentina.JPG
| regnum = [[Plantae]]
| phylum = [[Magnoliophyta]]
| classis = [[Magnoliopsida]]
| ordo = [[Fabales]]
| familia = [[Fabaceae]]
| subfamilia = [[Faboideae]]
| tribus = [[Genisteae]]
| genus = ''[[Genista (genus)|Genista]]''
| species = '''''G. cilentina'''''
| binomial = ''Genista cilentina''
| binomial_authority = [[Francisca Valsecchi|Vals.]]
}}
'''''Genista cilentina''''' est rarissima [[species (taxinomia)|species]] [[Angiospermae|plantarum florentium]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Fabaceae|Fabacearum]], perennis planta, in [[Cilentum|Cilento]] genita atque [[endemismus|endemica]].
Hoc species a [[Francisca Valsecchi]] anno [[1993]] prima descripta est.
== Descriptio ==
Est [[frutex]] ramosus, ramis rigidi, striatis, pilosis. [[Folium|Folia]] sunt trifoliolata, segmentis linearibus, pilosis. [[Flos|Flores]] flavi et numerosi sunt, in densis [[racemus|racemis]] dispositi. [[bractea|Bracteolae]] lanceolatae, villosae ad basim calicis insertae. Calyx campanulatus, 4,5-5 mm longus, pubescentis; labio superiore bipartito, segmentis ovatis, acutis; inferiore longiore, dentis brevibus, acutis, lateralis divaricatis, centrale longiore.
[[Fructus]] est [[legumen]] [[Ellipsis|ellipticum]] atque pilosum, legumine quoque 6-7 mm longo, ovato-triangulari, sericeo et unum [[semen]] ellipticum 6 mm [[diametrum|diametro]] continente.
== Distributio ==
Sua distributio restrictissima est: plantae rarissime inveniuntur Cilenti [[litus|litore]], in paucissimis locis petrosis: unum prope [[Castrum Abbatis]], [[Mons Coracis|Montem Coracis]] atque [[Serra Mediana|Serram Medianam]] est, alii tria in rupibus prope [[Palinurus|Palinuri]] promontorium (in localitate dicta ''Salinae''), [[Pyxuntum]] et [[Isacia]]m.
== Bibliographia ==
* Giovanna Abbate et al., "Il Parco del Cilento: ambiente, flora e vegetazione" in ''Natura e montagna'' vol. 43 no. 1/2 (1996) pp. 19–30
* L. Rosati et al., "[https://web.archive.org/web/20190802010404/http://www.societabotanicaitaliana.it/SBI/IBI%2038%20(2)%202006/457-463%20Rosati%20et%20al%20-%20Nuove%20entit%C3%A0%20per%20la%20flora%20del%20Cilento%20e%20della%20Campania.pdf Nuove entità per la flora del Cilento e della Campania]" in ''Informatore botanico italiano'' vol. 38 no. 2 (20o6) pp. 457–463 (haec species non recensetur)
* Annalisa Santangelo, Antonio Croce, Sandro Strumia, "''[http://www.labecove.it/download/listerosse/Schede.Inf.Bot.Ital.44.2012.pdf Genista cilentina Vals.]''", pars operis "Schede per una Lista Rossa della flora vascolare e crittogamica Italiana" in ''Informatore botanico italiano'' vol. 44 no. 1 (2012) pp. 230–232
* Franca Valsecchi et al. in ''Bollettino della Società Sarda di Scienze Naturali'' vol. 29 (1992/3) pp. 255–257
== Nexus externi ==
{{Fontes biologici}}
{{CommuniaCat}}
[[Categoria:Faboideae]]
[[Categoria:Flora Italiae]]
[[Categoria:Species plantarum]]
[[Categoria:Taxa Valsecchi]]
[[Categoria:Taxa 1993]]
nth6o37mqgcmi2bf9xs608yzjnlesep
Litus Palmense Occidentale
0
186562
3960600
3829773
2026-05-19T00:05:10Z
CommonsDelinker
1422
[[c:COM:CDC|automaton]]: Substituens [[File:West_Palm_Beach_Aerial_November_2014_photo_Don_Ramey_Logan.jpg]] pro File:West_Palm_Beach_Aerial_November_2014_photo_D_Ramey_Logan.jpg. CommonsDelinker hanc rationem dedit: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:F
3960600
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Litus Palmense Occidentale'''<ref>Fons nominis: {{CathHierDiocese|palm}}</ref> est [[urbs]] et [[sedes comitatus|sedes]] [[Palm Beach Comitatus|comitatus Litoris Palmensis]] [[Florida]]e, in [[Civitates Foederatae|Civitatibus Foederatis]] sita.<ref name="GR6">{{cite web|url=http://www.naco.org/Template.cfm?Section=Find_a_County&Template=/cffiles/counties/usamap.cfm|accessdate=2008-01-31|title=Find a County|publisher=National Association of Counties}}</ref> Numerus civium secundum [[Census Civitatum Foederatarum 2010|Censum Civitatum Foederatarum 2010]] fuit 101 043. Urbs est veterrima ex magnis [[commune|municipalitatibus]] in [[Regio Metropolitana Floridae Meridianae|Regione Metropolitana Floridae Meridianae]] constitutis, [[biennium|biennio]] ante [[Miamia]]m incorporata.
== Historia ==
[[Fasciculus:West Palm Beach Aerial November 2014 photo Don Ramey Logan.jpg|thumb|left|Despectus in Litus Palmense Occidentale anno [[2014]].]]
Tempus [[historia|historicum]] in Florida [[meridies|meridiana]] coepit cum [[Ioannes Pontius Legionensis]] primum contactum cum indigenis anno [[1513]] faceret. [[Europa]]ei incolarum numerum vigentem invenierunt, quem in [[tribus]] separatas digesserunt: [[Mayaimi]] in Pelve Lacus Okeechobee et [[Iaega]]<!--Jaega--> et [[Ais (populus)|Ais]] in [[regio]]ne Okeechobee Orientali et in [[litus|litore]] orientali ad [[septentrio]]nes [[Tequesta]]rum. Cum [[Hispania|Hispani]] advenirent, [[habitatio|habitabant]] fortasse 20 000 [[Indi Americani|Indigenae Americani]] in Florida meridiana. Ante [[1763]], cum Florida in dicionem [[Anglia|Anglicorum]] redacta esset, paene omnes indigenae per [[bellum]], [[servitus|servitutem]], [[morbus|morbosque]] [[Europa]]eos interfecti erant.<ref>[http://www.pbchistoryonline.org/page/native-americans De indigenis Americanis.]</ref>
Aliae indigenae ex [[Alabama]] et [[Georgia]] in Floridam [[saeculum 18|saeculo duodevicensimo]] ineunte immigraverunt. Quamquam eis erant maiores diversi, [[Europa]]ei omnes ''Creeks'' appellaverunt, sed in Florida, [[Seminola]]e et [[Miccosukee]] usitate appellati sunt. Seminolae cum [[colonia|colonis]] [[Civitates Foederatae|Americanis]] pro terra et [[servus|servis]] ad se confugientibus pugnaverunt. Conatibus resisterunt administrationis ad eos relegandos in [[Territorium Indorum]] (nunc [[Oclahoma]]), ad [[occidens|occidentem]] [[Flumen Mississippiense|Fluminis Missippiensis]]. Inter [[1818]] et [[1858]], tria [[bellum|bella]] inter eas et administrationem [[Civitates Foederatae|Civitatum Foederatarum]] gesta sunt. Post [[1858]], perpauci se in Florida tenuerunt.<ref>[http://www.pbchistoryonline.org/page/the-seminole-war-in-palm-beach-county De Bellis Seminolanis in Comitatu Litoris Palmensis.]</ref>
[[Fasciculus:WestPalmBeach1885.jpg|thumb|Situs Litoris Palmensis Occidentalis [[decennium|decennio]] nono [[saeculum 19|saeculi undevicensimi]].]]<!--
[[Fasciculus:West Palm Beach, Fl. skyline from the north.jpg|thumb|West Palm Beach skyline from the north.]]-->
[[Regio]] quae Litus Palmensis Occidentalis circa annum [[1880]] constitutura est a [[centum]] [[colonia|colonis]] occupata est, qui eam Rus Lacus Worth ([[Anglice]] ''Lake Worth Country'') appellabant. Hi coloni fuerunt communitas diversa, ex variis [[Civitates Foederatae|Civitatum Foederatarum]] [[orbis terrarum|orbisque terrarum]] partibus orti, inter quos [[familia]]e Potter et Lainhart aliaeque familiae conditorum qui [[negotium|negotiatores]] ducentes in nova urbe mox facti sunt. Primi coloni [[genus Caucasianum|albi]]<!--C. race--> in Comitatu Litoris Palmensis circa Lacum Worth [[habitatio|habitabant]], tum inclusum [[aqua dulcis|aquae dulcis]] [[lacus|lacum]], ex [[Guillelmus Jenkins Worth|Guillelmo Jenkins Worth]] appellatum, [[tribunus militum|tribuno militum]] qui in [[Bella Seminolarum|Bello Seminolarum Secundo]] anno [[1842]] pugnaverat. Plurimi [[colonia|coloni]] [[fructus]] et [[holus|holera]] [[zona tropica|tropica]] coluerunt ad transportanda ad [[septentrio]]nes per Lacum Worth et [[Flumen Indorum]]<!--Indian River--> coluerunt. Ante [[1890]], [[Census Civitatum Foederatarum]] numeravit plus quam 200 colonos iuxta lacum [[habitatio|habitantis]], in vicinitate quae Litus Palmense Occidentale factura est. Regioni illo tempore iam fuerunt [[deversorium]] (Cocoanut House appellatum), [[templum]] [[Christianitas|Christianum]], et [[aedificium tabellarium]]{{dubsig}}<!--post office-->. [[Henricus Morrison Flagler]], conditor societatis [[Standard Oil]], ad regionem designandam<!--platted--> curavit pro [[commune]] qua [[servus|servi]] habitare potuerint qui in [[duo]]bus [[deversorium|deversoriis]] elegantibus in [[insula]] [[Litus Palmense (Florida)|Litore Palmensi]] laborabant anno [[1893]], cum [[ferrivia]] Florida East Coast adveniret. Ipse quibusdam Captain Porter et Ludovico "Louie" Hillhouse, [[regio]]nis [[colonia|colonis]], $45,000 pro primis [[oppidum|oppidi]] tractibus solvit, a [[Lacus Clarus|Lacu Claro]]<!--Clear Lake--> ad [[Lacus Worth|Lacum Worth]] patente.
[[Fasciculus:Clematis-1.jpg|thumb|left|Via Clematis.]]<!--
[[Fasciculus:ClematisBuilding.jpg|thumb|[[Aedificum]] Comeau, Via Clematis.]]
[[Fasciculus:FlamingoPark.JPG|thumb|Flamingo Park Historic Marker.]]-->
[[Littera]]e [[nomen proprium|nominis]] primum fuerunt "Westpalmbeach" (sicut Latine ''Lituspalmenseoccidentale''), sed coloni timere coeperunt ne nomen ex litteris [[tredecim]] consistens novo communi esset [[omen]] infaustum,<ref>Vide [[Triskaidekaphobia]].</ref> itaque die [[5 Novembris]] [[1894]], septuaginta octo cives in "Calaboose" (primo [[carcer]]e et statione [[vigil]]ium, in Viis Clematis et Poinsettia, nunc Via Dixie<!--D. Highway-->, sita) convenientes [[lex|legem]] sanxerunt quae Oppidum Litoris Palmensis Occidentalis in [[comitatus|comitatu]] tum Comitatus Dade (nunc [[Comitatus Miami-Dade]]) appellato incorporavit.<ref name="cityofwpb.com">{{cite web|url=http://www.cityofwpb.com/history/history.htm |title=Historic Gallery |publisher=The City of West Palm Beach |date= |accessdate=[[28 Novembris]] [[2010]]}}.</ref> Litus Palmense Occidentale ergo factum est prima [[municipalitas]] in Comitatu Dade et [[Florida Meridiana]] rite constituta. Concilium urbis<!--The town council--> mox [[lex|leges]] [[aedificium|aedificandi]]<!--building codes--> sanxit, et in locum [[tentorium|tabernaculorum]] et tuguriorum ruinosorum<!--shanties--> substituta sunt [[aedificium|aedificia]] [[later]]um, superficiei laterum,<!--brick veneer--> et [[lapis|lapidum]]. Urbs inter annos [[1890]] et [[1920]] fere constanter crevit, plurimique incolae [[periegesis|periegesin]] ministeriaque cognata vel [[mercatura]]m [[holus|holerum]] [[hiems|hiemalium]] [[commercium]]que [[fructus|fructuum]] [[zona tropica|tropiciorum]] susceperunt. Anno [[1909]], [[Comitatus Litoris Palmensis]] a [[Legislatura Civitatis Floridae]] creatus est, Litore Palmensi Occidentali [[sedes comitatus|sede comitatus]] facto. Anno [[1916]] in media urbe inauguratum est novum forum<!--courthouse--> [[architectura neoclassica|neoclassicum]], quod, diligenter usque ad statum primum redintegratum, nunc [[museum]] [[historia]]e loci est.
Urbs celeriter [[decennium|decennio]] tertio [[saeculum 20|saeculi vicensimi]] aucta est, pars [[bulla rerum soli in Florida annorum 1920|bullae rerum soli in Florida]]<!--F. land boom of the 1920s-->. Numerus incolarum a [[1920]] ad [[1927]] in quadruplum crevit<!--quadrupled-->, et multa genera [[negotium|negotiorum]] similiter creverunt. Multae urbis structurae praecipuissimae<!--landmark--> et viciniae conservatae per hoc tempus [[aedificium|aedificatae]] sunt. Flagler primum in animo habuit ut [[Florida East Coast Railway]] suam [[statio terminalis|terminum]] in Litore Palmensi Occidentali haberet, sed cum [[regio]] [[frigus]] extremum una [[hiems|hieme]] pateretur, potius ad extendendam [[ferriviaria]]m ad [[Miamia]]m curavit. <!--PLUS IN EN:-->
== Geographia et clima ==
Secundum [[Tabularium Census Civitatum Foederatarum]]<!--US Census Bureau-->, [[urbs|urbi]] est [[area (geometria)|area]] 151 [[chiliometrum quadratum|chiliometrorum quadratorum]] (58.2 [[mille passus quadratum|m<sup>2</sup>]]), quorum 143 chiliometra quadrata (55.1 m<sup>2</sup>) sunt terra et 8.0 chiliometra quadrata (3.1 m<sup>2</sup>, 5.26%) sunt [[aqua]].
== Maiores urbes ==
Inter maiores urbes in [[regio urbana|regionem urbanam]] Litoris Palmensis Occidentalis (cum numeris civium) prolatas sunt:
{{div col|3}}
# [[Os Ratti]] ([[Hispanice]] ''Boca Raton''): 86 629
# [[Litus Boyntonianum]]: 67 071
# [[Litus Delray]]<!--Hisp. Regis?-->{{dubsig}}: 64 095
# [[Wellingtonia (Florida)|Wellingtonia]]: 55 564
# [[Iuppiter (Florida)|Iuppiter]]: 50 028
# [[Horti Litoris Palmensis]]: 48 944
# [[Lacus Worth]]: 36 412
# [[Litus Riviera]]{{dubsig}}: 33 408
# [[Agri Virides (Florida)|Agri Virides]]<!--Greenacres-->: 32 019
# [[Litus Palmense Regale]]: 30 334
# [[Fontes Palmenses (Florida)|Fontes Palmenses]]<!--Palm Springs-->: 14 512
# [[Litus Palmense Septentrionale]]: 12 562
# [[Litus Palmense]]: 10 456
# [[Lantana (Florida)|Lantana]]: 10 389
# [[Loxahatchee]]: 3877
# [[Orae Lacus Clarke]]: 3475
# [[Atlantis (Florida)|Atlantis]]: 2005
# [[Haverhill (Florida)|Haverhill]]: 1620
# [[Horti Mangonienses]]<!--Mangonia Park-->: 1289
{{div col end}}
=== Aedificia notabilia ===
[[Fasciculus:Habitat of Semiardistomis viridis (Say) at Grassy Waters Preserve, West Palm Beach, Florida, USA - ZooKeys-210-019-g018.jpeg|thumb|Grassy Waters Preserve.]]
{| class="wikitable"
|+ '''Aedificia altissima'''
|-
! [[Nomen proprium|Nomen]]
! Tabulationes<!--stories-->
! [[Altitudo]]
|-
| [[Platea Trumpiana (Litus Palmense|Platea Trumpiana]]<!--Trump Plaza--> || 32 || 331 [[pes (mensura)|pedes]]
|-
| [[Turris 1515]] (diruta)|| 32 || 321 pedes
|-
| Domus Litoris Palmensis<!--Palm Beach House--> || 28 || 278 pedes
|-
| Placido Mar || 30 || 278 pedes
|-
| Esperante || 20 || 278 pedes
|-
| Northbridge Centre || 25 || 272 pedes
|-
| One Clear Lake Center || 20 || 270 pedes
|-
| Turris Waterview || 25 || 250 pedes
|-
| Punctum Phillipsianum<!--Phillips Point--> || 20 || 225 pedes
|}
== Despectus in urbem ==
<gallery>
Fasciculus:West_Palm_Beach_Skyline_Night.JPG|Caeliscalpia urbana noctu visa
Fasciculus:West Palm Beach Skyline 2.jpg|Caeliscalpia urbana ex Via Okeechobee visa
Fasciculus:Flagler Drive in West Palm Beach, FL.jpg|Via Flaglerana
Fasciculus:Clematis Street shops.jpg|[[Taberna]]e in media urbe sitae
</gallery>
== Oblectamenta ==
{|
|
* [[Palm Beach Zoo at Dreher Park]]
* [[Rapids Water Park]]
* [[Museum Scientiae Floridae Meridianae]]
* [[Lion Country Safari]]
|
* International Polo Hall of Fame
* National Croquet Center
* Palm Beach Polo and Players Club
* Trump International Golf Club
|}
== Incolae notabiles ==
{{div col|2}}
* [[Henricus Aaron|Hank Aaron]], olim lusor in [[MLB]]<!--"all-time homerun king'; via ex eo appellatur-->
* [[Andreas Abad]], olim lusor<!--1st base--> in [[MLB]] ([[Oakland Athletics]], [[Boston Red Sox]], [[Cincinnati Reds]])
* [[Stephania Abrams]], [[meteorologia|meteorologa]], [[The Weather Channel]]
* [[Timothaeus Lincoln Beckwith]], cognatus Praesidis [[Abraham Lincoln|Abrahami Lincoln]]
* [[Tori Amos]], [[cantor]] et [[scriptor carminum]]<!--singer-songwriter-->
* [[Ottis Anderson]], olim lusor in [[NFL]] ([[New York Giants]]) et [[Super Bowl]] [[Super Bowl Most Valuable Player Award|MVP]]
* [[Jeff Atwater]], [[Senator Civitatis]], [[Legislatura Floridae]], [[Comitatus Litoris Palmensis]]
* [[Robertus Barker]], hospes<!--et Gameshow Host-->
* [[Ricardus Betts|Ricardulus Betts]], olim sodalis [[Grex Fratrum Allman|Gregis Fratrum Allman]]<!--A. Brothers Band-->
* [[Anquan Boldin]], lusor in NFL ([[Baltimore Ravens]])<!--graduate of Pahokee High School in western PB County-->
* [[Iason Bonham]], [[tympanista]] et [[filius]] [[Ioannes Bonham|Ioannis Bonham]] ex grege [[Led Zeppelin]]
* [[Donaldus Brewer]], [[tympanista]] gregis [[Grand Funk Railroad]]
* [[Iacobus Buffett|Iacobulus Buffett]], [[cantor]]/hospes
* [[Virginia Spencer Carr]], [[biographus]] et criticus [[litterae|litterarum]]<!--literary critic-->
* [[Diana Canova]], [[actrix]]
* [[Ludovicus Capron]], [[scriptor]]
* [[Christophorus Carrabba]], [[cantor]] et [[scriptor carminum]] ex Dashboard Confessional
* [[Antonius Carter (harpastum Americanum)|Antonius Carter]], olim lusor in NFL
* [[Glenn Close]], [[actrix]]
* [[Robertus Cousy]], olim lusor in [[NBA]] et commentator televisificus
* [[Marshall Criser]], olim praeses [[Universitas Floridensis|Universitatis Floridensis]]
* [[Victor Damone]], [[cantor]]
* [[Dale Dawson]], olim lusor in NFL
* [[Theodorus DiBiase, Jr.]], [[luctatio|luctator]] professionalis qui pro [[WWE]] laborat
* [[Celina Dion]], [[cantrix]]
* [[Watson B. Duncan III]], <!--acting coach and-->mentor [[Herbertus Reynolds|Herberti Reynolds]]
* [[Heath Evans]], lusor<!--Fullback--> in NFL ([[New Orleans Saints]])<!-- graduate of The Kings Academy-->
* [[Marcus Foley]], olim [[legatus (civilitas)|legatus]] Civitatum Foederatarum<!--US Congressman-->
* [[Kason Gabbard]], [[iaculator]] in MLB ([[Texas Rangers (basipila)|Texas Rangers]])
* [[Andreas Galarraga]], lusor [[basipila]]
* [[Gulielmus E. Gary]], [[iurisconsultus]]<!--et Co-Founder of the MBC Network-->
* [[Antonius Goldwire]], olim lusor in NBA
* [[Jeff Gordon]], [[raeda]]rius professionalis [[NASCAR]]
* [[Kennethus Green (pilamalleus)|Ken Green]], lusor [[pilamalleus|pilamalleo]] [[PGA]]
* [[Deidre Hall]], [[actrix]]<!--graduate of Lake Worth High School-->
* [[Georgius Hamilton]], [[histrio]]<!--graduate of Palm Beach High School-->
* [[Derek Harper]], olim lusor in NBA ([[Knicks]], [[Dallas Mavericks|Mavericks]])
* [[Carolus Harris (tenniludium)|Carolus Harris]], olim lusor [[tenniludium|tenniludio]]
* [[Gulielmus Harris (tenniludium)|Gulielmus Harris]], olim lusor [[tenniludium|tenniludio]], [[filius]] [[Carolus Harris (tenniludium)|Caroli Harris]]
* [[Alcee Hastings]], [[legatus (civilitas)|legatus]] Civitatum Foederatarum<!--US Congressman-->
* [[Ioannes Havlicek]], olim lusor in NBA
* [[Ryan Hawblitzel]], olim lusor in MLB
* [[Devin Hester]], olim lusor in NFL ([[Ursae Sicaginienses]])
* [[Gulielmus Hicks]], [[comoedia|comicus]]
* [[Jay Howard]], [[raeda]]rius professionalis<!-- British race car driver in [[IZOD IndyCar Series]] et [[Indianapolis 500]]-->
* [[Hey Monday]], grex [[rock alternativum]]
* [[Alanus Jackson]], [[cantor]] [[musica rustica|musicae rusticae]]
* [[Thomas Lee Jones]], [[histrio]]
* [[Ronaldus Klein]], [[legatus (civilitas)|legatus]] Civitatum Foederatarum <!--US Congressman-->
* [[Iosephus Kramer|Iosephulus Kramer]], [[tympanista]] in [[Aerosmith]]
* [[Larry the Cable Guy]], [[comoedia|comicus]]
* [[Rush Limbaugh]], [[personalitas]] [[radiophonia|radiophonicus]]<!-- Radio talkshow host-->
* [[Theresa LePore]], olim Praefectus Electionum, quae [[suffragium lepidopterum]]<!--butterfly ballot, which figured prominently in the U.S. presidential election, 2000--> descripsit
* [[David McCampbell]], [[aviator]] [[Classis Civitatum Foederatarum|navalis]] [[Civitates Foederatae|Civitatum Foederatarum]] per [[secundum bellum mundanum]], qui [[Clipeus Honoris|Clipeum Honoris]] abstulit
* [[A. J. McLean]], unus ex [[Pueri Postici|Pueris Posticis]]
* [[Martha Fernandez Miranda de Batista]], [[Prima Domina]] [[Cuba]]e (1952–1959)
* [[Edgarus Mitchell]], [[astronauta]] qui in [[luna]] ambulavit
* [[Ruth Morris]], [[cithara|citharista]] gregis [[Magnapop]]
* [[Iosephus Namath]], olim lusor<!--quarterback--> in NFL
* [[Olivia Newton-John]], [[actrix]], [[cantrix]]
* [[Iacobus Palmer|Iacobulus Palmer]], olim lusor in MLB<!-- baseball Hall of Famer-->
* [[Barbara Pariente]], olim Primus Iudex et nunc una ex [[iudex|iudicibus]] Curiae Supremae Floridae<!--former Chief Justice and current Justice of the Florida Supreme Court-->
* [[Iacobus Patterson]], [[auctor]]
* [[Cassadee Pope]], [[cantor]] ducens in grege [[Hey Monday]]<!-- winner of ''[[The Voice (U.S. season 3)|The Voice season 3]]''-->
* [[Jamieson Price]], [[histrio]]<!-- in movies, TV, stage, voiceover for animation and commercials-->
* [[Lilly Pulitzer]], designator [[moda]]e
* [[Judge Reinhold]], [[histrio]]
* [[Herbertus Reynolds]], [[histrio]]<!-- graduate of Palm Beach High School-->
* [[Randi Rhodes]], [[personalitas]] [[radiophonia|radiophonica]]
* [[Adrianus Rogers]], olim praeses [[Conventus Baptistarum Meridianarum]] et [[pastor]] Templi Baptistarum Bellevue<!-- Bellevue Baptist Church-->
* [[Jarrod Saltalamacchia]], lusor<!--Catcher--> in MLB ([[Boston Red Sox]])
* [[Ronaldus Sellers]], olim lusor in NFL ([[Dallas Cowboys]])
* [[Rodericus Stewart]], [[cantor]]
* [[Surfer Blood]], grex [[indie rock]]
* [[Vincentius Sutherland]], olim lusor in NFL<!-- graduate of Palm Beach Lakes High School-->
* [[Fredericus Taylor]], lusor in NFL ([[New England Patriots]])<!-- graduate of Pahokee High School-->
* [[Tenth Avenue North]], grex [[rock Christianum|rockicum Christianum]]
* [[Otis Thorpe]], olim lusor in NBA ([[Houston Rockets]], [[Detroit Pistons|Pistons]])
* [[Tico Torres]], [[tympanista]] pro grege [[Bon Jovi]]
* [[Donaldus Trump]], magnatum terrarum<!--real-estate mogul (magnate), TV host-->
* [[Cyrillus Vassilev]], [[pictor]] imaginum<!--portrait painter--> [[Bulgaria]]no-[[Civitates Foederatae|Americanus]]
* [[Stephanus Walsh (harpastum Americanum|Stephanus Walsh]], olim lusor<!--quarterback--> in NFL
* [[Robertus Wexler]], [[legatus (civilitas)|legatus]] Civitatum Foederatarum<!--U.S. Congressman-->
* [[Serena Williams]], lusor [[tenniludium|tenniludio]]<!-- former No.1 ranked champion-->
* [[Venus Williams]], lusor [[tenniludium|tenniludio]]<!--former No.1 ranked champion-->
* [[Harrius Winkler]], lusor<!--handball--> [[Olympia (certamina)|Olympicus]]
* [[Tiger Woods]], lusor [[pilamalleus|pilamalleo]] professionalis in [[PGA]]
* [[Yanni]], [[compositor]]
* [[Nicholas Zano]], [[histrio]]
* [[Virginia Zeani]], [[cantrix]] [[opera]]tica
{{div col end}}
{{NexInt}}
*[[Districtus Historicus El Cid]]
*[[Opera Litoris Palmensis]]
*''[[The Palm Beach Post]]''
*[[Schola Superior Communitatis Forest Hill]]
==Notae==
[[Fasciculus:West Palm Beach interchange.jpg|thumb|Coniunctio [[via]]e [[I-95]] et [[Aeroportus Internationalis Litoris Palmensis]], media [[urbs|urbe]] et [[Oceanus Atlanticus|Oceano Atlantico]] in scaena.<!--in the background/distance-->]]
<div class="references-small"><references/></div>
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|West Palm Beach, Florida|Litus Palmense Occidentale}}
* [https://web.archive.org/web/20130223010740/http://wpb.org/ Situs publicus,] wpb.org
[[Categoria:Constituta 1894]]
[[Categoria:Litus Palmense Occidentale (Florida)|!]]
[[Categoria:Portus oceani Atlantici]]
[[Categoria:Zona tropica]]
[[Categoria:Loci otiosi]]
dd9t0anwr1gb11agchnfkxdl5wiulfu
3960616
3960600
2026-05-19T01:21:45Z
IacobusAmor
1163
3960616
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Litus Palmense Occidentale'''<ref>Fons nominis: {{CathHierDiocese|palm}}</ref> est [[urbs]] et [[sedes comitatus|sedes]] [[Palm Beach Comitatus|comitatus Litoris Palmensis]] [[Florida]]e, in [[Civitates Foederatae|Civitatibus Foederatis]] sita.<ref name="GR6">{{cite web|url=http://www.naco.org/Template.cfm?Section=Find_a_County&Template=/cffiles/counties/usamap.cfm|accessdate=2008-01-31|title=Find a County|publisher=National Association of Counties}}</ref> Numerus [[civis|civium]] secundum [[Census Civitatum Foederatarum 2010|Censum Civitatum Foederatarum 2010]] fuit 101 043. Urbs est veterrima ex magnis [[commune|municipalitatibus]] in [[Regio Metropolitana Floridae Meridianae|Regione Metropolitana Floridae Meridianae]] constitutis, [[biennium|biennio]] ante [[Miamia]]m incorporata.
== Historia ==
[[Fasciculus:West Palm Beach Aerial November 2014 photo Don Ramey Logan.jpg|thumb|left|Despectus in Litus Palmense Occidentale anno [[2014]].]]
Tempus [[historia|historicum]] in Florida [[meridies|meridiana]] coepit cum [[Ioannes Pontius Legionensis]] primum contactum cum indigenis anno [[1513]] faceret. [[Europa]]ei incolarum numerum vigentem invenierunt, quem in [[tribus]] separatas digesserunt: [[Mayaimi]] in Pelve Lacus Okeechobee et [[Iaega]]<!--Jaega--> et [[Ais (populus)|Ais]] in [[regio]]ne Okeechobee Orientali et in [[litus|litore]] orientali ad [[septentrio]]nes [[Tequesta]]rum. Cum [[Hispania|Hispani]] advenirent, [[habitatio|habitabant]] fortasse 20 000 [[Indi Americani|Indigenae Americani]] in Florida meridiana. Ante [[1763]], cum Florida in dicionem [[Anglia|Anglicorum]] redacta esset, paene omnes indigenae per [[bellum]], [[servitus|servitutem]], [[morbus|morbosque]] [[Europa]]eos interfecti erant.<ref>[http://www.pbchistoryonline.org/page/native-americans De indigenis Americanis.]</ref>
Aliae indigenae ex [[Alabama]] et [[Georgia]] in Floridam [[saeculum 18|saeculo duodevicensimo]] ineunte immigraverunt. Quamquam eis erant maiores diversi, [[Europa]]ei omnes ''Creeks'' appellaverunt, sed in Florida, [[Seminola]]e et [[Miccosukee]] usitate appellati sunt. Seminolae cum [[colonia|colonis]] [[Civitates Foederatae|Americanis]] pro terra et [[servus|servis]] ad se confugientibus pugnaverunt. Conatibus resisterunt administrationis ad eos relegandos in [[Territorium Indorum]] (nunc [[Oclahoma]]), ad [[occidens|occidentem]] [[Flumen Mississippiense|Fluminis Missippiensis]]. Inter [[1818]] et [[1858]], tria [[bellum|bella]] inter eas et administrationem [[Civitates Foederatae|Civitatum Foederatarum]] gesta sunt. Post [[1858]], perpauci se in Florida tenuerunt.<ref>[http://www.pbchistoryonline.org/page/the-seminole-war-in-palm-beach-county De Bellis Seminolanis in Comitatu Litoris Palmensis.]</ref>
[[Fasciculus:WestPalmBeach1885.jpg|thumb|Situs Litoris Palmensis Occidentalis [[decennium|decennio]] nono [[saeculum 19|saeculi undevicensimi]].]]<!--
[[Fasciculus:West Palm Beach, Fl. skyline from the north.jpg|thumb|West Palm Beach skyline from the north.]]-->
[[Regio]] quae Litus Palmensis Occidentalis circa annum [[1880]] constitutura est a [[centum]] [[colonia|colonis]] occupata est, qui eam Rus Lacus Worth ([[Anglice]] ''Lake Worth Country'') appellabant. Hi coloni fuerunt communitas diversa, ex variis [[Civitates Foederatae|Civitatum Foederatarum]] [[orbis terrarum|orbisque terrarum]] partibus orti, inter quos [[familia]]e Potter et Lainhart aliaeque familiae conditorum qui [[negotium|negotiatores]] ducentes in nova urbe mox facti sunt. Primi coloni [[genus Caucasianum|albi]]<!--C. race--> in Comitatu Litoris Palmensis circa Lacum Worth [[habitatio|habitabant]], tum inclusum [[aqua dulcis|aquae dulcis]] [[lacus|lacum]], ex [[Guillelmus Jenkins Worth|Guillelmo Jenkins Worth]] appellatum, [[tribunus militum|tribuno militum]] qui in [[Bella Seminolarum|Bello Seminolarum Secundo]] anno [[1842]] pugnaverat. Plurimi [[colonia|coloni]] [[fructus]] et [[holus|holera]] [[zona tropica|tropica]] coluerunt ad transportanda ad [[septentrio]]nes per Lacum Worth et [[Flumen Indorum]]<!--Indian River--> coluerunt. Ante [[1890]], [[Census Civitatum Foederatarum]] numeravit plus quam 200 colonos iuxta lacum [[habitatio|habitantis]], in vicinitate quae Litus Palmense Occidentale factura est. Regioni illo tempore iam fuerunt [[deversorium]] (Cocoanut House appellatum), [[templum]] [[Christianitas|Christianum]], et [[aedificium tabellarium]]{{dubsig}}<!--post office-->. [[Henricus Morrison Flagler]], conditor societatis [[Standard Oil]], ad regionem designandam<!--platted--> curavit pro [[commune]] qua [[servus|servi]] habitare potuerint qui in [[duo]]bus [[deversorium|deversoriis]] elegantibus in [[insula]] [[Litus Palmense (Florida)|Litore Palmensi]] laborabant anno [[1893]], cum [[ferrivia]] Florida East Coast adveniret. Ipse quibusdam Captain Porter et Ludovico "Louie" Hillhouse, [[regio]]nis [[colonia|colonis]], $45,000 pro primis [[oppidum|oppidi]] tractibus solvit, a [[Lacus Clarus|Lacu Claro]]<!--Clear Lake--> ad [[Lacus Worth|Lacum Worth]] patente.
[[Fasciculus:Clematis-1.jpg|thumb|left|Via Clematis.]]<!--
[[Fasciculus:ClematisBuilding.jpg|thumb|[[Aedificum]] Comeau, Via Clematis.]]
[[Fasciculus:FlamingoPark.JPG|thumb|Flamingo Park Historic Marker.]]-->
[[Littera]]e [[nomen proprium|nominis]] primum fuerunt "Westpalmbeach" (sicut Latine ''Lituspalmenseoccidentale''), sed coloni timere coeperunt ne nomen ex litteris [[tredecim]] consistens novo communi esset [[omen]] infaustum,<ref>Vide [[Triskaidekaphobia]].</ref> itaque die [[5 Novembris]] [[1894]], septuaginta octo cives in "Calaboose" (primo [[carcer]]e et statione [[vigil]]ium, in Viis Clematis et Poinsettia, nunc Via Dixie<!--D. Highway-->, sita) convenientes [[lex|legem]] sanxerunt quae Oppidum Litoris Palmensis Occidentalis in [[comitatus|comitatu]] tum Comitatus Dade (nunc [[Comitatus Miami-Dade]]) appellato incorporavit.<ref name="cityofwpb.com">{{cite web|url=http://www.cityofwpb.com/history/history.htm |title=Historic Gallery |publisher=The City of West Palm Beach |date= |accessdate=[[28 Novembris]] [[2010]]}}.</ref> Litus Palmense Occidentale ergo factum est prima [[municipalitas]] in Comitatu Dade et [[Florida Meridiana]] rite constituta. Concilium urbis<!--The town council--> mox [[lex|leges]] [[aedificium|aedificandi]]<!--building codes--> sanxit, et in locum [[tentorium|tabernaculorum]] et tuguriorum ruinosorum<!--shanties--> substituta sunt [[aedificium|aedificia]] [[later]]um, superficiei laterum,<!--brick veneer--> et [[lapis|lapidum]]. Urbs inter annos [[1890]] et [[1920]] fere constanter crevit, plurimique incolae [[periegesis|periegesin]] ministeriaque cognata vel [[mercatura]]m [[holus|holerum]] [[hiems|hiemalium]] [[commercium]]que [[fructus|fructuum]] [[zona tropica|tropiciorum]] susceperunt. Anno [[1909]], [[Comitatus Litoris Palmensis]] a [[Legislatura Civitatis Floridae]] creatus est, Litore Palmensi Occidentali [[sedes comitatus|sede comitatus]] facto. Anno [[1916]] in media urbe inauguratum est novum forum<!--courthouse--> [[architectura neoclassica|neoclassicum]], quod, diligenter usque ad statum primum redintegratum, nunc [[museum]] [[historia]]e loci est.
Urbs celeriter [[decennium|decennio]] tertio [[saeculum 20|saeculi vicensimi]] aucta est, pars [[bulla rerum soli in Florida annorum 1920|bullae rerum soli in Florida]]<!--F. land boom of the 1920s-->. Numerus incolarum a [[1920]] ad [[1927]] in quadruplum crevit<!--quadrupled-->, et multa genera [[negotium|negotiorum]] similiter creverunt. Multae urbis structurae praecipuissimae<!--landmark--> et viciniae conservatae per hoc tempus [[aedificium|aedificatae]] sunt. Flagler primum in animo habuit ut [[Florida East Coast Railway]] suam [[statio terminalis|terminum]] in Litore Palmensi Occidentali haberet, sed cum [[regio]] [[frigus]] extremum una [[hiems|hieme]] pateretur, potius ad extendendam [[ferriviaria]]m ad [[Miamia]]m curavit. <!--PLUS IN EN:-->
== Geographia et clima ==
Secundum [[Tabularium Census Civitatum Foederatarum]]<!--US Census Bureau-->, [[urbs|urbi]] est [[area (geometria)|area]] 151 [[chiliometrum quadratum|chiliometrorum quadratorum]] (58.2 [[mille passus quadratum|m<sup>2</sup>]]), quorum 143 chiliometra quadrata (55.1 m<sup>2</sup>) sunt terra et 8.0 chiliometra quadrata (3.1 m<sup>2</sup>, 5.26%) sunt [[aqua]].
== Maiores urbes ==
Inter maiores urbes in [[regio urbana|regionem urbanam]] Litoris Palmensis Occidentalis (cum numeris civium) prolatas sunt:
{{div col|3}}
# [[Os Ratti]] ([[Hispanice]] ''Boca Raton''): 86 629
# [[Litus Boyntonianum]]: 67 071
# [[Litus Delray]]<!--Hisp. Regis?-->{{dubsig}}: 64 095
# [[Wellingtonia (Florida)|Wellingtonia]]: 55 564
# [[Iuppiter (Florida)|Iuppiter]]: 50 028
# [[Horti Litoris Palmensis]]: 48 944
# [[Lacus Worth]]: 36 412
# [[Litus Riviera]]{{dubsig}}: 33 408
# [[Agri Virides (Florida)|Agri Virides]]<!--Greenacres-->: 32 019
# [[Litus Palmense Regale]]: 30 334
# [[Fontes Palmenses (Florida)|Fontes Palmenses]]<!--Palm Springs-->: 14 512
# [[Litus Palmense Septentrionale]]: 12 562
# [[Litus Palmense]]: 10 456
# [[Lantana (Florida)|Lantana]]: 10 389
# [[Loxahatchee]]: 3877
# [[Orae Lacus Clarke]]: 3475
# [[Atlantis (Florida)|Atlantis]]: 2005
# [[Haverhill (Florida)|Haverhill]]: 1620
# [[Horti Mangonienses]]<!--Mangonia Park-->: 1289
{{div col end}}
=== Aedificia notabilia ===
[[Fasciculus:Habitat of Semiardistomis viridis (Say) at Grassy Waters Preserve, West Palm Beach, Florida, USA - ZooKeys-210-019-g018.jpeg|thumb|Grassy Waters Preserve.]]
{| class="wikitable"
|+ '''Aedificia altissima'''
|-
! [[Nomen proprium|Nomen]]
! Tabulationes<!--stories-->
! [[Altitudo]]
|-
| [[Platea Trumpiana (Litus Palmense|Platea Trumpiana]]<!--Trump Plaza--> || 32 || 331 [[pes (mensura)|pedes]]
|-
| [[Turris 1515]] (diruta)|| 32 || 321 pedes
|-
| Domus Litoris Palmensis<!--Palm Beach House--> || 28 || 278 pedes
|-
| Placido Mar || 30 || 278 pedes
|-
| Esperante || 20 || 278 pedes
|-
| Northbridge Centre || 25 || 272 pedes
|-
| One Clear Lake Center || 20 || 270 pedes
|-
| Turris Waterview || 25 || 250 pedes
|-
| Punctum Phillipsianum<!--Phillips Point--> || 20 || 225 pedes
|}
== Despectus in urbem ==
<gallery>
Fasciculus:West_Palm_Beach_Skyline_Night.JPG|Caeliscalpia urbana noctu visa
Fasciculus:West Palm Beach Skyline 2.jpg|Caeliscalpia urbana ex Via Okeechobee visa
Fasciculus:Flagler Drive in West Palm Beach, FL.jpg|Via Flaglerana
Fasciculus:Clematis Street shops.jpg|[[Taberna]]e in media urbe sitae
</gallery>
== Oblectamenta ==
{|
|
* [[Palm Beach Zoo at Dreher Park]]
* [[Rapids Water Park]]
* [[Museum Scientiae Floridae Meridianae]]
* [[Lion Country Safari]]
|
* International Polo Hall of Fame
* National Croquet Center
* Palm Beach Polo and Players Club
* Trump International Golf Club
|}
== Incolae notabiles ==
{{div col|2}}
* [[Henricus Aaron|Hank Aaron]], olim lusor in [[MLB]]<!--"all-time homerun king'; via ex eo appellatur-->
* [[Andreas Abad]], olim lusor<!--1st base--> in [[MLB]] ([[Oakland Athletics]], [[Boston Red Sox]], [[Cincinnati Reds]])
* [[Stephania Abrams]], [[meteorologia|meteorologa]], [[The Weather Channel]]
* [[Timothaeus Lincoln Beckwith]], cognatus Praesidis [[Abraham Lincoln|Abrahami Lincoln]]
* [[Tori Amos]], [[cantor]] et [[scriptor carminum]]<!--singer-songwriter-->
* [[Ottis Anderson]], olim lusor in [[NFL]] ([[New York Giants]]) et [[Super Bowl]] [[Super Bowl Most Valuable Player Award|MVP]]
* [[Jeff Atwater]], [[Senator Civitatis]], [[Legislatura Floridae]], [[Comitatus Litoris Palmensis]]
* [[Robertus Barker]], hospes<!--et Gameshow Host-->
* [[Ricardus Betts|Ricardulus Betts]], olim sodalis [[Grex Fratrum Allman|Gregis Fratrum Allman]]<!--A. Brothers Band-->
* [[Anquan Boldin]], lusor in NFL ([[Baltimore Ravens]])<!--graduate of Pahokee High School in western PB County-->
* [[Iason Bonham]], [[tympanista]] et [[filius]] [[Ioannes Bonham|Ioannis Bonham]] ex grege [[Led Zeppelin]]
* [[Donaldus Brewer]], [[tympanista]] gregis [[Grand Funk Railroad]]
* [[Iacobus Buffett|Iacobulus Buffett]], [[cantor]]/hospes
* [[Virginia Spencer Carr]], [[biographus]] et criticus [[litterae|litterarum]]<!--literary critic-->
* [[Diana Canova]], [[actrix]]
* [[Ludovicus Capron]], [[scriptor]]
* [[Christophorus Carrabba]], [[cantor]] et [[scriptor carminum]] ex Dashboard Confessional
* [[Antonius Carter (harpastum Americanum)|Antonius Carter]], olim lusor in NFL
* [[Glenn Close]], [[actrix]]
* [[Robertus Cousy]], olim lusor in [[NBA]] et commentator televisificus
* [[Marshall Criser]], olim praeses [[Universitas Floridensis|Universitatis Floridensis]]
* [[Victor Damone]], [[cantor]]
* [[Dale Dawson]], olim lusor in NFL
* [[Theodorus DiBiase, Jr.]], [[luctatio|luctator]] professionalis qui pro [[WWE]] laborat
* [[Celina Dion]], [[cantrix]]
* [[Watson B. Duncan III]], <!--acting coach and-->mentor [[Herbertus Reynolds|Herberti Reynolds]]
* [[Heath Evans]], lusor<!--Fullback--> in NFL ([[New Orleans Saints]])<!-- graduate of The Kings Academy-->
* [[Marcus Foley]], olim [[legatus (civilitas)|legatus]] Civitatum Foederatarum<!--US Congressman-->
* [[Kason Gabbard]], [[iaculator]] in MLB ([[Texas Rangers (basipila)|Texas Rangers]])
* [[Andreas Galarraga]], lusor [[basipila]]
* [[Gulielmus E. Gary]], [[iurisconsultus]]<!--et Co-Founder of the MBC Network-->
* [[Antonius Goldwire]], olim lusor in NBA
* [[Jeff Gordon]], [[raeda]]rius professionalis [[NASCAR]]
* [[Kennethus Green (pilamalleus)|Ken Green]], lusor [[pilamalleus|pilamalleo]] [[PGA]]
* [[Deidre Hall]], [[actrix]]<!--graduate of Lake Worth High School-->
* [[Georgius Hamilton]], [[histrio]]<!--graduate of Palm Beach High School-->
* [[Derek Harper]], olim lusor in NBA ([[Knicks]], [[Dallas Mavericks|Mavericks]])
* [[Carolus Harris (tenniludium)|Carolus Harris]], olim lusor [[tenniludium|tenniludio]]
* [[Gulielmus Harris (tenniludium)|Gulielmus Harris]], olim lusor [[tenniludium|tenniludio]], [[filius]] [[Carolus Harris (tenniludium)|Caroli Harris]]
* [[Alcee Hastings]], [[legatus (civilitas)|legatus]] Civitatum Foederatarum<!--US Congressman-->
* [[Ioannes Havlicek]], olim lusor in NBA
* [[Ryan Hawblitzel]], olim lusor in MLB
* [[Devin Hester]], olim lusor in NFL ([[Ursae Sicaginienses]])
* [[Gulielmus Hicks]], [[comoedia|comicus]]
* [[Jay Howard]], [[raeda]]rius professionalis<!-- British race car driver in [[IZOD IndyCar Series]] et [[Indianapolis 500]]-->
* [[Hey Monday]], grex [[rock alternativum]]
* [[Alanus Jackson]], [[cantor]] [[musica rustica|musicae rusticae]]
* [[Thomas Lee Jones]], [[histrio]]
* [[Ronaldus Klein]], [[legatus (civilitas)|legatus]] Civitatum Foederatarum <!--US Congressman-->
* [[Iosephus Kramer|Iosephulus Kramer]], [[tympanista]] in [[Aerosmith]]
* [[Larry the Cable Guy]], [[comoedia|comicus]]
* [[Rush Limbaugh]], [[personalitas]] [[radiophonia|radiophonicus]]<!-- Radio talkshow host-->
* [[Theresa LePore]], olim Praefectus Electionum, quae [[suffragium lepidopterum]]<!--butterfly ballot, which figured prominently in the U.S. presidential election, 2000--> descripsit
* [[David McCampbell]], [[aviator]] [[Classis Civitatum Foederatarum|navalis]] [[Civitates Foederatae|Civitatum Foederatarum]] per [[secundum bellum mundanum]], qui [[Clipeus Honoris|Clipeum Honoris]] accepit
* [[A. J. McLean]], unus ex [[Pueri Postici|Pueris Posticis]]
* [[Martha Fernandez Miranda de Batista]], [[Prima Domina]] [[Cuba]]e (1952–1959)
* [[Edgarus Mitchell]], [[astronauta]] qui in [[luna]] ambulavit
* [[Ruth Morris]], [[cithara|citharista]] gregis [[Magnapop]]
* [[Iosephus Namath]], olim lusor<!--quarterback--> in NFL
* [[Olivia Newton-John]], [[actrix]], [[cantrix]]
* [[Iacobus Palmer|Iacobulus Palmer]], olim lusor in MLB<!-- baseball Hall of Famer-->
* [[Barbara Pariente]], olim Primus Iudex et nunc una ex [[iudex|iudicibus]] Curiae Supremae Floridae<!--former Chief Justice and current Justice of the Florida Supreme Court-->
* [[Iacobus Patterson]], [[auctor]]
* [[Cassadee Pope]], [[cantor]] ducens in grege [[Hey Monday]]<!-- winner of ''[[The Voice (U.S. season 3)|The Voice season 3]]''-->
* [[Jamieson Price]], [[histrio]]<!-- in movies, TV, stage, voiceover for animation and commercials-->
* [[Lilly Pulitzer]], designator [[moda]]e
* [[Judge Reinhold]], [[histrio]]
* [[Herbertus Reynolds]], [[histrio]]<!-- graduate of Palm Beach High School-->
* [[Randi Rhodes]], [[personalitas]] [[radiophonia|radiophonica]]
* [[Adrianus Rogers]], olim praeses [[Conventus Baptistarum Meridianarum]] et [[pastor]] Templi Baptistarum Bellevue<!-- Bellevue Baptist Church-->
* [[Jarrod Saltalamacchia]], lusor<!--Catcher--> in MLB ([[Boston Red Sox]])
* [[Ronaldus Sellers]], olim lusor in NFL ([[Dallas Cowboys]])
* [[Rodericus Stewart]], [[cantor]]
* [[Surfer Blood]], grex [[indie rock]]
* [[Vincentius Sutherland]], olim lusor in NFL<!-- graduate of Palm Beach Lakes High School-->
* [[Fredericus Taylor]], lusor in NFL ([[New England Patriots]])<!-- graduate of Pahokee High School-->
* [[Tenth Avenue North]], grex [[rock Christianum|rockicum Christianum]]
* [[Otis Thorpe]], olim lusor in NBA ([[Houston Rockets]], [[Detroit Pistons|Pistons]])
* [[Tico Torres]], [[tympanista]] pro grege [[Bon Jovi]]
* [[Donaldus Trump]], magnatum terrarum<!--real-estate mogul (magnate), TV host-->
* [[Cyrillus Vassilev]], [[pictor]] imaginum<!--portrait painter--> [[Bulgaria]]no-[[Civitates Foederatae|Americanus]]
* [[Stephanus Walsh (harpastum Americanum|Stephanus Walsh]], olim lusor<!--quarterback--> in NFL
* [[Robertus Wexler]], [[legatus (civilitas)|legatus]] Civitatum Foederatarum<!--U.S. Congressman-->
* [[Serena Williams]], lusor [[tenniludium|tenniludio]]<!-- former No.1 ranked champion-->
* [[Venus Williams]], lusor [[tenniludium|tenniludio]]<!--former No.1 ranked champion-->
* [[Harrius Winkler]], lusor<!--handball--> [[Olympia (certamina)|Olympicus]]
* [[Tiger Woods]], lusor [[pilamalleus|pilamalleo]] professionalis in [[PGA]]
* [[Yanni]], [[compositor]]
* [[Nicholas Zano]], [[histrio]]
* [[Virginia Zeani]], [[cantrix]] [[opera]]tica
{{div col end}}
{{NexInt}}
*[[Districtus Historicus El Cid]]
*[[Opera Litoris Palmensis]]
*''[[The Palm Beach Post]]''
*[[Schola Superior Communitatis Forest Hill]]
==Notae==
[[Fasciculus:West Palm Beach interchange.jpg|thumb|upright=0|Coniunctio [[via]]e [[I-95]] et [[Aeroportus Internationalis Litoris Palmensis]], media [[urbs|urbe]] et [[Oceanus Atlanticus|Oceano Atlantico]] in scaena.<!--in the background/distance-->]]
<references/>
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|West Palm Beach, Florida|Litus Palmense Occidentale}}
* [https://web.archive.org/web/20130223010740/http://wpb.org/ Situs publicus,] wpb.org
[[Categoria:Constituta 1894]]
[[Categoria:Litus Palmense Occidentale (Florida)|!]]
[[Categoria:Loci otiosi]]
[[Categoria:Portus oceani Atlantici]]
[[Categoria:Zona tropica]]
1utfrshw2yydtbkb39twp02p8mlfg0q
Apatosaurus
0
196037
3960579
3711239
2026-05-18T21:35:00Z
LilyKitty
18316
de eponymo
3960579
wikitext
text/x-wiki
{{titulus italicus}}
{{Taxobox
| name = ''Apatosaurus''
| fossil_range = {{fossil range|154|150|r=[[Iurassicum]] superius}}
| image = Apatosaurus33.jpg
| image_caption = Apatosaurus [[aqua]]m bibit
| image2 = Louisae.jpg
| image2_caption = [[Sceletus]] ''Apatosauri louisae'' in [[Museum Historiae Naturalis Carnegie|Museo Historiae Naturalis Carnegie]]
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Sauropsida]]
| superordo = [[Dinosauria]]
| subordo = Sauropodomorpha †
| ordo = [[Ornithischia]] †
| familia = [[Diplodocidae]] †
| subfamilia = [[Apatosaurinae]] †
| genus = '''''Apatosaurus''''' †
| genus_authority = [[Othniel Carolus Marsh|Marsh]], [[1877]]
| type_species = '''''[[Apatosaurus ajax]]''''' †
| type_species_authority = Marsh, 1877
| subdivision_ranks = [[Species]]
| subdivision =
''[[Apatosaurus louisae|A. louisae]]'' † <small>Holland, 1915</small><br>
| synonyms =
''[[Atlantosaurus]]?'' <small>Marsh, 1877</small><br/>
}}
'''''Apatosaurus''''' est [[genus (taxinomia)|genus]] [[dinosauria|dinosauriorum]] cuius reliquae in [[saxum|saxis]] a circa 154 usque ad circa 150 [[millio]]nes annorum depositae inveniuntur, [[tempus|tempore]] [[Iurassicum Superius|Iurassici Superioris]] appellato, periodus [[Aevum Iurassicum|Aevi Iurassici]]. ''Apatosaurus'' [[magnitudo|magnitudine]] fuit unus e maximis dinosauriis iam repertis. Nomen ''Brontosaurus'', antea nomen dubium habitum, nunc validum est. Studium reliquarum anno [[2015]] factum monstrat [[animal]] antea ''Brontosaurum'' appellatum ''Apatosauro'' satis differre ut genere suo egeat.<ref>Michael Balter, [https://web.archive.org/web/20151219214616/http://news.sciencemag.org/paleontology/2015/04/bully-brontosaurus "Brontosaurus name resurrected by new dino family tree,"] ''Science Magazine'' (2015).</ref>
Asteroides [[9949 Brontosaurus]] in eius honorem nominatus est.
==Notae==
<references/>
== Nexus externi ==
[[Fasciculus:Apatosaurus scale mmartyniuk wiki.png|thumb|800px|left|<center>Comparatio trium [[Species|specierum]] et [[Homo|hominis]].</center>]]
{{Fontes biologici}}
{{Vicispecies|Apatosaurus|''Apatosaurum''}}
{{CommuniaCat|Apatosaurus|''Apatosaurum''}}
[[Categoria:Dinosauria Iurassica]]
[[Categoria:Nomina dubia]]
[[Categoria:Ornithischia]]
[[Categoria:Taxa Marsh]]
[[Categoria:Taxa 1877]]
{{Myrias|Biologia}}
00asnclmkmfqjilh83gpcr1pjc6waqc
Media socialia
0
196996
3960593
3889973
2026-05-18T22:58:50Z
LilyKitty
18316
de Pactione de cybercriminalitate
3960593
wikitext
text/x-wiki
{{Interrete}}
'''Media socialia''' sunt [[situs interretialis|situs interretiales]] qui [[informatio]]nes per [[communicatio]]nem inter [[amicitia|amicos]] favent.
==Exempla==
*[[Blogosphaera]]
*[[DeviantART]]
*[[Facebook]]
*[[Forum interretiale|Forum]]
*[[Instagram]]<!--
*[[Locutorium]]-->
*[[Twitter]]
*[[TikTok]]
{{NexInt}}
*[[Activismus]]
*[[Diurnariorum ars]]
*[[Interrete]]
*[[Nuntii fallaces]]
*[[Pactio de cybercriminalitate]]
==Nexus externi==
* [https://twitter.com/pontifex_ln Situs ''Twitter'' Papae Francisci]
[[Categoria:Media socialia|!]]
{{info-stipula}}
{{Myrias|Technologia}}
nwvv7azn51u693pufewnymtaq60de83
Robertus Frost
0
204772
3960639
3958398
2026-05-19T04:13:39Z
Bartholomite
116968
/* Nexus externi */
3960639
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Robertus Lee Frost}} ([[26 Martii]] [[1874]]—[[29 Ianuarii]] [[1963]]) fuit [[poeta]] [[Civitates Foederatae|Americanus]]. Cuius opera primum in [[Anglia]] postea in [[America]] prolata sunt. Ob [[realitas|veritatem imitantes]] [[vita]]e [[rus]]ticae depictiones et eius facultatem humilis sermonis [[Americani]] scribendi magnopere laudatur.<ref name=britannica>{{cite encyclopedia | encyclopedia= Encyclopædia Britannica | title=Robert Frost | url=http://www.britannica.com/eb/article-9035504/Robert-Frost | edition=Online edition | year=[[2008]] | publisher= | accessdate=2008-12-21}}.</ref> In operibus suis saepe ad condiciones vitae rusticae in [[Nova Anglia]] [[saeculum 20|saeculo vicensimo]] ineunte recurrit, quibus utitur ad investiganda multa et varia [[thema (litterae)|themata]] [[societas humana|socialia]] et [[philosophia|philosophica]]. Ipse, unus ex populo gratissimis et a [[iudicium litterarium|criticis litterariis]] honoratis poetis saeculi vicensimi,<ref name="Stine 1983 110">Jean C. Stine, Bridget Broderick, et Daniel G. Marowski, eds., ''Contemporary Literary Criticism,'' vol. 26 (Detroiti: Gale Research, 1983), 110.</ref> saepe celebratus est vivus, quattuor [[Praemium Pulitzeranum|praemia Pulitzerana poesis]] accipiens, unus ex raris [[Civitates Foederatae|Civitatum Foederatarum]] "personis [[litterae|litterariis]] publicis, paene institutio [[ars|artisticus]]."<ref>[[Anglice]]: "public literary figures, almost an artistic institution,"</ref><ref name="Stine 1983 110"/> Ob opera poetica [[Index quorum Clipeum Aureum Congressionalem accipierunt|Clipeum Aureum Congressionalem]] anno [[1960]] accepit.
== Vita ==
=== Iuvenis ===
[[Fasciculus:Robertfrostfarm.JPG|thumb|upright=1.2|[[Robert Frost Farm (Derry, New Hampshire)|Robert Frost Farm]] in [[Derry, New Hampshire]], ubi multa suorum poematum duxit, inter quae "Tree at My Window" et "Mending Wall."]]
Robertus Frost [[Franciscopolis|Franciscopoli]] [[California]]e natus est, [[pater|patre]] Gulielmo Prescott Frost minore, [[mater|matre]] Isabella Moodie.<ref name=britannica/> Mater fuit progenies [[Scoti]]ca, pater progenies Nicolai Frost ex [[Tivertonia]] [[Anglia]]e, qui ad [[Nova Hantonia|Novam Hantoniam]] in ''Wolfrana'' anno [[1634]] [[navigatio|navigaverat]].
Pater fuit praeceptor et deinde [[editor principalis|editor]] [[diarium|diarii]] ''San Francisco Evening Bulletin.'' Quo autem die [[5 Maii]] [[1885]] mortuo, [[familia]] trans [[continens|continentem]] ad [[oppidum Novae Angliae|oppidum]] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Lawrence||en|qid=Q49163}} Massachusettae migravit, sub aegide Gulielmi Frost Senioris, Roberti avi, qui inspector in pistrino fuit. Robertus diploma Scholae Superioris Lawrence anno [[1892]] accepit.<ref>Eugene Ehrlich, et Gorton Carruth, ''The Oxford Illustrated Literary Guide to the United States,'' vol. 50 (Nobi Eboraci: Oxford University Press, 1982, ISBN 0-19-503186-5).}</ref> Mater se cum [[Swedenborgianismus|ecclesia Swedenborgiana]] consociavit, et fecit ut Robertus in ea [[baptismus|baptizaretur]], sed adultus hanc [[ecclesia]]m reliquit.
Frost, quamquam ob consociationem cum [[vita]] rustica notus, in [[urbs|urbe]] adolevit, et suum [[poema]] primum in [[periodicum|magazina]] [[schola superior|scholae superioris]] protulit. [[Collegium Dartmuthense]] tantum binos menses frequentavit. Frost [[domus|domum]] rediit ut doceat et varia opera quaerat, inter quae matrem ut [[puer]]os doceret adiuvans, [[diarium|diaria]] prodens, et in [[fabrica (officina)|fabrica]] filamentorum [[lumen|arciluminum]] [[carbo]]nis mutator laborans. Haec opera ei displicuerunt, quia credebat suum munus verum esse [[poesis]].
=== Adultus ===
[[Fasciculus: Robert Frost NYWTS.jpg|thumb|Robertus Frost anno 1941 a Frederico Palumbo, photographo diarii ''[[New York World-Telegram]]'', lucis ope pictus ([[Bibliotheca Congressus Civitatum Foederatarum|Bibliotheca Congressus]])]]
[[Fasciculus:Robert Frost NYWTS 5.jpg|thumb|Robertus Frost anno [[1959]] octogesimum quintum anniversarium suum celebrans, a Gualtero Albertin, photographo ''[[New York World-Telegram]]'', pictus ([[Bibliotheca Congressus Civitatum Foederatarum|Bibliotheca Congressus]]).]]
Frost anno [[1894]] "My Butterfly. An Elegy," suum primum poema, [[quindecim]] [[dollarium|dollariis]] vendidit, in editione octava Novembris [[periodicum|magazinae]] ''New York Independent'' prolatum. Sibi sic placens, [[matrimonium]] Eleanorae Miriamae White proposuit, sed ea haesitabat, ut se cursum [[A.B.|baccalareatum]] in [[Universitas Sancti Laurentii|Universitate Sancti Laurentii]] ante matrimonium finiret. Frost tum iter ad [[Magna Palus Maestus|Magnam Paludem Maestam]] in [[Virginia]] fecit, et reditus iterum Eleanoram rogavit. Quae, nunc graduata, volens, coniuges in oppido [[Lawrence (Massachusetta)|Lawrence]] [[Massachusetta]]e die [[19 Decembris]] [[1895]] matrimonio coniuncti sunt.
[[Fasciculus:Robert Frost's epitaph.jpg|thumb|upright=0.8|"I had a lover's quarrel with the world." [[Epitaphium]] in sepulcro scalptum est pars poematis "The Lesson for Today."]]
Frost [[Collegium Harvardianum]] ab 1897 ad 1899 frequentavit, sed studiis ob [[morbus|aegritudinem]] desistitit.<ref name="TutenZubizarreta2001">Nancy Lewis Tuten et John Zubizarreta, ''The Robert Frost Encyclopedia'' (Greenwood Publishing Group, ISBN 978-0-313-29464-8), 145: "Halfway through the spring semester of his second year, Dean Briggs released him from Harvard without prejudice, lamenting the loss of so good a student."</ref><ref name="Parini2000">{{cite book|author=Jay Parini|title=Robert Frost: A Life|url=http://books.google.com/books?id=rHWqRHJiAlwC&pg=PA12-IA9|year=2000|publisher=Macmillan|isbn=978-0-8050-6341-7|pages=64–65}}.</ref><ref name="Meyers1996">Jeffrey Meyers, [http://books.google.com/books?id=aMxkAAAAMAAJ ''Robert Frost: A Biography'' (Novi Eboraci: Houghton Mifflin, 1996): "Frost remained at Harvard until March of his sophomore year, when he decamped in the middle of a term."</ref> Moribundus poetae [[avus]] [[Fundus Roberti Frost (Derae Novae Hantoniae)|fundum]] pro Roberto et Eleanorá in vico [[Derae (Nova Hantonia)|Deris]] [[Nova Hantonia|Novae Hantoniae]] emit, ubi Robertus fundum [[novem]] annos tractabat, cum multo mane multa componeret ex poematibus quae [[famosus|famosa]] fierent. Fundo tandem deficiente, Frost ad [[academia]]m revertus est, ac [[lingua Anglica|Anglicam]] in [[Academia Pinkertoniana]] in Nova Hantonia ab [[1906]] ad [[1911]], tum in Schola Normali Novae Hantoniae (nunc [[Universitas Civica Plimmutensis]]) in vico [[Plimmuta (Nova Hantonia)|Plimmuta]] Novae Hantioniae) docuit.
[[Fasciculus:RobertFrost.jpg|thumb|[[Pittacium cursuale]] Civitatum Foederatatum Robertum Frost honoravit, [[1974]].]]
Frost cum [[familia]] anno [[1912]] ad [[Magna Britannia|Magnam Britanniam]] [[navigatio|navigavit]], se primum [[Beaconsfield]] in [[oppidum|oppidulo]] extra [[Londinium]] consedens. Suus primus poematum [[liber]], ''[[A Boy's Will]],'' proximo anno prolatus est. In Anglia in homines magni momenti incidit, inter quos [[Eduardus Thomas]] (sodalis gregis [[Poetae Dymockenses]] appellati), [[T. E. Hulme]], et [[Ezra Pound]]. Quamquam Pound factus est primus [[Americanus]] qui commodam libri recognitionem protulit, Frost ad ultimum conatus Poundianos ad tractandam suam [[prosodia]]m [[America]]nam in malam partem accepit. Frost in multos suae aetatis poetas in [[Anglia]] incidit, praecipue postquam sua volumina poesis Londinii annis [[1913]] (''A Boy's Will'') et [[1914]] (''North of Boston'') prolata erant.
[[Bellum Orbis Terrarum I|Magno Bello]] conflato, Frost ad Americam anno [[1915]] rediit, et fundum [[Franconia (Nova Hantonia)|Franconiae]] Novae Hantoniae emit, ubi cursum scribendi, docendi, acroases habendi coepit. Hoc domicilium familiare fuit domus [[aestas|aestiva]] usque ad [[1938]]. Hodie nomine [[The Frost Place]] conservatur, [[museum]] et locus conventuum poesi dicatorum. Per annos [[1916]]–[[1920]], [[1923]]–[[1924]], et [[1927]]–[[1938]], Frost [[lingua Anglica|Anglicam]] in [[Collegium Amherst|Collegio Amherst]] in Massachusetta docuit, discipulos insigniter adhortans ut ei sescentos fere [[sonus|sonos]] et [[tonus|intonationes]] [[lingua Anglica]]e dictae in eorum scriptis accommodarent. Talem accessum ad [[lingua]]m appellabat [[sonus|sonum]] [[sensus (biologia)|sensualem]] appellavit.<ref>[[Anglice]]: "the sound of sense."</ref><ref name="www.learner.org series57">[http://www.learner.org/resources/series57.html "Voices and Visions,"] in ''Robert Frost'' (Novi Eboraci: PBS, 1988).</ref>
[[Fasciculus:Robert Frost's Grave.JPG|thumb|upright=0.8|[[Sepulcrum]] familiae Frostianae in Coemeterio Vetere [[Benningtonia]]no.]]
Frost anno [[1924]], primum ex [[quattuor]] [[Praemium Pulitzeranum|praemia Pulitzerana]] abstulit ob librum ''New Hampshire: A Poem with Notes and Grace Notes.'' Alia praemia Pulitzerana comprobaverunt ''Collected Poems'' (1931), ''A Further Range'' (1937), et ''A Witness Tree'' (1943).<ref>[https://web.archive.org/web/20160104203419/http://www.pulitzer.org/bycat/Poetry Pulitzer Prize Website].</ref>
Frost anno [[1940]] tractum [[ager (mensura)|agrorum]] quinque [[Miamia|Miamiae Meridianae]] [[Florida]]e situs emit, quod Pencil Pines ('[[Pinus|Pini]] [[stilus|stilorum]]') appellavit, ubi reliquium suae vitae [[hiems|hiemabat]].<ref>Helen Muir, ''Frost in Florida'' (Valiant Press, 1995, ISBN 0-9633461-6-4), 41.</ref> Inter suas proprietates etiam fuerunt [[Domus Roberti Frost|domus]] in Via Brewster [[Cantabrigia (Massachusetta)|Cantabrigiae]] [[Massachusetta]]e, quae hodie ad National Historic Register pertinet. Interdum [[Caio Os|Caionem Os]] visitavit, ubi de variis rebus cum [[Wallace Stevens]] iracunde disputavit.
Frost, quamquam numquam gradum [[A.B.]] meruerat, plus quadraginta gradus [[academia|academicos]] honoris causa accepit, inter quos gradus ex [[universitas|universitatibus]] [[Universitas Princetoniensis|Princetonia]], [[Universitas Oxoniensis|Oxonia]], et [[Universitas Cantabrigiensis|Cantabrigiae]], ac Frost fuit solus homo qui duos gradus honorarios ex [[Collegium Dartmuthense|Collegio Dartmuthensi]] accepit. Poetá iam vivo, Schola Media Roberti Frost [[Fairfax (Virginia)|Fairfax]] in oppido [[Virginia]]e, Schola Robert L. Frost School [[Lawrence (Massachusetta)|Lawrence]] in oppido [[Massachusetta]]e, et maxima [[Collegii Amherst]] [[bibliotheca]] ex eo appellatae sunt.
Frost anno [[1960]] [[Clipeus Aureus Congressionalis|Clipeum Aureum Congressionalem]] Civitatum Foederatarum accepit.<ref>[https://web.archive.org/web/20110723055434/http://artandhistory.house.gov/house_history/goldMedal.aspx Office of the Clerk - U.S. House of Representatives, Congressional Gold Medal Recipients].</ref>
Frost anno aetatis suae 86 poema notissimum "[[The Gift Outright]]" pro [[Ioannes F. Kennedy|Preside Ioanne F. Kennedy]] die [[20 Ianuarii]] [[1961]] inaugurato legit. [[Bostonia]]e obiit [[duo|binos]] annos post, die [[29 Ianuarii]] [[1963]]. [[Corpus]] in Coemeterio Vetere Bennington in oppido [[Bennington (Mons Viridis)|Bennington]] [[Mons Viridis|Montis Viridis]] sepultus est. [[Epitaphium]] ultimum versum poematis "The Lesson for Today" (1942) citat: "I had a lover's quarrel with the world."
=== Singula ===
Vita poetae plena fuit sollicitudinis, doloris, damni. Anno [[1885]], anno poetae aetatis [[undecim]]o, [[pater]] [[phthisis|phthisi]] obiit, tantum [[octo]] [[dollarium (CFA)|dollaria]] [[familia]]e relinquens. [[Mater]] [[cancer|cancro]] anno [[1900]] mortua est. Frost anno [[1920]] Jeanie [[soror]]em in [[valetudinarium]] committere debuit, ubi mortua est novem annos post. [[Morbus mentis]] ut videtur in [[familia]] abundabat: ipse et mater [[depressio (psychiatria)|depressione]] passi sunt, et Irma [[filia]] in [[valetudinarium]] commissa est anno [[1940]]. Elinor [[uxor]] tempora depressionis quoque passa est.<ref name = Frost/>
Elinor et Robertus Frost [[sex]] liberos habuerunt: Elliot [[filius|filium]] (1896–1904, [[cholera]] mortuum); Lesley Frost Ballantine [[filia]] (1899–1983); Carolum filium (1902–1940, qui sibi [[mors|mortem]] conscivit); Irma filiam (1903–1967); Marjorie filiam (1905–1934, [[febris puerperis|febre puerpere]] mox post partum mortuam); et Elinor Bettina filiam (tres dies post partum anno 1907 mortuam). Soli Lesley et Irma patrem superfuerunt. [[Uxor]] poetae, quae [[morbus|morbum]] [[apparatus circulatorius|apparatus circulatorii]] omnem per [[vita]]m passa erat, [[cancer mammae|cancroque mammae]] anno [[1937]] adfecta, [[defectio cordis|defectione cordis]] anno [[1938]] obiit.<ref name="Frost">Robert Frost, ''Collected Poems, Prose, & Plays,'' ed. Richard Poirier et Mark Richardson, (Novi Eboraci: Library of America, 1995, ISBN 1-883011-06-X), The Library of America, no. 81.</ref>
== Opera ==
=== Modus et responsum criticum ===
[[Randall Jarrell]], poeta et [[iudicium litterarium|criticus]], poemata Frostiana saepe laudavit, qui scripsit: "Robert Frost, cum [[Wallace Stevens|Stevens]] et [[T. S. Eliot|Eliot]], mihi videtur maximus ex [[Americani]]s huius [[saeculum|saeculi]] poetis. Suae [[virtus|virtutes]] sunt extraordinariae. Nemo poeta vivus tam bene de factis hominum communium scripsit; eius mirabiles [[monologus|monologi dramatici]] vel [[scaena|scaenae dramaticae]] ex [[intellegentia]] hominum quam paucis poetis fuerunt, et [[versus|versibus]] componuntur qui, aliquando absolutam victoriam monstrantes, [[rhythmus|rhythmis]] verae [[oratio]]nis utuntur."<ref>[[Anglice]]: "Robert Frost, along with [[Wallace Stevens|Stevens]] and [[T. S. Eliot|Eliot]], seems to me the greatest of the American poets of this century. Frost's virtues are extraordinary. No other living poet has written so well about the actions of ordinary men; his wonderful dramatic monologues or dramatic scenes come out of a knowledge of people that few poets have had, and they are written in a verse that uses, sometimes with absolute mastery, the rhythms of actual speech."</ref> Etiam laudavit "gravitatem et probitatem Frostianas," dicens Frost praesertim esse sollertem latitudinis [[experientia]]e humanae in poematibus repraesentatae.<ref>Randall Jarrell, "Fifty Years of American Poetry" in ''No Other Book: Selected Essays'' (Novi Eboraci: HarperCollins, 1999).</ref>
Scripta Jarrelliana comprehendunt commentarios "Robert Frost's 'Home Burial'" (1962), qui consistit in attenta illius poematis lectione dilata, et "To The Laodiceans" (1952), in quo Jarrell poetam defendit contra [[iudicium litterarium|criticos litterarios]] qui Frost accusaverat quod nimis "translaticius" et [[modernismus|poesis modernisticae]] insuetus fuisset. Jarrell scripsit: "usitatae poesis Frostianae investigatae rationes sunt immanes simplificationes, distortiones, falsificationes: bene scire eius poesim debet satis, per se, ullas dispellere, et necessitatem patefacere alius viae inveniendae de operibus eius disceptare."<ref>[[Anglice]] "the regular ways of looking at Frost's poetry are grotesque simplifications, distortions, falsifications—coming to know his poetry well ought to be enough, in itself, to dispel any of them, and to make plain the necessity of finding some other way of talking about his work."</ref> Et lectiones attentae Jarrellianae poematis "Neither Out Too Far Nor In Too Deep" aliorumque poematum lectores iudicesque duxerunt ad percipiendum plus rerum multiplicium in poesi Fristiana.<ref>Randall Jarrell, "To The Laodiceans" in ''No Other Book: Selected Essays'' (Novi Eboraci: HarperCollins, 1999).</ref><ref>Randall Jarrell, "Robert Frost's 'Home Burial'" in ''No Other Book: Selected Essays'' (Novi Eboraci: HarperCollins, 1999).</ref>
[[Brad Leithauser]] in praefatione libri Jarrelliani ait, "'alius' Frost quem Jarrel post comem et domesticum [[Nova Anglia|Novae Anglicae]] rusticum discrevit—Frost 'obscurum', qui desperatus, territus, fortis erat—Frost factus est quem nos omnes agnoscere didicimus, et poemata vix nota quae Jarrell pro basi canonis Frostianae elegit nunc in plurimis [[anthologia|anthologiis]] inveni possunt."<ref>[[Anglice]]: "The 'other' Frost that Jarrell discerned behind the genial, homespun New England rustic—the 'dark' Frost who was desperate, frightened, and brave—has become the Frost we've all learned to recognize, and the little-known poems Jarrell singled out as central to the Frost canon are now to be found in most anthologies."</ref><ref>Brad Leithauser, "Introduction," in ''No Other Book: Selected Essays'' (Novi Eboraci: HarperCollins, 1999).</ref><ref>Cary Nelson, ''Anthology of Modern American Poetry'' (Novi Eboraci: Oxford University Press, 2000, ISBN 0-19-512270-4), 84.</ref> Jarrell Frostiana perscribit poemata quae putat superbissima, inter quae "The Witch of Coös," "Home Burial," "A Servant to Servants," "Directive," "Neither Out Too Far Nor In Too Deep," "Provide, Provide," "Acquainted with the Night," "After Apple Picking," "Mending Wall," "The Most of It," "An Old Man's Winter Night," "To Earthward," "Stopping by the Woods on a Snowy Evening," "Spring Pools," "The Lovely Shall Be Choosers," "Design," et "Desert Places."<ref>Randall Jarrell, "Fifty Years of American Poetry" (HarperCollins, 1999).</ref>
Carolus McGrath [[iudicium litterarium|iudex litterarius]] anno [[2003]] observavit [[iudicium litterarium|iudicia litteraria]] poesis Frostianae in annos mutata est (ut sua imago publica mutata est). In commentario "The Vicissitudes of Literary Reputation," McGrath scripsit: "Robert Frost . . . tempore [[mors|mortis]] anno [[1963]] plerumque habebatur plebeius Novae Angliae. . . . Anno [[1977]], tertium [[biographia]]e Laurentii Thompson [[volumen]] proposuit Frost fuisse opus multo turpius quam aliquis animo finxerat; paucos annos post, ob aestimationes novas iudicum sicut Gulielmus H. Pritchard et [[Haroldus Bloom]], et poetarum iuvenum sicut [[Iosephus Brodsky]], resiluit, hoc tempore [[modernismus|modernista]] frigidus et implacabilis."<ref>[[Anglice]]: "Robert Frost . . . at the time of his death in 1963 was generally considered to be a New England folkie. . . . In 1977, the third volume of Lawrance Thompson's biography suggested that Frost was a much nastier piece of work than anyone had imagined; a few years later, thanks to the reappraisal of critics like Gulielmus H. Pritchard and Harold Bloom and of younger poets like Joseph Brodsky, he bounced back again, this time as a bleak and unforgiving modernist."</ref><ref>Charles McGrath, "The Vicissitudes of Literary Reputation," ''The New York Times Magazine,'' [[15 Iunii]] [[2003]].</ref>
[[Editor principalis|Editores]] [[Ricardus Ellmann]] et Robertus O'Clair in ''The Norton Anthology of Modern Poetry'' comparaverunt unicum poetae modum cum operibus poetae [[Eduinus Arlington Robinson|Eduini Arlington Robinson]] quia ambo poetae locis in Nova Anglia in eorum poematibus uti solebant; ei autem dicunt poesim Frostianam fuisse "minus [prudens] litterariam," fortasse ob pondus [[Thomas Hardy]], [[Gulielmus Butler Yeats|Gulielmi Butler Yeats]], et aliorum [[scriptor]]um [[Anglia|Anglicorum]] et [[Hibernia|Hibernicorum]]. Praeterea dicunt poemata Frostiana "exhibere felicem contentionem totius sermonis quotidiani"<ref>[[Anglice]]: "show a successful striving for utter colloquialism."</ref> et semper familiaria manere conantur cum formis usitatis uterentur, contra inclinationem poesis Americanae ad [[versus liber|versum liberum]], quem Frost insigniter dixit esse "sicut [[tenisia]] sine rete lusa."<ref>[[Anglice]]: "like playing tennis without a net."</ref><ref name="Ellman 1988.">Richard Ellman et Robert O'Clair, ''The Norton Anthology of Modern Poetry,'' ed. 2a (Novi Eboraci: Norton, 1988).</ref>
[[Societas Fundata Poesis]] eandem sententiam in explicatione stili Frostiani defendit, eius opera ponens "ad quadrivium poesis Americanae [[saeculum 19|saeculi undevicensimi]] [de usu formarum a maioribus traditarum] et [[modernismus|modernismi]] [in usu proprietatum linguae<!--idioms--> et materiae usitatae et quotidianae]."<ref>[[Anglice]]: "at the crossroads of nineteenth-century American poetry [with regard to his use of traditional forms] and modernism [with his use of idiomatic language and ordinary, every day subject matter]."</ref> Ei etiam observant Frost credidisse [[metrum]] in forma finitum<ref>[[Anglice]]:"the self-imposed restrictions of meter in form."</ref> fuisse plus utile quam noxium, quia animum ad materiam suorum poematum attendere potuit pro sollicitudine novarum formarum versuum creatarum.<ref>[http://www.poetryfoundation.org/bio/robert-frost "Robert Frost,] www.poetryfoundationlorg (Societatis Fundatae Poesis.</ref>
=== [[Thema (litterae)|Themata]] ===
Editores libri ''Contemporary Literary Criticism'' aiunt: "Optimum opus Frostianum principales [[exsistentia]]e quaestiones investigat, [[solitudo|solitudinem]] singuli in [[universum|universo]] neglegente hominis algore terribili depingens."<ref name="Stine 1983 110 129">''Contemporary Literary Criticism,'' ed. Jean C. Stine, Bridget Broderick, et Daniel G. Marowski (Detroiti: Gale Research, 1983, vol. 26), 110–129.</ref> Criticus T. K. Whipple hoc frigus in opere Frostiano vehementius dixit, cum diceret: "in multo eius operis, praecipue in ''North of Boston,'' suo libro asperrimo, obscuram vitae in Nova Anglia rustica scaenam vehementius dicit, ubi dedecus saepe in [[insania]] tota conlabitur." <ref name="Stine 1983 110 129"/>
E contrario, [[Harrietta Monroe]], conditor et [[editor principalis|editor]] magazinae ''[[Poetry (magazina)|Poetry]],'' rustica [[Nova Anglia|Novae Angliae]] [[persona]] in operibus Frostianis vehementius dixit cum scriberet: "fortasse nemo poeta alius in nostra [[historia]] optimum ingenii Yankee tam plane in libro posuit."<ref>[[Anglice]]: "perhaps no other poet in our history has put the best of the Yankee spirit into a book so completely."</ref><ref name="Stine 1983 110 129"/> Observavit praeterea frequentem locorum rusticorum vitaeque agrariae usum, et ei placebat quod Frost in his poematibus "effectu humano ad rationes [[natura]]e exhibito maxime delectatur."<ref>[[Anglice]]: "showing the human reaction to nature's processes."</ref> Ea etiam dicit, cum poemata [[narratio|narrativa]] Frostiana in [[persona|personis]] condita saepe [[satura|satirica]] sint, Frost ipsum "humorem misericordem" semper habere, qui ad suas res spectat.<ref name="Stine 1983 110 129"/>
== Praemia Pulitzerana ==
* 1924, ''New Hampshire: A Poem With Notes and Grace Notes''
* 1931, ''Collected Poems''
* 1937, ''A Further Range''
* 1943, ''A Witness Tree''
== Opera selecta ==
=== Congeries poematum ===
* ''A Boy's Will'' (David Nutt 1913; Holt, 1915)<ref>[http://www.bartleby.com/117/ Frost, Robert. 1915. A Boy's Will]</ref>
* ''North of Boston'' (David Nutt, 1914; Holt, 1914)
** "Mending Wall"
* ''Mountain Interval'' (Holt, 1916)
** "The Road Not Taken"
* ''Selected Poems'' (Holt, 1923)<!--
:Includes poems from first three volumes and the poem ''The Runaway''-->
* ''New Hampshire'' (Holt, 1923; Grant Richards, 1924)
* ''Several Short Poems'' (Holt, 1924)[http://www.worldcat.org/oclc/1389446?tab=details]
* ''Selected Poems'' (Holt, 1928)
* ''West-Running Brook'' (Holt, 1928? 1929)
* ''The Lovely Shall Be Choosers,'' ''The Poetry Quartos,'' a Paulo Johnston adumbrata et impressa (Random House, 1929)
* ''Collected Poems of Robert Frost'' (Holt, 1930; Longmans, Green, 1930)
* ''The Lone Striker'' (Knopf, 1933)
* ''Selected Poems: Third Edition'' (Holt, 1934)
* ''Three Poems'' (Baker Library, Collegium Dartmuthense, 1935)
* ''The Gold Hesperidee'' (Bibliophile Press, 1935)
* ''From Snow to Snow'' (Holt, 1936)
* ''A Further Range'' (Holt, 1936; Cape, 1937)
* ''Collected Poems of Robert Frost'' (Holt, 1939; Longmans, Green, 1939)
* ''A Witness Tree'' (Holt, 1942; Cape, 1943)
* ''Come In, and Other Poems'' (1943)
* ''Steeple Bush'' (Holt, 1947)
* ''Complete Poems of Robert Frost'', 1949 (Holt, 1949; Cape, 1951)
* ''Hard Not To Be King'' (House of Books, 1951)
* ''Aforesaid'' (Holt, 1954)
* ''A Remembrance Collection of New Poems'' (Holt, 1959)
* ''You Come Too'' (Holt, 1959; Bodley Head, 1964)
* ''In the Clearing'' (Holt Rinehart & Winston, 1962)
* ''The Poetry of Robert Frost'' (Novi Eboraci, 1969)
* ''A Further Range'' (''Further Range'' impressa 1926, ''New Poems'' ab Holt, 1936; Cape, 1937)
* ''What Fifty Said''
* ''Fire And Ice''
* ''A Drumlin Woodchuck''
=== Ludi scaenici ===
* ''A Way Out: A One Act Play'' (Harbor Press, 1929)
* ''The Cow's in the Corn: A One Act Irish Play in Rhyme'' (Slide Mountain Press, 1929).
* ''A Masque of Reason'' (Holt, 1945)
* ''A Masque of Mercy'' (Holt, 1947)
=== Libri orationis solutae ===
* ''The Letters of Robert Frost to Louis Untermeyer'' (Holt, Rinehart & Winston, 1963; Cape, 1964).
* ''Robert Frost and John Bartlett: The Record of a Friendship'', by Margaret Bartlett Anderson (Holt, Rinehart & Winston, 1963).
* ''Selected Letters of Robert Frost'' (Holt, Rinehart & Winston, 1964).
* ''Interviews with Robert Frost'' (Holt, Rinehart & Winston, 1966; Cape, 1967).
* ''Family Letters of Robert and Elinor Frost'' (State University of New York Press, 1972).
* ''Robert Frost and Sidney Cox: Forty Years of Friendship'' (University Press of New England, 1981).
* ''The Notebooks of Robert Frost'', edited by Robert Faggen (Harvard University Press, Ianuario 2007). [https://web.archive.org/web/20091126114836/http://www.hup.harvard.edu/catalog/FRONOT.html]
=== Omnibus volumes ===
* ''Collected Poems, Prose and Plays.'' [[1995]]. Ed. Richard Poirier. Library of America. ISBN 978-1-883011-06-2.
=== Verba dicta ===
* ''Robert Frost Reads His Poetry.'' [[1957]]. Caedmon Records TC1060.
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* ''Burlington Free Press.'' [[2008]]. [http://www.burlingtonfreepress.com "Vandalized Frost house drew a crowd."] 8 Ianuarii.
* Frost, Robert. [[1995]]. [http://www.ketzle.com/frost/frostbio.htm ''Collected Poems, Prose, & Plays.''] Ed. Richard Poirier et Mark Richardson. Library of America. ISBN 1-883011-06-X.
* Meyers, Jeffrey. 1996. ''Robert Frost: a biography''. Bostoniae: Houghton Mifflin.
* Poirier, Richard. [[1960]]. [http://www.theparisreview.org/interviews/4678/the-art-of-poetry-no-2-robert-frost Robert Frost, The Art of Poetry No. 2.] ''The Paris Review'' (aestate-autumno).
* Pritchard, William H. [[2000]]. [https://web.archive.org/web/20081216111024/http://www.english.uiuc.edu/maps/poets/a_f/frost/life.htm ''Frost's Life and Career.'']
* Taylor, Welford Dunaway. [[1996]]. ''Robert Frost and J. J. Lankes: Riders on Pegasus.'' Hanoveriae Novae Hantoniae: Dartmouth College Library.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Robert Frost|Robertum Frost}}
{{Fontes biographici}}
* [http://www.poets.org/poet.php/prmPID/192 Biographia et poemata] (Academia Poetarum Americanorum)
* [https://web.archive.org/web/20081016003540/http://oyc.yale.edu/english/modern-poetry/content/sessions/lecture02.html Acroasis de Roberto Frost Yalensis]
* [http://www.poetryfoundation.org/archive/poet.html?id=2361 Biographia et poemata] (Societas Fundata Poesis)
* [https://web.archive.org/web/20081216122138/http://www.english.uiuc.edu/maps/poets/a_f/frost/frost.htm Biographia] (Poesis Americana Hodierna)
* [https://web.archive.org/web/20090612052023/http://www.joneslibrary.org/specialcollections/collections/frost/frost_print.html#contact Congeries Roberti Frost] (Bibliotheca Jonesiana, Amherst Massachusettae)
* [https://web.archive.org/web/20111028162544/http://asteria.fivecolleges.edu/findaids/amherst/ma181_main.html Congeries Roberti Frost,] asteria.fivecolleges.edu (Archiva et Congeries Praecipuae Collegii Amherst)
* [https://web.archive.org/web/20120614031002/http://www.frostplace.org/ The Frost Place] (museum et locus conventuum poesi dicatorum, Franconiae Novae Hantoniae)
* [https://web.archive.org/web/20060508122448/http://midddigital.middlebury.edu/local_files/robert_frost/index.html Robertus Frost apud Bread Loaf] (Collegium Middleburiense)
* [http://robertfrostfarm.org Robert Frost Farm] (Derriae Novae Hantoniae)
* [http://www.frostfoundation.org Societas Fundata Frostiana]
* {{worldcat id|id=lccn-n79-5644}}
* [http://town.hall.org/radio/HarperAudio/012294_harp_ITH.html Robertus Frost poemata legit (1956)] (Harper Audio)
{{DEFAULTSORT:Frost, Robertus}}
{{Myrias|Homines}}
{{FA stella}}
[[Categoria:Nati 1874]]
[[Categoria:Mortui 1963]]
[[Categoria:Alumni Collegii Dartmuthensis]]
[[Categoria:Alumni Universitatis Harvardianae]]
[[Categoria:Auctores Anglici]]
[[Categoria:Incolae Montis Viridis]]
[[Categoria:Incolae Novae Hantoniae]]
[[Categoria:Poetae Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Poetae formalistae]]
[[Categoria:Poetae laureati Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Praemium Pulitzer]]
[[Categoria:Professores Collegii Amherstiensis]]
[[Categoria:Professores Collegii Medioburiensis]]
[[Categoria:Professores Novae Scholae]]
[[Categoria:Professores Universitatis Harvardianae]]
[[Categoria:Professores Universitatis Michiganensis]]
[[Categoria:Scriptores Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Scriptores scaenici Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Sodales Societatis Philosophicae Americanae]]
dvgs467m0n8z08cked5xv358m50q5nj
The Fox (What Does the Fox Say?)
0
222798
3960611
3959445
2026-05-19T00:30:53Z
Bartholomite
116968
3960611
wikitext
text/x-wiki
{{res|"The Fox (What Does the Fox Say?)"}} est cantus iocularis duorum fratrum [[Norvegia]]norum nomine [[Ylvis]] cantantium anno [[2013]] in [[YouTube]] situ interretiali prolatum. Mense Augusto anni [[2014]] plus quam quater centies decies centies miliens (400 000 000) in YouTube spectatus auditusque est.
==Argumentum==
In cantu iocose disputatur, quemnam sonum vulpes emittant. Cum enim omnes sciamus aves pipiare, leones mugire et canes latrare, nemo scit, quid faciant vulpes. Multi absurdi soni coniectantur, ut puta ''ring-ding-ding-ding-dingeringeding'' et ''wa-pa-pa-pa-pa-pa-pow'' (sicut scribuntur in visifico cantūs). In fine autem visifici vulpes [[ars animandi|animata]] ipsa, quid dicere soleat, revelat cantans fere ''wa-wa-way-do wub-wid-bid-dum-way-do''.
== Nexus externi ==
* Samantha Highfill, [http://www.ew.com/article/2013/10/14/ylvis-what-does-the-fox-say "Meet Ylvis, the comedic brothers behind the accidentally successful 'What does the Fox say?'"]{{Nexus deficit|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''Entertainment Weekly'', 14 Octobris 2013.
[[Categoria:Musica 2013]]
[[Categoria:Carmina popularia]]
hlplhz1ss1hmffgtb04fsyggvi98lyn
Categoria:Musica 2013
14
222799
3960609
2783260
2026-05-19T00:27:20Z
Bartholomite
116968
3960609
wikitext
text/x-wiki
[[Categoria:Musica per annos digesta|2013]]
[[Categoria:2013]]
93zejd0y05hzjk9ubflbgsamp8xg3gz
Ethica feministica
0
227553
3960462
3928888
2026-05-18T13:11:05Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3960462
wikitext
text/x-wiki
'''Ethica feministica''' est conspectus [[ethica]]e cuius fundamenta sunt [[fides]] ratiocinationem ethicam usitate [[mos|moralem]] [[mulier]]um [[experientia]]m minoris aestimavisse, qua pro causa ethicam vertere constituit per holisticam conatum [[feminismus|feministicam]] ad eam commutandam.<ref>[http://plato.stanford.edu/entries/feminism-ethics/ R. Tong et N. Williams, ''Stanford Encyclopedia of Philosophy, Feminist Ethics,'' primum editum 12 Maii 1998; amplificatum 4 Maii 2009.]</ref>
==Notio==
[[Philosophus|Philosophi]] feministae iudicaverunt ethicas [[traditio]]nales [[conspectus]] virorum praestantissime exprimere, conspectus mulierum minime respicientes. Custodia, [[mos|morales]] [[vita]]e privatae res, et curae [[familia]]e usitate res leves visae sunt. [[Femina (sexus)|Feminae]] generatim ethice immaturae et leves contra [[mas|mares]] depinguntur. Ethica usitata [[mos|mores]] sociales masculos magni aestimat, sicut "[[libertas]], [[autonomia]], [[intellegentia|intellectus]], [[voluntas]], [[prudentia]], [[hierarchia]], [[dominium]], [[cultura]], [[transcendentia]], productus, [[ascensis|asceticismus]], [[bellum]], et [[mors]],"<ref>[[Anglice]]: "independence, autonomy, intellect, will, wariness, hierarchy, domination, culture, transcendence, product, asceticism, war, and death."</ref><ref>Jaggar 1992.</ref> moresque sociales muliebres parvi aestimat, sicut "interdependentia, [[communitas]], conectere, partire, [[animi motus]], [[corpus]], [[fiducia]], absentia [[hierarchia]]e, [[natura]], [[immanentia]], [[ratio]], [[gaudium]], [[pax]], et [[vita]]."<ref>[[Anglice]]: "interdependence, community, connection, sharing, emotion, body, trust, absence of hierarchy, nature, immanence, process, joy, peace, and life."</ref><ref>Jaggar 1992.</ref> Ethica traditionalis [[consuetudo|consuetudinem]] [[mas|virilem]] habet, in quo ratio [[moralitas|moralis]] per formam regularum, [[iura humana|iurum]], [[universalismus moralis|universalitatis]], et aequitatis videtur; muliebris autem rationis moralis [[intellegentia]] coniunctiones, curas, favorem, et partialitatem exprimit.<ref>Jaggar 1992.</ref>
{{NexInt}}
*[[Aequalitas generum]]
*[[Feminismus materialis]]
*[[Feminismus postmodernus]]
*[[Iura mulierum]]
*[[Moralitas]]
*[[Potestas puellarum]]<!--Girl power-->
*[[Maria Wollstonecraft]]<!--
*[[Gender mainstreaming]]
*[[Feminist political ecology]]
*[[Feminism in 1950s Britain]]
*[[First-wave feminism]]
*[[Jessica Valenti]]
*[[Judith Butler]]
*[[Naomi Wolf]]
*[[Pro-life feminism]]
*[[Rebecca Walker]]
*[[Second-wave feminism]]
*[[Sex-positive feminism]]
*[[The left and feminism]]-->
==Notae==
<div class="references-small"><references/></div>
==Bibliographia==
*Abel, Emily K., et Margaret K. Nelson, eds. [[1990]]. ''Circles of Care: Work and Identity in Women's Lives.'' Albaniae Novi Eboraci: SUNY Press.
*Armbruster, H. [https://web.archive.org/web/20140912092112/http://lit.polylog.org/2/eah-en.htm ''Feminist Theories and Anthropology.'']
*Barker, Drucilla K., et Susan F. Feiner. [[2004]]. ''Liberating Economics: Feminist Perspectives on Families, Work, and Globalization.'' University of Michigan Press.
*Barker, Drucilla, et Edith Kuiper. [[2003]]. ''Toward a Feminist Philosophy of Economics.'' Routledge.
*Beasley, Chris. [[1999]]. ''What is Feminism?: An Introduction to Feminist Theory.'' Londinii: Sage Publications.
*Beecher, C. E., et H. B. Stowe. [[1971]]. ''The American Woman's Home: Principle of Domestic Science.'' Novi Eboraci: Aeno Press et The New York Times.
*Brownmiller, S. [[1993]]. ''Against Our Will: Men, Women, and Rape.'' Novi Eboraci: Fawcett Columbine.
*Buhle, M. J., et P. Buhle, eds. [[1978]]. ''The Concise History of Women's Suffrage.'' Urbana: University of Illinois Press.
*Bulbeck, Chilla. [[1998]]. ''Re-Orienting Western Feminisms: Women's Diversity in a Postcolonial World.'' Novi Eboraci: Cambridge University Press.
*Butler, Judith. [[1990]]. ''Gender Trouble: Feminism and the Subversion of Identity.'' Novi Eboraci: Routledge.
*Butler, Judith. [[1999]]. ''On Feminist Ethics and Politics.'' Lawrence Kansiae: University Press of Kansas.
*Chodorow, N. [[1999]]. ''The Reproduction of Mothering: Psycholanalysis and the Sociology of Gender.'' Ed. amplificata. Berkeleiae: University of California Press.
*Confessore, N., et D. Hakim. [[2009]]. [http://www.nytimes.com/2009/01/24/nyregion/24senator.html?pagewanted=2&_r=1 Paterson picks Gillibrand for Senate seat.] NYTimes.com, 23 Ianuarii.
*Copjec, Joan. [[2002]]. ''Imagine There's No Woman: Ethics and Sublimation.'' Cantabrigiae Massachusettae: MIT Press.
*Daly, M. [[1984]]. ''Pure Lust: Elemental Feminist Philosophy.'' Bostoniae: Beacon Press.
*Donovan, Josephine. [[2003]]. ''Feminist Theory: The Intellectual Traditions.'' Ed. 3a. Novi Eboraci: Continuum.
*Donovan, Josephine, et Carol Adams. [[2007]]. ''Feminist Care Tradition in Animal Ethics: A Reader.'' Novi Eboraci: Columbia University Press.
*Friedan, Betty. [[1997]]. ''Feminist Mystique.'' Novi Eboraci: W.W. Norton & Company.
*Friedan, Betty. [[1998]]. ''The Second Stage.'' Cantabrigiae Massachusettae: Harvard University Press.
*Frye, M. [[1991]]. A response to Lesbian Ethics: Why ethics? In ''Feminist Ethics,'' ed. C. Card, 52-59. Lawrence Kansiae: University Press of Kansas.
*Gatens, Moira, ed. [[1998]]. ''Feminist Ethics.'' Aldershot, Hants., et Broofield Montis Viridis: Ashgate. ISBN 1855219794.
*Gilligan, C., et D. A. J. Richards. [[2008]]. ''The Deepening Darkness: Patriarchy, Resistance, and Democracy's Future.'' Cantabrigiae Massachusettae: Harvard University Press.
*Hanigsberg, Julia E., et Sara Ruddick, eds. [[1999]]. ''Mother Troubles: Rethinking Contemporary Maternal Dilemmas.'' Bostoniae: Beacon Press.
*Held, Virginia. [[1993]]. ''Feminist Morality: Transforming Culture, Society, and Politics.'' Sicagi: University of Chicago Press.
*Held, Virginia, ed. [[1995]]. ''Justice and Care: Essential Readings in Feminist Ethics.'' Boulder Colorati: Westview Press.
*Held, Virginia. [[2005]]. ''The Ethics of Care: Personal, Political, and Global.'' Oxoniae: Oxford University Press. ISBN 9780195180992.
*Heywood, Leslie, et Jennifer Drake, eds. [[1997]]. ''Third Wave Agenda: Being Feminist, Doing Feminism. Minneapoli: University of Minnesota Press.
*Hoagland, S. L. [[1988]]. ''Lesbian Ethics.'' Palude Alta Californiae: Institute of Lesbian Studies.
*Howard, Judith A., et Carolyn Allen. [[2000]]. ''Feminisms at a Millennium.'' Sicagi: The University of Chicago Press.
*Jaggar, A. M. [[1994]]. ''Living with Contradictions: Controversies in Feminist Social Ethics. Boulder Colorati: Westview Press.
*King, Y. [[1995]]. Engendering a peaceful planet: ecology, economy, and ecofeminism in contemporary context. ''Women's Studies Quarterly'' 23:15-25.
*Kittay, E. F., et E. K. Feder. [[2003]]. ''The Subject of Care: Feminist Perspectives on Dependency. Lanham Terrae Mariae: Rowman & Littlefield.
*Kolmar, W, et F. Bartowski. [[2005]]. Lexicon of Debates. In ''Feminist Theory: A Reader.'' Ed. 2a, pp. 42-60. Novi Eboraci: McGraw-Hill.
*Lindemann, Hilde, Marian Verkerk, et Margaret Urban Walker. [[2009]]. ''Naturalized Bioethics: Toward Responsible Knowing and Practice.'' Cantabrigiae: Cambridge University Press.
*Maher, K. [[2008]]. Campaign '08: Obama Puts Spotlight on Women's Pay Gap. ''The Wall Street Journal,'' 25 Septembris, A15.
*Mero, J. [[2008]]. The Myths of Catching-Up Development. In ''Ecofeminism,'' ed. M. Mies et V. Shiva, 125:55–69. Sicagi: University of Chicago Press.
*Mies, M., et N. Shiva. [[1993]]. [https://web.archive.org/web/20130929130852/http://money.cnn.com/galleries/2008/fortune/0804/gallery.500_women_ceos.fortune/ Fortune 500 women CEOs.] ''Fortune.''
*Mitchell, J., et S. K. Mishra. [[2000]]. ''Psychoanalysis and Feminism: A Radical Reassessment of Freudian Psychoanalysis.'' Novi Eboraci: Basic Books.
*Narayan, U. [[1997]]. ''Decentering the Center: Philosophy for a Multicultural, Postcolonial, and Feminist World.'' Bloomington Indianae: Indiana University Press.
*Narayan, U., et S. Harding. [[2000]]. ''The Subject of Care: Feminist Perspectives on Dependency.'' Lanham Terrae Mariae: Rowman & Littlefield.
*Noddings, N. [[2002]]. ''Starting at Home: Caring and Social Policy.'' Berkeleiae Californiae: University of California Press.
*Nussbaum, Martha. [[1999]]. The Feminist Critique of Liberalism. In ''Women's Voices, Women's Rights: Oxford Amnesty Lectures,'' ed. A. Jeffries. The Oxford Amnesty Lecture Series. Boulder Colorati: Westview Press.
*Nussbaum, Martha. [[2003]]. Capabilities and Functional Entitlements: Sen and Social Justice. ''Feminist Economics'' 9(2-3):33-59.
*Robinson, F. [[1999]]. ''Globalizing Care: Toward a Politics of Peace.'' Bostoniae Massachusettae: Beacon Press.
*Slote, Michael A. [[2007]]. ''The Ethics of Care and Empathy.'' Londinii et Novi Eboraci: Routledge. ISBN 9780415772006.
*Sterba, James P., ed. [[2000]]. ''Ethics: Classical Western Texts in Feminist and Multicultural Perspectives.'' Novi Eboraci: Oxford University Press.
*Tong, R., et N. Williams. [[2009]]. Feminist Ethics. In [http://plato.stanford.edu/entries/feminism-ethics/ ''Stanford Encyclopedia of Philosophy.]<!--First published Tue May 12, 1998; substantive revision Mon May 4, 2009.-->
*Tong, R. [[2009]]. ''Feminist Thought: A More Comprehensive Introduction,'' Ed. 3a. Boulder Colorati: Westview Press.
*Walker, Margaret Urban. [[2007]]. ''Moral Understandings: A Feminist Study in Ethics.'' Ed. 2a. Novi Eboraci: Oxford University Press.
*Warren, K. J. [[2000]]. ''Ecofemnist Philosophy: A Western Perspective on What It Is and Why It Matters.'' Lanham Terrae Mariae: Rowman & Littlefield.
*Wollstonecraft, Mary. [[1988]]. ''A Vindication of the Rights of Women.'' Ed. M. Brody. Londinii: Penguin.
*Ziarek, Ewa Plonowska. [[2001]]. ''An Ethics of Dissensus: Postmodernity, Feminism, and the Politics of Radical Democracy.'' Stanfordiae Californiae: Stanford University Press.
==Nexus externi==
*[https://web.archive.org/web/20110512041247/http://depts.washington.edu/hypatia/ ''Hypatia, a Journal of Feminist Philosophy,''] depts.washington.edu (Simpson Center for the Humanities, University of Washington)
*[https://web.archive.org/web/20120722114348/http://www.pembrokecenter.org/ Pembroke Center for Teaching and Research on Women,] www.pembrokecenter.org (Universitas Brunensis)
*[http://www.redletterpress.org/rwmanifesto.html "The Radical Women Manifesto: Socialist Feminist Theory, Program and Organizational Structure,"] www.redletterpress.org (Seattli: Red Letter Press, 2001)
*[https://web.archive.org/web/20200616224731/https://www.cddc.vt.edu/feminism/ Ratio Feministica,] www.cddc.vt.edu (Center for Digital Discourse and Culture, Virginia Tech)<!--
*[http://www.stolaf.edu/people/huff/classes/handbook/Gilligan.html Gilligan's Stages of Moral Development,] www.stolaf.edu.
*[http://ethics.sandiego.edu/Applied/Gender/index.asp ''Larry Hinman's Ethics Updates,''] ethics.sandiego.edu. Ethics Updates, University of San Diego.
*[http://www.thirdwavefoundation.org The Third Wave Foundation,] www.thirdwavefoundation.org.
*[http://www.unifem.org/gender_issues/women_poverty_economics/facts_figures.php "Women, Poverty, and Economics—Facts and Figures,"] www.unifem.org. UN Women.
*[http://www.ktpress.co.uk n.paradoxa: international feminist art journal: feminist theory and contemporary women artists]
*[http://www.lilithgallery.com/feminist The Feminist eZine- 1001 Feminist Links and Other Interesting Topics]
*[http://www.feministtheorypapers.wordpress.com/ Feminist Theory Papers, Brown University]-->
{{DEFAULTSORT:Feminist Ethics}}
[[Categoria:Discriminatio]]
[[Categoria:Egalitarianismus]]<!-- = en:Inaequalitas socialis-->
[[Categoria:Ethica]]<!-- + en:E. adhibita + Ethica normativa + Ethica socialis + Professional ethics-->
[[Categoria:Ethica feministica| ]]
[[Categoria:Feminismus]]<!-- + en:Feminismus multiculturalis + Feminismus niger + Feminismus et societas + Motus feministicus + Philosophia feministica-->
[[Categoria:Iura]]<!-- + en:Iura aequalitatis-->
[[Categoria:Iura mulierum]]<!-- + en:Womanism-->
[[Categoria:Postmodernismus]]<!--
[[Categoria:Scientiae humanae]]
[[Category:Identity politics]]
[[Category:Relational ethics]]-->
be1u0f3xuqfa8agvukafa3st3nix43m
Dioecesis Tongana
0
227973
3960667
3958710
2026-05-19T06:26:45Z
Grufo
64423
{{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}}
3960667
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidatorum}}
{{res|Dioecesis Tongana}}<ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dtong.html "Diocesis of Tonga."]</ref><ref>False ''Tongan(us)'' apud [http://www.gcatholic.org/dioceses/diocese/tong0.htm situm de dioecese] apud [http://www.gcatholic.org/ Gcatholic.org].</ref> est [[Tonga]]na [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]] [[sedes episcopalis]], in [[Regio ecclesiastica Oceania|regione ecclesiastica Oceanica]]<!--?--> sita, Eius [[cathedra]] intra {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Cathedralis Conceptionis Immaculatae Conception|Cathedralem Conceptionis Immaculatae|en|qid=Q7361669}} ([[Tongane]] ''Malia Tupu Imākulata'') [[Nukualofa]]e in [[caput (urbs)|capite]] [[regnum|regni]] adest. [[Dioecesis (episcopatus)|Dioecesis]], [[Sancta Sedes|Sanctae Sedi]] recte subiecta, per [[bulla]]m [[Paulus VI|Pauli Papae VI]] die [[21 Iunii]] [[1966]] creata, quattuordecim [[paroecia]]s habet.
== Episcopi==
*Ioannes Hubertus Macey Rodgers, S.M. † ([[1966]]–[[1972]])
*[[Patelisius Punou-Ki-Hihifo Finau]], S.M. † ([[1972]]–[[1993]])
*[[Ioannes Lilo Foliaki]], S.M. † ([[1994]]–[[2008]])
*[[Ioannes Patita Paini Mafi]], postea [[18 Aprilis]] [[2008]]
==Notae==
<references/>
[[Categoria:Dioeceses Ecclesiae Catholicae in Tonga|Tonganus]]
[[Categoria:Tonga]]
aixbkovkgpwk1roujelfcvsg1262y8z
Americana (musica)
0
236141
3960629
3828013
2026-05-19T02:48:05Z
Bartholomite
116968
3960629
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Flickr - moses namkung - Avett Brothers 5.jpg|thumb|Fratres Avett in festo Outside Lands anno [[2009]] perfunguntur.<!-- Qui in suo stilo Americano proprietates generum [[Bluegrass music|bluegrass]], [[country music|country]], [[Punk rock|punk]], [[Pop music|pop]], [[folk music|folk]], [[rock and roll]], [[indie rock]], [[honky tonk]], et [[ragtime]] miscent.-->]]
{{res|Americana}} est mixtura [[musica vulgaris Americana|musicae vulgaris Americanae]] ("musica radicalis"), a confluentia [[traditio]]num communium et variarum genita quae [[musica|musicum]] [[Civitates Foederatae|Civitatum Foederatarum]] ingenium constituunt, praecipue [[sonus|soni]] qui ex [[musica vulgaris|musica vulgari]], [[musica rustica]]<!--country music-->, [[blues]], [[rhythmus et blues|rhythmo et blues]], [[rock and roll]], et aliis gratiis externis componuntur.<ref name="Knapp">Pete Knapp, [https://web.archive.org/web/20131026201159/http://www.peteknapp.com/what_is_americana_music.htm "What is Americana Music?"] peteknapp.com, 6 Octobris 2008.</ref> Hoc genus eclecticum, a [[Societas Musicae Americanae|Societate Musicae Americanae]] definitum, est "musica hodierna quae variorum modorum musicae radicalis Americanae elementa mutuatur, inter quae [[musica]] [[musica rustica|rustica]] et [[musica vulgaris|vulgaris]], [[rock radicalis]], [[bluegrass]], [[R&B]], et [[blues]], distinctum [[sonus|sonum]] ad radices pertinentem efficiens, qui in mundo [[vita|vivit]] praeter formas puras generum ex quibus extrahere potest. Cum [[instrumentum musicum|instrumenta]] [[acustica]] saepe praesentia et vitalia sint, Americana etiam pleno grege [[electricitas|electrico]] saepe utitur."<ref>[[Anglice]]: "contemporary music that incorporates elements of various American roots music styles, including country, roots-rock, folk, bluegrass, R&B and blues, resulting in a distinctive roots-oriented sound that lives in a world apart from the pure forms of the genres upon which it may draw. While acoustic instruments are often present and vital, Americana also often uses a full electric band."</ref><ref>Americana Music, [http://americanamusic.org/what-americana "What Is Americana,"] americanamusic.org.</ref>
== Artifices Americani ==
Inter artifices notabiles qui hoc genere utuntur sunt:
{{div col|cols=4}}
* [[Alison Krauss]]<ref name=seattle>Charles R. Cross, [http://seattletimes.nwsource.com/html/musicnightlife/2015464763_girlpower03.html "Americana cavalcade — Neko Case, Gillian Welch, Alison Krauss,"] ''[[The Seattle Times]],'' 2 Iulii 2011.</ref>
* [[Alabama Shakes]]
* [[Austin Lucas]]
* [[Amber's Drive]]
* [[American Authors]]
* [[Andrew Bird]]
* [[Avett Brothers]]<ref name=AMA>{{cite web|title=Americana Music Association|url=http://americanamusic.org/recipient-archive|publisher=Americanamusic.org}}.</ref>
* [[The Band]]
* [[Band of Horses]]
* [[Beck]]
* [[Bellwether]]
* [[Ben Kyle]]
* [[Beta Radio]]
* [[Magnus Ioannes Bates]]
* [[Gulielmus Frisell]]
* [[Robertus Dylan]]<!--{{sfn|Gilliland|1969|loc=shows 31-32}}-->
* [[Robertus Seger]]
* [[Robertus Woodruff (singer)|Bob Woodruff]]
* [[BoDeans]]
* [[Bonnie Raitt]]<ref name=AMA/>
* [[The Bottle Rockets]]
* [[Brandi Carlile]]<ref name=AMA/>
* [[Brown Bird]]
* [[Bruce Cockburn]]
* [[Bruce Hornsby]]
* [[Bruce Springsteen]]
* [[Calexico (band)|Calexico]]
* [[The Civil Wars]]
* [[Commander Cody and His Lost Planet Airmen]]
* [[Cory Branan]]
* [[Cory Chisel and The Wandering Sons|Cory Chisel]]
* [[The Damnwells]]
* [[Daniel Schmidt]]
* [[David Alvin]]<ref>Tony Scherman, [http://www.rollingstone.com/music/albumreviews/eleven-eleven-20110621 "Dave Alvin: Eleven Eleven,"] ''Rolling Stone,' 21 Iunii 2011 (rollingstone.com).</ref>
* [[David McGraw & Mandy Fer]]
* [[David Lindley]]
* [[David Olney]]
* [[The Decemberists]]
* [[The Deep Dark Woods]]
* [[Delbert McClinton]]
* [[Delta Rae]]
* [[The Devil Makes Three (grex)|Devil Makes Three]]
* [[The Dixie Bee-Liners]]
* [[Doc Watson]]
* [[Drew Holcomb and The Neighbors]]
* [[Duane Eddy]]<ref name="AMA"/>
* [[Dwight Yoakam]]
* [[Eduardus Vedder]]
* [[Eilen Jewell]]
* [[Elephant Revival]]
* [[Emmylou Harris]]
* [[Ezra Lee (musician)]]
* [[First Aid Kit (band)|First Aid Kit]]
* [[The Flatlanders]]
* [[Flying Burrito Brothers]]
* [[Frank Hannon]]
* [[The Gaslight Anthem]]
* [[Gillian Welch]]<ref name=seattle/>
* [[Grateful Dead]]
* [[Gregory Alan Isakov]]
* [[Hayes Carll]]
* [[The Head and the Heart]]
* [[The Hold Steady]]
* [[Horse Feathers (band)|Horse Feathers]]
* [[The Infamous Stringdusters]]
* [[Iron & Wine]]
* [[JD McPherson]]
* [[Iacobus Nannery]]
* [[Iacobus Dylan]]
* [[Iacobus McMurtry]]
* [[Iason Isbell]]<ref name=AMA/>
* [[The Jayhawks]]
* [[Jeffrey Foucault]]
* [[Jerry Douglas]]<ref name=AMA/>
* [[JJ Cale]]
* [[Iosephus Pug]]
* [[Ioannes Fullbright]]<ref name="No Depression">{{cite web|title=No Depression|url=http://www.nodepression.com/profiles/blogs/55th-annual-grammy-award-nominees-in-americana-and-related-catego|publisher=Nodepression.com}}.</ref>
* [[Ioannes Fogerty]]<!--{{sfn|Gilliland|1969|loc=shows 52, 54}}-->
* [[Ioannes Hiatt]]<ref name=AMA/>
* [[Ioannes Driskell Hopkins]]
* [[Ioannes Mellencamp]]
* [[Ioannes Prine]]
* [[Iosue Ritter]]
* [[Iustinus Townes Earle]]<ref>[http://www.sunjournal.com/news/encore/2011/11/15/justin-townes-earle-americana-singer-songwriter-coming-bates/1115617 "Justin Townes Earle: Americana singer-songwriter coming to Bates,"] ''Sun Journal'' (Lewiston Cenomannicae), 15 Novembris 2011.</ref>
* [[Kacey Musgraves]]
* [[Kamikaze Hearts]]
* [[Karla Bonoff]]
* [[Kelly Willis]]
* [[The Killers]]
* [[Kurt Vile]]
* [[Langhorne Slim]]
* [[Laurentius Campbell (musician)|Larry Campbell]]<ref name=AMA/>
* [[Leftover Salmon]]
* [[Levon Helm]]<ref name=seattle/>
* [[Linda Ronstadt]]
* [[Lucinda Williams]]<ref name=AMA/>
* [[The Lumineers]]
* [[Lyle Lovett]]
* [[Maria Chapin Carpenter]]
* [[The Mavericks]]
* [[The Menzingers]]
* [[Michael Nesmith]]<!--{{sfn|Gilliland|1969|loc=show 44}}-->
* [[Michael Brown (productor)|Michael Brown]]
* [[Michael Ness]]
* [[Michael Gordon]]
* [[Buddy Miller]]
* [[Iulia Miller]]
* [[Neil Young]]<ref name=AMA/>
* [[Neko Case]]<ref name=seattle/>
* [[Neutral Milk Hotel]]
* [[Nick 13]]<ref name=seattle/>
* [[Nickel Creek]]
* [[Nitty Gritty Dirt Band]]
* [[Old Crow Medicine Show]]<ref name=AMA/>
* [[Over the Rhine (band)|Over the Rhine]]
* [[Petrus Seeger]]<ref name=pc>{{Gilliland |show=18 |title=Blowin' in the Wind: Pop discovers folk music |ref=harv}} Shows 1, 18.</ref>
* [[Poco]]<ref name=AMA/>
* [[Punch Brothers]]
* [[Railroad Earth]]
* [[The Rave-Ups]]
* [[Raymundus Wylie Hubbard]]
* [[Ricardus Campbell (musicus)|Ricardus Campbell]]
* [[Richmond Fontaine]]
* [[River City Extension]]
* [[Robertus Heath]]
* [[Robertus Earl Keen]]
* [[Robertus Gordon (musicus)|Robertus Gordon]]
* [[Rodney Crowell]]
* [[Rosanna Cash]]<ref name=AMA/>
* [[Ryan Bingham]]<ref>Chris|last=Talbott, [http://www.usatoday.com/life/music/news/2010-09-09-americana-awards_N.htm "Americana Awards,"] ''USA Today,'' 9 Septembris 2010.</ref>
* [[Ryan Adams]]
* [[Scott Holstein]]
* [[Shovels & Rope]]
* [[Son Volt]]
* [[Sons of Bill]]
* [[The SteelDrivers]]
* [[The Steel Wheels]]
* [[Stephanus Earle]]
* [[Sturgill Simpson]]
* [[The Tallest Man on Earth]]
* [[Tift Merritt]]<ref name=AMA/>
* [[Thomas Petty and the Heartbreakers]]
* [[Thomas Russell]]
* [[Townes Van Zandt]]
* [[Trampled by Turtles]]
* [[Uncle Tupelo]]
* [[Van Dyke Parks]]
* [[Stoll Vaughan]]
* [[The Vespers]]
* [[Waxahatchee]]
* [[The Weavers]]<ref name=pc/>
* [[Wilco]]
* [[Gulielmus Nile]]
* [[The Youngers]]
* [[Zac Brown Band]]
{{div col end}}<!--
==Nexus interni==
*[[Grammy Award for Best Americana Album]]
*[[Alternative country]]
*[[Country rock]]
*[[Roots rock]]
*[[Heartland rock]]
*[[Southern rock]]
*[[Americana Music Festival & Conference]]
*[[Sisters folk festival|Sisters Folk Festival]]-->
== Notae ==
<div class="references-small"><references/></div>
== Nexus externi ==
* [http://www.americanaradio.com AmericanaRadio.com]
* [http://www.americanamusic.org Americana Music Association]
* [https://web.archive.org/web/20020526175450/http://www.americanaradio.org/ Americana Radio Airplay Chart]
* [http://www.twangnation.com Twang Nation - Americana and Roots Music Blog]
* [https://web.archive.org/web/20120711062534/http://www.americanamusicshow.com/ Americana Music Show Podcast]
<!--en:Americana music-->
<!--en:Americana music--><!-- + Radio formats-->
[[Categoria:Musica Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Genera musica]]
j0c60p6f3surt73hl0rqnhm67xs3v6i
Gimry
0
245978
3960676
3655458
2026-05-19T08:42:21Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3960676
wikitext
text/x-wiki
{{L}}{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Gimry''' ([[Russice]] Гимры), vel '''Genub''' ([[lingua Avarica|Avarice]] Генуб), est parvus vicus 4.654 incolarum [[Daghestania]]e.
[[Imago:Село Гимры.JPG|thumb|right|290px|Imago Gimry]]
== Brevissima historia ==
Constat Gimry a saeculo quinto incolas habere et professor Rasul Magomedov dicit caput principatus As-Sahir (parvi) appellati fuisse, sed Timur Ajtberov historicus negat Gimry umquam caput As-Sahir fuisse.
== Praeclari cives ==
* [[Šamil]], tertius [[imamus]] civitatis Gimry
== Nexus externi ==
{{fontes geographici}}
{{communiaCat|Gimry}}
* [https://web.archive.org/web/20150924132148/http://gimry.ucoz.com/ Eius pagina officialis]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Daghestania]]
[[Categoria:Loci habitati Russiae]]
ghqm8ry0ls3q8mzojmvbypouz0nmnnz
Marcus Gerardus Miles
0
246641
3960624
3749309
2026-05-19T02:39:45Z
Bartholomite
116968
3960624
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Marcus Gerardus Miles}} (natus ''Mark Gerard Miles'' [[Gibraltaria]]e anno [[1968]]), est [[sacerdos]] [[Ecclesia Catholica Romana|Catholicus]] Calpensis, qui [[Anglice|Anglicus]] [[Franciscus I (papa)|Papae Francisci]] [[interpres]] anno [[2015]] innotuit.<ref>Elisabetta Povoledo, [http://www.nytimes.com/2015/09/16/world/americas/msgr-mark-miles-popes-english-translator-braces-for-the-us-spotlight.html "Msgr. Mark Miles, Pope’s English Translator, Braces for the U.S. Spotlight,"] ''[[The New York Times]],'' 16 Septembris.</ref><ref>Dan Zak, [https://www.washingtonpost.com/news/acts-of-faith/wp/2015/09/25/meet-monsignor-mark-miles-pope-franciss-mysterious-interpreter/ "Meet Monsignor Mark Miles, Pope Francis’s mysterious interpreter,"] ''[[Washington Post]],'' 25 Septembris 2015.</ref> Ob exactam [[pronuntiatus|vocem]] [[Britanniarum Regnum|Britannicam]] vultumque fere [[pulchritudo|formosum]], fautores pro sua parte traxit.<ref>Henry Chu, [http://www.seattletimes.com/nation-world/translator-for-pope-francis-a-job-with-surprises/ "Pope’s interpreter learns job brings surprises and fans,"] ''[[The Seattle Times]],'' 26 Septembris 2015.</ref> Alumnus est [[pontificia Universitas Gregoriana|Universitatis Gregorianae]] [[Roma]]e in urbe, ubi anno [[2003]] dissertationem defendit ''Canon 603: Diocesan Hermits in the Light of Eremitical Tradition.''
==Notae==
<references/>
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Mark Miles|Marcum Gerardum Miles}}
{{Fontes biographici}}
{{Lifetime|1968||Miles, Marcus Gerardus}}
[[Categoria:Interpretes]]
[[Categoria:Presbyteri catholici]]
[[Categoria:Incolae Gibraltariae]]
[[Categoria:Alumni apud Gregorianam]]
j9pan6ox750r1gnxlk5gyi6ntbgyfsj
Theognetus
0
250619
3960492
3872595
2026-05-18T15:58:28Z
Der gut zu tanzen weiß
186972
/* Nexus externi */
3960492
wikitext
text/x-wiki
'''Theognetus''', Graece Θεόγνητος ([[floruit|fl.]] [[saeculum 3 a.C.n.|saeculo 3 a.C.n.]]) fuit [[poeta]] [[comoedia|comicus]] generis [[Comoedia Nova|comoediae novae]]. Ex operibus suis duo tantum fragmenta nobis servantur, e ludis quorum tituli sunt Φάσμα "spiritus" ({{apud Ath}} 104b) et Φιλοδέσποτος "domini amator" ({{apud Ath}} 616a). Secundum ''[[Suda]]'' titulus comoediae tertiae, titulo Κένταυρος "centaurus", ab Athenaeo relatus est, sed hoc aut error est aut in parte operis Athenaei hodie deperdita scriptum erat.
== Bibliographia ==
* Theodorus Kock, ed., ''Comicorum Atticorum fragmenta. Vol. 3. Novae comoediae fragmenta, pars 2; comicorum incertae aetatis fragmenta; fragmenta incertorum poetarum'' (Lipsiae: Teubner, 1884) pp. 364-366 {{Ling|Graece}} [https://archive.org/stream/comicorumatticor03kockuoft#page/364/mode/2up Textus apud archive.org]
== Nexus externi ==
* ''[[Suda]]'' [https://www.cs.uky.edu/~raphael/sol/sol-cgi-bin/search.cgi?db=REAL&field=adlerhw_gr&filter=Unicode&searchstr=theta,135 Θ 135] {{Ling|Graece|Anglice}}
[[Categoria:Scriptores Graeci antiqui]]
[[Categoria:Auctores Graeci antiqui]]
[[Categoria:Comici]]
[[Categoria:Nati saeculo 4 aut 3 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui saeculo 3 aut 2 a.C.n.]]
0yi3z7ld7nan608glko44qtd5rydpiy
Genocidium My Lai
0
256039
3960644
3782498
2026-05-19T05:33:37Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3960644
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas|-3}}
[[Fasciculus:My Lai massacre.jpg|thumb|Spectaculum genocidii My Lai.]]
'''Genocidium My Lai''' est [[genocidium]] a [[vires armatae|militaria]] [[CFA|Civitatum Foederatarum]] in [[Bellum Indosinense II]] quod plus 500 homines necavit die [[16 Martii]] [[1968]].
Hoc genocidium disputationem contra [[humanitarium belli ius]] esse parit a [[motus pacis|motu pacis]]<ref>Et [[Noam Chomsky]] hoc accusavit.</ref> et causa finis Belli Indosinense II factum est. At culpabilitas negatur, nisi solum hominem [[poena]]m datur. Necem 22 homines causa incarcerationem vitae datur. Tres annos post, poena mutatur, et homo liberatus erat.
Tres homines, manus helicopterum, opposuerunt milites necantes. Haec opere servabant nonnulli. Ob eam causam multis annis post insigne tribuebantur.
== Nota ==
<references/>
== Nexus externi ==
*[https://web.archive.org/web/20160313155649/http://law2.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/mylai/MYLAI.HTM De genocidio May Lai]
[[Categoria:Vietnamia]]
[[Categoria:1968]]
[[Categoria:Interfectio]]
[[Categoria:Bellum Indosinense II]]
sqrglp8juy65ke4vapz708s0pa2m9ay
Dioecesis Melphiensis-Rapollensis-Venusina
0
256651
3960459
3960441
2026-05-18T13:00:11Z
IacobusAmor
1163
3960459
wikitext
text/x-wiki
{{Dioecesis Italica
|Nomen_lat = Dioecesis Melphiensis-Rapollensis-Venusina
|Nomen_ital = Diocesi di Melfi-Rapolla-Venosa
|Ecclesia = Ecclesia Latina
|Charta_Bistum = Cattedrale Melfi.jpg
|Regio_ecclesiastica = [[Regio ecclesiastica Lucaniae|Lucania]]
|Provincia_ecclesiastica = [[Archidioecesis Potentina-Murana-Marsicensis|Potentina-Murana-<br>Marsicensis]]
|Charta_Kirchenprovinz = Roman Catholic Diocese of Melfi-Rapolla-Venosa in Italy.jpg
|Charta2_Kirchenprovinz = Regione ecclesiastica Basilicata.jpg
|Nom_episcopus = [[Ioannes Francus Todisco|Ioanne Franco Todisco]] <br>[[Congregatio Piorum Operariorum Ruralium|P.O.C.R.]]
|Auxiliarius =
|Nom_emeritus =
|Nom_vic =Vincentius D'Amato
|Nom_officialis =
|Num_decanatuum =
|Num_paroec =34
|Area =1.316
|Num_incol =89.600
|Temp_incol =2016
|Num_cath =89.200
|Temp_cath =2016
|Portio =99,6
|Erectio =-D. Venusina:<br> [[saeculum 5|saeculo V]],<br>-D. Melphiensis et Rapollensis:<br> [[saeculum 11|saeculo XI]];<br> in plena unione: <br>[[30 Septembris]] [[1986]]
|Ritus =[[Ritus Romanus|Romanus]]
|Ecclesia_cathedralis =Melphi: <br>Assumptionis B.M.V.
|Ecclesia_cumcathedralis =Rapollae: <br>S. Michaelis Archangeli,<br>Venusiae: <br>S. Andreae
|Patroni =
|Inscriptio_curs =Largo Duomo 12, <br>85025 Melfi [Potenza], <br>Italia
|Pagina_interret =http://www.webdiocesi.chiesacattolica.it/cci_new/s2magazine/index1.jsp?idPagina=11431 Situs dioecesis
}}
[[Fasciculus:Pierno santuario.jpg|thumb|upright=0.8|Abbatia Sanctae Mariae de Pierno, [[Sanctus Felix (Basilicata)|Sancti Felicis]] in vico sita.]]
'''Dioecesis Melphiensis-Rapollensis-Venusina'''<ref name="CathHier">Cf. {{CathHierDiocese|merv|Dioecesis Melphiensis-Rapollensis-Venusina}}</ref> ([Italiane]] ''Diocesi di Melfi-Rapolla-Venosa'') est [[sedes episcopalis|sedes episcopalis]] [[Italia]]e [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]], in [[Regio ecclesiastica Lucaniae|Regione ecclesiastica Lucaniae]] sita, suffraganaea [[Archidioecesis Potentina-Murana-Marsicensis|Archidioecesis Potentinae-Muranae-Marsicensis]], cuius caput est [[Melphis]], cum [[Rapolla]] et [[Venusia]].
Dioecesi triginta quattuor [[paroecia]]e sunt.
==Episcopus==
Anno [[2004]] dioecesis a [[Episcopus|episcopo]] S.E. [[Ioannes Francus Todisco|Ioanne Franco Todisco]] [[Congregatio Piorum Operariorum Ruralium|P.O.C.R.]] regitur.
==Historia==
Dioecesis Venusina [[saeculum 5|saeculo V]] erecta est; Dioecesis Melphiensis et Rapollensis [[saeculum 11|saeculo XI]]; in plena unione [[30 Septembris]] [[1986]].
===Dioecesis abrogata ===
* [[Dioecesis Lavellana]]
==Ecclesia cathedralis ==
* Melphi: Ecclesia cathedralis Assumptionis B.M.V.
===Ecclesiae cumcathedrales ===
* Rapollae: Ecclesia cumcathedralis S. Michaelis Archangeli.
* Venusiae: Ecclesia cumcathedralis S. Andreae.
{{NexInt}}
* [[Lucania]]
* [[Archidioecesis Potentina-Murana-Marsicensis]]
* [[Dioeceses Italicae Ecclesiae Catholicae]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Roman Catholic Diocese of Melfi-Rapolla-Venosa|Dioecesem Melphiensem-Rapollensem-Venusinam}}
* [https://web.archive.org/web/20160314214154/http://www.webdiocesi.chiesacattolica.it/cci_new/s2magazine/index1.jsp?idPagina=11431 Pagina dioecesis]
== Pinacotheca ==
<gallery>
Fasciculus:Coat of arms of Gianfranco Todisco.svg|Insigne Episcopi Ioannis Franci.
Fasciculus:Regione ecclesiastica Basilicata.jpg|Regio ecclesiastica Lucaniae.
Fasciculus:Catholic dioceses of Basilicata.png|Regio ecclesiastica Lucaniae.
</gallery>
== Notae ==
<references/>
{{RC-stipula}}
[[Categoria:Dioecesis Melphiensis-Rapollensis-Venusina|!]]
7zfhkx7ourrxetfj7hixbpnhqttvljw
Germania iuvenis
0
257772
3960674
3833854
2026-05-19T07:58:43Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3960674
wikitext
text/x-wiki
'''Germania iuvenis''' (Theodisce ''Junges Deutschland'') fuit grex [[scriptor]]um [[lingua Theodisca|Theodiscorum]] qui a [[1830]] fere ad [[1850]] [[floruit]], necessario [[ideologia]] [[iuventus|iuvenum]] ideologiis quae in [[Francia]], [[Hibernia]], [[Civitates Foederatae|Civitatibus Foederatis]], et [[Italia]] ortae sunt similis. Praecipui socii fuerunt [[Carolus Gutzkow]], [[Henricus Laube]], [[Theodorus Mundt]], et [[Ludolphus Wienbarg]], ac habebantur [[Henricus Heine]], [[Ludovicus Börne]], et [[Georgius Büchner]] gregis fautores. Inter gregem latiorem numerabantur [[Willibaldus Alexis]], [[Adolphus Glaßbrenner]], [[Gustavus Kühne]], [[Maximus Waldau]], [[Georgius Herwegh]], [[Augustus Henricus Hoffmann de Fallersleben]].<ref>''Junges Deutschland,'' ''The Crystal Reference Encyclopedia'' (2005).</ref>
== Historia ==
[[File:Breidenstein, August - Das Junge Deutschland - Verbrüderungsacte.pdf|thumb|Documentum fraternitatis spiritalis inter Germaniam et Italiam, quod subsignarunt [[Augustus Breidenstein]] et [[Iosephus Mazzini]]]]
Nomen motus vulgabatur praefatione Ludolphi Wienbarg "Germaniae iuveni" dedicata, quae opus ''Ästhetische Feldzüge'' (1834) introduxit. Instigator autem verus erat editor [[Iulius Campe]], qui nomen de Germania novella litteris a [[Carolus Gutzkow|Carolo Gutzkow]] anno 1833 datis debuit.
[[Iosephus Mazzini|Iosephi Mazzini]] societas ''Europae iuvencae'' sedem vicariam politicam, quae vocabatur ''Junges Deutschland'', instituerat: attamen ligamina inter politicos et scriptores sub vexillo homonymo congregati vix erant. Cum Francofurti parlamentum [[Confoederatio Germanica|Confoederationis Germanicae]] [[Volfgangus Menzel|Volfgango Menzel]] scriptores criticante circulum die 10 Decembris 1835 prohiberet, nomen in tota Germania cognitum est.
== Scopi ==
Mira erat mixtio rerum artisticarum politicarumque. Litteras et vitam quotidianam reiungere fas erat: recentes litteras animas fascinantes spiritum temporis attingere in animo erat. Itaque inter scriptores reactio et in motum romanticum et in [[Vimaria|motum classicum Vimarianum]] haberi potuit. Propter leges [[Clemens Vencelus Nepomucus Lotharius Metternicus|Metternici]] omnes adversarii ordinis politici habebantur. Scriptores enthei liberalibus rebus studebant, artificia non solum aesthetica sed etiam practica esse volebant, ut vita mutaretur. Constat confarreationem istam bonitatem rerum scriptarum non semper fovisse. Procul dubio transitus erat ad [[Realismus (artes)|Realismum]] quoque. Apparet scholae ''Germaniae iuvenis'' merita plene in sequentibus motibus visibilia fuisse. In ipsis scriptis bonitas persaepe deest. Plerumque agitur de scriptis programmata pura sine artistica praeoccupatione ostendentibus. Novis diurnariis modis manifesta pulchriora facta sunt, ut in plebe plus valerent. Generatim res diurnaria motu isto multa didicit.
Verum non est dicere naturas has duas in motu typicas fuisse: blandiri [[Francia]]e et carnis emancipationi. [[Lutetia]] fuit post res novas anni 1848 locus peregrinationis politicus [[Liberalismus|Liberalismi]]. Etiam adiuvare [[Polonia]]m refaciendam multis peritis omnium nationum res normalis erat. Carnis sic dicta emancipatio, quam maxime [[Henricus Heine]] personaverat, non omnibus scriptoribus cordi erat.
Iam annis 1820 Heine et [[Ludovicus Börne]] motum ''Germaniae iuvenis'' paraverant. Opus Ludovici Börne praetitulatum ''Reisebilder'' nova annuntiat. Post Res novas Iulias (1830) motus effloruit, ut unio inter sodales spiritu coniunctos anno 1834 incoharetur. Tum Gutzkow motui praeesse sperabat, cui ephemeris publica "Deutsche Revue" fuit. Theoreticus illustrissimus autem factus est Ludolfus Wienbarg, qui scripserat ''Ästhetische Feldzüge'', ubi res gestae pulchrae omnibus attingendae laudantur. Enthusiasmum eius [[Ioannes Volfgangus Goethe|Goethianum]] habent et Heine, [[Henricus Laube]], Gutzkow. Ingressiones contra Goethium a Börne et Menzel factas repudiaverunt. Se ardere pro scholae ideis modernis domni Laube, [[Theodorus Mundt]] et (partim) [[Gustavus Kühne]] declaraverunt.
Inter feminas mentione dignae sint Rahel Varnhagen, Bettina von Arnim et Charlotte Stieglitz, quae et viros moverunt. Schola uniformis autem haud multum tempus mansit: anno 1835 [[Francofurtum ad Moenum|Francofurti]] opera omnia et scripta et scribenda interdicta erant. Accidit ut multi aliis in campis operam dabant; neque silerentur rixae inter scriptores haud rarae quae discissiones parabant.
== Epigoni ==
Annos quinquaginta postea motus finitimus scriptorum non politicus ortus est, qui secundum scriptores [[Francia]]e in aesthetica naturalistica fulti poesim Theodiscam iuniorem recentioremque reddere desiderabant. Etiam ''Germaniae iuvenissimae'' auctores, inter quos numerari possunt [[Otto Brahm]], [[Michael Georgius Conrad]], fratres Hart, [[Arno Holz]], [[Gulielmus Bölsche]], [[Ariminius Bahr]] (criticus), [[Hermannus Sudermann]] et [[Gerardus Hauptmann]] (poetae) de reformanda poesi somniabant antiquiora aspernantes. Eorum momentum naturalismo deficiente perdebatur. Ephemeris publica novissimae scholae erat "Freie Bühne" (Berolini 1890 sqq.; postea "Neue deutsche Rundschau"; inde ab anno 1903 "Die neue Rundschau") et "Die Gesellschaft" (Lipsiae 1885 sqq.).
{{NexInt}}
*[[Litterae Theodiscae]]
*[[Motus romanticus]]
==Notae==
<references/>
==Nexus externi==
*[http://www.heinrich-heine-denkmal.de/dokumente/beschluss.shtml Scripta in indice posita]
*[https://web.archive.org/web/20160303200200/http://bildungsserver.hamburg.de/vormaerz/ Nexuum collectio]
*[https://web.archive.org/web/20130116083724/http://www.pohlw.de/literatur/epochen/vormaerz.htm Gravitudo in historia litterarum]
[[Categoria:Historia Germaniae]]
[[Categoria:Litterae Theodiscae]]
[[Categoria:Greges hominum]]
[[Categoria:Motus litterarii]]
10qhlc2c4uj87v9pk2t3oqxc6kdo0y9
Forum Bauhiniae Aureae
0
258306
3960582
3171705
2026-05-18T22:07:33Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3960582
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Golden Bauhinia Square 20080830.JPG|thumb|280px|Forum Bauhinia Aurei et caerimonia elevationis vexillaris grationi athleticorum Sinicorum anno 2008.]]
'''Forum Bauhiniae Aureae''' ([[Sinice]]: 金紫荊廣場) est [[forum]] in [[Wan Chai]] loco metropolitano [[Hongcongum|Hongcongi]] situm. Post statuam magnam ''[[Bauhinia blakeana|Bauhinia × blakeana]]'' auream in medio fori nominatum est. Caerimonia elevationis vexillaris omni die in 8:00 tenetur. Forum Bauhinia Aurei est res visiva periegetis.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Golden Bauhinia Square|Forum Bauhiniae Aureae}}
{{Coord|22|17|3.36|N|114|10|25.53|E|type:landmark|display=title}}
* "[https://web.archive.org/web/20160716122355/http://www.discoverhongkong.com/eng/see-do/highlight-attractions/harbour-view/golden-bauhinia-square.jsp Golden Bauhinia Square]" apud ''Discover Hongkong''
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Fora]]
[[Categoria:Hongcongum]]
a570hof4gkns742nwb9x6bx1xuoli0g
Ginkgo biloba
0
258738
3960677
3420558
2026-05-19T08:48:02Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3960677
wikitext
text/x-wiki
{{titulus italicus}}
[[Fasciculus:Ginkgo Biloba Leaves - Black Background.jpg|thumb|Folia '''Ginkgo bilobae''']]
[[Fasciculus:GINKGOBAUM-2.jpg|150px|thumb|left|'''Ginkgo biloba''']]
'''''Ginkgo biloba'''''<ref>http://plants.usda.gov/core/profile?symbol=GIBI2{{Nexus deficit|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
est [[arbor]] [[Genus (taxinomia)|generis]] ''[[Ginkgo]],'' [[familia (taxinomia)|familiae]] Ginkgoacearum, [[Regnum (taxinomia)|regni]] [[planta]]rum et [[species]] unica viva [[Divisio (taxinomia)|divisionis]] Ginkgophytarum.
==Taxonomia==
[[Genus (taxinomia)|Genus]] a [[Carolus Linnaeus|Carolo Linnaeo]] anno [[1771]] statutum, nomen speciei bilobae a verbis ''bis'' et ''lobus'' compositum est.
==Usus in medicina==
Folia flavonoida (24%, per exemplum quercetinum et proanthocyanidinum) et terpenoida (6%, ginkgolidum et bilobalidum) continent. Extracta foliorum ad [[Morbus Alzheimerianus|morbum Alzheimerianum]] et alios morbos curandos dantur effectu autem adhuc dubitato. Hodiernis diebus ginkgo tamen gregi pharmacologico [[antidementivum|antidementivorum]] attribuitur.
=== Effectus non grati ===
Consumptio nauseam [[Vomitus|vomitumque]], sanguinis profluvium, [[Alvi profluvium|alvi profluvium (diarrhoeam)]], [[cephalalgia]]m, [[palpitatio cordis|cordis palpitationes]] efficere potest.
== Notae ==
<references/>
== Nexus externi ==
{{Fontes de plantis}}
{{biologia-stipula}}
[[Categoria:Species plantarum]]
[[Categoria:Gymnospermae]]
[[Categoria:Plantae medicinales]]
[[Categoria:Plantae ornamentales]]
[[Categoria:Taxa Linnaei]]
[[Categoria:Taxa 1771]]
[[Categoria:Antidementiva]]
0tuukpkxxc7vudo0rjep5la92a4bb3s
Futurismus
0
259446
3960619
3887369
2026-05-19T02:29:51Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3960619
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Umberto Boccioni, 1913, Dynamism of a Cyclist (Dinamismo di un ciclista), oil on canvas, 70 x 95 cm, Gianni Mattioli Collection, on long-term loan to the Peggy Guggenheim Collection, Venice.jpg|thumb|[[Dynamismus birotarius]], tabula anno [[1913]] ab [[Humbertus Boccioni|Humberto Boccioni]] picta]]
'''Futurismus'''{{Convertimus}} ([[Italiane]] ''futurismo'', [[Russice]] ''футуризм'') fuit motus artium, litterarum, ac societatis, in [[Italia]] ineunte [[saeculum 20|saeculo vicensimo]] ortus a [[Philippus Thomas Marinetti|Philippo Thomas Marinetti]] , cuius sectatores [[celeritas|celeritatem]], [[technologia]]m, [[iuventus|iuventutem]], ac [[violentia|vires]] diligebant, et [[autocinetum|autocinetis]], [[aëroplanum|aëroplanis]], [[urbs|urbibus]]que industrialibus favebant. Futuristae Italianu famosi [[Iacobus Balla]], [[Humbertus Boccioni]], [[Ludovicus Russolo]], [[Carolus Dalmazzo Carrà|Carolus Carrà]], [[Ioannes Severini|Ioannes (''Gino'') Severini]] fuerunt.
[[Fasciculus:Natalia Goncharova, 1913, The Cyclist, oil on canvas, 78 x 105 cm, The Russian Museum, St.Petersburg.jpg|thumb|[[Natalia Gončarova]], ''Birotarius''. 1913]]
Praeter Italiam motus etiam in [[Russia]] pervulgatus est. In Russia pictores fratres Burliuk, [[Natalia Gončarova]], [[Helga Rozanova]], [[Caritas Popova]], [[Spes Udaltsova]] aliique in hic genere laborabant; futurismus Russicus in poesi maius valuit nominibus [[Alexius Kručënych|Alexii Kručënych]], [[Velimirus Chlebnikov|Velimiri Chlebnikov]], [[Vladimirus Majakovskij|Vladimiri Majakovskij]] famosus. Hic circulus, praesertim [[Moscua|Moscuensis]] (sed non solum) primo se ''budetliane'' nuncupaverat (neologismus cum sensu 'incolae [terrae, quae solum] erit (''budet'')', postea se vocabulo extraneo futurismi nominavit; hi poetae pictoribus tum [[cubismus|cubismo]] faventibus stricte coniuncti fuerunt, et nonnunquam hic ramus futurismi Russici ''cubofuturismus'' nominatur,
[[Petropolis|Petropoli]] ab anno 1911 alter circulus futuristatum ortus est, qui se ''ego-futurismum'' appellabar; eorum poeta famosissimus [[Inguarus Severjanin]] fuit, sed et [[Georgius Ivanov (poeta)|Georgius Ivanov]], [[Basiliscus Gnedov]], [[Ioannes Ignat'ev]] aliique participes eius fuerunt. Erant et alii greges futuristarum, exempli gratia, ''[[Centrifuga (grex)|Centrifuga]]'' Moscuensis [[Sergius Bobrov|Sergii Bobrov]], ubi [[Boris Pasternak]] et [[Nicolaus Aseev]] opera sua prima ediderunt.
[[Fasciculus:Landscape. Futurist Composition (Rozanova, 1913).jpg|thumb|left|[[Helga Rozanova]], ''Topia. Compositio futuristica'', 1913]]
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
*[[Avant-garde]]
*[[Cubismus]]
*[[Expressionismus]]
*[[Zaum]]
== Nexus externi ==
* [http://www.theartstory.org/movement-futurism.htm De futurismo] apud ''The Art Story'' {{ling|Anglice}}
* [https://web.archive.org/web/20160616092344/http://www.francescomorante.it/pag_3/310.htm "Futurismo"], Francesco Morante, ''Storia dell'Arte'' {{ling|Italiane}}
* [https://web.archive.org/web/20120130200736/http://slova.org.ru/n/futurizm/ Футуризм], Слова — Серебряный век {{ling|Russice}}
[[Categoria:Futurismus| ]]
{{Myrias|Ars}}
j1hnbuxzt9s704i7lzvcdrps7geyivo
'Alīkūš
0
261867
3960659
3959706
2026-05-19T06:20:11Z
Grufo
64423
{{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}}
3960659
wikitext
text/x-wiki
{{charta locatrix
| Iraniae physicalis
| label = ʿAlīkūš
| lat_deg = 32 |lat_min =42
| lon_deg = 47 | lon_min =16
| position = right
| mark = Brown pog.svg
| background =
| width = 350
| float = right
| caption = Situs in Irania
}}
{{res|Alīkūš}} sive apud archaeologos ''Ali Kosh'' est [[archaeologia|locus archaeologicus]] [[Irania]]e prope oppidum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Dīhlūrān||en|qid=Q5252312}}. Ibi repertae sunt ruinae [[habitatio]]num humanarum aevi [[Neolithicum|neolithici]]. Vestigia reperta sunt plantarum cultarum ''[[Triticum dicoccum]]'', ''[[Hordeum|Hordeum vulgare]]'' ssp. ''distichum'', silvaticarumque ''H. vulgare'' ssp. ''spontaneum'', ''[[Capparis spinosa]]'', ''[[Pistacia]]'' sp.,<ref>"Pistachio" Anglice {{qc|id=Flannery (1969)}} pp. 82, 84, 86</ref> ''[[Astragalus]]'' sp., ''[[Trigonella]]'' sp., ''[[Medicago]]'' sp., ''[[Aegilops]]'' sp., ''[[Lolium]]'' sp., ''[[Avena]]'' sp., ''[[Phalaris]]'' sp., ''[[Lathyrus]]'' sp., ''[[Prosopis]]'' sp., animalium domesticatorum ''[[Ovis aries]]'', ''[[Capra aegagrus]]'', silvaticorumque ''[[Gazella]]'' sp., ''[[Equus hemionus]]'', ''[[Vulpes]]'' sp., ''[[Anser]]'' sp., ''[[Anas]]'' sp., ''[[Silurus]]'' sp., ''[[Cyprinus]]'' sp., aves, pisces, testudines. Cum cerealibus intermixta sunt semina silvatica ''[[Scirpus]]'' sp. quae ad ripam paludis iuxta agros ut videtur floruerint.<ref>Enumeratio e {{qc|id=Flannery (1969)}} pp. 81-86; vide potius H. Helbaek in {{qc|id=Hole, Flannery et Neely (1969)}}</ref>
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* {{ec|id=Flannery (1969)|c=K. V. Flannery, "Origins and ecological effects of early domestication in Iran and the Near East" in P. J. Ucko, G. W. Dimbleby, edd., ''The Domestication and Exploitation of Plants and Animals'' (Londinii: Duckworth, 1969) pp. 73-100 {{Google Books|6lY9Q4vnrCEC}}}}
* F. Hole, "[http://www.iranicaonline.org/articles/alikos-archeological-site ʿAlīkoš]" in ''[[Encyclopaedia Iranica]]'' vol. 1 (1985) pp. 886-887
* F. Hole, ''Studies in the Archeological History of the Deh Luran Plain. Memoir 9''. Ann Arbor: University of Michigan Museum of Anthropology, 1977
* F. Hole, K. V. Flannery, "Excavations at Ali Kosh, Iran, 1961" in ''Iranica Antiqua'' vol. 2 fasc. 2 (1962)
* F. Hole, K. V. Flannery, "The Prehistory of Southwestern Iran: A Preliminary Report" in ''Proceedings of the Prehistoric Society'' vol. 33 (1968) pp. 147-206
* {{ec|id=Hole, Flannery et Neely (1969)|c=F. Hole, K. V. Flannery, J. A. Neely, ''Prehistory and Human Ecology of the Deh Luran Plain. Memoir 1''. Ann Arbor: University of Michigan Museum of Anthropology, 1969}}
* A. Woosley, F. Hole, "Pollen Evidence of Subsistence and Environment in Ancient Iran" in ''Paléorient'' vol. 4 (1978) pp. 59-70
== Nexus externi ==
{{Coord|32|41|31|N|47|16|7|E|display=title}} <!-- situs oppidi Dihluran -->
* "[https://web.archive.org/web/20160325230238/http://ancientneareast.tripod.com/Tepe_Ali_Kosh.html Tepe Ali Kosh]" apud ''The History of the Ancient Near East: Electronic Compendium''
[[Categoria:Loci archaeologici Iraniae]]
[[Categoria:Loci habitati neolithici]]
nms77yq39njkcyhnmg8sjuum87zdtkk
3960664
3960659
2026-05-19T06:24:28Z
Grufo
64423
3960664
wikitext
text/x-wiki
{{charta locatrix
| Iraniae physicalis
| label = ʿAlīkūš
| lat_deg = 32 |lat_min =42
| lon_deg = 47 | lon_min =16
| position = right
| mark = Brown pog.svg
| background =
| width = 350
| float = right
| caption = Situs in Irania
}}
{{res|'Alīkūš}} sive apud archaeologos ''Ali Kosh'' est [[archaeologia|locus archaeologicus]] [[Irania]]e prope oppidum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Dīhlūrān||en|qid=Q5252312}}. Ibi repertae sunt ruinae [[habitatio]]num humanarum aevi [[Neolithicum|neolithici]]. Vestigia reperta sunt plantarum cultarum ''[[Triticum dicoccum]]'', ''[[Hordeum|Hordeum vulgare]]'' ssp. ''distichum'', silvaticarumque ''H. vulgare'' ssp. ''spontaneum'', ''[[Capparis spinosa]]'', ''[[Pistacia]]'' sp.,<ref>"Pistachio" Anglice {{qc|id=Flannery (1969)}} pp. 82, 84, 86</ref> ''[[Astragalus]]'' sp., ''[[Trigonella]]'' sp., ''[[Medicago]]'' sp., ''[[Aegilops]]'' sp., ''[[Lolium]]'' sp., ''[[Avena]]'' sp., ''[[Phalaris]]'' sp., ''[[Lathyrus]]'' sp., ''[[Prosopis]]'' sp., animalium domesticatorum ''[[Ovis aries]]'', ''[[Capra aegagrus]]'', silvaticorumque ''[[Gazella]]'' sp., ''[[Equus hemionus]]'', ''[[Vulpes]]'' sp., ''[[Anser]]'' sp., ''[[Anas]]'' sp., ''[[Silurus]]'' sp., ''[[Cyprinus]]'' sp., aves, pisces, testudines. Cum cerealibus intermixta sunt semina silvatica ''[[Scirpus]]'' sp. quae ad ripam paludis iuxta agros ut videtur floruerint.<ref>Enumeratio e {{qc|id=Flannery (1969)}} pp. 81-86; vide potius H. Helbaek in {{qc|id=Hole, Flannery et Neely (1969)}}</ref>
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* {{ec|id=Flannery (1969)|c=K. V. Flannery, "Origins and ecological effects of early domestication in Iran and the Near East" in P. J. Ucko, G. W. Dimbleby, edd., ''The Domestication and Exploitation of Plants and Animals'' (Londinii: Duckworth, 1969) pp. 73-100 {{Google Books|6lY9Q4vnrCEC}}}}
* F. Hole, "[http://www.iranicaonline.org/articles/alikos-archeological-site ʿAlīkoš]" in ''[[Encyclopaedia Iranica]]'' vol. 1 (1985) pp. 886-887
* F. Hole, ''Studies in the Archeological History of the Deh Luran Plain. Memoir 9''. Ann Arbor: University of Michigan Museum of Anthropology, 1977
* F. Hole, K. V. Flannery, "Excavations at Ali Kosh, Iran, 1961" in ''Iranica Antiqua'' vol. 2 fasc. 2 (1962)
* F. Hole, K. V. Flannery, "The Prehistory of Southwestern Iran: A Preliminary Report" in ''Proceedings of the Prehistoric Society'' vol. 33 (1968) pp. 147-206
* {{ec|id=Hole, Flannery et Neely (1969)|c=F. Hole, K. V. Flannery, J. A. Neely, ''Prehistory and Human Ecology of the Deh Luran Plain. Memoir 1''. Ann Arbor: University of Michigan Museum of Anthropology, 1969}}
* A. Woosley, F. Hole, "Pollen Evidence of Subsistence and Environment in Ancient Iran" in ''Paléorient'' vol. 4 (1978) pp. 59-70
== Nexus externi ==
{{Coord|32|41|31|N|47|16|7|E|display=title}} <!-- situs oppidi Dihluran -->
* "[https://web.archive.org/web/20160325230238/http://ancientneareast.tripod.com/Tepe_Ali_Kosh.html Tepe Ali Kosh]" apud ''The History of the Ancient Near East: Electronic Compendium''
[[Categoria:Loci archaeologici Iraniae]]
[[Categoria:Loci habitati neolithici]]
2svqexjggnxbgrhru7q76qurxcbu1md
Andreas Plenković
0
263306
3960666
3958817
2026-05-19T06:25:58Z
Grufo
64423
{{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}}
3960666
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
[[Fasciculus:Croatian part- Citizens’ Corner debate on EU policies for asylum seekers and immigrants (19055078125).jpg|thumb|upright=0.8|[[Tonino Picula]] (ad sinistram partem), [[Ruža Tomašić]], Andreas Plenković apud [[Parlamentum Europaeum]] de profugis colloquuntur.]]
{{res|Andreas Plenković}} (vulgo ''Andrej''; [[Zagrabia]]e natus die [[8 Aprilis]] [[1970]]) est [[legatus]] et [[politicus]] [[Croatia]]e.
Alumnus [[Universitas Zagrebiensis|Universitatis Zagrebiensis]] ubi iuribus studuit, in {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ministerium a rebus externis|ministerio a rebus externis|en|qid=Q20901295}} et apud legationes Croaticas [[Lutetia]]e [[Bruxellae|Bruxellisque]] operam dedit. Deputatus est ad [[Parlamentum Croaticum]] ab anno [[2011]] pro [[Unio democratica Croatica|Unione Democratica Croatica]], sed a die [[1 Iulii]] [[2013]] ad [[Parlamentum Europaeum]]. A qua missione die [[19 Octobris]] [[2016]] recedit, a praeside ad offficium [[primus minister|primi ministri]] patriae convocatus.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Andrej Plenković|Andream Plenković}}
{{Fontes biographici}}
* [http://www.andrejplenkovic.hr/ Situs interretialis eius proprius.]
* "[http://www.europarl.europa.eu/meps/en/112755/ANDREJ_PLENKOVIC_home.html Andrej Plenković]" apud Parlamentum Europaeum
{{Consilium Croaticum Plenković}}
{{Gubernatores civitatum sociarum Unionis Europaeae}}
{{Primi ministri Croatiae}}
{{Lifetime|1970||Plenkovic, Andreas}}
[[Categoria:Legati Croatiae]]
[[Categoria:Legati Parlamenti Europaei]]
[[Categoria:Politici Croatiae]]
s9qn7wy3ejbnxld4rojrbyidp2y98ub
The Palm Beach Post
0
263434
3960601
3708115
2026-05-19T00:05:14Z
CommonsDelinker
1422
[[c:COM:CDC|automaton]]: Substituens [[File:West_Palm_Beach_Aerial_November_2014_photo_Don_Ramey_Logan.jpg]] pro File:West_Palm_Beach_Aerial_November_2014_photo_D_Ramey_Logan.jpg. CommonsDelinker hanc rationem dedit: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:F
3960601
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:West Palm Beach Aerial November 2014 photo Don Ramey Logan.jpg|thumb|Despectus in [[Litus Palmense Occidentale]], ubi praesidium ''The Palm Beach Post'' paululum praeter marginem sinistram [[photographema]]tis est.]]
'''''The Palm Beach Post''''' est [[diarium|diarium quotidianum]] [[Civitates Foederatae|Americanum]] quod [[Palm Beach Comitatus|Palm Beach Comitatum]] in [[Florida Meridiana]] et praecipue [[regio]]nem [[Litus Thesaurorum|Litoris Thesaurorum]] servit. Anno [[2012]] fuit octogensimum a maximo diarium quotidianum in Civitatibus Foederatis et septimum a maximo in [[Florida]]. ''The Palm Beach Post'' coepit nomine ''The Palm Beach County,'' diarium [[hebdomas|hebdomadale]] anno [[1908]] conditum; quod Ianuario [[1916]] publicatio matutina quotidie impressa facta est, nomine ''The Palm Beach Post.''
==Nexus externi==
*[http://www.palmbeachpost.com/ Situs proprius.] palmbeachpost.com. [https://web.archive.org/web/20161010092057/http://m.palmbeachpost.com/ Situs mobilis.]
{{DEFAULTSORT:Palm Beach Post, The}}
[[Categoria:Diaria Anglice edita]]
[[Categoria:Diaria in Civitatibus Foederatis edita]]
[[Categoria:Incepta 1916]]
[[Categoria:Litus Palmense Occidentale (Florida)]]<!--
[[Category:Media in the Miami metropolitan area]]
[[Category:Newspapers published in Florida]]
[[Category:Palm Beach County, Florida]]
[[Category:Publications established in 1916]]
[[Category:Pulitzer Prize-winning newspapers]]-->
nz9ssxq2baqbmeb88a5hvd0sqrw79n1
3960617
3960601
2026-05-19T01:24:14Z
IacobusAmor
1163
3960617
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:West Palm Beach Aerial November 2014 photo Don Ramey Logan.jpg|thumb|Despectus in [[Litus Palmense Occidentale]], ubi praesidium ''The Palm Beach Post'' paululum praeter marginem sinistram [[photographema]]tis est.]]
'''''The Palm Beach Post''''' est [[diarium|diarium quotidianum]] [[Civitates Foederatae|Americanum]] quod [[Comitatus Litoris Palmensis|Comitatum Litoris Palmensis]] in [[Florida Meridiana]] et praecipue [[regio]]nem [[Litus Thesaurorum|Litoris Thesaurorum]] servit. Anno [[2012]] fuit octogensimum a maximo diarium quotidianum in Civitatibus Foederatis et septimum a maximo in [[Florida]]. ''The Palm Beach Post'' coepit nomine ''The Palm Beach County,'' diarium [[hebdomas|hebdomadale]] anno [[1908]] conditum; quod Ianuario [[1916]] publicatio matutina quotidie impressa facta est, nomine ''The Palm Beach Post.''
==Nexus externi==
*[http://www.palmbeachpost.com/ Situs interretialis diarii proprius.] palmbeachpost.com. [https://web.archive.org/web/20161010092057/http://m.palmbeachpost.com/ Situs mobilis.]
{{DEFAULTSORT:Palm Beach Post, The}}
[[Categoria:Diaria Anglice edita]]
[[Categoria:Diaria in Civitatibus Foederatis edita]]
[[Categoria:Incepta 1916]]
[[Categoria:Litus Palmense Occidentale (Florida)]]<!--
[[Category:Media in the Miami metropolitan area]]
[[Category:Newspapers published in Florida]]
[[Category:Palm Beach County, Florida]]
[[Category:Publications established in 1916]]
[[Category:Pulitzer Prize-winning newspapers]]-->
amszqh1acpuvu1mrbaciku6tkn0i24t
Eugenius Dijmărescu
0
267485
3960463
3768524
2026-05-18T13:34:23Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3960463
wikitext
text/x-wiki
{{capsa hominis Vicidata}}
'''Eugenius''' (Dacoromanice: ''Eugen'') '''Dijmărescu''' (natus die [[11 Februarii]] [[1948]] [[Bucaresta]]e) oeconomus, legatus et rerum politicarum peritus [[Romania|Dacoromanus]] est et sodalis [[Factio democratica (Romania)|Factionis Democraticae]] erat.
== Iuventus et munus ==
Dijmărescu postquam scholam absolvit, apud [[Academia Studiorum Oeconomicorum Bucarestae|Academiam Studiorum Oeconomicorum Bucarestae]] oeconomiae studebat et anno [[1971]] examen abstulit. Tum in Instituto Oeconomiae Mundanae operam dedit. Anno [[1978]] doctor oeconomiae promotus est. Etiam in [[Austria]] atque [[CFA|Civitatibus Foederatis]] oeconomiam docuit. Annis [[1999]] - [[2001]] legatus Romaniae in [[Iaponia]] erat et annis [[2004]] - [[2009]] gubernator vicarius Argentariae Nationalis Romaniae.
== Cursus honorum ==
Postquam dictatura [[Nicolaus Ceauşescu|Nicolai Ceauşescu]] cecidit, Dijmărescu mense Martio [[1990]] secretarius statalis in consilio ministrorum [[Petrus Roman|Petri Roman]] fuit. A die [[30 Aprilis]] [[1991]] ad usque [[26 Septembris]] 1991 minister fiscalis Romaniae eodum in consilio fuit. Postea a die [[19 Iunii]] [[2003]] ad usque [[9 Octobris]] [[2004]] minister delegatus commercii in consilio ministrorum [[Hadrianus Năstase|Hadriani Năstase]] erat. Praeterea anno 1990 brevi tempore legatus suae factionis ad [[Camera Legatorum Romaniae|Cameram Legatorum Romaniae]] et annis 1992 - [[1994]] [[senatus Romaniae|senator]] Romaniae erat.
== Nexus externi ==
* [https://web.archive.org/web/20170702140709/http://www.edijmarescu.com/ blog personale Eugenii Dijmărescu]
* [https://pressone.ro/eugen-dijmarescu-nici-mie-si-probabil-nici-altor-colegi-nu-ne-a-placut-sa-dam-referinte-despre-ceilalti/ Oratio et curriculum vitae apud pressone.ro]
* [http://www.cdep.ro/pls/parlam/structura2015.mp?idm=103&cam=2&leg=1990 Eugenius Dijmărescu in situ interretiali Camerae legatorum Romaniae]{{Nexus deficitur|date=May 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://www.senat.ro/FisaSenator.aspx?ParlamentarID=44a977ef-cea2-4028-97ad-a49337b1c2a8 De Eugenio Dijmărescu apud situm interretialem senatus Romaniae]
{{Ministri fiscales Romaniae}}
{{Ministri Romanici Roman II}}
{{Ministri Romanici Năstase}}
{{lifetime|1948||Dijmarescu, Eugenius}}
[[Categoria:Alumni Academiae Studiorum Oeconomicorum Bucarestensis]]
[[Categoria:Oeconomi Romaniae]]
[[Categoria:Ministri fiscales Romaniae]]
[[Categoria:Legati Camerae Legatorum Romaniae]]
[[Categoria:Senatores Romaniae]]
[[Categoria:Legati Romaniae]]
po2ohcjklbq2qgy136cgi85m9ovnhfz
Alicia Weidel
0
270314
3960665
3958904
2026-05-19T06:25:32Z
Grufo
64423
{{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}}
3960665
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Alicia Elisabeth Weidel}} (vulgo ''Alice Elisabeth Weidel''; nata [[Gutersloha]]e die [[6 Februarii]] [[1979]]) est consiliaria societatum commercialium et rerum politicarum perita [[Germania|Germanica]] factionis [[AfD]].
== Iuventus et munus ==
Weidel anno [[1998]] testimonium maturitatis accepit et deinde apud {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Universitas Baruthensis|Universitatem Baruthensem|en|qid=Q702482}} [[oeconomia]]e studebat ac prima eius anni probata est. Annis ab 2005 ad usque 2006 apud societatem {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Goldman Sachs||en|qid=Q193326}} [[Francofurtum ad Moenum|Francofurti]] operam dedit. Anno [[2011]] doctor oeconomiae summa cum laude promota est. Tum ad annum [[2013]] apud [[Societas assecurationis|societatem assecurationis]] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Allianz||en|qid=Q487292}} Francofurti operam dedit.
== Cursus honorum ==
Anno [[2013]] Weidel ad AfD factionem accessit et ab anno [[2015]] inter regentis totius factiones est. Anno [[2017]] una cum [[Alexander Gauland|Alexandro Gauland]] candidata summa ad electionem [[Diaeta Foederalis Germaniae|Diaetam Foederalem Germaniae]] facta et die [[24 Septembris]] [[2017]] legata electa est. Die [[26 Septembris]] una cum ea praeses legatorum AfD in Dieta Foederali electus est<ref>[https://www.afd.de/alice-weidel/ Afd.de die 26 Septembris 2017].</ref>.
== Familia ==
Weidel una cum femina consorte [[Ibuinga]]e in [[Badenia-Virtembergia]] et [[Belna (Helvetia)|Belnae]] in [[Helvetia]] habitavit. Duos filios adoptatos erudiunt.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Alice Weidel|Aliciam Weidel}}
* [https://www.bundestag.de/abgeordnete/biografien#url=L2FiZ2VvcmRuZXRlL2Jpb2dyYWZpZW4vVy8tLzUyNDQ2Ng==&mod=mod525246&dir=ltr Curriculum vitae Aliciae Weidel apud situm interretialem Diaetae Germaniae Foederalis.]
== Notae ==
<references />
{{lifetime|1979||Weidel, Alicia}}
[[Categoria:Alumni Universitatis Baruthensis]]
[[Categoria:Legati Diaetae foederalis Germaniae]]
[[Categoria:Oeconomi Germaniae]]
[[Categoria:Praesides Fractionis AfD Dietae Foederalis Germaniae]]
12bl0prn170h4pdednpkvaqplu9v6gp
Pactio de cybercriminalitate
0
273717
3960590
3893484
2026-05-18T22:55:48Z
LilyKitty
18316
de nunctu ratificationis novae
3960590
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Ratified Convention on Cybercrime.svg|thumb|[[Civitas sui iuris|Civitates]] quae Pactionem de Cybercriminalitate sanxerunt.]]
'''Pactio de cybercriminalitate'''{{Convertimus}} est conventum die [[23 Novembris]] [[2001]] [[Budapestinum|Budapestini]] inter gentes [[Consilium Europae|Consilii Europae]] pactum, ne per [[interrete]] et [[media socialia|communicandi instrumenta socialia]] committantur [[scelus|scelera]], sicut [[pornographia]] [[impubes|impuberum]], [[scelus odio commissum]], [[tromocratia]] [[computatrum|computatralis]], violationes [[data|datorum]] privatorum [[ius auctorum|iurisque auctorum]]. Quae pactio die [[1 Iulii]] [[2004]] valere coepit.
Mense Maii anno [[2026]], octoginta duo civitates, inter quas civitates non sociae Consilii Europae sicut [[Africa Australis]], [[Beninum]], [[Brasilia]], [[Cammarunia]], [[Canada]], [[Columbia]], [[Costarica]], [[Aequatoria]], [[Ghana]], [[Granata (civitas Caribica)|Grenada]], [[Insulae Sancti Thomae et Principis]], [[Iaponia]], [[Kiribati]], [[Litus Eburneum]], [[Marocum]], [[Nova Zelandia]], [[Nigeria]], [[Peruvia]], [[Philippinae]], [[Ruanda]] [[CFA]], [[Vanuatu]], [[Viti]], hanc pactionem confirmaverunt.<ref>[http://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/185/signatures De subscriptionibus et ratificationíbus].</ref>
Die [[1 Martii]] [[2006]] [[protocollum]] ad pactionem de cybercriminalitate factum est, quod maledictionem [[xenophobia|xenophobicam]] et [[rassismus|rassisticam]] e [[loquentia odio commissa]] interdicit.<ref>[https://web.archive.org/web/20120330094203/http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ChercheSig.asp?NT=189&CM=8&DF=28/08/2011&CL=ENG Protocollum pactionis]</ref>
Praeterea pactio de cybercriminalitate facta rationes requirit, quibus iura humana libertatesque satis protegantur, sicut iura posita in obligationibus quae ex [[conventio de iuribus humanis et libertatibus elementariis tuendis|conventione de iuribus humanis et libertatibus elementariis tuendis]], [[pactio internationalis de iuribus civilibus et politicis|pactione internationali de iuribus civilibus et politicis]], ceterisque instrumentis internationalibus ad iura humana pertinentibus consequuntur. Quae pactio rationem proportionalitatis sibi incorporabit.<ref>Articulus 15.</ref>
== Notae ==
<references/>
{{NexInt}}
*[[Cybersecuritas]]
*[[Conventio Consilii Europae de liberis ab usurpatione et abusu sexuali protegendis]]
*[[Edictum generale de protectione datorum]]
== Nexus externi ==
*[http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/QueVoulezVous.asp?NT=185&CM=8&DF=02/06/2010&CL=E\nG Textus pactionis]{{Nexus deficit|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
[[Categoria:Consilium Europae]]
[[Categoria:Constituta 2001]]
[[Categoria:Interrete]]
[[Categoria:Ius internationale]]
fef1ewlmyt5f2ybdqas2hn1irbh2tt8
Acidum adipatum
0
275033
3960496
3841228
2026-05-18T16:07:51Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Plura legere si cupis */
3960496
wikitext
text/x-wiki
{{cautio}}
:''Si substantiam crassam quaeris, vide [[pingue]]''.
[[Fasciculus:DHA numbers.svg|thumb|upright=1.2|Exemplum acidi adipati omega-3: [[acidum docosahexaenoicum]] (''DHA'').]]
'''Acidum adipatum'''<ref>[https://lpsn.dsmz.de/species/virgisporangium-aliadipatigenens Fons notionis acidi adipati]</ref> in [[biochemia]] est [[acidum carboxylicum]] (R-C(=O)OH) cum catena chemica longa aliphatica vel saturata vel non saturata. In natura plerisque acidorum adipatorum numerus atomorum est 4–28<!--Quomodo legitur? "a quattuor ad viginti octo"?-->. In organismo acida adipata in coniunctione per [[ester]]em cum [[triglyceridum|triglycerido]] vel [[phospholipidum|phospholipido]] vel [[cholesterolum|cholesterolo]] inveniuntur. Per quemque modum acida adipata non solum fontes et nutrimenta sed etiam partes et structurae sunt [[cellula]]rum.
Effectus sanitarii acidorum adipatorum argumentum disputationum vividarum est<ref>{{cite journal |authors=Alfaidi MA, Chamberlain J, Rothman A, Crossman D, Villa-Uriol MC, Hadoke P, Wu J, Schenkel T, Evans PC, Francis SE |title=Dietary Docosahexaenoic Acid Reduces Oscillatory Wall Shear Stress, Atherosclerosis, and Hypertension, Most Likely Mediated via an IL-1-Mediated Mechanism |journal=J Am Heart Assoc |year=2018 |volume=7 |issue=13 |pages= |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29960988}}.</ref><ref>{{cite journal |authors=Moran C, Scotto di Palumbo A, Bramham J, Moran A, Rooney B, De Vito G, Egan B |title=Effects of a Six-Month Multi-Ingredient Nutrition Supplement Intervention of Omega-3 Polyunsaturated Fatty Acids, vitamin D, Resveratrol, and Whey Protein on Cognitive Function in Older Adults: A Randomised, Double-Blind, Controlled Trial |journal=J Prev Alzheimers Dis |year=2018 |volume=5 |issue=3 |pages=175-83 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29972210}}.</ref>. [[Numerus E]] acidorum adipatorum est 570 (antiagglutinantes in alimentis).
== Natura chemica ==
=== Structura generalis ===
[[Fasciculus:Fatty acid carbon numbering.svg|thumb|upright=1.8|Acidi adipati structura: sinistra acidum carboxylicum cum atomo carboni numero caeeruleo 1, dextrorsum catena aliphatica cum carboniis numeris caeruleis increscentibus. Numeri rubri ad ultimum ''carbonium'' nomine ''omega'' spectant: hoc ultimum enim descriptionis qualitatis propriae sui numero quoque 1 (rubro) numeratur. Nota cursum numerandi hic contrarium esse.]]
Acida adipata sunt ''acida carboxylica'' cum catena ''aliphatica'' longa.
==== Acidum carboxylicum ====
Acidum carboxylicum (R-C(=O)OH) iam in quodque [[aminoacidum|aminoacidorum]] inveniuntur: uno [[carbonium|carbonii]] [[atomus|atomo]] duo atomi [[oxygenium|oxygenii]] coniugati sunt. Natura carbonii quattuor vinculas cum allis atomiis concedit. Quare una vincula nexus in catena aliphatica numerata est, modo tres vinculae atomorum oxygenii restant. Sine addito [[compositum chemicum|composito]] tres vinculae quasi oscillatio inter ambos oxygenii mutari possunt. Plerumque equidem atomus [[hydrogenium|hydrogenii]] quietem certam praebet. Tamen ea cauda carboxylica ad nectandum prompta manet.
<br />De conventione chemiae id carbonium acidi adipati cum numero 1 (caerulee in imagine) designatur.
==== Catena aliphatica ====
[[Compositum aliphaticum|Aliphaticum]] est catena ex atomis carbonii et hydrogenii composita. Quia atomis carbonii quattuor vinculae sunt, dua forma compositi inter duo carbonia licunt: vel ''saturatum'' cum duobus vinculis inter duo carbonia vel ''non saturatum'' cum una vincula.
<br />Iterum de conventione chemiae primum carboniorum iuxta carbonium acidi carboxylici numero 2 designatur, ergo sequentia numeris 3, 4, 5 et caetera. Sed descriptionis qualitatum acidorum adipatorum modus numerandi contrarius electus est: ultimum carbonium ''omega'' numerum 1 accipit, at quasi retrorsum numeri increscent. In imagine composita et saturata et non saturata videtur: inter atomum omega (ω rubre) et omega-1 (ω-1) coniunctio non saturata est. At inter ω-2 et ω-3 coniunctio saturata sita est, prima coniunctio saturata. De conventione id ''acidum adipatum omega-3'' nominatur. Sine aliis coniunctibus saturatis acidum adipatum ''simpliciter saturatum'' dictum esset. In imagine vero quattuor coniunctionum saturatum reperiuntur, igitur acidum adipatum omega-3 ''multiplicter saturatum'' dicitur.
== Typi acidorum adipatorum ==
Differuntur acida adipata per longitudinem et gradum saturitatis. Acidis adipatis saturatis duplicia [[Vinculum chemicum|vincula]] C=C non sunt, sed unum vel pluria illis non saturatis.
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*C. Colette, L. Monnier. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1957255711702346 Acides gras : classification, fonction et équilibre entre les différentes familles]", ''Médecine des Maladies Métaboliques'', 2011: 237-245.
*Sander Houten et Ronald J A Wanders.[[2010]]. "[https://www.researchgate.net/publication/41657978_A_general_introduction_to_the_biochemistry_of_mitochondrial_fatty_acid_-oxidation A general introduction to the biochemistry of mitochondrial fatty acid β-oxidation]", ''Journal of Inherited Metabolic Disease'', 33(5):469-77
*Timm Maier, Marc Leibundgut, Nenad Ban. [[2008]]. "[https://www.jstor.org/stable/20144746 The Crystal Structure of a Mammalian Fatty Acid Synthase]", ''Science'', 5894: 1315-1322
*Yong-Mei Zhang, Stephen W White, Charles O Rock. [[2006]]. "[https://www.researchgate.net/publication/7133471_Inhibiting_Bacterial_Fatty_Acid_Synthesis Inhibiting Bacterial Fatty Acid Synthesis]", ''Journal of Biological Chemistry'' 281(26):17541-4
{{NexInt}}
* [[Aminoacidum]]
* [[Beta oxidatio]]
* [[Chylomicronum]]
* [[Ester]]
* [[Lipidum]]
[[Categoria:Alimenta]]
[[Categoria:Lipida]]
[[Categoria:Metabolismus]]
{{Myrias|Biologia}}
15k40zt3b4bg3no9euqalsa9z61vv4y
3960497
3960496
2026-05-18T16:08:46Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Plura legere si cupis */
3960497
wikitext
text/x-wiki
{{cautio}}
:''Si substantiam crassam quaeris, vide [[pingue]]''.
[[Fasciculus:DHA numbers.svg|thumb|upright=1.2|Exemplum acidi adipati omega-3: [[acidum docosahexaenoicum]] (''DHA'').]]
'''Acidum adipatum'''<ref>[https://lpsn.dsmz.de/species/virgisporangium-aliadipatigenens Fons notionis acidi adipati]</ref> in [[biochemia]] est [[acidum carboxylicum]] (R-C(=O)OH) cum catena chemica longa aliphatica vel saturata vel non saturata. In natura plerisque acidorum adipatorum numerus atomorum est 4–28<!--Quomodo legitur? "a quattuor ad viginti octo"?-->. In organismo acida adipata in coniunctione per [[ester]]em cum [[triglyceridum|triglycerido]] vel [[phospholipidum|phospholipido]] vel [[cholesterolum|cholesterolo]] inveniuntur. Per quemque modum acida adipata non solum fontes et nutrimenta sed etiam partes et structurae sunt [[cellula]]rum.
Effectus sanitarii acidorum adipatorum argumentum disputationum vividarum est<ref>{{cite journal |authors=Alfaidi MA, Chamberlain J, Rothman A, Crossman D, Villa-Uriol MC, Hadoke P, Wu J, Schenkel T, Evans PC, Francis SE |title=Dietary Docosahexaenoic Acid Reduces Oscillatory Wall Shear Stress, Atherosclerosis, and Hypertension, Most Likely Mediated via an IL-1-Mediated Mechanism |journal=J Am Heart Assoc |year=2018 |volume=7 |issue=13 |pages= |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29960988}}.</ref><ref>{{cite journal |authors=Moran C, Scotto di Palumbo A, Bramham J, Moran A, Rooney B, De Vito G, Egan B |title=Effects of a Six-Month Multi-Ingredient Nutrition Supplement Intervention of Omega-3 Polyunsaturated Fatty Acids, vitamin D, Resveratrol, and Whey Protein on Cognitive Function in Older Adults: A Randomised, Double-Blind, Controlled Trial |journal=J Prev Alzheimers Dis |year=2018 |volume=5 |issue=3 |pages=175-83 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29972210}}.</ref>. [[Numerus E]] acidorum adipatorum est 570 (antiagglutinantes in alimentis).
== Natura chemica ==
=== Structura generalis ===
[[Fasciculus:Fatty acid carbon numbering.svg|thumb|upright=1.8|Acidi adipati structura: sinistra acidum carboxylicum cum atomo carboni numero caeeruleo 1, dextrorsum catena aliphatica cum carboniis numeris caeruleis increscentibus. Numeri rubri ad ultimum ''carbonium'' nomine ''omega'' spectant: hoc ultimum enim descriptionis qualitatis propriae sui numero quoque 1 (rubro) numeratur. Nota cursum numerandi hic contrarium esse.]]
Acida adipata sunt ''acida carboxylica'' cum catena ''aliphatica'' longa.
==== Acidum carboxylicum ====
Acidum carboxylicum (R-C(=O)OH) iam in quodque [[aminoacidum|aminoacidorum]] inveniuntur: uno [[carbonium|carbonii]] [[atomus|atomo]] duo atomi [[oxygenium|oxygenii]] coniugati sunt. Natura carbonii quattuor vinculas cum allis atomiis concedit. Quare una vincula nexus in catena aliphatica numerata est, modo tres vinculae atomorum oxygenii restant. Sine addito [[compositum chemicum|composito]] tres vinculae quasi oscillatio inter ambos oxygenii mutari possunt. Plerumque equidem atomus [[hydrogenium|hydrogenii]] quietem certam praebet. Tamen ea cauda carboxylica ad nectandum prompta manet.
<br />De conventione chemiae id carbonium acidi adipati cum numero 1 (caerulee in imagine) designatur.
==== Catena aliphatica ====
[[Compositum aliphaticum|Aliphaticum]] est catena ex atomis carbonii et hydrogenii composita. Quia atomis carbonii quattuor vinculae sunt, dua forma compositi inter duo carbonia licunt: vel ''saturatum'' cum duobus vinculis inter duo carbonia vel ''non saturatum'' cum una vincula.
<br />Iterum de conventione chemiae primum carboniorum iuxta carbonium acidi carboxylici numero 2 designatur, ergo sequentia numeris 3, 4, 5 et caetera. Sed descriptionis qualitatum acidorum adipatorum modus numerandi contrarius electus est: ultimum carbonium ''omega'' numerum 1 accipit, at quasi retrorsum numeri increscent. In imagine composita et saturata et non saturata videtur: inter atomum omega (ω rubre) et omega-1 (ω-1) coniunctio non saturata est. At inter ω-2 et ω-3 coniunctio saturata sita est, prima coniunctio saturata. De conventione id ''acidum adipatum omega-3'' nominatur. Sine aliis coniunctibus saturatis acidum adipatum ''simpliciter saturatum'' dictum esset. In imagine vero quattuor coniunctionum saturatum reperiuntur, igitur acidum adipatum omega-3 ''multiplicter saturatum'' dicitur.
== Typi acidorum adipatorum ==
Differuntur acida adipata per longitudinem et gradum saturitatis. Acidis adipatis saturatis duplicia [[Vinculum chemicum|vincula]] C=C non sunt, sed unum vel pluria illis non saturatis.
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*C. Colette, L. Monnier. [[2011]]. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1957255711702346 Acides gras : classification, fonction et équilibre entre les différentes familles]", ''Médecine des Maladies Métaboliques'': 237-245.
*Sander Houten et Ronald J A Wanders.[[2010]]. "[https://www.researchgate.net/publication/41657978_A_general_introduction_to_the_biochemistry_of_mitochondrial_fatty_acid_-oxidation A general introduction to the biochemistry of mitochondrial fatty acid β-oxidation]", ''Journal of Inherited Metabolic Disease'', 33(5):469-77
*Timm Maier, Marc Leibundgut, Nenad Ban. [[2008]]. "[https://www.jstor.org/stable/20144746 The Crystal Structure of a Mammalian Fatty Acid Synthase]", ''Science'', 5894: 1315-1322
*Yong-Mei Zhang, Stephen W White, Charles O Rock. [[2006]]. "[https://www.researchgate.net/publication/7133471_Inhibiting_Bacterial_Fatty_Acid_Synthesis Inhibiting Bacterial Fatty Acid Synthesis]", ''Journal of Biological Chemistry'' 281(26):17541-4
{{NexInt}}
* [[Aminoacidum]]
* [[Beta oxidatio]]
* [[Chylomicronum]]
* [[Ester]]
* [[Lipidum]]
[[Categoria:Alimenta]]
[[Categoria:Lipida]]
[[Categoria:Metabolismus]]
{{Myrias|Biologia}}
71hjbz1nzhaetfbpgub596alwe4pc6w
3960498
3960497
2026-05-18T16:11:33Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3960498
wikitext
text/x-wiki
{{cautio}}
:''Si substantiam crassam quaeris, vide [[pingue]]''.
[[Fasciculus:DHA numbers.svg|thumb|upright=1.2|Exemplum acidi adipati omega-3: [[acidum docosahexaenoicum]] (''DHA'').]]
'''Acidum adipatum'''<ref>[https://lpsn.dsmz.de/species/virgisporangium-aliadipatigenens Fons notionis acidi adipati]</ref> in [[biochemia]] est [[acidum carboxylicum]] (R-C(=O)OH) cum catena chemica longa aliphatica vel saturata vel non saturata. In natura plerisque acidorum adipatorum numerus carbonii atomorum inter 4 et 28 invenitur. In organismo acida adipata in coniunctione per [[ester]]em cum [[triglyceridum|triglycerido]] vel [[phospholipidum|phospholipido]] vel [[cholesterolum|cholesterolo]] inveniuntur. Per quemque modum acida adipata non solum fontes et nutrimenta sed etiam partes et structurae sunt [[cellula]]rum.
Effectus sanitarii acidorum adipatorum argumentum disputationum vividarum est<ref>{{cite journal |authors=Alfaidi MA, Chamberlain J, Rothman A, Crossman D, Villa-Uriol MC, Hadoke P, Wu J, Schenkel T, Evans PC, Francis SE |title=Dietary Docosahexaenoic Acid Reduces Oscillatory Wall Shear Stress, Atherosclerosis, and Hypertension, Most Likely Mediated via an IL-1-Mediated Mechanism |journal=J Am Heart Assoc |year=2018 |volume=7 |issue=13 |pages= |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29960988}}.</ref><ref>{{cite journal |authors=Moran C, Scotto di Palumbo A, Bramham J, Moran A, Rooney B, De Vito G, Egan B |title=Effects of a Six-Month Multi-Ingredient Nutrition Supplement Intervention of Omega-3 Polyunsaturated Fatty Acids, vitamin D, Resveratrol, and Whey Protein on Cognitive Function in Older Adults: A Randomised, Double-Blind, Controlled Trial |journal=J Prev Alzheimers Dis |year=2018 |volume=5 |issue=3 |pages=175-83 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29972210}}.</ref>. [[Numerus E]] acidorum adipatorum est 570 (antiagglutinantes in alimentis).
== Natura chemica ==
=== Structura generalis ===
[[Fasciculus:Fatty acid carbon numbering.svg|thumb|upright=1.8|Acidi adipati structura: sinistra acidum carboxylicum cum atomo carboni numero caeeruleo 1, dextrorsum catena aliphatica cum carboniis numeris caeruleis increscentibus. Numeri rubri ad ultimum ''carbonium'' nomine ''omega'' spectant: hoc ultimum enim descriptionis qualitatis propriae sui numero quoque 1 (rubro) numeratur. Nota cursum numerandi hic contrarium esse.]]
Acida adipata sunt ''acida carboxylica'' cum catena ''aliphatica'' longa.
==== Acidum carboxylicum ====
Acidum carboxylicum (R-C(=O)OH) iam in quodque [[aminoacidum|aminoacidorum]] inveniuntur: uno [[carbonium|carbonii]] [[atomus|atomo]] duo atomi [[oxygenium|oxygenii]] coniugati sunt. Natura carbonii quattuor vinculas cum allis atomiis concedit. Quare una vincula nexus in catena aliphatica numerata est, modo tres vinculae atomorum oxygenii restant. Sine addito [[compositum chemicum|composito]] tres vinculae quasi oscillatio inter ambos oxygenii mutari possunt. Plerumque equidem atomus [[hydrogenium|hydrogenii]] quietem certam praebet. Tamen ea cauda carboxylica ad nectandum prompta manet.
<br />De conventione chemiae id carbonium acidi adipati cum numero 1 (caerulee in imagine) designatur.
==== Catena aliphatica ====
[[Compositum aliphaticum|Aliphaticum]] est catena ex atomis carbonii et hydrogenii composita. Quia atomis carbonii quattuor vinculae sunt, dua forma compositi inter duo carbonia licunt: vel ''saturatum'' cum duobus vinculis inter duo carbonia vel ''non saturatum'' cum una vincula.
<br />Iterum de conventione chemiae primum carboniorum iuxta carbonium acidi carboxylici numero 2 designatur, ergo sequentia numeris 3, 4, 5 et caetera. Sed descriptionis qualitatum acidorum adipatorum modus numerandi contrarius electus est: ultimum carbonium ''omega'' numerum 1 accipit, at quasi retrorsum numeri increscent. In imagine composita et saturata et non saturata videtur: inter atomum omega (ω rubre) et omega-1 (ω-1) coniunctio non saturata est. At inter ω-2 et ω-3 coniunctio saturata sita est, prima coniunctio saturata. De conventione id ''acidum adipatum omega-3'' nominatur. Sine aliis coniunctibus saturatis acidum adipatum ''simpliciter saturatum'' dictum esset. In imagine vero quattuor coniunctionum saturatum reperiuntur, igitur acidum adipatum omega-3 ''multiplicter saturatum'' dicitur.
== Typi acidorum adipatorum ==
Differuntur acida adipata per longitudinem et gradum saturitatis. Acidis adipatis saturatis duplicia [[Vinculum chemicum|vincula]] C=C non sunt, sed unum vel pluria illis non saturatis.
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*C. Colette, L. Monnier. [[2011]]. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1957255711702346 Acides gras : classification, fonction et équilibre entre les différentes familles]", ''Médecine des Maladies Métaboliques'': 237-245.
*Sander Houten et Ronald J A Wanders.[[2010]]. "[https://www.researchgate.net/publication/41657978_A_general_introduction_to_the_biochemistry_of_mitochondrial_fatty_acid_-oxidation A general introduction to the biochemistry of mitochondrial fatty acid β-oxidation]", ''Journal of Inherited Metabolic Disease'', 33(5):469-77
*Timm Maier, Marc Leibundgut, Nenad Ban. [[2008]]. "[https://www.jstor.org/stable/20144746 The Crystal Structure of a Mammalian Fatty Acid Synthase]", ''Science'', 5894: 1315-1322
*Yong-Mei Zhang, Stephen W White, Charles O Rock. [[2006]]. "[https://www.researchgate.net/publication/7133471_Inhibiting_Bacterial_Fatty_Acid_Synthesis Inhibiting Bacterial Fatty Acid Synthesis]", ''Journal of Biological Chemistry'' 281(26):17541-4
{{NexInt}}
* [[Aminoacidum]]
* [[Beta oxidatio]]
* [[Chylomicronum]]
* [[Ester]]
* [[Lipidum]]
[[Categoria:Alimenta]]
[[Categoria:Lipida]]
[[Categoria:Metabolismus]]
{{Myrias|Biologia}}
lts1hy6ojk6xn6yrjbkpq3dx2b2ws57
3960499
3960498
2026-05-18T16:14:02Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Acidum carboxylicum */
3960499
wikitext
text/x-wiki
{{cautio}}
:''Si substantiam crassam quaeris, vide [[pingue]]''.
[[Fasciculus:DHA numbers.svg|thumb|upright=1.2|Exemplum acidi adipati omega-3: [[acidum docosahexaenoicum]] (''DHA'').]]
'''Acidum adipatum'''<ref>[https://lpsn.dsmz.de/species/virgisporangium-aliadipatigenens Fons notionis acidi adipati]</ref> in [[biochemia]] est [[acidum carboxylicum]] (R-C(=O)OH) cum catena chemica longa aliphatica vel saturata vel non saturata. In natura plerisque acidorum adipatorum numerus carbonii atomorum inter 4 et 28 invenitur. In organismo acida adipata in coniunctione per [[ester]]em cum [[triglyceridum|triglycerido]] vel [[phospholipidum|phospholipido]] vel [[cholesterolum|cholesterolo]] inveniuntur. Per quemque modum acida adipata non solum fontes et nutrimenta sed etiam partes et structurae sunt [[cellula]]rum.
Effectus sanitarii acidorum adipatorum argumentum disputationum vividarum est<ref>{{cite journal |authors=Alfaidi MA, Chamberlain J, Rothman A, Crossman D, Villa-Uriol MC, Hadoke P, Wu J, Schenkel T, Evans PC, Francis SE |title=Dietary Docosahexaenoic Acid Reduces Oscillatory Wall Shear Stress, Atherosclerosis, and Hypertension, Most Likely Mediated via an IL-1-Mediated Mechanism |journal=J Am Heart Assoc |year=2018 |volume=7 |issue=13 |pages= |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29960988}}.</ref><ref>{{cite journal |authors=Moran C, Scotto di Palumbo A, Bramham J, Moran A, Rooney B, De Vito G, Egan B |title=Effects of a Six-Month Multi-Ingredient Nutrition Supplement Intervention of Omega-3 Polyunsaturated Fatty Acids, vitamin D, Resveratrol, and Whey Protein on Cognitive Function in Older Adults: A Randomised, Double-Blind, Controlled Trial |journal=J Prev Alzheimers Dis |year=2018 |volume=5 |issue=3 |pages=175-83 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29972210}}.</ref>. [[Numerus E]] acidorum adipatorum est 570 (antiagglutinantes in alimentis).
== Natura chemica ==
=== Structura generalis ===
[[Fasciculus:Fatty acid carbon numbering.svg|thumb|upright=1.8|Acidi adipati structura: sinistra acidum carboxylicum cum atomo carboni numero caeeruleo 1, dextrorsum catena aliphatica cum carboniis numeris caeruleis increscentibus. Numeri rubri ad ultimum ''carbonium'' nomine ''omega'' spectant: hoc ultimum enim descriptionis qualitatis propriae sui numero quoque 1 (rubro) numeratur. Nota cursum numerandi hic contrarium esse.]]
Acida adipata sunt ''acida carboxylica'' cum catena ''aliphatica'' longa.
==== Acidum carboxylicum ====
Acidum carboxylicum (R-C(=O)OH) iam in unoquoque [[aminoacidum|aminoacidorum]] inveniuntur: uni [[carbonium|carbonii]] [[atomus|atomo]] duo atomi [[oxygenium|oxygenii]] coniugati sunt. Natura carbonii quattuor [[Vinculum chemicum|vincula]] cum aliis atomis concedit. Quare una vincula nexus in catena aliphatica numerata est, modo tres vinculae atomorum oxygenii restant. Sine addito [[compositum chemicum|composito]] tres vinculae quasi oscillatio inter ambos oxygenii mutari possunt. Plerumque equidem atomus [[hydrogenium|hydrogenii]] quietem certam praebet. Tamen ea cauda carboxylica ad nectandum prompta manet.
<br />De conventione chemiae id carbonium acidi adipati cum numero 1 (caerulee in imagine) designatur.
==== Catena aliphatica ====
[[Compositum aliphaticum|Aliphaticum]] est catena ex atomis carbonii et hydrogenii composita. Quia atomis carbonii quattuor vinculae sunt, dua forma compositi inter duo carbonia licunt: vel ''saturatum'' cum duobus vinculis inter duo carbonia vel ''non saturatum'' cum una vincula.
<br />Iterum de conventione chemiae primum carboniorum iuxta carbonium acidi carboxylici numero 2 designatur, ergo sequentia numeris 3, 4, 5 et caetera. Sed descriptionis qualitatum acidorum adipatorum modus numerandi contrarius electus est: ultimum carbonium ''omega'' numerum 1 accipit, at quasi retrorsum numeri increscent. In imagine composita et saturata et non saturata videtur: inter atomum omega (ω rubre) et omega-1 (ω-1) coniunctio non saturata est. At inter ω-2 et ω-3 coniunctio saturata sita est, prima coniunctio saturata. De conventione id ''acidum adipatum omega-3'' nominatur. Sine aliis coniunctibus saturatis acidum adipatum ''simpliciter saturatum'' dictum esset. In imagine vero quattuor coniunctionum saturatum reperiuntur, igitur acidum adipatum omega-3 ''multiplicter saturatum'' dicitur.
== Typi acidorum adipatorum ==
Differuntur acida adipata per longitudinem et gradum saturitatis. Acidis adipatis saturatis duplicia [[Vinculum chemicum|vincula]] C=C non sunt, sed unum vel pluria illis non saturatis.
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*C. Colette, L. Monnier. [[2011]]. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1957255711702346 Acides gras : classification, fonction et équilibre entre les différentes familles]", ''Médecine des Maladies Métaboliques'': 237-245.
*Sander Houten et Ronald J A Wanders.[[2010]]. "[https://www.researchgate.net/publication/41657978_A_general_introduction_to_the_biochemistry_of_mitochondrial_fatty_acid_-oxidation A general introduction to the biochemistry of mitochondrial fatty acid β-oxidation]", ''Journal of Inherited Metabolic Disease'', 33(5):469-77
*Timm Maier, Marc Leibundgut, Nenad Ban. [[2008]]. "[https://www.jstor.org/stable/20144746 The Crystal Structure of a Mammalian Fatty Acid Synthase]", ''Science'', 5894: 1315-1322
*Yong-Mei Zhang, Stephen W White, Charles O Rock. [[2006]]. "[https://www.researchgate.net/publication/7133471_Inhibiting_Bacterial_Fatty_Acid_Synthesis Inhibiting Bacterial Fatty Acid Synthesis]", ''Journal of Biological Chemistry'' 281(26):17541-4
{{NexInt}}
* [[Aminoacidum]]
* [[Beta oxidatio]]
* [[Chylomicronum]]
* [[Ester]]
* [[Lipidum]]
[[Categoria:Alimenta]]
[[Categoria:Lipida]]
[[Categoria:Metabolismus]]
{{Myrias|Biologia}}
0cv6qre5yegel0yh03bksuckoxb3wy4
Franciscus Stellutus
0
275456
3960604
3365085
2026-05-19T00:09:16Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 5 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3960604
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Franciscus Stellutus''' ([[Fabrianum|Fabriani]] natus die [[12 Ianuarii]] [[1577]]; mortuus mense Novembri [[1652]] [[Roma]]e), causidicus et eruditus [[Italia]]e, unus fuit primorum [[Academia Lynceorum|Lynceorum]], cum [[Fridericus Caesius|Friderico Caesio]] conditore, [[Ioannes Heckius|Ioanne Heckio]], [[Anastasius de Filiis|Anastasio de Filiis]].
== Opera ==
[[Fasciculus:Stelluti Persio title.jpg|thumb|Franciscus Stellutus, interpr., ''Persio, tradotto in verso sciolto e dichiarato'' (1630)]]
; Impressa
* 1617 : ''Il Pegaso: epithalamio ... nelle nozze di Federico Cesi ed Isabella Salviati'' [https://bibdig.museogalileo.it/Teca/Viewer?an=945096 Textus]
* 1625 : ''[[Apiarium (1625)|Apiarium]], ex frontispiciis naturalis theatri principis Federici Caesii ... depromptum''. Romae: ex typographeio Iacobi Mascardi [https://digi.vatlib.it/stp/detail/10028316 De hoc opere] [https://bibdig.museogalileo.it/Teca/Viewer?an=962981 Textus]
* 1628; 1648-1651 (editor) : [[Franciscus Hernandez]], ''[[Rerum medicarum Novae Hispaniae thesaurus]]''; editione posteriori ''Nova plantarum, animalium et mineralium Mexicanorum historia''
* 1630 (interpres) : ''Persio, tradotto in verso sciolto e dichiarato'' [https://bibdig.museogalileo.it/Teca/Viewer?an=342538 Textus]
* 1637 : ''Trattato del legno fossile minerale nuovamente scoperto'' [https://bibdig.museogalileo.it/Teca/Viewer?an=945099 Textus]
* 1637 (editor) : [[Ioannes Baptista Porta]], ''Della fisionomia di tutto il corpo humano ... in tavole sinottiche ridotta'' [https://bibdig.museogalileo.it/Teca/Viewer?an=944629 Textus]
; Manuscripta
* ''Lynceographum'' (Arch. Linc. 4, cc. 1-242) [https://bibdig.museogalileo.it/Teca/Viewer?an=21283 Textus]
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
[[Fasciculus:Stelluti Trattato 1637 title.jpg|thumb|Franciscus Stellutus, ''Trattato del legno fossile minerale nuovamente scoperto'' (1637)]]
[[Fasciculus:Hernandez Nova historia tp.jpg|thumb|[[Franciscus Hernandez|Francisci Hernandez]] ''[[Rerum medicarum Novae Hispaniae thesaurus|Nova plantarum, animalium et mineralium Mexicanorum historia]]'' cura Francisci Stelluti anno [[1651]] edita]]
* Ada Alessandrini et al., ''Francesco Stelluti, Linceo da Fabriano''. Fabriani, 1986
* Irene Baldriga, ''L'occhio della lince. I primi lincei tra scienza, arte e collezionismo''. Romae, 2002
* Andrea Battistini et al., edd., ''All’origine della scienza moderna: Federico Cesi e l’Accademia dei Lincei''. Bononiae: Il Mulino, 2007
* David Freedberg, ''The Eye of the Lynx: Galileo, His Friends, and the Beginnings of Modern Natural History''. Chicagine: Chicago University Press, 2003 {{Google Books|6x5QypGKTS0C|Paginae selectae}}
* Giuseppe Gabrieli, ''Il carteggio linceo della vecchia accademia di Federico Cesi (1603-1630)''. Romae, 1938
* Giuseppe Montalenti, ''Federico Cesi e l’Accademia dei Lincei''. Neapoli, 2006
* Baldassare Odescalchi, ''Memorie istorico-critiche dell'Accademia de'Lincei e del principe Frederico Cesi, secondo duca d'Acquasparta, fondatore e principe della medesima''. Romae, 1806 [https://archive.org/details/bub_gb_Dgh_ODIfMLAC Textus] apud ''Internet Archive''
* Giuseppe Olmi, "'In essercitio universale di contemplatione et prattica': Federico Cesi e i Lincei" in L. Boehm, E. Raimondi, edd., ''Università, Accademie e Società scientifiche in Italia e Germania dal Cinquecento al Seicento'' (Bononiae, 1981) pp. 169-235
* Vincenzo Pirro, ed., ''Federico Cesi e i primi Lincei in Umbria. Atti del Convegno di studi nel IV centenario della fondazione dell’Accademia dei Lincei, Terni, 24–25 ottobre 2003''. Terni: Thyrus, 2005
* {{EnciItaliana|http://www.treccani.it/enciclopedia/francesco-stelluti_%28Enciclopedia-Italiana%29/|Stelluti, Francesco|Alberto Razzauti|1936}}
* Saverio Ricci, "Il caso Heckius" in ''I primi Lincei e il Sant’Uffizio: questioni di scienza e fede. Atti del convegno, Accademia Nazionale dei Lincei'' (Romae, 2005) pp. 207–234
== Nexus externi ==
* "[https://web.archive.org/web/20170618082935/http://www.lincei-celebrazioni.it/istelluti.html Francesco Stelluti]" (2003) apud [[Academia Lynceorum|Academiam Lynceorum]]
** "[https://web.archive.org/web/20231003183409/http://www.lincei-celebrazioni.it/itrattato_legno.html Il “Trattato del legno fossile minerale”]"
** "[https://web.archive.org/web/20220301164642/http://www.lincei-celebrazioni.it/iapiario.html Apiario]"
** "[https://web.archive.org/web/20180822203920/http://www.lincei-celebrazioni.it/imessicano.html Tesoro Messicano]"
** "[https://web.archive.org/web/20231003170310/http://www.lincei-celebrazioni.it/itab_phyto.html Tabulae Phytosophicae]"
* "[http://galileo.rice.edu/Catalog/NewFiles/stelluti.html Stelluti, Francesco]" apud ''The Galileo Project''
* [[Franciscus Hernandez]], ''[https://archive.org/details/demateriamedican00hern De materia medica Novae Hispaniae, Philippi Secundi Hispaniarum ac Indiarum regis invictissimi iussu]'' (manuscriptum a [[Nardus Antonius Recchus|Nardo Antonio Reccho]] exscriptum quo Franciscus Stellutus usus est)
{{DEFAULTSORT:Stellutus, Franciscus}}
[[Categoria:Lyncei]]
[[Categoria:Nati 1577]]
[[Categoria:Mortui 1652]]
[[Categoria:Causidici]]
[[Categoria:Botanistae Italiae]]
[[Categoria:Editores]]
[[Categoria:Mineralogi]]
[[Categoria:Franciscus Hernandez]]
q3umkyvv4rtk2a7gmavonqfbqd7w2kf
Saadi
0
275690
3960668
3959225
2026-05-19T06:30:04Z
Grufo
64423
{{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}}
3960668
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Sadi in a Rose garden.jpg|thumb|Saadi in [[rosa|roseto]]. Ex [[manuscriptum|manuscripto]] Mughal operis ''Gulistan'' (circa 1645).]]
{{res|Abū-Muhammad Muslih al-Dīn bin Abdallāh Shīrāzī}}<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=el83fRv4GakC&pg=PA75&dq=magic+carpet+one+thousand+and+one+night&hl=en&sa=X&ei=8S9XT_HCMsXK0QWLpcHLDQ&ved=0CEwQ6AEwBQ#v=snippet&q=Saadi%20Shirazi&f=false|title=Kathryn Hinds, ''The City.'' Google Books |publisher=Books.google.com.pk |date= |accessdate=2012-08-13}}.</ref> ([[Persice]] ابومحمد مصلحالدین بن عبدالله شیرازی), [[nomen litterarium|nomine litterario]]<!--pen-name--> {{res|Saadi}} (et {{res|Saadi Sirasiensis}}{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1='''Schirasiensis''', — {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Gabriel Geitlin|Gabrielis Geitlin|fi|qid=Q5754980}} [https://books.google.ru/books?id=5H0UAAAAQAAJ ''Specimen academicum "Pendnâmeh" sive librum consiliorum Scheich Musliheddin Saadi Schirasiensis...'', Helsingforsiae 1835]; '''Shirazensis''', — [https://books.google.ru/books?id=9C9Z56i5jDoC&q=saadi+shirazensis#v=snippet&q=saadi%20shirazensis&f=false ''Catalogi librorum manuscriptorum Angliae et Hiberniae...'', vol. I, 1697].|2=Q5754980}}, [[Persice]] سعدی شیرازی ''Saadi Shirazi'') notissimus, fuit [[poeta]] et [[auctor]] [[Persia|Persicus]]<ref>[http://www.iranicaonline.org/articles/sadi-sirazi/''Encyclopedia Iranica'']: "SAʿDI, Abu Moḥammad Mošarref-al-Din Moṣleḥ b. ʿAbd-Allāh b. Mošarref Širāzi, Persian poet and prose writer (b. Shiraz, ca. 1210; d. Shiraz, d. 1291 or 1292), widely recognized as one of the greatest masters of the classical literary tradition."</ref><ref>[https://www.britannica.com/biography/Sadi/''Encylopaedia Britannica'']: "Saʿdī, also spelled Saadi, byname of Musharrif al-Dīn ibn Muṣlih al-Dīn, (born c. 1213, Shīrāz, Iran—died Dec. 9, 1291, Shīrāz), Persian poet, one of the greatest figures in classical Persian literature."</ref> [[aevum medium|aevi medii]]. Natus [[Sirasium|Sirasio]] in [[urbs|urbe]] [[Irania|Persica]] circa annum [[1208]]; ibidem mortuus est anno [[1291]] aut [[1292]].
[[Fasciculus:Sadi1.jpg|thumb|Prima pagina ''[[Bostan (liber)|Bustan]],'' e [[manuscriptum|manuscripto]] [[Imperium Mogolicum|Mogolicum]].]]
[[Virtus|Virtute]] eius [[scriptura]]rum et profunditate eius [[cogitatio|cogitatorum]] [[theoria socialis|socialium]] [[philosophia moralis|moraliumque]] innotuit. Late habetur unus e maximis classicae [[traditio]]nis [[litterae|litterariae]] poetis; ergo eius [[epitheton]] inter eruditos [[lingua Persica|linguae Persicae]]: "Dominus [[oratio]]nis" (Persice استاد سخن), breviter "Dominus."
==Opera==
''[[Bustanum]]'' (''Hortus fructuum'') est poema Saadi principale, praecepta [[Sufismus|sufica]] docens. ''[[Gulistanum]]''<ref>[https://books.google.ru/books?id=13YIAAAAQAAJ&pg=RA2-PA30&dq=gulistanum&hl=fr&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwighvuY87SAAxVxExAIHQE7AjsQ6AF6BAgMEAI#v=onepage&q&f=false ''Codices Orientales Bibliothecae regiae Hafniensis'', pars I, 1846, p. 130]; [https://books.google.ru/books?id=avvwF-ppPo0C&pg=PA116&dq=gulistanum&hl=fr&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwighvuY87SAAxVxExAIHQE7AjsQ6AF6BAgKEAI#v=onepage&q=gulistanum&f=false ''Journal d'Antoine Galland...'', vol. I, Lutetiae 1881, p. 116].</ref> (''Hortus florum, Terra florum'', vel ''Rosarium'', ut [[Georgius Gentius]] vertit), partim versibus, partim [[oratio soluta|oratione soluta]] anno 1258 compositus, proverbia multa et narrationes continet. Praeter ea opera lyrica permulta reliquit.
[[Fasciculus:The Rose Garden - WDL.tiff|thumb|Exemplar operum Saadi Shirazensis a [[Safvet beg Bašagić]] (1870–1934), erudito [[Bosnia]]co factum.]]
==Citationes==
Praeterea citatus est in traditionibus [[cultura Occidentalis|Occidentalibus]]. [[Alexander Pushkin]], unus ex celeberrimis poetis [[Russia|Russicis]], Saadi sic citat in ''[[Евгений Онегин|Eugenio Onegin]]'' [[poema]]te suo: "ut iamdudum cecinit Saadi, 'nonnulli remotissimi, nonnulli mortui sunt.'"<ref>Textus [http://lib.ru/LITRA/PUSHKIN/ENGLISH/onegin_j.txtomnis poematis]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} hic legi potest.</ref> ''Gulistanum'' nonnullas [[fabula]]s [[Ioannes de La Fontaine|Ioannis de la Fontaine]] movit. [[Beniaminus Franklinius]] in DLXXXVIII ''A Parable on Persecution'', uno e suis operibus, nonnullas [[parabola]]s e ''[[Bustanum|Bustano]]'' libro Saadiensi citat, fontem ut videtur ignorans.<ref>Yohannan 1977: xxv-xxvi.</ref> [[Radulphus Waldo Emerson]], qui scripturas Saadienses etiam legit (solum autem [[Anglice]]), opera Saadiensia cum [[Biblia Sacra|Bibliis Sacris]] pro [[sapientia]] et [[pulchritudo|pulchritudine]] [[narratio]]nis comparat.<ref>Milani 2004: 39.</ref>
[[Baracus Obama]] [[praeses Civitatum Foederatarum]] primos cuiusdam poematis [[versus]] in salutatione [[Novus Annus|Novi Anni]] ad populos Iraniae die [[20 Martii]] [[2009]] sic citavit, "[[Vocabulum|Verba]] meminerimus quae a Saadi poeta abhinc permultos annos scripta sunt: '[[Liberi]] [[Adamus|Adami]] membra inter se sunt, ex una [[essentia]] creata.'"<ref>[[Anglice]]: "Let us remember the words that were written by the poet Saadi, so many years ago: 'The children of Adam are limbs to each other, having been created of one essence.'"</ref><ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/the_press_office/VIDEOTAPED-REMARKS-BY-THE-PRESIDENT-IN-CELEBRATION-OF-NOWRUZ/ |title=US President Obama's New Year's greeting to the people of Iran, March, 2009 |publisher=web.archive.org |date= |accessdate=2013-08-09 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090328151311/http://www.whitehouse.gov/the_press_office/VIDEOTAPED-REMARKS-BY-THE-PRESIDENT-IN-CELEBRATION-OF-NOWRUZ/ |archivedate=28 Martii 2009}}.</ref>
==Versio Latina==
''Gulistanum'' {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Georgius Gentius||d|qid=Q59532832}}<ref>[https://resources.huygens.knaw.nl/retroboeken/nnbw/#source=9&page=146&view=imagePane&accessor=accessor_index De Gentio] {{ling|Nederlandice}}</ref> Latine vertit et edidit anno 1651.
==Opera selecta==
*[[1981]]. ''Aus dem Diwan.'' Ed. Annemarie Schimmel. Stutgardiae: Reclam. ISBN 3-15-007944-6.
*[[1990]]. ''Saadi’s Bostan.'' Osnabrück: Biblio-Verlag. ISBN 3-7648-0592-7.
*[[2001]]. ''Saʿdi der Weise: Die Lieder und Sprüche des Saʿdi.'' Kelkhamiae: Yinyang-Media-Verlag. ISBN 3-9806799-6-9.
*[[2004]]. ''Hundertundeine Geschichte aus dem Rosengarten: Ein Brevier orientalischer Lebenskunst.'' Monaci et Turici: Piper. ISBN 3-492-24334-7.
==Mausoleum==
<gallery>
Fasciculus:Saadi Tomb.jpg|[[Mausoleum]] Saadi [[Shiraz]] in urbe [[Irania]]e
Fasciculus:Sa'die 10.jpg|[[Opus tesellatum]] in mausoleo
Fasciculus:Saadi tomb.jpg|[[Sepulcrum]] Saadi in mausoleo
Fasciculus:Tomb of Sheikh Saadi by Eugène Flandin.jpg|Sepulcrum Sheikh Saadi ab [[Eugenius Flandin|Eugenio Flandin]], 1851
Fasciculus:Tomb of Saadi by Pascal Coste.jpg|Sepulcrum Saadi a [[Pascal Coste]], 1867
Fasciculus:Tomb of Persian poet Sadi of Shiraz2.jpg|Sepulcrum Saadi e caelo, 20 Aprilis 2014
Fasciculus:Tomb of Persian poet Sadi of Shiraz1.jpg|Aditus ad sepulcrum Saadi's, 20 Aprilis 2014
</gallery>
==Notae==
<references/>
==Bibliographia==
*Browne, E. G. [[1998]]. ''Literary History of Persia.'' 4 vol. ISBN 0-7007-0406-X.
*Chopra, R. M. [[2014]]. "Great Poets of Classical Persian." Colcatae: Sparrow Publications. ISBN 978-81-89140-75-5.
*Katouzian, Homa. [[2006]]. [https://web.archive.org/web/20190826175640/http://library.globalchalet.net/Authors/Poetry%20Books%20Collection/Sa%27di%20-%20The%20Poet%20of%20Life,%20Love%20and%20Compassion.pdf ''Sa'di, the Poet of Life, Love and Compassion.''] Studium Saadi et eorum operum. ISBN 1-85168-473-5.
*Milani, A. [[2004]]. ''Lost Wisdom.'' Vasingtoniae. ISBN 0-934211-90-6.
*Rypka, Jan. [[1968]]. ''History of Iranian Literature.'' Reidel Publishing Company. OCLC 460598. ISBN 90-277-0143-1.
*[http://www.iranchamber.com/literature/saadi/saadi.php Persian Language & Literature: Saadi Shirazi.]
*Thackston, W. M. [[2008]]. ''The Gulistan of Sa'di.'' Textus Persicus et Anglicus. ISBN 978-1-58814-058-6.
*Wikens, G, M. [[1985]]. ''The Bustan of Sheikh Moslehedin Saadi Shirarzi.'' In Anglicum conversus, cum textu primo. Iranian National Commission for Unesco, No. 46.
*Yohannan, J. D. [[1977]]. ''Persian Poetry in England and America: A Two Hundred Year History.'' Novi Eboraci: Caravan Books. ISBN 978-0882060064.
==Nexus externi==
{{Wikiquote|Saadi}}
{{CommuniaCat|Sa'di}}<!--
*{{Internet Archive author |sname=Saadi Shirazi}}
*{{Librivox author |id=8917}}-->
*[https://books.google.ru/books?id=q71EAAAAcAAJ Musladini ''Sadi Rosarium Politicum, Sive Amoenum Sortis Humanae Theatrum''] (Georgii Gentii versio Latina)
*[https://archive.org/details/bustansadi00edwagoog ''The Bustan of Saadi.''] Editio Anglica ab A. Hart Edwards, 1911.
*[https://web.archive.org/web/20110604055327/http://classics.mit.edu/Sadi/gulistan.html ''The Gulistan of Sa'di.'']
*''[http://www.iranchamber.com/literature/saadi/books/bostan_saadi.pdf ''The Bustan of Saadi.''] Iran Chamber,
*[http://www.anobanini.ir/travel/fa/fars/1386/10/post_6.php Photographema sepulcri Saadi.]
*[https://web.archive.org/web/20140909185833/http://www.wdl.org/en/item/221/ "Verses in Persian and Chaghatay."]
*[http://www.wdl.org/en/item/2423 Ghazal Saadi.]{{Nexus deficit|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[https://web.archive.org/web/20170331115933/http://danamotor.ir/lightbox.php?med=Ax_Persian_Arts_Iranian_Carpet_Oneness_of_Mankind_Rug_Dialogue_Among_Civilizations_UN_North_Delegates_Lounge_United_Nations_2005-425935761773400.jpg&lang=en Photographema tapetae quae ''Bani Adam'' continet, Consociationi Nationum concessae.] Vide [https://web.archive.org/web/20181106234957/http://www.payvand.com/news/05/aug/1234.html ''Payvand News,'' 24 Augusti 2005.]
*[https://www.youtube.com/watch?v=OcQHSg_YZ6I ''Bani Adam'' Persice recitatum ab Amir H. Ghaseminejad.]
*[http://ganjoor.net/saadi/golestan/dibache/ Introductio ad ''Golestan'' Persice recitatum ab Hamidreza Mohammadi.]
{{Lifetime|1208|saeculo 13|Saadi}}
[[Categoria:Auctores Persici]]
[[Categoria:Incolae Iraniae]]
[[Categoria:Poetae Iraniae]]
[[Categoria:Scriptores Iraniae]]<!--
[[Category:Sufi poets]]
[[Category:Iranian Sufis]]
[[Category:Sufi fiction]]-->
{{Myrias|Homines}}
c35lctafeklnrckg2k466twm3mlt46a
The Four Seasons
0
281117
3960670
3959444
2026-05-19T06:30:55Z
Grufo
64423
{{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}}
3960670
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
[[Fasciculus:Four Season Restaurant Trees.JPG|thumb|"Aula cisternae" apud ganeam ''The Four Seasons'']]
{{ires|The Four Seasons}} (nomen Anglicum, scilicet "Quattuor stationes anni") fuit [[popina sellariola]] [[Manhata]]e in urbe [[Novum Eboracum (urbs)|Novo Eboraco]] anno [[1959]] condita. Ab hoc anno in via quinquagesima secunda orientali ad numerum 99 stetit sub [[aedificium Seagram|aedificio Seagram]], eodem anno architectis [[Ludovicus Mies van der Rohe|Ludovico Mies van der Rohe]] et [[Philippus Johnson|Philippo Johnson]] exstructo. Ibi usque in diem [[16 Iulii]] [[2016]] manebat. Quo die clausa, syngrapha conductionis non renovata, apud numerum 42 viae quadragesimae nonae orientalis, aulis minoribus, anno [[2018]] iterum aperta, usque in diem [[11 Iunii]] [[2019]] acta est.
[[Fasciculus:The Four Seasons Restaurant - Private dining room.JPG|thumb|Triclinium privatum]]
Iussu [[Phyllis Lambert|Phyllidis Lambert]] ganea ipsa ab eisdem architectis ornata est quibus omne aedificium Seagram, praecipue a Philippo Johnson. Instrumentum domesticum [[Ada Ludovica Huxtable]] maritusque [[Garth Huxtable]] designaverunt, supellectilia autem [[Eero Saarinen]], [[Hans Wegner]], alii. [[Marcus Rothko]] commissionem picturarum muralium suscepit atque postea renuntiavit: picturae, quas iam confecerat, hodie Londinii in [[pinacotheca Tate]], Tokii in [[Museum Kawamura|Museo Kawamura]], Vasingtoniae in [[pinacotheca Artium Nationalis (Vasingtonia)|pinacotheca artium nationali]] ostentantur. Statua a [[Ricardus Lippold|Ricardo Lippold]], picturae murales a [[Iacobus Rosenquist|Iacobo Rosenquist]] factae aulas ganeae ornabant necnon aulaeum scaenicum a [[Paulus Picasso|Paulo Picasso]] anno [[1919]] pro [[Ballets russes|Ballationibus Russis]] creatum.
A principio consiliarius de re coquinaria fuit [[Iacobus Beard]] ganeo; ille usum ciborum quaque statione anni maturescentium suasisse fertur. Popina minus coquinae, maius ornationis frequentationisque gratia laudabatur; [[vischium]] ibi non convivis dilectissimum, potius e quo patroni lucrum derivaverit, a servis proponebatur.<ref>{{qc|id=Friedman (1959)}}</ref> Culinam nihilominus coquus [[Iosephus Renggli|Iosephum Renggli]] ab anno fere 1976 rexit,<ref>{{qc|id=Claiborne (1978)}}; {{qc|id=Hellman (1986)}}; "[https://www.thefooddictator.com/four-seasons-crisp-duck-orange-sauce-fig-garnish/ The Four Seasons crisp duck with orange sauce and fig garnish]" apud ''The Food Dictator''</ref> ex [[Helvetia]] ortus. Qui fercula salutariora ab anno 1984 proposuit et opere ''The Four Seasons Spa Cuisine'' commemoravit.<ref>{{qc|id=Rengli (1986)}}; [https://www.publishersweekly.com/9780671544409 Recensio huius operis]; "[https://www.thefooddictator.com/seppi-rengglis-indonesian-curry-paste/ Seppi Renggli's Indonesian Curry Paste]" apud ''The Food Dictator''</ref> Renggli anno 1990 dimissus est.<ref>{{qc|id=Andrews (1990)}}</ref>
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
[[Fasciculus:Four Season Restaurant Dishes.JPG|thumb|Instrumentum domesticum ganeae ''The Four Seasons'']]
* {{ec|id=Andrews (1990)|c=Colman Andrews, "[https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1990-05-06-ca-64-story.html Winter of Discontent at Four Seasons]" in ''[[Los Angeles Times]]'' (6 Maii 1990)}}
* Craig Claiborne, "[https://www.nytimes.com/1959/10/02/archives/food-news-dining-in-elegant-manner-four-seasons-termed-spectacular.html Dining in Elegant Manner; Four Seasons Termed Spectacular Both in Decor and Menu]" in ''[[New York Times]]'' (2 Octobris 1959)
* {{ec|id=Claiborne (1978)|c=Craig Claiborne, "[https://www.nytimes.com/1978/02/22/archives/seppi-renggli-a-chef-for-all-seasons-seppi-renggli-an-inventive.html Seppi Rengli: a chef for all seasons]" in ''[[New York Times]]'' (22 Februarii 1978) }}
* Christina Ohly Evans, "[https://howtospendit.ft.com/house-garden/110191-four-seasons-decor-under-the-hammer Four Seasons decor under the hammer]{{Nexus deficit|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}" in ''How To Spend It'' (14 Iulii 2016)
* Jason Farago, "[https://www.theguardian.com/artanddesign/2016/jul/13/four-seasons-goodbye-new-york-modernist-cathedral A man for Four Seasons: my goodbye to New York's modernist cathedral]" in ''[[The Guardian]]'' (13 Iulii 2016)
* {{ec|id=Freedman (2016) |c= [[Paulus Freedman|Paul Freedman]], ''Ten Restaurants That Changed America'' (Novi Eboraci: W. W. Norton, 2016) pp. 323-364 }}
* {{ec|id=Friedman (1959)|c=B. H. Friedman, "[https://web.archive.org/web/20120322073111/https://evergreenreview.com/120/friedman.html The Most Expensive Restaurant Ever Built]" in ''Evergreen Review'' no. 10 (1959); in no. 120 (2009) reimpressum }}
* {{ec|id=Hellman (1986)|c=Peter Hellman, "Power House: How the Four Seasons does it" in ''New York Magazine'', 3 Novembris 1986 {{Google Books|rOcCAAAAMBAJ|pp. 42-51}}}}
* Jonathan Jones, "[https://www.theguardian.com/culture/2002/dec/07/artsfeatures Feeding fury]" in ''[[The Guardian]]'' (7 Decembris 2002) (de picturis Marci Rothko)
* Tom Margittai, Paul Kovi, ''The Four Seasons''. Novi Eboraci: Simon & Schuster, 1980
* Martin Pengelly, "[https://www.theguardian.com/food/2019/jun/08/new-york-four-seasons-restaurant-to-close New York's Four Seasons Restaurant to close less than a year after reopening]" in ''[[The Guardian]]'' (8 Iunii 2019)
* Holly Peterson, "[https://www.townandcountrymag.com/society/money-and-power/a5671/four-seasons-restaurant-history/ The Four Seasons: A Brief History of the Most Important Restaurant In New York]" in ''Town & Country'' (8 Aprilis 2016)
* {{ec|id=Rengli (1986)|c=Seppi Rengli, ''The Four Seasons Spa Cuisine''. Novi Eboraci: Simon & Schuster, 1986. ISBN 978-0-671-54440-9}}
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|The Four Seasons Restaurant}}
[[Categoria:Popinae Novi Eboraci]]
[[Categoria:Manhata]]
[[Categoria:Constituta 1959]]
8qoiwe6yg43n2x3kgyqpqzqoyacjt6j
Disputatio Usoris:JimKillock
3
282919
3960584
3839933
2026-05-18T22:12:05Z
Grufo
64423
De formulis modulisque a Vicipaedia Anglica inlatis
3960584
wikitext
text/x-wiki
{{Salve|Iacobe}}
-- [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 17:16, 25 Augusti 2019 (UTC)
== [[Vicipaedia:Taberna#Broadcast standard CC-BY videos available from ZDF, could be Latinized]] ==
Hi, I replied to your message. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 08:52, 20 Iunii 2020 (UTC)
:Could you produce a subtitle file for [[commons:File:Die Himmelsscheibe von Nebra (CC BY 4.0) .webm]]? I've just created the page and I'll translate the subtitles. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:19, 22 Iunii 2020 (UTC)
::Sure Andrew, I will have a go later at the German today. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 14:22, 22 Iunii 2020 (UTC)
== Discussion at Meta ==
I will join in: I just wanted to explain first. For me, for Latin, this was not the ideal time to get down to basics at Meta -- but the Ancient Greek people have waited at least 14 years for a proper discussion, so there's every reason not to make them wait longer. I'm just slightly worried about the benighted members of a certain committee, a couple of whom would stop Latin if they could and make us all turn to Volapük or Manchurian or English.
About a year ago I promised, aloud, to do some reading which would help me to extend the article [[:en:Latin language]] saying how Latin is used ''as a special language'' in the 19th/20th/21st centuries. The information is absent from the article. Bad luck: my reading showed me that, as far as visible, none of the four scholars who have written histories of Latin in the last few years even asked themselves about this. They know about botanical Latin and Catholic church Latin, obviously, but they don't even know full details about current practice among those communities -- which is easily found out -- and they didn't even think about how many other special Latin-using communities there are. The communities themselves have little knowledge of this picture and no contact with one another. Some of the major ones are hinted at on our page [[VP:Fontes nominum propriorum]]: I started to compile that page several years ago and that was when I began to notice I was doing original research. It still amazes me that that is what it is.
So in fact I have to write a paper on this -- which I must not allow to turn into a book. I put some of the stuff together when I was invited to It:Wikicon at Como, two years ago, of course the Italian Wikipedians get the point anyway, and I could point to the default screen display behind speakers' heads which showed that the EU, and our university host as well, had adopted a Latin name for the multilingual region we were in (Insubria). But in my personal perspective, I still have to write the paper and get it published. Then I can extend [[:en:Latin language]]: then I feel I could really prove, whenever necessary, that Latin is not (in meta's dismissive terms) simply an ancient language but also a special language. Then Vicipaedia is safe to go on bringing together and supporting all those special Latin-using communities that began to split up by about 1700 and have largely not yet learned what a new encyclopaedia can do for them. ... OK, never mind, I think we are safe really. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 09:11, 10 Septembris 2021 (UTC)
:I would be very interested to read that when you publish :) I agree about the classifications you make. Re: Anncient Greek, there is a parallel piece of work to be done to show that it is functional and productive; these seem to be the main requirements that will be insisted on, probably rightly.
:On the Committee, they do seem wedded to their position, but the fact that it isn't documented or justified seems very problematic to me. Really, they need that all in place to meet their transparency requirements, so I think they are in a kind of policy limbo, but haven't quite realised that yet. It's a good reason to revisit the question in itself, since they lack the consultation and documentation for the decision they made.
:Ultimately, they are accountable to the WM Board, so I think the right thing to do is to show with evidence that these projects meet the mission of WM and WP, rather than some other Bowlderised version of the mission. On that, thins like trying to document branches of knowledge; these seem pretty clear to me, but will need teasing out and going through the examples. Many of the points about possible audience don't seem to be relevant once you look at the mission either. The Wiki is meant to produce what canbe produced, the audience are meant to choose what they want to read and why. There isn't a strong role for language policy in the latter, it seems to me it has more to do with relevance, accuracy and sustainability, which is all on the producer side. Since disqualification for those reasons is harder, some keep shifting the argument back to the consumer. But the mission is deliberately silent on the consumer. They are meant to choose what they want from the greatest possible menu, so WM policy concentrates on production.
:Thanks for helping with the questions btw and pointing out that Classical Chinese has a Wiki :) --[[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 22:53, 10 Septembris 2021 (UTC)
::I'll add this point right here too because the last thing I want to do is to muddy the waters for the ancient Greeks. They would find it much easier to prove what they need to prove if they could include church Greek as we include church and botanical Latin. This is a little harder in the Greek case because there are noticeable grammatical differences. But in Thessalonica three years ago I bought a book about travels to Mount Athos with a long preface by an archbishop and an academic introduction by the editor, the first in church Greek, the latter tending towards ancient (in a similar Latin case, and cases surely exist, the two registers would be barely distinguishable). The fact is, anyone who's studied any of the historical forms of Greek can just as easily read all of them: and not very many people actually write in the full ancient register. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 09:16, 11 Septembris 2021 (UTC)
:::That is interesting. The question I have is whether to take a specific look at Greek in the evidence gathering. I had thought not to, as it just adds to the work and would distract for the core question. But it might be necessary from LangCom's perspective (because they think Ancient Greek has no prospects). --[[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 09:21, 11 Septembris 2021 (UTC)
== Ancient and active? ==
This is really depressing from the point of view of an ancient languages collaboration. Thanks to your table at Meta of ancient language projects, it's rather easy to check (1) how many of them I had contributed to (the first thing I did) and then (2) how many recent changes each of them has. Answer to (2): excluding system messages and interventions by global housekeepers, none -- in all cases except Latin. It really worries me that by linking Latin with this geriatric group [of projects] we are risking Vicipaedia's position. We need to promote ourselves as an Esperanto equivalent, not as an Anglo-Saxon equivalent. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 09:03, 18 Septembris 2021 (UTC)
:{{ping|Andrew Dalby}} I agree we are basically going to have to regard this as being two tiers. Sanskrit and Literary Chinese have the potential to be poster children and superstars just because of the size of their userbase. They may or may not be right now.
:* [https://sa.wikipedia.org/wiki/विशेषः:नूतनपरिवर्तनानि?hidebots=1&hidecategorization=1&hideWikibase=1&limit=500&days=30&urlversion=2 Sanskrit looks active to me]
:* [https://zh-classical.wikipedia.org/wiki/特殊:監修?hidebots=1&hidecategorization=1&hideWikibase=1&limit=500&days=30&urlversion=2 Literary Chinese looks active to me]
:The big plus of working with Sanskrit and Literary Chinese is that there are serious resource challenges for them which are easier for US grantmakers to understand, both from a cultural and religious perspective, ie diversity, and development perspective, ie they are important for middle income countries. So I think getting them help is always going to be easier than for Latin, which is written exlusively by retired Classists in the green hills of England, or maybe Papal officials, in the mind of most grant makers I suspect.
:Yes, the other projects are probably bad to irretrievably bad. There is a bit of activity at AS and a couple of others I think, but some including Pali look entirely inactive.
:If LangCom were a bit more open minded they'd see an opportunity to review out some of those, and to force improvement otherwise – for me the minimum is that the writing is linguistically defensible; I am not sure if that applies to several.
:If we don't get answers from the Ancient Langs, at ALPES as seems likely, we could just narrow it to "Classical Languages", we'd need a new acronym!
:Likewise, if we prefer, we could expand the remit to include ConLangs, although that way too, you get some struggling projects. --[[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 09:26, 18 Septembris 2021 (UTC)
::{{ping|Andrew Dalby}} I've split the table out on ALPES, which shows more easily where there is hope and where it is perhaps slimmer. --[[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 12:30, 18 Septembris 2021 (UTC)
:::You're right about Sanskrit and Chinese, I must have looked in the wrong place. That's very reassuring: it's the ones that, alongside Latin, are most obviously relevant/active in the real world. It's a pity about Pali, which is also active outside, and I wonder if that's because Devanagari script was chosen. Few if any real users of Pali use that script. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 12:36, 18 Septembris 2021 (UTC)
::::It's definitely these kinds of things an audit and external expertise can tease out. I hope! --[[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 12:54, 18 Septembris 2021 (UTC)
==Back in circulation==
Good to see you around -- you've been a bit quiet recently?
If you discover Latin names for a place for which we had no Latin name, don't hesitate to move our page. It's a good start, even if aomeone afterwards might find a better alternative. You know this already, but it struck me afresh because, when I was improving [[Iosephus Bazalgette]], I noticed you had verified Latin names for his places of birth and death. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 13:37, 2 Ianuarii 2022 (UTC)
:Thanks {{ping|Andrew Dalby}} I will try to do that. Last year I basically ploughed through a bunch of books doing this, but didn’t always try to add them here. Sometimes I dropped a note on talk pages.
:I've been very busy at work through Oct and Nov; so am trying to catch up on the ZDF video project. I have a couple more nearly ready to go, and then it is back to finding translators. I will also have another go at figuring out a "Pellicula mensis" tool; I failed on my last attempt as the code I was copying was too involved, so will try to duplicate the "Imago mensis" tool you already have. --[[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 14:29, 2 Ianuarii 2022 (UTC)
== I responded ==
... at "De orthographia". Your own subpagename [[Usor:JimKillock/Nomina Latina Vigorniensis Comitatus]] would be a case in which an apex or macron could be used, since the 4th declension genitive "comitatús" differs from the nominative only in the length of the final vowel, while the genitive "Vigorniensis", like all similar forms, does not differ from the nominative at all. Hence the reader can tell that the second two-word phrase is in the genitive only by elimination -- there is no other way but ''nominative + genitive'' to make sense of the whole word group -- whereas the listener, and the reader who is helped by an optional apex, get a positive clue. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 16:13, 3 Ianuarii 2022 (UTC)
== ... again ==
I found I supported a [[:en:New Latin|move]], but not the move that you prefer, Jim! Sorry about that. We'll see if anything finally happens.
I didn't add this semi-etymological reflection over there. "Neo-Latin" seems to me a term on its own. You might say "Neo-Sanskrit" or "Neo-Hebrew", but people don't. On the other hand, "New ..." and "Modern ..." have many analogues in standard language names. The difference between them is that "New ..." was used in the 19th century and "modern" is used in the same sense in the 20th/21st century: they both refer to the latest or current period of a language. Hence the ''New English Dictionary'' is what the ''OED'' was called at first, not because it was a new dictionary but because it was a dictionary of what was then technically called "New English" (Old, Middle, New) and is now technically called "Modern English" (Old, Middle, Modern). This, apart from what I said on that talk page, makes me think that "Modern" is the best general term. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 18:29, 25 Aprilis 2023 (UTC)
:No worries Andrew. We're all entitled to an opinion :) I agree that "neo-Latin" is an imperfect term, but it's the one that's used, for better or worse. Modern Latin works as a term for post 1700 Latin but I find it hard to see how it can apply to Petrarch et al. However the policy is meant to apply terms that are in widespread use. It's hard to write a encyclopedic article without adopting the used terminology and definitions, which I guess is why the policy is written like that. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 13:04, 26 Aprilis 2023 (UTC)
== Southwark ==
I tried manfully to find out what was your source for "Opus Australis" as a name for Southwark (it's because Keir Starmer was born there that I noticed you'd changed the label on Wikidata). I tracked you to Wikibooks, but lost the scent there. If "Opus Australis" appears on Open Street Map, it ought to be changed to Southwark. Apart from the apparent lack of a source, there's a little mistake in the Latin.
The oldest form of the name apparently meant "fortification of the Surrey-men" (see [https://www.southlondonclub.co.uk/blog/2017/8/9/behind-the-names-london-borough-of-southwark here]). [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 15:15, 6 Iulii 2024 (UTC)
:Hi @[[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] I guess it should be "Opus Australe"? This might have been me misreading the form I saw of course. The source will probably have been either one of the Oxford place name books, or the book of London place names I have, both of which mention any recorded Latin names. Possibly it would have been recorded in one of the "legal Latin" cribs that were printed in the 15-1600s. My other source for names was some lists of UK names compiled more recently by the Catholic church, who basically use the crib sheets. I'm away from my books right now but I should be able to dig it out. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 17:37, 6 Iulii 2024 (UTC)
::Found it: ''S. Maria Salvatoris in Australi Opere'' etc, found at ''[https://www.documentacatholicaomnia.eu/04z/z_sine-data__AA_VV__A_List_Of_The_Latin_Names_Of_Places_in_Great_Britain_And_Ireland__LT_EN.doc.html A List of the Latin Names of Places in Great Britain and Ireland.]'' There are some alternatives, on the lines of ''Sudouerca''. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 17:45, 6 Iulii 2024 (UTC)
:::PS also found at ''The Record Interpreter'': [https://en.wikisource.org/wiki/Page:The_record_interpreter-_a_collection_of_abbreviations.djvu/427 Wikisource] [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 18:26, 6 Iulii 2024 (UTC)
:::You got it! Well done for finding it so quickly. Since I doubt whether "Opus Australe" would be understood as a place name by readers, and also whether it's a fair translation of the original name, I might suggest going for "Sudoverca" from the same source in preference: but "Opus Australe" must at least be mentioned as alternative. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 18:25, 6 Iulii 2024 (UTC)
::::I'm easy on choices at Latin Wikipedia, that is a matter of preference, and there's nothing clearly settled. I imagine the form was used with more formal church documents, at some point, as it's used for several church names. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 18:29, 6 Iulii 2024 (UTC)
::::I'm a bit more tolerant on the translation aspect - there's a lot of literalism and often there are mistakes. Here, it's not very far off - Surrey is "south men / tribe" or similar, and "work" is the same general sense (work, fort, etc, all fairly interchangeable". But Sudoverca is fine and as you say recognisable. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 18:32, 6 Iulii 2024 (UTC)
:::::True, it's not far off. All right, here it is, properly defined, in medieval Latin verse: [https://books.google.fr/books?id=9Mw_AAAAcAAJ&pg=PA38&lpg=PA38&dq=#v=onepage&q&f=false Opus Australe]. That proves to me that it wasn't just the odd vicar playing with Latin words. Lovely. And if Open Street Map says "Opus Australe" it must stay. I eat my words. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 09:03, 7 Iulii 2024 (UTC)
::::::Just to say, @[[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] OSM gets its Latin from Wikidata, so it is a bit circular! But great that you've found some actual uses :) [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 11:36, 7 Iulii 2024 (UTC)
== De formulis modulisque a Vicipaedia Anglica inlatis ==
Salve, Iacobe. Video te formulam {{Fn|Sfn}} (unā cum pluribus modulis) a Vicipaedia Anglica intuleris. Miror, scisne tu, nos formulam {{Fn|Qc}} iam habere? --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:11, 18 Maii 2026 (UTC)
77qve8a07eccfgdid05n85c8mv1621y
Dies internationalis musei
0
288769
3960563
3890747
2026-05-18T19:50:12Z
LilyKitty
18316
de sententia anno 2026
3960563
wikitext
text/x-wiki
'''Dies internationalis musei''' est dies internationalis decreta a Consilio internationali muesorum die [[18 Maii]] quisque anno celebratur decreta die 18 Maii anno [[1977]], ubi conferentia Concilii sub auxilio [[UNESCO]] fit in [[Moscua]] fit. Dies finis ad [[museum]], [[pinacotheca]]s et ceteras hareditates culturales protegendum et promovendum pro omnibus est.
Sententia anno 2019 fuit "Mesea ut sedes culturalis; [[traditio]] pro futura", et anno 2020 fuit "Musea pro [[ratio aequabilitatis|aequalitate]]; [[diversitas culturae|diversitas]] et inclusio", anno 2021 "Futura museorum; reire et re-imaginari" fuit et anno 2022 "Potentia museorum" fuit, anno 2023 "Musei, [[progressus durabilis|durabilitas]] et beneficientia", anno 2024 "Museum pro educatione et studio", anno 2025 "Futura museorum quae celeriter communitates mutat" et anno 2026 "Musei qui mundum dividum unificant" est.
== Nexus externi ==
*[https://imd.icom.museum/fr/ Situs pblicus] (Francogallice)
*[https://icom.museum/en/ Consilium internationalis museorum] (Anglice)
[[Categoria:Ritus Maii]]
[[Categoria:Musea]]
[[Categoria:UNESCO]]
dv2zkdmshm5pngu3fkkl7bwva13umyp
Zaza
0
292897
3960519
3789956
2026-05-18T17:12:42Z
Vuzorg
75312
recent map
3960519
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Zaza_woman.jpg|thumb|Anus zazaca, Dersim]]
'''Zaza''' est populus, inter quem 3-4 milionum hominum numerantur. [[Anatolia]]m orientalem incolunt, loquuntur [[lingua Zazaca|Zazaca lingua]].
[[Fasciculus:Zaza-Männer_auf_den_Ruinen_einer_alten_Kirche,_Bizman_hei_Gerger.jpg|thumb|Viri zazaci, [[Gerger]] (1901)]]
== Nexus externus ==
* [https://iranicaonline.org/articles/dimli Zaza-Dımli]
{{stipula}}
[[Categoria:Gentes Asiae]]
[[Categoria:Gentes Europae]]
[[Categoria:Turcia]]
26rh4mgyinrd01pq0r2bfppoam1xufi
Heribertus Chester Nutting
0
297716
3960533
3960430
2026-05-18T19:10:43Z
JimKillock
109532
errores grammatici correcti (adiuvante Claude.ai)
3960533
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Heribertus Chester Nutting''' ([[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]] die [[14 Ianuarii]] [[1872]] natus; [[Berkeleia (California)|Berceleiae]] die [[23 Septembris]] [[1934]] mortuus) fuit [[grammaticus]], [[philologus]], et [[paedagogus]] [[Civitates Foederatae Americae|Americanus]], qui in [[Universitas Californiensis Berkeleiensis|Universitate Californiensi Berkeleiensi]] per triginta septem annos litteras Latinas docuit.<ref name="InMemoriam">{{cite web |url=https://digicoll.lib.berkeley.edu/record/81466/files/inmemoriam1935.pdf |title=University of California: In Memoriam 1935 |publisher=University of California |year=1935 |page=19 |access-date=18 Maii 2026}}</ref><ref name="CJ">{{cite journal |last=Dean |first=Mildred |title=Current Events |journal=The Classical Journal |volume=30 |issue=3 |date=December 1934 |pages=185–190, at 189 |url=https://www.jstor.org/stable/3289899}}</ref> Praecipue ob studia de syntaxi Latina, ob libros scholasticos, et ob mythistoriam Latinam ''Ad Alpes'' innotuit.<ref name="Fontenrose">{{cite book |last=Fontenrose |first=Joseph E. |title=Classics at Berkeley: The First Century 1869–1970 |publisher=Department of Classics History Fund, University of California |location=Berkeleia |year=1982 |pages=24–26 |url=https://escholarship.org/uc/item/5066c75h}}</ref> Unus ex conditoribus seriei ''University of California Publications in Classical Philology'' fuit et editor pro civitatibus pacificis ephemeridis ''The Classical Journal'' per quattuordecim annos.<ref name="CJ"/>
== Vita et educatio ==
Nutting Novi Eboraci natus est, filius Nathan et Carolinae Augustae (Jelliff) Nutting.<ref name="Rutgers">{{cite web |url=https://dbcs.rutgers.edu/all-scholars/8976-nutting-herbert-chester |title=NUTTING, Herbert Chester |work=Database of Classical Scholars |publisher=Rutgers University |author=Gordon, Arthur E. |access-date=18 Maii 2026}}</ref> Gradum baccalaurei (A.B.) in [[Universitas Yalensis|Universitate Yalensi]] anno [[1895]] accepit, et ibidem dissertationem de [[coniunctivus|coniunctivi]] usu [[Cicero|Ciceroniano]], cui titulus ''The Uses of the Independent Subjunctive in Cicero's Orations'', anno [[1897]] defendit, gradum doctoris philosophiae (Ph.D.) nactus.<ref name="InMemoriam"/><ref name="Rutgers"/> Eodem anno, die 14 Iulii, in matrimonium duxit Jessie May LeRoy.<ref name="Rutgers"/>
== Cursus academicus ==
Anno [[1897]], Nutting in Universitatem Californiensem Berkeleiensem venit ut linguam Graecam et Sanscriticam doceret; ab anno autem [[1898]] se totum litteris Latinis dedicavit, quamvis cursum Sanscriticum elementarium usque ad annum [[1905]] praebuerit.<ref name="Fontenrose"/> Gradatim per omnes dignitates ascendit: fuit instructor (1898–1904), professor adiunctus (1904–1919), professor consociatus (1919–1924), et denique professor ordinarius (1924–1934).<ref name="InMemoriam"/> Anno [[1919]], cum multis aliis in departimentis Graeco et Latino, ad gradum professoris consociati promotus est.<ref name="Fontenrose"/> Ab anno [[1922]] vel [[1923]] usque ad mortem suam munere praesidis departimenti Latini functus est.<ref name="InMemoriam"/><ref name="Fontenrose"/>
Nutting magnam operam dedit ut lingua Latina in scholis secundariis (''high schools'') Americae servaretur, quae eo tempore a multis educatoribus impugnaretur. Hac de causa, ut Fontenrose refert, censebat omnes conatus in conservatione Latinae linguae ponendos esse, etiam si hoc significaret linguam Graecam in scholis secundariis relinquendam esse.<ref name="Fontenrose"/> Fontenrose, qui ipse discipulus Nuttingi fuerat, eum descripsit ut magistrum qui in classibus elementariis saepe eandem rationem translandi sine multa disceptatione litteraria sequebatur, sed in classibus compositionis Latinae, ubi syntaxis tractabatur, multo melius et peritius docebat.<ref name="Fontenrose"/> Idem Fontenrose testatur Nuttingum in rebus syntacticis et compositionis Latinae peritissimum fuisse, et se a Nuttingo multa de arte scribendi Latine didicisse.<ref name="Fontenrose"/>
Praeter munera docendi, Nutting fuit editor pro civitatibus pacificis (''Pacific States'') ephemeridis ''The Classical Journal'' ab anno [[1916]] usque ad [[1930]].<ref name="CJ"/> Etiam praeses Consociationis Philologicae Litoris Pacifici (''Pacific Coast Philological Association'') annis [[1918]]–[[1919]] fuit, ab initio huius consociationis activam partem agens.<ref name="CJ"/> Fuit praeterea unus ex conditoribus et editoribus seriei ''University of California Publications in Classical Philology'' (UCPCP), in qua plura studia syntactica edidit.<ref name="CJ"/><ref name="UCPCP">{{cite book |last=Nutting |first=Herbert C. |title=Studies in Latin Syntax |series=University of California Publications in Classical Philology |volume=8 |publisher=University of California Press |location=Berkeleia |year=1928 |url=https://hermes.org.mk/wp-content/uploads/2020/11/59.-Nutting-H.-C.-Studies-in-latin-syntax-1928.pdf}}</ref>
== Opera ==
=== Studia syntactica ===
Scripta Nuttingi in duas partes dividi possunt: studia de syntaxi Latina et libri ad usum scholasticum destinati.<ref name="Fontenrose"/> In syntaxi, praecipue de usu casus ablativi (sicut de verbo ''utor'' et similibus), de sententiis condicionalibus, de constructionibus cum ''cum'', et de aliis quaestionibus syntacticis scripsit.<ref name="Fontenrose"/> Fontenrose iudicat haec studia syntactica, quamvis diligenter et copiose scripta, nullum opus magni momenti in philologia classica constituere, sed tamen utilia esse propter copiam exemplorum et subtilitatem observationum.<ref name="Fontenrose"/>
Praecipuum opus syntacticum est tractatus de sententia condicionali Latina (''The Latin Conditional Sentence''), in UCPCP anno [[1925]] editus, in quo Nutting originem et evolutionem sententiarum condicionalium a temporibus paratacticis ad formas hypotacticas plene tractavit, theorias de modis verborum Indo-Europaeis reiciens.<ref name="UCPCP"/> Hoc opus ab Academia philologica receptum est et in bibliographiis de sententiis condicionalibus Latinis saepe citatur.<ref name="Conditionals">{{cite web |last=Rijksbaron |first=Albert |title=Bibliography of Conditionals |work=Academia.edu |url=https://www.academia.edu/93108319/Bibliography_of_Conditionals |access-date=18 Maii 2026}}</ref>
=== Opera scholastica ===
Inter libros scholasticos, notissima est mythistoria ''Ad Alpes: A Story of Roman Life'' (1923), in qua iter familiae Romanae anno [[138]] p.C.n. ab [[Ephesus|Epheso]] usque ad Alpes narratur. Hic liber, in usum discipulorum tertii anni scriptus, historias, fabulas, et res gestas Romanas in narrationem intexuit, stilo Latino eleganti et correcto usus. Familia per mare ab Epheso ad Brundisium navigat, deinde per Viam Appiam Romam, inde ad Alpes procedit; per iter, seniores familiae pueris fabulas mythologicas, historicas, et etiam Biblicas narrant.<ref name="White">{{cite journal |last=White |first=Dorrance S. |title=Review: ''Ad Alpes. A Story of Roman Life'' by Herbert C. Nutting |journal=The Classical Journal |volume=21 |issue=3 |date=December 1925 |pages=235–237 |url=https://www.jstor.org/stable/3288971}}</ref> Recensens Dorrance S. White in ''Classical Journal'' scripsit Nuttingum narrationem Latino stilo composuisse qui "Ciceronis adprobationem mereretur" et idiomata syntaxque diligentissime tractata esse.<ref name="White"/> Ioanna Laeta in ephemeride ''Latinitium'' nuper scripsit Nuttingum "non solum peritissimam cognitionem usus apud scriptores antiquos habuisse, sed etiam sensum certum spiritus linguae, amorem singularis elegantiae Latinae, et aurem delectatam rhythmis et sonis quibus Romani delectabantur."<ref name="Latinitium">{{cite web |last=Laeta |first=Ioanna |title=Review of H.C. Nutting's ''Ad Alpes'' |work=Latinitium |url=https://latinitium.com/review-of-h-c-nuttings-ad-alpes/ |access-date=18 Maii 2026}}</ref>
Praeterea Nutting ludos scaenicos Latinos breves ad exemplar [[Plautus|Plauti]] composuit, quos discipulis suis ante lecturam Plauti ipsius praebebat.<ref name="Fontenrose"/> Edidit etiam ''[[Trinummus (Plautus)|Trinummum]]'' Plauti et partes ''[[Tusculanae disputationes|Tusculanarum disputationum]]'' [[Cicero|Ciceronis]] in usum scholasticum.<ref name="Rutgers"/>
=== Translatio Pierini Belli ===
Ultimo in vita Nutting translationi Anglicae operis Pierini Belli ''De Re Militari et Bello Tractatus'' operam dabat, opus a Fundo Carnegie pro Pace Internationali (''Carnegie Endowment for International Peace'') susceptum. Mortuus est dum probationes (''proofs'') huius translationis corrigebat.<ref name="CJ"/> Translatio postea anno [[1936]] Oxonii et Londini edita est.<ref name="Rutgers"/>
== Mors et memoria ==
Nutting Berceleiae die 23 Septembris 1934 mortuus est, annos duos et sexaginta natus, post triginta septem annos in servitio Universitatis Californiensis.<ref name="CJ"/> Collega quidam eum in ''Classical Journal'' his verbis laudavit: "Nuttingus erat anima mitis, cuius labores sine ulla declinatione campo studiorum suorum et universitati suae dedicati erant."<ref name="CJ"/> Fontenrose, qui eum noverat, scripsit eum fuisse "doctum in eo campo qui maxime ei curae erat" et "optimum fuisse quando de syntaxi Latina et compositione loquebatur."<ref name="Fontenrose"/>
Post mortem Nuttingi, departimentum Latinum Berkeleiense uno magistro imminutum est, neque statim alius in locum eius substitutus est.<ref name="Fontenrose"/> Opus eius, praesertim ''Ad Alpes'', in usum scholasticum receptum manet; nova editio ab editoribus ''Latinitii'' anno [[2018]] curata et edita est.<ref name="Latinitium"/>
== Bibliographia selecta ==
=== Dissertatio ===
* ''The Uses of the Independent Subjunctive in Cicero's Orations'' (dissertatio doctoralis, Universitas Yalensis, 1897).
=== Opera scholastica ===
* ''A Supplementary Latin Composition'' (Bostoniae: Ginn, 1901; ed. 2a 1908).
* ''The Trinummus of Plautus'' (Bostoniae: Ginn, 1903).
* ''Advanced Latin Composition'' (Bostoniae: Ginn, 1904).
* ''Cicero, Tusculan Disputations I, II, V'' (Bostoniae: Ginn, 1909).
* ''A Latin Primer'' (Novi Eboraci: Holt, 1911).
* ''A First Latin Reader with Exercises'' (Novi Eboraci: Holt, 1912; ed. 2a 1913).
* ''Junior Latin Plays'' (Berkeleiae: University of California Press, 1922).
* ''Ad Alpes: A Story of Roman Life'' (Berkeleiae: University of California Press, 1923; ed. 2a 1927).
=== Studia syntactica (in UCPCP edita) ===
* "The Modes of Conditional Thought," ''University of California Publications in Classical Philology'' 1,3 (1903) 53–100.
* "The Latin Conditional Sentence," UCPCP 8,1 (1925) 1–185.
* "The Form ''si sit ... erit''," UCPCP 8,2 (1925) 187–217.
* "Contrary to Fact and Vague Future," UCPCP 8,3 (1926) 219–240.
* "Some Tendencies in Post-Augustan Latin," UCPCP 8,5 (1927) 251–269.
* "Queries as to the ''Cum''-Construction," UCPCP 8,7 (1928) 289–303.
* "On the Syntax of ''Fretus''," UCPCP 8,8 (1928) 305–330.
* "The ''Utor'', ''Fruor'' Group," UCPCP 10,1–5 (1928–1929).
* "Comments on Lucan," UCPCP 11,3–5 (1931–1934).
=== Translatio ===
* Pierino Belli, ''A Treatise on Military Matters and Warfare'' (''De Re Militari et Bello Tractatus''), vol. 2 (translatio Anglica) (Oxonii et Londini: Clarendon Press / Humphrey Milford, 1936).
== Notae ==
{{Reflist}}
== Nexus externi ==
* [https://dbcs.rutgers.edu/all-scholars/8976-nutting-herbert-chester De H.C. Nutting] in ''Rutgers Database of Classical Scholars''
* [https://escholarship.org/uc/item/5066c75h Fontenrose, ''Classics at Berkeley'' (1982)] apud eScholarship
* [https://ia801702.us.archive.org/28/items/nuttingadalpes/Nutting%20Ad%20Alpes.pdf ''Ad Alpes''] apud Archive.org (editio anni 1923)
* [https://dbcs.rutgers.edu/all-scholars/8976-nutting-herbert-chester De H.C. Nutting] in ''Rutgers Database of Classical Scholars''
* [[:s:la:Ad_Alpēs|''Ad Alpes'']] in ''Vicifonte''
{{Lifetime|1872|1934|Nutting, Heribertus Chester}}
{{nexus absunt}}
[[Categoria:Philologi Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Alumni Universitatis Yalensis]]
[[Categoria:Professores Universitatis Californiensis Berkeleiensis]]
[[Categoria:Auctores Latini recentiores]]
[[Categoria:Grammatici Latini]]
[[Categoria:Nati 1872]]
[[Categoria:Mortui 1934]]
hppfmfexy4y5gjugvth9b61jcjtccib
Formula 1
0
302344
3960503
3960384
2026-05-18T16:45:01Z
Bartholomite
116968
/* 2025 */
3960503
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:F1.svg|thumb|upright=0.8|[[Logotypus]] ex anno [[2018]] adhibitus.]]
'''Formula 1''' ([[Francogallice]] ''Formule 1''; [[Theodisce]] ''Formel 1''), verbis '''Formula Una''', saepe in multis [[lingua|linguis]] '''F1''' tantum appellatum (''efe unum'' enuntiatum), est maxima [[certamen autocinetorum|certaminum]] internationalium [[autocinetum|autocinetorum]] currilium generis "formulati" classis a [[Foederatio Internationale Autocineti|Foederatione Internationali Autocineti]]<!--Fédération Internationale de l'Automobile--> curata. The World Drivers' Championship, quod FIA Formula One World Championship anno [[1981]] iterum nominatum est, unum e maximis certaminum generibus per [[orbis terrarum|orbem terrarum]] ex suo [[1950|primo anno]] factum est. [[Vocabulum]] ''formula'' hic [[significatio (linguistica)|significat]] copiam regularum ad quas omnia autocineta quae participes sunt se accommodare debent.<ref>{{cite web|title=Discovering What Makes Formula One, Formula One – For Dummies|url=https://www.dummies.com/article/home-auto-hobbies/sports-recreation/auto-racing/discovering-what-makes-formula-one-formula-one-200463?keyword=Formula%20one|access-date=14 Septembris [[2009]]|publisher=Dummies.com}}.</ref> Tempus Formula One in aliquot certaminibus ''Grands Prix'' appellatis consistit, quae per orbem terrarum in currlculis privatis et clausis [[via|viis]] publicis habentur.
== Victores ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! Anno
! Conductor
! Constructor
|-
|1950
|{{Vexillum icon|Italia}} Iosephus Farina
|[[Alfa Romeo]]
|-
|1951
|{{Vexillum icon|Argentina}} [[Ioannes Emanuel Fangio]]
|Alfa Romeo
|-
|1952
|{{Vexillum icon|Italia}} [[Albertus Ascari]]
|[[Ferrari]]
|-
|1953
|{{Vexillum icon|Italia}} [[Albertus Ascari]]
|Ferrari
|-
|1954
|{{Vexillum icon|Argentina}} [[Ioannes Emanuel Fangio]]
|[[Maserati]]/[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
|-
|1955
|{{Vexillum icon|Argentina}} [[Ioannes Emanuel Fangio]]
|Mercedes
|-
|1956
|{{Vexillum icon|Argentina}} [[Ioannes Emanuel Fangio]]
|Ferrari
|-
|1957
|{{Vexillum icon|Argentina}} [[Ioannes Emanuel Fangio]]
|Maserati
|-
|1958
|{{Vexillum icon|Britannia}} Michael Hawthorn
|Ferrari
|-
|1959
|{{Vexillum icon|Australia}} [[Iacobus Brabham]]
|Cooper-Climax
|-
|1960
|{{Vexillum icon|Australia}} Iacobus Brabham
|Cooper-Climax
|-
|1961
|{{Vexillum icon|CFA}} Philippus Hill
|Ferrari
|-
|1962
|{{Vexillum icon|Britannia}} [[Graham Hill]]
|BRM
|-
|1963
|{{Vexillum icon|Britannia}} [[Iacobus Clark]]
|Lotus-Climax
|-
|1964
|{{Vexillum icon|Britannia}} Ioannes Surtees
|Ferrari
|-
|1965
|{{Vexillum icon|Britannia}} [[Iacobus Clark]]
|Lotus-Climax
|-
|1966
|{{Vexillum icon|Australia}} Iacobus Brabham
|Brabham-Repco
|-
|1967
|{{Vexillum icon|Nova Zelandia}} Dennis Hulme
|Brabham-Repco
|-
|1968
|{{Vexillum icon|Britannia}} Graham Hill
|Lotus-[[Ford]]
|-
|1969
|{{Vexillum icon|Britannia}} Iacobus Stewart
|Matra-Ford
|-
|1970
|{{Vexillum icon|Austria}} Jochen Rindt
|Lotus-Ford
|-
|1971
|{{Vexillum icon|Britannia}} Iacobus Stewart
|[[Tyrrell]]-Ford
|-
|1972
|{{Vexillum icon|Brasilia}} [[Emerson Fittipaldi]]
|Lotus-Ford
|-
|1973
|{{Vexillum icon|Britannia}} Iacobus Stewart
|Tyrrell-Ford
|-
|1974
|{{Vexillum icon|Brasilia}} Emerson Fittipaldi
|[[McLaren]]-Ford
|-
|1975
|{{Vexillum icon|Austria}} [[Nicolaus Lauda]]
|Ferrari
|-
|1976
|{{Vexillum icon|Britannia}} Iacobus Hunt
|[[McLaren]]-Ford
|-
|1977
|{{Vexillum icon|Austria}} Nicolaus Lauda
|Ferrari
|-
|1978
|{{Vexillum icon|CFA}} Marius Andretti
|Lotus-Ford
|-
|1979
|{{Vexillum icon|Africa Australis}} Jody Scheckter
|Ferrari
|-
|1980
|{{Vexillum icon|Australia}} Alanus Jones
|[[Williams]]-Ford
|-
|1981
|{{Vexillum icon|Brasilia}} Nelson Piquet
|Brabham-Ford
|-
|1982
|{{Vexillum icon|Finnia}} Keke Rosberg
|Williams-Ford
|-
|1983
|{{Vexillum icon|Brasilia}} Nelson Piquet
|Brabham-[[BMW]]
|-
|1984
|{{Vexillum icon|Austria}} Nicolaus Lauda
|McLaren-TAG
|-
|1985
|{{Vexillum icon|Francia}} Alanus Prost
|McLaren-TAG
|-
|1986
|{{Vexillum icon|Francia}} Alanus Prost
|McLaren-TAG
|-
|1987
|{{Vexillum icon|Brasilia}} Nelson Piquet
|Williams-[[Honda]]
|-
|1988
|{{Vexillum icon|Brasilia}} [[Ayrton Senna]]
|McLaren-Honda
|-
|1989
|{{Vexillum icon|Francia}} Alanus Prost
|McLaren-Honda
|-
|1990
|{{Vexillum icon|Brasilia}} Ayrton Senna
|McLaren-Honda
|-
|1991
|{{Vexillum icon|Brasilia}} Ayrton Senna
|McLaren-Honda
|-
|1992
|{{Vexillum icon|Britannia}} Nigellus Mansell
|Williams-[[Renault]]
|-
|1993
|{{Vexillum icon|Francia}} Alanus Prost
|Williams-Renault
|-
|1994
|{{Vexillum icon|Germania}} [[Michael Schumacher]]
|[[Benetton]]-Ford
|-
|1995
|{{Vexillum icon|Germania}} [[Michael Schumacher]]
|Benetton-Renault
|-
|1996
|{{Vexillum icon|Britannia}} Damianus Hill
|Williams-Renault
|-
|1997
|{{Vexillum icon|Canada}} [[Iacobus Villeneuve]]
|Williams-Renault
|-
|1998
|{{Vexillum icon|Finnia}} Michael Häkkinen
|McLaren-Mercedes
|-
|1999
|{{Vexillum icon|Finnia}} Michael Häkkinen
|McLaren-Mercedes
|-
|2000
|{{Vexillum icon|Germania}} Michael Schumacher
|Ferrari
|-
|2001
|{{Vexillum icon|Germania}} Michael Schumacher
|Ferrari
|-
|2002
|{{Vexillum icon|Germania}} Michael Schumacher
|Ferrari
|-
|2003
|{{Vexillum icon|Germania}} Michael Schumacher
|Ferrari
|-
|2004
|{{Vexillum icon|Germania}} Michael Schumacher
|Ferrari
|-
|2005
|{{Vexillum icon|Hispania}} Ferdinandus Alonso
|Renault
|-
|2006
|{{Vexillum icon|Hispania}} Ferdinandus Alonso
|Renault
|-
|2007
|{{Vexillum icon|Finnia}} [[Kimi Räikkönen]]
|Ferrari
|-
|2008
|{{Vexillum icon|Britannia}} Ludovicus Hamilton
|McLaren-Mercedes
|-
|2009
|{{Vexillum icon|Britannia}} Jenson Button
|Brawn-Mercedes
|-
|2010
|{{Vexillum icon|Germania}} [[Sebastianus Vettel]]
|[[Red Bull]]-Renault
|-
|2011
|{{Vexillum icon|Germania}} Sebastianus Vettel
|Red Bull-Renault
|-
|2012
|{{Vexillum icon|Germania}} Sebastianus Vettel
|Red Bull-Renault
|-
|2013
|{{Vexillum icon|Germania}} Sebastianus Vettel
|Red Bull-Renault
|-
|2014
|{{Vexillum icon|Britannia}} [[Ludovicus Hamilton]]
|Mercedes
|-
|2015
|{{Vexillum icon|Britannia}} Ludovicus Hamilton
|Mercedes
|-
|2016
|{{Vexillum icon|Germania}} Nicolaus Rosberg
|Mercedes
|-
|2017
|{{Vexillum icon|Britannia}} Ludovicus Hamilton
|Mercedes
|-
|2018
|{{Vexillum icon|Britannia}} Ludovicus Hamilton
|Mercedes
|-
|2019
|{{Vexillum icon|Britannia}} Ludovicus Hamilton
|Mercedes
|-
|2020
|{{Vexillum icon|Britannia}} Ludovicus Hamilton
|Mercedes
|-
|2021
|{{Vexillum icon|Nederlandia}} [[Maximilianus Verstappen]]
|Red Bull-Honda
|-
|2022
|{{Vexillum icon|Nederlandia}} Maximilianus Verstappen
|Red Bull-Honda
|-
|2023
|{{Vexillum icon|Nederlandia}} Maximilianus Verstappen
|Red Bull-Honda
|-
|2024
|{{Vexillum icon|Nederlandia}} Maximilianus Verstappen
|Red Bull-Honda
|-
|2025
|{{Vexillum icon|Britanniarum Regnum}} [[Lando Norris]]
|McLaren-Mercedes
|}
== Tempus ages ==
=== 2025 ===
{| class="wikitable"
|+
!Constructor
!Conductor
!Numerus
|-
|McLaren {{Flagicon|Britannia}}
|[[Lando Norris]] {{Flagicon|Britannia}}
Anscharius Piastri {{Flagicon|Australia}}
|4
81
|-
|[[Ferrari]] {{Flagicon|Italia}}
|[[Carolus Leclerc]] {{Flagicon|Monoecus}}
Ludovicus Hamilton {{Flagicon|Britannia}}
|16
44
|}
{| class="wikitable"
|+
!Constructor
!Conductor
!Numerus
|-
|RedBull {{Flagicon|Austria}}
|Maximilianus Verstappen {{Flagicon|Nederlandia}}
Liamus Lawson {{Flagicon|Nova Zelandia}}
|1
30
|-
|Mercedes {{Flagicon|Germania}}
|Georgius Russell {{Flagicon|Britannia}}
[[Kimi Antonelli]] {{Flagicon|Italia}}
|63
12
|-
|Aston Martin {{Flagicon|Britannia}}
|Ferdinandus Alonso {{Flagicon|Hispania}}
Lancius Stroll {{Flagicon|Canada}}
|14
12
|}
{| class="wikitable"
|+
!Constructor
!Conductor
!Numerus
|-
|Alpine {{Flagicon|Francia}}
|Petrus Gasly {{Flagicon|Francia}}
Iacobus Doohan {{Flagicon|Australia}}
|10
7
|-
|Haas {{Flagicon|Civitates Foederatae Americae}}
|Estebanus Ocon {{Flagicon|Francia}}
[[Oliverius Bearman]] {{Flagicon|Britannia}}
|31
87
|-
|Visa Cash App Racing Bulls {{Flagicon|Italia}}
|Isaacus Hadjar {{Flagicon|Australia}}
Iucius Tsunoda {{Flagicon|Iaponia}}
|6
22
|}
{| class="wikitable"
|+
!Constructor
!Conductor
!Numerus
|-
|Williams {{Flagicon|Britannia}}
|Alexander Albon {{Flagicon|Thailandia}}
Carolus Sainz Jr {{Flagicon|Hispania}}
|23
55
|-
|Sauber {{Flagicon|Helvetia}}
|Nicolaus Hülkemberg {{Flagicon|Germania}}
Gabriel Bortoleto {{Flagicon|Brasilia}}
|27
5
|}
== Notae ==
<references/>
== Bibliographia ==
[[Fasciculus:Alfa-Romeo-159-(1951).jpg|thumb|[[Ioannes Emanuel Fangio]] victoriam anno [[1951]] in hoc [[Alfa Romeo]] reportavit.]]
* Arron, Simon, et Mark Hughes. [[2003]]. ''The Complete Book of Formula One.'' Motorbooks International. ISBN 0-7603-1688-0.
* Gross, Nigel, et al. [[1999]]. "Grand Prix Motor Racing." In ''100 Years of Change: Speed and Power,'' 55–84. Parragon.
* Hayhoe, David, et David Holland. [[2006]]. ''Grand Prix Data Book.'' Ed. quarta.'' Sparkford in Anglia: Haynes. ISBN 1-84425-223-X.''
* Higham, Peter. [[2003]]. ''The international motor racing guide: a complete reference from Formula One to NASCAR.'' Ed. secunda. Phoenix Arizonae: David Bull. ISBN 1-893618-20-X.
* Jones, Bruce. [[1997]]. ''The Ultimate Encyclopedia of Formula One.'' Londinii: Hodder & Stoughton.
* Jones, Bruce. [[1998]]. ''Formula One: The Complete Stats and Records of Grand Prix Racing.'' Parragon.
* Jones, Bruce. [[2003]]. ''The Official ITV Sport Guide: Formula One Grand Prix 2003.'' Carlton. Praefatio Martin Brundle. ISBN 1-84222-813-7.
* Jones, Bruce. [[2005]]. ''The Guide to 2005 FIA Formula One World Championship: The World's Bestselling Grand Prix Guide.'' Carlton. ISBN 1-84442-508-8.
* Lang, Mike. [[1981]]–[[1992]]. ''Grand Prix! volumes 1–4.'' Sparkford Angliae: Haynes,
* Menard, Pierre. [[2006]]. ''The Great Encyclopedia of Formula 1.'' Ed.quinta. Chronosport. ISBN 2-84707-051-6.
* Miltner, Harry. [[2007]]. ''Race Travel Guide 2007.'' Vindobonae: Egoth. ISBN 978-3-902480-34-7.
* Nye, Doug. [[1973]]. ''International motor racing.'' Novi Eboraci: Crowell. ISBN 0690004281.
* Small, Steve. [[2000]]. ''Grand Prix Who's Who.'' Ed. tertia. Travel Publishing. ISBN 1-902007-46-8.
* Tremayne, David, et Mark Hughes. [[1999]]. ''The Concise Encyclopedia of Formula One.'' Parragon.
* Twite, Mike. [[1978]]. "Formula Regulations: Categories for International Racing." In ''The World Of Automobiles'', ed. Tom Northey, 6: 701–3. Londinii: Phoebus.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Formula One}}
* Formula1.com. [[2011]]. "Inside F1." [http://www.formula1.com/inside_f1 Textus interretialis apud Formula1.com.]{{Nexus deficit|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
[[Categoria:Autocineta]]
[[Categoria:Constituta 1950]]
[[Categoria:Exercitatio corporis]]
{{Myrias|Anthropologia}}
ini4wlavorw0wck6ypd0beafr52gh1b
Ismael (nomen)
0
306244
3960656
3960087
2026-05-19T06:14:04Z
Grufo
64423
{{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}}
3960656
wikitext
text/x-wiki
{{Disnomen}}
{{Nomen
| genus = Masculinum
| origo = Hebraica
| significatio = “Deus audebat”
| imago = François Joseph Navez - Hagar in de woestijn - SA 2988 - Amsterdam Museum.jpg
| capitulum = [[Ismael]] cum matre sua Agar
}}
{{res|Ismaël}} ([[Hebraice]] יִשְׁמָעֵאל, ''Yīšma'ēl''; [[Graece]] Ἰσμαήλ; [[Arabice]] إِسْمَٰعِيْل, ''ʾIsmāʿīl'') est [[praenomen]] masculinum quod e [[Vocabulum|vocabulis]] Hebraicis ''yīšma<nowiki>'</nowiki>'' ("audebat") et ''El'' ("Deus") ducitur.<ref name=":0">''Behind the Name'', s.v. "[https://www.behindthename.com/name/ishmael Ishmael]". {{Ling|Anglice}}</ref><ref name=":02">Vide paginam "[https://www.etymonline.com/word/Ishmael Ishmael]" apud ''Online Etymology Dictionary''. {{Ling|Anglice}}</ref> Apud [[Arabes]] forma {{res|Ismail}} usatur.
In Latino arcaico etiam ''Hismael'' scribitur; haec forma in [[Occultismus|occultismo]] frequentius adhibetur.
== Homines ==
* [[Ismael]], persona Biblica
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ismaël Bassa||tr|qid=Q159378}}
* [[Ismael Bullialdus]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ismaël Enver||tr|qid=Q153899}}
* [[Ismael Gasprinskij]]
* [[Ismail Kadare]]
* [[Ismail Ould Bedde Ould Cheikh Sidiya]]
* [[Ismail Ould Cheikh Ahmed]]
* [[Ismail Merchant]]
* [[Ismail Qemali]]
* [[Ismail Sabri Yaakob]]
== In operibus artificiosis ==
In mythistoria ''[[Moby-Dick]]'' ab [[Hermannus Melville|Hermanno Melville]] scripta, "Ismaël" (vulgo ''Ishmael'') est nomen narratoris historiae.<ref name=":0" />
== Notae ==
<references />
[[Categoria:Praenomina masculina]]
[[Categoria:Praenomina Hispanica]]
11vh4e6foslcslu1ip8i7wzajoukolg
Flohburg
0
310088
3960569
3813322
2026-05-18T20:28:56Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3960569
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Nordhausen, Barfüßerstraße 6 20170510 003.jpg|thumb|Visus ex via Franciscanorum.]]
[[Fasciculus:Flohburg.jpg|thumb|Visus posticus (2014).]]
'''Flohburg''' (ad litteras ''Burgus pulicum'') est opus craticium [[ars Gothica|Gothicum]], medio in [[Nordhusium|Nordhusio]] (in [[Germania]], Barfüßerstraße 6) exstructum. Frontem eius pretiosam et tegumentum acclive multi admirantur. Ibi mense Iunio [[2012]], museum ad nova exempla compositum portas patefecit, cui nomen ''Flohburg. Das Nordhausen-Museum.''
== Historia==
Flohburg anno 1336 familiae Bart fuit, quae itinerans casam deversorio utebatur. Domus hodierna autem secundum dendrochronologicas indagationes erecta est saeculo decimo quinto exeunte. Cella ista subterranea saeculi XI sive XII unica habetur inter [[Hassia]]e, [[saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et [[Thuringia]]e aedificia. Cuius conclave pulcherrimum habet lacunaria trabibus magnis exornata. Res ista anni 1506 servanda atque salvanda est, ut patet.
Usque saeculum XIX mutationes multae factae sunt. Inerant e.g. laniones, pistores, cauponarii, fabri aerarii. Etiam theatrum ibi sartum et tectum servabatur, usque annum 1989. Ex anno 1963 bibliotheca municipalis libros suos ad Flohburg exposuerat, ut ala quaedam in oriente adderetur. Quae pars inde ab anno 2002 collectionibus exhibendis patuit.
Anno 2011 architecti rem totam renovaverunt atque restituerunt; etiam additamenta varia, quae tempore [[Res publica democratica Germanica|Rei publicae democraticae Germanicae]] advenerant, remota sunt. Mense Iunio 2012 natum est museum elegans atque novum. Insuper hic deposita est bibliotheca pristini monasterii [[ordo Servorum Mariae|ordinis Servorum Mariae]], quod in vico ''Himmelgarten'' inveniebatur.
Nomen proprium ''burgi pulicum'' etymologias diversas genuit. Sunt qui dicant condiciones non salubres id nomen in vulgo effecisse.
== Bibliographia==
* Cornelia Klose; Jürgen Rennebach: ''Die Flohburg. Das künftige Nordhausen-Museum'', apud: "Thüringer Museumshefte". 19/2010/1, p. 54-58 ([[gerapolis|Gerapoli]])
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Flohburg (Nordhausen)|Flohburg}}
* [http://www.nordhausen.de/tourismus/objekt_lang.php?ObjNr=5578&sortby= situs proprius]
* [https://web.archive.org/web/20231210121928/https://www.nordhausen.de/kultur/museen/museen.php?ID=22199 in paginis municipalibus officialibus]
* [https://nordhausen-wiki.de/wiki/Flohburg in encyclopaedia regionali interretiali]
* Thomas Müller: [http://m.thueringer-allgemeine.de/web/mobil/suche/detail/-/specific/Foerderverein-des-Flohburg-Museums-loest-sich-auf-1357330258 "Förderverein des Flohburg-Museums löst sich auf."]{{Nexus deficit|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} - Apud: TA, 16.1.2016.
[[Categoria:Constituta 2012]]
[[Categoria:Musea Germanica]]
[[Categoria:Thuringia]]
1nidrovynmslw9d646s5moh5wovbuzg
Celinda Sosa
0
310551
3960655
3960099
2026-05-19T06:12:49Z
Grufo
64423
{{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}}
3960655
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Celinda Sosa Lunda}} ([[Yesera]] in oppido praefecturae {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Tariiensis||es|qid=Q233933}} nata die [[13 Octobris]] [[1963]]) est [[politica]] et [[argentaria]] [[Bolivia]]e. Diu pro [[iura mulierum|iuribus mulierum]] regionis suae agebat. Ministra productionis commerciorumque minorum ab anno [[2006]] duos fere annos functa est, praeside [[Evo Morales]]. Praeses vicaria Argentariae Evolutionis Productivae (''Banco de Desarrollo Productivo'') ab anno [[2020]] merebat. [[Minister rerum externarum|Ministra rerum externarum]] die [[27 Novembris]] [[2023]] creata est, praeside [[Ludovicus Arce|Ludovico Arce]].
== Bibliographia ==
* "[https://elpais.bo/tarija/20231127_la-tarijena-celinda-sosa-es-la-nueva-ministra-de-relaciones-exteriores.html La tarijeña Celinda Sosa es la nueva ministra de Relaciones Exteriores]" in ''El País'' (27 Novembris 2023)
* Ramón Jara A., "[https://www.emol.com/noticias/Internacional/2023/11/29/1114269/perfil-celinda-sosa-canciller-bolivia.html Quién es Celinda Sosa, la primera mujer indígena en asumir como canciller de Bolivia]" (29 Novembris 2023) apud ''EMOL''
* Luciana Jáuregui J., "[https://web.archive.org/web/20240107160410/https://www.vicepresidencia.gob.bo/IMG/pdf/migrana-20.pdf Las Bartolinas en el campo del MAS: la lucha por la representación política]" in ''Migrana'' no. 20 (2016) pp. 94-103
== Nexus externi ==
* [https://cancilleria.gob.bo/mre/autoridades/ Vita] apud ministerium rerum externarum
* Milenka Parisaca, "[https://www.nodal.am/2023/11/bolivia-celinda-sosa-lunda-es-la-primera-mujer-indigena-que-asume-como-nueva-canciller/ La mujer que impulsó la proyección de las empresas estratégicas es posesionada canciller de Bolivia]" apud ''Nodal''
{{Ministri rerum externarum Boliviani}}
{{Lifetime|1963||Sosa Lunda, Celinda}}
[[Categoria:Ministri rerum externarum]]
[[Categoria:Politici Boliviae]]
k4sy9zu38z2ewhvqlqtge6kl689gaxe
The Boys (series televisifica)
0
315798
3960648
3959120
2026-05-19T06:03:41Z
Grufo
64423
Paginam vicificavi
3960648
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
[[Fasciculus:The Boys TV series logo.svg|thumb|[[Logotypus]] seriei.]]
[[Fasciculus:Comiccon Brussels 2023 - Cosplay of Homelander.jpg|thumb|upright=0.6|''Homelander'']]
{{ores|The Boys}} (‘Pueri’) est [[series televisifica]] [[Civitates Foederatae Americae|Americana]] ab {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ericus Kripke|Erico Kripke|en|qid=Q336075}} pro [[Amazon]] creata, e [[Liber nubeculatus|libris nubeculatis]] eiusdem nominis a {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Garth Ennis||en|qid=Q541374}} et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Theodoricus Robertson|Theodorico Robertson|en|qid=Q3016105}} scriptis tracta. Primum anno [[2019]] societate Amazon emissa, adhuc novas partes praebet.
Series [[fabula]]m narrat de turma agentium quae contra [[superheros|superheroës]] nefarios ac scelestos, vulgo {{barbarice|lingua=en|supers}} (‘superos’) appellatos, pugnat. Hi potentias suas saepe ad utilitatem propriam male abutuntur.
Series per quinque tempora evolvitur, atque etiam seriem derivatam genuit cui titulus est {{Op|{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Gen V||en|qid=Q112623392}}}}.
== Argumentum ==
Hodie, superheroës palam in luce publica vivunt, item ut celebritates admirantur et potentissimā multinationali societate, Vought nomine, reguntur. Haec societas superheroës, quamvis corruptos et sceleratos, ad populum depingit heroicos, corruptionem eorum latenter occultando et eos ad pecuniam lucrandam abutendo.
Inter notissimas turmas superheroum est Seven (‘Septem’), quem ducit hero celeberrimus, Homelander (‘Patriota’). Quum nova superherois femina, Starlight (‘Stellae lux’), turmae se adiungit, primo felicitatem sentit; tamen mox intellegit turpem veritatem ab opinionibus suis longe discrepantem.
Fabula incipit quum Hugo Campbell, iuvenis, amica sua Robina praesente, A-Train, velocissimum hominem viventem et unum ex Septem, videt eam percurrere et subito disintegrare. Desiderio ultionis ardens, Hugo ad Guillelmum Butcher, vulgo Billy Butcher (‘Carnifex’) appellatum, accedit. Guillelmus, unā cum Hugone, suam veterem turmam, nomine “Pueri”, reficit, quae intendit superheroës ob eorum scelera punire.
== Personae ==
* Billy Butcher
* Hughie
* Homelander
* Starlight
* Frenchie
* Kimiko
* MM
* Maeve
* A-Train
* The Deep
* Noir
* Soldier Boy
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|The Boys|''The Boys''}}
* {{IMDb title|1190634|''The Boys''}}
* [https://www.sonypictures.com/tv/theboys Situs apud Sony Pictures]
* [https://www.amazon.com/stores/TheBoys/TheBoys/page/29E29489-B4B8-402A-874F-80FBC67E86FA The Boys apud situs Amazon]
[[Categoria:Programmata televisifica Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Programmata televisifica 2019]]
atuwwcd8tm4sue55hs2a8ox3h2zqw13
3960649
3960648
2026-05-19T06:05:07Z
Grufo
64423
3960649
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
[[Fasciculus:The Boys TV series logo.svg|thumb|[[Logotypus]] seriei.]]
[[Fasciculus:Comiccon Brussels 2023 - Cosplay of Homelander.jpg|thumb|upright=0.6|''Homelander'']]
{{ores|The Boys}} (‘Pueri’) est [[series televisifica]] [[satura|satirica]] [[Civitates Foederatae Americae|Americana]] ab {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ericus Kripke|Erico Kripke|en|qid=Q336075}} pro [[Amazon]] creata, e [[Liber nubeculatus|libris nubeculatis]] eiusdem nominis a {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Garth Ennis||en|qid=Q541374}} et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Theodoricus Robertson|Theodorico Robertson|en|qid=Q3016105}} scriptis tracta. Primum anno [[2019]] societate Amazon emissa, adhuc novas partes praebet.
Series [[fabula]]m narrat de turma agentium quae contra [[superheros|superheroës]] nefarios ac scelestos, vulgo {{barbarice|lingua=en|supers}} (‘superos’) appellatos, pugnat. Hi potentias suas saepe ad utilitatem propriam male abutuntur.
Series per quinque tempora evolvitur, atque etiam seriem derivatam genuit cui titulus est {{Op|{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Gen V||en|qid=Q112623392}}}}.
== Argumentum ==
Hodie, superheroës palam in luce publica vivunt, item ut celebritates admirantur et potentissimā multinationali societate, Vought nomine, reguntur. Haec societas superheroës, quamvis corruptos et sceleratos, ad populum depingit heroicos, corruptionem eorum latenter occultando et eos ad pecuniam lucrandam abutendo.
Inter notissimas turmas superheroum est Seven (‘Septem’), quem ducit hero celeberrimus, Homelander (‘Patriota’). Quum nova superherois femina, Starlight (‘Stellae lux’), turmae se adiungit, primo felicitatem sentit; tamen mox intellegit turpem veritatem ab opinionibus suis longe discrepantem.
Fabula incipit quum Hugo Campbell, iuvenis, amica sua Robina praesente, A-Train, velocissimum hominem viventem et unum ex Septem, videt eam percurrere et subito disintegrare. Desiderio ultionis ardens, Hugo ad Guillelmum Butcher, vulgo Billy Butcher (‘Carnifex’) appellatum, accedit. Guillelmus, unā cum Hugone, suam veterem turmam, nomine “Pueri”, reficit, quae intendit superheroës ob eorum scelera punire.
== Personae ==
* Billy Butcher
* Hughie
* Homelander
* Starlight
* Frenchie
* Kimiko
* MM
* Maeve
* A-Train
* The Deep
* Noir
* Soldier Boy
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|The Boys|''The Boys''}}
* {{IMDb title|1190634|''The Boys''}}
* [https://www.sonypictures.com/tv/theboys Situs apud Sony Pictures]
* [https://www.amazon.com/stores/TheBoys/TheBoys/page/29E29489-B4B8-402A-874F-80FBC67E86FA The Boys apud situs Amazon]
[[Categoria:Programmata televisifica Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Programmata televisifica 2019]]
brvpk4836uaotjst1jzswi74drr6lsa
3960650
3960649
2026-05-19T06:05:42Z
Grufo
64423
3960650
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
[[Fasciculus:The Boys TV series logo.svg|thumb|[[Logotypus]] seriei.]]
[[Fasciculus:Comiccon Brussels 2023 - Cosplay of Homelander.jpg|thumb|upright=0.6|''Homelander'']]
{{ores|The Boys}} (‘Pueri’) est [[series televisifica]] [[satura|satirica]] [[Civitates Foederatae Americae|Americana]] ab {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ericus Kripke|Erico Kripke|en|qid=Q336075}} pro [[Amazon]] creata, e [[Liber nubeculatus|libris nubeculatis]] eiusdem nominis a {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Garth Ennis||en|qid=Q541374}} et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Theodoricus Robertson|Theodorico Robertson|en|qid=Q3016105}} scriptis tracta. Primum anno [[2019]] societate Amazon emissa, adhuc novas partes praebet.
Series [[fabula]]m narrat de turma quae contra [[superheros|superheroës]] nefarios ac scelestos, vulgo {{barbarice|lingua=en|supers}} (‘superos’) appellatos, pugnat. Hi potentias suas saepe ad utilitatem propriam male abutuntur.
Series per quinque tempora evolvitur, atque etiam seriem derivatam genuit cui titulus est {{Op|{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Gen V||en|qid=Q112623392}}}}.
== Argumentum ==
Hodie, superheroës palam in luce publica vivunt, item ut celebritates admirantur et potentissimā multinationali societate, Vought nomine, reguntur. Haec societas superheroës, quamvis corruptos et sceleratos, ad populum depingit heroicos, corruptionem eorum latenter occultando et eos ad pecuniam lucrandam abutendo.
Inter notissimas turmas superheroum est Seven (‘Septem’), quem ducit hero celeberrimus, Homelander (‘Patriota’). Quum nova superherois femina, Starlight (‘Stellae lux’), turmae se adiungit, primo felicitatem sentit; tamen mox intellegit turpem veritatem ab opinionibus suis longe discrepantem.
Fabula incipit quum Hugo Campbell, iuvenis, amica sua Robina praesente, A-Train, velocissimum hominem viventem et unum ex Septem, videt eam percurrere et subito disintegrare. Desiderio ultionis ardens, Hugo ad Guillelmum Butcher, vulgo Billy Butcher (‘Carnifex’) appellatum, accedit. Guillelmus, unā cum Hugone, suam veterem turmam, nomine “Pueri”, reficit, quae intendit superheroës ob eorum scelera punire.
== Personae ==
* Billy Butcher
* Hughie
* Homelander
* Starlight
* Frenchie
* Kimiko
* MM
* Maeve
* A-Train
* The Deep
* Noir
* Soldier Boy
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|The Boys|''The Boys''}}
* {{IMDb title|1190634|''The Boys''}}
* [https://www.sonypictures.com/tv/theboys Situs apud Sony Pictures]
* [https://www.amazon.com/stores/TheBoys/TheBoys/page/29E29489-B4B8-402A-874F-80FBC67E86FA The Boys apud situs Amazon]
[[Categoria:Programmata televisifica Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Programmata televisifica 2019]]
3pjag4ykwk9f9k6mzajlaywl6x6h6qx
3960651
3960650
2026-05-19T06:06:05Z
Grufo
64423
3960651
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
[[Fasciculus:The Boys TV series logo.svg|thumb|[[Logotypus]] seriei.]]
[[Fasciculus:Comiccon Brussels 2023 - Cosplay of Homelander.jpg|thumb|upright=0.6|''Homelander'']]
{{ores|The Boys}} (‘Pueri’) est [[series televisifica]] [[satura|satirica]] [[Civitates Foederatae Americae|Americana]] ab {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ericus Kripke|Erico Kripke|en|qid=Q336075}} pro [[Amazon]] creata, e [[Liber nubeculatus|libris nubeculatis]] eiusdem nominis a {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Garth Ennis||en|qid=Q541374}} et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Theodoricus Robertson|Theodorico Robertson|en|qid=Q3016105}} scriptis tracta. Primum anno [[2019]] societate Amazon emissa, adhuc novas partes praebet.
Series [[fabula]]m narrat de grege quae contra [[superheros|superheroës]] nefarios ac scelestos, vulgo {{barbarice|lingua=en|supers}} (‘superos’) appellatos, pugnat. Hi potentias suas saepe ad utilitatem propriam male abutuntur.
Series per quinque tempora evolvitur, atque etiam seriem derivatam genuit cui titulus est {{Op|{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Gen V||en|qid=Q112623392}}}}.
== Argumentum ==
Hodie, superheroës palam in luce publica vivunt, item ut celebritates admirantur et potentissimā multinationali societate, Vought nomine, reguntur. Haec societas superheroës, quamvis corruptos et sceleratos, ad populum depingit heroicos, corruptionem eorum latenter occultando et eos ad pecuniam lucrandam abutendo.
Inter notissimas turmas superheroum est Seven (‘Septem’), quem ducit hero celeberrimus, Homelander (‘Patriota’). Quum nova superherois femina, Starlight (‘Stellae lux’), turmae se adiungit, primo felicitatem sentit; tamen mox intellegit turpem veritatem ab opinionibus suis longe discrepantem.
Fabula incipit quum Hugo Campbell, iuvenis, amica sua Robina praesente, A-Train, velocissimum hominem viventem et unum ex Septem, videt eam percurrere et subito disintegrare. Desiderio ultionis ardens, Hugo ad Guillelmum Butcher, vulgo Billy Butcher (‘Carnifex’) appellatum, accedit. Guillelmus, unā cum Hugone, suam veterem turmam, nomine “Pueri”, reficit, quae intendit superheroës ob eorum scelera punire.
== Personae ==
* Billy Butcher
* Hughie
* Homelander
* Starlight
* Frenchie
* Kimiko
* MM
* Maeve
* A-Train
* The Deep
* Noir
* Soldier Boy
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|The Boys|''The Boys''}}
* {{IMDb title|1190634|''The Boys''}}
* [https://www.sonypictures.com/tv/theboys Situs apud Sony Pictures]
* [https://www.amazon.com/stores/TheBoys/TheBoys/page/29E29489-B4B8-402A-874F-80FBC67E86FA The Boys apud situs Amazon]
[[Categoria:Programmata televisifica Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Programmata televisifica 2019]]
tfec8xuq0wffm8dmle2yy5pbwotz67x
3960671
3960651
2026-05-19T06:32:20Z
Grufo
64423
3960671
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
[[Fasciculus:The Boys TV series logo.svg|thumb|[[Logotypus]] seriei.]]
[[Fasciculus:Comiccon Brussels 2023 - Cosplay of Homelander.jpg|thumb|upright=0.6|''Homelander'']]
{{ores|The Boys}} (‘Pueri’) est [[series televisifica]] [[satura|satirica]] [[Civitates Foederatae Americae|Americana]] ab {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ericus Kripke|Erico Kripke|en|qid=Q336075}} pro [[Amazon]] creata, e [[Liber nubeculatus|libris nubeculatis]] eiusdem nominis a {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Garth Ennis||en|qid=Q541374}} et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Theodoricus Robertson|Theodorico Robertson|en|qid=Q3016105}} scriptis tracta. Primum anno [[2019]] societate Amazon emissa, adhuc novas partes praebet.
Series [[fabula]]m narrat de grege quae contra [[superheros|superheroës]] nefarios ac scelestos, vulgo {{barbarice|lingua=en|supers}} (‘superos’) appellatos, pugnat. Hi potentias suas saepe ad utilitatem propriam male abutuntur.
Series per quinque tempora evolvitur, atque etiam seriem derivatam habet cui titulus est {{Op|{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Gen V||en|qid=Q112623392}}}}.
== Argumentum ==
Hodie, superheroës palam in luce publica vivunt, item ut celebritates admirantur et potentissimā multinationali societate, Vought nomine, reguntur. Haec societas superheroës, quamvis corruptos et sceleratos, ad populum depingit heroicos, corruptionem eorum latenter occultando et eos ad pecuniam lucrandam abutendo.
Inter notissimas turmas superheroum est Seven (‘Septem’), quem ducit hero celeberrimus, Homelander (‘Patriota’). Quum nova superherois femina, Starlight (‘Stellae lux’), turmae se adiungit, primo felicitatem sentit; tamen mox intellegit turpem veritatem ab opinionibus suis longe discrepantem.
Fabula incipit quum Hugo Campbell, iuvenis, amica sua Robina praesente, A-Train, velocissimum hominem viventem et unum ex Septem, videt eam percurrere et subito disintegrare. Desiderio ultionis ardens, Hugo ad Guillelmum Butcher, vulgo Billy Butcher (‘Carnifex’) appellatum, accedit. Guillelmus, unā cum Hugone, suam veterem turmam, nomine “Pueri”, reficit, quae intendit superheroës ob eorum scelera punire.
== Personae ==
* Billy Butcher
* Hughie
* Homelander
* Starlight
* Frenchie
* Kimiko
* MM
* Maeve
* A-Train
* The Deep
* Noir
* Soldier Boy
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|The Boys|''The Boys''}}
* {{IMDb title|1190634|''The Boys''}}
* [https://www.sonypictures.com/tv/theboys Situs apud Sony Pictures]
* [https://www.amazon.com/stores/TheBoys/TheBoys/page/29E29489-B4B8-402A-874F-80FBC67E86FA The Boys apud situs Amazon]
[[Categoria:Programmata televisifica Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Programmata televisifica 2019]]
sz1ti5d7gq1w0y2yfggntp80ff6plqq
3960672
3960671
2026-05-19T06:36:18Z
Grufo
64423
3960672
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
[[Fasciculus:The Boys TV series logo.svg|thumb|[[Logotypus]] seriei.]]
[[Fasciculus:Comiccon Brussels 2023 - Cosplay of Homelander.jpg|thumb|upright=0.6|''Homelander'']]
{{ores|The Boys}} (‘Pueri’) est [[series televisifica]] [[satura|satirica]] [[Civitates Foederatae Americae|Americana]] ab {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ericus Kripke|Erico Kripke|en|qid=Q336075}} pro [[Amazon]] creata, e [[Liber nubeculatus|libris nubeculatis]] eiusdem nominis a {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Garth Ennis||en|qid=Q541374}} et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Theodoricus Robertson|Theodorico Robertson|en|qid=Q3016105}} scriptis tracta. Primum anno [[2019]] societate Amazon emissa, adhuc novas partes praebet.
Series [[fabula]]m narrat de grege quae contra [[superheros|superheroës]] nefarios ac scelestos, vulgo {{barbarice|lingua=en|supers}} (‘superos’) appellatos, pugnat. Hi potentias suas saepe ad utilitatem propriam male abutuntur.
Series per quinque tempora evolvitur, atque etiam seriem derivatam habet cui titulus est {{Op|{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Gen V||en|qid=Q112623392}}}}.
== Argumentum ==
Hodie, superheroës palam in luce publica vivunt, item ut celebritates admirantur et potentissimā multinationali societate, Vought nomine, reguntur. Haec societas superheroës, quamvis corruptos et sceleratos, ad populum depingit heroicos, corruptionem eorum latenter occultando et eos ad pecuniam lucrandam abutendo.
Inter notissimas turmas superheroum est Seven (‘Septem’), quem ducit hero celeberrimus, Homelander (‘Patriota’). Quum nova superherois femina, Starlight (‘Stellae lux’), turmae se adiungit, primo felicitatem sentit; tamen mox intellegit turpem veritatem ab opinionibus suis longe discrepantem.
Fabula incipit quum Hugo Campbell, iuvenis, amica sua Robina praesente, A-Train, velocissimum hominem viventem et unum ex Septem, videt eam percurrere et subito disintegrare. Desiderio ultionis ardens, Hugo ad Guillelmum Butcher, vulgo Billy Butcher (‘Carnifex’) appellatum, accedit. Guillelmus, unā cum Hugone, suam veterem turmam, nomine “Pueri”, reficit, quae intendit superheroës ob eorum scelera punire.
== Personae ==
* Billy Butcher
* Hughie
* Homelander
* Starlight
* Frenchie
* Kimiko
* MM
* Maeve
* A-Train
* The Deep
* Noir
* Soldier Boy
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|The Boys (2019 TV series)|''The Boys''}}
* {{IMDb title|1190634|''The Boys''}}
* [https://www.sonypictures.com/tv/theboys Situs apud Sony Pictures]
* [https://www.amazon.com/stores/TheBoys/TheBoys/page/29E29489-B4B8-402A-874F-80FBC67E86FA The Boys apud situs Amazon]
[[Categoria:Programmata televisifica Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Programmata televisifica 2019]]
ga8xd9l3kogfilsz0z2q0gfkcpx45p5
Agger (via)
0
317009
3960658
3959744
2026-05-19T06:18:45Z
Grufo
64423
{{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}}
3960658
wikitext
text/x-wiki
{{videdis|Agger (discretiva)}}
[[Fasciculus:Camille Pissarro - Boulevard Montmartre, Spring - Google Art Project.jpg|thumb|''Agger [[Mons Martyrum|Montis Martyrum]] vere'' ([[Camillus Pissarro|Camilli Pissarro]] pictura anni 1897)]]
{{res|Agger}}{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1={{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Petrus Dasypodius|Petri Dasypodii|de|qid=Q3384637}} [https://books.google.com/books?id=AOc7AAAAcAAJ&q=bollwerk#v=snippet&q=bollwerk&f=false ''Dictionarium latino-germanicum et vice versa germanico-latinum'', Argentorati 1547]; {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Mattaeus Gavrilov|Matthaei Gavrilov|ru|qid=Q4131178}} [https://books.google.com/books?id=MNljAAAAcAAJ&q=bollwerk#v=snippet&q=bollwerk&f=false ''Новый лексиконъ на нѣмецкомъ, французскомъ, латинскомъ'' (Moscuae: 1789), 108]; vel '''[[propugnaculum]]''' ({{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Franciscus Antonius Pomey||fr|qid=Q19279849}}, [https://books.google.com/books?id=PPgViCvS88oC&q=bollwerk+boulevard#v=snippet&q=bollwerk%20boulevard&f=false ''Le grand dictionnaire royal en trois langues, savoir, la françoise, la latine et l'allemande'' (1767), 395]), '''prorutum vallum''' ({{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Georgius Matthiae|Georgii Matthiae|de|qid=Q1505337}} [https://books.google.com/books?id=U3ZZEQJw3vEC&q=bollwerk#v=snippet&q=bollwerk&f=false ''Novum locupletissimum manuale lexicon latino-germanicum et germanico-latinum'', vol. I, p. 1134]), '''obvallatio''' (op cit., p. 959); etc.|2=Q3384637|3=Q4131178|4=Q19279849|5=Q1505337}} ([[Francogallice]] ''boulevard'', a [[Theodisce|Theodisco]] ''Bollwerk'' derivatum) fuit genus [[propugnaculum|propugnaculi]] [[saeculum 15|saeculi XV]]. His destructis in loco vacuo [[Lutetia]]e et [[Moscua]]e aliisque urbibus viae arboribus obsitae factae sunt, quae nomen ''boulevard'' servant.
==Notae==
<references />
==Nexus externi==
* [https://www.britannica.com/topic/boulevard ''Britannica'']
* [https://lex.dk/boulevard ''Danmarks Nationalleksikon'']
[[Categoria:Aedificia bellica]]
[[Categoria:Viae urbanae]]
lnv1v3djp54nklw1hox511rxwjujpis
Vicipaedia:Nuntii Technici
4
322505
3960565
3959188
2026-05-18T20:21:14Z
MediaWiki message delivery
62628
/* Tech News: 2026-21 */ nova pars
3960565
wikitext
text/x-wiki
__NEWSECTIONLINK__<nowiki />[[Categoria:Vicipaedia]][[Categoria:Fora Vicipaediae|{{PAGENAME}}]]{{Capsa paginae|1=
Haec pagina nuntios technicos qui e [[MediaVici]] proveniunt praebet.
Vide etiam [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2016|nuntios anni 2016]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2017|nuntios anni 2017]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2018|nuntios anni 2018]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2019|nuntios anni 2019]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2020|nuntios anni 2020]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2021|nuntios anni 2021]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2022|nuntios anni 2022]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2023|nuntios anni 2023]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2024|nuntios anni 2024]] et [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2025|nuntios anni 2025]].
}}
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-03</span> ==
{{Accepta|Vicipaedia:Nuntii Technici/2025|Tech News: 2026-03|Nuntia ad novum annum mota --[[Usor:Grufo|Grufo]]}}
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]].
'''Updates for editors'''
* As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596]
* [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support "map" as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W03"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:32, 12 Ianuarii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 -->
== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==
{{Accepta|Vicipaedia:Nuntii Technici/2025|Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026|Nuntium ad novum annum motum --[[Usor:Grufo|Grufo]]}}
Dear Wikimedia communities,
We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.
''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''
In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.
We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.
📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]
If you have questions about the project, please refer to the FAQs:
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]
''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''
''Stay connected and receive updates:''
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]
We look forward to collaborating with you and your community.
'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 Ianuarii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 -->
== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026
Dear Wiki Community,
We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.
The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.
;About the Campaign
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.
;What Can Participants Write About?
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:
* Folk festivals, rituals, and celebrations
* Folk dances, music, and traditional performances
* Women and queer figures in folklore
* Women in mythology and oral traditions
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives
* Fairy tales, folk stories, and legends
* Folk games, sports, and cultural practices
Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.
;How to Sign Up as an Organizer
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:
# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]]
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline
#* Local and international prizes
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''
;Campaign Tools
The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:
* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.
Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''
;Learn More & Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.
If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.
;Join Us
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.
Thank you and best wishes,
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''
----
''Stay connected:''
[[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]
[[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
</div></div>
== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,
We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.
;About Wiki Loves Folklore
'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals
* Cultural festivals and celebrations
* Traditional attire and crafts
* Performing arts, music, and dance
* Everyday practices rooted in folk heritage
Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.
[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]]
; Host a Local Edition
As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture
* Engage new contributors in your community
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content
'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''
If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.
If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.
;Get in Touch
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:
* The project Talk pages
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''
We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.
Warm regards,
'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
</div>
[[Usor:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Disputatio Usoris:MediaWiki message delivery|disputatio]]) 13:21, 18 Ianuarii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-04</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297]
* [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114]
'''Updates for technical contributors'''
* As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board].
* Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]].
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]!
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there!
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W04"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:29, 19 Ianuarii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].
The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].
Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.
-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" />
</div>
21:01, 19 Ianuarii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February.
* All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project.
* Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385]
'''Updates for technical contributors'''
* A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049]
* Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W05"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:17, 26 Ianuarii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-06</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The "{{int:pageinfo-toolboxlink}}" feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669]
'''Updates for technical contributors'''
* There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389]
* The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]]
'''Weekly highlight'''
* Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W06"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:43, 2 Februarii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-07</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors.
* A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674]
* When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458]
* The automatic "magic links" for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604]
* Two new wikis have been created:
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283]
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W07"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:29, 9 Februarii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-08</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237]
'''Updates for editors'''
* The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval]
* The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias.
* Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the "view new changes since…" button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339]
'''Updates for technical contributors'''
* New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W08"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:16, 16 Februarii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html]
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764]
* Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112]
* [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta.
* The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W09"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:03, 23 Februarii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki.
'''Updates for editors'''
* [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912]
* Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807]
* Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111]
* The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily.
* For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807]
'''Updates for technical contributors'''
* To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]].
* The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696]
* The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views.
* The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users.
* [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W10"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:51, 2 Martii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies.
* Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]).
'''Updates for editors'''
* Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118]
* Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793]
'''Updates for technical contributors'''
* API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]].
* The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests].
* The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W11"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:52, 9 Martii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059]
* Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055]
* On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016]
* Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]].
* Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263]
'''Updates for technical contributors'''
* A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874]
* Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720]
* The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects).
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W12"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:35, 16 Martii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step.
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies.
'''Updates for editors'''
* Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948]
* Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647]
* The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823]
* Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia.
'''Updates for technical contributors'''
* Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127]
* The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]]
'''In depth'''
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W13"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:50, 23 Martii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]].
'''Updates for editors'''
* The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]].
* The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W14"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:25, 30 Martii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 -->
== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==
<div lang="en" dir="ltr">
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}
Dear Wikipedians!
[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.
The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.
🧩'''How to participate?'''
Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.
🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.
'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''
If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language.
Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge!
[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 -->
== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==
Hello everyone,
This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>).
'''The Change:'''<br />
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]].
We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.
'''What You Need To Do:'''<br />
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.
'''Deadline:'''<br />
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.
Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Usor:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Disputatio Usoris:MediaWiki message delivery|disputatio]]) 17:11, 3 Aprilis 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]].
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304]
* All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]].
* The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538]
* The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W15"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:18, 6 Aprilis 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature.
'''Updates for editors'''
* On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294]
* The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856]
'''Updates for technical contributors'''
* Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991]
* Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W16"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15:18, 13 Aprilis 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059]
* A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update.
'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias.
* An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]].
* On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857]
'''Updates for technical contributors'''
* As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707]
* The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741]
* Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]].
* The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]].
* There is no new MediaWiki version this week.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W17"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14:59, 20 Aprilis 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 -->
== Request for comment (global AI policy) ==
<bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[Usor:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Disputatio Usoris:MediaWiki message delivery|disputatio]]) 00:58, 26 Aprilis 2026 (UTC)
</bdi>
<!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484]
* All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676]
'''Updates for technical contributors'''
* As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W18"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:05, 27 Aprilis 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available.
'''Updates for editors'''
* The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]].
* The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909]
* From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091]
'''Updates for technical contributors'''
* The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W19"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:42, 4 Maii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-20</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward.
'''Updates for editors'''
* The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks.
* The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W20"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:20, 11 Maii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]].
'''Updates for editors'''
* An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions.
* To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008]
* [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]]
'''In depth'''
* On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]].
* The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W21"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:21, 18 Maii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 -->
sk2gdpnbr8b0j51fxwiogmkjpq34ehz
Macklemore
0
323212
3960632
3946999
2026-05-19T03:06:51Z
Bartholomite
116968
/* Vita */
3960632
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Beniaminus Hammond Haggerty}} (natus [[Seattlum|Seattli]] die [[19 Iunii]] [[1983]]), olim {{res|Professor Macklemore}}, nunc {{res|Macklemore}} tantum se appellans, est [[recitatio rapiana|recitator rapianus]] [[Americanus]].
== Vita ==
Beniaminus Haggerty [[Ecclesia Catholica Romana|Catholice]] [[Hibernicus|Hibernice]] Seattli [[educatio|eruditus]] est. [[Adulescentia|Quindecim annos]] natus, [[carmen|carmina]] [[musica]] [[compositio musica|componere]] coepit. De [[medicamentum|medicamentorum]] dependentia et recidivo usu, [[iura civilia et politica|iuribus civilibus]] [[Afroamericani|Afroamericanorum]] et [[homosexualitas|homosexualium]], [[ludus athleticus|ludis athleticis]], hereditate [[cultura]]li, et [[experientia|vita]] sua ut [[artifex]] [[libertas|liber]] canit.<ref>Hsu, Hua (7 Martii 2016). [https://www.newyorker.com/magazine/2016/03/07/macklemore-the-hip-hop-villain The struggle: Macklemore wrestles with his place in hip-hop.] Novi Eboraci: ''The New Yorker 92 (4): 70–71.</ref> Quattuor [[praemium Grammy|praemia Grammophonica]] anno [[2014]] vicit.<ref>Blecha, Petrus (2015). [https://www.historylink.org/File/11050 Seattle hip-hop duo Macklemore & Ryan Lewis perform their gay-rights hit "Same Love" at the 56th Annual Grammy Awards on January 26, 2014]. ''[[HistoryLink]]''.</ref>
== Opera ==
* ''The Language of My World'' (Latine ''Lingua Mundi mei'') anno [[2005]]
* ''The Heist'' (Latine ''Latrocinium'') cum [[Ryan Lewis]] anno [[2012]]
* ''This Unruly Mess I've Made'' (Latine Hoc tumultum turbulentum quem feci) cum [[Ryan Lewis]] anno [[2016]]
* ''Gemini'' anno [[2017]]
* ''Ben'' anno [[2023]]
== Notae ==
<references/>
== Nexus interni ==
* [[Carolinus Malone Finch|charlieonafriday]]
* [[Antonius Ray|Sir Mix-a-Lot]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Macklemore}}
{{Fontes biographici}}
{{Lifetime|1983||Macklemore}}
[[Categoria:Cantores Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Compositores Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Incolae Vasingtoniae civitatis]]
[[Categoria:Praemium Grammy]]
[[Categoria:Rapiani]]
febmpr0v10mc3y27jlpy1z00rqp6s0e
Carolinus Malone Finch
0
323445
3960625
3947754
2026-05-19T02:40:26Z
Bartholomite
116968
3960625
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Carolinus Malone Finch}} (vulgo ''Charlie''; natus [[Seattlum|Seattli]] die [[21 Februarii]] [[2003]]), {{res|charlieonnafriday}} tantum se appellans, est [[recitatio rapiana|recitator rapianus]] [[CFA|Americanus]]. Ei laus tribuitur quod sonum hodiernum hip hop Seattli formare adiuvit.<ref>Smith, O.R. (2022). "[https://www.seattletimes.com/entertainment/music/highway-and-charlieonnafriday-who-recently-released-major-label-debuts-shape-seattles-hip-hop-sound/ Highway and Charlieonnafriday, who recently released major-label debuts, shape Seattle's hip-hop sound]". ''[[The Seattle Times]]''. {{ling|Anglice}}</ref>
==Opera==
* [[2022]]: ''OnnaFriday''
* [[2024]]: ''Wild Child''
In carmine ''"I Know"'' ex albo ''Ben'' anno [[2023]] a [[Macklemore]], collega rapiano Seattlensi, [[cantor|cantatus]] est. Album numerum duodevicesimum in indicibus ''[[Billboard]]'' attigit.<ref>[https://www.billboard.com/artist/macklemore/chart-history/tlp/ Macklemore] in ''Billboard 200''.</ref>
==Notae==
<references/>
==Nexus externi==
* [https://www.charlieonnafriday.com/ Situs interretialis] {{ling|Anglice}}
* [https://secondhandsongs.com/artist/209827 De charlieonafriday] in ''SecondHandSongs'' {{ling|Anglice}}
{{Bio-stipula}}
{{Lifetime|2003||Finch, Carolinus Malone}}
[[Categoria:Cantores Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Compositores Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Incolae Vasingtoniae civitatis]]
[[Categoria:Rapiani]]
lazqhm3imzinmo6ahqmv8599l8v7kcq
Christianus (princeps hereditatis Daniae)
0
323559
3960504
3944581
2026-05-18T16:47:31Z
Bartholomite
116968
3960504
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Christianus Valdemarus Henricus Ioannes}} (vulgo ''Christian Valdemar Henri John''; natus [[Hafnia]]e die [[15 Octobris]] [[2005]]) princeps hereditatis et [[comes]] de [[Monpezat]], est primus [[filius]] [[Fridericus X (rex Daniae)|Friderici X regis]] [[uxor]]isque Mariae, ac [[nepos]] [[Margareta II (regina Daniae)|Margaretae II regina]].
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Christian, Crown Prince of Denmark|Christianum principem}}
{{Fontes biographici}}
* [https://www.kongehuset.dk/den-kongelige-familie/hkh-kronprinsen/ Situs interretialis] {{ling|Danice|Anglice}}
{{Bio-stipula}}
{{Lifetime|2005||Christianus Valdemarus Henricus Ioannes}}
[[Categoria:Nobiles Daniae]]
meaoj9wm6e4lw7jx6dtvtyetoe2ar13
Index urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus
0
324083
3960574
3960286
2026-05-18T21:08:52Z
Cyprianus Marcus
66550
3960574
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Municipalities (Ortsgemeinden) in Rhineland-Palatinate.svg|thumb|'''Communia Rhenaniae et Palatinatus''' usque ad gradum ordinationis communis loci ([[Theodisce]] ''Ortsgemeinde'').]]
'''Index urbium et communium [[Rhenania et Palatinatus|Rhenaniae et Palatinatus]]''' [[urbs|urbes]] et [[commune|communia]] in [[Terra foederalis (Germania)|terra foederali]] [[Germania|Germanica]] Rhenania et Palatinatu sita continet. Sunt 2300 communia politice libera (e Kalendis Ianuariis anni 2025).
Haec ita distribuuntur:
* 130 urbes, inter quas
** 12 [[circuli urbani]] (Theodisce ''Kreisfreie Städte''),
** 8 urbes magnae circulo subiectae (Theodisce ''kreisangehörige Städte''),
** 13 urbes sine consociatione communium (Theodisce ''verbandsfreie Städte''),
** 97 urbes consociationi communium adscriptae (Theodisce ''verbandsangehörige Städte'');
* 2170 alia communia, inter quae
** 8 communia sine consociatione (Theodisce ''verbandsfreie Gemeinden''),
** 2162 communia localia consociationi adscripta (Theodisce ''Ortsgemeinden'').
Illae 97 urbes et 2162 communia localia ad 129 consociationes communium pertinent, quae administrationem pro communibus sibi subiectis gerunt.
== Circuli urbani ==
{{div col|3}}
# [[Augusta Treverorum]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>(Theodisce ''Trier''; [[Luxemburgice]] ''Tréier'')</small>
# [[Bipontium]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Zweibrücken''; [[Palatinice]] ''Zweebrigge'')</small>
# [[Caesarea Lutra]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Kaiserslautern''; [[Palatinice]] ''Lautre'')</small>
# [[Confluentes (Germania)|Confluentes]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Koblenz''; dialectaliter ''Kowelenz'')</small>
# [[Francodalia]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Frankenthal'')</small>
# [[Landavia]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Landau in der Pfalz''; [[Palatinice]] ''Landaach'')</small>
# [[Ludovici Portus Rhenanus]]<ref name="Bezzel 1845">Bezzel, H. M. (1845). ''Historia Rei Literariae Norimbergensis''.</ref> <small>(Theodisce ''Ludwigshafen am Rhein'')</small>
# [[Moguntiacum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Mainz'')</small>
# [[Neapolis Palatinorum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Neustadt an der Weinstraße''; [[Palatinice]] ''Neischdadt'')</small>
# [[Sancti Pirminii Sedes]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Pirmasens''; [[Palatinice]] ''Bärmesens'')</small>
# [[Spira (urbs)|Spira]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Speyer'')</small>
# [[Wormatia]]<ref>Vide [https://www.dbnl.org/tekst/groo001brie14_01/groo001brie14_01_0023.php ''Briefwisseling van Hugo Grotius''], ubi dicitur "Dux Carolus a Wormatia militem mittit tuendo Ascafenburgo."</ref> <small>(Theodisce ''Worms'')</small>
{{div col end}}
== Urbes magnae circulo subiectae ==
{{div col|3}}
* [[Angulisamum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Ingelheim am Rhein'')</small>
* [[Antunnacum]]<ref>[[Tabula Peutingeriana]]: ''Antunnaco''.</ref><ref>Venantius Fortunatus: ''Antonnacensis castelli …'' Monumenta Germaniae Historica. Auctores antiquissimi, 4.4. Fortunati carminum liber X (de navigatione Childeberti regis).</ref> <small>(Theodisce ''Andernach''; dialectaliter ''Annenach'' seu ''Annernach'')</small>
* [[Bingium]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}.</ref> <small>(Theodisce ''Bingen am Rhein'')</small>
* [[Cruciniacum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Bad Kreuznach'')</small>
* [[Idara-Supra Petra]]<ref name="Steininger 1834">Steininger, J. (1834). ''Codex diplomaticus Trevirensis e-archivio et libris manuscriptis'' (Vol. 1). In Commission der Fr. Lintz’schen Buchhandlung.</ref><ref name="Beyer 1860">Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der, jetzt die Preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden mittelrheinischen Territorien'' (Vol. 1). J. Hölscher; et : Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der mittelrheinischen Territorien: Erster Band. Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1169''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: J. Hölscher.</ref> <small>(Theodisce ''Idar-Oberstein'')</small>
* [[Lahnstenium]]<ref>[http://www.dilibri.de/rlb/content/thumbview/63151 ''37 - (46) - Lahnstenium (ubi Loganum Rhenus suscipit) Confluentia venienti || Lhaanstein, komende van Koblenz - +â+ôbersicht - Landesbibliothekszentrum Rheinland-Pfalz'' apud www.dilibri.de] "Lahnstenium ubi [[Loganus|Loganum]] [[Rhenus]] suscipit."</ref> <small>(Theodisce ''Lahnstein'')</small>
* [[Magniacum (Germania)|Magniacum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Mayen'')</small>
* [[Neoweda]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>(Theodisce ''Neuwied'')</small>
{{div col end}}
== Urbes sine consociatione communium ==
{{div col|3}}
* [[Alceia]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Alzey'')</small>
* [[Bendorffium]]<ref name="Merian 1645 & 1646">Merian, M. (1645). ''Topographia Palatinatus Rheni et Vicinarum Regionum''. Francofurti ad Moenum: Matthaei Meriani; et: Merian, M. (1646). ''Topographia Palatinatus Rheni et Vicinarum Regionum: Das ist Beschreibung und Eigentliche Abbildung der Vornehmsten Stätte Plätze der Untern Pfalz am Rhein''. Matthäus Merian.</ref> <small>(Theodisce ''Bendorf'')</small>
* [[Babardia]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Boppard''; [[Hunnice]] ''Bobert'')</small>
* [[Bedense Castrum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Bitburg''; [[Franconice-Mosellanice]] ''Bebuersch'' seu ''Beburig''; [[Luxemburgice]] ''Béibreg'')</small>
* [[Insula Rheni]]<ref name="Mone 1848">Mone, F. J. (1848). ''Zeitschrift für die Geschichte des Oberrheins'' (Vol. 1). G. Braun'sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>(Theodisce ''Wörth am Rhein'')</small>
* [[Iulius Vicus]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Germersheim'' seu ''Germersheim am Rhein'')</small>
* [[Novae Aquae-Arvilare]]<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> <small>(Theodisce ''Bad Neuenahr-Ahrweiler'')</small>
* [[Rigomagus (Germania)|Rigomagus]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>(Theodisce ''Remagen'')</small>
* [[Sentiaca]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Sinzig'')</small>
* [[Turingum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Bad Dürkheim'')</small>
* [[Villa Nautica]]<ref name="Remling 1852">Remling, F. X. (1852). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Bischöfe zu Speyer'' (Vol. 1). Kirchheim und Schott; et: Remling, F. X. (1852). ''Geschichte der Bischöfe zu Speyer'' (Vol. 1). Kirchheim und Schott; et: Remling, F. X. (1852). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Bischöfe zu Speyer: Erster Band. Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1205''. Kirchheim & Schott; et: Remling, F. X. (1852). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Bischöfe von Speyer: Vol. I. Aetates antiquiores et medii aevi''. Kirchheim & Schott.</ref> <small>(Theodisce ''Schifferstadt'')</small>
* [[Viridopolis]]<ref name="Irenicus 1518">Irenicus, F. (1518). ''Germaniae exegeseos volumina duodecim''. Impensis Urbani Regii.</ref> <small>(Theodisce ''Grünstadt'')</small>
* [[Vitelliacum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Wittlich'')</small>
{{div col end}}
== Urbes consociationi communium adscriptae ==
{{div col|3}}
* [[Adenova]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>(Theodisce ''Adenau'')</small>
* [[Algesheimium]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Gau-Algesheim'')</small>
* [[Angulus Lutrae]]<ref name="Steininger 1834"/> <small>(Theodisce ''Lauterecken'')</small>
* [[Anvilara]]<ref name="Böhmer 1849">Böhmer, J. F. (1849). ''Regesta Imperii: Die Regesten des Kaiserreichs unter den Karolingern'' (Vol. 1). Verlag der J.G. Cotta'schen Buchhandlung.</ref> <small>(Theodisce ''Annweiler am Trifels'')</small>
* [[Aquae Brisiacenses]]<ref name="Peutinger 1888">Peutinger, C. (1888). ''Tabula Peutingeriana: Codex Vindobonensis 324'' (K. Miller, Ed.). Otto Maier Verlag.</ref> <small>(Theodisce ''Bad Breisig'')</small>
* [[Aquae Mariaemontanae]]<ref name="Schannat II 1824">Schannat, J. F. (1824). ''Eiflia illustrata, oder geographische und historische Beschreibung der Eifel'' (Vol. 2). Johann Peter Bachem.</ref> <small>(Theodisce ''Bad Marienberg''; dialectaliter ''Marmerich'')</small>
* [[Aquae Sobernheimenses]]<ref name="Steininger 1834"/> <small>(Theodisce ''Bad Sobernheim'')</small>
* [[Bacaracum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Bacharach'' seu ''Bacharach am Rhein'')</small>
* [[Bemondula]]<ref name="Stadt Baumholder">Stadt Baumholder. (s. f.). [https://www.baumholder.de/en/our-city/history/ ''History''].</ref> <small>(Theodisce ''Baumholder'')</small>
* [[Bernicastellum-Cusa]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="Marx 1905">Marx, J. (1905). ''Geschichte des Armen-Hospitals zum h. Nicolaus zu Cues'' (Vol. 1). Kommissions-Verlag der Paulinus-Druckerei.</ref> <small>(Theodisce ''Bernkastel-Kues'')</small>
* [[Betzdorfium]]<ref name="Bärsch 1844">Bärsch, G. (1844). ''Eiflia illustrata, oder geographische und historische Beschreibung der Eifel'' (Vol. 2).</ref> <small>(Theodisce ''Betzdorf'')</small>
* [[Birconfelda (Rhenania et Palatinatus)|Bircofelda]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Birkenfeld'')</small>
* [[Bollenheimum ad Rhenum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Rheinböllen'')</small>
* [[Brubacum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Braubach'')</small>
* [[Caesariacum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Kaisersesch'')</small>
* [[Candela (Palatinatus)|Candela]]<ref name="Remling 1852"/> <small>(Theodisce ''Kandel'')</small>
* [[Castrum Kyllae]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Kyllburg'')</small>
* [[Cattimelibocum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Katzenelnbogen'')</small>
* [[Cella ad Mosellam]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Zell'')</small>
* [[Cochemium]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Cochem'')</small>
* [[Contionacum]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Konz'')</small>
* [[Cosla]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Kusel'')</small>
* [[Cuba (Rhenania et Palatinatus)|Cuba]] <small>(Theodisce ''Kaub'')</small>
* [[Dada (Rhenania et Palatinatus)|Dada]]<ref name="Gensicke II 1999">Gensicke, H. (1999). ''Landesgeschichte des Westerwaldes'' (II ed.). Historische Kommission für Nassau.</ref> <small>(Theodisce ''Daaden'')</small>
* [[Dana (Rhenania et Palatinatus)|Dana]]<ref name="Görz II 1879">Görz, A. (1879). ''Mittelrheinische Regesten oder chronologische Zusammenstellung des Quellenmaterials für die Geschichte der Territorien der heutigen Regierungsbezirke Coblenz und Trier'' (Vol. II). Denkert & Groos; et: Goerz, A. (1879). ''Mittelrheinische Regesten: II. Theil''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: Denkert & Groos.</ref> <small>(Theodisce ''Dahn'')</small>
* [[Decia (Rhenania et Palatinatus)|Decia]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Diez'')</small>
* [[Didesheimium]]<ref name="Remling 1852"/> <small>(Theodisce ''Deidesheim'')</small>
* [[Dierdorfium]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Dierdorf'')</small>
* [[Domus Sancti Goaris]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Sankt Goarshausen'')</small>
* [[Dumno]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Daun'')</small>
* [[Ecclesiae ad Segam]]<ref name="Steininger 1834"/> <small>(Theodisce ''Kirchen'')</small>
* [[Ecclesiopolium Bolandicum]]<ref name="Cellarius 1703">Cellarius, C. (1703). ''Geographia Antiqua iuxta et Nova''. Ienae: Bielckius.</ref> <small>(Theodisce ''Kirchheimbolanden''; [[Palatinice]] ''Kerschem'')</small>
* [[Ediginhovum]]<ref name="Glöckner III 1933">Glöckner, K. (1933). ''Codex Laureshamensis'' (Vol. 3). Historischer Verein für Hessen; et; Glöckner, K. (1933). ''Codex Laureshamensis: Bd. 3 Kopialbuch, II. Teil. Die übrigen Gau- und Marken-Verzeichnisse''. [[Darmstadium|Darmstadii]]: Buchhandlung des Hessischen Staatsverlags.</ref> <small>(Theodisce ''Edenkoben''; [[Palatinice]] ''Edekowe'')</small>
* [[Embasis]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Bad Ems'')</small>
* [[Emmelshusium]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Emmelshausen'')</small>
* [[Freinsheimium]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Freinsheim''; [[Palatinice]] ''Fränsem'')</small>
* [[Gamundium (Rhenania et Palatinatus)|Gamundium]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913?p=249&cq=Ludwigshafen%20u.a.&lang=en ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E - M''].</ref> <small>(Theodisce ''Hornbach'')</small>
* [[Gerolstenium]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Gerolstein'')</small>
* [[Hachenburgum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Hachenburg'')</small>
* [[Herdorfium]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Herdorf'')</small>
* [[Hermenskeila]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Hermeskeil'')</small>
* [[Hillesheimium (Eiflia)|Hillesheimium]] <small>(Theodisce ''Hillesheim'')</small>
* [[Hoinga]]<ref name="Becker, Mayer, Prinz & Halpern 2021">Becker, W., Mayer, M. G., Prinz, S. T., & Halpern, J. P. (2021). ''Hoinga: A large and nearby ROSAT-detected supernova remnant''. Astronomy & Astrophysics, 648, A30. doi.org</ref> <small>(Theodisce ''Bad Hönningen'')</small>
* [[Horium-Grancineshausa]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="Gensicke II 1999"/> <small>(Theodisce ''Höhr-Grenzhausen'')</small>
* [[Hunnorum Castellum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Kastellaun'')</small>
* [[Indago ad Rivum]]<ref name="Steininger 1834"/> <small>(Theodisce ''Hagenbach'')</small>
* [[Kyrina (Rhenania et Palatinatus)|Kyrina]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Kirn'')</small>
* [[Landstulia]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Landstuhl'')</small>
* [[Lincia ad Rhenum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Linz am Rhein'')</small>
* [[Lupi Petra (Rhenania et Palatinatus)|Lupi Petra]]<ref name="Steininger 1834"/> <small>(Theodisce ''Wolfstein'')</small>
* [[Manderscheidum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Manderscheid'')</small>
* [[Meisenheimium (Rhenania et Palatinatus)|Meisenheimium]]<ref name="Latomus 1562">Latomus, B. (1562). ''Genealogia d. d. baronum in Meisenheimium et Oberstein''. (Reimpressio a I. Friderico edita, anno 1870, Reuther).</ref> <small>(Theodisce ''Meisenheim'')</small>
* [[Mendigum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Mendig'')</small>
* [[Molendinopolis-Kerlecha]]<ref name="Bärsch 1844"/><ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Mülheim-Kärlich'')</small>
* [[Monasterium Meinfeldiae]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Münstermaifeld''; dialectaliter ''Meenster'')</small>
* [[Mons Ecclesiae (Tergum Caninum)|Mons Ecclesiae]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Kirchberg'')</small>
* [[Mons Ferreus (Palatinatus)|Mons Ferreus]]<ref name="Meisner 1623">Meisner, D. (1623). ''Thesaurus Philo-Politicus: Hoc est: Emblemata sive Moralia Politica'' (Vol. 1). Eberhard Kieser seu Enno Koenig.</ref> <small>(Theodisce ''Eisenberg'')</small>
* [[Mons Tabor (Germania)|Mons Tabor]]<ref name="Egli 1893"/> <small>(Theodisce ''Montabaur'')</small>
* [[Mons Torrentis (Tergum Caninum)|Mons Torrentis]]<ref name="Steininger 1834"/> <small>(Theodisce ''Stromberg'')</small>
* [[Moschela Superior]]<ref name="Schannat II 1824"/> <small>(Theodisce ''Obermoschel'')</small>
* [[Nassovia]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Nassau'')</small>
* [[Nastadium]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Nastätten'')</small>
* [[Neristeinum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Nierstein'')</small>
* [[Novum Castellum (Rhenania et Palatinatus)|Novum Castellum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Neuerburg''; dialectaliter [[Franconice-Mosellanice]] ''Neierbuersch'')</small>
* [[Occidentale Castrum (Rhenania et Palatinatus)|Occidentale Castrum]]<ref name="Gensicke II 1999"/> <small>(Theodisce ''Westerburg'')</small>
* [[Oppenheimium]]<ref name="Hofmann"/> <small>(Theodisce ''Oppenheim'')</small>
* [[Ostowa]]<ref name="Glöckner III 1933"/> <small>(Theodisce ''Osthofen'')</small>
* [[Otterburgum]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>(Theodisce ''Otterberg'')</small>
* [[Policha]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Polch'')</small>
* [[Pruma (urbs)|Pruma]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Prüm'')</small>
* [[Ramsteinium-Mesenbacum]]<ref name="Bärsch 1844"/><ref name="Görz II 1879"/> <small>(Theodisce ''Ramstein-Miesenbach'')</small>
* [[Ransbacum-Babenbacum]]<ref name="Bärsch 1844"/><ref name="Görz II 1879"/> <small>(Theodisce ''Ransbach-Baumbach'')</small>
* [[Renneroda]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Rennerod'')</small>
* [[Rensa]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Rhens'')</small>
* [[Rocconis Domus]]<ref name="Steininger 1834"/> <small>(Theodisce ''Rockenhausen'')</small>
* [[Rodalba]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Rodalben'')</small>
* [[Saltrissa in Silva Occidentali]]<ref name="Steininger 1834"/> <small>(Theodisce ''Selters''; dialectaliter ''Seldersch'')</small>
* [[Sancti Goaris Cella]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Sankt Goar'')</small>
* [[Sanctus Lambertus (Palatinatus)|Sanctus Lambertus]]<ref name="Remling 1836">Remling, F. X. (1836). ''Urkundliche Geschichte der ehemaligen Abteien und Klöster im jetzigen Rheinbayern'' (Vol. 1). Ensslin; et: Remling, F. X. (1836). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Bischöfe zu Speyer''. Moguntiaci: Kirchheim, Schott und Thielmann.</ref> <small>(Theodisce ''Lambrecht'')</small>
* [[Saravicastrum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Saarburg'')</small>
* [[Simmera]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Simmern/Hunsrück'')</small>
* [[Soiacum]]<ref name="Steininger 1834"/> <small>(Theodisce ''Schweich'')</small>
* [[Spicarium (Eiflia)|Spicarium]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Speicher'')</small>
* [[Tabernae Montanae]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Bad Bergzabern''; [[Palatinice]] ''Berchzawwre'')</small>
* [[Trabena-Trarbachium]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Traben-Trarbach'')</small>
* [[Turris Alba (Rhenania et Palatinatus)|Turris Alba]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Weißenthurm''; dialectaliter ''Thur'')</small>
* [[Ulmena]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Ulmen'')</small>
* [[Ulmena Inferior]]<ref name="Greule 2021">Greule, A. (2021). ''Die Ortsnamen der Verbandsgemeinde Nieder-Olm''. Regionalgeschichte.net</ref> <small>(Theodisce ''Nieder-Olm'')</small>
* [[Unchela]]<ref name="Lacomblet 1840">Lacomblet, T. J. (1840). ''Urkundenbuch für die Geschichte des Niederrheins oder des Erzstifts Cöln'' (Vol. 1). Wolf'sche Buchdruckerei.</ref> <small>(Theodisce ''Unkel'')</small>
* [[Valendra]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>(Theodisce ''Vallendar'')</small>
* [[Vesalia Superior]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Oberwesel'')</small>
* [[Vetus Ecclesia (Rhenania et Palatinatus)|Vetus Ecclesia]]<ref name="Egli 1893"/> <small>(Theodisce ''Altenkirchen'')</small>
* [[Villa Moraha]]<ref name="Glöckner III 1933"/> <small>(Theodisce ''Waldmohr'')</small>
* [[Wachenheimium ad Viam Vinariam]]<ref name="Bärsch 1844"/><ref name="Steininger 1834"/> <small>(Theodisce ''Wachenheim an der Weinstraße'' seu ''Wachenheim an der Haardt'')</small>
* [[Weristadium]]<ref name="Glöckner III 1933"/> <small>(Theodisce ''Wörrstadt'')</small>
* [[Wiridicha]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Wirges'')</small>
* [[Wissena ad Segam]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Wissen'' seu ''Wissen/Sieg'')</small>
{{div col end}}
== Communia sine consociatione ==
{{div col|3}}
* [[Bobenhemium-Roxhemium]]<ref name="Remling Geschichte 1852">Remling, F. X., (1852); ''Geschichte der Bischöfe zu Speyer''. [[Moguntiacum|Moguntiaci]]: Kirchheim & Schott.</ref> <small>(Theodisce ''Bobenheim-Roxheim'')</small>
* [[Bohila et Ugelhemium]]<ref name="Remling 1836"/> <small>(Theodisce ''Böhl-Iggelheim'')</small>
* [[Budenhemium]]<ref name="Binterim III 1839">Binterim, A. J. (1839). ''Pragmatische Geschichte der deutschen Concilien: vom vierten bis zum Ende des fünfzehnten Jahrhunderts'' (Vol. 3). Moguntiaci: Verlag von Kirchheim, Schott und Thielmann.</ref> <small>(Theodisce ''Budenheim'')</small>
* [[Comitatus (Rhenania)|Comitatus]]<ref name="Schannat 1723">Schannat, J. F. (1723). ''Eiflia illustrata, sive memorabilis et geographica historicaque dominorum eifliae illustrium''. Typis Ioannis Baptistae; et: Schannat, J. F. (1723). ''Eiflia illustrata, sive geographica et historica descriptionis comitatus Eifliae''. Typis J.A. Köthen; et: Schannat, J. F. (1723). ''Eiflia Illustrata, sive chorographica et historica descriptio comitatus Eifliae''. [[Colonia Agrippina|Coloniae Agrippinae]]: Sumptibus viduae J. B. Metternich; et: Schannat, J. F. (1723). ''Historia Episcopatus Wormatiensis'' (Vol. 1). Apud Johannem Maximilianum van den Sande; et: Schannat, J. F. (1723). ''Corpus traditionum Fuldensium, ut et antiquitatum Fuldensium; in quo chartae et diplomata omnis aevi, iuraque ac immunitates imperialis abbatiae Fuldensis'' (Vol. 1). Monasterium Fuldense.</ref> <small>(Theodisce ''Grafschaft'')</small>
* [[Curia Limburgensis]]<ref name="Remling 1836"/> <small>(Theodisce ''Limburgerhof'')</small>
* [[Hasela (Palatinatus)|Hasela]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Haßloch'')</small>
* [[Morbachium]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Morbach'')</small>
* [[Mutterstadium]]<ref name="Remling 1836"/> <small>(Theodisce ''Mutterstadt'')</small>
{{div col end}}
== Communia localia ==
=== A ===
{{div col|3}}
* [[Abbatis Villa (Rhenania et Palatinatus)|Abbatis Villa]]<ref name="Remling 1836"/> <small>(Theodisce ''Abtweiler'')</small>
* [[Abentheuerium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831">Binterim, A. J., & Mooren, J. H. (1831). ''Die alte und neue Erzdiözese Köln in ihrer ehemaligen Ausdehnung'' (Vol. 2). Moguntiaci: Kirchheim, Schott und Thielmann. </ref> <small>(Theodisce ''Abentheuer'')</small>
* [[Acta (Eiflia)|Acta]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Acht'')</small>
* [[Ad Quercus]]<ref name="Pauly II 1974">Pauly, F. (1974). ''Germania Sacra. Neue Folge 8. Die Bistümer der Kirchenprovinz Trier. Das Erzbistum Trier: Vol. 2. Die Stifte St. Severus in Boppard, St. Goar, St. Castor in Karden''. Walter de Gruyter</ref> <small>(Theodisce ''Neichen'')</small>
* [[Adinbachium]]<ref name="Academia Electoralis Theodoro-Palatinae II 1770">Academia Electoralis Theodoro-Palatinae. (1770). ''Historia et commentationes Academiae Electoralis Scientiarum et Elegantiorum Litterarum Theodoro-Palatinae'' (Vol. 2). Typis Academicis.</ref> <small>(Theodisce ''Adenbach'')</small>
* [[Afflaria]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Affler'')</small>
* [[Agathonis Casae]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Echtershausen'')</small>
* [[Ager Fraxineus]]<ref name="Schannat 1852"/> <small>(Theodisce ''Eschfeld'')</small>
* [[Agitelsbacum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Achtelsbach'')</small>
* [[Agiwaltivilla]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Elzweiler'')</small>
* [[Agonis Villare]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Ehweiler'')</small>
* [[Ailertchenium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Ailertchen'')</small>
* [[Albersweilerium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Albersweiler'')</small>
* [[Albessenum]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Albessen'')</small>
* [[Albia (Occidentalis Silva)|Albia]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Elben'')</small>
* [[Albis (Rhenania et Palatinatus)|Albis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Alf'')</small>
* [[Albucha]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Albig'')</small>
* [[Albulfi Villa]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Albisheim'')</small>
* [[Alflona]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Alflen'')</small>
* [[Alcana (Rhenania et Palatinatus)|Alcana]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Alken'')</small>
* [[Alchorodum]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Elkenroth'')</small>
* [[Alchovilla (Nava)|Alchovilla]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(ad [[Nava (flumen)|Navam]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Ellweiler'')</small>
* [[Alchovilla (Tergum Caninum)|Alchovilla]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Elchweiler'')</small>
* [[Alisontia (Palatinatus)|Alisontia]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Alsenz'')</small>
* [[Allenbachum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Allenbach'')</small>
* [[Allendorfium (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Allendorfium]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Allendorf'')</small>
* [[Allenfeldium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Allenfeld'')</small>
* [[Almersbacum]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Almersbach'')</small>
* [[Almuthemarca]]<ref name="Beyer & Eltester & Goerz III 1874">Beyer, H., Eltester, L., & Goerz, A. (1874). ''Urkundenbuch zur Geschichte der jetzt die preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden mittelrheinischen Territorien: Vol. III. Vom Jahre 1260 bis 1350''. J. Hölscher.</ref> <small>(Theodisce ''Ollmuth'')</small>
* [[Alnetobacum prope Candelam]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="Remling 1852"/> <small>(Theodisce ''Erlenbach bei Kandel'')</small>
* [[Alnetobacum prope Danam]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="Görz II 1879"/> <small>(Theodisce ''Erlenbach bei Dahn'')</small>
* [[Alnetum (Rhenania et Palatinatus)|Alnetum]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Ellerstadt'')</small>
* [[Alnetum Eifliense]]<ref name="Schannat 1852">Schannat, J. F. (1852). ''Eiflia Illustrata: Oder geographische und historische Beschreibung der Eifel'' (G. Bärsch, Ed.). Lintz; et: Schannat, J. F. (1852). ''Eiflia illustrata oder geographische und historische Beschreibung der Eifel'' (G. Bärsch, Ed.; Vol. 2). Jakob Anton Mayer.</ref> <small>(Theodisce ''Ellscheid'')</small>
* [[Alni Divisa]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Ehlscheid'')</small>
* [[Alpenrodium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Alpenrod'')</small>
* [[Alsbacum (Occidentalis Silva)|Alsbacum]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Alsbach'')</small>
* [[Alsdorfium (Eiflia)|Alsdorfium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Alsdorf'')</small>
* [[Alsdorfium (Occidentalis Silva)|Alsdorfium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Alsdorf'')</small>
* [[Alshemium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Alsheim'')</small>
* [[Alta Regia (Rhenania)|Alta Regia]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Altrich'')</small>
* [[Alta Ripa (Palatinatus)|Alta Ripa]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Altrip'')</small>
* [[Alta Statio-Dahuna]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/><ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Hochstetten-Dhaun'')</small>
* [[Alterkulzium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Alterkülz''; [[Hunnice]] ''Allerkilz'')</small>
* [[Altum Villare (Rhenaniae et Palatinatus)|Altum Villare]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hockweiler'')</small>
* [[Alua]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Bleialf'')</small>
* [[Ambitus Sigae]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Hamm'')</small>
* [[Ameslabrunno]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Esselborn'')</small>
* [[Ammeldinga ad Novum Castrum]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Ammeldingen bei Neuerburg'')</small>
* [[Ammeldinga ad Ouram]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Ammeldingen an der Our'')</small>
* [[Amnis Nucum]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Nußbach'')</small>
* [[Anansdorfa]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Onsdorf'')</small>
* [[Anara]]<ref name="Greule 2014"/> <small>(Theodisce ''Oberahr'')</small>
* [[Angelostadium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Engelstadt'')</small>
* [[Angulocampus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Eckfeld'')</small>
* [[Angulus Franconum]]<ref name="Forcellini 1864-1887"/> <small>(Theodisce ''Frankeneck'')</small>
* [[Angulus Ludovici]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Ludwigswinkel'')</small>
* [[Anhusium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Anhausen''; dialectaliter ''Onese'')</small>
* [[Anschavia]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Anschau'')</small>
* [[Ansiacum Mosellanum]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Ensch'')</small>
* [[Antiqua Dizuna]]<ref name="Gudenus 1743"/> <small>(Theodisce ''Altendiez'')</small>
* [[Antiqua Laya]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Altlay'')</small>
* [[Antiqua Scheida]]<ref name="Gudenus 1743"/> <small>(Theodisce ''Altscheid'')</small>
* [[Antiqua Villa (Palatinatus)|Antiqua Villa]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Altdorf'')</small>
* [[Antiquum Boimburgum]]<ref name="Gudenus 1743">Gudenus, V. F. (1743). ''Codex diplomaticus: exhibens anecdota Moguntiaca, iura, provincias, et adiacentes regiones'' (Vol. 1). Typis Ioannis Baptistae; et: Gudenus, V. F. (1743). ''Codex Diplomaticus: Exhibens Anecdota Moguntiaca, Res Germanicas, Et Trevirenses Illustrantia'' (Vol. 1). Academica.</ref> <small>(Theodisce ''Altenbamberg'')</small>
* [[Antiquum Strimmigium]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Altstrimmig'')</small>
* [[Antiquum Widelbachium]]<ref name="Gudenus 1743"/> <small>(Theodisce ''Altweidelbach''; [[Hunnice]] ''Aldweirelbach'')</small>
* [[Antweilerium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Antweiler'')</small>
* [[Appenhemium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Appenheim'')</small>
* [[Appola]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Münsterappel''; [[Palatinice]] ''Minschtrappel'')</small>
* [[Aqua (prope Augustam Treverorum)|Aqua]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Aach'')</small>
* [[Aquae Ferreae (Eiflia)|Aquae Ferreae]]<ref name="Browerus & Masenius 1670">Browerus, C., & Masenius, J. (1670). ''Antiquitatum et annalium Trevirensium libri XXV''. Henricus Dehmen; et: Browerus, C., & Masenius, J. (1670). Antiquitatum et annalium Trevirensium libri XXV (Vol. 2). Coloniae Agrippinae: Joannis Wilhelmi Friessem.</ref> <small>(Theodisce ''Eisenach'')</small>
* [[Aquila (Germania)|Aquila]]<ref name="Brower 1626">Brower, C. (1626). ''Antiquitatum et annalium Trevirensium libri XXV''. Officina Libraria Henrici Bock.</ref> <small>(Theodisce ''Igel'')</small>
* [[Ara (Rhenania et Palatinatus)|Ara]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Altenahr'')</small>
* [[Arbachium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Arbach'')</small>
* [[Arbor Amelonis]]<ref name="Schannat 1852"/> <small>(Theodisce ''Emmelbaum'')</small>
* [[Aremontium]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Aremberg'')</small>
* [[Arenbacum]]<ref name="Debus 1984">Debus, K. (1984). ''Das älteste Lehnbuch der Grafen von Veldenz: Edition und sprachshistorisch-toponymische Untersuchung''. Veröffentlichungen de Pfälzischen Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften.</ref> <small>(Theodisce '''Oberarnbach')</small>
* [[Arenrathium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Arenrath'')</small>
* [[Arftium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Arft'')</small>
* [[Argenthalium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Argenthal''; [[Hunnice]] ''Ajedahl'')</small>
* [[Ariswancum]]<ref name="Dotzauer 2001">Dotzauer, W. (2001). ''Geschichte des Nahe-Hunsrück-Raumes: Von den Anfängen bis zur Französischen Revolution''. Franz Steiner Verlag.</ref> <small>(Theodisce ''Argenschwang'')</small>
* [[Armshemium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Armsheim'')</small>
* [[Arzbacum]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Arzbach'')</small>
* [[Ardesfelda]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Arzfeld'')</small>
* [[Ardinicum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Erden'')</small>
* [[Arenza]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Ernzen'')</small>
* [[Aridum Nemus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dürrholz'')</small>
* [[Asbachium (Occidentalis Silva)|Asbachium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Asbach'')</small>
* [[Aspishemium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Aspisheim'')</small>
* [[Astertium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Astert'')</small>
* [[Attenhusa]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Attenhausen'')</small>
* [[Atzelgiftium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Atzelgift'')</small>
* [[Auderathium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Auderath'')</small>
* [[Audonis Domus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Edesheim''; [[Palatinice]] ''Esem'')</small>
* [[Auelium]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Auel'')</small>.
* [[Augia (Tergum Caninum)|Augia]]<ref name="Trithemius 1601">Trithemius, I. (1601). ''Chronicon Coenobii Sponheimensis''. Typis Ioannis Albini; et: Trithemius, I. (1601). Chronicon Sponheimense, ca. 1495-1509. (Ed. Carl Velten, 1969). [[Cruciniacum|Cruciniaci]]: Eigenverlag.</ref> <small>(Theodisce ''Auen'')</small>
* [[Augia ad Kyllam]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Auw an der Kyll'')</small>
* [[Augia ad Prumiam]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Auw bei Prüm'')</small>
* [[Augia Dusonis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dausenau'')</small>
* [[Augia Nistrae]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Nisterau'')</small>
* [[Aullium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Aull'')</small>
{{div col end}}
=== B ===
{{div col|3}}
* [[Bachenbergium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Bachenberg'')</small>
* [[Bacunnum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bekond'')</small>
* [[Bademium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Badem'')</small>
* [[Badenhardia]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Badenhard''; [[Hunnice]] ''Banert'')</small>
* [[Badenhemium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Badenheim'')</small>
* [[Baldringum]]<ref name="Gnodalius 1570">Gnodalius, P. (1570). ''Seditio repentina vulgi, praecipue rusticorum, anno M.D.XXV. per universam fere Germaniam exorta''. Henricus Petri</ref> <small>(Theodisce ''Baldringen'')</small>
* [[Bannum (Palatinatus)|Bannum]]<ref name="Lehmann 1857">Lehmann, J. G. (1857). ''Urkundliche Geschichte der Klöster in der Pfalz''. Verlag der Joh. Chr. Hermann'sche Buchhandlung.</ref> <small>(Theodisce ''Bann'')</small>
* [[Bannberscheidum]]<ref name="Steub 1846">Steub, L. (1846). ''Die oberdeutschen Familiennamen''. Verlag von George Joseph Manz.</ref> <small>(Theodisce ''Bannberscheid'')</small>
* [[Barae (Eiflia)|Barae]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Baar'')</small>
* [[Basilica Helperici]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Helferskirchen'')</small>
* [[Baudobrica]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Büdlich'')</small>
* [[Baulerum (Circulus terrae Arvilarensis)|Baulerum]]<ref name="Schannat 1855">Schannat, J. F. (1855). ''Eiflia illustrata, sive geographica et historica comitatus Eifliae descriptio''. Jacobus Antonius Mayer.</ref> <small>(in [[Circulus terrae Arvilarensis|Circulo Arvilarensi]]<ref name="Circulus terrae">Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' -secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo- vertit</ref><ref>Nomen Latinum completum "Circulus terrae Arvilarensis"</ref><ref name="Egli 1893"/>)</small> <small>(Theodisce ''Bauler'')</small>
* [[Baustertum]]<ref name="Schannat 1855"/> <small>(Theodisce ''Baustert'')</small>
* [[Bechelum]]<ref name="Steininger 1836">Steininger, J. (1836). ''Codex principis et metropolis Trevirensis: res Trevericas a saeculo X. usque ad nostra tempora illustrans''. Friederich Lintz; et: Steininger, J. (1836). ''Codex principis et metropolis Trevirensis: Res Trevirericas a tempore Romanae dominationis usque ad nostram aetatem''. Typis et Sumptibus F. Lintz.</ref> <small>(Theodisce ''Becheln'')</small>
* [[Bechtrum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Bechtheim'')</small>
* [[Beindersheimium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Beindersheim'')</small>
* [[Belgica (Germania)|Belgica]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(Theodisce ''Belg''; [[Hunnice]] ''Bellisch'')</small>
* [[Belinga (Circulus Eiflensis Bedensis et Prumiensis)|Belinga]]<ref name="Beyer 1860"/> <ref name="Beyer 1860"/> <small>(in [[Circulus Eiflensis Bedensis et Prumiensis|Circulo Eiflensi Bedensi et Prumiensi]]<ref name="CEBEP"/>)</small> <small>(Theodisce ''Beilingen'')</small>
* [[Belinga (Occidentalis Silva)|Belinga]]<ref name="Görz 1886">Görz, A. (1886). ''Mittelrheinische Regesten: oder chronologische Zusammenstellung der Quellenbriefe für die Geschichte der Territorien der heutigen Regierungsbezirke Coblenz und Trier''. Verlag von F. Hölscher.</ref> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Bellingen'')</small>
* [[Bellum (Tergum Caninum)|Bellum]]<ref name="Steininger 1836"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Bell'')</small>
* [[Bellum (prope Mendigum)|Bellum]]<ref name="Steininger 1836"/> <small>(prope [[Mendigum]]<ref name="Bärsch 1844"/>)</small> <small>(Theodisce ''Bell'')</small>
* [[Beltema]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Beltheim''; [[Hunnice]] ''Belldem'')</small>
* [[Bercilingua]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Berlingen'')</small>
* [[Bermola]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bermel'')</small>
* [[Bertriacum]]<ref name="Gilles 1988">Gilles, K.-J. (1988). ''Die Entersburg bei Bad Bertrich. Ein "Troja" der Eifel''. Apud ''Jahrbuch für den Kreis Cochem-Zell''.</ref> <small>(Theodisce ''Bad Bertrich'')</small>
* [[Bettilonis Villa]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Betteldorf'')</small>
* [[Bettinga (Eiflia)|Bettinga]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Bettingen'')</small>
* [[Betularia-Honigsessenium]]<ref name="Bärsch 1844"/><ref name="Königliches Statistisches Bureau XII 1885">Königliches Statistisches Bureau (Ed.) (1885). ''Gemeindelexikon für das Königreich Preußen: Provinz Rheinland'' (Vol. 12). Berolini: Verlag des Königlichen Statistischen Bureaus; et: Königliches Statistisches Bureau (Ed.) (1885). ''Gemeindelexikon für das Königreich Preußen: Auf Grund der Materialien der Volkszählung vom 1. Dezember 1885'' (Vol. 12). Berolini: Verlag des Königlichen Statistischen Bureaus.</ref> <small>(Theodisce ''Birken-Honigsessen'')</small>
* [[Betularum Domus]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Birkheim''; [[Hunnice]] ''Berkhem'')</small>
* [[Beyia]]<ref name="Beyer II 1874"/> <small>(Theodisce ''Hausbay'')</small>
* [[Bibaraha]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Biebern''; [[Hunnice]] ''Biewere'')</small>
* [[Bibericum]]<ref name="Steininger 1836"/> <small>(Theodisce ''Biebrich'')</small>
* [[Bickenbacum (Tergum Caninum)|Bickenbacum]]<ref name="Steininger 1836"/> <small>(Theodisce ''Bickenbach''; [[Hunnice]] ''Beggebach'')</small>
* [[Bidasium]]<ref name="Lehmann 1841">Lehmann, J. G. (1841). ''Urkundliche Geschichte der Klöster in der ehemaligen Pfalz am Rheine''. Caesareae Lutrae: Tascher. </ref> <small>(Theodisce ''Biedesheim''; [[Palatinice]] ''Birressem'')</small>
* [[Bifangum Ulonis]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Eulenbis'')</small>
* [[Bilestinum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Beilstein'')</small>
* [[Billiacum (Rhenania et Palatinatus)|Billiacum]]<ref name="Gilles 1985">Gilles, K. J. (1985). ''Die römische Moselbrücke bei Wasserbillig-Oberbillig''. Rheinisches Landesmuseum Trier.</ref> <small>(Theodisce ''Oberbillig'')</small>
* [[Binninga (Eiflia)|Binninga]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Binningen'')</small>
* [[Binsfelda (Eiflia)|Binsfelda]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Binsfeld'')</small>
* [[Birgelium]]<ref name="Wackenroder 1928">Wackenroder, E. (1928). ''Die Kunstdenkmäler des Kreises Daun'' (P. Clemen, Ed.; Vol. 12/III). Dusseldorpii: L. Schwann.</ref> <small>(Theodisce ''Birgel'')</small>
* [[Birgesbura]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Birresborn'')</small>
* [[Birtinga]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Birtlingen'')</small>
* [[Bitzenum]]<ref name="Königliches Statistisches Bureau XII 1885"/> <small>(Theodisce ''Bitzen'')</small>
* [[Blatmarisheimum]]<ref>Ahlfeldt, J. (Ed.) (s. f.). ''About: Lorsch Codex, no. 1234''. Regnum Francorum Online.</ref> <small>(Theodisce ''Hochborn'')</small>
* [[Bochinga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Böchingen'')</small>
* [[Bolandia]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Bolanden''; [[Palatinice]] ''Bolanne'')</small>
* [[Bollanevilla]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Bollendorf'')</small>
* [[Bona Villa (Rhenania et Palatinatus)|Bona Villa]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Gutweiler'')</small>
* [[Boni Agri]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Gutenacker'')</small>
* [[Borlerium]]<ref name="Fabricius II 1898">Fabricius, W. (1898). ''Erläuterungen zum geschichtlichen Atlas der Rheinprovinz: Die Karte von 1789'' (Vol. 1 & 2). Bonnae: Hermann Behrendt; et: Fabricius, W. (1898). ''Die Karte von 1589 und die Erläuterungen von 1594. In Erläuterungen zum Geschichtlichen Atlas der Rheinprovinz'' (Vol. 2). Bonnae: Hermann Behrendt.</ref> <small>(Theodisce ''Borler'')</small>
* [[Bovina (Nava)|Bovina]] <small>(ad [[Nava (flumen)|Navam]]<ref name="Fabricius II 1898"/>)</small> <small>(Theodisce ''Boos'')</small>
* [[Braunshornium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Braunshorn''; [[Hunnice]] ''Brousert'')</small>
* [[Bredallum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Briedel'')</small>
* [[Breidena]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Briedern'')</small>
* [[Bremba]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Bremm'')</small>
* [[Bretzenheimum ad Navam]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Bretzenheim''; [[Hunnice]] ''Brätzenem'')</small>
* [[Briedina]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Brieden'')</small>
* [[Briminga]]<ref name="Linden 1852">Linden, I. (1852). ''Hierarchia Trevirensis: Catalogus omnium ecclesiarum et cleri dioecesis Trevirensis''. Ex Officina Typographica B. Herder.</ref> <small>(Theodisce ''Brimingen'')</small>
* [[Brinichum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Brenk'')</small>
* [[Brocscheidum]]<ref name="Schannat 1829">Schannat, I. F. (1829). ''Eiflia illustrata oder geographische und historische Beschreibung der Eifel'' (G. Bärsch, Tranl.). Mayer. </ref> <small>(Theodisce ''Brockscheid'')</small>
* [[Brodenbacum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Brodenbach'')</small>
* [[Brohla-Luezilinga]]<ref name="Brommer 2003">Brommer, P. (2003). ''Die Kanzlei der Erzbischöfe von Trier im 12. Jahrhundert''. Gesellschaft für Mittelrheinische Kirchengeschichte; et: Brommer, P. (2003). ''Inventar des Archivs der Stadt Cochem''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: Verlag der Landesarchivverwaltung Rheinland-Pfalz; et: Brommer, P. (2003). ''Die Inventare der nichtstaatlichen Archive des Hunsrücks'' (Vol. 4). Verlag der Landesarchivverwaltung Rheinland-Pfalz.</ref> <small>(Theodisce ''Brohl-Lützing'')</small>
* [[Bruchamulbacum-Misavia]]<ref name="Lehmann 1867"/> <small>(Theodisce ''Bruchmühlbach-Miesau'')</small>
* [[Bruchertseifia]]<ref name="Linden 1852"/> <small>(Theodisce ''Bruchertseifen'')</small>
* [[Bruchwilarius-Berenbacum]]<ref name="Lehmann 1867"/> <small>(Theodisce ''Bruchweiler-Bärenbach'')</small>
* [[Brucusa]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bruchhausen'')</small>
* [[Brula]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Brohl'')</small>
* [[Brunswillarium]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Brauweiler'')</small>
* [[Bruo]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Brey'')</small>
* [[Bruscheida]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Bruschied'')</small>
* [[Bruttigum-Fancale]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Bruttig-Fankel'')</small>
* [[Bubacum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bubach''; [[Hunnice]] ''Bobach'')</small>
* [[Bubenheimium (Hassia Rhenana)|Bubenheimium]]<ref name="Brilmayer 1905">Brilmayer, K. I. (1905). ''Rheinhessen in Vergangenheit und Gegenwart''. [[Giessa]]e: Roth.</ref> <small>(in [[Hassia Rhenana]]<ref name="Hassia Rhenana"/>)</small> <small>(Theodisce ''Bubenheim'')</small>
* [[Bubonum Villa (Palatinatus)|Bubonum Villa]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Bubenheim''; [[Palatinice]] ''Buwerum'')</small>
* [[Bubura]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Buborn'')</small>
* [[Budonis Villa]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Büdesheim'')</small>
* [[Buidonivilla]]<ref name="Remling 1852"/> <small>(Theodisce ''Bobenheim am Berg'')</small>
* [[Bulenberga]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Buhlenberg'')</small>
* [[Bulichum]]<ref name="Steininger 1836"/> <small>(Theodisce ''Beulich'')</small>
* [[Bulleia]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bullay'')</small>
* [[Bundenbachium]]<ref name="Cellarius 1706">Cellarius, C. (1706). ''Notitia Orbis Antiqui, sive Geographia Plenior: ab ortu rerumpublicarum ad Constantinorum tempora''. Gleditsch.</ref> <small>(Theodisce ''Großbundenbach'')</small>
* [[Bundenbachum Minus]]<ref name="Remling 1852"/> <small>(Theodisce ''Kleinbundenbach'')</small>
* [[Bunglum (Mosella)|Bunglum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bengel'')</small>
* [[Burgus (Mosella)|Burgus]] <small>(ad [[Mosella (flumen)|Mosellam]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Burg'')</small>
* [[Burgus (Mosella Inferior)|Burgus]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(ad [[Mosella (flumen)|Mosellam Inferiorem]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Burgen'')</small>
* [[Burgus (Eiflia)|Burgus]]<ref name="Linden 1852"/> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Burg'')</small>
* [[Burgus (prope Bernicastellum-Cusam)|Burgus]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(prope [[Bernicastellum-Cusam]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="Marx 1905"/>)</small> <small>(Theodisce ''Burgen'')</small>
* [[Burovillare]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Burrweiler'')</small>
* [[Burtscheidium]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Burtscheid'')</small>
* [[Buveza]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Boos'')</small>
{{div col end}}
=== C ===
{{div col|3}}
* [[Cabriacum]]<ref>Vide [https://www.schweich.de/ortsgemeinden/koewerich/ ''ORTSGEMEINDE KÖWERICH''], ubi dicitur "(...) Köwerich (...) Bis ins frühe Mittelalter hieß der Ort dann "Cabriacum" (...)".</ref> <small>(Theodisce ''Köwerich'')</small>
* [[Cabusvillerium]]<ref name="Frey I 1836">Frey, M. (1836). ''Die Statistisch-Historische Beschreibung des königlich bayerischen Rheinkreises'' (Vol. 1). [[Spira (urbs)|Spirae]]: F. C. Neidhard.</ref> <small>(Theodisce ''Kapsweyer'')</small>
* [[Cadena (Rhenania et Palatinatus)|Cadena]]<ref>Verbandsgemeinde Westerburg (2024). ''Kaden: Ortsgemeinde im Westerwaldkreis''.</ref> <small>(Theodisce ''Kaden'')</small>
* [[Caefenhemium]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Kaifenheim'')</small>
* [[Caela]]<ref name="">Landeshauptarchiv Koblenz (2021). ''Jahrbuch für westdeutsche Landesgeschichte'' (Vol. 47). [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: Verlag der Landesarchivverwaltung Rheinland-Pfalz.</ref> <small>(Theodisce ''Kail'')</small>
* [[Caeshofium]]<ref name="Toepke II 1884">Toepke, G. (1884). ''Die Matrikel der Universität Heidelberg von 1386 bis 1662'' (Vol. 2). [[Heidelberga]]e: Carl Winter's Universitätsbuchhandlung.</ref> <small>(Theodisce ''Käshofen'')</small>
* [[Cagelenstadium]]<ref name="Schoepflin I 1772">Schoepflin, J. D. (1772). ''Alsatia Illustrata: Germanica Gallica'' (Vol. 1). [[Colmaria]]e: Ex Typographia Regia.</ref> <small>(Theodisce ''Kallstadt'')</small>
* [[Calcefurnium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Kalkofen'')</small>
* [[Calenbornium (prope Aram)|Calenbornium]]<ref name="Oediger II 1954">Oediger, F. W. (1954). ''Die Regesten der Erzbischöfe von Köln im Mittelalter'' (Vol. 2). Bonnae: Hanstein.</ref> <small>(prope [[Ara (Rhenania et Palatinatus)|Aram]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/>)</small> <small>(Theodisce ''Kalenborn'')</small>
* [[Calenbornium (prope Caesariacum)|Calenbornium]]<ref name="Brommer 2003"/> <small>(prope [[Caesariacum]]<ref name="Bärsch 1844"/>)</small> <small>(Theodisce ''Kalenborn'')</small>
* [[Calenbornium-Scheurenum]]<ref name="Landeshauptarchiv Koblenz 2023"/> <small>(Theodisce ''Kalenborn-Scheuern'')</small>
* [[Caltenengersium]]<ref name="Brommer 2003"/> <small>(Theodisce ''Kaltenengers'')</small>
* [[Caltenholzhusa]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Kaltenholzhausen'')</small>
* [[Caltum]]<ref name="Brommer 2003"/> <small>(Theodisce ''Kalt'')</small>
* [[Camesa]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Kanzem'')</small>
* [[Caminus Picis (Palatinatus)|Caminus Picis]]<ref name="Lehmann 1857"/> <small>(Theodisce ''Bechhofen'')</small>
* [[Campenichium]]<ref name="Brommer 2003"/> <small>(Theodisce ''Kempenich'')</small>
* [[Campifelda]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Kempfeld''; [[Hunnice]] ''Käfeld'' seu ''Kerf'ld'')</small>
* [[Campus Animalium]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Dierfeld'')</small>
* [[Campus Baierorum et Steckweilerum]]<ref name="Lehmann 1857"/><ref name="Widder 1788">Widder, J. G. (1788). ''Versuch einer vollständigen Geographisch-Historischen Beschreibung der Kurfürstlichen Pfalz am Rheine'' (Vol 1 ad 4). Francofurti et Lipsiae.</ref> <small>(Theodisce ''Bayerfeld-Steckweiler'')</small>
* [[Campus Balesii]]<ref name="Hontheim 1750">Hontheim, N. (1750). ''Historia Trevirensis diplomatica et pragmatica''. Apud viduam et filium Joannis Gulielmi Huisch.</ref> <small>(Theodisce ''Balesfeld'')</small>
* [[Campus Bettonis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bettenfeld'')</small>
* [[Campus Bonini]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Bonefeld'')</small>
* [[Campus-Bornhofium]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="">Dahlow, V. (1884). ''Das Kapuzinerkloster zu Bornhofen: Seine Geschichte und seine Gnadenstätte''. [[Augusta Treverorum|Augustae Treverorum]]: Paulinus-Druckerei.</ref> <small>(Theodisce ''Kamp-Bornhofen'')</small>
* [[Campus Caprarum]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Geisfeld'')</small>
* [[Campus Curiae (Eiflia)|Campus Curiae]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hoffeld'')</small>
* [[Campus Dedinis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Deudesfeld''; dialectaliter [[Eiflice]] ''Deisseld'')</small>
* [[Campus Eritii]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Ersfeld'')</small>
* [[Campus et Mons]]<ref name="Schannat 1852"/> <small>(Theodisce ''Großkampenberg'')</small>
* [[Campus Flammingi]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Flammersfeld'')</small>
* [[Campus Friscanis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Freckenfeld'')</small>
* [[Campus Indaginis (Palatinatus)|Campus Indaginis]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Hainfeld'')</small>
* [[Campus Minor (Rhenania et Palatinatus)|Campus Minor]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lützkampen'')</small>
* [[Campus Pineus]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Fürfeld'')</small>
* [[Campus Speltae]]<ref name="Förstemann II 1913"/> <small>(Theodisce ''Harspelt'')</small>
* [[Campus Vallis (Rhenania et Palatinatus)|Campus Vallis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dellfeld'')</small>
* [[Cana (Rhenania et Palatinatus)|Cana]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Caan'')</small>
* [[Canapa-Labachium]]<ref name="Bannister 1915">Bannister, A. T. (1915). ''The Place-Names of Herefordshire: Their Origin and Development''. Cambridge University Press.</ref><ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Knopp-Labach'')</small>
* [[Capella (Tergum Caninum)|Capella]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Kappel''; [[Hunnice]] ''Kabbel'')</small>
* [[Capella (prope Angulum Lutrae)|Capella]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(prope [[Angulus Lutrae|Angulum Lutrae]]<ref name="Steininger 1834"/>)</small> <small>(Theodisce ''Kappeln'')</small>
* [[Capella-Drusvillare]]<ref name="Historischer Verein der Pfalz XIV 1890">Historischer Verein der Pfalz (1890). ''Mitteilungen des Historischen Vereins der Pfalz'' (Vol. 14). [[Spira (urbs)|Spirae]]: Gilardone.</ref><ref name="Zeuss 1842">Zeuss, K. (1842). ''Traditiones possessionesque Wizenburgenses: Codices duo cum supplemento''. [[Spira (urbs)|Spirae]]: Libraria Zu-Schannat.</ref> <small>(Theodisce ''Kapellen-Drusweiler'')</small>
* [[Caperichium]]<ref name="Brommer 2003"/> <small>(Theodisce ''Kaperich'')</small>
* [[Capitalis Cathedra]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Hauptstuhl'')</small>
* [[Carbachium (Tergum Caninum)|Carbachium]]<ref name="Brommer 2003"/> <small>(Theodisce ''Karbach'')</small>
* [[Carla (Eiflia)|Carla]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Karl''; dialectaliter [[Eiflice]] ''Koahl'')</small>
* [[Carolihusium]]<ref name="Landeshauptarchiv Koblenz 2023"/> <small>(Theodisce ''Karlshausen''; [[Luxemburgice]] ''Korelsen'')</small>
* [[Carolobachium Minus]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Kleinkarlbach'')</small>
* [[Carolomontium (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Carolomontium]] <small>(in [[Circulus Rhenanus et Lauganensis|Circulo Rhenano et Lauganensi]]<ref name="CREL"/>)</small> <small>(Theodisce ''Charlottenberg'')</small>
* [[Carolomontium (Circulus terrae Turingensis)|Carolomontium]]<ref name="Linden 1852"/> <small>(in [[Circulus terrae Turingensis|Circulo terrae Turingensi]]<ref name="CTTuringensis">Fingitur nomen "Circulus terrae Turingensis" -Theodisce ''Landkreis Bad Dürkheim'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Turingensis-e" ad [[Turingum]] refertur.</ref>)</small> <small>(Theodisce ''Carlsberg'')</small>
* [[Carpenium]]<ref name="Landeshauptarchiv Koblenz 2023"/> <small>(Theodisce ''Kerpen'')</small>
* [[Casa Bubonum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Börfink'')</small>
* [[Casae ad Montem (Rhenania et Palatinatus)|Casae ad Montem]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Berghausen'')</small>
* [[Casae Beionis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Beinhausen'')</small>
* [[Casae Bennonis]]<ref name="Lehmann 1857"/> <small>(Theodisce ''Bennhausen''; [[Palatinice]] ''Bennese'')</small>
* [[Casae Bergonis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bergenhausen''; [[Hunnice]] ''Bärjehouse'')</small>
* [[Casae Berizonis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Berzhausen'')</small>
* [[Casae Bidari]]<ref name="Lehmann 1857"/> <small>(Theodisce ''Biedershausen'')</small>
* [[Casae Faginae]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Büchenbeuren''; [[Hunnice]] ''Bischebäjere'')</small>
* [[Casbachium-Olenbergium]]<ref name="Oediger II 1954"/> <small>(Theodisce ''Kasbach-Ohlenberg'')</small>
* [[Caschenbachium]]<ref name="Landeshauptarchiv Koblenz 2023"/> <small>(Theodisce ''Kaschenbach'')</small>
* [[Casdorfium]]<ref name="Gensicke I 1999"/> <small>(Theodisce ''Kasdorf'')</small>
* [[Caseifelda]]<ref name="Landeshauptarchiv Koblenz 2023"/> <small>(Theodisce ''Kesfeld'')</small>
* [[Casella (prope Augustam Treverorum)|Casella]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Kasel''; [[Franconice-Mosellanice]] ''Kosel'')</small>
* [[Casloaca]]<ref>Vide: Regionalgeschichte.net (2024). ''Kesseling - Benediktinerpropstei''; ubi dicitur "(...) Kesseling (...) "Monasterium quod vocatur Casloaca" (...)".</ref> <small>(Theodisce ''Kesseling'')</small>
* [[Castanidum]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Kesten'')</small>
* [[Castellum-Stadium]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="Brommer 2003"/> <small>(Theodisce ''Kastel-Staadt'')</small>
* [[Castrum Brule]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Burgbrohl'')</small>
* [[Castrum Gaudii]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Freudenburg'')</small>
* [[Castrum Inferius (Rhenania et Palatinatus)|Castrum Inferius]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Niederburg''; [[Hunnice]] ''Nierabursch'')</small>
* [[Castrum Larae]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Burglahr'')</small>
* [[Casturtium]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Kestert'')</small>
* [[Casulae Puerorum]]<ref name="Beyer II 1865">Beyer, H. (1865). ''Urkundenbuch zur Geschichte der jetzt die preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden mittelrheinischen Territorien'' (Vol. 2). [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: J. Hölscher; et: Beyer, H. (1865). ''Urkundenbuch zur Geschichte der mittelrheinischen Territorien: Vom Jahre 1169 bis 1212'' (Vol. 2). Hölscher.</ref> <small>(Theodisce ''Kinderbeuern'')</small>
* [[Cattibachium]]<ref name="Widder III 1787"/> <small>(Theodisce ''Katzenbach'')</small>
* [[Catzvillerium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Katzweiler'')</small>
* [[Catzvinkelium (Segaha)|Catzvinkelium]]<ref name="Gensicke I 1999"/> <small>(ad [[Segaha]]m<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Katzwinkel'')</small>
* [[Causenium]]<ref name="Gensicke I 1999"/> <small>(Theodisce ''Kausen'')</small>
* [[Cazvinkelium (Eiflia)|Cazvinkelium]]<ref name="Landeshauptarchiv Koblenz 2023"/> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Katzwinkel'')</small>
* [[Cella ad Lacum]]<ref name="Landeshauptarchiv Koblenz 2023"/> <small>(Theodisce ''Kell am See'')</small>
* [[Cella Nantereshusana]]<ref name="Brower & Masen I 1855">Brower, C., & Masen, J. (1855). ''Metropolis ecclesiae Trevericae, quae metropolitanae ecclesiae originem, iura, decus, officia; tum subjectorum illi episcopatuum, regionum, urbium, ecclesiarum'' (C. von Stramberg, Ed.; Vol. 1). Hölscher.</ref> <small>(Theodisce ''Nentershausen'')</small>
* [[Cerna (Rhenania et Palatinatu)|Cerna]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Moselkern'')</small>
* [[Cervicampus (Tergum Caninum)|Cervicampus]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hirschfeld''; [[Hunnice]] ''Heerschfeld'')</small>
* [[Cervicornu (Palatinatus)|Cervicornu]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hirschhorn/Pfalz'')</small>
* [[Cervimontium (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Cervimontium]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hirschberg'')</small>
* [[Cervivallis (Palatinatus)|Cervivallis]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hirschthal'')</small>
* [[Chumbdum Inferius]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Niederkumbd''; [[Hunnice]] ''Nierakuhm'')</small>
* [[Cissis Superior]]<ref name="VvAiR CLIX 1959">Verein von Altertumsfreunden im Rheinlande (1959). ''Bonner Jahrbücher: Jahrbücher des Vereins von Altertumsfreunden im Rheinlande und des Rheinischen Landesmuseums in Bonn: Vol. 159''. Böhlau.</ref> <small>(Theodisce ''Oberzissen'')</small>
* [[Clarus Rivus (Eiflia)|Clarus Rivus]]<ref name="Binterim & Mooren 1830">Binterim, A. J., & Mooren, J. H. (1830). ''Die alte und neue Erzdiöcese Köln in ihrer ehemaligen Ausdehnung und jetzigen Verfassung''. Simon Müller.</ref> <small>(Theodisce ''Gladbach'')</small>
* [[Clausa (Rhenania et Palatinatus)|Clausa]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Clausen'')</small>
* [[Clausura Eberhardi]]<ref name="Blackie 1887">Blackie, C. (1887). ''A Dictionary of Place-Names Giving Their Derivations''. John Murray.</ref> <small>(Theodisce ''Klausen'')</small>
* [[Clenichium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Kleinich'')</small>
* [[Clidinga]]<ref name="Marx II 1843"/> <small>(Theodisce ''Kliding'')</small>
* [[Clinga]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Klingenmünster'')</small>
* [[Clingelbachium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Klingelbach'')</small>
* [[Clottena]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Klotten'')</small>
* [[Cludenbachium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Kludenbach''; [[Hunnice]] ''Klurebach'')</small>
* [[Cluziradum]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Klüsserath'')</small>
* [[Cnittelshemium]]<ref name="Baudrand 1682">Baudrand, M. A. (1682). ''Geographia ordine litterarum disposita''. (Vol. 1). Apud Johannem Martyn.</ref> <small>(Theodisce ''Knittelsheim'')</small>
* [[Cnoringa]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Knöringen'')</small>
* [[Cocheshusa]]<ref name="Vereins von Alterthumsfreunden 42 1866">Vereins von Alterthumsfreunden (1866). ''Jahrbücher des Vereins von Alterthumsfreunden im Rheinlande'' (Vol. 42).</ref> <small>(Theodisce ''Koxhausen'')</small>
* [[Colbinga (Rhenania et Palatinatus)|Colbinga]]<ref name="Longnon 1915"/> <small>(Theodisce ''Kölbingen'')</small>
* [[Colli Villa (Rhenania et Palatinatus)|Colli Villa]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Halsdorf'')</small>
* [[Colliga]]<ref name="Longnon 1915"/> <small>(Theodisce ''Kollig'')</small>
* [[Collis (Rhenania et Palatinatus)|Collis]]<ref name="Wasserzieher 1927">Wasserzieher, E. (1927). ''Hans und Grete: Eine Einführung in die Studium der deutschen Personennamen''. Ferdinand Dümmler Verlag.</ref> <small>(Theodisce ''Büchel'')</small>
* [[Collis Betularum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Birkenbeul'')</small>
* [[Collis Hassonis]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Hatzenbühl'')</small>
* [[Colverathum]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Kolverath'')</small>
* [[Colvilerium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Kollweiler'')</small>
* [[Comeda]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Kümbdchen''; [[Hunnice]] ''Kiehmsche'')</small>
* [[Comina]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Kommen'')</small>
* [[Concha Sanctorum]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Heiligenmoschel'')</small>
* [[Condate Vicus]]<ref name="Condate Vicus">Vide [https://www.gemeinde-contwig.de/index.php/ortsgeschichte ''Gemeinde Contwig''], ubi dicitur "(...) Namen „condate vicus“ (oder ähnlich) erhielt (...)".</ref> <small>(Theodisce ''Contwig'')</small>
* [[Contrava]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Gondorf'')</small>
* [[Conventus de Cumbda]]<ref name="Gudenus 1743"/> <small>(Theodisce ''Klosterkumbd''; [[Hunnice]] ''Klosderkuhm'')</small>
* [[Coppa (Circulus terrae Eiflae Vulcanicae)|Coppa]]<ref name="Marx II 1843"/> <small>(Theodisce ''Kopp'')</small>
* [[Corbora]]<ref name="Remling 1852"/> <small>(Theodisce ''Körborn'')</small>
* [[Cordula]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Kordel'')</small>
* [[Corlinga]]<ref name="Marx II 1843"/> <small>(Theodisce ''Korlingen'')</small>
* [[Corperichium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Körperich'')</small>
* [[Corvilerium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Korweiler''; [[Hunnice]] ''Korwell'')</small>
* [[Corvinus Mons (Rhenania et Palatinatus)|Corvinus Mons]]<ref name="Bünz 2008">Bünz, E. (2008). ''Pfalz: Die Siedlungsnamen der Pfalz. En: Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landeskunde in Baden-Württemberg''. [[Stutgardia]]e: W. Kohlhammer.</ref> <small>(Theodisce ''Krähenberg'')</small>
* [[Cottenburna]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Kottenborn'')</small>
* [[Cottenheimium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Kottenheim'' seu ''Kottem'')</small>
* [[Cotterichenium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Kötterichen'')</small>
* [[Coverna-Gundorfium]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Kobern-Gondorf'')</small>
* [[Cratonbachium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Kradenbach'')</small>
* [[Cratzenburgum]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Kratzenburg'')</small>
* [[Crelen]]<ref name="Schannat & Bär III 1909">Schannat, J. F., & Bär, M. (1909). ''Eiflia illustrata, oder geographische und historische Beschreibung der Eifel'' (Vol. 3). Jacob Anton Mayer.</ref> <small>(Theodisce ''Nerdlen'')</small>
* [[Cretes (Rhenania et_Palatinatus)|Cretes]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Kretz'')</small>
* [[Crichenbachium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Krickenbach'')</small>
* [[Cronweilerium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Kronweiler'')</small>
* [[Cropa (Rhenania et Palatinatus)|Cropa]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Kroppach'')</small>
* [[Croppa]]<ref name="Görz 1876">Görz, A. (1876). ''Mittelrheinische Regesten oder chronologische Zusammenstellung des Quellenmaterials für die Geschichte der Territorien der heutigen Regierungsbezirke Coblenz und Trier'' (Vol. 1 & 2). [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: Denkert & Groos et F. Hölscher.</ref> <small>(Theodisce ''Kröppen'')</small>
* [[Crovia]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Kröv'')</small>
* [[Crufta (Circulus Eiflensis Bedensis et Prumiensis)|Crufta]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(in [[Circulus Eiflensis Bedensis et Prumiensis|Circulo Eiflensi Bedensi et Prumiensi]]<ref name="CEBEP"/>)</small> <small>(Theodisce ''Kruchten'')</small>
* [[Crufta (Circulus terrae Magniacensis et Confluentensis)|Crufta]]<ref name="Görz 1876"/> <small>(in [[Circulus terrae Magniacensis et Confluentensis|Circulo terrae Magniacensi et Confluentensi]]<ref name="CTMEC"/>)</small> <small>(Theodisce ''Kruft''; dialectaliter ''Kroft'')</small>
* [[Crummela (Occidentalis Silva)|Crummela]]<ref name="Görz 1876"/> <small>(Theodisce ''Krümmel''; dialectaliter ''Krimmel'')</small>
* [[Crummenowe]]<ref name="Görz 1876"/> <small>(Theodisce ''Krummenau''; [[Hunnice]] ''Gromme'')</small>
* [[Crunkele]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Krunkel'')</small>
* [[Cuncha]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Konken'')</small>
* [[Cunderode]]<ref name="Görz 1876"/> <small>(Theodisce ''Kundert'')</small>
* [[Cuningeshemium]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Köngernheim'')</small>
* [[Cunisbacum]]<ref name="Frey I 1836"/> <small>(Theodisce ''Kindsbach'')</small>
* [[Cunnenhemium]]<ref name="Widder III 1787"/> <small>(Theodisce ''Kindenheim''; [[Palatinice]]; ''Kinnerem'')</small>
* [[Curia (Occidentalis Silva)|Curia]]<ref name="Stein 1827">Stein, F. (1827). ''Annalen des Vereins für Nassauische Altertumskunde und Geschichtsforschung''.</ref> <small>(Theodisce ''Hof'')</small>
* [[Curia Dominicalis]]<ref name="Simmern-Rheinböllen 2024">Verbandsgemeinde Simmern-Rheinböllen (2024). ''Ortsgemeinde Fronhofen''.</ref> <small>(Theodisce ''Fronhofen''; [[Hunnice]] ''Fronhuwe'')</small>
* [[Curia Media (Rhenania et Palatinatus)|Curia Media]]<ref name="Beyer II 1865"/> <small>(Theodisce ''Mittelhof'')</small>
* [[Curia Vulpis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Fuchshofen'')</small>
* [[Curiae Arnonis]]<ref name="Gudenus 1743"/> <small>(Theodisce ''Arnshöfen'')</small>
* [[Curiae Boreales]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Nordhofen''; dialectaliter ''Noorden'')</small>
* [[Curtes Dissonis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dessighofen''; dialectaliter ''Dessje'')</small>
* [[Curtes Endlichonis]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Endlichhofen'')</small>
* [[Curtes Indaginis]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Hanhofen'')</small>
* [[Curtis-Exustio]]<ref name="Marx II 1843"/> <small>(Theodisce ''Kottweiler-Schwanden'')</small>
* [[Curtis Ferrea]]<ref name="Meisner 1623"/> <small>(Theodisce ''Eisighofen'')</small>
* [[Curtscheida]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Kurtscheid'')</small>
* [[Curva (Rhenania et Palatinatus)|Curva]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Kirf'')</small>
* [[Curvatura Arboris]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Hentern'')</small>
{{div col end}}
=== D ===
{{div col|3}}
* [[Dackenheimium]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Dackenheim'')</small>
* [[Dackscheidium]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dackscheid'')</small>
* [[Daleidium]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Daleiden'')</small>
* [[Dancano]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Dahnen'')</small>
* [[Datinberga]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Dattenberg'')</small>
* [[Decima (Rhenania et Palatinatus)|Decima]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Detzem'')</small>
* [[Deesenum]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Deesen'')</small>
* [[Deinspure]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Densborn'')</small>
* [[Dernavia]]<ref name="Linden 1852"/> <small>(Theodisce ''Dernau'')</small>
* [[Derschenum]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Derschen'')</small>
* [[Deslochium]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Desloch'')</small>
* [[Dichotoma Silva]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Habscheid'')</small>
* [[Dicio Hassonis]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Haserich'')</small>
* [[Dieblichum]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dieblich'')</small>
* [[Difficilis Scissus]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Bisterschied'')</small>
* [[Dilla]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Dimbach'')</small>
* [[Didonevilla]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Dingdorf'')</small>
* [[Dimidia Villa]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Halbs'')</small>
* [[Discidium Haris (prope Adenovam)|Discidium Haris]]<ref name="Förstemann II 1913"/> <small>(Theodisce ''Harscheid'')</small>
* [[Discrimen Amplum (Circulus terrae Vetero-Ecclesiensis)|Discrimen Amplum]]<ref name="Gensicke III 1999"/> <small>(in [[Circulus terrae Vetero-Ecclesiensis|Circulo terrae Vetero-Ecclesiensi]]<ref name="Circulus terrae"/><ref name="Circulus terrae Vetero-Ecclesiensis">Nomen Latinum completum "Circulus terrae Vetero-Ecclesiensis" et Nomen Theodiscum ''Landkreis Altenkirchen''.</ref><ref name="Egli 1893"/>)</small> <small>(Theodisce ''Breitscheidt'')</small>
* [[Discrimen Amplum (Occidentalis Silva)|Discrimen Amplum]]<ref name="Gensicke III 1999"/> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Breitscheid'')</small>
* [[Discrimen Amplum (Tergum Caninum)|Discrimen Amplum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Breitscheid'')</small>
* [[Discrimen Aquarum]]<ref name="Schannat 1852"/> <small>(Theodisce ''Euscheid'')</small>
* [[Discrimen Dammae]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Damscheid''; [[Hunnice]] ''Domschiehd'')</small>
* [[Discrimen Darsonis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Darscheid'')</small>
* [[Discrimen Exustum (Eiflia)|Discrimen Exustum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Brandscheid'')</small>
* [[Discrimen Exustum (Occidentalis Silva)|Discrimen Exustum]]<ref name="Gensicke III 1999"/> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Brandscheid'')</small>
* [[Discrimen Ignis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Feuerscheid'')</small>
* [[Discrimen Spissum]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Dickenschied''; [[Hunnice]] ''Diggeschiehd'')</small>
* [[Divortium (Tergum Caninum)|Divortium]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(Theodisce ''Bescheid''; [[Franconice-Mosellanice]] ''Baäschd'')</small>
* [[Divortium Beronis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Berscheid'')</small>
* [[Docconis Villare]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dockweiler'')</small>
* [[Docconisvilla]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dockendorf'')</small>
* [[Dommari Casae]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dommershausen''; dialectaliter [[Hunnice]] ''Dommasch'')</small>
* [[Domus (ad Vidam)|Domus]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(ad [[Vida]]m<ref name="Schaltenbrand II 1923"/>)</small> <small>(Theodisce ''Hausen'')</small>
* [[Domus (Tergum Caninum)|Domus]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Hausen'')</small>
* [[Domus Agilonis]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Ellenhausen''; dialectaliter ''Ellehouse'')</small>
* [[Domus Ansonis]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Ensheim'')</small>
* [[Domus Argis]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Ergeshausen'')</small>
* [[Domus Arzonis]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Erzenhausen'')</small>
* [[Domus Azonis]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Essenheim'')</small>
* [[Domus Bousonis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Busenhausen'')</small>
* [[Domus Candida (Rhenania et Palatinatus)|Domus Candida]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Bleckhausen''; dialectaliter [[Eiflice]] ''Blääkes'')</small>
* [[Domus Catenatae]]<ref name="Schannat I 1794"/> <small>(Theodisce ''Kettenhausen''; dialectaliter ''Kerressen'')</small>
* [[Domus Davilonis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Dauwelshausen'')</small>
* [[Domus Ebichonis]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Ewighausen''; dialectaliter ''Iwichhouse'')</small>
* [[Domus Emmerici]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Emmerzhausen'')</small>
* [[Domus Eppilonis]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Eppelsheim'')</small>
* [[Domus Erpfolvi]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Erpolzheim'')</small>
* [[Domus Etichonis (Rhenania et Palatinatus)|Domus Etichonis]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Ettinghausen'')</small>
* [[Domus Hargeri]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Hargesheim''; [[Hunnice]] ''Hajesimm'')</small>
* [[Domus Harichi]]<ref name="Förstemann 1916">Förstemann, E. (1916). ''Altdeutsches Namenbuch: Ortsnamen und sonstige geographische Namen'' (Vol. 2, 3ª ed.). [[Bonna]]e: P. Hanstein.</ref> <small>(Theodisce ''Harxheim'')</small>
* [[Domus Henrici (Rhenania et Palatinatus)|Domus Henrici]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Heinzenhausen'')</small>
* [[Domus Hilderedi]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Hellertshausen'')</small>
* [[Domus in Eiflia]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Hausten'')</small>
* [[Domus in Saepto Scisso]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Heckhuscheid'')</small>
* [[Domus in Silva (Rhenania et Palatinatus)|Domus in Silva]]<ref name="Förstemann II 1913"/> <small>(Theodisce ''Harthausen'')</small>
* [[Domus Mariae (Rhenania et Palatinatus)|Domus Mariae]]<ref name="Beyer II 1865"/> <small>(Theodisce ''Marienhausen'')</small>
* [[Domus Silvestres in Ericeto]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Holzhausen an der Haide'')</small>
* [[Domus Tabulata]]<ref name="Gensicke III 1999"/> <small>(Theodisce ''Bretthausen'')</small>
* [[Dossinhusa]]<ref name="Moos & Kober 2009">Moos, P. S., & Kober, K. (2009). ''Die Geschichte von Dachsenhausen''.</ref> <small>(Theodisce ''Dachsenhausen'')</small>
* [[Dreisa (Rhenania et Palatinatus)|Dreisa]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Drees'')</small>
* [[Dudonis Castrum]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dodenburg'')</small>
* [[Dudonis Curtes]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dudenhofen'')</small>
* [[Dudonis Novale]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Duchroth'')</small>
* [[Dulgisvilla]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dolgesheim'')</small>
* [[Dunechinga]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Düngenheim'')</small>
* [[Dunonis Villare]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dunzweiler'')</small>
* [[Duodelonis Villa]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Dudeldorf'')</small>
* [[Dura Petra (Rhenania et Palatinatus)|Dura Petra]]<ref name="Förstemann II 1913"/> <small>(Theodisce ''Hartenfels''; dialectaliter ''Harbels'')</small>
{{div col end}}
=== E ===
{{div col|3}}
* [[Eberhardi Casae]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Ebertshausen'')</small>
* [[Eberolfidomus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Ebertsheim''; [[Palatinice]] ''Ewwertsem'' seu ''Ewwertzum'')</small>
* [[Ecclesia ad Eybam]]<ref name="Schannat I 1794"/> <small>(Theodisce ''Kircheib'')</small>
* [[Ecclesia ad Saram]]<ref name="Oediger I 1961">Oediger, F. W. (1961). ''Das Bistum Köln von den Anfängen bis zum Ende des 12. Jahrhunderts'' (Geschichte des Erzbistums Köln, Vol. 1). [[Colonia Agrippina|Coloniae Agrippinae]]: J.P. Bachem.</ref> <small>(Theodisce ''Kirchsahr'')</small>
* [[Ecclesiae Castrum]]<ref name="Schannat I 1794"/> <small>(Theodisce ''Kirburg''; dialectaliter ''Kirbursch'' seu ''Kirberich'')</small>
* [[Ecclesiae Villa (Rhenania et Palatinatus)|Ecclesiae Villa]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Kirchheim an der Weinstraße'')</small>
* [[Egihari Villare]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Eckersweiler'')</small>
* [[Egili Divisa]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Eilscheid'')</small>
* [[Egla (Germania)|Egla]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Ayl'')</small>
* [[Eichana]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Eich'')</small>
* [[Eichelhardia]]<ref name="Fabricius I 1898">Fabricius, W. (1898). ''Die Herrschaften des unteren Nahegebietes: Der Nahegau und seine Umgebung''. [[Bonna]]e: Behrendt; et: Fabricius, W. (1898). ''Die Herrschaften des unteren Nahegebietes: Erläuterungen zum geschichtlichen Atlas der Rheinprovinz''. Behrend & Co; et: Fabricius, W. (1898). ''Die Karte von der Grafschaft Sponheim: Erläuterungen zum geschichtlichen Atlas der Rheinprovinz''. Bonnae: Hermann Behrendt; et: Fabricius, W. (1898). ''Das Pfälzische Oberamt Zweibrücken: Ein Beitrag zur geschichtlichen Landeskunde''. Westpfälzische Verlagsdruckerei; et: Fabricius, W. (1898). ''Die Karte von den Gebieten der Erzbischöfe von Trier''. Bonnae: Hermann Behrendt; et: Fabricius, W. (1898). ''Die Karte von 1589 und die Erläuterungen dazu''. Bonnae: Behrendt; et: Fabricius, W. (1898). ''Das Pfälzische Oberamt Lautern: Ein Beitrag zur geschichtlichen Landeskunde''. Westpfälzische Geschichtsblätter; et: Fabricius, W. (1898). ''Die Güter-Verzeichnisse des Erzbistums Trier: Liber Valorium''. Behrend & Co; et: Fabricius, W. (1898). ''Die Herrschaften des Unteren Nahegebietes: Der Hof des heiligen Pirminus zu Munchwilre''; et: Fabricius, W. (1898). ''Die Güterverzeichnisse des Stifts St. Remigius in der Pfalz''. Kgl. Universitäts-Buchdruckerei..</ref> <small>(Theodisce ''Eichelhardt'')</small>
* [[Ekkilonis Domus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Eckelsheim'')</small>
* [[Elbinga (Rhenania et Palatinatus)|Elbinga]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Elbingen'')</small>
* [[Elewartha]]<ref name="Heuser 1988">Heuser, P. J. (1988). ''Die nassauischen Urkunden des Hauptstaatsarchivs Wiesbaden''. Historische Kommission für Nassau.</ref> <small>(Theodisce ''Oberelbert'')</small>
* [[Elira (Tergum Caninum)|Elira]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Ellern''; [[Hunnice]] ''Ellere'')</small>
* [[Elisapha]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Elsoff'')</small>
* [[Ellentia-Poltervilla]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Ellenz-Poltersdorf'')</small>
* [[Enchiriacus Vicus]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Enkirch''; [[Hunnice]] ''Engerisch'')</small>
* [[Enkenbacum-Alisontia Fons]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Enkenbach-Alsenborn'')</small>
* [[Enselinga]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Eßlingen'')</small>
* [[Enspila]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Enspel'')</small>
* [[Enzena (Eiflia)|Enzena]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Enzen'')</small>
* [[Episcopi Domus (Rhenania et Palatinatus)|Episcopi Domus]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Bischheim''; [[Palatinice]] ''Bischem'')</small>
* [[Episcopi Mons (Nava)|Episcopi Mons]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Frauenberg'')</small>
* [[Epponis Fons]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Eppenbrunn'')</small>
* [[Era (Rhenania et Palatinatus)|Era]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Ehr'')</small>
* [[Erbes-Budesheimium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Erbes-Büdesheim'')</small>
* [[Erela]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Irrel''; dialectaliter ''Eardel'')</small>
* [[Ericetum Betularum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Birkenheide'')</small>
* [[Ermeniacum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Irmenach'')</small>
* [[Erneza]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Ernst'')</small>
* [[Erphowilla]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Erfweiler'')</small>
* [[Estor]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Esthal''; [[Palatinice]] ''Eschdl'')</small>
* [[Ethigira et Alara]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Ediger-Eller'')</small>
* [[Etichovilla]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Etteldorf'')</small>
* [[Ettringium (Eiflia)|Ettringium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Ettringen'')</small>
* [[Eulgemium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Eulgem'')</small>
* [[Excelsa Devexitas]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hohenöllen'')</small>
* [[Excelsum Villare]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Höheischweiler'')</small>
* [[Excelsus Scopulus-Essingia]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/><ref name="Knod I 1897"/> <small>(Theodisce ''Hohenfels-Essingen'')</small>
* [[Exstirpatio Beronis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Berndroth'')</small>
{{div col end}}
=== F ===
{{div col|3}}
* [[Fachbachium]]<ref name="BÄr 1891">Bär, M. (1891). ''Die Behördenverfassung der Rheinprovinz seit 1815''. [[Bonna]]e, in Germania: Max Cohen & Sohn et Publikationen der Gesellschaft für Rheinische Geschichtskunde.</ref> <small>(Theodisce ''Fachbach'')</small>
* [[Fagetum (Rhenania et Palatinatus)|Fagetum]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Buchet'')</small>
* [[Fagus (Taunus)|Fagus]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(in [[Taunus mons|Tauno]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Buch'')</small>
* [[Fagus (Tergum Caninum)|Fagus]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Buch''; [[Hunnice]] ''Booch'')</small>
* [[Fagus Indaginis]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Hambuch'')</small>
* [[Faidia]]<ref name="Statistisches Landesamt 2024">Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz. (2024). ''Bevölkerungsstand von Land, Landkreisen, Gemeinden und Verbandsgemeinden''.</ref> <small>(Theodisce ''Faid'')</small>
* [[Falconis Petra (Palatinatus)|Falconis Petra]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Falkenstein''; [[Palatinice]] ''Falgestää'')</small>
* [[Fela et Villa Ritizonis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Fehl-Ritzhausen''; dialectaliter ''Feel-R’tshause'')</small>
* [[Ferrifodina (Rhenania et Palatinatus)|Ferrifodina]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Eisenschmitt'')</small>
* [[Filsena]]<ref name="BÄr 1891"/> <small>(Theodisce ''Filsen'')</small>
* [[Fischlinga Minor]]<ref name="Zölch 2012">Zölch, T. (2012). ''Die Bischöfe von Speyer zur Zeit Kaiser Friedrichs II''. [[Universitas Ruperto-Carola Heidelbergensis]].</ref> <small>(Theodisce ''Kleinfischlingen'')</small>
* [[Flexus (Rhenania et Palatinatus)|Flexus]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Bogel'')</small>
* [[Flexus Rheni]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Hamm am Rhein'')</small>
* [[Flisima]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Fließem'')</small>
* [[Fluderscha]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Fluterschen'')</small>
* [[Fluxus Dammae]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Damflos'')</small>
* [[Fons Beronis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bereborn'')</small>
* [[Fons Boeri]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Börsborn'')</small>
* [[Fons Domus]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Heimborn'')</small>
* [[Fons Fluvius]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Flomborn'')</small>
* [[Fons Herii (prope Idaram-Supra Petra)|Fons Herii]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Herborn''; [[Hunnice]] ''Herwerre'')</small>
* [[Fons Lamberti]]<ref name="Mitteilungen 1870">Mitteilungen des Historischen Vereins der Pfalz (1870). ''Die Register der Diözese Speyer''. [[Spira (urbs)|Spirae]]: Gilardone. </ref> <small>(Theodisce ''Lambsborn'')</small>
* [[Fons Numburnus]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Nomborn'')</small>
* [[Fons Tumuli]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Böllenborn'')</small>
* [[Fontes Frigidi (Rhenania et Palatinatus)|Fontes Frigidi]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Kaltenborn'')</small>
* [[Forstium (Eiflia)|Forstium]]<ref name="Bistumsarchiv Trier Speyer 2024">Bistumsarchiv Trier. (2024). ''Kirchenbuchverzeichnis der Pfarrei St. Castor (Binningen/Forst)''. [[Augusta Treverorum|Augustae Treverorum]], in Germania: Archiv des Bistums Trier; et: Bistumsarchiv Trier. (2024). ''Kirchenbuchverzeichnis der Pfarrei St. Castor (Mörsdorf/Forst)''. [[Augusta Treverorum|Augustae Treverorum]], in Germania: Archiv des Bistums Trier. (</ref> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Forst'')</small>
* [[Forstium (Tergum Caninum)|Forstium]]<ref name="Bistumsarchiv Trier Speyer 2024"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Forst''; [[Hunnice]] ''Forschd'')</small>
* [[Forstium (prope Wissenam ad Segam)|Forstium]]<ref name="Bistumsarchiv Trier 2026">Bistumsarchiv Trier. (2026). ''Kirchenbuchverzeichnis der Pfarrei St. Sebastian (Wissen/Forst)''. [[Augusta Treverorum|Augustae Treverorum]], in Germania: Archiv des Bistums Trier.</ref> <small>(prope [[Wissena ad Segam|Wissenam ad Segam]]<ref name="Beyer 1860"/>)</small> <small>(Theodisce ''Forst'')</small>
* [[Forstium ad Viam Vinariam]]<ref name="Bistumsarchiv Speyer 2024">Bistumsarchiv Speyer. (2024). ''Kirchenbuchverzeichnis der Pfarrei St. Margaretha (Forst)''. [[Spira (urbs)|Spirae]], in Germania: Archiv des Bistums Speyer.</ref> <small>(Theodisce ''Forst an der Weinstraße'')</small>
* [[Fraxinetum ad Salmam]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(prope [[Vitelliacum]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Esch'')</small>
* [[Fraxinetum Eifliense]]<ref name="Schannat 1852"/> <small>(prope [[Gerolstenium]]<ref name="Bärsch 1844"/>)</small> <small>(Theodisce ''Esch'')</small>
* [[Fraxinibachium (Palatinatus Occidentalis)|Fraxinibachium]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu Occidentali]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Aschbach'')</small>
* [[Fraxinibachium (Tergum Caninum)|Fraxinibachium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Asbach'')</small>
* [[Fraxinorivus (prope Nastadium)|Fraxinorivus]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(prope [[Nastadium]]<ref name="Beyer 1860"/>)</small> <small>(Theodisce ''Eschbach'')</small>
* [[Fraxinorivus Palatinus]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Eschbach'')</small>
* [[Frohnhofenium]]<ref name="BÄr 1891"/> <small>(Theodisce ''Frohnhofen'')</small>
* [[Fructus (Rhenania et Palatinatus)|Fructus]]<ref name="Forcellini 1864-1887"/> <small>(Theodisce ''Frücht'')</small>
* [[Fundus (Occidentalis Silva)|Fundus]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Boden'')</small>
{{div col end}}
=== G ===
{{div col|3}}
* [[Gammina]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Gamlen'')</small>
* [[Gapinacha]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Gappenach'')</small>
* [[Gefellium (Eiflia)|Gefellium]]<ref name="Bistumsarchiv Trier Gefell (2024)">Bistumsarchiv Trier (2024). ''Kirchenbuchverzeichnis der Pfarrei St. Hubertus (Gefell)''. [[Augusta Treverorum|Augustae Treverorum]], in Germania: Archiv des Bistums Trier.</ref> <small>(Theodisce ''Gefell'')</small>
* [[Geichlinga]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Geichlingen'')</small>
* [[Geisigium]]<ref name="Bistum Limburg 2024">Bistum Limburg (2024). ''Kirchenbuchverzeichnis des Diözesanarchivs Limburg''. [[Limburgum ad Lahnam|Limburgi ad Lahnam]], in Germania: Diözesanarchiv.</ref> <small>(Theodisce ''Geisig'')</small>
* [[Gelerotha]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Gieleroth'')</small>
* [[Gelisheimia]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Gilzem'')</small>
* [[Gembrica]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Gemmerich'')</small>
* [[Gemundia (Oura)|Gemundia]]<ref name="Longnon 1915">Longnon, A. (1915). ''Pouillés de la province de Trèves''. Imprimerie Nationale.</ref> <small>(ad [[Oura (Sura)|Ouram]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/>)</small> <small>(Theodisce ''Gemünd'')</small>
* [[Gemundia (Occidentalis Silva)|Gemundia]] <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Gemünden'')</small>
* [[Gemundia (Tergum Caninum)|Gemundia]]<ref name="Zwiebelberg 1970">Zwiebelberg, W. (1970). ''Das alte Gemünden''. Harald Boldt Verlag.</ref> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Gemünden''; [[Hunnice]] ''Geminne'')</small>
* [[Gensina]]<ref name="Glöckner III 1933"/> <small>(Theodisce ''Gensingen'')</small>
* [[Georgii Villa (Rhenania et Palatinatus)|Georgii Villa]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Görgeshausen'')</small>
* [[Geraha (prope Idaram-Supra Petra)|Geraha]]<ref name="Beyer & Eltester & Goerz 1860"/> <small>(Theodisce ''Gerach''; [[Hunnice]] ''Gerisch'')</small>
* [[Gerardi Fons]]<ref name="Fabricius 1891">Fabricius, W. (1891). ''Die Herrschaften des unteren Nahegebietes: Der Nahegau und seine Umgebung''. [[Bonna]]e: Behrend & Co.</ref> <small>(Theodisce ''Gerhardsbrunn'')</small>
* [[Gerardshusium]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Giershausen'')</small>
* [[Gerbacum]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Gerbach'')</small>
* [[Gergeroda]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Girkenroth'')</small>
* [[Geringa]]<ref name="Beyer & Eltester & Goerz 1860"/> <small>(Theodisce ''Gering'')</small>
* [[Gerolsheimia]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Gerolsheim'')</small>
* [[Gevenichum]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Gevenich'')</small>
* [[Geysinhusium]]<ref name="Trautmann 2001">Trautmann, D. (2001). ''Bilder, Geschichten und Nachrichten aus über 700 Jahren Giesenhausen''. Vetere Ecclesia.</ref> <small>(Theodisce ''Giesenhausen'')</small>
* [[Gichelinga]]<ref name="Beyer & Eltester & Goerz 1860">Beyer, H., Eltester, L., & Goerz, A. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der, jetzt die Preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Treves bildenden Mittelrheinischen Territorien''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: J. Hölscher.</ref> <small>(Theodisce ''Gentingen'')</small>
* [[Gielertum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Gielert'')</small>
* [[Gierschnacum]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Gierschnach'')</small>
* [[Gildensburna]]<ref name="Beyer & Eltester & Goerz 1860"/> <small>(Theodisce ''Gillenbeuren'')</small>
* [[Gillenfeldia]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Gillenfeld''; dialectaliter [[Eiflice]] ''Jillwed'')</small>
* [[Gimbsheimia]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Gimbsheim'')</small>
* [[Gindorfium]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Gindorf'')</small>
* [[Gipperatha]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Gipperath'')</small>
* [[Giroda]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Girod'')</small>
* [[Gisina Villa]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Giesdorf'')</small>
* [[Glanna]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Altenglan'')</small>
* [[Glensa]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Glees'')</small>
* [[Glisweilerum]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Gleisweiler''; [[Palatinice]] ''Glääswoiler'')</small>
* [[Glizicella-Horbacum]]<ref name="Beyer & Eltester & Goerz 1860"/><ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Gleiszellen-Gleishorbach'')</small>
* [[Godenroda]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Gödenroth''; [[Hunnice]] ''Gerad'')</small>
* [[Godhardi Novale]]<ref name="Gudenus 1743"/> <small>(Theodisce ''Goddert''; dialectaliter ''Gorert'')</small>
* [[Goecklingia]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Göcklingen''; [[Palatinice]] ''Gecklinge'')</small>
* [[Gommersheimum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Gommersheim'')</small>
* [[Gondenbrettum]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Gondenbrett'')</small>
* [[Goenhemium]]<ref name="Baur 1862">Baur, L. (1862). ''Hessische Urkunden: Aus dem Grossherzoglich Hessischen Haus- und Staatsarchive''. [[Darmstadium|Darmstadii]]: Verlag von Jonghaus.</ref> <small>(Theodisce ''Gönnheim'')</small>
* [[Goennersdorfium (Eiflia)|Goennersdorfium]] <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Gönnersdorf'')</small>
* [[Goennersdorfium (prope Aquas Brisiacenses)|Goennersdorfium]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(prope [[Aquae Brisiacenses|Aquas Brisiacenses]]<ref name="Peutinger 1888"/></small> <small>(Theodisce ''Gönnersdorf'')</small>
* [[Gornhausium]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Gornhausen'')</small>
* [[Gozerswillare-Lapis]]<ref name="Beyer & Eltester & Goerz 1860"/><ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Gossersweiler-Stein'')</small>
* [[Graca ad Mosellam]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/><ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Graach an der Mosel'')</small>
* [[Grandesdorpum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Gransdorf'')</small>
* [[Gransifenium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Großseifen''; dialectaliter: ''Großseife'')</small>
* [[Greimersburgum]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Greimersburg'')</small>
* [[Grenderiacum]]<ref name="Ortsgemeinde Grenderich (2024)">Ortsgemeinde Grenderich (2024). ''Ortsgeschichte – Gemeinde Grenderich''.</ref> <small>(Theodisce ''Grenderich''; [[Hunnice]] ''Gränerisch'')</small>
* [[Griesa (Palatinatus)|Griesa]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Gries'')</small>
* [[Grimburgum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Grimburg'')</small>
* [[Grimolderoda (Eiflia)|Grimolderoda]]<ref name="Beyer & Eltester & Goerz 1860"/> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Greimerath'')</small>
* [[Grimoldesroda (prope Augustam Treverorum)|Grimoldesroda]]<ref name="Beyer & Eltester & Goerz 1860"/> <small>(prope [[Augusta Treverorum|Augustam Treverorum]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Greimerath'')</small>
* [[Grolshemium]]<ref name="Saur 1594">Saur, A. (1594). ''Theatrum Urbium: Contrafeytung und Beschreibung der vornembsten Stätte, Schlösser und Festungen''. Nicolaus Basseus.</ref> <small>(Theodisce ''Grolsheim'')</small>
* [[Grosslangenfelda (Rhenania et Palatinatus)|Grosslangenfelda]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Großlangenfeld'')</small>
* [[Guckhemium]]<ref name="Remling 1852"/> <small>(Theodisce ''Guckheim'')</small>
* [[Guckingium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Gückingen'')</small>
* [[Gumbacum]]<ref name="Beyer & Eltester & Goerz 1860"/> <small>(Theodisce ''Gonbach'')</small>
* [[Gumonis Villa]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Gumbsheim'')</small>
* [[Gumpwillare]]<ref name="Beyer & Eltester & Goerz 1860"/> <small>(Theodisce ''Gimbweiler'')</small>
* [[Gundahari Villa]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Gundersheim'')</small>
* [[Gunderathium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Gunderath'')</small>
* [[Gundeswillare]]<ref name="Beyer & Eltester & Goerz 1860"/> <small>(Theodisce ''Ginsweiler'')</small>
* [[Gundonis Villa]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Gundheim'')</small>
* [[Gunterespumario]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Guntersblum'')</small>
* [[Guntershusium]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Gondershausen''; [[Hunnice]] ''Gundersch'')</small>
* [[Gurgitis Campus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dümpelfeld'')</small>
* [[Gusenburgium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Gusenburg'')</small>
* [[Gussenroda]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Gösenroth''; [[Hunnice]] ''Geserd'')</small>
* [[Gusterathium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Gusterath''; [[Franconice-Mosellanice]] ''Göstert'')</small>
* [[Gylnheimum]]<ref name="Gemeinde Göllheim">Gemeinde Göllheim. (s.f.). ''Göllheims Geschichte''. Göllheim.de.</ref> <small>(Theodisce ''Göllheim''; [[Palatinice]] ''Gellem'')</small>
{{div col end}}
=== H ===
{{div col|3}}
* [[Hackonis Villa]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Hackenheim'')</small>
* [[Hahnstadium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Hahnstätten'')</small>
* [[Hainavia]]<ref name="Remling 1852"/> <small>(Theodisce ''Hainau'')</small>
* [[Hano]]<ref name="Waitz 1879">Waitz, G. (Ed.) (1879). ''Monumenta Germaniae Historica. Diplomatum Regum et Imperatorum Germaniae''.</ref> <small>(Theodisce ''Höhn'')</small>
* [[Hanum (Tergum Caninum)|Hanum]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Hahn'')</small>
* [[Hanum ad Lacum]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Hahn am See'')</small>
* [[Hanum prope Mariambergam]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Hahn bei Marienberg''; dialectaliter ''Hoh'')</small>
* [[Hasbacum ad Montem Sancti Remigii]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Haschbach am Remigiusberg'')</small>
* [[Hasbornium (Eiflia)|Hasbornium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Hasborn'')</small>
* [[Hattertum]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Hattert'')</small>
* [[Haurothum]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Hauroth'')</small>
* [[Heckenmuensterium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Heckenmünster'')</small>
* [[Heddertum]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Heddert'')</small>
* [[Helonze]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Ehlenz'')</small>
* [[Herdiga]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Hirten'')</small>
* [[Hergenfeldia]]<ref>Ortsgemeinde Hergenfeld. (s. f.). ''Geschichte der Gemeinde Hergenfeld''.</ref> <small>(Theodisce ''Hergenfeld'')</small>
* [[Hergenroda]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium">Ahlfeldt, J. (Ed.). (s. f.). ''Glossarium: Latin-German Place Names''. Regnum Francorum Online.</ref> <small>(Theodisce ''Hergenroth'')</small>
* [[Hergersvillare]]<ref name="Verbandsgemeinde Kandel 2013">Verbandsgemeinde Kandel. (2013). ''Statistik und Geschichte der Ortsgemeinden''.</ref> <small>(Theodisce ''Hergersweiler'')</small>
* [[Herisdorfium]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hersdorf'')</small>
* [[Herla]]<ref name="Ahlfeldt Diplomata">Ahlfeldt, J. (Ed.). (s. f.). ''Diplomata Otto II''. Regnum Francorum Online.</ref> <small>(Theodisce ''Herl''; [[Franconice-Mosellanice]] ''Herdel'')</small>
* [[Hermersberga]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hermersberg'')</small>
* [[Heroldia]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Herold'')</small>
* [[Herpla]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Erpel'')</small>
* [[Herresbacum]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Herresbach'')</small>
* [[Herrsteinium]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Herrstein''; [[Hunnice]] ''Herrschid'' seu ''Herrschde'')</small>
* [[Herschbacum (prope Saltrissam in Silva Occidentali)|Herschbacum]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(prope [[Saltrissa in Silva Occidentali|Saltrissam in Silva Occidentali]]<ref name="Steininger 1834"/>)</small> <small>(Theodisce ''Herschbach'')</small>
* [[Herschbacum (Occidentalis Silva Superior)|Herschbacum]] <small>(prope [[Vallemeroda]]m<ref name="Steininger 1836"/>)</small> <small>(Theodisce ''Herschbach'')</small>
* [[Herschberga]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Herschberg'')</small>
* [[Herschbroichum]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Herschbroich'')</small>
* [[Herschvillare-Pettershemium]]<ref name="Ahlfeldt Herschweiler-Pettersheim">Ahlfeldt, J. (Ed.). (s. f.). ''About: Herschweiler-Pettersheim''. Regnum Francorum Online.</ref><ref name="Knod I 1897">Knod, G. C. (Ed.) (1897). ''Die alten Matrikeln der Universität Strassburg 1621 bis 1793'' (Vol. 1).</ref> <small>(Theodisce ''Herschweiler-Pettersheim'')</small>
* [[Hertlinga]]<ref name="Beyer II 1874">Beyer, H. (1874). ''Urkundenbuch zur Geschichte der jetzt die Preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden mittelrheinischen Territorien'' (Vol. 2). [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: Hölscher.</ref> <small>(Theodisce ''Härtlingen'')</small>
* [[Herxheimium ad Montem]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Herxheim am Berg'')</small>
* [[Herxheimium ad Vivarium]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Herxheimweyher'')</small>
* [[Herxheimium prope Landaviam]]<ref name="Knod I 1897"/><ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Herxheim bei Landau/Pfalz''; [[Palatinice]] ''Herxe'')</small>
* [[Herzfeldia (Eiflia)|Herzfeldia]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Herzfeld'')</small>
* [[Hessheimum]]<ref name="Knod I 1897"/> <small>(Theodisce ''Heßheim'')</small>
* [[Hesvillare]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hesweiler'')</small>
* [[Hettenhusa (Palatinatus)|Hettenhusa]]<ref name="Knod I 1897"/> <small>(Theodisce ''Hettenhausen'')</small>
* [[Hettenleidelheimium]]<ref name="Knod I 1897"/> <small>(Theodisce ''Hettenleidelheim''; [[Palatinice]] ''Hettrum'')</small>
* [[Hettenroda]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hettenrodt''; [[Hunnice]] ''Hetterd'' seu ''Hädderd'')</small>
* [[Hetzeroda (Eiflia)|Hetzeroda]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hetzerath'')</small>
* [[Heupelzena]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Heupelzen'')</small>
* [[Heuzerta]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Heuzert'')</small>
* [[Hiberna Villa]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Güllesheim'')</small>
* [[Hilgenroda]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hilgenroth'')</small>
* [[Hilgerta]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hilgert'')</small>
* [[Hillesheimum (Hassia Rhenana)|Hillesheimum]]<ref name="Knod I 1897"/> <small>(Theodisce ''Hillesheim'')</small>
* [[Hillscheidum]]<ref name="Knod I 1897"/> <small>(Theodisce ''Hillscheid'')</small>
* [[Hilscheidum]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hilscheid'')</small>
* [[Hilsta]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hilst'')</small>
* [[Himmighovium]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Himmighofen'')</small>
* [[Hintertiefenbachum]]<ref name="Knod I 1897"/> <small>(Theodisce ''Hintertiefenbach'')</small>
* [[Hintervillare]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hinterweiler'')</small>
* [[Hinzenburgum]]<ref name="Knod I 1897"/> <small>(Theodisce ''Hinzenburg''; [[Franconice-Mosellanice]] ''Henzebürch'')</small>
* [[Hinzvillare]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hinzweiler'')</small>
* [[Hirza et Maulsbacum]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hirz-Maulsbach'')</small>
* [[Hochdorfium et Assenheimum]]<ref name="Knod I 1897"/> <small>(Theodisce ''Hochdorf-Assenheim'')</small>
* [[Hochscheidum]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hochscheid'')</small>
* [[Hochstadium (Palatinatus)|Hochstadium]]<ref name="Knod I 1897"/> <small>(Theodisce ''Hochstadt''; [[Palatinice]] ''Houschd'')</small>
* [[Hochstaetta]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hochstätten'')</small>
* [[Hoeringia]]<ref name="Merian 1645 & 1646"/> <small>(Theodisce ''Höringen'')</small>
* [[Hoffelera]]<ref name="Görz 1886"/> <small>(Theodisce ''Hüffler'')</small>
* [[Holenachum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Hollnich''; [[Hunnice]] ''Hunelisch'')</small>
* [[Holenbachium]]<ref name="Steininger 1836"/> <small>(Theodisce ''Großholbach'')</small>
* [[Holsthumium]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Holsthum''; dialectaliter ''Holzem'')</small>
* [[Hommerdingia]]<ref name="Knod I 1897"/> <small>(Theodisce ''Hommerdingen'')</small>
* [[Honerathum]]<ref name="Mercator 1630">Mercator, G. (1630). ''Atlas sive Cosmographicae Meditationes de Fabrica Mundi et Fabricati Figura''. Sumptibus & typis aeneis Henrici Hondii.</ref> <small>(Theodisce ''Honerath'')</small>
* [[Honthemium]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Hontheim'')</small>
* [[Hopstadium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Hoppstädten'')</small>
* [[Hopstadium-Weiersbacum]]<ref name="Merian 1645 & 1646"/> <small>(Theodisce ''Hoppstädten-Weiersbach'')</small>
* [[Horathun]]<ref name="Merian 1645 & 1646"/> <small>(Theodisce ''Horath'')</small>
* [[Horbacum (Occidentalis Silva)|Horbacum]]<ref name="Merian 1645 & 1646"/> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Horbach'')</small>
* [[Horbacum (Palatinatus)|Horbacum]]<ref name="Merian 1645 & 1646"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Horbach'')</small>
* [[Horbacum (prope Symeram)|Horbacum]]<ref name="Merian 1645 & 1646"/> <small>(prope [[Symera]]m<ref name="Beyer 1860"/>)</small> <small>(Theodisce ''Horbach'')</small>
* [[Horbruchium]]<ref name="Merian 1645 & 1646"/> <small>(Theodisce ''Horbruch'')</small>
* [[Hordtum]]<ref name="Merian 1645 & 1646"/> <small>(Theodisce ''Hördt'')</small>
* [[Horhusa (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Horhusa]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(in [[Circulus Rhenanus et Lauganensis|Circulo Rhenano et Lauganensi]]<ref name="CREL"/>)</small> <small>(Theodisce ''Horhausen'')</small>
* [[Horhusa (Occidentalis Silva)|Horhusa]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Horhausen'')</small>
* [[Hornbacum Antiquum]]<ref name="Remling 1836"/> <small>(Theodisce ''Althornbach'')</small>
* [[Hornum (Tergum Caninum)|Hornum]]<ref name="Merian 1645 & 1646"/> <small>(Theodisce ''Horn''; [[Hunnice]] ''Hoore'')</small>
* [[Horperathum]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Horperath'')</small>
* [[Horschbacum]]<ref name="Merian 1645 & 1646"/> <small>(Theodisce ''Horschbach'')</small>
* [[Horscheidum]]<ref name="Schannat II 1794">Schannat, J. F. (1794). ''Eiflia Illustrata oder geographische und historische Beschreibung der Eifel'' (Vol. 2). [[Aquisgranum|Aquisgrani]]: Jakob Anton Mayer.</ref> <small>(Theodisce ''Hörscheid'')</small>
* [[Horshusa]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Hörschhausen'')</small>
* [[Hortus Apium in Campo]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Feilbingert'')</small>
* [[Hortus Arborum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Bongard'')</small>
* [[Hortus Lineus (Eiflia)|Hortus Lineus]]<ref name="Schweitzer 2002">Schweitzer, P. P. (2002). ''Altdeutscher Wortschatz: Ein erklärendes Wörterbuch der mittelhochdeutschen Sprache''.</ref> <small>(Theodisce ''Hargarten'')</small>
* [[Hortus Lintearius (Palatinatus)|Hortus Lintearius]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Hallgarten'')</small>
* [[Horweilerum]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Horrweiler'')</small>
* [[Hostenum]]<ref name="Schannat II 1794"/> <small>(Theodisce ''Hosten'')</small>
* [[Hottenbacum]]<ref name="Görz 1886"/> <small>(Theodisce ''Hottenbach''; [[Hunnice]] ''Hoddebach'')</small>
* [[Hovela]]<ref name="Görz 1886"/> <small>(Theodisce ''Hövels'')</small>
* [[Hublingia]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Hüblingen'')</small>
* [[Huccunheimum]]<ref name="Bodmann 1819"/> <small>(Theodisce ''Ockenheim'')</small>
* [[Huchelheimum]]<ref name="Knod I 1897"/> <small>(Theodisce ''Heuchelheim bei Frankenthal'')</small>
* [[Huchilinheimum-Clinga]]<ref>Ortsgemeinde Heuchelheim-Klingen. (s. f.). ''Geschichte der Gemeinde''; et: Ahlfeldt, J. (Ed.). (s. f.). About: ''Klingen''. Regnum Francorum Online.</ref> <small>(Theodisce ''Heuchelheim-Klingen'')</small>
* [[Huebingia]]<ref name="Merian 1645 & 1646"/> <small>(Theodisce ''Hübingen'')</small>
* [[Huetterscheidum]]<ref name="Merian 1645 & 1646"/> <small>(Theodisce ''Hütterscheid'')</small>
* [[Huffelshemium]]<ref name="Merian 1645 & 1646"/> <small>(Theodisce ''Hüffelsheim'')</small>
* [[Hummelum]]<ref name="Merian 1645 & 1646"/> <small>(Theodisce ''Hümmel'')</small>
* [[Hummerichum]] <small>(Theodisce ''H<ref name="Merian 1645 & 1646"/>ümmerich'')</small>
* [[Huncenrothum-Polrothum]]<ref>ORTSGEMEINDE HINZERT-PÖLERT. (s. f.). ''Geschichte der Gemeinde''.</ref> <small>(Theodisce ''Hinzert-Pölert'')</small>
* [[Hundsangia]]<ref name="Görz 1886"/> <small>(Theodisce ''Hundsangen'')</small>
* [[Hundsbacum]]<ref name="Merian 1645 & 1646"/> <small>(Theodisce ''Hundsbach'')</small>
* [[Hundsdorfium (Occidentalis Silva)|Hundsdorfium]]<ref name="Merian 1645 & 1646"/> <small>(Theodisce ''Hundsdorf'')</small>
* [[Hunfridesvillare]]<ref name="Dolch & Greule 1991"/> <small>(Theodisce ''Hefersweiler'')</small>
* [[Hungenrothum]]<ref name="Merian 1645 & 1646"/> <small>(Theodisce ''Hungenroth''; [[Hunnice]] ''Hunscherd'')</small>
* [[Huninga (Rhenania et Palatinatus)|Huninga]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Hönningen'')</small>
* [[Hunzella]]<ref name="Görz 1886"/> <small>(Theodisce ''Hunzel'')</small>
* [[Hupperathum]]<ref name="Merian 1645 & 1646"/> <small>(Theodisce ''Hupperath''; dialectaliter [[Eiflice]] ''Hauperth'')</small>
* [[Hutschenhusa]]<ref name="Görz 1886"/> <small>(Theodisce ''Hütschenhausen'')</small>
* [[Hutta (Eiflia)|Hutta]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Hütten'')</small>
* [[Huttinga ad Kyllam]]<ref name="Görz 1886"/> <small>(Theodisce ''Hüttingen an der Kyll'')</small>
* [[Huttinga prope Laram]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Hüttingen bei Lahr'')</small>
{{div col end}}
=== I ===
{{div col|3}}
* [[Iacobi Villare (Rhenania et Palatinatus)|Iacobi Villare]]<ref name="Widder 1786"/> <small>(Theodisce ''Jakobsweiler''; [[Palatinice]] ''Joxwiller'')</small>
* [[Ibiscus (prope Saravicastrum)|Ibiscus]]<ref name="Müller 1915">Müller, M. (1915). ''Die Ortsnamen im Regierungsbezirk Trier''. F. Lintz.</ref> <small>(Theodisce ''Irsch'')</small>
* [[Icorigium]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Jünkerath'')</small>
* [[Idenhemium]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Idenheim'')</small>
* [[Ideshemium]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Idesheim'')</small>
* [[Ieckenbacum]]<ref name="Widder 1786"/> <small>(Theodisce ''Jeckenbach'')</small>
* [[Iettenbacum (Palatinatus)|Iettenbacum]]<ref name="Widder 1786"/> <small>(Theodisce ''Jettenbach'')</small>
* [[Ilbeshemium (Circulus Montis Iovis)|Ilbeshemium]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(in [[Circulus Montis Iovis|Circulo Montis Iovis]]<ref name="Egli 1893"/>)</small> <small>(Theodisce ''Ilbesheim'')</small>
* [[Ilbeshemium prope Landavium]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Ilbesheim bei Landau in der Pfalz'')</small>
* [[Illericum]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Illerich'')</small>
* [[Ilunwilare]]<ref name="Doll VII 1892">Doll, L. (1892). ''Zeitschrift für die Geschichte des Oberrheins: Vol. XLVI - Neue Folge Band VII''. Kommission für geschichtliche Landeskunde en Baden-Württemberg.</ref> <small>(Theodisce ''Ohlweiler''; [[Hunnice]] ''Ohlwilla'')</small>
* [[Immeradium]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Immerath'')</small>
* [[Immertum]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Immert'')</small>
* [[Immeshemium]]<ref name="Widder 1786">Widder, J. G. (1786). ''Versuch einer vollständigen Geographisch-Historischen Beschreibung der Kurfürstlichen Pfalz am Rheine''.</ref> <small>(Theodisce ''Immesheim''; [[Palatinice]] ''Immesem'')</small>
* [[Imiciswilare]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Imsweiler''; [[Palatinice]] ''Imschwiller'')</small>
* [[Impflingia]]<ref name="Widder 1786"/> <small>(Theodisce ''Impflingen'')</small>
* [[Imsbacum]]<ref name="Widder 1786"/> <small>(Theodisce ''Imsbach'')</small>
* [[Indago ad Montem]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Berzhahn'')</small>
* [[Indago Apri]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Ebernhahn'')</small>
* [[Indago Frisonum]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Friesenhagen'')</small>
* [[Indago Gebhardi]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Gebhardshain'')</small>
* [[Indago Hildonius-Mons Scillonis]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Hellenhahn-Schellenberg'')</small>
* [[Indagovilla (Circulus terrae Birkenfeldensis)|Indagovilla]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(in [[Circulus terrae Birkenfeldensis|Circulo terrae Birkenfeldensi]]<ref name="Circulus terrae"/><ref name="Circulus terrae Birkenfeldensis"/><ref name="Egli 1893"/>)</small> <small>(Theodisce ''Hahnweiler'')</small>
* [[Indagovilla (Circulus terrae Moguntiacensis et Bingensis)|Indagovilla]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(in [[Circulus terrae Moguntiacensis et Bingensis|Circulo terrae Moguntiacensi et Bingensi]]<ref name="CTMEB">Fingitur nomen "Circulus terrae Moguntiacensis et Bingensis" -Theodisce ''Landkreis Mainz-Bingen'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latina gentilicia "Moguntiacensis-e" et "Bingensis-e" ad [[Moguntiacum]] et [[Binga]]m referuntur. Quibus de toponymis, vide {{Graesse}}.</ref></small> <small>(Theodisce ''Hahnheim'')</small>
* [[Inferior Alba]]<ref name="Lehmann 1867"/> <small>(Theodisce ''Niederalben'')</small>
* [[Inferior Ara]]<ref name="Goerz 1874"/> <small>(Theodisce ''Niederahr'')</small>
* [[Inferior Campus Civitatis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Niederstadtfeld'')</small>
* [[Inferior Costenza]]<ref name="Gudenus II 1747"/> <small>(Theodisce ''Nieder Kostenz''; [[Hunnice]] ''Niera Kosdens'')</small>
* [[Inferior Ecclesia (Palatinatus Occidentalis)|Inferior Ecclesia]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu Occidentalis]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Niederkirchen'')</small>
* [[Inferior Ecclesia prope Didesheimium]]<ref name="Remling II 1853"/><ref name="Remling 1852"/> <small>(Theodisce ''Niederkirchen bei Deidesheim'')</small>
* [[Inferior Elveta]]<ref name="Gudenus II 1747"/> <small>(Theodisce ''Niederelbert'')</small>
* [[Inferior Equorum Rivus]]<ref name="Gensicke 1958"/> <small>(Theodisce ''Niederroßbach'')</small>
* [[Inferior Irsena]]<ref name="Gudenus II 1747"/> <small>(Theodisce ''Niederirsen'')</small>
* [[Inferior Latus Rivus]]<ref name="Schaltenbrand II 1923"/> <small>(Theodisce ''Niederbreitbach'')</small>
* [[Inferior Locus Piscium]]<ref name="Schaltenbrand II 1923"/> <small>(Theodisce ''Niederfischbach''; dialectaliter ''Föschbe'')</small>
* [[Inferior Lucha]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Niederlauch'')</small>
* [[Inferior Moschela]]<ref name="Lehmann 1867"/> <small>(Theodisce ''Niedermoschel'')</small>
* [[Inferior Mura]]<ref name="Dolch & Münch II 1995">Dolch, M., & Münch, M. (Ed.) (1995). ''Die Urkunden des Klosters Otterberg'' (Vol. 2). Bezirksverband Pfalz.</ref> <small>(Theodisce ''Niedermohr'')</small>
* [[Inferior Otterbaca]]<ref name="Remling II 1853"/> <small>(Theodisce ''Niederotterbach'')</small>
* [[Inferior Pierscheida]]<ref name="Goerz 1874"/> <small>(Theodisce ''Niederpierscheid'')</small>
* [[Inferior Radena]]<ref name="Gudenus II 1747"/> <small>(Theodisce ''Niederraden'')</small>
* [[Inferior Schitwilra]]<ref name="Goerz 1874"/> <small>(Theodisce ''Niederscheidweiler'')</small>
* [[Inferior Sclatpaca]]<ref name="Remling II 1853"/> <small>(Theodisce ''Niederschlettenbach'')</small>
* [[Inferior Sora]]<ref name="Gudenus II 1747"/> <small>(Theodisce ''Niedersohren''; [[Hunnice]] ''Nierasohre'')</small>
* [[Inferior Staufenbaca]]<ref name="Remling II 1853"/> <small>(Theodisce ''Niederstaufenbach'')</small>
* [[Inferior Stedhema]]<ref name="AdIeBL V 1904">Académie des Inscriptions et Belles-Lettres (1904). ''Recueil des historiens de la France: Pouillés de la province de Trèves'' (A. Longnon, Ed.; Vol. 5). Imprimerie Nationale.</ref> <small>(Theodisce ''Niederstedem'')</small>
* [[Inferior Ufflinga]]<ref name="Beyer II 1865"/> <small>(Theodisce ''Niederöfflingen'')</small>
* [[Inferior Walmenacha]]<ref name="Gudenus II 1747"/> <small>(Theodisce ''Niederwallmenach'')</small>
* [[Inferior Zegna]]<ref name="Goerz 1874"/> <small>(Theodisce ''Niedersayn'')</small>
* [[Inferiores Casae (ad Navam)|Inferiores Casae]]<ref name="Bodmann 1819">Bodmann, F. J. (1819). ''Rheingauische Alterthümer: Oder landes- und hilfsgeschichte des Rheingaus und der alten nahengauischen, donnersbergischen und hundsrückischen urorte'' (Vol. 1). Andreas Seifert.</ref> <small>(ad [[Nava (flumen)|Navam]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Niederhausen'')</small>
* [[Inferiores Curtes]]<ref name="Günther II 1824">Günther, W. A. (1824). ''Codex diplomaticus Rheno-Mosellanus: Urkunden-Sammlung zur Geschichte der Rhein- und Mosellande'' (Vol. 2). B. Heriot.</ref> <small>(Theodisce ''Niederhofen'')</small>
* [[Inferius Bachhemium]]<ref name="-hemium"/><ref name="Inferior-us">Germanica toponyma cum praefixis ''Nieder-'' aut ''Unter-'' plerumque latinizari solent addito, anteposito aut postposito, adiectivo latinizato "inferior-ius", quamquam huic praefixo variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Castellio Inferior]], Dei Inferior, Inferior Lacus, Inferius Monsterium, Palatinatus Inferior apud {{Graesse}}.</ref> <small>(Theodisce ''Niederbachheim'')</small>
* [[Inferius Brombacum]]<ref name="Inferior-us"/><ref name="-bacum"/> <small>(Theodisce ''Niederbrombach'')</small>
* [[Inferius Dreisbacum]]<ref name="Inferior-us"/><ref name="-bacum"/> <small>(Theodisce ''Niederdreisbach'')</small>
* [[Inferius Durenbacum]]<ref name="Inferior-us"/><ref name="-bacum"/> <small>(Theodisce ''Niederdürenbach'')</small>
* [[Inferius Erbacum]]<ref name="Inferior-us"/><ref name="-bacum"/> <small>(Theodisce ''Niedererbach'')</small>
* [[Inferius Hambacum]]<ref name="Inferior-us"/><ref name="-bacum"/> <small>(Theodisce ''Niederhambach'')</small>
* [[Inferius Heimbacum]]<ref name="Inferior-us"/><ref name="-bacum"/> <small>(Theodisce ''Niederheimbach'')</small>
* [[Inferius Hilbershemium]]<ref name="-hemium"/><ref name="Inferior-us"/> <small>(Theodisce ''Nieder-Hilbersheim'')</small>
* [[Inferius Horbacum]]<ref name="Inferior-us"/><ref name="-bacum"/> <small>(Theodisce ''Niederhorbach'')</small>
* [[Inferius Hosenbacum]]<ref name="Inferior-us"/><ref name="-bacum"/> <small>(Theodisce ''Niederhosenbach''; [[Hunnice]] ''Unnabuxebach'')</small>
* [[Ingelbacum]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Ingelbach'')</small>
* [[Ingendorfium]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Ingendorf'')</small>
* [[Inshemium]]<ref name="Widder 1786"/> <small>(Theodisce ''Insheim''; [[Palatinice]] ''Isem'')</small>
* [[Insula (Rhenania et Palatinatus)|Insula]]<ref name="Bär 1905"/> <small>(Theodisce ''Insul'')</small>
* [[Insula Inferior (Rhenania et Palatinatus)|Insula Inferior]]<ref name="Beyer III 1874"/> <small>(Theodisce ''Niederwerth'')</small>
* [[Iockgrimium]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Jockgrim'')</small>
* [[Ippenscheda]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Ippenschied'')</small>
* [[Irmtrauda]]<ref name="Gensicke III 1999"/> <small>(Theodisce ''Irmtraut'')</small>
* [[Irrhusium]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Irrhausen'')</small>
* [[Isenburgum (Occidentalis Silva)|Isenburgum]]<ref name="Widder 1786"/> <small>(Theodisce ''Isenburg'')</small>
* [[Isertum]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Isert'')</small>
* [[Isselbacum]]<ref name="Widder 1786"/> <small>(Theodisce ''Isselbach'')</small>
* [[Iuckenium]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Jucken'')</small>
* [[Iugenhemium in Hassia Rhenana]]<ref name="Widder III 1787">Widder, J. G. (1787). ''Versuch einer vollständigen Geographisch-Historischen Beschreibung der Kurfürstlichen Pfalz am Rheine'' (Vol 3). Francofurti et Lipsiae.</ref><ref name="Hassia Rhenana"/> <small>(Theodisce ''Jugenheim in Rheinhessen'')</small>
{{div col end}}
=== K ===
{{div col|3}}
* [[Kannis]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Kenn'')</small>
* [[Kedenhemium]]<ref name="Regionalgeschichte 2016">Regionalgeschichte.net (2016). ''Kettenheim: Geschichte der Ortsgemeinde''.</ref> <small>(Theodisce ''Kettenheim'')</small>
* [[Kelbachium (Rhenania et Palatinatus)|Kelbachium]]<ref name="Gensicke I 1999"/> <small>(Theodisce ''Kehlbach'')</small>
* [[Keidelheimium]]<ref name="Landeshauptarchiv Koblenz 2023"/> <small>(Theodisce ''Keidelheim''; [[Hunnice]] ''Käillem'')</small>
* [[Kellenbachium]]<ref name="Landeshauptarchiv Koblenz 2023"/> <small>(Theodisce ''Kellenbach''; [[Hunnice]] ''Källebach'')</small>
* [[Kemmenavia]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Kemmenau'')</small>
* [[Keppeshusa]]<ref name="Wampach I 1930">Wampach, C. (1930). ''Geschichte der Grundherrschaft Echternach im Mittelalter'' (Vol. 1). [[Luxemburgum (urbs)|Luxemburgi]]: Kaiser; et: Wampach, C. (1930). ''Geschichte der Grundherrschaft Echternach im Frühmittelalter: Untersuchungen über echten und gefälschten Urkundenbestand'' (Vol. 1, Tomus 2: ''Urkunden- und Quellenbuch''). Luxemburgi: Staatsdruckerei.</ref> <small>(Theodisce ''Keppeshausen'')</small>
* [[Kerisbachium]]<ref name="Landeshauptarchiv Koblenz 2023"/> <small>(Theodisce ''Kirsbach'')</small>
* [[Kerna]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Landkern'')</small>
* [[Kerschenbachium]]<ref name="Bistumsarchiv Trier 2025">Bistumsarchiv Trier (2025). ''Inventar der katholischen Kirchenbücher des Bistums Trier''. [[Augusta Treverorum|Augustae Treverorum]]: Bistumsarchiv.</ref> <small>(Theodisce ''Kerschenbach'')</small>
* [[Kerzenhemium]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Kerzenheim''; [[Palatinice]] ''Kerzrum'')</small>
* [[Kescheidium]]<ref name="Landeshauptarchiv Koblenz 2023"/> <small>(Theodisce ''Kescheid'')</small>
* [[Kettigium]]<ref name="Landeshauptarchiv Koblenz 2023"/> <small>(Theodisce ''Kettig'')</small>
* [[Kickeshusa]]<ref name="Wampach 1930">Wampach, C. (1930). ''Geschichte der Grundherrschaft Echternach im Mittelalter: Quellenband'' (Vol. 1). [[Luxemburgum (urbs)|Luxemburgi]]: Kaiser.</ref> <small>(Theodisce ''Kickeshausen'')</small>
* [[Kilsa (Tergum Caninum)|Kilsa]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Külz''; [[Hunnice]] ''Kilz'')</small>
* [[Kinhemium]]<ref name="Landeshauptarchiv Koblenz 2023"/> <small>(Theodisce ''Kinheim'')</small>
* [[Kinzenburgum]]<ref name="Landeshauptarchiv Koblenz 2023"/> <small>(Theodisce ''Kinzenburg'')</small>
* [[Kirica (Circulus terrae Magniacensis et Confluentensis)|Kirica]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(in [[Circulus terrae Magniacensis et Confluentensis|Circulo terrae Magniacensi et Confluentensi]]<ref name="CTMEC"/>)</small> <small>(Theodisce ''Kehrig'')</small>
* [[Kirvillerium (prope Angulum Lutrae)|Kirvillerium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(prope [[Angulus Lutrae|Angulum Lutrae]]<ref name="Steininger 1834"/>)</small> <small>(Theodisce ''Kirrweiler'')</small>
* [[Kirvillerium (Palatinatus)|Kirvillerium]]<ref name="Widder 1786"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Kirrweiler'')</small>
* [[Kirvana]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Kerben'')</small>
* [[Krautscheidium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Krautscheid'')</small>
* [[Kriegsfeldium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Kriegsfeld'')</small>
* [[Krottelbachium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Krottelbach'')</small>
* [[Kuhardtium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Kuhardt'')</small>
* [[Kunhovia]]<ref name="Görz 1876"/> <small>(Theodisce ''Kuhnhöfen'')</small>
{{div col end}}
=== L ===
{{div col|3}}
* [[Lamberti Mons]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Lambertsberg'')</small>
* [[Lambsheimium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Lambsheim'')</small>
* [[Lampada]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Lampaden'')</small>
* [[Landscheidium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Landscheid''; dialectaliter [[Eiflice]] ''Lähschend'')</small>
* [[Langasura]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Langsur''; [[Luxemburgice]] ''Laser'')</small>
* [[Langenbachium (Palatinatus)|Langenbachium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Langenbach'')</small>
* [[Langenbachium prope Ecclesiae Castrum]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <ref name="Schannat I 1794"/> <small>(Theodisce ''Langenbach bei Kirburg''; dialectaliter ''Langemisch'')</small>
* [[Langenhahnium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Langenhahn'')</small>
* [[Langenlonsheimium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Langenlonsheim'')</small>
* [[Langenscheidium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Langenscheid'')</small>
* [[Langewida]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Langwieden'')</small>
* [[Langscheidium (prope Magniacum)|Langscheidium]]<ref name="Schaten 1701">Schaten, N. (1701). ''Historia Westfaliae: in qua inferuntur varii orbis eventus''. Neuhusii: Per Joannem Gissener.</ref> <small>(Theodisce ''Langscheid'')</small>
* [[Langvilar (prope Angulum Lutrae)|Langvilar]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(prope [[Angulus Lutrae|Angulum Lutrae]]<ref name="Steininger 1834"/>)</small> <small>(Theodisce ''Langweiler'')</small>
* [[Langvilare (prope Idaram-Supra Petra)|Langvilare]]<ref name="Beyer II 1865"/> <small>(prope [[Idara-Supra Petra|Idaram-Supra Petra]]<ref name="Steininger 1834"/><ref name="Beyer 1860"/>)</small> <small>(Theodisce ''Langweiler'')</small>
* [[Lantswindawilare]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Leinsweiler'')</small>
* [[Lara (Eiflia)|Lara]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Lahr'')</small>
* [[Lara (Tergum Caninum)|Lara]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Lahr''; [[Hunnice]] ''Lohr'')</small>
* [[Lascheidium (Eiflia)|Lascheidium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lascheid'')</small>
* [[Laselium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lasel'')</small>
* [[Latitudo (Rhenania et Palatinatus)|Latitudo]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Breit'')</small>
* [[Laubacum (Eiflia)|Laubacum]]<ref name="Pertz 1841">Pertz, G. H. (1841). ''Monumenta Germaniae Historica: Scriptorum tomus IV''. Hannoverae: Impensis Bibliopolii Aulici Hahniani.</ref> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Laubach'')</small>
* [[Laubenhemium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Laubenheim'')</small>
* [[Laudertium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Laudert''; [[Hunnice]] ''Lourad'')</small>
* [[Laufeldium]]<ref name="Fabricius II 1891"/> <small>(Theodisce ''Laufeld'')</small>
* [[Laumershemium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Laumersheim'')</small>
* [[Lauperathum]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lauperath'')</small>
* [[Laurencastrum]]<ref name="Pertz 1841"/> <small>(Theodisce ''Laurenburg'')</small>
* [[Lauscheidium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lauschied'')</small>
* [[Lautershemium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lautersheim'')</small>
* [[Lautertium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lautert'')</small>
* [[Lautzenbruckium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lautze,nbrücken''; dialectaliter ''Lautzebrick'')</small>
* [[Lautzenhausium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lautzenhausen''; [[Hunnice]] ''Louhze'')</small>
* [[Leidenbornium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Leidenborn'')</small>
* [[Leienkaula]]<ref name="Günther 1844">Günther, J. J. (1844). ''Codex diplomaticus Rheno-Mosellanus: Urkundenbuch zur Geschichte der Stadt Coblenz und ihrer Umgebung''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: Hölscher</ref> <small>(Theodisce ''Leienkaul'')</small>
* [[Leimbacum (prope Adenovam)|Leimbacum]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(prope [[Adenova]]m<ref name="Orbis Latinus A-D"/>)</small> <small>(Theodisce ''Leimbach'')</small>
* [[Leimbacum (prope Novum Castellum)|Leimbacum]]<ref name="Stein 1819">Stein, C. (1819). ''Handbuch der Geographie und Statistik des preußischen Staats''. [[Lipsia]]e: Hinrichs</ref> <small>(prope [[Novum Castellum (Rhenania et Palatinatus)|Novum Castellum]]<ref name="Bärsch 1844"/>)</small> <small>(Theodisce '''')</small>
* [[Leimenium (Palatinatus)|Leimenium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Leimen'')</small>
* [[Leimershemium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Leimersheim''; [[Palatinice]] ''Lämersche'')</small>
* [[Leiningium (Tergum Caninum)|Leiningium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Leiningen''; [[Hunnice]] ''Läininge'')</small>
* [[Leiselium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Leisel'')</small>
* [[Leonis Mons (Palatinatus)|Leonis Mons]]<ref name="Meichelbeck 1724">Meichelbeck, K. (1724). ''Historiae Frisingensis: Tomus II''. Augustae Vindelicorum: Veith.</ref> <small>(Theodisce ''Lemberg'')</small>
* [[Lesura (commune)|Lesura]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Lieser'')</small>
* [[Leublibacum]]<ref name="Beyer III 1874"/> <small>(Theodisce ''Löllbach'')</small>
* [[Leubsdorfium (ad Rhenum)|Leubsdorfium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Leubsdorf'')</small>
* [[Leudoinvillare]]<ref>Ortsgemeinde Leitzweiler (2025). ''Geschichte-Ortsgemeinde Leitzweiler''.</ref> <small>(Theodisce ''Leitzweiler'')</small>
* [[Leuterodum]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Leuterod'')</small>
* [[Leutesdorfium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Leutesdorf'')</small>
* [[Liba (Rhenania et Palatinatus)|Liba]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Leiwen'')</small>
* [[Lichtenbornium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lichtenborn'')</small>
* [[Liebenscheidium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Liebenscheid'')</small>
* [[Liebshausium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Liebshausen''; [[Hunnice]] ''Liebse'')</small>
* [[Liega]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Lieg'')</small>
* [[Liepburna]]<ref name="Görz II 1879"/> <small>(Theodisce ''Lipporn'')</small>
* [[Liesenichium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Liesenich''; [[Hunnice]] ''Lissenisch'')</small>
* [[Lievirskeidum]]<ref name="Stimming 1932">Stimming, R. (1932). ''Mainzer Urkundenbuch: Erster Band. Die Urkunden bis al 1137''. [[Darmstadium|Darmstadii]]: Selbstverlag der Hessischen Historischen Kommission.</ref> <small>(Theodisce ''Lierschied'')</small>
* [[Lilia (Palatinatus)|Lilia]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Linden'')</small>
* [[Limbacum (Occidentalis Silva)|Limbacum]] <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Limbach'')</small>
* [[Limbacum (prope Kyrinam)|Limbacum]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(prope [[Kyrina (Rhenania et Palatinatus)|Kyrinam]]<ref name="Beyer 1860"/>)</small> <small>(Theodisce ''Limbach'')</small>
* [[Lindenium (Occidentalis Silva)|Lindenium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Linden'')</small>
* [[Lindum (prope Aram)|Lindum]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(prope [[Ara (Rhenania et Palatinatus)|Aram]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/>)</small> <small>(Theodisce ''Lind'')</small>
* [[Lindum (prope Magniacum)|Lindum]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(prope [[Magniacum (Germania)|Magniacum]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Lind'')</small>
* [[Lindenberga (Palatinatus)|Lindenberga]]<ref name="">Glasschröder, F. X. (1903). ''Urkunden zur Pfälzischen Kirchengeschichte im Mittelalter''. [[Monacum|Monaci]]: Schöningh.</ref> <small>(Theodisce ''Lindenberg'')</small>
* [[Lindescheidium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lindenschied''; [[Hunnice]] ''Linneschidd'')</small>
* [[Lingenfeldium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lingenfeld'')</small>
* [[Lingerhahnum]]<ref name="Fabricius II 1891"/> <small>(Theodisce ''Lingerhahn''; [[Hunnice]] ''Lingadd'')</small>
* [[Linkenbachium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Linkenbach'')</small>
* [[Liomena]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Lehmen'')</small>
* [[Liriveltum]]<ref name="Beyer II 1865"/> <small>(Theodisce ''Lierfeld'')</small>
* [[Lirstalium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lirstal'')</small>
* [[Litviller]]<ref name="Gudenus 1743"/> <small>(Theodisce ''Lettweiler'')</small>
* [[Lissendorfium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lissendorf'')</small>
* [[Lochumium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lochum'')</small>
* [[Locus Paludis]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Börrstadt''; [[Palatanice]] ''Berrschdadd'')</small>
* [[Lohnsfeldium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lohnsfeld'')</small>
* [[Lohrhemium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lohrheim'')</small>
* [[Lolscheidium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lollschied'')</small>
* [[Lonenbacum]]<ref name="Beyer III 1874"/> <small>(Theodisce ''Lünebach'')</small>
* [[Lonevillare]]<ref name="Beyer III 1874"/> <small>(Theodisce ''Lohnweiler'')</small>
* [[Longa Vallis (Tergum Caninum)|Longa Vallis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Langenthal'')</small>
* [[Longocampus Minor]]<ref name="Marx II 1843">Marx, J. (1843). ''Geschichte der Pfarreien der Diöcese Trier''. (Vol. 2). Paulinus-Druckerei.</ref> <small>(Theodisce ''Kleinlangenfeld'')</small>
* [[Longuina]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Longen'')</small>
* [[Longus Campus (Circulus terrae Tabernarum Mosellanicarum-Cusae et Vitelliaci)|Longus Campus]]<ref>Vide [https://www.bernkastel.de/ferienland-bernkastel-kues/longkamp ''Longkamp''], ubi dicitur "(...) Geschichte von “longus campus” (lat. Langes Feld) (...)".</ref> <small>(in [[Circulus terrae Tabernarum Mosellanicarum-Cusae et Vitelliaci|Circulo terrae Tabernarum Mosellanicarum-Cusae et Vitelliaci]]<ref name="CTTMCEV"/>)</small> <small>(Theodisce ''Longkamp'')</small>
* [[Longus Campus (Eiflia)|Longus Campus]]<ref name="Görz 1876"/> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Langenfeld'')</small>
* [[Longus Vicus (Rhenania et Palatinatus)|Longus Vicus]]<ref>Vide [https://viamosel.com/en/village/longuich/ ''Longuich – Roman Luxury Villa and Medieval Flair''], ubi dicitur "(...) Longuich derives from the Gallo-Roman for “Longus Vicus” (...)"</ref> <small>(Theodisce ''Longuich'')</small>
* [[Lonsetum]]<ref>Vide [https://loesnich.de/en/#history ''History of Lösnich''], ubi dicitur "(...) They built mansions and winepresses and called the place „Lonsetum “ (...)".</ref> <small>(Theodisce ''Lösnich'')</small>
* [[Lonshemium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lonsheim'')</small>
* [[Lorenzevillare]]<ref>Vide [https://www.regionalgeschichte.net/rheinhessen/loerzweiler.html ''Zur Geschichte von Lörzweiler''], ubi dicitur "(...) Lörzweiler kommt urkundlich erstmals um das Jahr 790 vor. Es hieß damals Lorenzevillare (...)".</ref> <small>(Theodisce ''Lörzweiler'')</small>
* [[Lorscha]]<ref name="Goerz 1882">Görz, A. (1882). ''Mittelrheinische Regesten: III. Theil''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: Denkert & Groos; et: Görz, A. (1882). ''Mittelrheinische Regesten oder chronologische Zusammenstellung des Quellenmaterials für die Geschichte der Territorien der heutigen Regierungsbezirke Coblenz und Trier'' (Vol. 4). F. Hölscher.</ref> <small>(Theodisce ''Lorscheid''; [[Franconice-Mosellanice]] ''Löhschd'')</small>
* [[Lorzebura]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Lötzbeuren''; [[Hunnice]] ''Letzbäiere'')</small>
* [[Louva]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Löf'')</small>
* [[Luckenbachium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Luckenbach'')</small>
* [[Luckenburgium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lückenburg'')</small>
* [[Lunda (Rhenania et Palatinatus)|Lunda]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Lonnig'')</small>
* [[Luofersvillare]]<ref name="Beyer III 1874">Beyer, H. (1874). ''Urkundenbuch zur Geschichte der jetzt die Preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden mittelrheinischen Territorien'' (Vol. 3). [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: J. Hölscher.</ref> <small>(Theodisce ''Laufersweiler''; [[Hunnice]] ''Läwaschwilla'')</small>
* [[Lupachium]]<ref name="Fabricius II 1891">Fabricius, W. (1891). ''Erläuterungen zum Geschichtlichen Atlas der Rheinprovinz: Band 2''. [[Bonna]]e: Hermann Behrendt; et: Fabricius, W. (1891). ''Erläuterungen zum Geschichtlichen Atlas der Rheinprovinz: Zweiter Band. Die Karte von 1789''. Bonnae: Hermann Behrendt.</ref> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Laubach''; [[Hunnice]] ''Labach'')</small>
* [[Lustadium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lustadt''; [[Palatinice]] ''Loscht'' seu ''Luscht'')</small>
* [[Lutzerathium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lutzerath'')</small>
* [[Luxemium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Luxem'')</small>
* [[Luzium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lütz'')</small>
* [[Lykershausium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lykershausen'')</small>
* [[Lyncisium]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Ließem'')</small>
{{div col end}}
=== M ===
{{div col|3}}
* [[Maccha]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Macken''; [[Hunnice]] ''Magge'' seu ''Macke'')</small>
* [[Mackenbacum]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Mackenbach'')</small>
* [[Mackenrodum]]<ref name="BÄr 1891"/> <small>(Theodisce ''Mackenrodt'')</small>
* [[Magnum Carlobachium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Großkarlbach'')</small>
* [[Magnum Fischlingium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Großfischlingen'')</small>
* [[Magnum Liticium]]<ref name="Remling 1852"/> <small>(Theodisce ''Großlittgen''; dialectaliter [[Eiflice]] ''Gruhssleehtchen'')</small>
* [[Magnum Steinhusium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Großsteinhausen'')</small>
* [[Maischeidium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Großmaischeid''; dialectaliter: ''Grußmäschd'' seu ''Mäschd'' seu ''Maischeid'')</small>
* [[Maischeidum Minus]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Kleinmaischeid'')</small>
* [[Maitzbornum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Maitzborn''; [[Hunnice]] ''Mädschboore'')</small>
* [[Malbergum (Eiflia)|Malbergum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Malberg'')</small>
* [[Malbergum (Occidentalis Silva)|Malbergum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Malberg'')</small>
* [[Malbornum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Malborn'')</small>
* [[Malstreshusium]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Mastershausen''; [[Hunnice]] ''Masdasch'')</small>
* [[Malus Silvestris (Rhenania et Palatinatus)|Malus Silvestris]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Holzappel'')</small>
* [[Mamina]]<ref name="Jung 2012">Jung, C. (2012). ''Namen des Lahngebietes: Alteuropäische Hydronymie und Siedlungsnamen''. Ippsch-Verlag.</ref> <small>(Theodisce ''Mammelzen'')</small>
* [[Manderscheidium (Circulus Eiflensis Bedensis et Prumiensis)|Manderscheidium]]<ref name="Beyer II 1865"/> <small>(in [[Circulus Eiflensis Bedensis et Prumiensis|Circulo Eiflensi Bedensi et Prumiensi]]<ref name="CEBEP"/>)</small> <small>(Theodisce ''Manderscheid'')</small>
* [[Mandra (Rhenania et Palatinatus)|Mandra]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Mandern'')</small>
* [[Mannebacum (Eiflia)|Mannebacum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Mannebach'')</small>
* [[Mannebacum (prope Saravicastrum)|Mannebacum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(prope [[Saravicastrum]]<ref name="Bärsch 1844"/>)</small> <small>(Theodisce ''Mannebach'')</small>
* [[Mannendalum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Mandel'')</small>
* [[Mannuvillare-Colonia]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Mannweiler-Cölln'')</small>
* [[Manubacum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Manubach'')</small>
* [[Maquila]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Meckel'')</small>
* [[Marienfelsium]]<ref name="BÄr 1891"/> <small>(Theodisce ''Marienfels'')</small>
* [[Marienrachdorfium]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Marienrachdorf''; dialectaliter ''Mairachtrof'')</small>
* [[Maringum-Novus Vicus]]<ref name="Fabricius 1891"/><ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Maring-Noviand'')</small>
* [[Marnhemium]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Marnheim''; [[Palatinice]] ''Marem'')</small>
* [[Marothum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Maroth''; dialectaliter ''Moed'')</small>
* [[Mars Villa Regia]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Mertesdorf''; [[Franconice-Mosellanice]] ''Meertesdaerf'')</small>
* [[Martis Ecclesia]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Merzkirchen'')</small>
* [[Martishusium]]<ref name="Gensicke 1972">Gensicke, H. (1972). ''Das Kirchspiel Kroppach''. Nassauische Annalen.</ref> <small>(Theodisce ''Marzhausen'')</small>
* [[Masburgum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Masburg'')</small>
* [[Masthornum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Masthorn'')</small>
* [[Masvillerium]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Maßweiler'')</small>
* [[Matzenbacum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Matzenbach'')</small>
* [[Matzerathum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Matzerath'')</small>
* [[Mauchenhemium]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Mauchenheim'')</small>
* [[Maudena]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Mauden'')</small>
* [[Mauela]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Mauel'')</small>
* [[Mauriciopolis]]<ref name="Knebel III 1904">Knebel, G. (1904). ''Matricula Ecclesiarum Archidioecesis Trevirensis: Registra et Inventaria'' (Vol. 3). Lintziana.</ref> <small>(Theodisce ''Moritzheim'')</small>
* [[Mauschbacum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Mauschbach'')</small>
* [[Maxdorfium]]<ref name="Hugo & al. 2020">Hugo, J., et al. (Ed.) (2020). ''Slovník nespisovné češtiny: argot, slangy a obecná mluva od nejstarších dob po současnost'' (IV ed.). Maxdorfii.</ref> <small>(Theodisce ''Maxdorf'')</small>
* [[Maxsainum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Maxsain''; dialectaliter ''Maxään'' seu ''Maxsään'')</small>
* [[Mayschossium]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Mayschoß'' seu ''Mayschoss'')</small>
* [[Meckenbacum (prope Bircofeldam)|Meckenbacum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(prope [[Birconfelda (Rhenania et Palatinatus)|Bircofeldam]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/>)</small> <small>(Theodisce ''Meckenbach'')</small>
* [[Meckenbacum (prope Kyrinam)|Meckenbacum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(prope [[Kyrina (Rhenania et Palatinatus)|Kyrinam]]<ref name="Beyer 1860"/>)</small> <small>(Theodisce ''Meckenbach'')</small>
* [[Meckenhemium (Palatinatus)|Meckenhemium]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Meckenheim'')</small>
* [[Medardum (ad Glanam)|Medardum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Medard'')</small>
* [[Meddershemium]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Meddersheim'')</small>
* [[Mehlbacum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Mehlbach'')</small>
* [[Mehlinga]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Mehlingen'')</small>
* [[Meigenvillare]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Merzweiler'')</small>
* [[Meineburum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Meinborn''; dialectaliter ''Mämer'')</small>
* [[Meinkemera]]<ref name="Remling 1852"/> <small>(Theodisce ''Maikammer'')</small>
* [[Meisbornum]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Maisborn''; [[Hunnice]] ''Märzboore'')</small>
* [[Meisburgum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Meisburg''; dialectaliter [[Eiflice]] ''Mesbuasch'')</small>
* [[Meispathium]]<ref name="Blaeu III 1662">Blaeu, J. (1662). ''Atlas Maior, Sive Cosmographia Blaviana: Germania'' (Vol. 3). Joan Blaeu.</ref> <small>(Theodisce ''Meuspath'')</small>
* [[Melsbacum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Melsbach'')</small>
* [[Mengerschiedum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce et [[Hunnice]] ''Mengerschied'')</small>
* [[Menheimium]]<ref name="Brommer 2003"/> <small>(Theodisce ''Minheim'')</small>
* [[Menningum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Menningen'')</small>
* [[Merckelbacum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Merkelbach'')</small>
* [[Merenfeldum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Meerfeld'')</small>
* [[Merlscheidium]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Merlscheid'')</small>
* [[Merninga]]<ref>Vide [https://regionalia.blb-karlsruhe.de/frontdoor/deliver/index/docId/19074/file/BLB_Langenbeck_BeitraegeWeilerFrage.pdf ''Beiträge zur Weiler-Frage''], ubi dicitur "(...) in uilla que nuncupatur Merninga" (= Mehring bei Trier) (...)".</ref> <small>(Theodisce ''Mehring'')</small>
* [[Merremum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Mermuth'')</small>
* [[Merschbacum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Merschbach'')</small>
* [[Mertelacum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Mertloch'')</small>
* [[Merteshemium]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Mertesheim'')</small>
* [[Merum (Circulus terrae Vetero-Ecclesiensis)|Merum]] <small>(in [[Circulus terrae Vetero-Ecclesiensis|Circulo terrae Vetero-Ecclesiensi]]<ref name="Circulus terrae"/><ref name="Circulus terrae Vetero-Ecclesiensis">Nomen Latinum completum "Circulus terrae Vetero-Ecclesiensis" et Nomen Theodiscum ''Landkreis Altenkirchen''.</ref><ref name="Egli 1893"/>)</small> <small>(Theodisce ''Mehren'')</small>
* [[Merum (Circulus Westerwaldensis)|Merum]]<ref name="Gensicke III 1999"/> <small>(in [[Circulus Westerwaldensis|Circulo Westerwaldensi]]<ref name="Circulus Westerwaldensis">Fingitur nomen "Circulus Westerwaldensis" -Theodisce ''Westerwaldkreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et Latinum gentilicium "Westerwaldensis-e" ad [[Westerwaldia]]m refertur. Quo de toponymo, vide [http://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/Caesarius/cae_dmin.html ''Index in Caesarii Heisterbacensis dialogum. Confluentiae, apud Rud. Frid. Hergt., 1857'']; et quo de gentilicio, hoc derivatur ex epitheto [[binomen|binominali]] "westerwaldensis". De hoc epitheto, confer, v.gr. "Waeringoscorpio westerwaldensis".</ref>)</small> <small>(Theodisce ''Mähren'')</small>
* [[Merum (Eiflia)|Merum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Mehren'')</small>
* [[Merxhemium (Rhenania et Palatinatus)|Merxhemium]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Merxheim'')</small>
* [[Merzalbum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Merzalben'')</small>
* [[Mesenichum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Mesenich'')</small>
* [[Messerichum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Messerich'')</small>
* [[Mettendorfum (Eiflia)|Mettendorfum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Mettendorf'')</small>
* [[Mettenhemium (Hassia Rhenana)|Mettenhemium]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Mettenheim'')</small>
* [[Metterichum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Metterich'')</small>
* [[Metvillare]]<ref name="Görz 1876"/> <small>(Theodisce ''Mettweiler'')</small>
* [[Metzenhusa]]<ref name="Brommer 2003"/> <small>(Theodisce ''Metzenhausen''; [[Hunnice]] ''Mädse'')</small>
* [[Meuda]]<ref name="Struck 1988">Struck, W. H. (1988). Das Stift St. Lubentius in Dietkirchen. Max-Planck-Institut für Geschichte</ref> <small>(Theodisce ''Meudt'')</small>
* [[Michaelisrivus (Occidentalis Silva)|Michaelisrivus]]<ref name="Blaeu III 1662"/> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Michelbach'')</small>
* [[Michaelisrivus (Tergum Caninum)|Michaelisrivus]]<ref name="Blaeu III 1662"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Michelbach''; [[Hunnice]] ''Mischelbach'')</small>
* [[Milina]]<ref name="Greule 2014">Greule, A. (2014). ''Deutsches Gewässernamenbuch: Etymologie der Gewässernamen und der zugehörigen Gebiets-, Siedlungs- und Flurnamen''. Walter de Gruyter.</ref> <small>(Theodisce ''Miehlen'')</small>
* [[Minor Litgona]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Minderlittgen''; dialectaliter [[Eiflice]]: ''Mannerleehtchen'')</small>
* [[Misselberga]]<ref name="Gudenus II 1747">Gudenus, V. F. (1747). ''Codex Diplomaticus Exhibens Anecdota Moguntiaca, Francica, Trevirensica, Coloniensia, Palatina, Fuldensia, Hassica, Omniumque Finitimorum Regionum Jura Et Res Gestas'' (Vol. 2). Ex Officina Typographica Joannis Baptistae academiae electoralis typographi; et: Gudenus, V. F. a. (1747). ''Codex diplomaticus exhibens anecdota Moguntiaca, Francica, Trevirensia, Coloniensia, Palatina, et alia huc facientia'' (Vol. 2). Gottingae.</ref> <small>(Theodisce ''Misselberg'')</small>
* [[Mittibrunna]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Mittelbrunn'')</small>
* [[Modina (Rhenania et Palatinatus)|Modina]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Müden''; dialectaliter ''Miere'')</small>
* [[Moelsheimium]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Mölsheim''; dialectaliter ''Melsem'')</small>
* [[Moentenichium]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Möntenich'')</small>
* [[Moersdorfium (Tergum Caninum)|Mörsdorf]]<ref name="Blaeu III 1662"/> <small>(Theodisce ''Mörsdorf''; [[Hunnice]] ''Merschdoref'')</small>
* [[Moersfeldium]]<ref name="Blaeu III 1662"/> <small>(Theodisce ''Mörsfeld'')</small>
* [[Moerstadtium]]<ref name="Blaeu III 1662"/> <small>(Theodisce ''Mörstadt'')</small>
* [[Mola Autumnalis]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Herbstmühle'')</small>
* [[Molendinum ad Mosellam]]<ref name="Schilter III 1728">Schilter, J. (1728). ''Thesaurus Antiquitatum Teutonicarum, Ecclesiasticarum, Civilium, Litterariarum: Tomus III''. Typis Iohannis Reinholdi Dulsseckeri.</ref><ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Mülheim an der Mosel'')</small>
* [[Molsberga]]<ref name="Gudenus II 1747"/> <small>(Theodisce ''Molsberg'')</small>
* [[Molzhainium]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Molzhain'')</small>
* [[Mommenheimium (Hassia Rhenana)|Mommenheimium]]<ref name="Blaeu III 1662"/> <small>(Theodisce ''Mommenheim'')</small>
* [[Monachorum Villa ad Alasenzam]]<ref name="HVdP XVII 1893">Historischer Verein der Pfalz. (1893). ''Mitteilungen des Historischen Vereins der Pfalz: Vol. XVII''. Verlag des Historischen Vereins der Pfalz.</ref><ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Münchweiler an der Alsenz'')</small>
* [[Monachorum Villa ad Clingbachum]]<ref name="Bodmann 1811">Bodmann, F. J. (1811). ''Codex Diplomaticus Moguntinus: Monumenta chronologica, genealogica, diplomatica ad illustrandam historiam Moguntinam''. Typis academicis.</ref><ref name="Kremer 1769">Kremer, C. J. (1769). ''Origines Naborenses sive documenta ad illustrandam historiam palatinam''. Ex Typographia Electorali.</ref> <small>(Theodisce ''Münchweiler am Klingbach''; [[Palatinice]] ''Minchwoiler'' seu ''Mäichber'')</small>
* [[Monachorum Villa ad Glanam]]<ref name="Weber 2012">Weber, H. (2012). ''Glan-Münchweiler''. Regionalgeschichte.net.</ref><ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Glan-Münchweiler'')</small>
* [[Monasterium-Sarmshemium]]<ref name="SSAM 1335">Stift St. Alban Mainz. (1335). ''Würzburg Staatsarchiv, Mainz St. Alban Canonicorum Urkunden: Acta arbitralis inter stiftum et parochias Münster et Sarmsheim''. Monasterium Consortium.</ref><ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-heim'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(Theodisce ''Münster-Sarmsheim'')</small>
* [[Mons (Palatinatus)|Mons]]<ref name="Lehmann 1857"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Berg'')</small>
* [[Mons (Taunus)|Mons]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(in [[Taunus mons|Tauno]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Berg'')</small>
* [[Mons (prope Arvilare)|Mons]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(prope [[Arvilare]]<ref name="Egli 1893"/>)</small> <small>(Theodisce ''Berg'')</small>
* [[Mons Alachonis (Rhenania et Palatinatus)|Mons Alachonis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Ellenberg'')</small>
* [[Mons Altissimus (Rhenania et Palatinatus)|Mons Altissimus]]<ref>''Ortsgemeinde Höchstberg'' (s. f.)</ref> <small>(Theodisce ''Höchstberg'')</small>
* [[Mons Altus (Occidentalis Silva)|Mons Altus]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Homberg'')</small>
* [[Mons Aureus (prope Bircofeldam)|Mons Aureus]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Gollenberg'')</small>
* [[Mons Basii]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(Theodisce ''Basberg'')</small>
* [[Mons Battonis (Palatinatus)|Mons Battonis]] <small>(Theodisce ''Battenberg'')</small>
* [[Mons Bilonis]]<ref name="Gensicke III 1999">Gensicke, H. (1999). Landesgeschichte des Westerwaldes (3 ed.). [[Aquae Mattiacae|Aquis Mattiacis]]: Veröffentlichungen der Historischen Kommission für Nassau.</ref> <small>(Theodisce ''Bölsberg''; dialectaliter ''Bilsbisch'' seu ''Bölsberisch'')</small>
* [[Mons Bonus (Rhenania et Palatinatus)|Mons Bonus]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Gutenberg'')</small>
* [[Mons Busonis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Busenberg'')</small>
* [[Mons Coronae (prope Angulum Lutrae)|Mons Coronae]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Cronenberg'')</small>
* [[Mons Crampii]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Cramberg'')</small>
* [[Mons Dasonis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dasburg'')</small>
* [[Mons Didonis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Deimberg'')</small>
* [[Mons Epponis (Eiflia)|Mons Epponis]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Eppenberg'')</small>
* [[Mons Ethnicorum]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Heidenburg'')</small>
* [[Mons Excelsus (ad Lanum)|Mons Excelsus]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(ad Lanum<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/>)</small> <small>(Theodisce ''Hömberg'')</small>
* [[Mons Excelsus (prope Angulum Lutrae)|Mons Excelsus]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(prope [[Angulus Lutrae|Angulum Lutrae]]<ref name="Steininger 1834"/>)</small> <small>(Theodisce ''Homberg'')</small>
* [[Mons Ezzonis]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Etschberg'')</small>
* [[Mons Fockilonis]]<ref name="Dolch & Greule 1991">Dolch, M., & Greule, A. (1991). ''Historisches Siedlungsnamenbuch der Pfalz''. [[Spira (urbs)|Spirae]], in Germania: Verlag der Pfälzischen Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften.</ref> <small>(Theodisce ''Föckelberg'')</small>
* [[Mons Fuscus (Rhenania et Palatinatus)|Mons Fuscus]]<ref name="Karp-Schreiber 1664">Karp-Schreiber, W. (1664). ''Chronica Braunebergensis: De vineis et uvis in Iuffer sitis''. Monte Fusco: Officina Domestica.</ref> <small>(Theodisce ''Brauneberg'')</small>
* [[Mons Gallonis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Galenberg'')</small>
* [[Mons Gelenis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Gelenberg'')</small>
* [[Mons Gisilonis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Geiselberg'')</small>
* [[Mons Heldonis]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Heltersberg'')</small>
* [[Mons Henrici (prope Kyrinam)|Mons Henrici]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Heinzenberg''; [[Hunnice]] ''Häänzebersch'')</small>
* [[Mons Hirci (Eiflia)|Mons Hirci]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Boxberg'')</small>
* [[Mons Idel]]<ref name="Bär 1905">Bär, M. (1905). ''Die Behördenverfassung der Rheinprovinz seit 1815''. Hanstein.</ref> <small>(Theodisce ''Idelberg'')</small>
* [[Mons Lucidus (Rhenania et Palatinatus)|Mons Lucidus]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(Theodisce ''Berglicht'')</small>
* [[Mons Ludovici (Rhenania et Palatinatus)|Mons Ludovici]]<ref name="Annales Rhenani 1832">''Annales Rhenani: de navigatione et commercio'' (1832).</ref> <small>(Theodisce ''Ludwigshöhe'')</small>
* [[Mons Nistrae]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Nisterberg'')</small>
* [[Mons Noctuarum]]<ref name="Schannat 1724"/> <small>(Theodisce ''Ohlenhard'')</small>
* [[Mons Regalis (Rhenania et Palatinatus)|Mons Regalis]]<ref name="Beyer II 1865"/> <small>(Theodisce ''Monreal'')</small>
* [[Mons Ruborum (Rhenania et Palatinatus)|Mons Ruborum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Bremberg'')</small>
* [[Mons Sancti Martini (Rhenania et Palatinatus)|Mons Sancti Martini]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Martinshöhe'')</small>
* [[Mons Sanctorum (Rhenania et Palatinatus)|Mons Sanctorum]] <small>(Theodisce ''Heilberscheid'')</small>
* [[Mons Ululorum (Occidentalis Silva)|Mons Ululorum]]<ref name="Schannat 1852"/> <small>(Theodisce ''Eulenberg'')</small>
* [[Mons Vallis (prope Cruciniacum)|Mons Vallis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Dalberg'')</small>
* [[Mons Vitulorum]]<ref name="Schannat I 1794">Schannat, J. F. (1794). ''Eiflia Illustrata oder geographische und historische Beschreibung der Eifel''. [[Aquisgranum|Aquisgrani]]: Jacob Anton Mayer.</ref> <small>(Theodisce ''Kelberg'')</small>
* [[Monsheimium]]<ref name="Blaeu III 1662"/> <small>(Theodisce ''Monsheim'')</small>
* [[Montes (prope Kyrinam)|Montes]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(Theodisce ''Bergen''; [[Hunnice]] ''Berje'')</small>
* [[Monzelfeldium]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Monzelfeld'')</small>
* [[Monzernheimium]]<ref name="Blaeu III 1662"/> <small>(Theodisce ''Monzernheim'')</small>
* [[Monzingenium]]<ref name="Blaeu III 1662"/> <small>(Theodisce ''Monzingen'')</small>
* [[Morlenium]]<ref name="Brommer 2003"/> <small>(Theodisce ''Mörlen''; dialectaliter ''Mörle'' seu ''Mierlen'')</small>
* [[Morsbachium]]<ref name="Blaeu III 1662"/> <small>(Theodisce ''Mörsbach'')</small>
* [[Morschbachium]]<ref name="Blaeu III 1662"/> <small>(Theodisce ''Mörschbach''; [[Hunnice]] ''Merschbach'')</small>
* [[Morscheidium]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Morscheid''; [[Franconice-Mosellanice]] ''Moatscheld'')</small>
* [[Morschheimium]]<ref name="Blaeu III 1662"/> <small>(Theodisce ''Morschheim''; [[Palatinice]] ''Morschem'')</small>
* [[Morschiedium]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Mörschied'')</small>
* [[Morshusana]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Morshausen''; [[Hunnice]] ''Mursche'' seu ''Morschhouse'')</small>
* [[Mosbruchium]]<ref name="Blaeu III 1662"/> <small>(Theodisce ''Mosbruch'')</small>
* [[Moschheimium]]<ref name="Blaeu III 1662"/> <small>(Theodisce ''Moschheim'')</small>
* [[Motzeraitis]]<ref>Landeshauptarchiv Koblenz. (1501). ''Quellen zur Geschichte der Herrschaft Neuerburg: Landräte, Lehnsleute und die Dörfer des Condominiums (Urkunde Nr. 102: "Bannum et territorium de Motzeraitis")''. AKdia Regionalgeschichte.</ref> <small>(Theodisce ''Muxerath'')</small>
* [[Mucklingae]]<ref name="Schorn II 1837">Schorn, C. (1837). ''Eiflia illustrata oder geographische und historische Beschreibung der Eifel'' (Vol. 2). Johann Peter Bachem.</ref> <small>(Theodisce ''Mückeln'')</small>
* [[Mudenbacum]]<ref name="-bacum">Germanica toponyma cum suffixo ''-bach'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bacum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Forbacum]], [[Gengenbacum]], [[Lambacum]], [[Muorbacum]], [[Orbacum]], [[Rohrbacum]], [[Rosbacum]], [[Rubeacum]], [[Solisbacum]], [[Swabacum]], [[Abacum (Germania)|Abacum]], [[Brubacum]], [[Corbacum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(Theodisce ''Mudenbach'')</small>
* [[Mudersbacum]]<ref name="-bacum"/> <small>(Theodisce ''Mudersbach'')</small>
* [[Mudershusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(Theodisce ''Mudershausen'')</small>
* [[Mugendorfium]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Mogendorf'' seu colloquialiter ''Munruff'')</small>
* [[Mulbacum (Circulus Eiflensis Bedensis et Prumiensis)|Mulbacum]]<ref name="-bacum"/> <small>(in [[Circulus Eiflensis Bedensis et Prumiensis|Circulo Eiflensi Bedensi et Prumiensi]]<ref name="CEBEP"/>)</small> <small>(Theodisce ''Mülbach'')</small>
* [[Mulbacum (prope Magniacum)|Mulbacum]]<ref>Landeshauptarchiv Koblenz. (1593). ''Die saynische Familienpolitik in der Zeit der Grafen von Sayn-Sayn: Bestand 30, Urkunde 7506 (Otto von Rolshausen Dominus in Müllenbach [Mulbacum] et Margarethe uxor eius...'''). AKdia Regionalgeschichte.</ref> <small>(prope [[Magniacum (Germania)|Magniacum]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Müllenbach'')</small>
* [[Mulenbacum (Circulus terrae Eiflae Vulcanicae)|Mulenbacum]]<ref name="Bernays 1934">Bernays, G. (1934). ''Bulletin de la Commission Royale d'Histoire: Recueil des actes de l'archevêque de Trèves''. Académie Royale des Sciences, des Lettres et des Beaux-Arts de Belgique.</ref> <small>(in [[Circulus terrae Eiflae Vulcanicae|Circulo terrae Eiflae Vulcanicae]]<ref name="CTEV"/>)</small> <small>(Theodisce ''Mürlenbach'')</small>
* [[Mulenbacum (prope Adenovam)|Mulenbacum]]<ref name="Günther III 1852">Günther, J. H. (1852). ''Codex Diplomaticus Rheno-Mosellanus: Bullae, Diplomata, Chartae, decreta ad historiam regionis Rhenanae et Mosellanae: Tomus III'''. B. Herder. </ref> <small>(prope [[Adenova]]m<ref name="Orbis Latinus A-D"/>)</small> <small>(Theodisce ''Müllenbach'')</small>
* [[Mulena]]<ref name="Goerz 1882"/> <small>(Theodisce ''Miellen'')</small>
* [[Mulewaltum]]<ref name="Beyer II 1865"/> <small>(Theodisce ''Mühlpfad''; [[Hunnice]] ''Milbadd'')</small>
* [[Muncum]]<ref name="Schannat I 1789">Schannat, J. F. (1789). ''Eiflia Illustrata, sive geographica et historica descriptione territorii Eifliae: Tomus I''. Ex Officina Typographica J. B. Rommerskirchen.</ref> <small>(Theodisce ''Münk'')</small>
* [[Mundersbacum]]<ref name="Landeshauptarchiv Koblenz 1580">Landeshauptarchiv Koblenz. (1580). ''Inventarium über die säntlichen Sayn-Hachenburgischen Urkunden und Akten: Bestand 30, Urkunde 2410''. AKdia Regionalgeschichte.</ref> <small>(Theodisce ''Mündersbach'')</small>
* [[Mundeveletum]]<ref name="Remling 1852"/> <small>(Theodisce ''Minfeld'')</small>
* [[Mundina]]<ref name="Goerz 1882"/> <small>(Theodisce ''Minden'')</small>
* [[Muschenbacum]]<ref name="-bacum"/> <small>(Theodisce ''Müschenbach'')</small>
* [[Muska]]<ref name="Böttger IV 1875">Böttger, H. (1875). ''Diöcesan- und Gau-Grenzen Norddeutschlands zwischen Oder, Main, Rehn und Westsee: Vol. IV''. Verlag der Buchhandlung des Waisenhauses.</ref> <small>(Theodisce ''Müsch'')</small>
* [[Musvilerum]]<ref name="Vulkaneifel Regionalgeschichte 2004">Vulkaneifel Regionalgeschichte (2004). ''Heimatjahrbuch Archiv des Landkreises Vulkaneifel: Musweiler war ein Trierer Lehen der Herren von Manderscheid''. Vulkaneifel Portal. </ref> <small>(Theodisce ''Musweiler'')</small>
* [[Muttenscheitum]]<ref name="Ditfurth 1878">Ditfurth, F. W. (Ed.). (1878). ''Regesta Sponeccensia: Regesten der Grafen von Sponheim, ihrer Nebulinien und ihrer Lehensleute (Vol. I, Urkunde Nr. 412''. J. B. Hirschfeld. </ref> <small>(Theodisce ''Mutterschied''; [[Hunnice]] ''Mureschied'')</small>
* [[Muttiniacum (prope Prumam)|Muttiniacum]]<ref name="Langenbeck 1953">Langenbeck, F. (1953). ''Beiträge zur Weiler-Frage''. Badische Historische Kommission</ref> <small>(Theodisce ''Mützenich'')</small>
{{div col end}}
=== N ===
{{div col|3}}
* [[Nachtshemium]]<ref name="-hemium"/> <small>(Theodisce ''Nachtsheim'')</small>
* [[Nackenhemium]]<ref name="-hemium"/> <small>(Theodisce ''Nackenheim'')</small>
* [[Nacum]]<ref name="Bodmann 1811"/> <small>(Theodisce ''Nack'')</small>
* [[Nangkhusa]]<ref>Hoc Latinum toponymum e gentilicio "Nangkhusanus-a-um" regressive derivatur. Quo de gentilicio, vide: Schaten, N. (1703). ''Annales Paderbornenses: Quibus collectis ex Academiae monumentis, diplomatibus, ac variis scriptoribus, res gestae Westfaliae'' (Vol. 2). Typis Joannis Westener.</ref> <small>(Theodisce ''Neunkhausen''; dialectaliter ''Nuinkhouse'')</small>
* [[Nannhusa]]<ref name="-husa"/> <small>(Theodisce ''Nannhausen''; [[Hunnice]] ''Nannese'')</small>
* [[Nanzdietschvillare]]<ref name="-villare">[[Linguae Germanicae|Germanica]] toponyma cum suffixis ''-weil(er)'' aut [[Linguae Romanicae|Romanica]] toponyma cum suffixis ''-viller(s)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-villare-is", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Actulfivillare]], [[Magnovillare]], [[Oxinvillare]], [[Ramberti Villare]], [[Rottunvillare]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(Theodisce ''Nanzdietschweiler'')</small>
* [[Nasinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(Theodisce ''Nasingen'')</small>
* [[Nattenhemium]]<ref name="-hemium"/> <small>(Theodisce ''Nattenheim'')</small>
* [[Naunhemium]]<ref name="-hemium"/> <small>(Theodisce ''Naunheim'')</small>
* [[Nazina Inferior]]<ref name="Societas Iesu Antverpiensis XI 1864">Societas Iesu Antverpiensis (1864). ''Acta Sanctorum: Octobris'' (Vol. 11). Apud Thomae Bettinelli.</ref> <small>(Theodisce ''Niederneisen'')</small>
* [[Navis (Rhenania et Palatinatus)|Navis]]<ref>Naves Historia (s.f.). ''Der Name „Neef“ in seiner Entstehung: Urkundenbeleg von 875 (Navis)''. Regionalgeschichte an der Mosel. </ref> <small>(Theodisce ''Neef'')</small>
* [[Neidenbacum]]<ref name="-bacum"/> <small>(Theodisce ''Neidenbach'')</small>
* [[Neobamberga]]<ref name="Würdtwein IV 1781">Würdtwein, S. A. (1781). ''Monasticon Palatinum: Chartis et diplomatibus facientibus notitiam monasteriorum et sacrorum locorum Palatunatus'' (Vol. 4). Typis Academicis.</ref> <small>(Theodisce ''Neu-Bamberg'')</small>
* [[Neoburgum ad Rhenum]]<ref name="Knipping 1901">Knipping, R. (1901). ''Origines Palatinae: Geographisch-historische Nachricht von den Städten, Schlössern und Flecken der Kurpfalz''. Typis Academicis. </ref> <small>(Theodisce ''Neuburg am Rhein'')</small>
* [[Neoleininga]]<ref name="Würdtwein X 1785">Würdtwein, S. A. (1785). ''Subsidia diplomatica ad selecta juris ecclesiastici Germaniae monumenta'' (Vol. 10). Typis Academicis.</ref> <small>(Theodisce ''Neuleiningen'')</small>
* [[Nerna]]<ref name="Pauly III 1980">Pauly, F. (1980). ''Germania Sacra. Neue Folge 19. Die Bistümer der Kirchenprovinz Trier. Das Erzbistum Trier: Vol. 3. Das Stift St. Kastor in Karden an der Mosel''. Walter de Gruyter.</ref> <small>(Theodisce ''Nehren'')</small>
* [[Nerotha]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Neroth'')</small>
* [[Nerzvillare]]<ref name="-villare"/> <small>(Theodisce ''Nerzweiler'')</small>
* [[Netersena]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Neitersen'')</small>
* [[Netzbacum]]<ref name="-bacum"/> <small>(Theodisce ''Netzbach'')</small>
* [[Neya (Rhenania et Palatinatus)|Neya]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Ney'')</small>
* [[Nidenfelsum]]<ref name="Lehmann IV 1866">Lehmann, J. G. (1866). ''Urkundliche Geschichte der Burgen und Bergschlösser in den ehemaligen Gauen, Grafschaften und Herrschaften der bayerischen Pfalz: Vol. IV''. Verlag der J.C. Hermann'schen Buchhandlung.</ref> <small>(Theodisce ''Neidenfels'')</small>
* [[Nidera]]<ref name="Gudenus II 1747"/> <small>(Theodisce ''Niedert''; [[Hunnice]] ''Nieräd'')</small>
* [[Nidineshemium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Großniedesheim'')</small>
* [[Niedesheimium Minus]]<ref name="Remling 1852"/> <small>(Theodisce ''Kleinniedesheim'')</small>
* [[Niersbachus]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Niersbach'')</small>
* [[Nigidiacum]]<ref name="Cüppers 1990">Cüppers, H. (Ed.) (1990). ''Die Römer in Rheinland-Pfalz''. Konrad Theiss Verlag.</ref> <small>(Theodisce ''Nickenich''; dialectaliter ''Neekenesch'')</small>
* [[Nila]]<ref name="Lacomblet 1840"/> <small>(Theodisce ''Niehl'')</small>
* [[Nimisae Divisio]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Nimshuscheid'')</small>
* [[Nistrum]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Nister'')</small>
* [[Nitelum]]<ref name="Brambach 1867">Brambach, W. (1867). ''Corpus Inscriptionum Rhenanarum''. Elberfeldiae: Friderichs.</ref> <small>(Theodisce ''Nittel'')</small>
* [[Nitza]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Nitz'')</small>
* [[Niveriae]]<ref name="Brand-Berg 2018">Brand-Berg, U. (2018). ''Marcellus von Nievern - Gauner oder Genie? Ein Lebensbild aus dem 15. Jahrhundert''. Apud ''Nassauische Annalen''.</ref> <small>(Theodisce ''Nievern'')</small>
* [[Nochera]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Nochern'')</small>
* [[Noha (Rhenania et Palatinatus)|Noha]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Nohen'')</small>
* [[Nona (Rhenania et Palatinatus)|Nona]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Nohn'')</small>
* [[Noratha]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Norath''; [[Hunnice]] ''Norad'')</small>
* [[Norhema]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Norheim'')</small>
* [[Norkena]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Norken''; dialectaliter ''Noorge'')</small>
* [[Nortershusa]]<ref>Hoc Latinum toponymum e gentilicio "Nortershusanus-a-um" regressive derivatur. Quo de gentilicio, vide: Browerus, C., & Masenus, J. (1670). Antiquitatum et annalium Trevirensium libri XXV (Vol. 2). Coloniae Agrippinae.</ref> <small>(Theodisce ''Nörtershausen'')</small>
* [[Notwira]]<ref>Hoc Latinum toponymum e gentilicio "Notwiranus-a-um" regressive derivatur. Quo de gentilicio, vide: Browerus, C., & Masenus, J. (1670). Antiquitatum et annalium Trevirensium libri XXV (Vol. 2). Coloniae Agrippinae; ubi dicitur "(...) in Villario Notwirano in iurisdictione Bipontina (...)".</ref> <small>(Theodisce ''Nothweiler'')</small>
* [[Nova Civitas (ad Vidam)|Nova Civitas]]<ref name="Schaltenbrand II 1923">Schaltenbrand, J. (Ed.) (1923). ''Registrum bonorum et redituum archidioecesis Coloniensis ex saeculo XIV'' (Vol. 2). Typis Academicis. </ref> <small>(ad [[Vida]]m<ref name="Schaltenbrand II 1923"/>)</small> <small>(Theodisce ''Neustadt'')</small>
* [[Nova Civitas in Tergo Canino]]<ref name="Gensicke 1958">Gensicke, H. (1958). ''Landesgeschichte des Westerwaldes'' (Veröffentlichungen der Historischen Kommission für Nassau). Historische Kommission für Nassau.</ref><ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Neustadt/Westerwald'')</small>
* [[Nova Curia Castrum]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>(Theodisce ''Neuhofen'')</small>
* [[Nova Domus (Rhenania et Palatinatus)|Nova Domus]]<ref name="Goerz 1874">Görz, A. (1874). ''Mittelrheinische Regesten: Oder chronologische Zusammenstellung des Quellenmaterials für die Geschichte der Territorien am Mittelrhein und der Mosel'' (Vol. 1 & 2 & 3). Jacob Anton Mayer; et: Görz, A. (1874). ''Mittelrheinische Regesten oder chronologische Zusammenstellung des Quellenmaterials für die Geschichte der Territorien der heutigen Regierungsbezirke Coblenz und Trier: Vol. I. Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1152''. Denkert & Groos.</ref> <small>(Theodisce ''Neuhäusel'')</small>
* [[Nova Ecclesia (Circulus Rheni et Tergi Canini)|Nova Ecclesia]]<ref name="Heyen 1967">Heyen, F.-J. (1967). ''Das Stift St. Paulin vor Trier'' (Germania Sacra, N. F. 2). Walter de Gruyter.</ref> <small>(in [[Circulus Rheni et Tergi Canini|Circulo Rheni et Tergi Canini]]<ref name="CRETC"/>)</small> <small>(Theodisce ''Neuerkirch''; [[Hunnice]] ''Nouerkerisch'')</small>
* [[Nova Ecclesia (Occidentalis Silva)|Nova Ecclesia]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Neunkirchen'')</small>
* [[Nova Ecclesia (Tergum Caninum)|Nova Ecclesia]]<ref name="Heyen 1967"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Neunkirchen'')</small>
* [[Nova Ecclesia Potzbergensis]]<ref name="Fabricius II 1898"/><ref name="Gerhard 1781">Gerhard, C. A. (1781). ''Versuch einer Geschichte des Mineralreichs'' (Vol. 1). Christian Friedrich Himburg.</ref> <small>(Theodisce ''Neunkirchen am Potzberg'')</small>
* [[Nova Palus (Rhenania et Palatinatus)|Nova Palus]]<ref name="Remling II 1853">Remling, F. X. (1853). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Bischöfe von Speyer'' (Vol. 2). Kirchheim & Schott.</ref> <small>(Theodisce ''Neupotz'')</small>
* [[Novae Officinae]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Neuhütten'')</small>
* [[Novala (Rhenania et Palatinatus)|Novala]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Newel'')</small>
* [[Novale Beronis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Berkoth'')</small>
* [[Novale Beronis ad Vallemerodam]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="Steininger 1836"/> <small>(Theodisce ''Berod bei Wallmerod'')</small>
* [[Novale Beronis prope Hachenburgum]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Berod bei Hachenburg'')</small>
* [[Novale Bonii]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Borod'')</small>
* [[Novale Bononis]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Bonerath''; [[Franconice-Mosellanice]] ''Bönert'')</small>
* [[Novale Candidum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Blankenrath''; [[Hunnice]] ''Blanggad'')</small>
* [[Novale Cerasorum]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Kirschroth'')</small>
* [[Novale Daconis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Datzeroth'')</small>
* [[Novale Danckradi]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Dankerath'')</small>
* [[Novale Diemundi]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Demerath'')</small>
* [[Novale Epponis]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Eppenrod'')</small>
* [[Novale Gebhardi]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Gebroth'')</small>
* [[Novale Geilonis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Gehlert'')</small>
* [[Novale Guntharii]]<ref name="Böhmer 1908">Böhmer, J. F. (1908). ''Regesta Imperii I. Die Regesten des Kaiserreichs unter den Karolingern 751-918'' (E. Mühlbacher & J. Lechner, Eds.). Wagner'sche Universitäts-Buchhandlung.</ref> <small>(Theodisce ''Gundersweiler'')</small>
* [[Novale Hanonis]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Hanroth'')</small>
* [[Novale Helmerici]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Helmeroth'')</small>
* [[Novale Nimisae]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Nimsreuland'')</small>
* [[Novale Novum (Circulus terrae Vetero-Ecclesiensis)|Novale Novum]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(in [[Circulus terrae Vetero-Ecclesiensis|Circulo terrae Vetero-Ecclesiensi]]<ref name="Circulus terrae"/><ref name="Circulus terrae Vetero-Ecclesiensis">Nomen Latinum completum "Circulus terrae Vetero-Ecclesiensis" et Nomen Theodiscum ''Landkreis Altenkirchen''.</ref><ref name="Egli 1893"/>)</small> <small>(Theodisce ''Nauroth'')</small>
* [[Novale Novum (Circulus Westerwaldensis)|Novale Novum]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(in [[Circulus Westerwaldensis|Circulo Westerwaldensi]]<ref name="Circulus Westerwaldensis">Fingitur nomen "Circulus Westerwaldensis" -Theodisce ''Westerwaldkreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et Latinum gentilicium "Westerwaldensis-e" ad [[Westerwaldia]]m refertur. Quo de toponymo, vide [http://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/Caesarius/cae_dmin.html ''Index in Caesarii Heisterbacensis dialogum. Confluentiae, apud Rud. Frid. Hergt., 1857'']; et quo de gentilicio, hoc derivatur ex epitheto [[binomen|binominali]] "westerwaldensis". De hoc epitheto, confer, v.gr. "Waeringoscorpio westerwaldensis".</ref>)</small> <small>(Theodisce ''Nauort'')</small>
* [[Novale Novum (Eiflia)|Novale Novum]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Naurath'')</small>
* [[Novale Sanctorum]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Heiligenroth'')</small>
* [[Novale Silvae (Rhenania et Palatinatus)|Novale Silvae]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Hardert'')</small>
* [[Noviomagus-Drona]]<ref name="Seeck 1876">Seeck, O. (Ed.) (1876). ''Notitia dignitatum: Accedunt Notitia urbis Constantinopolitanae et latercula provinciarum''. Weidmann.</ref><ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Neumagen-Dhron'')</small>
* [[Novus Rivus Hemi]]<ref name="Lehmann 1867"/> <small>(Theodisce ''Neuhemsbach'')</small>
* [[Novus Rivus Sancti Kiliani]]<ref name="Beyer II 1865"/> <small>(Theodisce ''Neuheilenbach'')</small>
* [[Novus Vicus (Eiflia)|Novus Vicus]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Neuendorf'')</small>
* [[Nucaria (Eiflia)|Nucaria]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Nusbaum'')</small>
* [[Nucaria ad Navam]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Nußbaum''; [[Hunnice]] ''Nussbääm'')</small>
* [[Nuneswilra]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Nünschweiler'')</small>
* [[Nureburgum]]<ref name="AESM V 1784">Academia Electoralis Scientiarum Manhemiensis (1784). ''Historia et commentationes Academiae Electoralis Scientiarum et Elegantiorum Literarum Theodoro-Palatinae'' (Vol. V). Typis Academicis.</ref> <small>(Theodisce ''Nürburg'')</small>
{{div col end}}
=== O ===
{{div col|3}}
* [[Oberdreisia]]<ref name="Elsnitz 1934">von Elsnitz, G. A. (1934). ''Die Matrikel der Hohen Schule zu Herborn und Duisburg''. Annalen des Historischen Vereins für den Niederrhein.</ref> <small>(Theodisce ''Oberdreis'')</small>
* [[Oberhausum (prope Tabernas Montanas)|Oberhausum]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(prope [[Tabernae Montanae|Tabernas Montanas]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Oberhausen'')</small>
* [[Oberhausum ad Abanam]]<ref name="Fabricius I 1898"/><ref name="Greule 2014"/> <small>(Theodisce ''Oberhausen an der Appel'')</small>
* [[Oberhausum ad Navam]]<ref name="Fabricius I 1898"/><ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Oberhausen an der Nahe'')</small>
* [[Oberhausum prope Kyrinam]]<ref name="Fabricius I 1898"/><ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Oberhausen bei Kirn'')</small>
* [[Obernheimum-Arenbacum]]<ref name="Debus 1984"/> <small>(Theodisce ''Obernheim-Kirchenarnbach'')</small>
* [[Obrighemium (Palatinatus)|Obrighemium]]<ref name="AETP III 1773">Academia Electoralis Theodoro-Palatinae (1773). ''Historia et Commentationes Academiae Electoralis Scientiarum et Elegantiorum Literarum Theodoro-Palatinae: Vol. III - Historicum''. Typis Academicis.</ref> <small>(Theodisce ''Obrigheim'')</small>
* [[Occava]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Ockfen'')</small>
* [[Ochtenduncus]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Ochtendung'')</small>
* [[Ockenfelsus]]<ref name="Schannat 1724">Schannat, J. F. (1724). ''Eiflia Illustrata, sive Descriptio Sacra et Profana Comitatus Eifliae: Vol. I & II''. Typis Joannis Jacobi Haug.</ref> <small>(Theodisce ''Ockenfels'')</small>
* [[Odenbacum]]<ref name="Boehmer 1866">Boehmer, J. F. (1866). ''Regesta Imperii VIII: Die Regesten des Kaiserreichs unter Kaiser Karl IV. 1346–1378''. J. Deuster.</ref> <small>(Theodisce ''Odenbach'')</small>
* [[Odernhemum ad Glanam]]<ref name="Pertz XIV 1856">Pertz, G. H. (1856). ''Monumenta Germaniae Historica: Scriptores (in Folio): Vol. XIV. Supplementa tomorum I-XII''. Impensis Bibliopolii Aulici Hahniani.</ref><ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Odernheim am Glan'')</small>
* [[Oelsenus]]<ref name="Lacomblet IV 1858">Lacomblet, T. J. (1858). ''Urkundenbuch für die Geschichte des Niederrheins oder des Erzstifts Cöln: Vol. IV. Von dem Jahre 1401 bis 1600''. H. Voss.</ref> <small>(Theodisce ''Ölsen'')</small>
* [[Oetzingus]]<ref name="Hardt 2001"/> <small>(Theodisce ''Ötzingen'')</small>
* [[Offenbaca ad Queicham]]<ref name="Glöckner II 1933"/><ref name="Remling 1852"/> <small>(Theodisce ''Offenbach an der Queich'')</small>
* [[Offenbacum-Hundheimium]]<ref name="Glasschröder 1930">Glasschröder, F. X. (1930). ''Neue Urkunden zur Pfälzischen Kirchengeschichte im Mittelalter''. Pfälzische Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften.</ref> <small>(Theodisce ''Offenbach-Hundheim'')</small>
* [[Offenheimum]]<ref name="Würdtwein XII 1789">Würdtwein, S. A. (1789). ''Nova Subsida Diplomatica ad Selecta Juris Ecclesiastici Germaniae: Vol. XII''. Typis Academicis.</ref> <small>(Theodisce ''Offenheim'')</small>
* [[Offsteinum]]<ref name="Würdtwein V 1785">Würdtwein, S. A. (1785). ''Nova Subsida Diplomatica ad Selecta Juris Ecclesiastici Germaniae: Vol. V''. Typis Academicis.</ref> <small>(Theodisce ''Offstein'')</small>
* [[Ogilonis Novale]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Eckenroth'')</small>
* [[Olesbergus]]<ref name="Staatsarchiv Basel II 1893">Staatsarchiv Basel (1893). ''Urkundenbuch der Stadt Basel: Vol. II''. In Commission bei R. Reich.</ref> <small>(Theodisce ''Oelsberg'')</small>
* [[Olesbrucus]]<ref name="Frey III 1836">Frey, M. (1836). ''Beschreibung des Rheinkreises, vormaligen Department Donnersberg: Vol. III. Gerichts- und Verwaltungsbezirke von Kaiserslautern''. F. C. Neidhard.</ref> <small>(Theodisce ''Olsbrücken'')</small>
* [[Olmscheidus]]<ref name="Schannat 1734">Schannat, J. F. (1734). ''Historia Episcopatus Wormatiensis: Lugubres Wormatiae Demolitiones, et Eiusdem Ecclesiae Cathedralis Statuta: Vol. I''. Apud Joannem Benjamini Andreae.</ref> <small>(Theodisce ''Olmscheid'')</small>
* [[Olsdorfus (Eiflia)|Olsdorfus]]<ref name="Schannat 1734"/> <small>(Theodisce ''Olsdorf'')</small>
* [[Ompacus]]<ref name="Fabricius I 1913">Fabricius, W. (1913). ''Acta Academica Theodoro-Palatina: Regesten der Grafen von Veldenz: Vol. I''. Verlag der K. Hof- und Universitätsbuchhandlung von B. G. Teubner.</ref> <small>(Theodisce ''Ohmbach'')</small>
* [[Oprethushusa]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Oppertshausen''; [[Hunnice]] ''Obberdsche'')</small>
* [[Orbis (Rhenania et Palatinatus)|Orbis]] <small>(Theodisce ''Orbis''; [[Palatinice]] ''Orwiss'')</small>
* [[Orfgenum]]<ref name="Hardt 2001">Hardt, A. (2001). ''Codex Diplomaticus Rhenanus Regesta Wedana Repertorium – Rheinisches Urkundenbuch (845 - 2001): Geschichte und Genealogien der Grafschaften Arnstein, Isenburg, Wied-Runkel, Wied-Neuwied, Kobern und Arenfels''. Typis Academicis.</ref> <small>(Theodisce ''Orfgen'')</small>
* [[Orlenbachus]]<ref name="Schannat 1734"/> <small>(Theodisce ''Orlenbach'')</small>
* [[Ormondus]]<ref name="Schannat 1724"/> <small>(Theodisce ''Ormont'')</small>
* [[Ornava]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Orenhofen'')</small>
* [[Orsfeldus]]<ref name="Schannat 1734"/> <small>(Theodisce ''Orsfeld'')</small>
* [[Osanna-Munscellum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Osann-Monzel'')</small>
* [[Osburgus]]<ref name="Schannat 1734"/> <small>(Theodisce ''Osburg''; [[Franconice-Mosellanice]] ''Öhsborsch'')</small>
* [[Ossinga (Palatinatus)|Ossinga]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Essingen'')</small>
* [[Othinga]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>(Theodisce ''Etgert'')</small>
* [[Otterbacus (Palatinatus Occidentalis)|Otterbacus]]<ref name="Dolch & Münch 1994">Dolch, M., & Münch, M. (1994). ''Urkundenbuch de Stadt Kaiserslautern: Bd. 1. Bis 1322''. Schriftenreihe des Stadtarchivs Kaiserslautern.</ref> <small>(Theodisce ''Otterbach'')</small>
* [[Ottersheimum]]<ref name="Würdtwein V 1785"/> <small>(Theodisce ''Ottersheim''; [[Palatinice]] ''Odderschem'')</small>
* [[Ottersheimum prope Landaviam]]<ref name="Remling II 1853"/> <small>(Theodisce ''Ottersheim bei Landau'')</small>
* [[Otterstadium]]<ref name="Remling 1852"/> <small>(Theodisce ''Otterstadt'')</small>
* [[Otzinvilare]]<ref name="Arnold 1875">Arnold, W. (1875). ''Ansiedelungen und Wanderungen deutscher Stämme: Zunáchst nach den Ortsnamen (Alemannische Endung weil und weiler, lat. villa villare)''. Elwert'sche Universitäts-Buchhandlung.</ref> <small>(Theodisce ''Otzweiler'')</small>
* [[Overeum-Eycha]]<ref name="Joester 1976">Joester, I. (1976). ''Urkundenbuch der Abtei Steinfeld''. Gesellschaft für Rheinische Geschichtskunde / Hanstein Verlag.</ref> <small>(Theodisce ''Oberehe-Stroheich'')</small>
{{div col end}}
=== P ===
{{div col|3}}
* [[Palus (Circulus terrae Cochemiensis et Cellensis)|Palus]]<ref name="Forcellini 1864-1887">Forcellini, Aeg. (1864-1887). ''Totius latinitatis lexicon''. Prati: Typis Aldinianis. </ref> <small>(in [[Circulus terrae Cochemiensis et Cellensis|Circulo terrae Cochemiensi et Cellensi]]<ref name="CTCEC">Fingitur nomen "Circulus terrae Cochemiensis et Cellensis" -Theodisce ''Landkreis Cochem-Zell'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latinis toponymis "[[Cochemium]]" et "Cella" -ad quae gentilicia "Cochemiensis-e" et "Cellensis-e" respective referuntur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>(Theodisce ''Filz'')</small>
* [[Palus (Circulus terrae Tabernarum Mosellanicarum-Cusae et Vitelliaci)|Palus]]<ref name="Wampach 1935">Wampach, C. (1935). ''Urkunden- und Quellenbuch zur Geschichte der altluxemburgischen Territorien bis zur burgundischen Zeit''. St. Paulus-Druckerei.</ref> <small>(in [[Circulus terrae Tabernarum Mosellanicarum-Cusae et Vitelliaci|Circulo terrae Tabernarum Mosellanicarum-Cusae et Vitelliaci]]<ref name="CTTMCEV"/>)</small> <small>(Theodisce ''Bruch'')</small>
* [[Palus Montis (Rhenania et Palatinatus)|Palus Montis]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Hallschlag'')</small>
* [[Palzem]]
* [[Pantenburg]]
* [[Panzweiler]]
* [[Partenheim]]
* [[Paschel]]
* [[Pascua Betularum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Birkenhördt'')</small>
* [[Patersberg]]
* [[Peffingen]]
* [[Pellingen]]
* [[Pelm]]
* [[Pendens Wizivilla]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Hangen-Weisheim'')</small>
* [[Perscheid]]
* [[Petersberg (Pfalz)|Petersberg]]
* [[Peterslahr]]
* [[Peterswald-Löffelscheid]]
* [[Petra Darstonis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Darstein'')</small>
* [[Petra Franconum (Palatinatus)|Petra Franconum]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Frankenstein'')</small>
* [[Pfaffen-Schwabenheim]]
* [[Pfalzfeld]]
* [[Pfeffelbach]]
* [[Philippsheim]]
* [[Pickließem]]
* [[Piesport]]
* [[Pillig]]
* [[Pintesfeld]]
* [[Pinus et Tilia]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Fohren-Linden'')</small>
* [[Piscatorisrivus Medius]]<ref name="Blaeu III 1662"/> <small>(Theodisce ''Mittelfischbach'')</small>
* [[Piscis (Rhenania et Palatinatus)|Piscis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Fisch'')</small>
* [[Pittenbach]]
* [[Plaidt]]
* [[Planities (Rhenania et Palatinatus)|Planities]]<ref name="Forcellini 1864-1887"/> <small>(Theodisce ''Flacht'')</small>
* [[Plascheid]]
* [[Platten (bei Wittlich)|Platten]]
* [[Pleckhausen]]
* [[Plein]]
* [[Pleisweiler-Oberhofen]]
* [[Pleitersheim]]
* [[Pleizenhausen]]
* [[Plütscheid]]
* [[Pluwig]]
* [[Pohl (Nassau)|Pohl]]
* [[Pölich]]
* [[Pommern (Mosel)|Pommern]]
* [[Pomster]]
* [[Pons (Palatinatus)|Pons]]<ref name="Lehmann 1867"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Brücken'')</small>
* [[Pons (prope Birconfeldam)|Pons]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(prope [[Birconfelda (Rhenania et Palatinatus)|Bircofeldam]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/>)</small> <small>(Theodisce ''Brücken'')</small>
* [[Pons Alaphotis]]<ref name="Remling 1836"/> <small>(Theodisce ''Ahrbrück'')</small>
* [[Pons Epternacensis]]<ref name="Camillus 1889">Camillus, W. (1889). ''Annales Epternacenses. In Monumenta Germaniae Historica'' (SS 13). [[Hannovera]]e: Impensis Bibliopolii Hahniani.</ref> <small>(Theodisce ''Echternacherbrück'')</small>
* [[Pons Glanae]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Glanbrücken'')</small>
* [[Porta (Rhenania et Palatinatus)|Porta]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dohr'')</small>
* [[Portus Chattorum]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Hatzenport'')</small>
* [[Pottum]]
* [[Pracht]]
* [[Prata (Rhenania et Palatinatus)|Prata]]<ref name="Dollinger 1982">Dollinger, P. (1982). ''L'Empire carolingien et les structures économiques du haut Moyen Âge: Les Brevium Exempla''. Documents d'Histoire Médiévale.</ref> <small>(Theodisce ''Oberwiesen''; [[Palatinice]] ''Owwerwisse'')</small>
* [[Prath]]
* [[Pratum Amplum (Occidentalis Silva)|Pratum Amplum]]<ref name="Gensicke III 1999"/> <small>(Theodisce ''Breitenau'')</small>
* [[Pratum Fagineum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Bockenau'')</small>
* [[Pratum Geilonis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Geilnau'')</small>
* [[Pratum Hanonis (Tergum Caninum)|Pratum Hanonis]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Henau''; [[Hunnice]] ''Häne'')</small>
* [[Pratum Superius (Sawicki II 1939)|Pratum Superius]]<ref name="Sawicki 1939">Sawicki, J. (1939). ''Annales Nassauenses: Diplomatarium Nassoicum. Sammlung von Urkunden zur Geschichte der Lande Nassau: Vol. II''. Kirchheim & Co.</ref> <small>(Theodisce ''Oberwies'')</small>
* [[Preischeid]]
* [[Preist]]
* [[Pronsfeld]]
* [[Prümzurlay]]
* [[Puderbach]]
* [[Pünderich]]
{{div col end}}
=== Q ===
{{div col|3}}
* [[Queidersbach]]
* [[Quercetum (Occidentalis Silva)|Quercetum]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Eichen'')</small>
* [[Quercirivus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Eichenbach'')</small>
* [[Quiddelbach]]
* [[Quirnbach (Occidentalis Silva)|Quirnbach]] <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small>
* [[Quirnbach/Pfalz]]
* [[Quirnheim]]
{{div col end}}
=== R ===
{{div col|3}}
* [[Racksen]]
* [[Ralingen]]
* [[Ramberg (Pfalz)|Ramberg]]
* [[Rammelsbach]]
* [[Ramsen (Pfalz)|Ramsen]]
* [[Ranschbach]]
* [[Ransweiler]]
* [[Rascheid]]
* [[Rathskirchen]]
* [[Rathsweiler]]
* [[Ratzert]]
* [[Raubach]]
* [[Raumbach]]
* [[Ravengiersburg]]
* [[Raversbeuren]]
* [[Rayerschied]]
* [[Rech]]
* [[Reckenroth]]
* [[Reckershausen]]
* [[Recurvum (Eiflia)|Recurvum]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Hamm'')</small>
* [[Regia Prata]]<ref name="Marx II 1843"/> <small>(Theodisce ''Königsau'')</small>
* [[Regiocampus (Eiflia)|Regiocampus]]<ref name="Marx II 1843"/> <small>(Theodisce ''Königsfeld'')</small>
* [[Rehbach (bei Sobernheim)|Rehbach]]
* [[Rehborn]]
* [[Rehe (Occidentalis Silva)|Rehe]]
* [[Rehweiler]]
* [[Reich (Tergum Caninum)|Reich]]
* [[Reichenbach (bei Baumholder)|Reichenbach]]
* [[Reichenbach-Steegen]]
* [[Reichenberg (Rheinland-Pfalz)|Reichenberg]]
* [[Reichsthal]]
* [[Reichweiler]]
* [[Reidenbachium Medium]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Mittelreidenbach'')</small>
* [[Reidenhausen]]
* [[Reifenberg]]
* [[Reiferscheid]]
* [[Reiff]]
* [[Reiffelbach]]
* [[Reifferscheid]]
* [[Reil]]
* [[Reimerath]]
* [[Reinsfeld]]
* [[Reipeldingen]]
* [[Reipoltskirchen]]
* [[Reitzenhain (Taunus)|Reitzenhain]]
* [[Relsberg]]
* [[Rengsdorf]]
* [[Retterath]]
* [[Rettersen]]
* [[Rettershain]]
* [[Rettert]]
* [[Reudelsterz]]
* [[Reuth (Eiflia)|Reuth]]
* [[Rhaunen]]
* [[Rheinbreitbach]]
* [[Rheinbrohl]]
* [[Rheinzabern]]
* [[Rhodt unter Rietburg]]
* [[Riedelberg]]
* [[Rieden (Eiflia)|Rieden]]
* [[Riegenroth]]
* [[Rieschweiler-Mühlbach]]
* [[Riesweiler]]
* [[Rimsberg]]
* [[Rinnthal]]
* [[Rinzenberg]]
* [[Riol]]
* [[Rittersdorf (Eiflia)|Rittersdorf]]
* [[Rittersheim]]
* [[Rivenich]]
* [[Riveris]]
* [[Rivuletus Viridis]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Grumbach'')</small>
* [[Rivulus Becheri (Palatinatus)|Rivulus Becheri]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Becherbach'')</small>
* [[Rivulus Bedonis]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(Theodisce ''Bedesbach'')</small>
* [[Rivulus Beronis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Berenbach'')</small>
* [[Rivulus Cadenensis]]<ref name="Landeshauptarchiv Koblenz 2023">Landeshauptarchiv Koblenz (2023). ''Bestand 1A: Urkunden der Deutschordenskommende Koblenz''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: LHA; et: Landeshauptarchiv Koblenz (2023). ''Bestand 1A: Urkunden und Akten der geistlichen und weltlichen Verwaltung des Kurfürstentums Trier''. Confluentibus: LHA; et: Landeshauptarchiv Koblenz. (2023). Bestand 1A: Kurtrier, Urkunden und Akten der geistlichen und weltlichen Verwaltung. Confluentibus: LHA; et: Landeshauptarchiv Koblenz. (2023). ''Bestand 1A: Urkunden und Akten der geistlichen und weltlichen Verwaltung des Westerwaldes''. Confluentibus: LHA Koblenz.</ref> <small>(Theodisce ''Kadenbach'')</small>
* [[Rivulus Colli (Rhenania et Palatinatus)|Rivulus Colli]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Halsenbach'')</small>
* [[Rivulus Feronis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Fiersbach'')</small>
* [[Rivulus Fluens]]<ref name="Forcellini 1864-1887"/> <small>(Theodisce ''Flußbach'')</small>
* [[Rivulus Franconis]]<ref name="Dolch & Greule 1991"/> <small>(Theodisce ''Frankelbach'')</small>
* [[Rivulus Fraxineus (Circulus terrae Vetero-Ecclesiensis)|Rivulus Fraxineus]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Harbach'')</small>
* [[Rivulus Fringillarum et Villare Gerhardi]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Finkenbach-Gersweiler'')</small>
* [[Rivulus Gackonis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Gackenbach'')</small>
* [[Rivulus Glareosus]]<ref name="Schannat I 1794"/> <small>(Theodisce ''Kisselbach''; [[Hunnice]] ''Kieselbach'')</small>
* [[Rivulus Hagani]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Hahnenbach'')</small>
* [[Rivulus Indaginis (prope Deciam)|Rivulus Indaginis]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Hambach'')</small>
* [[Rivulus Liberorum]]<ref name="Nietzschmann 2013">Nietzschmann, E. (2013). ''Die Freien auf dem Lande: Ehemalige deutsche Reichsdörfer und ihre Wappen''. [[Guelpherbytum|Guelpherbyti]]: Melchior.</ref> <small>(Theodisce ''Freisbach'')</small>
* [[Rivulus Piscium (prope Caesaream Lutram)|Rivulus Piscium]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(prope [[Caesarea Lutra|Caesaream Lutram]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Fischbach'')</small>
* [[Rivulus Piscium (prope Idaram-Supra Petra)|Rivulus Piscium]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(prope [[Idara-Supra Petra|Idaram-Supra Petra]]<ref name="Steininger 1834"/><ref name="Beyer 1860"/>)</small> <small>(Theodisce ''Fischbach'')</small>
* [[Rivulus Piscium et Novale Superius]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Fischbach-Oberraden'')</small>
* [[Rivulus Piscium prope Danam]]<ref name="Förstemann 1900"/><ref name="Görz II 1879"/> <small>(Theodisce ''Fischbach bei Dahn'')</small>
* [[Rivulus Viridis (Rhenania et Palatinatus)|Rivulus Viridis]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Grünebach'')</small>
* [[Rivus Altissimus]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Höchstenbach'')</small>
* [[Rivus Amplus (Palatinatus)|Rivus Amplus]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Breitenbach'')</small>
* [[Rivus Atzonis]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Etzbach'')</small>
* [[Rivus Becheri prope Kyrinam]]<ref name="Hontheim 1750"/><ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Becherbach bei Kirn'')</small>
* [[Rivus Betularum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Birlenbach'')</small>
* [[Rivus Bisonis]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Bosenbach'')</small>
* [[Rivus Bottonis]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Bottenbach'')</small>
* [[Rivus Budonis (Circulus Rheni et Tergi Canini)|Rivus Budonis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(in [[Circulus Rheni et Tergi Canini|Circulo Rheni et Tergi Canini]]<ref name="CRETC">Fingitur nomen "Circulus Rheni et Tergi Canini" -Theodisce ''Rhein-Hunsrück-Kreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-Kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latinis toponymis "[[Rhenus]]" et "[[Tergum Caninum]]", vide {{Graesse}}. De Latinā huius circuli versione, confer aliarum linguarum versiones ''Distrito de Rin-Hunsrück'' et ''Arrondissement de Rhin-Hunsrück'' et ''Distrito do Reno-Hunsrück'' et ''Circondario del Reno-Hunsrück'' et ''Zemský okres Rýn-Hunsrück'' et Рейн-Хунсрюк.</ref>)</small> <small>(Theodisce ''Budenbach''; [[Hunnice]] ''Burebach'')</small>
* [[Rivus Budonis (Circulus terrae Birkenfeldensis)|Rivus Budonis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(in [[Circulus terrae Birkenfeldensis|Circulo terrae Birkenfeldensi]]<ref name="Circulus terrae"/><ref name="Circulus terrae Birkenfeldensis">Nomen Latinum completum "Circulus terrae Birkenfeldensis".</ref><ref name="Egli 1893"/>)</small> <small>(Theodisce ''Bundenbach''; [[Hunnice]] ''Bundebach'')</small>
* [[Rivus Caeruleus]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Blaubach'')</small>
* [[Rivus Calidus (Rhenania et Palatinatus)|Rivus Calidus]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Callbach'')</small>
* [[Rivus Columbae (Occidentalis Silva)|Rivus Columbae]] <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Daubach'')</small>
* [[Rivus Columbae (Tergum Caninum)|Rivus Columbae]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Daubach'')</small>
* [[Rivus Coryli (Occidentalis Silva)|Rivus Coryli]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Hasselbach'')</small>
* [[Rivus Coryli (Tergum Caninum)|Rivus Coryli]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Hasselbach''; [[Hunnice]] ''Haaselbach'')</small>
* [[Rivus Dammarum (prope Bircofeldam)|Rivus Dammarum]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dambach'')</small>
* [[Rivus Dedonis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dedenbach'')</small>
* [[Rivus Deronis (ad Tabernas Montanas)|Rivus Deronis]]<ref name="Schannat 1723"/> (ad [[Tabernae Montanae|Tabernas Montanas]]<ref name="Graesse"/>) <small>(Theodisce ''Dierbach'')</small>
* [[Rivus Deronis (Circulus terrae Neowidensis)|Rivus Deronis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(in [[Circulus terrae Neowidensis|Circulo terrae Neowidensi]]<ref>Fingitur nomen "Circulus terrae Neowidensis" -Theodisce ''Landkreis Neuwied'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Neowidensis-e" Theodiscum toponymum ''Neuwied'' vertit. Quo de gentilicio, vide [https://www.rheinische-geschichte.lvr.de/Persoenlichkeiten/maximilian-alexander-philipp-prinz-zu-wied-neuwied-/DE-2086/lido/57c92ef68392a6.35258846 ], ubi dicitur "(...) Sein Manuskript „Fauna Neowidensis“, 1847 vollendet, ist die erste Regionalfauna für den Mittelrhein. Die Veröffentlichung einzelner Erkenntnisse überließ er jedoch anderen, vor allem dem Neuwieder Apotheker Franz Peter Brahts (...)". Quo de Latino toponymo, vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z'']</ref></small> <small>(Theodisce ''Dernbach'')</small>
* [[Rivus Deronis (Occidentalis Silva)|Rivus Deronis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Dernbach'')</small>
* [[Rivus Deronis (Palatinatus)|Rivus Deronis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Dernbach'')</small>
* [[Rivus Dictilonis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dichtelbach''; [[Hunnice]] ''Dieschdelbach'')</small>
* [[Rivus Domus (Circulus terrae Birkenfeldensis)|Rivus Domus]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Heimbach'')</small>
* [[Rivus Dusonis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Deuselbach'')</small>
* [[Rivus Eridonis]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Erdesbach'')</small>
* [[Rivus Fundi]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Bodenbach'')</small>
* [[Rivus Fuscus (Tergum Caninum)|Rivus Fuscus]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Erbach'')</small>
* [[Rivus Heisteri]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Heistenbach'')</small>
* [[Rivus Henrici]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Heinzenbach''; [[Hunnice]] ''Hänsebach'')</small>
* [[Rivus Hirundinis]] <small>(Theodisce ''Burgschwalbach'')</small>
* [[Rivus Lapidosus Inferior]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Niedersteinebach'')</small>
* [[Rivus Lini]]<ref name="Förstemann II 1913">Förstemann, E. (1913). ''Altdeutsches Namenbuch: Ortsnamen und sonstige geographische Namen'' (Vol. 2, III ed.). P. Hanstein.</ref> <small>(Theodisce ''Harschbach'')</small>
* [[Rivus Longus in Monte]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(Theodisce ''Berglangenbach'')</small>
* [[Rivus Novalis]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Brachbach'')</small>
* [[Rivus Oneris]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Bürdenbach'')</small>
* [[Rivus Pirorum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Birnbach'')</small>
* [[Rivus Profundus (prope Vitelliacum)|Rivus Profundus]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Diefenbach'')</small>
* [[Rivus Profundus Inferior]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Niedertiefenbach'')</small>
* [[Rivus Purgans (Eiflia)|Rivus Purgans]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Burbach'')</small>
* [[Rivus Saepti Vivi]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Heckenbach'')</small>
* [[Rivus Sanitatis (Eiflia Australis)|Rivus Sanitatis]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(in Eiflia Australi<ref name="Fabricius II 1898"/>)</small> <small>(Theodisce ''Heilbach'')</small>
* [[Rivus Sanitatis (Terra Bedensis)|Rivus Sanitatis]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(in Terra Bedensi<ref name="Fabricius II 1898"/>)</small> <small>(Theodisce ''Heilenbach'')</small>
* [[Rivus Siccus (Rhenania et Palatinatus)|Rivus Siccus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dörrenbach''; [[Palatinice]] ''Derrebach'')</small>
* [[Rivus Silvestris (Rhenania et Palatinatus)|Rivus Silvestris]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Holzbach''; [[Hunnice]] ''Hoolsbach'' seu ''Buubert'')</small>
* [[Rivus Spissus]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dickesbach'')</small>
* [[Rivus Tumuli]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Bollenbach'')</small>
* [[Rivus Ursorum (Tergum Caninum)|Rivus Ursorum]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Bärenbach'')</small>
* [[Rockeskyll]]
* [[Rodder]]
* [[Rödelhausen]]
* [[Rodenbach (Westpfalz)|Rodenbach]] <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu Occidentali]]<ref name="Graesse"/>)</small>
* [[Rodenbach bei Puderbach]]
* [[Rödern (Tergum Caninum)|Rödern]]
* [[Rodershausen]]
* [[Rödersheim-Gronau]]
* [[Roes]]
* [[Röhl]]
* [[Rohrbach (bei Baumholder)|Rohrbach]] <small>(bei Baumholder)</small>
* [[Rohrbach (Tergum Caninum)|Rohrbach]] <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small>
* [[Rohrbach (Pfalz)|Rohrbach]] <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small>
* [[Römerberg (Pfalz)|Römerberg]]
* [[Rommersheim]]
* [[Rorodt]]
* [[Roschbach]]
* [[Roscheid]]
* [[Rosenheim (Landkreis Altenkirchen)|Rosenheim]]
* [[Rosenkopf]]
* [[Roßbach (Occidentalis Silva)|Roßbach]] <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small>
* [[Roßbach (Wied)|Roßbach]] <small>(Wied)</small>
* [[Rota Barwardi]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Barbelroth'')</small>
* [[Rotenhain]]
* [[Roth (Landkreis Altenkirchen)|Roth]] <small>(Landkreis Altenkirchen)</small>
* [[Roth (bei Stromberg)|Roth]] <small>(in [[Circulus terrae Cruciniacensis|Circulo terrae Cruciniacensi]]<ref name="CTCru"/>)</small>
* [[Roth (Rhein-Hunsrück-Kreis)|Roth]] <small>(in [[Circulus Rheni et Tergi Canini|Circulo Rheni et Tergi Canini]]<ref name="CRETC"/>)</small>
* [[Roth (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Roth]] <small>(in [[Circulus Rhenanus et Lauganensis|Circulo Rhenano et Lauganensi]]<ref name="CREL"/>)</small>
* [[Roth an der Our]]
* [[Roth bei Prüm]]
* [[Rothenbach]]
* [[Rothselberg]]
* [[Rötsweiler-Nockenthal]]
* [[Rott (Occidentalis Silva)|Rott]]
* [[Roxheim]]
* [[Rüber]]
* [[Rückeroth]]
* [[Rückweiler]]
* [[Rüdesheim (ad Navam)|Rüdesheim]]
* [[Rülzheim]]
* [[Rumbach]]
* [[Rümmelsheim]]
* [[Rupes Abietum]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dannenfels'')</small>
* [[Ruppach-Goldhausen]]
* [[Ruppertsecken]]
* [[Ruppertsberg]]
* [[Ruppertshofen (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Ruppertshofen]]
* [[Ruppertsweiler]]
* [[Ruschberg]]
* [[Rüscheid]]
* [[Rüssingen]]
* [[Ruthweiler]]
* [[Rutsweiler am Glan]]
* [[Rutsweiler an der Lauter]]
{{div col end}}
=== S ===
{{div col|3}}
* [[Saalstadt]]
* [[Saeptum Vivum (Tergum Caninum)|Saeptum Vivum]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Hecken'')</small>
* [[Saffig]]
* [[Salm (Eiflia)|Salm]]
* [[Salmtal]]
* [[Saltus Cameralis]]<ref name="Gensicke I 1999">Gensicke, H. (1999). ''Landesgeschichte des Westerwaldes'' (Veröffentlichungen der Historischen Kommission für Nassau, 27). [[Aquae Mattiacae|Aquis Mattiacis]]: Historische Kommission für Nassau.</ref> <small>(Theodisce ''Kammerforst'')</small>
* [[Saltus Herii]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Herforst'')</small>
* [[Salz (Occidentalis Silva)|Salz]]
* [[Salzburg (Occidentalis Silva)|Salzburg]]
* [[Sambucetum (Occidentalis Silva)|Sambucetum]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Holler'')</small>
* [[Sankt Alban (Pfalz)|Sankt Alban]]
* [[Sankt Aldegund]]
* [[Sankt Johann (prope Magniacum)|Sankt Johann]] <small>(prope [[Magniacum (Germania)|Magniacum]]<ref name="Graesse"/>)</small>
* [[Sankt Johann (Hassia Rhenana)|Sankt Johann]] <small>(in [[Hassia Rhenana]]<ref name="Hassia Rhenana"/>)</small>
* [[Sankt Julian]]
* [[Sankt Katharinen (prope Cruciniacum)|Sankt Katharinen]] <small>(prope [[Cruciniacum]]<ref name="Graesse"/>)</small>
* [[Sankt Katharinen (Landkreis Neuwied)]]
* [[Sankt Martin (Pfalz)|Sankt Martin]]
* [[Sankt Sebastian (am Rhein)|Sankt Sebastian]]
* [[Sankt Thomas (Eiflia)|Sankt Thomas]]
* [[Sargenroth]]
* [[Sarmersbach]]
* [[Sassen (Eiflia)|Sassen]]
* [[Sauerthal]]
* [[Saulheim]]
* [[Saxler]]
* [[Saxum Balduini]]<ref name="Böhmer 1839">Böhmer, J. F. (1839). ''Regesta chronologico-diplomatica metropolitae Moguntinae: inde a primo archiepiscopo usque ad seculi decimi sexti finem''. F. Varrentrapp.</ref> <small>(Theodisce ''Balduinstein'')</small>
* [[Saxum Hattonis]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Hattgenstein''; [[Hunnice]] ''Hadsche'')</small>
* [[Saxum Mallei (ad Rhenum)|Saxum Mallei]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Hammerstein'')</small>
* [[Saxum Martini (Rhenania et Palatinatus)|Saxum Martini]]<ref name="Traxl 1779">Traxl, S. (1779). ''Liber Mortuorum Parochiae Martinsteinensis: Acta et decreta''.</ref> <small>(Theodisce ''Martinstein''; [[Hunnice]] ''Madinstän'')</small>
* [[Saxum Scissum (Palatinatus)|Saxum Scissum]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Hauenstein''; [[Palatinice]] ''Hääschde'')</small>
* [[Saxum Ulmeum]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Elmstein'')</small>
* [[Schalkenbach]]
* [[Schalkenmehren]]
* [[Schallodenbach]]
* [[Schankweiler]]
* [[Scharfbillig]]
* [[Schauerberg]]
* [[Schauren (bei Blankenrath)|Schauren]] <small>(bei Blankenrath)</small>
* [[Schauren (prope Idaram-Supra Petra)|Schauren]] <small>(prope [[Idara-Supra Petra|Idaram-Supra Petra]]<ref name="Steininger 1834"/><ref name="Beyer 1860"/>)</small>
* [[Scheibenhardt]]
* [[Scheid (Eiflia)|Scheid]]
* [[Scheidt (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Scheidt]]
* [[Scheitenkorb]]
* [[Schellweiler]]
* [[Schenkelberg]]
* [[Scheuerfeld]]
* [[Scheuern]]
* [[Schiersfeld]]
* [[Schiesheim]]
* [[Schillingen]]
* [[Schindhard]]
* [[Schladt]]
* [[Schleich]]
* [[Schleid (prope Bedense Castrum)|Schleid]]
* [[Schlierschied]]
* [[Schloßböckelheim]]
* [[Schmalenberg]]
* [[Schmidthachenbach]]
* [[Schmißberg]]
* [[Schmitshausen]]
* [[Schmitt (Eiflia)|Schmitt]]
* [[Schmittweiler]]
* [[Schneckenhausen]]
* [[Schneppenbach]]
* [[Schnorbach]]
* [[Schoden]]
* [[Schömerich]]
* [[Schönau (Pfalz)]]
* [[Schönbach (Eiflia)|Schönbach]]
* [[Schönberg (bei Thalfang)|Schönberg]]
* [[Schönborn (Tergum Caninum)|Schönborn]] <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small>
* [[Schönborn (Pfalz)|Schönborn]] <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small>
* [[Schönborn (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Schönborn]] <small>(in [[Circulus Rhenanus et Lauganensis|Circulo Rhenano et Lauganensi]]<ref name="CREL"/>)</small>
* [[Schöndorf (an der Ruwer)|Schöndorf]]
* [[Schöneberg (Tergum Caninum)|Schöneberg]] <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small>
* [[Schöneberg (Occidentalis Silva)|Schöneberg]] <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small>
* [[Schönecken]]
* [[Schönenberg-Kübelberg]]
* [[Schopp]]
* [[Schornsheim]]
* [[Schuld (Ahr)|Schuld]]
* [[Schüller]]
* [[Schürdt]]
* [[Schutz (Eiflia)|Schutz]]
* [[Schutzbach]]
* [[Schwabenheim an der Selz]]
* [[Schwall (Rhein-Hunsrück-Kreis)|Schwall]]
* [[Schwanheim (Pfalz)|Schwanheim]]
* [[Schwarzen]]
* [[Schwarzenborn (Eiflia)|Schwarzenborn]]
* [[Schwarzerden]]
* [[Schwedelbach]]
* [[Schwegenheim]]
* [[Schweigen-Rechtenbach]]
* [[Schweighausen]]
* [[Schweighofen]]
* [[Schweinschied]]
* [[Schweisweiler]]
* [[Schweix]]
* [[Schweppenhausen]]
* [[Schwerbach]]
* [[Schwirzheim]]
* [[Schwollen]]
* [[Seck]]
* [[Seelbach (Nassau)|Seelbach]] <small>(Nassau)</small>
* [[Seelbach bei Hamm (Sieg)]]
* [[Seelbach (Occidentalis Silva)]]
* [[Seelen]]
* [[Seesbach]]
* [[Seffern]]
* [[Sefferweich]]
* [[Sehlem (Eiflia)|Sehlem]]
* [[Seibersbach]]
* [[Seifen (Occidentalis Silva)|Seifen]]
* [[Seinsfeld]]
* [[Seiwerath]]
* [[Selbach (Sieg)]]
* [[Selchenbach]]
* [[Sellerich]]
* [[Selzen]]
* [[Sembach]]
* [[Sengerich]]
* [[Senheim]]
* [[Senscheid]]
* [[Sensweiler]]
* [[Serrig]]
* [[Sessenbach]]
* [[Sessenhausen]]
* [[Sevenig bei Neuerburg]]
* [[Sevenig (Our)]]
* [[Sicca Muschella]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dörrmoschel'')</small>
* [[Siebeldingen]]
* [[Siebenbach]]
* [[Siefersheim]]
* [[Sien]]
* [[Sienhachenbach]]
* [[Sierscheid]]
* [[Siershahn]]
* [[Siesbach]]
* [[Silva ad Paludem]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Forstmehren'')</small>
* [[Silva Ardua (Occidentalis Silva)|Silva Ardua]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Hardt''; dialectaliter ''Hoord'')</small>
* [[Silva Ecclesiae (Rhenania et Palatinatus)|Silva Ecclesiae]]<ref name="Schannat I 1794"/> <small>(Theodisce ''Kirchwald'')</small>
* [[Silva Fagina (Occidentalis Silva)|Silva Fagina]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Buchholz'')</small>
* [[Silva Monachorum]]<ref name="Rossel I 1862">Rossel, K. (Ed.). (1862). ''Urkundenbuch des Monasteriums Eberbach im Rheingau'': Vol. I. Verlag von J. Riedner. </ref> <small>(Theodisce ''Münchwald'')</small>
* [[Silva Pacis (Occidentalis Silva)|Silva Pacis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Friedewald'')</small>
* [[Silva Separata]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Griebelschied'')</small>
* [[Silvae Domus (Ardaha)|Silvae Domus]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Holzheim'')</small>
* [[Silvae Novale (Rhenania et Palatinatus)|Silvae Novale]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Holzerath''; [[Franconice-Mosellanice]] ''Holzröth'')</small>
* [[Silz (Pfalz)|Silz]]
* [[Simmern (Occidentalis Silva)|Simmern]] <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small>
* [[Singhofen]]
* [[Sinspelt]]
* [[Sippersfeld]]
* [[Sitters]]
* [[Sohren]]
* [[Sohrschied]]
* [[Solitudo Superior]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Höheinöd'')</small>
* [[Sommerau (an der Ruwer)|Sommerau]]
* [[Sommerloch (prope Cruciniacum)|Sommerloch]]
* [[Sonnenberg-Winnenberg]]
* [[Sonnschied]]
* [[Sörgenloch]]
* [[Sörth]]
* [[Sosberg]]
* [[Spabrücken]]
* [[Spall]]
* [[Spangdahlem]]
* [[Spanhemium]]<ref name="Trithemius 1601"/> <small>(Theodisce ''Burgsponheim'')</small>
* [[Spay]]
* [[Spaya Superior]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Osterspai'')</small>
* [[Specula (Palatinatus)|Specula]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Lug'')</small>
* [[Spesenroth]]
* [[Spessart (Brohltal)|Spessart]]
* [[Spiesheim]]
* [[Spinifex Mons]] <small>(Theodisce ''Dörnberg'')</small>
* [[Spinifex Theodericidomus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dorn-Dürkheim'')</small>
* [[Spinosi Nemoris Casae]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dornholzhausen'')</small>
* [[Spirkelbach]]
* [[Sponheim]]
* [[Sprendlingen]]
* [[Stadecken-Elsheim]]
* [[Stadtkyll]]
* [[Stahlberg]]
* [[Stahlhofen (Occidentalis Silva)|Stahlhofen]] <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small>
* [[Stahlhofen am Wiesensee]]
* [[Standenbühl]]
* [[Starkenburg (Mosel)|Starkenburg]]
* [[Statio Danonis-Domus Scauerni]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Dannstadt-Schauernheim'')</small>
* [[Staudernheim]]
* [[Staudt]]
* [[Stebach]]
* [[Steffeln]]
* [[Steimel]]
* [[Steinalben]]
* [[Steinbach (Tergum Caninum)|Steinbach]] <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small>
* [[Steinbach am Donnersberg]]
* [[Steinbach am Glan]]
* [[Stein-Bockenheim]]
* [[Steinborn]]
* [[Steinebach an der Wied]]
* [[Steinebach/Sieg]]
* [[Steineberg]]
* [[Steinefrenz]]
* [[Steinen (Occidentalis Silva)|Steinen]]
* [[Steineroth]]
* [[Steinfeld (Pfalz)|Steinfeld]]
* [[Steinhusium Minus]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Kleinsteinhausen'')</small>
* [[Steiningen]]
* [[Stein-Neukirch]]
* [[Steinsberg (Rheinland-Pfalz)|Steinsberg]]
* [[Steinweiler]]
* [[Steinwenden]]
* [[Stein-Wingert]]
* [[Stelzenberg]]
* [[Stetten (Pfalz)|Stetten]]
* [[Stipshausen]]
* [[Stockem (Circulus Eiflensis Bedensis et Prumiensis)|Stockem]]
* [[Stockhausen-Illfurth]]
* [[Stockum-Püschen]]
* [[Straßenhaus]]
* [[Streithausen]]
* [[Stremichium Medium]]<ref name="Brommer 2003"/> <small>(Theodisce ''Mittelstrimmig''; [[Hunnice]] ''Niwwa'' seu ''Middelstriemisch'')</small>
* [[Strickscheid]]
* [[Strohn]]
* [[Strotzbüsch]]
* [[Strüth]]
* [[Stürzelbach]]
* [[Sulcia Superior]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hohen-Sülzen'')</small>
* [[Sülm]]
* [[Sulzbach (Tergum Caninum)|Sulzbach]] <small>(bei Idar-Oberstein)</small>
* [[Sulzbach (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Sulzbach]] <small>(in [[Circulus Rhenanus et Lauganensis|Circulo Rhenano et Lauganensi]]<ref name="CREL"/>)</small>
* [[Sulzbacum ad Glanum]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Herren-Sulzbach'')</small>
* [[Sulzheim (Hassia Rhenana)|Sulzheim]]
* [[Superior Alisontia]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Oberelz'')</small>
* [[Superior Bettinga]]<ref name="Superior-ius">Germanica toponyma cum praefixo ''Ober-'' plerumque latinizari solent addito, anteposito aut postposito, adiectivo latinizato "superior-ius", quamquam huic praefixo variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Castellio Superior]], Dei Superior, Palatinatus Superior apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Oberbettingen'')</small>
* [[Superior Campus Civitatis]]<ref name="Schorn II 1889">Schorn, C. (1889). ''Eiflia Sacra oder Geschichte der Klöster und geistlichen Stiftungen der Eifel'' (Vol. 2). P. Hanstein.</ref> <small>(Theodisce ''Oberstadtfeld'')</small>
* [[Superior Chyrna]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Oberkirn''; [[Hunnice]] ''Uuakehre'')</small>
* [[Superior Costancia]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Ober Kostenz''; [[Hunnice]] ''Uua Kosdens'')</small>
* [[Superior Curia (Rhenania et Palatinatus)|Superior Curia]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Obernhof'')</small>
* [[Superior Kila]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Oberkail''; dialectaliter [[Eiflice]] ''Owerkehl'')</small>
* [[Superior Lara]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Oberlahr'')</small>
* [[Superior Lucha]]<ref name="Beyer II 1865"/> <small>(Theodisce ''Oberlauch'')</small>
* [[Superior Nysena]]<ref name="Sauer 1886"/> <small>(Theodisce ''Oberneisen'')</small>
* [[Superior Ranarum]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Höhfröschen'')</small>
* [[Superior Rivus Argillosus]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hohenleimbach'')</small>
* [[Superior Simmena]]<ref name="Dolch & Greule 1991"/> <small>(Theodisce ''Obersimten'')</small>
* [[Superior Spira]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hochspeyer'')</small>
* [[Superior Sulza]]<ref name="Dolch & Greule 1991"/> <small>(Theodisce ''Obersülzen'')</small>
* [[Superior Vella]]<ref name="Görz 1876"/> <small>(Theodisce ''Oberfell'')</small>
* [[Superior Vicus (Rhenania et Palatinatus)|Superior Vicus]]<ref name="Goerz 1874"/> <small>(Theodisce ''Oberweis'')</small>
* [[Superior Villa (Palatinatus)|Superior Villa]]<ref name="Dolch & Greule 1991"/> <small>(Theodisce ''Oberndorf'')</small>
* [[Superior Werresbachus]]<ref name="Lamprecht II 1886">Lamprecht, K. (1886). ''Deutsches Wirtschaftsleben im Mittelalter: Untersuchungen über die Entwicklung der materiellen Kultur des platten Landes auf Grund der Moselländischen Quellen: Vol. II''. Dykschen Buchhandlung.</ref> <small>(Theodisce ''Oberwörresbach'')</small>
* [[Superior Yrsea]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Oberirsen'')</small>
* [[Superius Bacheimum]]<ref name="Kehrein 1860">Kehrein, J. (1860). ''Volkssprache und Volkssitte im Herzogthum Nassau: Ein Beitrag zur nassauischen Landes- und Volkskunde''. Verlag von Georg Joseph Manz.</ref> <small>(Theodisce ''Oberbachheim'')</small>
* [[Superius Brambacum]]<ref name="Fabricius I 1898"/><ref name="Debus 1984"/> <small>(Theodisce ''Oberbrombach'')</small>
* [[Superius Durenbacum]]<ref name="Schorn II 1837"/><ref name="Beyer II 1865"/> <small>(Theodisce ''Oberdürenbach'')</small>
* [[Superius Erlebacum (prope Montem Taborem)|Superius Erlebacum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Gensicke III 1999"/> <small>(prope [[Mons Tabor (Germania)|Montem Taborem]]<ref name="Egli 1893"/>)</small> <small>(Theodisce ''Obererbach'')</small>
* [[Superius Erpacum (Occidentalis Silva)|Superius Erpacum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Debus 1984"/> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Obererbach'')</small>
* [[Superius Fischbacum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Debus 1984"/> <small>(Theodisce ''Oberfischbach'')</small>
* [[Superius Flersheimum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Wyss II 1884">Wyss, A. (1884). ''Hessisches Urkundenbuch: Urkundenbuch der Deutschordens-Ballei Hessen'' (Vol. 2). Hirzel Verlag.</ref> <small>(Theodisce ''Ober-Flörsheim'')</small>
* [[Superius Gecklerum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Vannérus 1928">Vannérus, J. (1928). ''Les dénombrements des feux des duché de Luxembourg et comté de Chiny''. Commission Royale d'Histoire de Belgique.</ref> <small>(Theodisce ''Obergeckler'')</small>
* [[Superius Hambacum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Beyer II 1865"/> <small>(Theodisce ''Oberhambach'')</small>
* [[Superius Heidum (Occidentalis Silva)|Superius Heidum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Sauer 1886">Sauer, W. (1886). ''Codex diplomaticus Nassoicus: Sammlung nassauischer Urkundenbucher''. Julius Niedner.</ref> <small>(Theodisce ''Oberhaid'')</small>
* [[Superius Heimbacum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Ioannis 1722">Ioannis, G. C. (1722). ''Rerum Moguntiacarum: Volumen primum continens scriptores ad historiam et dioecesim Moguntinam pertinentes''. Francofurti ad Moenum: Johannis Maximilianum von Sande.</ref> <small>(Theodisce ''Oberheimbach'')</small>
* [[Superius Hilbersheimum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Ioannis 1722"/> <small>(Theodisce ''Ober-Hilbersheim'')</small>
* [[Superius Honnefeldum-Gierendum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Sauer 1886"/> <small>(Theodisce ''Oberhonnefeld-Gierend'')</small>
* [[Superius Hosanbacum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Debus 1984"/> <small>(Theodisce ''Oberhosenbach''; [[Hunnice]] ''Uuabuxebach'')</small>
* [[Superius Lascheidum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Oster 1934">Oster, P. (1934). ''Geschichte de Pfarreien der Diözese Trier: Das Dekanat Daun''. Paulinus-Druckerei.</ref> <small>(Theodisce ''Oberlascheid'')</small>
* [[Superius Otterbacum]]<ref name="Debus 1984"/> <ref name="Superior-ius"/> <small>(Theodisce ''Oberotterbach'')</small>
* [[Superius Pierscheidum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Oster 1934"/> <small>(Theodisce ''Oberpierscheid'')</small>
* [[Superius Radenum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Heuser 1988"/> <small>(Theodisce ''Oberraden'')</small>
* [[Superius Reidenbacum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Debus 1984"/> <small>(Theodisce ''Oberreidenbach'')</small>
* [[Superius Rodum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Sauer 1886"/> <small>(Theodisce ''Oberrod'')</small>
* [[Superius Rossbacum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Sauer 1886"/> <small>(Theodisce ''Oberroßbach'')</small>
* [[Superius Scheidwillerum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Debus 1984"/> <small>(Theodisce ''Oberscheidweiler'')</small>
* [[Superius Schlettenbacum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Debus 1984"/> <small>(Theodisce ''Oberschlettenbach'')</small>
* [[Superius Staufenbacum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Debus 1984"/> <small>(Theodisce ''Oberstaufenbach'')</small>
* [[Superius Stedehemum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Debus 1984"/> <small>(Theodisce ''Oberstedem'')</small>
* [[Superius Steinebacum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Sauer 1886"/> <small>(Theodisce ''Obersteinebach'')</small>
* [[Superius Streitum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Debus 1984"/> <small>(Theodisce ''Oberstreit'')</small>
* [[Superius Tiefenbacum (Taunus)|Superius Tiefenbacum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Debus 1984"/> <small>(Theodisce ''Obertiefenbach'')</small>
* [[Superius Villarium (Eiflia)|Superius Villarium]]<ref name="Beyer II 1865"/> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Oberweiler'')</small>
* [[Superius Villarium in Valle]]<ref name="Dolch & Greule 1991"/> <small>(Theodisce ''Oberweiler im Tal'')</small>
* [[Superius Villarium-Tiefenbacum]]<ref name="Fabricius XXX 1913">Fabricius, W. (1913). ''Die Grafschaft Veldenz. In: Mitteilungen des Historischen Vereins der Pfalz'' (Vol. 33). [[Spira (urbs)|Spirae]].</ref><ref name="Debus 1984"/> <small>(Theodisce ''Oberweiler-Tiefenbach'')</small>
* [[Superius Wallmenacum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Debus 1984"/> <small>(Theodisce ''Oberwallmenach'')</small>
* [[Superius Wambacum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Debus 1984"/> <small>(Theodisce ''Oberwambach'')</small>
* [[Symera]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Simmertal''; [[Hunnice]] ''Siemerdaal'')</small>
{{div col end}}
=== T ===
{{div col|3}}
* [[Taben-Rodt]]
* [[Taberna (Rhenania et Palatinatus)|Taberna]]<ref name="Lewis & Short 1879">Lewis, C. T., & Short, C. (1879). ''A Latin Dictionary''. [[Oxonia]]e: Clarendon Press.</ref> <small>(Theodisce ''Kraam'')</small>
* [[Talling]]
* [[Tawern]]
* [[Tellig]]
* [[Temmels]]
* [[Terra de Alba]]<ref name="Dolch & Greule 1991"/> <small>(Theodisce ''Oberalben'')</small>
* [[Teschenmoschel]]
* [[Thaleischweiler-Fröschen]]
* [[Thalfang]]
* [[Thalhausen]]
* [[Thallichtenberg]]
* [[Theisbergstegen]]
* [[Theodericenovale]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dörth'')</small>
* [[Theoderici Separatio]]<ref name="Lamprecht I 1886">Lamprecht, K. (1886). ''Deutsches Wirtschaftsleben im Mittelalter: Untersuchungen über die Entwicklung der materiellen Kultur des platten Landes auf Grund der Quellen zunächst des Mosellandes'' (Vol. 1). Alphons Dürr.</ref> <small>(Theodisce ''Dierscheid'')</small>
* [[Theodericicella]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dorsel'')</small>
* [[Theodericidivisa |Theodericidivisa]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(in [[Circulus Rhenanus et Lauganensis|Circulo Rhenano et Lauganensi]]<ref name="CREL"/>)</small> <small>(Theodisce ''Dörscheid'')</small>
* [[Theodericidivisa (Circulus terrae Magniacensis et Confluentensis)|Theodericidivisa]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(in [[Circulus terrae Magniacensis et Confluentensis|Circulo terrae Magniacensi et Confluentensi]]<ref name="CTMEC">Fingitur nomen "Circulus terrae Magniacensis et Confluentensis" -Theodisce ''Landkreis Mayen-Koblenz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latina gentilicia "Magniacensis-e" et "Confluentensis-e" ad urbes [[Magniacum (Germania)|Magniacum]] et [[Confluentes (Germania)|Confluentes]] referuntur. Quibus de toponymis, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>(Theodisce ''Ditscheid'')</small>
* [[Theodericidomium]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dintesheim'')</small>
* [[Theodericidomus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dorsheim'')</small>
* [[Theodericidomus et Coryletum]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dittelsheim-Heßloch'')</small>
* [[Theodericifons (Circulus Montis Iovis)|Theodericifons]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(in [[Circulus Montis Iovis|Circulo Montis Iovis]]<ref name="Egli 1893"/>)</small> <small>(Theodisce ''Dreisen''; [[Palatinice]] ''Drase'')</small>
* [[Theodericifons (Circulus terrae Tabernarum Mosellanicarum-Cusae et Vitelliaci)|Theodericifons]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(in [[Circulus terrae Tabernarum Mosellanicarum-Cusae et Vitelliaci|Circulo terrae Tabernarum Mosellanicarum-Cusae et Vitelliaci]]<ref name="CTTMCEV">Fingitur nomen "Circulus terrae Tabernarum Mosellanicarum-Cusae et Vitelliaci" -Theodisce ''Landkreis Bernkastel-Wittlich'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latinis toponymis "[[Tabernae Mosellanicae-Cusa|Tabernae Mosellanicae-Cusa]]" et "[[Vitelliacum]]", vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>(Theodisce ''Dreis'')</small>
* [[Theodericifons et Pons]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dreis-Brück'')</small>
* [[Theodericifusum]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dünfus''; dialectaliter Duenfusensice<ref name="Duenfusensice">Adverbium in gentilicio "Duenfusensis-e" fundatur. Quo de gentilicio, vide: Görz, A. (1874). ''Mittelrheinische Regesten: oder chronologische Zusammenstellung der Quellenbriefe für die Geschichte der Territorien der heutigen Regierungsbezirke Coblenz und Trier''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: Denkert & Groos.</ref> ''Dimmes'')</small>
* [[Theodericinga]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dietrichingen'')</small>
* [[Theodericirivus (Circulus terrae Cruciniacensis)|Theodericirivus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(in [[Circulus terrae Cruciniacensis|Circulo terrae Cruciniacensi]]<ref name="CTCru">Fingitur nomen "Circulus terrae Cruciniacensis" -Theodisce ''Landkreis Bad Kreuznach'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Cruciniacum]]" -ad quod gentilicium "Cruciniacensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>(Theodisce ''Dörrebach'')</small>
* [[Theodericirivus (Circulus terrae Eiflae Vulcanicae)|Theodericirivus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(in [[Circulus terrae Eiflae Vulcanicae|Circulo terrae Eiflae Vulcanicae]]<ref name="CTEV">Fingitur nomen "Circulus terrae Eiflae Vulcanicae" -Theodisce ''Vulkaneifel'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum toponymum "[[Eifla]]" Theodiscum lexema ''-eifel'' et Latinum adiectivum "[[Mons ignifer|vulcanicus-a-um]]" Theodiscum praefixum ''Vulkan-'' vertit. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>(Theodisce ''Duppach'')</small>
* [[Theodericirivus (Occidentalis Silva)|Theodericirivus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Dreisbach''; dialectaliter ''Draasbich'')</small>
* [[Theodericisedes]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Donsieders''; [[Palatanice]] ''Dunsiters'')</small>
* [[Theodericistreia]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dirmstein'')</small>
* [[Theodericivilla (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Theodericivilla]] <small>(in [[Circulus Rhenanus et Lauganensis|Circulo Rhenano et Lauganensi]]<ref name="CREL"/>)</small> <small>(Theodisce ''Dörsdorf'')</small>
* [[Theodericivilla (Circulus Rheni et Tergi Canini)|Theodericivilla]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(in [[Circulus Rheni et Tergi Canini|Circulo Rheni et Tergi Canini]]<ref name="CRETC"/>)</small> <small>(Theodisce ''Dillendorf''; [[Hunnice]] ''Dilledoref'')</small>
* [[Theodericocampus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Döttesfeld'')</small>
* [[Theodericohardus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Diethardt'')</small>
* [[Theodericorivus (Palatinatus)|Theodericorivus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dimbach'')</small>
* [[Theodericovilla]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dittweiler'')</small>
* [[Theotbacis]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Das Urkataster der deutschen Ortsgeschichte: Alphabetisches Verzeichnis der Siedlungen''. Arbeiten zur Rechts- und Sprachgeschichte.</ref> <small>(Theodisce ''Oberdiebach'')</small>
* [[Thomae et Lamberti Villa]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dohm-Lammersdorf'')</small>
* [[Thomm]]
* [[Thörlingen]]
* [[Thörnich]]
* [[Thulinkircha]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Dielkirchen'')</small>
* [[Thür]]
* [[Tiefenbach (Tergum Caninum)|Tiefenbach]] <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small>
* [[Tiefenthal (Pfalz)|Tiefenthal]] <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small>
* [[Tiefenthal (Hassia Rhenana)|Tiefenthal]] <small>(in [[Hassia Rhenana]]<ref name="Hassia Rhenana"/>)</small>
* [[Todenroth]]
* [[Torrens Corvinus-Kaulbachium]]<ref name="Christmann 1952">Christmann, E. (1952). ''Die Siedlungsnamen der Pfalz''. [[Spira (urbs)|Spirae]]: Verlag der Pfälzischen Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften.</ref><ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Kreimbach-Kaulbach'')</small>
* [[Torrens Ursorum (prope Idaram-Supra Petra)|Torrens Ursorum]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(prope [[Idara-Supra Petra|Idaram-Supra Petra]]<ref name="Steininger 1834"/><ref name="Beyer 1860"/>)</small> <small>(Theodisce ''Bärenbach'')</small>
* [[Traisen (ad Navam)|Traisen]]
* [[Trassem]]
* [[Trechtingshausen]]
* [[Treis-Karden]]
* [[Tricampia]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce 'Dreifelden''')</small>
* [[Tricclesiae]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dreikirchen'')</small>
* [[Trierscheid]]
* [[Trierweiler]]
* [[Trimbs]]
* [[Trimport]]
* [[Trippstadt]]
* [[Trittenheim]]
* [[Troneccum]]<ref name="Linden 1852"/> <small>(Theodisce ''Dhronecken'')</small>
* [[Trulben]]
{{div col end}}
=== U ===
{{div col|3}}
* [[Übereisenbach]]
* [[Udenheim]]
* [[Üdersdorf]]
* [[Udilonis Fons]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989">Pokorny, J. (1959). ''Indogermanisches Etymologisches Wörterbuch''. Francke Verlag; et: Pokorny, J. (1989). ''Indogermanisches Etymologisches Wörterbuch''. Francke Verlag. </ref> <small>(Theodisce ''Eitelborn'')</small>
* [[Udler]]
* [[Uelversheim]]
* [[Uersfeld]]
* [[Ueß]]
* [[Uffeninga]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>(Theodisce ''Oberöfflingen'')</small>
* [[Uhler]]
* [[Ulmena Superior]]<ref name="Glöckner II 1933"/><ref name="Superior-ius"/> <small>(Theodisce ''Ober-Olm'')</small>
* [[Ulmet]]
* [[Ulmezum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Olzheim'')</small>
* [[Uminis Domus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Eimsheim'')</small>
* [[Undenheim]]
* [[Uniclivium]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Einöllen'')</small>
* [[Unicum (Rhenania et Palatinatus)|Unicum]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Einig'')</small>
* [[Unkenbach]]
* [[Unnau]]
* [[Unterjeckenbach]]
* [[Untershausen]]
* [[Unzenberg]]
* [[Uppershausen]]
* [[Urbach (Occidentalis Silva)|Urbach]]
* [[Urbar (bei Koblenz)|Urbar]] <small>(bei Koblenz)</small>
* [[Urbar (Rhein-Hunsrück-Kreis)|Urbar]] <small>(in [[Circulus Rheni et Tergi Canini|Circulo Rheni et Tergi Canini]]<ref name="CRETC"/>)</small>
* [[Urmersbach]]
* [[Urmitz]]
* [[Urschmitt]]
* [[Ürzig]]
* [[Usch (Eiflia)|Usch]]
* [[Uterina Vallis]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>(Theodisce ''Eußerthal'')</small>
* [[Utscheid]]
* [[Üttfeld]]
* [[Utzenhain]]
* [[Utzerath]]
* [[Üxheim]]
{{div col end}}
=== V ===
{{div col|3}}
* [[Vadum (Rhenania et Palatinatus)|Vadum]]<ref name="Forcellini 1864-1887"/> <small>(Theodisce ''Fürthen'')</small>
* [[Vallemeroda]]<ref name="Steininger 1836"/> <small>(Theodisce ''Wallmerod'')</small>
* [[Vallis (Rhenania et Palatinatus)|Vallis]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>(Theodisce ''Fell''; [[Franconice-Mosellanice]] ''Faähl'')</small>
* [[Vallis Ampla (Tergum Caninum)|Vallis Ampla]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Breitenthal''; [[Hunnice]] ''Bränel'' seu ''Brään'l'')</small>
* [[Vallis Bodonis]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Bobenthal'')</small>
* [[Vallis Domus (Hassia Rhenana)|Vallis Domus]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(in [[Hassia Rhenana]]<ref name="Hassia Rhenana"/>)</small> <small>(Theodisce ''Dalheim'')</small>
* [[Vallis Domus (Rhenania et Palatinatus)|Vallis Domus]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Dahlheim'')</small>
* [[Vallis Guldeni]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Guldental'')</small>
* [[Vallis Henschi]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Henschtal'')</small>
* [[Vallis Inferior (Rhenania et Palatinatus)|Vallis Inferior]]<ref name="Günther 1822">Günther, W. A. (1822). ''Codex diplomaticus Rheno-Mosellanus: Urkunden-Sammlung zur Geschichte der Rhein- und Mosellande'' (Vol. 1). B. Heriot.</ref> <small>(Theodisce ''Niederfell'')</small>
* [[Vallis Nistrae]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Nistertal'')</small>
* [[Vallis Picta]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Bundenthal'')</small>
* [[Vallis Pontis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Brücktal'')</small>
* [[Vallis Servitutis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dienethal'')</small>
* [[Valwig]]
* [[Veitsrodt]]
* [[Veldenz]]
* [[Vendersheim]]
* [[Venningen]]
* [[Vettelschoß]]
* [[Vetus Ecclesia (Palatinatus)|Vetus Ecclesia]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Altenkirchen'')</small>
* [[Vetus Lininga]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Altleiningen'')</small>
* [[Vicus Beronis (Eiflia)|Vicus Beronis]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(Theodisce ''Berndorf'')</small>
* [[Vicus Bicilonis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Gau-Bickelheim'')</small>
* [[Vicus Episcopi (Rhenania et Palatinatus)|Vicus Episcopi]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Gau-Bischofsheim'')</small>
* [[Vicus Flamingorum]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Flemlingen'')</small>
* [[Vicus Flaronis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Fleringen'')</small>
* [[Vicus Flonis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Flonheim'')</small>
* [[Vicus Flori et Dagolfi]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Flörsheim-Dalsheim'')</small>
* [[Vicus Franconis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Franzenheim'')</small>
* [[Vicus Fridinis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Friedelsheim''; [[Palatinice]] ''Frlsm'')</small>
* [[Vicus Fridonis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Frettenheim'')</small>
* [[Vicus Frimari (ad Albam)|Vicus Frimari]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(ad Albam<ref name="BÄr 1891"/>)</small> <small>(Theodisce ''Freimersheim'')</small>
* [[Vicus Frimari (ad Saletionem)|Vicus Frimari]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(ad [[Saletio (flumen)|Saletionem]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Framersheim'')</small>
* [[Vicus Frimari (Palatinatus)|Vicus Frimari]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Freimersheim'')</small>
* [[Vicus Frisonis (Hassia Rhenana)|Vicus Frisonis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Friesenheim'')</small>
* [[Vicus Gawirici]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Gauersheim''; [[Palatinice]] ''Gaaschem'')</small>
* [[Vicus Geisboti]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Gabsheim'')</small>
* [[Vicus Gundonis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Fußgönheim'')</small>
* [[Vicus Hepponis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Gau-Heppenheim'')</small>
* [[Vicus Liberi Liubheris]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Frei-Laubersheim'')</small>
* [[Vicus Liberorum (Occidentalis Silva)|Vicus Liberorum]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Freilingen''; dialectaliter ''Frälinge'')</small>
* [[Vicus Otarii]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Gau-Odernheim'')</small>
* [[Vicus prope Malbergum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Malbergweich'')</small>
* [[Vicus Raconis Liber]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Freirachdorf''; dialectaliter ''Fraerachdorw'')</small>
* [[Vicus Waganis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Gau-Weinheim'')</small>
* [[Vielbach]]
* [[Vierherrenborn]]
* [[Villa Ampla (Rhenania et Palatinatus)|Villa Ampla]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Breitenheim'')</small>
* [[Villa Baltrammi]]<ref name="Lehmann 1857"/> <small>(Theodisce ''Bermersheim'')</small>
* [[Villa Bassonis]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(Theodisce ''Bassenheim'')</small>
* [[Villa Beconis]]<ref name="Lehmann 1857"/> <small>(Theodisce ''Bechenheim'')</small>
* [[Villa Bellonis]]<ref name="Lehmann 1857"/> <small>(Theodisce ''Bellheim''; [[Palatinice]] ''Bellem'')</small>
* [[Villa Bermari]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bermersheim vor der Höhe'')</small>
* [[Villa Bertolfi]]<ref name="Roth, Stolper & von Bechtolsheim 2007">Roth, M. T., Stolper, M. W., & von Bechtolsheim, P. (2007). ''Studies presented to Robert D. Biggs, June 4, 2000''. The Oriental Institute of the University of Chicago.</ref> <small>(Theodisce ''Bechtolsheim'')</small>
* [[Villa Bettonis (Taunus)|Villa Bettonis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bettendorf'')</small>
* [[Villa Bibilonis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Biebelsheim'')</small>
* [[Villa Bickonis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bickendorf'')</small>
* [[Villa Bieri]]<ref name="Kyll 1988">Kyll, T. (1988). ''Biersdorf - Eine kleine Chronik: Dorfgeschichte von den Anfängen bis zur Gegenwart''. Villae Bieri.</ref> <small>(Theodisce ''Biersdorf am See'')</small>
* [[Villa Bilca]]<ref name="Vogel 1843">Vogel, C. D. (1843). ''Beschreibung des Herzogthums Nassau''. [[Aquae Mattiacae|Aquis Mattiacis]]: Beyerle.</ref> <small>(Theodisce ''Bilkheim'')</small>
* [[Villa Billingi et Ingeni]]<ref name="Lehmann 1867">Lehmann, I. G. (1867). ''Urkundliche Geschichte der Burgen und Bergschlösser in den ehemaligen Gauen, Grafschaften und Herrschaften der bayerischen Pfalz''. [[Caesarea Lutra|Caesareae Lutrae]]: Tascher: et; Lehmann, I. G. (1867). ''Urkundliche Geschichte der Klöster in der vormaligen Pfalz''. Verlag der J. J. Tascher'schen Buchhandlung; et: ''Urkundliche Geschichte der Burgen und Bergschlösser in den ehemaligen Gauen, Grafschaften und Herrschaften der bayerischen Pfalz'' (Vol. 4 & 5). [[Caesarea Lutra|Caesareae Lutrae]].</ref> <small>(Theodisce ''Billigheim-Ingenheim'')</small>
* [[Villa Bizzirichi]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Bissersheim'')</small>
* [[Villa Bobonis (Palatinatus)|Villa Bobonis]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Böbingen'')</small>
* [[Villa Bocconis]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Bockenheim an der Weinstraße''; [[Palatinice]] ''Bockrem'')</small>
* [[Villa Bodonis]]<ref name="Kaufmann 1976">Kaufmann, H. (1976). ''Rheinhessische Ortsnamen''. Monaci: Wilhelm Fink Verlag.</ref> <small>(Theodisce ''Bodenheim'')</small>
* [[Villa Bousonis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bausendorf'')</small>
* [[Villa Brachiti]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Brecht'')</small>
* [[Villa Brachti]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Brachtendorf'')</small>
* [[Villa Bubilonis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Biebelnheim'')</small>
* [[Villa Budonis (Eiflia)|Villa Budonis]]<ref name="Meiller 1866">Meiller, A. von. (1866). ''Regesta archiepiscoporum Maguntinensium: Regesten zur Geschichte der Mainzer Erzbischöfe''. [[Aeni Pons (Austria)|Aeni Ponte]]: Wagner’sche Universitäts-Buchhandlung.</ref> <small>(Theodisce ''Biesdorf'')</small>
* [[Villa Comitis in Trogona]]<ref name="Gudenus 1743"/> <small>(Theodisce ''Gräfendhron'')</small>
* [[Villa Crassa]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dickendorf'')</small>
* [[Villa Deghonis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Dexheim'')</small>
* [[Villa Dinonis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Dienheim'')</small>
* [[Villa Ecclesiastica (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Villa Ecclesiastica]]<ref name="Marx II 1843"/> <small>(Theodisce ''Kördorf'')</small>
* [[Villa Ezzonis]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Eßweiler'')</small>
* [[Villa Feuzonis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Feusdorf'')</small>
* [[Villa Filonis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Feilsdorf'')</small>
* [[Villa Fontis (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Villa Fontis]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(in [[Circulus Rhenanus et Lauganensis|Circulo Rhenano et Lauganensi]]<ref name="CREL">Fingitur nomen "Circulus Rhenanus et Lauganensis" -Theodisce ''Rhein-Lahn-Kreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-Kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latina gentilicia "Rhenanus-a-um" et "Lauganensis-e" ad flumina [[Rhenus|Rhenum]] et [[Laugana]]m referuntur. De primo hydronymo, vide {{Graesse}}; de secundo, vide {{Murray}}. De Latinā huius circuli versione, confer aliarum linguarum versiones ''Distrito de Rin-Lahn'' et ''Arrondissement de Rhin-Lahn'' et ''Distrito do Reno-Lano'' et ''Circondario del Reno-Lahn'' et ''Zemský okres Rýn-Lahn'' et Рейн-Лан.</ref>)</small> <small>(Theodisce ''Bornich'')</small>
* [[Villa Fontis (Hassia Rhenana)|Villa Fontis]]<ref name="Kaufmann 1976"/> <small>(in [[Hassia Rhenana]]<ref name="Hassia Rhenana">Vide [https://dn790008.ca.archive.org/0/items/a608058900schuuoft/a608058900schuuoft.pdf ''Status dioecesium catholicarum in Austria germanica''], ubi dicitur "Hassia rhenana (ubi jus francogallicum valet)".</ref>)</small> <small>(Theodisce ''Bornheim'')</small>
* [[Villa Fontis (Palatinatus)|Villa Fontis]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Bornheim'')</small>
* [[Villa Furnorum]]<ref name="Forcellini 1864-1887"/> <small>(Theodisce ''Föhren'')</small>
* [[Villa Hamulonis]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Hemmelzen'')</small>
* [[Villa Heisonis]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Heisdorf'')</small>
* [[Villa Helmani]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Helmenzen'')</small>
* [[Villa Monachorum supra Rodalbam]]<ref name="Fabricius I 1898"/><ref name="Lehmann 1867"/> <small>(Theodisce ''Münchweiler an der Rodalb'')</small>
* [[Villa Palustris]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Fensdorf'')</small>
* [[Villa Solitaria (Rhenania et Palatinatus)|Villa Solitaria]]<ref name="Böhmer 1870">Böhmer, J. F. (1870). ''Regesta Archiepiscoporum Maguntinensium''. Wagner.</ref> <small>(Theodisce ''Einselthum''; [[Palatinice]] ''Oinseldumm'')</small>
* [[Villa Vallis (prope Bedense Castrum)|Villa Vallis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Dahlem'')</small>
* [[Villare ad Casas (Eiflia)|Villare ad Casas]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Beuren'')</small>
* [[Villare ad Casas (Silva Alta)|Villare ad Casas]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(in Silva Alta<ref name="Steininger 1836"/>)</small> <small>(Theodisce ''Beuren'')</small>
* [[Villare Battonis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Battweiler'')</small>
* [[Villare Bavonis (Circulus Eiflensis Bedensis et Prumiensis)|Villare Bavonis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(in [[Circulus Eiflensis Bedensis et Prumiensis|Circulo Eiflensi Bedensi et Prumiensi]]<ref name="CEBEP">Fingitur nomen "Circulus Eiflensis Bedensis et Prumiensis" -Theodisce ''Eifelkreis Bitburg-Prüm'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latina gentilicia "Eiflensis-e" et "Bedensis-e" et "Prumiensis-e" ad [[Eifla]]m et "Bedense castrum" et "[[Prumia (monasterium)|Prumiam]]" referuntur. Omnibus de his toponymis, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>(Theodisce ''Bauler'')</small>
* [[Villare Belgicum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Belgweiler''; [[Hunnice]] ''Bellischwilla'')</small>
* [[Villare Benzonis]]<ref name="Görz 1886"/> <small>(Theodisce ''Benzweiler''; [[Hunnice]] ''Bensad'')</small>
* [[Villare Berichonis prope Bemondulam]]<ref name="Hontheim 1750"/><ref name="Stadt Baumholder"/> <small>(Theodisce ''Berschweiler bei Baumholder'')</small>
* [[Villare Berichonis prope Kyrinam]]<ref name="Hontheim 1750"/><ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Berschweiler bei Kirn''; [[Hunnice]] ''Berschwilla'')</small>
* [[Villare Beronis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Barweiler'')</small>
* [[Villare Betularum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Birkweiler'')</small>
* [[Villare Bruningis]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Breunigweiler'')</small>
* [[Villare Brunonis]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Braunweiler'')</small>
* [[Villare Cerasorum]]<ref name="Schannat I 1794"/> <small>(Theodisce ''Kirschweiler'')</small>
* [[Villare Dannonis-Rivus Dominicus]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dennweiler-Frohnbach'')</small>
* [[Villare Dassonis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Daxweiler'')</small>
* [[Villare Dintzonis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Dienstweiler'')</small>
* [[Villare Domus]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Heimweiler'')</small>
* [[Villare ad Ecclesiam]]<ref name="Schannat I 1794"/> <small>(Theodisce ''Kirchweiler'')</small>
* [[Villare Ericae]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Heidweiler'')</small>
* [[Villare Fartonis]]<ref name="Förstemann 1900">Förstemann, E. (1900). ''Altdeutsches Namenbuch: Ortsnamen''. [[Bonna]]e: Hanstein; et: Förstemann, E. (1900). ''Altdeutsches Namenbuch: Ortsnamen'' (Vol. 2). Bonnae, in Germania: Hanstein; et: Förstemann, E. (1900). ''Altdeutsches Namenbuch: Ortsnamen und sonstige geographische Namen'' (Vol. 2). Nordhausen.</ref> <small>(Theodisce ''Farschweiler''; [[Franconice-Mosellanice]] ''Foaschweila'')</small>
* [[Villare Fersconis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Ferschweiler'')</small>
* [[Villare Franconis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Frankweiler'')</small>
* [[Villare Geilonis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Gehlweiler''; [[Hunnice]] ''Gälwilla'')</small>
* [[Villare Geronis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Gehrweiler'')</small>
* [[Villare Grawonis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Gaugrehweiler''; [[Palatinice]] ''Grehwiller'')</small>
* [[Villare Hanonis]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Hennweiler'')</small>
* [[Villare Herichi]]<ref> regionalgeschichte.net. (s.f.). ''Geschichte von Herchweiler''.</ref> <small>(Theodisce ''Herchweiler'')</small>
* [[Villare Husonis]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Hausweiler'')</small>
* [[Villare in Monte]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(Theodisce ''Bergweiler'')</small>
* [[Villare Inferius (Eiflia)|Villare Inferius]]<ref name="Schannat & Bärsch 1824">Schannat, J. F., & Bärsch, G. (1824). ''Eiflia illustrata, sive geographica et historica descriptio Eifliae'' (Vol. 1). I. A. Mayer.</ref> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Niederweiler'')</small>
* [[Villare Inferius (Tergum Caninum)|Villare Inferius]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Niederweiler''; [[Hunnice]] ''Nierawilla'')</small>
* [[Villare Kylburgense]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Kyllburgweiler'')</small>
* [[Villare Novum in Silva]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Naurath'')</small>
* [[Villare Paludosum]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Bruchweiler''; [[Hunnice]] ''Bruchwilla'')</small>
* [[Villare Ursi]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(Theodisce ''Bärweiler'')</small>
* [[Villarium Inferius ad Appelam]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Niederhausen an der Appel''; [[Palatinice]] ''Nerrerhause'')</small>
* [[Villarium Nistrae]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Nister-Möhrendorf'')</small>
* [[Vinningen]]
* [[Virneburg]]
* [[Völkersweiler]]
* [[Volkerzen]]
* [[Volkesfeld]]
* [[Vollmersbach]]
* [[Vollmersweiler]]
* [[Volxheim]]
{{div col end}}
=== W ===
{{div col|3}}
* [[Wachenheim (Pfrimm)|Wachenheim]]
* [[Wagenhausen (Eiflia)|Wagenhausen]]
* [[Wahlbach (Tergum Caninum)|Wahlbach]]
* [[Wahlenau]]
* [[Wahlheim]]
* [[Wahlrod]]
* [[Wahnwegen]]
* [[Waigandshain]]
* [[Waldalgesheim]]
* [[Waldböckelheim]] <small>(Theodisce ''Waldböckelheim''; [[Hunnice]] ''Beggelum'')</small>
* [[Waldbreitbach]]
* [[Waldesch]]
* [[Waldfischbach-Burgalben]]
* [[Waldgrehweiler]]
* [[Waldhambach (Pfalz)|Waldhambach]]
* [[Waldhof-Falkenstein]]
* [[Waldlaubersheim]]
* [[Waldleiningen]]
* [[Waldmühlen]]
* [[Waldorf (Rheinland-Pfalz)|Waldorf]]
* [[Waldrach]]
* [[Waldrohrbach]]
* [[Waldsee (Pfalz)|Waldsee]]
* [[Waldweiler]]
* [[Walhausen]]
* [[Wallenborn]]
* [[Wallendorf (Eiflia)|Wallendorf]]
* [[Wallersheim (Eiflia)|Wallersheim]]
* [[Wallertheim]]
* [[Wallhalben]]
* [[Wallhausen (prope Cruciniacum)|Wallhausen]]
* [[Wallmenroth]]
* [[Wallscheid]]
* [[Walsdorf (Eiflia)|Walsdorf]]
* [[Walshausen]]
* [[Walsheim]]
* [[Walterschen]]
* [[Wambacum Inferius]]<ref name="AACeT II 1865">Archivum Archidioecesis Confluentinae et Trevirensis (1865). ''Urkundenbuch zur Geschichte der jetzt die preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden mittelrheinischen Territorien'' (Vol. 2). J. Hölscher.</ref> <small>(Theodisce ''Niederwambach'')</small>
* [[Warmsroth]]
* [[Wartenberg-Rohrbach]]
* [[Wasenbach]]
* [[Wassenach]]
* [[Wasserliesch]]
* [[Wattenheim]]
* [[Watzerath]]
* [[Wawern (Eiflia)|Wawern]] <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small>
* [[Wawern (Saar)|Wawern]] <small>(Saar)</small>
* [[Waxweiler]]
* [[Wehr (Eiflia)|Wehr]]
* [[Weibern (Eiflia)|Weibern]]
* [[Weiden (Circulus terrae Birkenfeldensis)|Weiden]]
* [[Weidenbach (Eiflia)|Weidenbach]] <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small>
* [[Weidenbach (Taunus)|Weidenbach]] <small>(in [[Taunus mons|Tauno]]<ref name="Hofmann"/>)</small>
* [[Weidenhahn]]
* [[Weidenthal]]
* [[Weidingen]]
* [[Weiler (prope Magniacum)|Weiler]] <small>(prope [[Magniacum (Germania)|Magniacum]]<ref name="Graesse"/>)</small>
* [[Weiler (bei Ulmen)|Weiler]] <small>(bei Ulmen)</small>
* [[Weiler bei Bingen]]
* [[Weiler bei Monzingen]]
* [[Weilerbach]]
* [[Weinähr]]
* [[Weingarten (Pfalz)]]
* [[Weinolsheim]]
* [[Weinsheim (prope Cruciniacum)|Weinsheim]] <small>(prope [[Cruciniacum]]<ref name="Graesse"/>)</small>
* [[Weinsheim (Eiflia)|Weinsheim]] <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small>
* [[Weisel (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Weisel]]
* [[Weisenheim am Berg]]
* [[Weisenheim am Sand]]
* [[Weitefeld]]
* [[Weitersbach]]
* [[Weitersborn]]
* [[Weitersburg]]
* [[Weitersweiler]]
* [[Welcherath]]
* [[Welchweiler]]
* [[Welgesheim]]
* [[Welkenbach]]
* [[Wellen (Mosel)|Wellen]]
* [[Welling]]
* [[Welschbillig]]
* [[Welschenbach]]
* [[Welschneudorf]]
* [[Welterod]]
* [[Weltersburg]]
* [[Wendelsheim]]
* [[Werkhausen]]
* [[Wernersberg]]
* [[Weroth]]
* [[Werresbachus Inferior]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Niederwörresbach''; [[Hunnice]] ''Wärtsbach'')</small>
* [[Wershofen]]
* [[Weselberg]]
* [[Westernohe]]
* [[Westheim (Pfalz)]]
* [[Westhofen]]
* [[Wettlingen]]
* [[Weyer (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Weyer]]
* [[Weyerbusch]]
* [[Weyher in der Pfalz]]
* [[Wickenrodt]]
* [[Wiebelsheim]]
* [[Wied (bei Hachenburg)|Wied]]
* [[Wierschem]]
* [[Wiersdorf (Eiflia)|Wiersdorf]]
* [[Wiesbach (Pfalz)|Wiesbach]]
* [[Wiesbaum]]
* [[Wiesemscheid]]
* [[Wiesweiler]]
* [[Wilgartswiesen]]
* [[Willingen (Occidentalis Silva)|Willingen]]
* [[Willmenrod]]
* [[Willroth]]
* [[Willwerscheid]]
* [[Wilsecker]]
* [[Wiltingen]]
* [[Wilzenberg-Hußweiler]]
* [[Wimbach]]
* [[Wincheringen]]
* [[Winden (Nassau)|Winden]] <small>(Nassau)</small>
* [[Winden (Pfalz)|Winden]] <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small>
* [[Windesheim]]
* [[Windhagen]]
* [[Winkel (Eiflia)]]
* [[Winkelbach]]
* [[Winnen]]
* [[Winnerath]]
* [[Winningen]]
* [[Winnweiler]]
* [[Winringen]]
* [[Winterbach (Pfalz)]]
* [[Winterbach (Soonwald)|Winterbach]] <small>(Soonwald)</small>
* [[Winterborn (Pfalz)|Winterborn]]
* [[Winterburg]]
* [[Winternheimium Minus]]<ref name="Remling 1852"/> <small>(Theodisce ''Klein-Winternheim'')</small>
* [[Winterscheid]]
* [[Wintersheim]]
* [[Winterspelt]]
* [[Winterwerb]]
* [[Wintrich]]
* [[Wirft]]
* [[Wirfus]]
* [[Wirscheid]]
* [[Wirschweiler]]
* [[Wisa (Circulus Eiflensis Bedensis et Prumiensis)|Wisa]]<ref name="Wampach I 1930"/> <small>(in [[Circulus Eiflensis Bedensis et Prumiensis|Circulo Eiflensi Bedensi et Prumiensi]]<ref name="CEBEP"/>)</small> <small>(Theodisce ''Niederweis'')</small>
* [[Wisa (Circulus terrae Alceiensis-Vormatiensis)|Wisa]]<ref name="Glöckner II 1933">Glöckner, K. (1933). ''Codex Laureshamensis (Vol. 2). Darmstadii: Historischer Verein für Hessen; et: Glöckner, K. (1933). ''Codex Laureshamensis (Vo 2): Kopialbuch, Tomus 1: Oberrhein-, Lobden-, Worms-, Nahe- und Speiergau''. Historische Kommission für den Volksstaat Hessen.</ref> <small>(in [[Circulus terrae Alceiensis-Vormatiensis|Circulo terrae Alceiensi-Vormatiensi]]<ref name="Circulus terrae"/><ref name="Egli 1893"/><ref name="Graesse"/><ref name="Landkreis Alzey-Worms">Theodisce ''Landkreis Alzey-Worms''.</ref>)</small> <small>(Theodisce ''Nieder-Wiesen'')</small>
* [[Wißmannsdorf]]
* [[Wittgert]]
* [[Woldert]]
* [[Wölferlingen]]
* [[Wolfsheim (Gemeinde)|Wolfsheim]]
* [[Wolken (bei Koblenz)|Wolken]]
* [[Wollmerath]]
* [[Wöllstein]]
* [[Wölmersen]]
* [[Wolsfeld]]
* [[Womrath]]
* [[Wonsheim]]
* [[Woppenroth]]
* [[Würrich]]
* [[Würzweiler]]
* [[Wüschheim (Tergum Caninum)|Wüschheim]]
* [[Wydentale]]<ref>Ahlfeldt, J. (Ed.) (s. f.). ''About: Hinterweidenthal''. Regnum Francorum Online.</ref> <small>(Theodisce ''Hinterweidenthal'')</small>
{{div col end}}
=== Z ===
{{div col|3}}
* [[Zehnhausen bei Rennerod]]
* [[Zehnhausen bei Wallmerod]]
* [[Zeiskam]]
* [[Zellertal]]
* [[Zeltingen-Rachtig]]
* [[Zemmer]]
* [[Zendscheid]]
* [[Zerf]]
* [[Zettingen]]
* [[Ziegenhain (Occidentalis Silva)|Ziegenhain]]
* [[Zilshausen]]
* [[Zimmerschied]]
* [[Zissena Inferior]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Niederzissen'')</small>
* [[Zornheim]]
* [[Zotzenheim]]
* [[Züsch]]
* [[Zweifelscheid]]
{{div col end}}
==Notae==
<references />
[[Categoria: Urbes Rhenaniae-Palatinatus]]
m03ks9or6nfa1iti0a4jmuyzqo91qja
3960598
3960574
2026-05-18T23:15:46Z
Cyprianus Marcus
66550
3960598
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Municipalities (Ortsgemeinden) in Rhineland-Palatinate.svg|thumb|'''Communia Rhenaniae et Palatinatus''' usque ad gradum ordinationis communis loci ([[Theodisce]] ''Ortsgemeinde'').]]
'''Index urbium et communium [[Rhenania et Palatinatus|Rhenaniae et Palatinatus]]''' [[urbs|urbes]] et [[commune|communia]] in [[Terra foederalis (Germania)|terra foederali]] [[Germania|Germanica]] Rhenania et Palatinatu sita continet. Sunt 2300 communia politice libera (e Kalendis Ianuariis anni 2025).
Haec ita distribuuntur:
* 130 urbes, inter quas
** 12 [[circuli urbani]] (Theodisce ''Kreisfreie Städte''),
** 8 urbes magnae circulo subiectae (Theodisce ''kreisangehörige Städte''),
** 13 urbes sine consociatione communium (Theodisce ''verbandsfreie Städte''),
** 97 urbes consociationi communium adscriptae (Theodisce ''verbandsangehörige Städte'');
* 2170 alia communia, inter quae
** 8 communia sine consociatione (Theodisce ''verbandsfreie Gemeinden''),
** 2162 communia localia consociationi adscripta (Theodisce ''Ortsgemeinden'').
Illae 97 urbes et 2162 communia localia ad 129 consociationes communium pertinent, quae administrationem pro communibus sibi subiectis gerunt.
== Circuli urbani ==
{{div col|3}}
# [[Augusta Treverorum]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>(Theodisce ''Trier''; [[Luxemburgice]] ''Tréier'')</small>
# [[Bipontium]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Zweibrücken''; [[Palatinice]] ''Zweebrigge'')</small>
# [[Caesarea Lutra]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Kaiserslautern''; [[Palatinice]] ''Lautre'')</small>
# [[Confluentes (Germania)|Confluentes]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Koblenz''; dialectaliter ''Kowelenz'')</small>
# [[Francodalia]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Frankenthal'')</small>
# [[Landavia]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Landau in der Pfalz''; [[Palatinice]] ''Landaach'')</small>
# [[Ludovici Portus Rhenanus]]<ref name="Bezzel 1845">Bezzel, H. M. (1845). ''Historia Rei Literariae Norimbergensis''.</ref> <small>(Theodisce ''Ludwigshafen am Rhein'')</small>
# [[Moguntiacum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Mainz'')</small>
# [[Neapolis Palatinorum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Neustadt an der Weinstraße''; [[Palatinice]] ''Neischdadt'')</small>
# [[Sancti Pirminii Sedes]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Pirmasens''; [[Palatinice]] ''Bärmesens'')</small>
# [[Spira (urbs)|Spira]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Speyer'')</small>
# [[Wormatia]]<ref>Vide [https://www.dbnl.org/tekst/groo001brie14_01/groo001brie14_01_0023.php ''Briefwisseling van Hugo Grotius''], ubi dicitur "Dux Carolus a Wormatia militem mittit tuendo Ascafenburgo."</ref> <small>(Theodisce ''Worms'')</small>
{{div col end}}
== Urbes magnae circulo subiectae ==
{{div col|3}}
* [[Angulisamum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Ingelheim am Rhein'')</small>
* [[Antunnacum]]<ref>[[Tabula Peutingeriana]]: ''Antunnaco''.</ref><ref>Venantius Fortunatus: ''Antonnacensis castelli …'' Monumenta Germaniae Historica. Auctores antiquissimi, 4.4. Fortunati carminum liber X (de navigatione Childeberti regis).</ref> <small>(Theodisce ''Andernach''; dialectaliter ''Annenach'' seu ''Annernach'')</small>
* [[Bingium]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}.</ref> <small>(Theodisce ''Bingen am Rhein'')</small>
* [[Cruciniacum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Bad Kreuznach'')</small>
* [[Idara-Supra Petra]]<ref name="Steininger 1834">Steininger, J. (1834). ''Codex diplomaticus Trevirensis e-archivio et libris manuscriptis'' (Vol. 1). In Commission der Fr. Lintz’schen Buchhandlung.</ref><ref name="Beyer 1860">Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der, jetzt die Preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden mittelrheinischen Territorien'' (Vol. 1). J. Hölscher; et : Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der mittelrheinischen Territorien: Erster Band. Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1169''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: J. Hölscher.</ref> <small>(Theodisce ''Idar-Oberstein'')</small>
* [[Lahnstenium]]<ref>[http://www.dilibri.de/rlb/content/thumbview/63151 ''37 - (46) - Lahnstenium (ubi Loganum Rhenus suscipit) Confluentia venienti || Lhaanstein, komende van Koblenz - +â+ôbersicht - Landesbibliothekszentrum Rheinland-Pfalz'' apud www.dilibri.de] "Lahnstenium ubi [[Loganus|Loganum]] [[Rhenus]] suscipit."</ref> <small>(Theodisce ''Lahnstein'')</small>
* [[Magniacum (Germania)|Magniacum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Mayen'')</small>
* [[Neoweda]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>(Theodisce ''Neuwied'')</small>
{{div col end}}
== Urbes sine consociatione communium ==
{{div col|3}}
* [[Alceia]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Alzey'')</small>
* [[Bendorffium]]<ref name="Merian 1645 & 1646">Merian, M. (1645). ''Topographia Palatinatus Rheni et Vicinarum Regionum''. Francofurti ad Moenum: Matthaei Meriani; et: Merian, M. (1646). ''Topographia Palatinatus Rheni et Vicinarum Regionum: Das ist Beschreibung und Eigentliche Abbildung der Vornehmsten Stätte Plätze der Untern Pfalz am Rhein''. Matthäus Merian.</ref> <small>(Theodisce ''Bendorf'')</small>
* [[Babardia]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Boppard''; [[Hunnice]] ''Bobert'')</small>
* [[Bedense Castrum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Bitburg''; [[Franconice-Mosellanice]] ''Bebuersch'' seu ''Beburig''; [[Luxemburgice]] ''Béibreg'')</small>
* [[Insula Rheni]]<ref name="Mone 1848">Mone, F. J. (1848). ''Zeitschrift für die Geschichte des Oberrheins'' (Vol. 1). G. Braun'sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>(Theodisce ''Wörth am Rhein'')</small>
* [[Iulius Vicus]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Germersheim'' seu ''Germersheim am Rhein'')</small>
* [[Novae Aquae-Arvilare]]<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> <small>(Theodisce ''Bad Neuenahr-Ahrweiler'')</small>
* [[Rigomagus (Germania)|Rigomagus]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>(Theodisce ''Remagen'')</small>
* [[Sentiaca]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Sinzig'')</small>
* [[Turingum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Bad Dürkheim'')</small>
* [[Villa Nautica]]<ref name="Remling 1852">Remling, F. X. (1852). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Bischöfe zu Speyer'' (Vol. 1). Kirchheim und Schott; et: Remling, F. X. (1852). ''Geschichte der Bischöfe zu Speyer'' (Vol. 1). Kirchheim und Schott; et: Remling, F. X. (1852). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Bischöfe zu Speyer: Erster Band. Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1205''. Kirchheim & Schott; et: Remling, F. X. (1852). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Bischöfe von Speyer: Vol. I. Aetates antiquiores et medii aevi''. Kirchheim & Schott.</ref> <small>(Theodisce ''Schifferstadt'')</small>
* [[Viridopolis]]<ref name="Irenicus 1518">Irenicus, F. (1518). ''Germaniae exegeseos volumina duodecim''. Impensis Urbani Regii.</ref> <small>(Theodisce ''Grünstadt'')</small>
* [[Vitelliacum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Wittlich'')</small>
{{div col end}}
== Urbes consociationi communium adscriptae ==
{{div col|3}}
* [[Adenova]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>(Theodisce ''Adenau'')</small>
* [[Algesheimium]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Gau-Algesheim'')</small>
* [[Angulus Lutrae]]<ref name="Steininger 1834"/> <small>(Theodisce ''Lauterecken'')</small>
* [[Anvilara]]<ref name="Böhmer 1849">Böhmer, J. F. (1849). ''Regesta Imperii: Die Regesten des Kaiserreichs unter den Karolingern'' (Vol. 1). Verlag der J.G. Cotta'schen Buchhandlung.</ref> <small>(Theodisce ''Annweiler am Trifels'')</small>
* [[Aquae Brisiacenses]]<ref name="Peutinger 1888">Peutinger, C. (1888). ''Tabula Peutingeriana: Codex Vindobonensis 324'' (K. Miller, Ed.). Otto Maier Verlag.</ref> <small>(Theodisce ''Bad Breisig'')</small>
* [[Aquae Mariaemontanae]]<ref name="Schannat II 1824">Schannat, J. F. (1824). ''Eiflia illustrata, oder geographische und historische Beschreibung der Eifel'' (Vol. 2). Johann Peter Bachem.</ref> <small>(Theodisce ''Bad Marienberg''; dialectaliter ''Marmerich'')</small>
* [[Aquae Sobernheimenses]]<ref name="Steininger 1834"/> <small>(Theodisce ''Bad Sobernheim'')</small>
* [[Bacaracum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Bacharach'' seu ''Bacharach am Rhein'')</small>
* [[Bemondula]]<ref name="Stadt Baumholder">Stadt Baumholder. (s. f.). [https://www.baumholder.de/en/our-city/history/ ''History''].</ref> <small>(Theodisce ''Baumholder'')</small>
* [[Bernicastellum-Cusa]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="Marx 1905">Marx, J. (1905). ''Geschichte des Armen-Hospitals zum h. Nicolaus zu Cues'' (Vol. 1). Kommissions-Verlag der Paulinus-Druckerei.</ref> <small>(Theodisce ''Bernkastel-Kues'')</small>
* [[Betzdorfium]]<ref name="Bärsch 1844">Bärsch, G. (1844). ''Eiflia illustrata, oder geographische und historische Beschreibung der Eifel'' (Vol. 2).</ref> <small>(Theodisce ''Betzdorf'')</small>
* [[Birconfelda (Rhenania et Palatinatus)|Bircofelda]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Birkenfeld'')</small>
* [[Bollenheimum ad Rhenum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Rheinböllen'')</small>
* [[Brubacum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Braubach'')</small>
* [[Caesariacum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Kaisersesch'')</small>
* [[Candela (Palatinatus)|Candela]]<ref name="Remling 1852"/> <small>(Theodisce ''Kandel'')</small>
* [[Castrum Kyllae]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Kyllburg'')</small>
* [[Cattimelibocum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Katzenelnbogen'')</small>
* [[Cella ad Mosellam]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Zell'')</small>
* [[Cochemium]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Cochem'')</small>
* [[Contionacum]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Konz'')</small>
* [[Cosla]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Kusel'')</small>
* [[Cuba (Rhenania et Palatinatus)|Cuba]] <small>(Theodisce ''Kaub'')</small>
* [[Dada (Rhenania et Palatinatus)|Dada]]<ref name="Gensicke II 1999">Gensicke, H. (1999). ''Landesgeschichte des Westerwaldes'' (II ed.). Historische Kommission für Nassau.</ref> <small>(Theodisce ''Daaden'')</small>
* [[Dana (Rhenania et Palatinatus)|Dana]]<ref name="Görz II 1879">Görz, A. (1879). ''Mittelrheinische Regesten oder chronologische Zusammenstellung des Quellenmaterials für die Geschichte der Territorien der heutigen Regierungsbezirke Coblenz und Trier'' (Vol. II). Denkert & Groos; et: Goerz, A. (1879). ''Mittelrheinische Regesten: II. Theil''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: Denkert & Groos.</ref> <small>(Theodisce ''Dahn'')</small>
* [[Decia (Rhenania et Palatinatus)|Decia]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Diez'')</small>
* [[Didesheimium]]<ref name="Remling 1852"/> <small>(Theodisce ''Deidesheim'')</small>
* [[Dierdorfium]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Dierdorf'')</small>
* [[Domus Sancti Goaris]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Sankt Goarshausen'')</small>
* [[Dumno]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Daun'')</small>
* [[Ecclesiae ad Segam]]<ref name="Steininger 1834"/> <small>(Theodisce ''Kirchen'')</small>
* [[Ecclesiopolium Bolandicum]]<ref name="Cellarius 1703">Cellarius, C. (1703). ''Geographia Antiqua iuxta et Nova''. Ienae: Bielckius.</ref> <small>(Theodisce ''Kirchheimbolanden''; [[Palatinice]] ''Kerschem'')</small>
* [[Ediginhovum]]<ref name="Glöckner III 1933">Glöckner, K. (1933). ''Codex Laureshamensis'' (Vol. 3). Historischer Verein für Hessen; et; Glöckner, K. (1933). ''Codex Laureshamensis: Bd. 3 Kopialbuch, II. Teil. Die übrigen Gau- und Marken-Verzeichnisse''. [[Darmstadium|Darmstadii]]: Buchhandlung des Hessischen Staatsverlags.</ref> <small>(Theodisce ''Edenkoben''; [[Palatinice]] ''Edekowe'')</small>
* [[Embasis]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Bad Ems'')</small>
* [[Emmelshusium]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Emmelshausen'')</small>
* [[Freinsheimium]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Freinsheim''; [[Palatinice]] ''Fränsem'')</small>
* [[Gamundium (Rhenania et Palatinatus)|Gamundium]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913?p=249&cq=Ludwigshafen%20u.a.&lang=en ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E - M''].</ref> <small>(Theodisce ''Hornbach'')</small>
* [[Gerolstenium]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Gerolstein'')</small>
* [[Hachenburgum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Hachenburg'')</small>
* [[Herdorfium]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Herdorf'')</small>
* [[Hermenskeila]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Hermeskeil'')</small>
* [[Hillesheimium (Eiflia)|Hillesheimium]] <small>(Theodisce ''Hillesheim'')</small>
* [[Hoinga]]<ref name="Becker, Mayer, Prinz & Halpern 2021">Becker, W., Mayer, M. G., Prinz, S. T., & Halpern, J. P. (2021). ''Hoinga: A large and nearby ROSAT-detected supernova remnant''. Astronomy & Astrophysics, 648, A30. doi.org</ref> <small>(Theodisce ''Bad Hönningen'')</small>
* [[Horium-Grancineshausa]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="Gensicke II 1999"/> <small>(Theodisce ''Höhr-Grenzhausen'')</small>
* [[Hunnorum Castellum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Kastellaun'')</small>
* [[Indago ad Rivum]]<ref name="Steininger 1834"/> <small>(Theodisce ''Hagenbach'')</small>
* [[Kyrina (Rhenania et Palatinatus)|Kyrina]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Kirn'')</small>
* [[Landstulia]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Landstuhl'')</small>
* [[Lincia ad Rhenum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Linz am Rhein'')</small>
* [[Lupi Petra (Rhenania et Palatinatus)|Lupi Petra]]<ref name="Steininger 1834"/> <small>(Theodisce ''Wolfstein'')</small>
* [[Manderscheidum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Manderscheid'')</small>
* [[Meisenheimium (Rhenania et Palatinatus)|Meisenheimium]]<ref name="Latomus 1562">Latomus, B. (1562). ''Genealogia d. d. baronum in Meisenheimium et Oberstein''. (Reimpressio a I. Friderico edita, anno 1870, Reuther).</ref> <small>(Theodisce ''Meisenheim'')</small>
* [[Mendigum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Mendig'')</small>
* [[Molendinopolis-Kerlecha]]<ref name="Bärsch 1844"/><ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Mülheim-Kärlich'')</small>
* [[Monasterium Meinfeldiae]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Münstermaifeld''; dialectaliter ''Meenster'')</small>
* [[Mons Ecclesiae (Tergum Caninum)|Mons Ecclesiae]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Kirchberg'')</small>
* [[Mons Ferreus (Palatinatus)|Mons Ferreus]]<ref name="Meisner 1623">Meisner, D. (1623). ''Thesaurus Philo-Politicus: Hoc est: Emblemata sive Moralia Politica'' (Vol. 1). Eberhard Kieser seu Enno Koenig.</ref> <small>(Theodisce ''Eisenberg'')</small>
* [[Mons Tabor (Germania)|Mons Tabor]]<ref name="Egli 1893"/> <small>(Theodisce ''Montabaur'')</small>
* [[Mons Torrentis (Tergum Caninum)|Mons Torrentis]]<ref name="Steininger 1834"/> <small>(Theodisce ''Stromberg'')</small>
* [[Moschela Superior]]<ref name="Schannat II 1824"/> <small>(Theodisce ''Obermoschel'')</small>
* [[Nassovia]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Nassau'')</small>
* [[Nastadium]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Nastätten'')</small>
* [[Neristeinum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Nierstein'')</small>
* [[Novum Castellum (Rhenania et Palatinatus)|Novum Castellum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Neuerburg''; dialectaliter [[Franconice-Mosellanice]] ''Neierbuersch'')</small>
* [[Occidentale Castrum (Rhenania et Palatinatus)|Occidentale Castrum]]<ref name="Gensicke II 1999"/> <small>(Theodisce ''Westerburg'')</small>
* [[Oppenheimium]]<ref name="Hofmann"/> <small>(Theodisce ''Oppenheim'')</small>
* [[Ostowa]]<ref name="Glöckner III 1933"/> <small>(Theodisce ''Osthofen'')</small>
* [[Otterburgum]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>(Theodisce ''Otterberg'')</small>
* [[Policha]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Polch'')</small>
* [[Pruma (urbs)|Pruma]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Prüm'')</small>
* [[Ramsteinium-Mesenbacum]]<ref name="Bärsch 1844"/><ref name="Görz II 1879"/> <small>(Theodisce ''Ramstein-Miesenbach'')</small>
* [[Ransbacum-Babenbacum]]<ref name="Bärsch 1844"/><ref name="Görz II 1879"/> <small>(Theodisce ''Ransbach-Baumbach'')</small>
* [[Renneroda]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Rennerod'')</small>
* [[Rensa]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Rhens'')</small>
* [[Rocconis Domus]]<ref name="Steininger 1834"/> <small>(Theodisce ''Rockenhausen'')</small>
* [[Rodalba]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Rodalben'')</small>
* [[Saltrissa in Silva Occidentali]]<ref name="Steininger 1834"/> <small>(Theodisce ''Selters''; dialectaliter ''Seldersch'')</small>
* [[Sancti Goaris Cella]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Sankt Goar'')</small>
* [[Sanctus Lambertus (Palatinatus)|Sanctus Lambertus]]<ref name="Remling 1836">Remling, F. X. (1836). ''Urkundliche Geschichte der ehemaligen Abteien und Klöster im jetzigen Rheinbayern'' (Vol. 1). Ensslin; et: Remling, F. X. (1836). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Bischöfe zu Speyer''. Moguntiaci: Kirchheim, Schott und Thielmann.</ref> <small>(Theodisce ''Lambrecht'')</small>
* [[Saravicastrum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Saarburg'')</small>
* [[Simmera]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Simmern/Hunsrück'')</small>
* [[Soiacum]]<ref name="Steininger 1834"/> <small>(Theodisce ''Schweich'')</small>
* [[Spicarium (Eiflia)|Spicarium]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Speicher'')</small>
* [[Tabernae Montanae]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Bad Bergzabern''; [[Palatinice]] ''Berchzawwre'')</small>
* [[Trabena-Trarbachium]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Traben-Trarbach'')</small>
* [[Turris Alba (Rhenania et Palatinatus)|Turris Alba]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Weißenthurm''; dialectaliter ''Thur'')</small>
* [[Ulmena]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Ulmen'')</small>
* [[Ulmena Inferior]]<ref name="Greule 2021">Greule, A. (2021). ''Die Ortsnamen der Verbandsgemeinde Nieder-Olm''. Regionalgeschichte.net</ref> <small>(Theodisce ''Nieder-Olm'')</small>
* [[Unchela]]<ref name="Lacomblet 1840">Lacomblet, T. J. (1840). ''Urkundenbuch für die Geschichte des Niederrheins oder des Erzstifts Cöln'' (Vol. 1). Wolf'sche Buchdruckerei.</ref> <small>(Theodisce ''Unkel'')</small>
* [[Valendra]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>(Theodisce ''Vallendar'')</small>
* [[Vesalia Superior]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Oberwesel'')</small>
* [[Vetus Ecclesia (Rhenania et Palatinatus)|Vetus Ecclesia]]<ref name="Egli 1893"/> <small>(Theodisce ''Altenkirchen'')</small>
* [[Villa Moraha]]<ref name="Glöckner III 1933"/> <small>(Theodisce ''Waldmohr'')</small>
* [[Wachenheimium ad Viam Vinariam]]<ref name="Bärsch 1844"/><ref name="Steininger 1834"/> <small>(Theodisce ''Wachenheim an der Weinstraße'' seu ''Wachenheim an der Haardt'')</small>
* [[Weristadium]]<ref name="Glöckner III 1933"/> <small>(Theodisce ''Wörrstadt'')</small>
* [[Wiridicha]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Wirges'')</small>
* [[Wissena ad Segam]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Wissen'' seu ''Wissen/Sieg'')</small>
{{div col end}}
== Communia sine consociatione ==
{{div col|3}}
* [[Bobenhemium-Roxhemium]]<ref name="Remling Geschichte 1852">Remling, F. X., (1852); ''Geschichte der Bischöfe zu Speyer''. [[Moguntiacum|Moguntiaci]]: Kirchheim & Schott.</ref> <small>(Theodisce ''Bobenheim-Roxheim'')</small>
* [[Bohila et Ugelhemium]]<ref name="Remling 1836"/> <small>(Theodisce ''Böhl-Iggelheim'')</small>
* [[Budenhemium]]<ref name="Binterim III 1839">Binterim, A. J. (1839). ''Pragmatische Geschichte der deutschen Concilien: vom vierten bis zum Ende des fünfzehnten Jahrhunderts'' (Vol. 3). Moguntiaci: Verlag von Kirchheim, Schott und Thielmann.</ref> <small>(Theodisce ''Budenheim'')</small>
* [[Comitatus (Rhenania)|Comitatus]]<ref name="Schannat 1723">Schannat, J. F. (1723). ''Eiflia illustrata, sive memorabilis et geographica historicaque dominorum eifliae illustrium''. Typis Ioannis Baptistae; et: Schannat, J. F. (1723). ''Eiflia illustrata, sive geographica et historica descriptionis comitatus Eifliae''. Typis J.A. Köthen; et: Schannat, J. F. (1723). ''Eiflia Illustrata, sive chorographica et historica descriptio comitatus Eifliae''. [[Colonia Agrippina|Coloniae Agrippinae]]: Sumptibus viduae J. B. Metternich; et: Schannat, J. F. (1723). ''Historia Episcopatus Wormatiensis'' (Vol. 1). Apud Johannem Maximilianum van den Sande; et: Schannat, J. F. (1723). ''Corpus traditionum Fuldensium, ut et antiquitatum Fuldensium; in quo chartae et diplomata omnis aevi, iuraque ac immunitates imperialis abbatiae Fuldensis'' (Vol. 1). Monasterium Fuldense.</ref> <small>(Theodisce ''Grafschaft'')</small>
* [[Curia Limburgensis]]<ref name="Remling 1836"/> <small>(Theodisce ''Limburgerhof'')</small>
* [[Hasela (Palatinatus)|Hasela]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Haßloch'')</small>
* [[Morbachium]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Morbach'')</small>
* [[Mutterstadium]]<ref name="Remling 1836"/> <small>(Theodisce ''Mutterstadt'')</small>
{{div col end}}
== Communia localia ==
=== A ===
{{div col|3}}
* [[Abbatis Villa (Rhenania et Palatinatus)|Abbatis Villa]]<ref name="Remling 1836"/> <small>(Theodisce ''Abtweiler'')</small>
* [[Abentheuerium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831">Binterim, A. J., & Mooren, J. H. (1831). ''Die alte und neue Erzdiözese Köln in ihrer ehemaligen Ausdehnung'' (Vol. 2). Moguntiaci: Kirchheim, Schott und Thielmann. </ref> <small>(Theodisce ''Abentheuer'')</small>
* [[Acta (Eiflia)|Acta]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Acht'')</small>
* [[Ad Quercus]]<ref name="Pauly II 1974">Pauly, F. (1974). ''Germania Sacra. Neue Folge 8. Die Bistümer der Kirchenprovinz Trier. Das Erzbistum Trier: Vol. 2. Die Stifte St. Severus in Boppard, St. Goar, St. Castor in Karden''. Walter de Gruyter</ref> <small>(Theodisce ''Neichen'')</small>
* [[Adinbachium]]<ref name="Academia Electoralis Theodoro-Palatinae II 1770">Academia Electoralis Theodoro-Palatinae. (1770). ''Historia et commentationes Academiae Electoralis Scientiarum et Elegantiorum Litterarum Theodoro-Palatinae'' (Vol. 2). Typis Academicis.</ref> <small>(Theodisce ''Adenbach'')</small>
* [[Afflaria]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Affler'')</small>
* [[Agathonis Casae]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Echtershausen'')</small>
* [[Ager Fraxineus]]<ref name="Schannat 1852"/> <small>(Theodisce ''Eschfeld'')</small>
* [[Agitelsbacum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Achtelsbach'')</small>
* [[Agiwaltivilla]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Elzweiler'')</small>
* [[Agonis Villare]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Ehweiler'')</small>
* [[Ailertchenium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Ailertchen'')</small>
* [[Albersweilerium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Albersweiler'')</small>
* [[Albessenum]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Albessen'')</small>
* [[Albia (Occidentalis Silva)|Albia]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Elben'')</small>
* [[Albis (Rhenania et Palatinatus)|Albis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Alf'')</small>
* [[Albucha]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Albig'')</small>
* [[Albulfi Villa]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Albisheim'')</small>
* [[Alflona]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Alflen'')</small>
* [[Alcana (Rhenania et Palatinatus)|Alcana]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Alken'')</small>
* [[Alchorodum]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Elkenroth'')</small>
* [[Alchovilla (Nava)|Alchovilla]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(ad [[Nava (flumen)|Navam]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Ellweiler'')</small>
* [[Alchovilla (Tergum Caninum)|Alchovilla]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Elchweiler'')</small>
* [[Alisontia (Palatinatus)|Alisontia]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Alsenz'')</small>
* [[Allenbachum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Allenbach'')</small>
* [[Allendorfium (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Allendorfium]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Allendorf'')</small>
* [[Allenfeldium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Allenfeld'')</small>
* [[Almersbacum]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Almersbach'')</small>
* [[Almuthemarca]]<ref name="Beyer & Eltester & Goerz III 1874">Beyer, H., Eltester, L., & Goerz, A. (1874). ''Urkundenbuch zur Geschichte der jetzt die preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden mittelrheinischen Territorien: Vol. III. Vom Jahre 1260 bis 1350''. J. Hölscher.</ref> <small>(Theodisce ''Ollmuth'')</small>
* [[Alnetobacum prope Candelam]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="Remling 1852"/> <small>(Theodisce ''Erlenbach bei Kandel'')</small>
* [[Alnetobacum prope Danam]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="Görz II 1879"/> <small>(Theodisce ''Erlenbach bei Dahn'')</small>
* [[Alnetum (Rhenania et Palatinatus)|Alnetum]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Ellerstadt'')</small>
* [[Alnetum Eifliense]]<ref name="Schannat 1852">Schannat, J. F. (1852). ''Eiflia Illustrata: Oder geographische und historische Beschreibung der Eifel'' (G. Bärsch, Ed.). Lintz; et: Schannat, J. F. (1852). ''Eiflia illustrata oder geographische und historische Beschreibung der Eifel'' (G. Bärsch, Ed.; Vol. 2). Jakob Anton Mayer.</ref> <small>(Theodisce ''Ellscheid'')</small>
* [[Alni Divisa]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Ehlscheid'')</small>
* [[Alpenrodium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Alpenrod'')</small>
* [[Alsbacum (Occidentalis Silva)|Alsbacum]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Alsbach'')</small>
* [[Alsdorfium (Eiflia)|Alsdorfium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Alsdorf'')</small>
* [[Alsdorfium (Occidentalis Silva)|Alsdorfium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Alsdorf'')</small>
* [[Alshemium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Alsheim'')</small>
* [[Alta Regia (Rhenania)|Alta Regia]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Altrich'')</small>
* [[Alta Ripa (Palatinatus)|Alta Ripa]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Altrip'')</small>
* [[Alta Statio-Dahuna]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/><ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Hochstetten-Dhaun'')</small>
* [[Alterkulzium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Alterkülz''; [[Hunnice]] ''Allerkilz'')</small>
* [[Altum Villare (Rhenaniae et Palatinatus)|Altum Villare]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hockweiler'')</small>
* [[Alua]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Bleialf'')</small>
* [[Ambitus Sigae]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Hamm'')</small>
* [[Ameslabrunno]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Esselborn'')</small>
* [[Ammeldinga ad Novum Castrum]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Ammeldingen bei Neuerburg'')</small>
* [[Ammeldinga ad Ouram]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Ammeldingen an der Our'')</small>
* [[Amnis Nucum]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Nußbach'')</small>
* [[Anansdorfa]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Onsdorf'')</small>
* [[Anara]]<ref name="Greule 2014"/> <small>(Theodisce ''Oberahr'')</small>
* [[Angelostadium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Engelstadt'')</small>
* [[Angulocampus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Eckfeld'')</small>
* [[Angulus Franconum]]<ref name="Forcellini 1864-1887"/> <small>(Theodisce ''Frankeneck'')</small>
* [[Angulus Ludovici]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Ludwigswinkel'')</small>
* [[Anhusium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Anhausen''; dialectaliter ''Onese'')</small>
* [[Anschavia]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Anschau'')</small>
* [[Ansiacum Mosellanum]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Ensch'')</small>
* [[Antiqua Dizuna]]<ref name="Gudenus 1743"/> <small>(Theodisce ''Altendiez'')</small>
* [[Antiqua Laya]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Altlay'')</small>
* [[Antiqua Scheida]]<ref name="Gudenus 1743"/> <small>(Theodisce ''Altscheid'')</small>
* [[Antiqua Villa (Palatinatus)|Antiqua Villa]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Altdorf'')</small>
* [[Antiquum Boimburgum]]<ref name="Gudenus 1743">Gudenus, V. F. (1743). ''Codex diplomaticus: exhibens anecdota Moguntiaca, iura, provincias, et adiacentes regiones'' (Vol. 1). Typis Ioannis Baptistae; et: Gudenus, V. F. (1743). ''Codex Diplomaticus: Exhibens Anecdota Moguntiaca, Res Germanicas, Et Trevirenses Illustrantia'' (Vol. 1). Academica.</ref> <small>(Theodisce ''Altenbamberg'')</small>
* [[Antiquum Strimmigium]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Altstrimmig'')</small>
* [[Antiquum Widelbachium]]<ref name="Gudenus 1743"/> <small>(Theodisce ''Altweidelbach''; [[Hunnice]] ''Aldweirelbach'')</small>
* [[Antweilerium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Antweiler'')</small>
* [[Appenhemium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Appenheim'')</small>
* [[Appola]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Münsterappel''; [[Palatinice]] ''Minschtrappel'')</small>
* [[Aqua (prope Augustam Treverorum)|Aqua]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Aach'')</small>
* [[Aquae Ferreae (Eiflia)|Aquae Ferreae]]<ref name="Browerus & Masenius 1670">Browerus, C., & Masenius, J. (1670). ''Antiquitatum et annalium Trevirensium libri XXV''. Henricus Dehmen; et: Browerus, C., & Masenius, J. (1670). Antiquitatum et annalium Trevirensium libri XXV (Vol. 2). Coloniae Agrippinae: Joannis Wilhelmi Friessem.</ref> <small>(Theodisce ''Eisenach'')</small>
* [[Aquila (Germania)|Aquila]]<ref name="Brower 1626">Brower, C. (1626). ''Antiquitatum et annalium Trevirensium libri XXV''. Officina Libraria Henrici Bock.</ref> <small>(Theodisce ''Igel'')</small>
* [[Ara (Rhenania et Palatinatus)|Ara]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Altenahr'')</small>
* [[Arbachium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Arbach'')</small>
* [[Arbor Amelonis]]<ref name="Schannat 1852"/> <small>(Theodisce ''Emmelbaum'')</small>
* [[Aremontium]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Aremberg'')</small>
* [[Arenbacum]]<ref name="Debus 1984">Debus, K. (1984). ''Das älteste Lehnbuch der Grafen von Veldenz: Edition und sprachshistorisch-toponymische Untersuchung''. Veröffentlichungen de Pfälzischen Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften.</ref> <small>(Theodisce '''Oberarnbach')</small>
* [[Arenrathium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Arenrath'')</small>
* [[Arftium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Arft'')</small>
* [[Argenthalium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Argenthal''; [[Hunnice]] ''Ajedahl'')</small>
* [[Ariswancum]]<ref name="Dotzauer 2001">Dotzauer, W. (2001). ''Geschichte des Nahe-Hunsrück-Raumes: Von den Anfängen bis zur Französischen Revolution''. Franz Steiner Verlag.</ref> <small>(Theodisce ''Argenschwang'')</small>
* [[Armshemium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Armsheim'')</small>
* [[Arzbacum]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Arzbach'')</small>
* [[Ardesfelda]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Arzfeld'')</small>
* [[Ardinicum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Erden'')</small>
* [[Arenza]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Ernzen'')</small>
* [[Aridum Nemus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dürrholz'')</small>
* [[Asbachium (Occidentalis Silva)|Asbachium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Asbach'')</small>
* [[Aspishemium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Aspisheim'')</small>
* [[Astertium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Astert'')</small>
* [[Attenhusa]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Attenhausen'')</small>
* [[Atzelgiftium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Atzelgift'')</small>
* [[Auderathium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Auderath'')</small>
* [[Audonis Domus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Edesheim''; [[Palatinice]] ''Esem'')</small>
* [[Auelium]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Auel'')</small>.
* [[Augia (Tergum Caninum)|Augia]]<ref name="Trithemius 1601">Trithemius, I. (1601). ''Chronicon Coenobii Sponheimensis''. Typis Ioannis Albini; et: Trithemius, I. (1601). Chronicon Sponheimense, ca. 1495-1509. (Ed. Carl Velten, 1969). [[Cruciniacum|Cruciniaci]]: Eigenverlag.</ref> <small>(Theodisce ''Auen'')</small>
* [[Augia ad Kyllam]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Auw an der Kyll'')</small>
* [[Augia ad Prumiam]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Auw bei Prüm'')</small>
* [[Augia Dusonis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dausenau'')</small>
* [[Augia Nistrae]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Nisterau'')</small>
* [[Aullium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Aull'')</small>
{{div col end}}
=== B ===
{{div col|3}}
* [[Bachenbergium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Bachenberg'')</small>
* [[Bacunnum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bekond'')</small>
* [[Bademium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Badem'')</small>
* [[Badenhardia]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Badenhard''; [[Hunnice]] ''Banert'')</small>
* [[Badenhemium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Badenheim'')</small>
* [[Baldringum]]<ref name="Gnodalius 1570">Gnodalius, P. (1570). ''Seditio repentina vulgi, praecipue rusticorum, anno M.D.XXV. per universam fere Germaniam exorta''. Henricus Petri</ref> <small>(Theodisce ''Baldringen'')</small>
* [[Bannum (Palatinatus)|Bannum]]<ref name="Lehmann 1857">Lehmann, J. G. (1857). ''Urkundliche Geschichte der Klöster in der Pfalz''. Verlag der Joh. Chr. Hermann'sche Buchhandlung.</ref> <small>(Theodisce ''Bann'')</small>
* [[Bannberscheidum]]<ref name="Steub 1846">Steub, L. (1846). ''Die oberdeutschen Familiennamen''. Verlag von George Joseph Manz.</ref> <small>(Theodisce ''Bannberscheid'')</small>
* [[Barae (Eiflia)|Barae]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Baar'')</small>
* [[Basilica Helperici]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Helferskirchen'')</small>
* [[Baudobrica]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Büdlich'')</small>
* [[Baulerum (Circulus terrae Arvilarensis)|Baulerum]]<ref name="Schannat 1855">Schannat, J. F. (1855). ''Eiflia illustrata, sive geographica et historica comitatus Eifliae descriptio''. Jacobus Antonius Mayer.</ref> <small>(in [[Circulus terrae Arvilarensis|Circulo Arvilarensi]]<ref name="Circulus terrae">Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' -secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo- vertit</ref><ref>Nomen Latinum completum "Circulus terrae Arvilarensis"</ref><ref name="Egli 1893"/>)</small> <small>(Theodisce ''Bauler'')</small>
* [[Baustertum]]<ref name="Schannat 1855"/> <small>(Theodisce ''Baustert'')</small>
* [[Bechelum]]<ref name="Steininger 1836">Steininger, J. (1836). ''Codex principis et metropolis Trevirensis: res Trevericas a saeculo X. usque ad nostra tempora illustrans''. Friederich Lintz; et: Steininger, J. (1836). ''Codex principis et metropolis Trevirensis: Res Trevirericas a tempore Romanae dominationis usque ad nostram aetatem''. Typis et Sumptibus F. Lintz.</ref> <small>(Theodisce ''Becheln'')</small>
* [[Bechtrum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Bechtheim'')</small>
* [[Beindersheimium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Beindersheim'')</small>
* [[Belgica (Germania)|Belgica]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(Theodisce ''Belg''; [[Hunnice]] ''Bellisch'')</small>
* [[Belinga (Circulus Eiflensis Bedensis et Prumiensis)|Belinga]]<ref name="Beyer 1860"/> <ref name="Beyer 1860"/> <small>(in [[Circulus Eiflensis Bedensis et Prumiensis|Circulo Eiflensi Bedensi et Prumiensi]]<ref name="CEBEP"/>)</small> <small>(Theodisce ''Beilingen'')</small>
* [[Belinga (Occidentalis Silva)|Belinga]]<ref name="Görz 1886">Görz, A. (1886). ''Mittelrheinische Regesten: oder chronologische Zusammenstellung der Quellenbriefe für die Geschichte der Territorien der heutigen Regierungsbezirke Coblenz und Trier''. Verlag von F. Hölscher.</ref> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Bellingen'')</small>
* [[Bellum (Tergum Caninum)|Bellum]]<ref name="Steininger 1836"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Bell'')</small>
* [[Bellum (prope Mendigum)|Bellum]]<ref name="Steininger 1836"/> <small>(prope [[Mendigum]]<ref name="Bärsch 1844"/>)</small> <small>(Theodisce ''Bell'')</small>
* [[Beltema]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Beltheim''; [[Hunnice]] ''Belldem'')</small>
* [[Bercilingua]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Berlingen'')</small>
* [[Bermola]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bermel'')</small>
* [[Bertriacum]]<ref name="Gilles 1988">Gilles, K.-J. (1988). ''Die Entersburg bei Bad Bertrich. Ein "Troja" der Eifel''. Apud ''Jahrbuch für den Kreis Cochem-Zell''.</ref> <small>(Theodisce ''Bad Bertrich'')</small>
* [[Bettilonis Villa]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Betteldorf'')</small>
* [[Bettinga (Eiflia)|Bettinga]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Bettingen'')</small>
* [[Betularia-Honigsessenium]]<ref name="Bärsch 1844"/><ref name="Königliches Statistisches Bureau XII 1885">Königliches Statistisches Bureau (Ed.) (1885). ''Gemeindelexikon für das Königreich Preußen: Provinz Rheinland'' (Vol. 12). Berolini: Verlag des Königlichen Statistischen Bureaus; et: Königliches Statistisches Bureau (Ed.) (1885). ''Gemeindelexikon für das Königreich Preußen: Auf Grund der Materialien der Volkszählung vom 1. Dezember 1885'' (Vol. 12). Berolini: Verlag des Königlichen Statistischen Bureaus.</ref> <small>(Theodisce ''Birken-Honigsessen'')</small>
* [[Betularum Domus]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Birkheim''; [[Hunnice]] ''Berkhem'')</small>
* [[Beyia]]<ref name="Beyer II 1874"/> <small>(Theodisce ''Hausbay'')</small>
* [[Bibaraha]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Biebern''; [[Hunnice]] ''Biewere'')</small>
* [[Bibericum]]<ref name="Steininger 1836"/> <small>(Theodisce ''Biebrich'')</small>
* [[Bickenbacum (Tergum Caninum)|Bickenbacum]]<ref name="Steininger 1836"/> <small>(Theodisce ''Bickenbach''; [[Hunnice]] ''Beggebach'')</small>
* [[Bidasium]]<ref name="Lehmann 1841">Lehmann, J. G. (1841). ''Urkundliche Geschichte der Klöster in der ehemaligen Pfalz am Rheine''. Caesareae Lutrae: Tascher. </ref> <small>(Theodisce ''Biedesheim''; [[Palatinice]] ''Birressem'')</small>
* [[Bifangum Ulonis]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Eulenbis'')</small>
* [[Bilestinum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Beilstein'')</small>
* [[Billiacum (Rhenania et Palatinatus)|Billiacum]]<ref name="Gilles 1985">Gilles, K. J. (1985). ''Die römische Moselbrücke bei Wasserbillig-Oberbillig''. Rheinisches Landesmuseum Trier.</ref> <small>(Theodisce ''Oberbillig'')</small>
* [[Binninga (Eiflia)|Binninga]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Binningen'')</small>
* [[Binsfelda (Eiflia)|Binsfelda]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Binsfeld'')</small>
* [[Birgelium]]<ref name="Wackenroder 1928">Wackenroder, E. (1928). ''Die Kunstdenkmäler des Kreises Daun'' (P. Clemen, Ed.; Vol. 12/III). Dusseldorpii: L. Schwann.</ref> <small>(Theodisce ''Birgel'')</small>
* [[Birgesbura]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Birresborn'')</small>
* [[Birtinga]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Birtlingen'')</small>
* [[Bitzenum]]<ref name="Königliches Statistisches Bureau XII 1885"/> <small>(Theodisce ''Bitzen'')</small>
* [[Blatmarisheimum]]<ref>Ahlfeldt, J. (Ed.) (s. f.). ''About: Lorsch Codex, no. 1234''. Regnum Francorum Online.</ref> <small>(Theodisce ''Hochborn'')</small>
* [[Bochinga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Böchingen'')</small>
* [[Bolandia]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Bolanden''; [[Palatinice]] ''Bolanne'')</small>
* [[Bollanevilla]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Bollendorf'')</small>
* [[Bona Villa (Rhenania et Palatinatus)|Bona Villa]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Gutweiler'')</small>
* [[Boni Agri]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Gutenacker'')</small>
* [[Borlerium]]<ref name="Fabricius II 1898">Fabricius, W. (1898). ''Erläuterungen zum geschichtlichen Atlas der Rheinprovinz: Die Karte von 1789'' (Vol. 1 & 2). Bonnae: Hermann Behrendt; et: Fabricius, W. (1898). ''Die Karte von 1589 und die Erläuterungen von 1594. In Erläuterungen zum Geschichtlichen Atlas der Rheinprovinz'' (Vol. 2). Bonnae: Hermann Behrendt.</ref> <small>(Theodisce ''Borler'')</small>
* [[Bovina (Nava)|Bovina]] <small>(ad [[Nava (flumen)|Navam]]<ref name="Fabricius II 1898"/>)</small> <small>(Theodisce ''Boos'')</small>
* [[Braunshornium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Braunshorn''; [[Hunnice]] ''Brousert'')</small>
* [[Bredallum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Briedel'')</small>
* [[Breidena]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Briedern'')</small>
* [[Bremba]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Bremm'')</small>
* [[Bretzenheimum ad Navam]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Bretzenheim''; [[Hunnice]] ''Brätzenem'')</small>
* [[Briedina]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Brieden'')</small>
* [[Briminga]]<ref name="Linden 1852">Linden, I. (1852). ''Hierarchia Trevirensis: Catalogus omnium ecclesiarum et cleri dioecesis Trevirensis''. Ex Officina Typographica B. Herder.</ref> <small>(Theodisce ''Brimingen'')</small>
* [[Brinichum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Brenk'')</small>
* [[Brocscheidum]]<ref name="Schannat 1829">Schannat, I. F. (1829). ''Eiflia illustrata oder geographische und historische Beschreibung der Eifel'' (G. Bärsch, Tranl.). Mayer. </ref> <small>(Theodisce ''Brockscheid'')</small>
* [[Brodenbacum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Brodenbach'')</small>
* [[Brohla-Luezilinga]]<ref name="Brommer 2003">Brommer, P. (2003). ''Die Kanzlei der Erzbischöfe von Trier im 12. Jahrhundert''. Gesellschaft für Mittelrheinische Kirchengeschichte; et: Brommer, P. (2003). ''Inventar des Archivs der Stadt Cochem''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: Verlag der Landesarchivverwaltung Rheinland-Pfalz; et: Brommer, P. (2003). ''Die Inventare der nichtstaatlichen Archive des Hunsrücks'' (Vol. 4). Verlag der Landesarchivverwaltung Rheinland-Pfalz.</ref> <small>(Theodisce ''Brohl-Lützing'')</small>
* [[Bruchamulbacum-Misavia]]<ref name="Lehmann 1867"/> <small>(Theodisce ''Bruchmühlbach-Miesau'')</small>
* [[Bruchertseifia]]<ref name="Linden 1852"/> <small>(Theodisce ''Bruchertseifen'')</small>
* [[Bruchwilarius-Berenbacum]]<ref name="Lehmann 1867"/> <small>(Theodisce ''Bruchweiler-Bärenbach'')</small>
* [[Brucusa]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bruchhausen'')</small>
* [[Brula]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Brohl'')</small>
* [[Brunswillarium]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Brauweiler'')</small>
* [[Bruo]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Brey'')</small>
* [[Bruscheida]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Bruschied'')</small>
* [[Bruttigum-Fancale]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Bruttig-Fankel'')</small>
* [[Bubacum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bubach''; [[Hunnice]] ''Bobach'')</small>
* [[Bubenheimium (Hassia Rhenana)|Bubenheimium]]<ref name="Brilmayer 1905">Brilmayer, K. I. (1905). ''Rheinhessen in Vergangenheit und Gegenwart''. [[Giessa]]e: Roth.</ref> <small>(in [[Hassia Rhenana]]<ref name="Hassia Rhenana"/>)</small> <small>(Theodisce ''Bubenheim'')</small>
* [[Bubonum Villa (Palatinatus)|Bubonum Villa]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Bubenheim''; [[Palatinice]] ''Buwerum'')</small>
* [[Bubura]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Buborn'')</small>
* [[Budonis Villa]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Büdesheim'')</small>
* [[Buidonivilla]]<ref name="Remling 1852"/> <small>(Theodisce ''Bobenheim am Berg'')</small>
* [[Bulenberga]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Buhlenberg'')</small>
* [[Bulichum]]<ref name="Steininger 1836"/> <small>(Theodisce ''Beulich'')</small>
* [[Bulleia]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bullay'')</small>
* [[Bundenbachium]]<ref name="Cellarius 1706">Cellarius, C. (1706). ''Notitia Orbis Antiqui, sive Geographia Plenior: ab ortu rerumpublicarum ad Constantinorum tempora''. Gleditsch.</ref> <small>(Theodisce ''Großbundenbach'')</small>
* [[Bundenbachum Minus]]<ref name="Remling 1852"/> <small>(Theodisce ''Kleinbundenbach'')</small>
* [[Bunglum (Mosella)|Bunglum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bengel'')</small>
* [[Burgus (Mosella)|Burgus]] <small>(ad [[Mosella (flumen)|Mosellam]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Burg'')</small>
* [[Burgus (Mosella Inferior)|Burgus]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(ad [[Mosella (flumen)|Mosellam Inferiorem]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Burgen'')</small>
* [[Burgus (Eiflia)|Burgus]]<ref name="Linden 1852"/> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Burg'')</small>
* [[Burgus (prope Bernicastellum-Cusam)|Burgus]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(prope [[Bernicastellum-Cusam]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="Marx 1905"/>)</small> <small>(Theodisce ''Burgen'')</small>
* [[Burovillare]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Burrweiler'')</small>
* [[Burtscheidium]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Burtscheid'')</small>
* [[Buveza]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Boos'')</small>
{{div col end}}
=== C ===
{{div col|3}}
* [[Cabriacum]]<ref>Vide [https://www.schweich.de/ortsgemeinden/koewerich/ ''ORTSGEMEINDE KÖWERICH''], ubi dicitur "(...) Köwerich (...) Bis ins frühe Mittelalter hieß der Ort dann "Cabriacum" (...)".</ref> <small>(Theodisce ''Köwerich'')</small>
* [[Cabusvillerium]]<ref name="Frey I 1836">Frey, M. (1836). ''Die Statistisch-Historische Beschreibung des königlich bayerischen Rheinkreises'' (Vol. 1). [[Spira (urbs)|Spirae]]: F. C. Neidhard.</ref> <small>(Theodisce ''Kapsweyer'')</small>
* [[Cadena (Rhenania et Palatinatus)|Cadena]]<ref>Verbandsgemeinde Westerburg (2024). ''Kaden: Ortsgemeinde im Westerwaldkreis''.</ref> <small>(Theodisce ''Kaden'')</small>
* [[Caefenhemium]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Kaifenheim'')</small>
* [[Caela]]<ref name="">Landeshauptarchiv Koblenz (2021). ''Jahrbuch für westdeutsche Landesgeschichte'' (Vol. 47). [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: Verlag der Landesarchivverwaltung Rheinland-Pfalz.</ref> <small>(Theodisce ''Kail'')</small>
* [[Caeshofium]]<ref name="Toepke II 1884">Toepke, G. (1884). ''Die Matrikel der Universität Heidelberg von 1386 bis 1662'' (Vol. 2). [[Heidelberga]]e: Carl Winter's Universitätsbuchhandlung.</ref> <small>(Theodisce ''Käshofen'')</small>
* [[Cagelenstadium]]<ref name="Schoepflin I 1772">Schoepflin, J. D. (1772). ''Alsatia Illustrata: Germanica Gallica'' (Vol. 1). [[Colmaria]]e: Ex Typographia Regia.</ref> <small>(Theodisce ''Kallstadt'')</small>
* [[Calcefurnium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Kalkofen'')</small>
* [[Calenbornium (prope Aram)|Calenbornium]]<ref name="Oediger II 1954">Oediger, F. W. (1954). ''Die Regesten der Erzbischöfe von Köln im Mittelalter'' (Vol. 2). Bonnae: Hanstein.</ref> <small>(prope [[Ara (Rhenania et Palatinatus)|Aram]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/>)</small> <small>(Theodisce ''Kalenborn'')</small>
* [[Calenbornium (prope Caesariacum)|Calenbornium]]<ref name="Brommer 2003"/> <small>(prope [[Caesariacum]]<ref name="Bärsch 1844"/>)</small> <small>(Theodisce ''Kalenborn'')</small>
* [[Calenbornium-Scheurenum]]<ref name="Landeshauptarchiv Koblenz 2023"/> <small>(Theodisce ''Kalenborn-Scheuern'')</small>
* [[Caltenengersium]]<ref name="Brommer 2003"/> <small>(Theodisce ''Kaltenengers'')</small>
* [[Caltenholzhusa]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Kaltenholzhausen'')</small>
* [[Caltum]]<ref name="Brommer 2003"/> <small>(Theodisce ''Kalt'')</small>
* [[Camesa]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Kanzem'')</small>
* [[Caminus Picis (Palatinatus)|Caminus Picis]]<ref name="Lehmann 1857"/> <small>(Theodisce ''Bechhofen'')</small>
* [[Campenichium]]<ref name="Brommer 2003"/> <small>(Theodisce ''Kempenich'')</small>
* [[Campifelda]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Kempfeld''; [[Hunnice]] ''Käfeld'' seu ''Kerf'ld'')</small>
* [[Campus Animalium]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Dierfeld'')</small>
* [[Campus Baierorum et Steckweilerum]]<ref name="Lehmann 1857"/><ref name="Widder 1788">Widder, J. G. (1788). ''Versuch einer vollständigen Geographisch-Historischen Beschreibung der Kurfürstlichen Pfalz am Rheine'' (Vol 1 ad 4). Francofurti et Lipsiae.</ref> <small>(Theodisce ''Bayerfeld-Steckweiler'')</small>
* [[Campus Balesii]]<ref name="Hontheim 1750">Hontheim, N. (1750). ''Historia Trevirensis diplomatica et pragmatica''. Apud viduam et filium Joannis Gulielmi Huisch.</ref> <small>(Theodisce ''Balesfeld'')</small>
* [[Campus Bettonis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bettenfeld'')</small>
* [[Campus Bonini]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Bonefeld'')</small>
* [[Campus-Bornhofium]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="">Dahlow, V. (1884). ''Das Kapuzinerkloster zu Bornhofen: Seine Geschichte und seine Gnadenstätte''. [[Augusta Treverorum|Augustae Treverorum]]: Paulinus-Druckerei.</ref> <small>(Theodisce ''Kamp-Bornhofen'')</small>
* [[Campus Caprarum]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Geisfeld'')</small>
* [[Campus Curiae (Eiflia)|Campus Curiae]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hoffeld'')</small>
* [[Campus Dedinis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Deudesfeld''; dialectaliter [[Eiflice]] ''Deisseld'')</small>
* [[Campus Eritii]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Ersfeld'')</small>
* [[Campus et Mons]]<ref name="Schannat 1852"/> <small>(Theodisce ''Großkampenberg'')</small>
* [[Campus Flammingi]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Flammersfeld'')</small>
* [[Campus Friscanis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Freckenfeld'')</small>
* [[Campus Indaginis (Palatinatus)|Campus Indaginis]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Hainfeld'')</small>
* [[Campus Minor (Rhenania et Palatinatus)|Campus Minor]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lützkampen'')</small>
* [[Campus Pineus]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Fürfeld'')</small>
* [[Campus Speltae]]<ref name="Förstemann II 1913"/> <small>(Theodisce ''Harspelt'')</small>
* [[Campus Vallis (Rhenania et Palatinatus)|Campus Vallis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dellfeld'')</small>
* [[Cana (Rhenania et Palatinatus)|Cana]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Caan'')</small>
* [[Canapa-Labachium]]<ref name="Bannister 1915">Bannister, A. T. (1915). ''The Place-Names of Herefordshire: Their Origin and Development''. Cambridge University Press.</ref><ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Knopp-Labach'')</small>
* [[Capella (Tergum Caninum)|Capella]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Kappel''; [[Hunnice]] ''Kabbel'')</small>
* [[Capella (prope Angulum Lutrae)|Capella]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(prope [[Angulus Lutrae|Angulum Lutrae]]<ref name="Steininger 1834"/>)</small> <small>(Theodisce ''Kappeln'')</small>
* [[Capella-Drusvillare]]<ref name="Historischer Verein der Pfalz XIV 1890">Historischer Verein der Pfalz (1890). ''Mitteilungen des Historischen Vereins der Pfalz'' (Vol. 14). [[Spira (urbs)|Spirae]]: Gilardone.</ref><ref name="Zeuss 1842">Zeuss, K. (1842). ''Traditiones possessionesque Wizenburgenses: Codices duo cum supplemento''. [[Spira (urbs)|Spirae]]: Libraria Zu-Schannat.</ref> <small>(Theodisce ''Kapellen-Drusweiler'')</small>
* [[Caperichium]]<ref name="Brommer 2003"/> <small>(Theodisce ''Kaperich'')</small>
* [[Capitalis Cathedra]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Hauptstuhl'')</small>
* [[Carbachium (Tergum Caninum)|Carbachium]]<ref name="Brommer 2003"/> <small>(Theodisce ''Karbach'')</small>
* [[Carla (Eiflia)|Carla]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Karl''; dialectaliter [[Eiflice]] ''Koahl'')</small>
* [[Carolihusium]]<ref name="Landeshauptarchiv Koblenz 2023"/> <small>(Theodisce ''Karlshausen''; [[Luxemburgice]] ''Korelsen'')</small>
* [[Carolobachium Minus]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Kleinkarlbach'')</small>
* [[Carolomontium (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Carolomontium]] <small>(in [[Circulus Rhenanus et Lauganensis|Circulo Rhenano et Lauganensi]]<ref name="CREL"/>)</small> <small>(Theodisce ''Charlottenberg'')</small>
* [[Carolomontium (Circulus terrae Turingensis)|Carolomontium]]<ref name="Linden 1852"/> <small>(in [[Circulus terrae Turingensis|Circulo terrae Turingensi]]<ref name="CTTuringensis">Fingitur nomen "Circulus terrae Turingensis" -Theodisce ''Landkreis Bad Dürkheim'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Turingensis-e" ad [[Turingum]] refertur.</ref>)</small> <small>(Theodisce ''Carlsberg'')</small>
* [[Carpenium]]<ref name="Landeshauptarchiv Koblenz 2023"/> <small>(Theodisce ''Kerpen'')</small>
* [[Casa Bubonum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Börfink'')</small>
* [[Casae ad Montem (Rhenania et Palatinatus)|Casae ad Montem]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Berghausen'')</small>
* [[Casae Beionis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Beinhausen'')</small>
* [[Casae Bennonis]]<ref name="Lehmann 1857"/> <small>(Theodisce ''Bennhausen''; [[Palatinice]] ''Bennese'')</small>
* [[Casae Bergonis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bergenhausen''; [[Hunnice]] ''Bärjehouse'')</small>
* [[Casae Berizonis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Berzhausen'')</small>
* [[Casae Bidari]]<ref name="Lehmann 1857"/> <small>(Theodisce ''Biedershausen'')</small>
* [[Casae Faginae]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Büchenbeuren''; [[Hunnice]] ''Bischebäjere'')</small>
* [[Casbachium-Olenbergium]]<ref name="Oediger II 1954"/> <small>(Theodisce ''Kasbach-Ohlenberg'')</small>
* [[Caschenbachium]]<ref name="Landeshauptarchiv Koblenz 2023"/> <small>(Theodisce ''Kaschenbach'')</small>
* [[Casdorfium]]<ref name="Gensicke I 1999"/> <small>(Theodisce ''Kasdorf'')</small>
* [[Caseifelda]]<ref name="Landeshauptarchiv Koblenz 2023"/> <small>(Theodisce ''Kesfeld'')</small>
* [[Casella (prope Augustam Treverorum)|Casella]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Kasel''; [[Franconice-Mosellanice]] ''Kosel'')</small>
* [[Casloaca]]<ref>Vide: Regionalgeschichte.net (2024). ''Kesseling - Benediktinerpropstei''; ubi dicitur "(...) Kesseling (...) "Monasterium quod vocatur Casloaca" (...)".</ref> <small>(Theodisce ''Kesseling'')</small>
* [[Castanidum]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Kesten'')</small>
* [[Castellum-Stadium]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="Brommer 2003"/> <small>(Theodisce ''Kastel-Staadt'')</small>
* [[Castrum Brule]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Burgbrohl'')</small>
* [[Castrum Gaudii]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Freudenburg'')</small>
* [[Castrum Inferius (Rhenania et Palatinatus)|Castrum Inferius]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Niederburg''; [[Hunnice]] ''Nierabursch'')</small>
* [[Castrum Larae]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Burglahr'')</small>
* [[Casturtium]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Kestert'')</small>
* [[Casulae Puerorum]]<ref name="Beyer II 1865">Beyer, H. (1865). ''Urkundenbuch zur Geschichte der jetzt die preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden mittelrheinischen Territorien'' (Vol. 2). [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: J. Hölscher; et: Beyer, H. (1865). ''Urkundenbuch zur Geschichte der mittelrheinischen Territorien: Vom Jahre 1169 bis 1212'' (Vol. 2). Hölscher.</ref> <small>(Theodisce ''Kinderbeuern'')</small>
* [[Cattibachium]]<ref name="Widder III 1787"/> <small>(Theodisce ''Katzenbach'')</small>
* [[Catzvillerium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Katzweiler'')</small>
* [[Catzvinkelium (Segaha)|Catzvinkelium]]<ref name="Gensicke I 1999"/> <small>(ad [[Segaha]]m<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Katzwinkel'')</small>
* [[Causenium]]<ref name="Gensicke I 1999"/> <small>(Theodisce ''Kausen'')</small>
* [[Cazvinkelium (Eiflia)|Cazvinkelium]]<ref name="Landeshauptarchiv Koblenz 2023"/> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Katzwinkel'')</small>
* [[Cella ad Lacum]]<ref name="Landeshauptarchiv Koblenz 2023"/> <small>(Theodisce ''Kell am See'')</small>
* [[Cella Nantereshusana]]<ref name="Brower & Masen I 1855">Brower, C., & Masen, J. (1855). ''Metropolis ecclesiae Trevericae, quae metropolitanae ecclesiae originem, iura, decus, officia; tum subjectorum illi episcopatuum, regionum, urbium, ecclesiarum'' (C. von Stramberg, Ed.; Vol. 1). Hölscher.</ref> <small>(Theodisce ''Nentershausen'')</small>
* [[Cerna (Rhenania et Palatinatu)|Cerna]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Moselkern'')</small>
* [[Cervicampus (Tergum Caninum)|Cervicampus]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hirschfeld''; [[Hunnice]] ''Heerschfeld'')</small>
* [[Cervicornu (Palatinatus)|Cervicornu]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hirschhorn/Pfalz'')</small>
* [[Cervimontium (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Cervimontium]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hirschberg'')</small>
* [[Cervivallis (Palatinatus)|Cervivallis]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hirschthal'')</small>
* [[Chumbdum Inferius]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Niederkumbd''; [[Hunnice]] ''Nierakuhm'')</small>
* [[Cissis Superior]]<ref name="VvAiR CLIX 1959">Verein von Altertumsfreunden im Rheinlande (1959). ''Bonner Jahrbücher: Jahrbücher des Vereins von Altertumsfreunden im Rheinlande und des Rheinischen Landesmuseums in Bonn: Vol. 159''. Böhlau.</ref> <small>(Theodisce ''Oberzissen'')</small>
* [[Clarus Rivus (Eiflia)|Clarus Rivus]]<ref name="Binterim & Mooren 1830">Binterim, A. J., & Mooren, J. H. (1830). ''Die alte und neue Erzdiöcese Köln in ihrer ehemaligen Ausdehnung und jetzigen Verfassung''. Simon Müller.</ref> <small>(Theodisce ''Gladbach'')</small>
* [[Clausa (Rhenania et Palatinatus)|Clausa]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Clausen'')</small>
* [[Clausura Eberhardi]]<ref name="Blackie 1887">Blackie, C. (1887). ''A Dictionary of Place-Names Giving Their Derivations''. John Murray.</ref> <small>(Theodisce ''Klausen'')</small>
* [[Clenichium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Kleinich'')</small>
* [[Clidinga]]<ref name="Marx II 1843"/> <small>(Theodisce ''Kliding'')</small>
* [[Clinga]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Klingenmünster'')</small>
* [[Clingelbachium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Klingelbach'')</small>
* [[Clottena]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Klotten'')</small>
* [[Cludenbachium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Kludenbach''; [[Hunnice]] ''Klurebach'')</small>
* [[Cluziradum]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Klüsserath'')</small>
* [[Cnittelshemium]]<ref name="Baudrand 1682">Baudrand, M. A. (1682). ''Geographia ordine litterarum disposita''. (Vol. 1). Apud Johannem Martyn.</ref> <small>(Theodisce ''Knittelsheim'')</small>
* [[Cnoringa]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Knöringen'')</small>
* [[Cocheshusa]]<ref name="Vereins von Alterthumsfreunden 42 1866">Vereins von Alterthumsfreunden (1866). ''Jahrbücher des Vereins von Alterthumsfreunden im Rheinlande'' (Vol. 42).</ref> <small>(Theodisce ''Koxhausen'')</small>
* [[Colbinga (Rhenania et Palatinatus)|Colbinga]]<ref name="Longnon 1915"/> <small>(Theodisce ''Kölbingen'')</small>
* [[Colli Villa (Rhenania et Palatinatus)|Colli Villa]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Halsdorf'')</small>
* [[Colliga]]<ref name="Longnon 1915"/> <small>(Theodisce ''Kollig'')</small>
* [[Collis (Rhenania et Palatinatus)|Collis]]<ref name="Wasserzieher 1927">Wasserzieher, E. (1927). ''Hans und Grete: Eine Einführung in die Studium der deutschen Personennamen''. Ferdinand Dümmler Verlag.</ref> <small>(Theodisce ''Büchel'')</small>
* [[Collis Betularum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Birkenbeul'')</small>
* [[Collis Hassonis]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Hatzenbühl'')</small>
* [[Colverathum]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Kolverath'')</small>
* [[Colvilerium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Kollweiler'')</small>
* [[Comeda]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Kümbdchen''; [[Hunnice]] ''Kiehmsche'')</small>
* [[Comina]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Kommen'')</small>
* [[Concha Sanctorum]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Heiligenmoschel'')</small>
* [[Condate Vicus]]<ref name="Condate Vicus">Vide [https://www.gemeinde-contwig.de/index.php/ortsgeschichte ''Gemeinde Contwig''], ubi dicitur "(...) Namen „condate vicus“ (oder ähnlich) erhielt (...)".</ref> <small>(Theodisce ''Contwig'')</small>
* [[Contrava]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Gondorf'')</small>
* [[Conventus de Cumbda]]<ref name="Gudenus 1743"/> <small>(Theodisce ''Klosterkumbd''; [[Hunnice]] ''Klosderkuhm'')</small>
* [[Coppa (Circulus terrae Eiflae Vulcanicae)|Coppa]]<ref name="Marx II 1843"/> <small>(Theodisce ''Kopp'')</small>
* [[Corbora]]<ref name="Remling 1852"/> <small>(Theodisce ''Körborn'')</small>
* [[Cordula]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Kordel'')</small>
* [[Corlinga]]<ref name="Marx II 1843"/> <small>(Theodisce ''Korlingen'')</small>
* [[Corperichium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Körperich'')</small>
* [[Corvilerium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Korweiler''; [[Hunnice]] ''Korwell'')</small>
* [[Corvinus Mons (Rhenania et Palatinatus)|Corvinus Mons]]<ref name="Bünz 2008">Bünz, E. (2008). ''Pfalz: Die Siedlungsnamen der Pfalz. En: Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landeskunde in Baden-Württemberg''. [[Stutgardia]]e: W. Kohlhammer.</ref> <small>(Theodisce ''Krähenberg'')</small>
* [[Cottenburna]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Kottenborn'')</small>
* [[Cottenheimium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Kottenheim'' seu ''Kottem'')</small>
* [[Cotterichenium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Kötterichen'')</small>
* [[Coverna-Gundorfium]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Kobern-Gondorf'')</small>
* [[Cratonbachium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Kradenbach'')</small>
* [[Cratzenburgum]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Kratzenburg'')</small>
* [[Crelen]]<ref name="Schannat & Bär III 1909">Schannat, J. F., & Bär, M. (1909). ''Eiflia illustrata, oder geographische und historische Beschreibung der Eifel'' (Vol. 3). Jacob Anton Mayer.</ref> <small>(Theodisce ''Nerdlen'')</small>
* [[Cretes (Rhenania et_Palatinatus)|Cretes]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Kretz'')</small>
* [[Crichenbachium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Krickenbach'')</small>
* [[Cronweilerium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Kronweiler'')</small>
* [[Cropa (Rhenania et Palatinatus)|Cropa]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Kroppach'')</small>
* [[Croppa]]<ref name="Görz 1876">Görz, A. (1876). ''Mittelrheinische Regesten oder chronologische Zusammenstellung des Quellenmaterials für die Geschichte der Territorien der heutigen Regierungsbezirke Coblenz und Trier'' (Vol. 1 & 2). [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: Denkert & Groos et F. Hölscher.</ref> <small>(Theodisce ''Kröppen'')</small>
* [[Crovia]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Kröv'')</small>
* [[Crufta (Circulus Eiflensis Bedensis et Prumiensis)|Crufta]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(in [[Circulus Eiflensis Bedensis et Prumiensis|Circulo Eiflensi Bedensi et Prumiensi]]<ref name="CEBEP"/>)</small> <small>(Theodisce ''Kruchten'')</small>
* [[Crufta (Circulus terrae Magniacensis et Confluentensis)|Crufta]]<ref name="Görz 1876"/> <small>(in [[Circulus terrae Magniacensis et Confluentensis|Circulo terrae Magniacensi et Confluentensi]]<ref name="CTMEC"/>)</small> <small>(Theodisce ''Kruft''; dialectaliter ''Kroft'')</small>
* [[Crummela (Occidentalis Silva)|Crummela]]<ref name="Görz 1876"/> <small>(Theodisce ''Krümmel''; dialectaliter ''Krimmel'')</small>
* [[Crummenowe]]<ref name="Görz 1876"/> <small>(Theodisce ''Krummenau''; [[Hunnice]] ''Gromme'')</small>
* [[Crunkele]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Krunkel'')</small>
* [[Cuncha]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Konken'')</small>
* [[Cunderode]]<ref name="Görz 1876"/> <small>(Theodisce ''Kundert'')</small>
* [[Cuningeshemium]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Köngernheim'')</small>
* [[Cunisbacum]]<ref name="Frey I 1836"/> <small>(Theodisce ''Kindsbach'')</small>
* [[Cunnenhemium]]<ref name="Widder III 1787"/> <small>(Theodisce ''Kindenheim''; [[Palatinice]]; ''Kinnerem'')</small>
* [[Curia (Occidentalis Silva)|Curia]]<ref name="Stein 1827">Stein, F. (1827). ''Annalen des Vereins für Nassauische Altertumskunde und Geschichtsforschung''.</ref> <small>(Theodisce ''Hof'')</small>
* [[Curia Dominicalis]]<ref name="Simmern-Rheinböllen 2024">Verbandsgemeinde Simmern-Rheinböllen (2024). ''Ortsgemeinde Fronhofen''.</ref> <small>(Theodisce ''Fronhofen''; [[Hunnice]] ''Fronhuwe'')</small>
* [[Curia Media (Rhenania et Palatinatus)|Curia Media]]<ref name="Beyer II 1865"/> <small>(Theodisce ''Mittelhof'')</small>
* [[Curia Vulpis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Fuchshofen'')</small>
* [[Curiae Arnonis]]<ref name="Gudenus 1743"/> <small>(Theodisce ''Arnshöfen'')</small>
* [[Curiae Boreales]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Nordhofen''; dialectaliter ''Noorden'')</small>
* [[Curtes Dissonis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dessighofen''; dialectaliter ''Dessje'')</small>
* [[Curtes Endlichonis]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Endlichhofen'')</small>
* [[Curtes Indaginis]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Hanhofen'')</small>
* [[Curtis-Exustio]]<ref name="Marx II 1843"/> <small>(Theodisce ''Kottweiler-Schwanden'')</small>
* [[Curtis Ferrea]]<ref name="Meisner 1623"/> <small>(Theodisce ''Eisighofen'')</small>
* [[Curtscheida]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Kurtscheid'')</small>
* [[Curva (Rhenania et Palatinatus)|Curva]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Kirf'')</small>
* [[Curvatura Arboris]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Hentern'')</small>
{{div col end}}
=== D ===
{{div col|3}}
* [[Dackenheimium]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Dackenheim'')</small>
* [[Dackscheidium]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dackscheid'')</small>
* [[Daleidium]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Daleiden'')</small>
* [[Dancano]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Dahnen'')</small>
* [[Datinberga]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Dattenberg'')</small>
* [[Decima (Rhenania et Palatinatus)|Decima]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Detzem'')</small>
* [[Deesenum]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Deesen'')</small>
* [[Deinspure]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Densborn'')</small>
* [[Dernavia]]<ref name="Linden 1852"/> <small>(Theodisce ''Dernau'')</small>
* [[Derschenum]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Derschen'')</small>
* [[Deslochium]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Desloch'')</small>
* [[Dichotoma Silva]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Habscheid'')</small>
* [[Dicio Hassonis]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Haserich'')</small>
* [[Dieblichum]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dieblich'')</small>
* [[Difficilis Scissus]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Bisterschied'')</small>
* [[Dilla]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Dimbach'')</small>
* [[Didonevilla]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Dingdorf'')</small>
* [[Dimidia Villa]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Halbs'')</small>
* [[Discidium Haris (prope Adenovam)|Discidium Haris]]<ref name="Förstemann II 1913"/> <small>(Theodisce ''Harscheid'')</small>
* [[Discrimen Amplum (Circulus terrae Vetero-Ecclesiensis)|Discrimen Amplum]]<ref name="Gensicke III 1999"/> <small>(in [[Circulus terrae Vetero-Ecclesiensis|Circulo terrae Vetero-Ecclesiensi]]<ref name="Circulus terrae"/><ref name="Circulus terrae Vetero-Ecclesiensis">Nomen Latinum completum "Circulus terrae Vetero-Ecclesiensis" et Nomen Theodiscum ''Landkreis Altenkirchen''.</ref><ref name="Egli 1893"/>)</small> <small>(Theodisce ''Breitscheidt'')</small>
* [[Discrimen Amplum (Occidentalis Silva)|Discrimen Amplum]]<ref name="Gensicke III 1999"/> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Breitscheid'')</small>
* [[Discrimen Amplum (Tergum Caninum)|Discrimen Amplum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Breitscheid'')</small>
* [[Discrimen Aquarum]]<ref name="Schannat 1852"/> <small>(Theodisce ''Euscheid'')</small>
* [[Discrimen Dammae]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Damscheid''; [[Hunnice]] ''Domschiehd'')</small>
* [[Discrimen Darsonis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Darscheid'')</small>
* [[Discrimen Exustum (Eiflia)|Discrimen Exustum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Brandscheid'')</small>
* [[Discrimen Exustum (Occidentalis Silva)|Discrimen Exustum]]<ref name="Gensicke III 1999"/> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Brandscheid'')</small>
* [[Discrimen Ignis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Feuerscheid'')</small>
* [[Discrimen Spissum]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Dickenschied''; [[Hunnice]] ''Diggeschiehd'')</small>
* [[Divortium (Tergum Caninum)|Divortium]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(Theodisce ''Bescheid''; [[Franconice-Mosellanice]] ''Baäschd'')</small>
* [[Divortium Beronis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Berscheid'')</small>
* [[Docconis Villare]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dockweiler'')</small>
* [[Docconisvilla]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dockendorf'')</small>
* [[Dommari Casae]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dommershausen''; dialectaliter [[Hunnice]] ''Dommasch'')</small>
* [[Domus (ad Vidam)|Domus]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(ad [[Vida]]m<ref name="Schaltenbrand II 1923"/>)</small> <small>(Theodisce ''Hausen'')</small>
* [[Domus (Tergum Caninum)|Domus]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Hausen'')</small>
* [[Domus Agilonis]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Ellenhausen''; dialectaliter ''Ellehouse'')</small>
* [[Domus Ansonis]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Ensheim'')</small>
* [[Domus Argis]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Ergeshausen'')</small>
* [[Domus Arzonis]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Erzenhausen'')</small>
* [[Domus Azonis]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Essenheim'')</small>
* [[Domus Bousonis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Busenhausen'')</small>
* [[Domus Candida (Rhenania et Palatinatus)|Domus Candida]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Bleckhausen''; dialectaliter [[Eiflice]] ''Blääkes'')</small>
* [[Domus Catenatae]]<ref name="Schannat I 1794"/> <small>(Theodisce ''Kettenhausen''; dialectaliter ''Kerressen'')</small>
* [[Domus Davilonis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Dauwelshausen'')</small>
* [[Domus Ebichonis]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Ewighausen''; dialectaliter ''Iwichhouse'')</small>
* [[Domus Emmerici]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Emmerzhausen'')</small>
* [[Domus Eppilonis]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Eppelsheim'')</small>
* [[Domus Erpfolvi]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Erpolzheim'')</small>
* [[Domus Etichonis (Rhenania et Palatinatus)|Domus Etichonis]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Ettinghausen'')</small>
* [[Domus Hargeri]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Hargesheim''; [[Hunnice]] ''Hajesimm'')</small>
* [[Domus Harichi]]<ref name="Förstemann 1916">Förstemann, E. (1916). ''Altdeutsches Namenbuch: Ortsnamen und sonstige geographische Namen'' (Vol. 2, 3ª ed.). [[Bonna]]e: P. Hanstein.</ref> <small>(Theodisce ''Harxheim'')</small>
* [[Domus Henrici (Rhenania et Palatinatus)|Domus Henrici]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Heinzenhausen'')</small>
* [[Domus Hilderedi]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Hellertshausen'')</small>
* [[Domus in Eiflia]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Hausten'')</small>
* [[Domus in Saepto Scisso]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Heckhuscheid'')</small>
* [[Domus in Silva (Rhenania et Palatinatus)|Domus in Silva]]<ref name="Förstemann II 1913"/> <small>(Theodisce ''Harthausen'')</small>
* [[Domus Mariae (Rhenania et Palatinatus)|Domus Mariae]]<ref name="Beyer II 1865"/> <small>(Theodisce ''Marienhausen'')</small>
* [[Domus Silvestres in Ericeto]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Holzhausen an der Haide'')</small>
* [[Domus Tabulata]]<ref name="Gensicke III 1999"/> <small>(Theodisce ''Bretthausen'')</small>
* [[Dossinhusa]]<ref name="Moos & Kober 2009">Moos, P. S., & Kober, K. (2009). ''Die Geschichte von Dachsenhausen''.</ref> <small>(Theodisce ''Dachsenhausen'')</small>
* [[Dreisa (Rhenania et Palatinatus)|Dreisa]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Drees'')</small>
* [[Dudonis Castrum]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dodenburg'')</small>
* [[Dudonis Curtes]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dudenhofen'')</small>
* [[Dudonis Novale]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Duchroth'')</small>
* [[Dulgisvilla]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dolgesheim'')</small>
* [[Dunechinga]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Düngenheim'')</small>
* [[Dunonis Villare]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dunzweiler'')</small>
* [[Duodelonis Villa]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Dudeldorf'')</small>
* [[Dura Petra (Rhenania et Palatinatus)|Dura Petra]]<ref name="Förstemann II 1913"/> <small>(Theodisce ''Hartenfels''; dialectaliter ''Harbels'')</small>
{{div col end}}
=== E ===
{{div col|3}}
* [[Eberhardi Casae]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Ebertshausen'')</small>
* [[Eberolfidomus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Ebertsheim''; [[Palatinice]] ''Ewwertsem'' seu ''Ewwertzum'')</small>
* [[Ecclesia ad Eybam]]<ref name="Schannat I 1794"/> <small>(Theodisce ''Kircheib'')</small>
* [[Ecclesia ad Saram]]<ref name="Oediger I 1961">Oediger, F. W. (1961). ''Das Bistum Köln von den Anfängen bis zum Ende des 12. Jahrhunderts'' (Geschichte des Erzbistums Köln, Vol. 1). [[Colonia Agrippina|Coloniae Agrippinae]]: J.P. Bachem.</ref> <small>(Theodisce ''Kirchsahr'')</small>
* [[Ecclesiae Castrum]]<ref name="Schannat I 1794"/> <small>(Theodisce ''Kirburg''; dialectaliter ''Kirbursch'' seu ''Kirberich'')</small>
* [[Ecclesiae Villa (Rhenania et Palatinatus)|Ecclesiae Villa]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Kirchheim an der Weinstraße'')</small>
* [[Egihari Villare]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Eckersweiler'')</small>
* [[Egili Divisa]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Eilscheid'')</small>
* [[Egla (Germania)|Egla]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Ayl'')</small>
* [[Eichana]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Eich'')</small>
* [[Eichelhardia]]<ref name="Fabricius I 1898">Fabricius, W. (1898). ''Die Herrschaften des unteren Nahegebietes: Der Nahegau und seine Umgebung''. [[Bonna]]e: Behrendt; et: Fabricius, W. (1898). ''Die Herrschaften des unteren Nahegebietes: Erläuterungen zum geschichtlichen Atlas der Rheinprovinz''. Behrend & Co; et: Fabricius, W. (1898). ''Die Karte von der Grafschaft Sponheim: Erläuterungen zum geschichtlichen Atlas der Rheinprovinz''. Bonnae: Hermann Behrendt; et: Fabricius, W. (1898). ''Das Pfälzische Oberamt Zweibrücken: Ein Beitrag zur geschichtlichen Landeskunde''. Westpfälzische Verlagsdruckerei; et: Fabricius, W. (1898). ''Die Karte von den Gebieten der Erzbischöfe von Trier''. Bonnae: Hermann Behrendt; et: Fabricius, W. (1898). ''Die Karte von 1589 und die Erläuterungen dazu''. Bonnae: Behrendt; et: Fabricius, W. (1898). ''Das Pfälzische Oberamt Lautern: Ein Beitrag zur geschichtlichen Landeskunde''. Westpfälzische Geschichtsblätter; et: Fabricius, W. (1898). ''Die Güter-Verzeichnisse des Erzbistums Trier: Liber Valorium''. Behrend & Co; et: Fabricius, W. (1898). ''Die Herrschaften des Unteren Nahegebietes: Der Hof des heiligen Pirminus zu Munchwilre''; et: Fabricius, W. (1898). ''Die Güterverzeichnisse des Stifts St. Remigius in der Pfalz''. Kgl. Universitäts-Buchdruckerei..</ref> <small>(Theodisce ''Eichelhardt'')</small>
* [[Ekkilonis Domus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Eckelsheim'')</small>
* [[Elbinga (Rhenania et Palatinatus)|Elbinga]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Elbingen'')</small>
* [[Elewartha]]<ref name="Heuser 1988">Heuser, P. J. (1988). ''Die nassauischen Urkunden des Hauptstaatsarchivs Wiesbaden''. Historische Kommission für Nassau.</ref> <small>(Theodisce ''Oberelbert'')</small>
* [[Elira (Tergum Caninum)|Elira]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Ellern''; [[Hunnice]] ''Ellere'')</small>
* [[Elisapha]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Elsoff'')</small>
* [[Ellentia-Poltervilla]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Ellenz-Poltersdorf'')</small>
* [[Enchiriacus Vicus]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Enkirch''; [[Hunnice]] ''Engerisch'')</small>
* [[Enkenbacum-Alisontia Fons]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Enkenbach-Alsenborn'')</small>
* [[Enselinga]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Eßlingen'')</small>
* [[Enspila]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Enspel'')</small>
* [[Enzena (Eiflia)|Enzena]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Enzen'')</small>
* [[Episcopi Domus (Rhenania et Palatinatus)|Episcopi Domus]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Bischheim''; [[Palatinice]] ''Bischem'')</small>
* [[Episcopi Mons (Nava)|Episcopi Mons]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Frauenberg'')</small>
* [[Epponis Fons]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Eppenbrunn'')</small>
* [[Era (Rhenania et Palatinatus)|Era]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Ehr'')</small>
* [[Erbes-Budesheimium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Erbes-Büdesheim'')</small>
* [[Erela]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Irrel''; dialectaliter ''Eardel'')</small>
* [[Ericetum Betularum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Birkenheide'')</small>
* [[Ermeniacum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Irmenach'')</small>
* [[Erneza]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Ernst'')</small>
* [[Erphowilla]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Erfweiler'')</small>
* [[Estor]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Esthal''; [[Palatinice]] ''Eschdl'')</small>
* [[Ethigira et Alara]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Ediger-Eller'')</small>
* [[Etichovilla]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Etteldorf'')</small>
* [[Ettringium (Eiflia)|Ettringium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Ettringen'')</small>
* [[Eulgemium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Eulgem'')</small>
* [[Excelsa Devexitas]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hohenöllen'')</small>
* [[Excelsum Villare]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Höheischweiler'')</small>
* [[Excelsus Scopulus-Essingia]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/><ref name="Knod I 1897"/> <small>(Theodisce ''Hohenfels-Essingen'')</small>
* [[Exstirpatio Beronis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Berndroth'')</small>
{{div col end}}
=== F ===
{{div col|3}}
* [[Fachbachium]]<ref name="BÄr 1891">Bär, M. (1891). ''Die Behördenverfassung der Rheinprovinz seit 1815''. [[Bonna]]e, in Germania: Max Cohen & Sohn et Publikationen der Gesellschaft für Rheinische Geschichtskunde.</ref> <small>(Theodisce ''Fachbach'')</small>
* [[Fagetum (Rhenania et Palatinatus)|Fagetum]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Buchet'')</small>
* [[Fagus (Taunus)|Fagus]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(in [[Taunus mons|Tauno]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Buch'')</small>
* [[Fagus (Tergum Caninum)|Fagus]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Buch''; [[Hunnice]] ''Booch'')</small>
* [[Fagus Indaginis]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Hambuch'')</small>
* [[Faidia]]<ref name="Statistisches Landesamt 2024">Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz. (2024). ''Bevölkerungsstand von Land, Landkreisen, Gemeinden und Verbandsgemeinden''.</ref> <small>(Theodisce ''Faid'')</small>
* [[Falconis Petra (Palatinatus)|Falconis Petra]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Falkenstein''; [[Palatinice]] ''Falgestää'')</small>
* [[Fela et Villa Ritizonis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Fehl-Ritzhausen''; dialectaliter ''Feel-R’tshause'')</small>
* [[Ferrifodina (Rhenania et Palatinatus)|Ferrifodina]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Eisenschmitt'')</small>
* [[Filsena]]<ref name="BÄr 1891"/> <small>(Theodisce ''Filsen'')</small>
* [[Fischlinga Minor]]<ref name="Zölch 2012">Zölch, T. (2012). ''Die Bischöfe von Speyer zur Zeit Kaiser Friedrichs II''. [[Universitas Ruperto-Carola Heidelbergensis]].</ref> <small>(Theodisce ''Kleinfischlingen'')</small>
* [[Flexus (Rhenania et Palatinatus)|Flexus]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Bogel'')</small>
* [[Flexus Rheni]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Hamm am Rhein'')</small>
* [[Flisima]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Fließem'')</small>
* [[Fluderscha]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Fluterschen'')</small>
* [[Fluxus Dammae]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Damflos'')</small>
* [[Fons Beronis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bereborn'')</small>
* [[Fons Boeri]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Börsborn'')</small>
* [[Fons Domus]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Heimborn'')</small>
* [[Fons Fluvius]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Flomborn'')</small>
* [[Fons Herii (prope Idaram-Supra Petra)|Fons Herii]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Herborn''; [[Hunnice]] ''Herwerre'')</small>
* [[Fons Lamberti]]<ref name="Mitteilungen 1870">Mitteilungen des Historischen Vereins der Pfalz (1870). ''Die Register der Diözese Speyer''. [[Spira (urbs)|Spirae]]: Gilardone. </ref> <small>(Theodisce ''Lambsborn'')</small>
* [[Fons Numburnus]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Nomborn'')</small>
* [[Fons Tumuli]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Böllenborn'')</small>
* [[Fontes Frigidi (Rhenania et Palatinatus)|Fontes Frigidi]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Kaltenborn'')</small>
* [[Forstium (Eiflia)|Forstium]]<ref name="Bistumsarchiv Trier Speyer 2024">Bistumsarchiv Trier. (2024). ''Kirchenbuchverzeichnis der Pfarrei St. Castor (Binningen/Forst)''. [[Augusta Treverorum|Augustae Treverorum]], in Germania: Archiv des Bistums Trier; et: Bistumsarchiv Trier. (2024). ''Kirchenbuchverzeichnis der Pfarrei St. Castor (Mörsdorf/Forst)''. [[Augusta Treverorum|Augustae Treverorum]], in Germania: Archiv des Bistums Trier. (</ref> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Forst'')</small>
* [[Forstium (Tergum Caninum)|Forstium]]<ref name="Bistumsarchiv Trier Speyer 2024"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Forst''; [[Hunnice]] ''Forschd'')</small>
* [[Forstium (prope Wissenam ad Segam)|Forstium]]<ref name="Bistumsarchiv Trier 2026">Bistumsarchiv Trier. (2026). ''Kirchenbuchverzeichnis der Pfarrei St. Sebastian (Wissen/Forst)''. [[Augusta Treverorum|Augustae Treverorum]], in Germania: Archiv des Bistums Trier.</ref> <small>(prope [[Wissena ad Segam|Wissenam ad Segam]]<ref name="Beyer 1860"/>)</small> <small>(Theodisce ''Forst'')</small>
* [[Forstium ad Viam Vinariam]]<ref name="Bistumsarchiv Speyer 2024">Bistumsarchiv Speyer. (2024). ''Kirchenbuchverzeichnis der Pfarrei St. Margaretha (Forst)''. [[Spira (urbs)|Spirae]], in Germania: Archiv des Bistums Speyer.</ref> <small>(Theodisce ''Forst an der Weinstraße'')</small>
* [[Fraxinetum ad Salmam]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(prope [[Vitelliacum]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Esch'')</small>
* [[Fraxinetum Eifliense]]<ref name="Schannat 1852"/> <small>(prope [[Gerolstenium]]<ref name="Bärsch 1844"/>)</small> <small>(Theodisce ''Esch'')</small>
* [[Fraxinibachium (Palatinatus Occidentalis)|Fraxinibachium]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu Occidentali]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Aschbach'')</small>
* [[Fraxinibachium (Tergum Caninum)|Fraxinibachium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Asbach'')</small>
* [[Fraxinorivus (prope Nastadium)|Fraxinorivus]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(prope [[Nastadium]]<ref name="Beyer 1860"/>)</small> <small>(Theodisce ''Eschbach'')</small>
* [[Fraxinorivus Palatinus]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Eschbach'')</small>
* [[Frohnhofenium]]<ref name="BÄr 1891"/> <small>(Theodisce ''Frohnhofen'')</small>
* [[Fructus (Rhenania et Palatinatus)|Fructus]]<ref name="Forcellini 1864-1887"/> <small>(Theodisce ''Frücht'')</small>
* [[Fundus (Occidentalis Silva)|Fundus]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Boden'')</small>
{{div col end}}
=== G ===
{{div col|3}}
* [[Gammina]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Gamlen'')</small>
* [[Gapinacha]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Gappenach'')</small>
* [[Gefellium (Eiflia)|Gefellium]]<ref name="Bistumsarchiv Trier Gefell (2024)">Bistumsarchiv Trier (2024). ''Kirchenbuchverzeichnis der Pfarrei St. Hubertus (Gefell)''. [[Augusta Treverorum|Augustae Treverorum]], in Germania: Archiv des Bistums Trier.</ref> <small>(Theodisce ''Gefell'')</small>
* [[Geichlinga]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Geichlingen'')</small>
* [[Geisigium]]<ref name="Bistum Limburg 2024">Bistum Limburg (2024). ''Kirchenbuchverzeichnis des Diözesanarchivs Limburg''. [[Limburgum ad Lahnam|Limburgi ad Lahnam]], in Germania: Diözesanarchiv.</ref> <small>(Theodisce ''Geisig'')</small>
* [[Gelerotha]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Gieleroth'')</small>
* [[Gelisheimia]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Gilzem'')</small>
* [[Gembrica]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Gemmerich'')</small>
* [[Gemundia (Oura)|Gemundia]]<ref name="Longnon 1915">Longnon, A. (1915). ''Pouillés de la province de Trèves''. Imprimerie Nationale.</ref> <small>(ad [[Oura (Sura)|Ouram]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/>)</small> <small>(Theodisce ''Gemünd'')</small>
* [[Gemundia (Occidentalis Silva)|Gemundia]] <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Gemünden'')</small>
* [[Gemundia (Tergum Caninum)|Gemundia]]<ref name="Zwiebelberg 1970">Zwiebelberg, W. (1970). ''Das alte Gemünden''. Harald Boldt Verlag.</ref> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Gemünden''; [[Hunnice]] ''Geminne'')</small>
* [[Gensina]]<ref name="Glöckner III 1933"/> <small>(Theodisce ''Gensingen'')</small>
* [[Georgii Villa (Rhenania et Palatinatus)|Georgii Villa]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Görgeshausen'')</small>
* [[Geraha (prope Idaram-Supra Petra)|Geraha]]<ref name="Beyer & Eltester & Goerz 1860"/> <small>(Theodisce ''Gerach''; [[Hunnice]] ''Gerisch'')</small>
* [[Gerardi Fons]]<ref name="Fabricius 1891">Fabricius, W. (1891). ''Die Herrschaften des unteren Nahegebietes: Der Nahegau und seine Umgebung''. [[Bonna]]e: Behrend & Co.</ref> <small>(Theodisce ''Gerhardsbrunn'')</small>
* [[Gerardshusium]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Giershausen'')</small>
* [[Gerbacum]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Gerbach'')</small>
* [[Gergeroda]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Girkenroth'')</small>
* [[Geringa]]<ref name="Beyer & Eltester & Goerz 1860"/> <small>(Theodisce ''Gering'')</small>
* [[Gerolsheimia]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Gerolsheim'')</small>
* [[Gevenichum]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Gevenich'')</small>
* [[Geysinhusium]]<ref name="Trautmann 2001">Trautmann, D. (2001). ''Bilder, Geschichten und Nachrichten aus über 700 Jahren Giesenhausen''. Vetere Ecclesia.</ref> <small>(Theodisce ''Giesenhausen'')</small>
* [[Gichelinga]]<ref name="Beyer & Eltester & Goerz 1860">Beyer, H., Eltester, L., & Goerz, A. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der, jetzt die Preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Treves bildenden Mittelrheinischen Territorien''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: J. Hölscher.</ref> <small>(Theodisce ''Gentingen'')</small>
* [[Gielertum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Gielert'')</small>
* [[Gierschnacum]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Gierschnach'')</small>
* [[Gildensburna]]<ref name="Beyer & Eltester & Goerz 1860"/> <small>(Theodisce ''Gillenbeuren'')</small>
* [[Gillenfeldia]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Gillenfeld''; dialectaliter [[Eiflice]] ''Jillwed'')</small>
* [[Gimbsheimia]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Gimbsheim'')</small>
* [[Gindorfium]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Gindorf'')</small>
* [[Gipperatha]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Gipperath'')</small>
* [[Giroda]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Girod'')</small>
* [[Gisina Villa]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Giesdorf'')</small>
* [[Glanna]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Altenglan'')</small>
* [[Glensa]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Glees'')</small>
* [[Glisweilerum]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Gleisweiler''; [[Palatinice]] ''Glääswoiler'')</small>
* [[Glizicella-Horbacum]]<ref name="Beyer & Eltester & Goerz 1860"/><ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Gleiszellen-Gleishorbach'')</small>
* [[Godenroda]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Gödenroth''; [[Hunnice]] ''Gerad'')</small>
* [[Godhardi Novale]]<ref name="Gudenus 1743"/> <small>(Theodisce ''Goddert''; dialectaliter ''Gorert'')</small>
* [[Goecklingia]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Göcklingen''; [[Palatinice]] ''Gecklinge'')</small>
* [[Gommersheimum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Gommersheim'')</small>
* [[Gondenbrettum]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Gondenbrett'')</small>
* [[Goenhemium]]<ref name="Baur 1862">Baur, L. (1862). ''Hessische Urkunden: Aus dem Grossherzoglich Hessischen Haus- und Staatsarchive''. [[Darmstadium|Darmstadii]]: Verlag von Jonghaus.</ref> <small>(Theodisce ''Gönnheim'')</small>
* [[Goennersdorfium (Eiflia)|Goennersdorfium]] <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Gönnersdorf'')</small>
* [[Goennersdorfium (prope Aquas Brisiacenses)|Goennersdorfium]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(prope [[Aquae Brisiacenses|Aquas Brisiacenses]]<ref name="Peutinger 1888"/></small> <small>(Theodisce ''Gönnersdorf'')</small>
* [[Gornhausium]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Gornhausen'')</small>
* [[Gozerswillare-Lapis]]<ref name="Beyer & Eltester & Goerz 1860"/><ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Gossersweiler-Stein'')</small>
* [[Graca ad Mosellam]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/><ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Graach an der Mosel'')</small>
* [[Grandesdorpum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Gransdorf'')</small>
* [[Gransifenium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Großseifen''; dialectaliter: ''Großseife'')</small>
* [[Greimersburgum]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Greimersburg'')</small>
* [[Grenderiacum]]<ref name="Ortsgemeinde Grenderich (2024)">Ortsgemeinde Grenderich (2024). ''Ortsgeschichte – Gemeinde Grenderich''.</ref> <small>(Theodisce ''Grenderich''; [[Hunnice]] ''Gränerisch'')</small>
* [[Griesa (Palatinatus)|Griesa]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Gries'')</small>
* [[Grimburgum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Grimburg'')</small>
* [[Grimolderoda (Eiflia)|Grimolderoda]]<ref name="Beyer & Eltester & Goerz 1860"/> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Greimerath'')</small>
* [[Grimoldesroda (prope Augustam Treverorum)|Grimoldesroda]]<ref name="Beyer & Eltester & Goerz 1860"/> <small>(prope [[Augusta Treverorum|Augustam Treverorum]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Greimerath'')</small>
* [[Grolshemium]]<ref name="Saur 1594">Saur, A. (1594). ''Theatrum Urbium: Contrafeytung und Beschreibung der vornembsten Stätte, Schlösser und Festungen''. Nicolaus Basseus.</ref> <small>(Theodisce ''Grolsheim'')</small>
* [[Grosslangenfelda (Rhenania et Palatinatus)|Grosslangenfelda]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Großlangenfeld'')</small>
* [[Guckhemium]]<ref name="Remling 1852"/> <small>(Theodisce ''Guckheim'')</small>
* [[Guckingium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Gückingen'')</small>
* [[Gumbacum]]<ref name="Beyer & Eltester & Goerz 1860"/> <small>(Theodisce ''Gonbach'')</small>
* [[Gumonis Villa]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Gumbsheim'')</small>
* [[Gumpwillare]]<ref name="Beyer & Eltester & Goerz 1860"/> <small>(Theodisce ''Gimbweiler'')</small>
* [[Gundahari Villa]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Gundersheim'')</small>
* [[Gunderathium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Gunderath'')</small>
* [[Gundeswillare]]<ref name="Beyer & Eltester & Goerz 1860"/> <small>(Theodisce ''Ginsweiler'')</small>
* [[Gundonis Villa]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Gundheim'')</small>
* [[Gunterespumario]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Guntersblum'')</small>
* [[Guntershusium]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Gondershausen''; [[Hunnice]] ''Gundersch'')</small>
* [[Gurgitis Campus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dümpelfeld'')</small>
* [[Gusenburgium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Gusenburg'')</small>
* [[Gussenroda]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Gösenroth''; [[Hunnice]] ''Geserd'')</small>
* [[Gusterathium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Gusterath''; [[Franconice-Mosellanice]] ''Göstert'')</small>
* [[Gylnheimum]]<ref name="Gemeinde Göllheim">Gemeinde Göllheim. (s.f.). ''Göllheims Geschichte''. Göllheim.de.</ref> <small>(Theodisce ''Göllheim''; [[Palatinice]] ''Gellem'')</small>
{{div col end}}
=== H ===
{{div col|3}}
* [[Hackonis Villa]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Hackenheim'')</small>
* [[Hahnstadium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Hahnstätten'')</small>
* [[Hainavia]]<ref name="Remling 1852"/> <small>(Theodisce ''Hainau'')</small>
* [[Hano]]<ref name="Waitz 1879">Waitz, G. (Ed.) (1879). ''Monumenta Germaniae Historica. Diplomatum Regum et Imperatorum Germaniae''.</ref> <small>(Theodisce ''Höhn'')</small>
* [[Hanum (Tergum Caninum)|Hanum]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Hahn'')</small>
* [[Hanum ad Lacum]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Hahn am See'')</small>
* [[Hanum prope Mariambergam]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Hahn bei Marienberg''; dialectaliter ''Hoh'')</small>
* [[Hasbacum ad Montem Sancti Remigii]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Haschbach am Remigiusberg'')</small>
* [[Hasbornium (Eiflia)|Hasbornium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Hasborn'')</small>
* [[Hattertum]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Hattert'')</small>
* [[Haurothum]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Hauroth'')</small>
* [[Heckenmuensterium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Heckenmünster'')</small>
* [[Heddertum]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Heddert'')</small>
* [[Helonze]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Ehlenz'')</small>
* [[Herdiga]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Hirten'')</small>
* [[Hergenfeldia]]<ref>Ortsgemeinde Hergenfeld. (s. f.). ''Geschichte der Gemeinde Hergenfeld''.</ref> <small>(Theodisce ''Hergenfeld'')</small>
* [[Hergenroda]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium">Ahlfeldt, J. (Ed.). (s. f.). ''Glossarium: Latin-German Place Names''. Regnum Francorum Online.</ref> <small>(Theodisce ''Hergenroth'')</small>
* [[Hergersvillare]]<ref name="Verbandsgemeinde Kandel 2013">Verbandsgemeinde Kandel. (2013). ''Statistik und Geschichte der Ortsgemeinden''.</ref> <small>(Theodisce ''Hergersweiler'')</small>
* [[Herisdorfium]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hersdorf'')</small>
* [[Herla]]<ref name="Ahlfeldt Diplomata">Ahlfeldt, J. (Ed.). (s. f.). ''Diplomata Otto II''. Regnum Francorum Online.</ref> <small>(Theodisce ''Herl''; [[Franconice-Mosellanice]] ''Herdel'')</small>
* [[Hermersberga]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hermersberg'')</small>
* [[Heroldia]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Herold'')</small>
* [[Herpla]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Erpel'')</small>
* [[Herresbacum]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Herresbach'')</small>
* [[Herrsteinium]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Herrstein''; [[Hunnice]] ''Herrschid'' seu ''Herrschde'')</small>
* [[Herschbacum (prope Saltrissam in Silva Occidentali)|Herschbacum]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(prope [[Saltrissa in Silva Occidentali|Saltrissam in Silva Occidentali]]<ref name="Steininger 1834"/>)</small> <small>(Theodisce ''Herschbach'')</small>
* [[Herschbacum (Occidentalis Silva Superior)|Herschbacum]] <small>(prope [[Vallemeroda]]m<ref name="Steininger 1836"/>)</small> <small>(Theodisce ''Herschbach'')</small>
* [[Herschberga]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Herschberg'')</small>
* [[Herschbroichum]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Herschbroich'')</small>
* [[Herschvillare-Pettershemium]]<ref name="Ahlfeldt Herschweiler-Pettersheim">Ahlfeldt, J. (Ed.). (s. f.). ''About: Herschweiler-Pettersheim''. Regnum Francorum Online.</ref><ref name="Knod I 1897">Knod, G. C. (Ed.) (1897). ''Die alten Matrikeln der Universität Strassburg 1621 bis 1793'' (Vol. 1).</ref> <small>(Theodisce ''Herschweiler-Pettersheim'')</small>
* [[Hertlinga]]<ref name="Beyer II 1874">Beyer, H. (1874). ''Urkundenbuch zur Geschichte der jetzt die Preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden mittelrheinischen Territorien'' (Vol. 2). [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: Hölscher.</ref> <small>(Theodisce ''Härtlingen'')</small>
* [[Herxheimium ad Montem]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Herxheim am Berg'')</small>
* [[Herxheimium ad Vivarium]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Herxheimweyher'')</small>
* [[Herxheimium prope Landaviam]]<ref name="Knod I 1897"/><ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Herxheim bei Landau/Pfalz''; [[Palatinice]] ''Herxe'')</small>
* [[Herzfeldia (Eiflia)|Herzfeldia]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Herzfeld'')</small>
* [[Hessheimum]]<ref name="Knod I 1897"/> <small>(Theodisce ''Heßheim'')</small>
* [[Hesvillare]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hesweiler'')</small>
* [[Hettenhusa (Palatinatus)|Hettenhusa]]<ref name="Knod I 1897"/> <small>(Theodisce ''Hettenhausen'')</small>
* [[Hettenleidelheimium]]<ref name="Knod I 1897"/> <small>(Theodisce ''Hettenleidelheim''; [[Palatinice]] ''Hettrum'')</small>
* [[Hettenroda]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hettenrodt''; [[Hunnice]] ''Hetterd'' seu ''Hädderd'')</small>
* [[Hetzeroda (Eiflia)|Hetzeroda]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hetzerath'')</small>
* [[Heupelzena]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Heupelzen'')</small>
* [[Heuzerta]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Heuzert'')</small>
* [[Hiberna Villa]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Güllesheim'')</small>
* [[Hilgenroda]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hilgenroth'')</small>
* [[Hilgerta]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hilgert'')</small>
* [[Hillesheimum (Hassia Rhenana)|Hillesheimum]]<ref name="Knod I 1897"/> <small>(Theodisce ''Hillesheim'')</small>
* [[Hillscheidum]]<ref name="Knod I 1897"/> <small>(Theodisce ''Hillscheid'')</small>
* [[Hilscheidum]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hilscheid'')</small>
* [[Hilsta]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hilst'')</small>
* [[Himmighovium]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Himmighofen'')</small>
* [[Hintertiefenbachum]]<ref name="Knod I 1897"/> <small>(Theodisce ''Hintertiefenbach'')</small>
* [[Hintervillare]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hinterweiler'')</small>
* [[Hinzenburgum]]<ref name="Knod I 1897"/> <small>(Theodisce ''Hinzenburg''; [[Franconice-Mosellanice]] ''Henzebürch'')</small>
* [[Hinzvillare]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hinzweiler'')</small>
* [[Hirza et Maulsbacum]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hirz-Maulsbach'')</small>
* [[Hochdorfium et Assenheimum]]<ref name="Knod I 1897"/> <small>(Theodisce ''Hochdorf-Assenheim'')</small>
* [[Hochscheidum]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hochscheid'')</small>
* [[Hochstadium (Palatinatus)|Hochstadium]]<ref name="Knod I 1897"/> <small>(Theodisce ''Hochstadt''; [[Palatinice]] ''Houschd'')</small>
* [[Hochstaetta]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hochstätten'')</small>
* [[Hoeringia]]<ref name="Merian 1645 & 1646"/> <small>(Theodisce ''Höringen'')</small>
* [[Hoffelera]]<ref name="Görz 1886"/> <small>(Theodisce ''Hüffler'')</small>
* [[Holenachum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Hollnich''; [[Hunnice]] ''Hunelisch'')</small>
* [[Holenbachium]]<ref name="Steininger 1836"/> <small>(Theodisce ''Großholbach'')</small>
* [[Holsthumium]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Holsthum''; dialectaliter ''Holzem'')</small>
* [[Hommerdingia]]<ref name="Knod I 1897"/> <small>(Theodisce ''Hommerdingen'')</small>
* [[Honerathum]]<ref name="Mercator 1630">Mercator, G. (1630). ''Atlas sive Cosmographicae Meditationes de Fabrica Mundi et Fabricati Figura''. Sumptibus & typis aeneis Henrici Hondii.</ref> <small>(Theodisce ''Honerath'')</small>
* [[Honthemium]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Hontheim'')</small>
* [[Hopstadium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Hoppstädten'')</small>
* [[Hopstadium-Weiersbacum]]<ref name="Merian 1645 & 1646"/> <small>(Theodisce ''Hoppstädten-Weiersbach'')</small>
* [[Horathun]]<ref name="Merian 1645 & 1646"/> <small>(Theodisce ''Horath'')</small>
* [[Horbacum (Occidentalis Silva)|Horbacum]]<ref name="Merian 1645 & 1646"/> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Horbach'')</small>
* [[Horbacum (Palatinatus)|Horbacum]]<ref name="Merian 1645 & 1646"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Horbach'')</small>
* [[Horbacum (prope Symeram)|Horbacum]]<ref name="Merian 1645 & 1646"/> <small>(prope [[Symera]]m<ref name="Beyer 1860"/>)</small> <small>(Theodisce ''Horbach'')</small>
* [[Horbruchium]]<ref name="Merian 1645 & 1646"/> <small>(Theodisce ''Horbruch'')</small>
* [[Hordtum]]<ref name="Merian 1645 & 1646"/> <small>(Theodisce ''Hördt'')</small>
* [[Horhusa (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Horhusa]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(in [[Circulus Rhenanus et Lauganensis|Circulo Rhenano et Lauganensi]]<ref name="CREL"/>)</small> <small>(Theodisce ''Horhausen'')</small>
* [[Horhusa (Occidentalis Silva)|Horhusa]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Horhausen'')</small>
* [[Hornbacum Antiquum]]<ref name="Remling 1836"/> <small>(Theodisce ''Althornbach'')</small>
* [[Hornum (Tergum Caninum)|Hornum]]<ref name="Merian 1645 & 1646"/> <small>(Theodisce ''Horn''; [[Hunnice]] ''Hoore'')</small>
* [[Horperathum]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Horperath'')</small>
* [[Horschbacum]]<ref name="Merian 1645 & 1646"/> <small>(Theodisce ''Horschbach'')</small>
* [[Horscheidum]]<ref name="Schannat II 1794">Schannat, J. F. (1794). ''Eiflia Illustrata oder geographische und historische Beschreibung der Eifel'' (Vol. 2). [[Aquisgranum|Aquisgrani]]: Jakob Anton Mayer.</ref> <small>(Theodisce ''Hörscheid'')</small>
* [[Horshusa]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Hörschhausen'')</small>
* [[Hortus Apium in Campo]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Feilbingert'')</small>
* [[Hortus Arborum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Bongard'')</small>
* [[Hortus Lineus (Eiflia)|Hortus Lineus]]<ref name="Schweitzer 2002">Schweitzer, P. P. (2002). ''Altdeutscher Wortschatz: Ein erklärendes Wörterbuch der mittelhochdeutschen Sprache''.</ref> <small>(Theodisce ''Hargarten'')</small>
* [[Hortus Lintearius (Palatinatus)|Hortus Lintearius]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Hallgarten'')</small>
* [[Horweilerum]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Horrweiler'')</small>
* [[Hostenum]]<ref name="Schannat II 1794"/> <small>(Theodisce ''Hosten'')</small>
* [[Hottenbacum]]<ref name="Görz 1886"/> <small>(Theodisce ''Hottenbach''; [[Hunnice]] ''Hoddebach'')</small>
* [[Hovela]]<ref name="Görz 1886"/> <small>(Theodisce ''Hövels'')</small>
* [[Hublingia]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Hüblingen'')</small>
* [[Huccunheimum]]<ref name="Bodmann 1819"/> <small>(Theodisce ''Ockenheim'')</small>
* [[Huchelheimum]]<ref name="Knod I 1897"/> <small>(Theodisce ''Heuchelheim bei Frankenthal'')</small>
* [[Huchilinheimum-Clinga]]<ref>Ortsgemeinde Heuchelheim-Klingen. (s. f.). ''Geschichte der Gemeinde''; et: Ahlfeldt, J. (Ed.). (s. f.). About: ''Klingen''. Regnum Francorum Online.</ref> <small>(Theodisce ''Heuchelheim-Klingen'')</small>
* [[Huebingia]]<ref name="Merian 1645 & 1646"/> <small>(Theodisce ''Hübingen'')</small>
* [[Huetterscheidum]]<ref name="Merian 1645 & 1646"/> <small>(Theodisce ''Hütterscheid'')</small>
* [[Huffelshemium]]<ref name="Merian 1645 & 1646"/> <small>(Theodisce ''Hüffelsheim'')</small>
* [[Hummelum]]<ref name="Merian 1645 & 1646"/> <small>(Theodisce ''Hümmel'')</small>
* [[Hummerichum]] <small>(Theodisce ''H<ref name="Merian 1645 & 1646"/>ümmerich'')</small>
* [[Huncenrothum-Polrothum]]<ref>ORTSGEMEINDE HINZERT-PÖLERT. (s. f.). ''Geschichte der Gemeinde''.</ref> <small>(Theodisce ''Hinzert-Pölert'')</small>
* [[Hundsangia]]<ref name="Görz 1886"/> <small>(Theodisce ''Hundsangen'')</small>
* [[Hundsbacum]]<ref name="Merian 1645 & 1646"/> <small>(Theodisce ''Hundsbach'')</small>
* [[Hundsdorfium (Occidentalis Silva)|Hundsdorfium]]<ref name="Merian 1645 & 1646"/> <small>(Theodisce ''Hundsdorf'')</small>
* [[Hunfridesvillare]]<ref name="Dolch & Greule 1991"/> <small>(Theodisce ''Hefersweiler'')</small>
* [[Hungenrothum]]<ref name="Merian 1645 & 1646"/> <small>(Theodisce ''Hungenroth''; [[Hunnice]] ''Hunscherd'')</small>
* [[Huninga (Rhenania et Palatinatus)|Huninga]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Hönningen'')</small>
* [[Hunzella]]<ref name="Görz 1886"/> <small>(Theodisce ''Hunzel'')</small>
* [[Hupperathum]]<ref name="Merian 1645 & 1646"/> <small>(Theodisce ''Hupperath''; dialectaliter [[Eiflice]] ''Hauperth'')</small>
* [[Hutschenhusa]]<ref name="Görz 1886"/> <small>(Theodisce ''Hütschenhausen'')</small>
* [[Hutta (Eiflia)|Hutta]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Hütten'')</small>
* [[Huttinga ad Kyllam]]<ref name="Görz 1886"/> <small>(Theodisce ''Hüttingen an der Kyll'')</small>
* [[Huttinga prope Laram]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Hüttingen bei Lahr'')</small>
{{div col end}}
=== I ===
{{div col|3}}
* [[Iacobi Villare (Rhenania et Palatinatus)|Iacobi Villare]]<ref name="Widder 1786"/> <small>(Theodisce ''Jakobsweiler''; [[Palatinice]] ''Joxwiller'')</small>
* [[Ibiscus (prope Saravicastrum)|Ibiscus]]<ref name="Müller 1915">Müller, M. (1915). ''Die Ortsnamen im Regierungsbezirk Trier''. F. Lintz.</ref> <small>(Theodisce ''Irsch'')</small>
* [[Icorigium]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Jünkerath'')</small>
* [[Idenhemium]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Idenheim'')</small>
* [[Ideshemium]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Idesheim'')</small>
* [[Ieckenbacum]]<ref name="Widder 1786"/> <small>(Theodisce ''Jeckenbach'')</small>
* [[Iettenbacum (Palatinatus)|Iettenbacum]]<ref name="Widder 1786"/> <small>(Theodisce ''Jettenbach'')</small>
* [[Ilbeshemium (Circulus Montis Iovis)|Ilbeshemium]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(in [[Circulus Montis Iovis|Circulo Montis Iovis]]<ref name="Egli 1893"/>)</small> <small>(Theodisce ''Ilbesheim'')</small>
* [[Ilbeshemium prope Landavium]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Ilbesheim bei Landau in der Pfalz'')</small>
* [[Illericum]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Illerich'')</small>
* [[Ilunwilare]]<ref name="Doll VII 1892">Doll, L. (1892). ''Zeitschrift für die Geschichte des Oberrheins: Vol. XLVI - Neue Folge Band VII''. Kommission für geschichtliche Landeskunde en Baden-Württemberg.</ref> <small>(Theodisce ''Ohlweiler''; [[Hunnice]] ''Ohlwilla'')</small>
* [[Immeradium]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Immerath'')</small>
* [[Immertum]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Immert'')</small>
* [[Immeshemium]]<ref name="Widder 1786">Widder, J. G. (1786). ''Versuch einer vollständigen Geographisch-Historischen Beschreibung der Kurfürstlichen Pfalz am Rheine''.</ref> <small>(Theodisce ''Immesheim''; [[Palatinice]] ''Immesem'')</small>
* [[Imiciswilare]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Imsweiler''; [[Palatinice]] ''Imschwiller'')</small>
* [[Impflingia]]<ref name="Widder 1786"/> <small>(Theodisce ''Impflingen'')</small>
* [[Imsbacum]]<ref name="Widder 1786"/> <small>(Theodisce ''Imsbach'')</small>
* [[Indago ad Montem]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Berzhahn'')</small>
* [[Indago Apri]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Ebernhahn'')</small>
* [[Indago Frisonum]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Friesenhagen'')</small>
* [[Indago Gebhardi]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Gebhardshain'')</small>
* [[Indago Hildonius-Mons Scillonis]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Hellenhahn-Schellenberg'')</small>
* [[Indagovilla (Circulus terrae Birkenfeldensis)|Indagovilla]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(in [[Circulus terrae Birkenfeldensis|Circulo terrae Birkenfeldensi]]<ref name="Circulus terrae"/><ref name="Circulus terrae Birkenfeldensis"/><ref name="Egli 1893"/>)</small> <small>(Theodisce ''Hahnweiler'')</small>
* [[Indagovilla (Circulus terrae Moguntiacensis et Bingensis)|Indagovilla]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(in [[Circulus terrae Moguntiacensis et Bingensis|Circulo terrae Moguntiacensi et Bingensi]]<ref name="CTMEB">Fingitur nomen "Circulus terrae Moguntiacensis et Bingensis" -Theodisce ''Landkreis Mainz-Bingen'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latina gentilicia "Moguntiacensis-e" et "Bingensis-e" ad [[Moguntiacum]] et [[Binga]]m referuntur. Quibus de toponymis, vide {{Graesse}}.</ref></small> <small>(Theodisce ''Hahnheim'')</small>
* [[Inferior Alba]]<ref name="Lehmann 1867"/> <small>(Theodisce ''Niederalben'')</small>
* [[Inferior Ara]]<ref name="Goerz 1874"/> <small>(Theodisce ''Niederahr'')</small>
* [[Inferior Campus Civitatis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Niederstadtfeld'')</small>
* [[Inferior Costenza]]<ref name="Gudenus II 1747"/> <small>(Theodisce ''Nieder Kostenz''; [[Hunnice]] ''Niera Kosdens'')</small>
* [[Inferior Ecclesia (Palatinatus Occidentalis)|Inferior Ecclesia]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu Occidentalis]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Niederkirchen'')</small>
* [[Inferior Ecclesia prope Didesheimium]]<ref name="Remling II 1853"/><ref name="Remling 1852"/> <small>(Theodisce ''Niederkirchen bei Deidesheim'')</small>
* [[Inferior Elveta]]<ref name="Gudenus II 1747"/> <small>(Theodisce ''Niederelbert'')</small>
* [[Inferior Equorum Rivus]]<ref name="Gensicke 1958"/> <small>(Theodisce ''Niederroßbach'')</small>
* [[Inferior Irsena]]<ref name="Gudenus II 1747"/> <small>(Theodisce ''Niederirsen'')</small>
* [[Inferior Latus Rivus]]<ref name="Schaltenbrand II 1923"/> <small>(Theodisce ''Niederbreitbach'')</small>
* [[Inferior Locus Piscium]]<ref name="Schaltenbrand II 1923"/> <small>(Theodisce ''Niederfischbach''; dialectaliter ''Föschbe'')</small>
* [[Inferior Lucha]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Niederlauch'')</small>
* [[Inferior Moschela]]<ref name="Lehmann 1867"/> <small>(Theodisce ''Niedermoschel'')</small>
* [[Inferior Mura]]<ref name="Dolch & Münch II 1995">Dolch, M., & Münch, M. (Ed.) (1995). ''Die Urkunden des Klosters Otterberg'' (Vol. 2). Bezirksverband Pfalz.</ref> <small>(Theodisce ''Niedermohr'')</small>
* [[Inferior Otterbaca]]<ref name="Remling II 1853"/> <small>(Theodisce ''Niederotterbach'')</small>
* [[Inferior Pierscheida]]<ref name="Goerz 1874"/> <small>(Theodisce ''Niederpierscheid'')</small>
* [[Inferior Radena]]<ref name="Gudenus II 1747"/> <small>(Theodisce ''Niederraden'')</small>
* [[Inferior Schitwilra]]<ref name="Goerz 1874"/> <small>(Theodisce ''Niederscheidweiler'')</small>
* [[Inferior Sclatpaca]]<ref name="Remling II 1853"/> <small>(Theodisce ''Niederschlettenbach'')</small>
* [[Inferior Sora]]<ref name="Gudenus II 1747"/> <small>(Theodisce ''Niedersohren''; [[Hunnice]] ''Nierasohre'')</small>
* [[Inferior Staufenbaca]]<ref name="Remling II 1853"/> <small>(Theodisce ''Niederstaufenbach'')</small>
* [[Inferior Stedhema]]<ref name="AdIeBL V 1904">Académie des Inscriptions et Belles-Lettres (1904). ''Recueil des historiens de la France: Pouillés de la province de Trèves'' (A. Longnon, Ed.; Vol. 5). Imprimerie Nationale.</ref> <small>(Theodisce ''Niederstedem'')</small>
* [[Inferior Ufflinga]]<ref name="Beyer II 1865"/> <small>(Theodisce ''Niederöfflingen'')</small>
* [[Inferior Walmenacha]]<ref name="Gudenus II 1747"/> <small>(Theodisce ''Niederwallmenach'')</small>
* [[Inferior Zegna]]<ref name="Goerz 1874"/> <small>(Theodisce ''Niedersayn'')</small>
* [[Inferiores Casae (ad Navam)|Inferiores Casae]]<ref name="Bodmann 1819">Bodmann, F. J. (1819). ''Rheingauische Alterthümer: Oder landes- und hilfsgeschichte des Rheingaus und der alten nahengauischen, donnersbergischen und hundsrückischen urorte'' (Vol. 1). Andreas Seifert.</ref> <small>(ad [[Nava (flumen)|Navam]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Niederhausen'')</small>
* [[Inferiores Curtes]]<ref name="Günther II 1824">Günther, W. A. (1824). ''Codex diplomaticus Rheno-Mosellanus: Urkunden-Sammlung zur Geschichte der Rhein- und Mosellande'' (Vol. 2). B. Heriot.</ref> <small>(Theodisce ''Niederhofen'')</small>
* [[Inferius Bachhemium]]<ref name="-hemium"/><ref name="Inferior-us">Germanica toponyma cum praefixis ''Nieder-'' aut ''Unter-'' plerumque latinizari solent addito, anteposito aut postposito, adiectivo latinizato "inferior-ius", quamquam huic praefixo variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Castellio Inferior]], Dei Inferior, Inferior Lacus, Inferius Monsterium, Palatinatus Inferior apud {{Graesse}}.</ref> <small>(Theodisce ''Niederbachheim'')</small>
* [[Inferius Brombacum]]<ref name="Inferior-us"/><ref name="-bacum"/> <small>(Theodisce ''Niederbrombach'')</small>
* [[Inferius Dreisbacum]]<ref name="Inferior-us"/><ref name="-bacum"/> <small>(Theodisce ''Niederdreisbach'')</small>
* [[Inferius Durenbacum]]<ref name="Inferior-us"/><ref name="-bacum"/> <small>(Theodisce ''Niederdürenbach'')</small>
* [[Inferius Erbacum]]<ref name="Inferior-us"/><ref name="-bacum"/> <small>(Theodisce ''Niedererbach'')</small>
* [[Inferius Hambacum]]<ref name="Inferior-us"/><ref name="-bacum"/> <small>(Theodisce ''Niederhambach'')</small>
* [[Inferius Heimbacum]]<ref name="Inferior-us"/><ref name="-bacum"/> <small>(Theodisce ''Niederheimbach'')</small>
* [[Inferius Hilbershemium]]<ref name="-hemium"/><ref name="Inferior-us"/> <small>(Theodisce ''Nieder-Hilbersheim'')</small>
* [[Inferius Horbacum]]<ref name="Inferior-us"/><ref name="-bacum"/> <small>(Theodisce ''Niederhorbach'')</small>
* [[Inferius Hosenbacum]]<ref name="Inferior-us"/><ref name="-bacum"/> <small>(Theodisce ''Niederhosenbach''; [[Hunnice]] ''Unnabuxebach'')</small>
* [[Ingelbacum]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Ingelbach'')</small>
* [[Ingendorfium]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Ingendorf'')</small>
* [[Inshemium]]<ref name="Widder 1786"/> <small>(Theodisce ''Insheim''; [[Palatinice]] ''Isem'')</small>
* [[Insula (Rhenania et Palatinatus)|Insula]]<ref name="Bär 1905"/> <small>(Theodisce ''Insul'')</small>
* [[Insula Inferior (Rhenania et Palatinatus)|Insula Inferior]]<ref name="Beyer III 1874"/> <small>(Theodisce ''Niederwerth'')</small>
* [[Iockgrimium]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Jockgrim'')</small>
* [[Ippenscheda]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Ippenschied'')</small>
* [[Irmtrauda]]<ref name="Gensicke III 1999"/> <small>(Theodisce ''Irmtraut'')</small>
* [[Irrhusium]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Irrhausen'')</small>
* [[Isenburgum (Occidentalis Silva)|Isenburgum]]<ref name="Widder 1786"/> <small>(Theodisce ''Isenburg'')</small>
* [[Isertum]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Isert'')</small>
* [[Isselbacum]]<ref name="Widder 1786"/> <small>(Theodisce ''Isselbach'')</small>
* [[Iuckenium]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Jucken'')</small>
* [[Iugenhemium in Hassia Rhenana]]<ref name="Widder III 1787">Widder, J. G. (1787). ''Versuch einer vollständigen Geographisch-Historischen Beschreibung der Kurfürstlichen Pfalz am Rheine'' (Vol 3). Francofurti et Lipsiae.</ref><ref name="Hassia Rhenana"/> <small>(Theodisce ''Jugenheim in Rheinhessen'')</small>
{{div col end}}
=== K ===
{{div col|3}}
* [[Kannis]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Kenn'')</small>
* [[Kedenhemium]]<ref name="Regionalgeschichte 2016">Regionalgeschichte.net (2016). ''Kettenheim: Geschichte der Ortsgemeinde''.</ref> <small>(Theodisce ''Kettenheim'')</small>
* [[Kelbachium (Rhenania et Palatinatus)|Kelbachium]]<ref name="Gensicke I 1999"/> <small>(Theodisce ''Kehlbach'')</small>
* [[Keidelheimium]]<ref name="Landeshauptarchiv Koblenz 2023"/> <small>(Theodisce ''Keidelheim''; [[Hunnice]] ''Käillem'')</small>
* [[Kellenbachium]]<ref name="Landeshauptarchiv Koblenz 2023"/> <small>(Theodisce ''Kellenbach''; [[Hunnice]] ''Källebach'')</small>
* [[Kemmenavia]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Kemmenau'')</small>
* [[Keppeshusa]]<ref name="Wampach I 1930">Wampach, C. (1930). ''Geschichte der Grundherrschaft Echternach im Mittelalter'' (Vol. 1). [[Luxemburgum (urbs)|Luxemburgi]]: Kaiser; et: Wampach, C. (1930). ''Geschichte der Grundherrschaft Echternach im Frühmittelalter: Untersuchungen über echten und gefälschten Urkundenbestand'' (Vol. 1, Tomus 2: ''Urkunden- und Quellenbuch''). Luxemburgi: Staatsdruckerei.</ref> <small>(Theodisce ''Keppeshausen'')</small>
* [[Kerisbachium]]<ref name="Landeshauptarchiv Koblenz 2023"/> <small>(Theodisce ''Kirsbach'')</small>
* [[Kerna]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Landkern'')</small>
* [[Kerschenbachium]]<ref name="Bistumsarchiv Trier 2025">Bistumsarchiv Trier (2025). ''Inventar der katholischen Kirchenbücher des Bistums Trier''. [[Augusta Treverorum|Augustae Treverorum]]: Bistumsarchiv.</ref> <small>(Theodisce ''Kerschenbach'')</small>
* [[Kerzenhemium]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Kerzenheim''; [[Palatinice]] ''Kerzrum'')</small>
* [[Kescheidium]]<ref name="Landeshauptarchiv Koblenz 2023"/> <small>(Theodisce ''Kescheid'')</small>
* [[Kettigium]]<ref name="Landeshauptarchiv Koblenz 2023"/> <small>(Theodisce ''Kettig'')</small>
* [[Kickeshusa]]<ref name="Wampach 1930">Wampach, C. (1930). ''Geschichte der Grundherrschaft Echternach im Mittelalter: Quellenband'' (Vol. 1). [[Luxemburgum (urbs)|Luxemburgi]]: Kaiser.</ref> <small>(Theodisce ''Kickeshausen'')</small>
* [[Kilsa (Tergum Caninum)|Kilsa]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Külz''; [[Hunnice]] ''Kilz'')</small>
* [[Kinhemium]]<ref name="Landeshauptarchiv Koblenz 2023"/> <small>(Theodisce ''Kinheim'')</small>
* [[Kinzenburgum]]<ref name="Landeshauptarchiv Koblenz 2023"/> <small>(Theodisce ''Kinzenburg'')</small>
* [[Kirica (Circulus terrae Magniacensis et Confluentensis)|Kirica]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(in [[Circulus terrae Magniacensis et Confluentensis|Circulo terrae Magniacensi et Confluentensi]]<ref name="CTMEC"/>)</small> <small>(Theodisce ''Kehrig'')</small>
* [[Kirvillerium (prope Angulum Lutrae)|Kirvillerium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(prope [[Angulus Lutrae|Angulum Lutrae]]<ref name="Steininger 1834"/>)</small> <small>(Theodisce ''Kirrweiler'')</small>
* [[Kirvillerium (Palatinatus)|Kirvillerium]]<ref name="Widder 1786"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Kirrweiler'')</small>
* [[Kirvana]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Kerben'')</small>
* [[Krautscheidium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Krautscheid'')</small>
* [[Kriegsfeldium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Kriegsfeld'')</small>
* [[Krottelbachium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Krottelbach'')</small>
* [[Kuhardtium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Kuhardt'')</small>
* [[Kunhovia]]<ref name="Görz 1876"/> <small>(Theodisce ''Kuhnhöfen'')</small>
{{div col end}}
=== L ===
{{div col|3}}
* [[Lamberti Mons]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Lambertsberg'')</small>
* [[Lambsheimium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Lambsheim'')</small>
* [[Lampada]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Lampaden'')</small>
* [[Landscheidium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Landscheid''; dialectaliter [[Eiflice]] ''Lähschend'')</small>
* [[Langasura]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Langsur''; [[Luxemburgice]] ''Laser'')</small>
* [[Langenbachium (Palatinatus)|Langenbachium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Langenbach'')</small>
* [[Langenbachium prope Ecclesiae Castrum]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <ref name="Schannat I 1794"/> <small>(Theodisce ''Langenbach bei Kirburg''; dialectaliter ''Langemisch'')</small>
* [[Langenhahnium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Langenhahn'')</small>
* [[Langenlonsheimium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Langenlonsheim'')</small>
* [[Langenscheidium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Langenscheid'')</small>
* [[Langewida]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Langwieden'')</small>
* [[Langscheidium (prope Magniacum)|Langscheidium]]<ref name="Schaten 1701">Schaten, N. (1701). ''Historia Westfaliae: in qua inferuntur varii orbis eventus''. Neuhusii: Per Joannem Gissener.</ref> <small>(Theodisce ''Langscheid'')</small>
* [[Langvilar (prope Angulum Lutrae)|Langvilar]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(prope [[Angulus Lutrae|Angulum Lutrae]]<ref name="Steininger 1834"/>)</small> <small>(Theodisce ''Langweiler'')</small>
* [[Langvilare (prope Idaram-Supra Petra)|Langvilare]]<ref name="Beyer II 1865"/> <small>(prope [[Idara-Supra Petra|Idaram-Supra Petra]]<ref name="Steininger 1834"/><ref name="Beyer 1860"/>)</small> <small>(Theodisce ''Langweiler'')</small>
* [[Lantswindawilare]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Leinsweiler'')</small>
* [[Lara (Eiflia)|Lara]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Lahr'')</small>
* [[Lara (Tergum Caninum)|Lara]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Lahr''; [[Hunnice]] ''Lohr'')</small>
* [[Lascheidium (Eiflia)|Lascheidium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lascheid'')</small>
* [[Laselium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lasel'')</small>
* [[Latitudo (Rhenania et Palatinatus)|Latitudo]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Breit'')</small>
* [[Laubacum (Eiflia)|Laubacum]]<ref name="Pertz 1841">Pertz, G. H. (1841). ''Monumenta Germaniae Historica: Scriptorum tomus IV''. Hannoverae: Impensis Bibliopolii Aulici Hahniani.</ref> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Laubach'')</small>
* [[Laubenhemium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Laubenheim'')</small>
* [[Laudertium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Laudert''; [[Hunnice]] ''Lourad'')</small>
* [[Laufeldium]]<ref name="Fabricius II 1891"/> <small>(Theodisce ''Laufeld'')</small>
* [[Laumershemium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Laumersheim'')</small>
* [[Lauperathum]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lauperath'')</small>
* [[Laurencastrum]]<ref name="Pertz 1841"/> <small>(Theodisce ''Laurenburg'')</small>
* [[Lauscheidium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lauschied'')</small>
* [[Lautershemium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lautersheim'')</small>
* [[Lautertium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lautert'')</small>
* [[Lautzenbruckium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lautze,nbrücken''; dialectaliter ''Lautzebrick'')</small>
* [[Lautzenhausium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lautzenhausen''; [[Hunnice]] ''Louhze'')</small>
* [[Leidenbornium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Leidenborn'')</small>
* [[Leienkaula]]<ref name="Günther 1844">Günther, J. J. (1844). ''Codex diplomaticus Rheno-Mosellanus: Urkundenbuch zur Geschichte der Stadt Coblenz und ihrer Umgebung''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: Hölscher</ref> <small>(Theodisce ''Leienkaul'')</small>
* [[Leimbacum (prope Adenovam)|Leimbacum]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(prope [[Adenova]]m<ref name="Orbis Latinus A-D"/>)</small> <small>(Theodisce ''Leimbach'')</small>
* [[Leimbacum (prope Novum Castellum)|Leimbacum]]<ref name="Stein 1819">Stein, C. (1819). ''Handbuch der Geographie und Statistik des preußischen Staats''. [[Lipsia]]e: Hinrichs</ref> <small>(prope [[Novum Castellum (Rhenania et Palatinatus)|Novum Castellum]]<ref name="Bärsch 1844"/>)</small> <small>(Theodisce '''')</small>
* [[Leimenium (Palatinatus)|Leimenium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Leimen'')</small>
* [[Leimershemium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Leimersheim''; [[Palatinice]] ''Lämersche'')</small>
* [[Leiningium (Tergum Caninum)|Leiningium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Leiningen''; [[Hunnice]] ''Läininge'')</small>
* [[Leiselium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Leisel'')</small>
* [[Leonis Mons (Palatinatus)|Leonis Mons]]<ref name="Meichelbeck 1724">Meichelbeck, K. (1724). ''Historiae Frisingensis: Tomus II''. Augustae Vindelicorum: Veith.</ref> <small>(Theodisce ''Lemberg'')</small>
* [[Lesura (commune)|Lesura]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Lieser'')</small>
* [[Leublibacum]]<ref name="Beyer III 1874"/> <small>(Theodisce ''Löllbach'')</small>
* [[Leubsdorfium (ad Rhenum)|Leubsdorfium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Leubsdorf'')</small>
* [[Leudoinvillare]]<ref>Ortsgemeinde Leitzweiler (2025). ''Geschichte-Ortsgemeinde Leitzweiler''.</ref> <small>(Theodisce ''Leitzweiler'')</small>
* [[Leuterodum]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Leuterod'')</small>
* [[Leutesdorfium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Leutesdorf'')</small>
* [[Liba (Rhenania et Palatinatus)|Liba]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Leiwen'')</small>
* [[Lichtenbornium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lichtenborn'')</small>
* [[Liebenscheidium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Liebenscheid'')</small>
* [[Liebshausium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Liebshausen''; [[Hunnice]] ''Liebse'')</small>
* [[Liega]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Lieg'')</small>
* [[Liepburna]]<ref name="Görz II 1879"/> <small>(Theodisce ''Lipporn'')</small>
* [[Liesenichium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Liesenich''; [[Hunnice]] ''Lissenisch'')</small>
* [[Lievirskeidum]]<ref name="Stimming 1932">Stimming, R. (1932). ''Mainzer Urkundenbuch: Erster Band. Die Urkunden bis al 1137''. [[Darmstadium|Darmstadii]]: Selbstverlag der Hessischen Historischen Kommission.</ref> <small>(Theodisce ''Lierschied'')</small>
* [[Lilia (Palatinatus)|Lilia]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Linden'')</small>
* [[Limbacum (Occidentalis Silva)|Limbacum]] <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Limbach'')</small>
* [[Limbacum (prope Kyrinam)|Limbacum]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(prope [[Kyrina (Rhenania et Palatinatus)|Kyrinam]]<ref name="Beyer 1860"/>)</small> <small>(Theodisce ''Limbach'')</small>
* [[Lindenium (Occidentalis Silva)|Lindenium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Linden'')</small>
* [[Lindum (prope Aram)|Lindum]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(prope [[Ara (Rhenania et Palatinatus)|Aram]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/>)</small> <small>(Theodisce ''Lind'')</small>
* [[Lindum (prope Magniacum)|Lindum]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(prope [[Magniacum (Germania)|Magniacum]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Lind'')</small>
* [[Lindenberga (Palatinatus)|Lindenberga]]<ref name="">Glasschröder, F. X. (1903). ''Urkunden zur Pfälzischen Kirchengeschichte im Mittelalter''. [[Monacum|Monaci]]: Schöningh.</ref> <small>(Theodisce ''Lindenberg'')</small>
* [[Lindescheidium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lindenschied''; [[Hunnice]] ''Linneschidd'')</small>
* [[Lingenfeldium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lingenfeld'')</small>
* [[Lingerhahnum]]<ref name="Fabricius II 1891"/> <small>(Theodisce ''Lingerhahn''; [[Hunnice]] ''Lingadd'')</small>
* [[Linkenbachium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Linkenbach'')</small>
* [[Liomena]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Lehmen'')</small>
* [[Liriveltum]]<ref name="Beyer II 1865"/> <small>(Theodisce ''Lierfeld'')</small>
* [[Lirstalium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lirstal'')</small>
* [[Litviller]]<ref name="Gudenus 1743"/> <small>(Theodisce ''Lettweiler'')</small>
* [[Lissendorfium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lissendorf'')</small>
* [[Lochumium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lochum'')</small>
* [[Locus Paludis]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Börrstadt''; [[Palatanice]] ''Berrschdadd'')</small>
* [[Lohnsfeldium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lohnsfeld'')</small>
* [[Lohrhemium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lohrheim'')</small>
* [[Lolscheidium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lollschied'')</small>
* [[Lonenbacum]]<ref name="Beyer III 1874"/> <small>(Theodisce ''Lünebach'')</small>
* [[Lonevillare]]<ref name="Beyer III 1874"/> <small>(Theodisce ''Lohnweiler'')</small>
* [[Longa Vallis (Tergum Caninum)|Longa Vallis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Langenthal'')</small>
* [[Longocampus Minor]]<ref name="Marx II 1843">Marx, J. (1843). ''Geschichte der Pfarreien der Diöcese Trier''. (Vol. 2). Paulinus-Druckerei.</ref> <small>(Theodisce ''Kleinlangenfeld'')</small>
* [[Longuina]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Longen'')</small>
* [[Longus Campus (Circulus terrae Tabernarum Mosellanicarum-Cusae et Vitelliaci)|Longus Campus]]<ref>Vide [https://www.bernkastel.de/ferienland-bernkastel-kues/longkamp ''Longkamp''], ubi dicitur "(...) Geschichte von “longus campus” (lat. Langes Feld) (...)".</ref> <small>(in [[Circulus terrae Tabernarum Mosellanicarum-Cusae et Vitelliaci|Circulo terrae Tabernarum Mosellanicarum-Cusae et Vitelliaci]]<ref name="CTTMCEV"/>)</small> <small>(Theodisce ''Longkamp'')</small>
* [[Longus Campus (Eiflia)|Longus Campus]]<ref name="Görz 1876"/> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Langenfeld'')</small>
* [[Longus Vicus (Rhenania et Palatinatus)|Longus Vicus]]<ref>Vide [https://viamosel.com/en/village/longuich/ ''Longuich – Roman Luxury Villa and Medieval Flair''], ubi dicitur "(...) Longuich derives from the Gallo-Roman for “Longus Vicus” (...)"</ref> <small>(Theodisce ''Longuich'')</small>
* [[Lonsetum]]<ref>Vide [https://loesnich.de/en/#history ''History of Lösnich''], ubi dicitur "(...) They built mansions and winepresses and called the place „Lonsetum “ (...)".</ref> <small>(Theodisce ''Lösnich'')</small>
* [[Lonshemium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lonsheim'')</small>
* [[Lorenzevillare]]<ref>Vide [https://www.regionalgeschichte.net/rheinhessen/loerzweiler.html ''Zur Geschichte von Lörzweiler''], ubi dicitur "(...) Lörzweiler kommt urkundlich erstmals um das Jahr 790 vor. Es hieß damals Lorenzevillare (...)".</ref> <small>(Theodisce ''Lörzweiler'')</small>
* [[Lorscha]]<ref name="Goerz 1882">Görz, A. (1882). ''Mittelrheinische Regesten: III. Theil''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: Denkert & Groos; et: Görz, A. (1882). ''Mittelrheinische Regesten oder chronologische Zusammenstellung des Quellenmaterials für die Geschichte der Territorien der heutigen Regierungsbezirke Coblenz und Trier'' (Vol. 4). F. Hölscher.</ref> <small>(Theodisce ''Lorscheid''; [[Franconice-Mosellanice]] ''Löhschd'')</small>
* [[Lorzebura]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Lötzbeuren''; [[Hunnice]] ''Letzbäiere'')</small>
* [[Louva]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Löf'')</small>
* [[Luckenbachium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Luckenbach'')</small>
* [[Luckenburgium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lückenburg'')</small>
* [[Lunda (Rhenania et Palatinatus)|Lunda]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Lonnig'')</small>
* [[Luofersvillare]]<ref name="Beyer III 1874">Beyer, H. (1874). ''Urkundenbuch zur Geschichte der jetzt die Preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden mittelrheinischen Territorien'' (Vol. 3). [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: J. Hölscher.</ref> <small>(Theodisce ''Laufersweiler''; [[Hunnice]] ''Läwaschwilla'')</small>
* [[Lupachium]]<ref name="Fabricius II 1891">Fabricius, W. (1891). ''Erläuterungen zum Geschichtlichen Atlas der Rheinprovinz: Band 2''. [[Bonna]]e: Hermann Behrendt; et: Fabricius, W. (1891). ''Erläuterungen zum Geschichtlichen Atlas der Rheinprovinz: Zweiter Band. Die Karte von 1789''. Bonnae: Hermann Behrendt.</ref> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Laubach''; [[Hunnice]] ''Labach'')</small>
* [[Lustadium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lustadt''; [[Palatinice]] ''Loscht'' seu ''Luscht'')</small>
* [[Lutzerathium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lutzerath'')</small>
* [[Luxemium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Luxem'')</small>
* [[Luzium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lütz'')</small>
* [[Lykershausium]]<ref name="Schaten 1701"/> <small>(Theodisce ''Lykershausen'')</small>
* [[Lyncisium]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Ließem'')</small>
{{div col end}}
=== M ===
{{div col|3}}
* [[Maccha]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Macken''; [[Hunnice]] ''Magge'' seu ''Macke'')</small>
* [[Mackenbacum]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Mackenbach'')</small>
* [[Mackenrodum]]<ref name="BÄr 1891"/> <small>(Theodisce ''Mackenrodt'')</small>
* [[Magnum Carlobachium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Großkarlbach'')</small>
* [[Magnum Fischlingium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Großfischlingen'')</small>
* [[Magnum Liticium]]<ref name="Remling 1852"/> <small>(Theodisce ''Großlittgen''; dialectaliter [[Eiflice]] ''Gruhssleehtchen'')</small>
* [[Magnum Steinhusium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Großsteinhausen'')</small>
* [[Maischeidium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Großmaischeid''; dialectaliter: ''Grußmäschd'' seu ''Mäschd'' seu ''Maischeid'')</small>
* [[Maischeidum Minus]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Kleinmaischeid'')</small>
* [[Maitzbornum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Maitzborn''; [[Hunnice]] ''Mädschboore'')</small>
* [[Malbergum (Eiflia)|Malbergum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Malberg'')</small>
* [[Malbergum (Occidentalis Silva)|Malbergum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Malberg'')</small>
* [[Malbornum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Malborn'')</small>
* [[Malstreshusium]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Mastershausen''; [[Hunnice]] ''Masdasch'')</small>
* [[Malus Silvestris (Rhenania et Palatinatus)|Malus Silvestris]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Holzappel'')</small>
* [[Mamina]]<ref name="Jung 2012">Jung, C. (2012). ''Namen des Lahngebietes: Alteuropäische Hydronymie und Siedlungsnamen''. Ippsch-Verlag.</ref> <small>(Theodisce ''Mammelzen'')</small>
* [[Manderscheidium (Circulus Eiflensis Bedensis et Prumiensis)|Manderscheidium]]<ref name="Beyer II 1865"/> <small>(in [[Circulus Eiflensis Bedensis et Prumiensis|Circulo Eiflensi Bedensi et Prumiensi]]<ref name="CEBEP"/>)</small> <small>(Theodisce ''Manderscheid'')</small>
* [[Mandra (Rhenania et Palatinatus)|Mandra]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Mandern'')</small>
* [[Mannebacum (Eiflia)|Mannebacum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Mannebach'')</small>
* [[Mannebacum (prope Saravicastrum)|Mannebacum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(prope [[Saravicastrum]]<ref name="Bärsch 1844"/>)</small> <small>(Theodisce ''Mannebach'')</small>
* [[Mannendalum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Mandel'')</small>
* [[Mannuvillare-Colonia]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Mannweiler-Cölln'')</small>
* [[Manubacum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Manubach'')</small>
* [[Maquila]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Meckel'')</small>
* [[Marienfelsium]]<ref name="BÄr 1891"/> <small>(Theodisce ''Marienfels'')</small>
* [[Marienrachdorfium]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Marienrachdorf''; dialectaliter ''Mairachtrof'')</small>
* [[Maringum-Novus Vicus]]<ref name="Fabricius 1891"/><ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Maring-Noviand'')</small>
* [[Marnhemium]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Marnheim''; [[Palatinice]] ''Marem'')</small>
* [[Marothum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Maroth''; dialectaliter ''Moed'')</small>
* [[Mars Villa Regia]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Mertesdorf''; [[Franconice-Mosellanice]] ''Meertesdaerf'')</small>
* [[Martis Ecclesia]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Merzkirchen'')</small>
* [[Martishusium]]<ref name="Gensicke 1972">Gensicke, H. (1972). ''Das Kirchspiel Kroppach''. Nassauische Annalen.</ref> <small>(Theodisce ''Marzhausen'')</small>
* [[Masburgum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Masburg'')</small>
* [[Masthornum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Masthorn'')</small>
* [[Masvillerium]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Maßweiler'')</small>
* [[Matzenbacum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Matzenbach'')</small>
* [[Matzerathum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Matzerath'')</small>
* [[Mauchenhemium]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Mauchenheim'')</small>
* [[Maudena]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Mauden'')</small>
* [[Mauela]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Mauel'')</small>
* [[Mauriciopolis]]<ref name="Knebel III 1904">Knebel, G. (1904). ''Matricula Ecclesiarum Archidioecesis Trevirensis: Registra et Inventaria'' (Vol. 3). Lintziana.</ref> <small>(Theodisce ''Moritzheim'')</small>
* [[Mauschbacum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Mauschbach'')</small>
* [[Maxdorfium]]<ref name="Hugo & al. 2020">Hugo, J., et al. (Ed.) (2020). ''Slovník nespisovné češtiny: argot, slangy a obecná mluva od nejstarších dob po současnost'' (IV ed.). Maxdorfii.</ref> <small>(Theodisce ''Maxdorf'')</small>
* [[Maxsainum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Maxsain''; dialectaliter ''Maxään'' seu ''Maxsään'')</small>
* [[Mayschossium]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Mayschoß'' seu ''Mayschoss'')</small>
* [[Meckenbacum (prope Bircofeldam)|Meckenbacum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(prope [[Birconfelda (Rhenania et Palatinatus)|Bircofeldam]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/>)</small> <small>(Theodisce ''Meckenbach'')</small>
* [[Meckenbacum (prope Kyrinam)|Meckenbacum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(prope [[Kyrina (Rhenania et Palatinatus)|Kyrinam]]<ref name="Beyer 1860"/>)</small> <small>(Theodisce ''Meckenbach'')</small>
* [[Meckenhemium (Palatinatus)|Meckenhemium]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Meckenheim'')</small>
* [[Medardum (ad Glanam)|Medardum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Medard'')</small>
* [[Meddershemium]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Meddersheim'')</small>
* [[Mehlbacum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Mehlbach'')</small>
* [[Mehlinga]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Mehlingen'')</small>
* [[Meigenvillare]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Merzweiler'')</small>
* [[Meineburum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Meinborn''; dialectaliter ''Mämer'')</small>
* [[Meinkemera]]<ref name="Remling 1852"/> <small>(Theodisce ''Maikammer'')</small>
* [[Meisbornum]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Maisborn''; [[Hunnice]] ''Märzboore'')</small>
* [[Meisburgum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Meisburg''; dialectaliter [[Eiflice]] ''Mesbuasch'')</small>
* [[Meispathium]]<ref name="Blaeu III 1662">Blaeu, J. (1662). ''Atlas Maior, Sive Cosmographia Blaviana: Germania'' (Vol. 3). Joan Blaeu.</ref> <small>(Theodisce ''Meuspath'')</small>
* [[Melsbacum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Melsbach'')</small>
* [[Mengerschiedum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce et [[Hunnice]] ''Mengerschied'')</small>
* [[Menheimium]]<ref name="Brommer 2003"/> <small>(Theodisce ''Minheim'')</small>
* [[Menningum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Menningen'')</small>
* [[Merckelbacum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Merkelbach'')</small>
* [[Merenfeldum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Meerfeld'')</small>
* [[Merlscheidium]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Merlscheid'')</small>
* [[Merninga]]<ref>Vide [https://regionalia.blb-karlsruhe.de/frontdoor/deliver/index/docId/19074/file/BLB_Langenbeck_BeitraegeWeilerFrage.pdf ''Beiträge zur Weiler-Frage''], ubi dicitur "(...) in uilla que nuncupatur Merninga" (= Mehring bei Trier) (...)".</ref> <small>(Theodisce ''Mehring'')</small>
* [[Merremum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Mermuth'')</small>
* [[Merschbacum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Merschbach'')</small>
* [[Mertelacum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Mertloch'')</small>
* [[Merteshemium]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Mertesheim'')</small>
* [[Merum (Circulus terrae Vetero-Ecclesiensis)|Merum]] <small>(in [[Circulus terrae Vetero-Ecclesiensis|Circulo terrae Vetero-Ecclesiensi]]<ref name="Circulus terrae"/><ref name="Circulus terrae Vetero-Ecclesiensis">Nomen Latinum completum "Circulus terrae Vetero-Ecclesiensis" et Nomen Theodiscum ''Landkreis Altenkirchen''.</ref><ref name="Egli 1893"/>)</small> <small>(Theodisce ''Mehren'')</small>
* [[Merum (Circulus Westerwaldensis)|Merum]]<ref name="Gensicke III 1999"/> <small>(in [[Circulus Westerwaldensis|Circulo Westerwaldensi]]<ref name="Circulus Westerwaldensis">Fingitur nomen "Circulus Westerwaldensis" -Theodisce ''Westerwaldkreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et Latinum gentilicium "Westerwaldensis-e" ad [[Westerwaldia]]m refertur. Quo de toponymo, vide [http://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/Caesarius/cae_dmin.html ''Index in Caesarii Heisterbacensis dialogum. Confluentiae, apud Rud. Frid. Hergt., 1857'']; et quo de gentilicio, hoc derivatur ex epitheto [[binomen|binominali]] "westerwaldensis". De hoc epitheto, confer, v.gr. "Waeringoscorpio westerwaldensis".</ref>)</small> <small>(Theodisce ''Mähren'')</small>
* [[Merum (Eiflia)|Merum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Mehren'')</small>
* [[Merxhemium (Rhenania et Palatinatus)|Merxhemium]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Merxheim'')</small>
* [[Merzalbum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Merzalben'')</small>
* [[Mesenichum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Mesenich'')</small>
* [[Messerichum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Messerich'')</small>
* [[Mettendorfum (Eiflia)|Mettendorfum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Mettendorf'')</small>
* [[Mettenhemium (Hassia Rhenana)|Mettenhemium]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Mettenheim'')</small>
* [[Metterichum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Metterich'')</small>
* [[Metvillare]]<ref name="Görz 1876"/> <small>(Theodisce ''Mettweiler'')</small>
* [[Metzenhusa]]<ref name="Brommer 2003"/> <small>(Theodisce ''Metzenhausen''; [[Hunnice]] ''Mädse'')</small>
* [[Meuda]]<ref name="Struck 1988">Struck, W. H. (1988). Das Stift St. Lubentius in Dietkirchen. Max-Planck-Institut für Geschichte</ref> <small>(Theodisce ''Meudt'')</small>
* [[Michaelisrivus (Occidentalis Silva)|Michaelisrivus]]<ref name="Blaeu III 1662"/> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Michelbach'')</small>
* [[Michaelisrivus (Tergum Caninum)|Michaelisrivus]]<ref name="Blaeu III 1662"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Michelbach''; [[Hunnice]] ''Mischelbach'')</small>
* [[Milina]]<ref name="Greule 2014">Greule, A. (2014). ''Deutsches Gewässernamenbuch: Etymologie der Gewässernamen und der zugehörigen Gebiets-, Siedlungs- und Flurnamen''. Walter de Gruyter.</ref> <small>(Theodisce ''Miehlen'')</small>
* [[Minor Litgona]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Minderlittgen''; dialectaliter [[Eiflice]]: ''Mannerleehtchen'')</small>
* [[Misselberga]]<ref name="Gudenus II 1747">Gudenus, V. F. (1747). ''Codex Diplomaticus Exhibens Anecdota Moguntiaca, Francica, Trevirensica, Coloniensia, Palatina, Fuldensia, Hassica, Omniumque Finitimorum Regionum Jura Et Res Gestas'' (Vol. 2). Ex Officina Typographica Joannis Baptistae academiae electoralis typographi; et: Gudenus, V. F. a. (1747). ''Codex diplomaticus exhibens anecdota Moguntiaca, Francica, Trevirensia, Coloniensia, Palatina, et alia huc facientia'' (Vol. 2). Gottingae.</ref> <small>(Theodisce ''Misselberg'')</small>
* [[Mittibrunna]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Mittelbrunn'')</small>
* [[Modina (Rhenania et Palatinatus)|Modina]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Müden''; dialectaliter ''Miere'')</small>
* [[Moelsheimium]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Mölsheim''; dialectaliter ''Melsem'')</small>
* [[Moentenichium]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Möntenich'')</small>
* [[Moersdorfium (Tergum Caninum)|Mörsdorf]]<ref name="Blaeu III 1662"/> <small>(Theodisce ''Mörsdorf''; [[Hunnice]] ''Merschdoref'')</small>
* [[Moersfeldium]]<ref name="Blaeu III 1662"/> <small>(Theodisce ''Mörsfeld'')</small>
* [[Moerstadtium]]<ref name="Blaeu III 1662"/> <small>(Theodisce ''Mörstadt'')</small>
* [[Mola Autumnalis]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Herbstmühle'')</small>
* [[Molendinum ad Mosellam]]<ref name="Schilter III 1728">Schilter, J. (1728). ''Thesaurus Antiquitatum Teutonicarum, Ecclesiasticarum, Civilium, Litterariarum: Tomus III''. Typis Iohannis Reinholdi Dulsseckeri.</ref><ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Mülheim an der Mosel'')</small>
* [[Molsberga]]<ref name="Gudenus II 1747"/> <small>(Theodisce ''Molsberg'')</small>
* [[Molzhainium]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Molzhain'')</small>
* [[Mommenheimium (Hassia Rhenana)|Mommenheimium]]<ref name="Blaeu III 1662"/> <small>(Theodisce ''Mommenheim'')</small>
* [[Monachorum Villa ad Alasenzam]]<ref name="HVdP XVII 1893">Historischer Verein der Pfalz. (1893). ''Mitteilungen des Historischen Vereins der Pfalz: Vol. XVII''. Verlag des Historischen Vereins der Pfalz.</ref><ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Münchweiler an der Alsenz'')</small>
* [[Monachorum Villa ad Clingbachum]]<ref name="Bodmann 1811">Bodmann, F. J. (1811). ''Codex Diplomaticus Moguntinus: Monumenta chronologica, genealogica, diplomatica ad illustrandam historiam Moguntinam''. Typis academicis.</ref><ref name="Kremer 1769">Kremer, C. J. (1769). ''Origines Naborenses sive documenta ad illustrandam historiam palatinam''. Ex Typographia Electorali.</ref> <small>(Theodisce ''Münchweiler am Klingbach''; [[Palatinice]] ''Minchwoiler'' seu ''Mäichber'')</small>
* [[Monachorum Villa ad Glanam]]<ref name="Weber 2012">Weber, H. (2012). ''Glan-Münchweiler''. Regionalgeschichte.net.</ref><ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Glan-Münchweiler'')</small>
* [[Monasterium-Sarmshemium]]<ref name="SSAM 1335">Stift St. Alban Mainz. (1335). ''Würzburg Staatsarchiv, Mainz St. Alban Canonicorum Urkunden: Acta arbitralis inter stiftum et parochias Münster et Sarmsheim''. Monasterium Consortium.</ref><ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-heim'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(Theodisce ''Münster-Sarmsheim'')</small>
* [[Mons (Palatinatus)|Mons]]<ref name="Lehmann 1857"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Berg'')</small>
* [[Mons (Taunus)|Mons]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(in [[Taunus mons|Tauno]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Berg'')</small>
* [[Mons (prope Arvilare)|Mons]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(prope [[Arvilare]]<ref name="Egli 1893"/>)</small> <small>(Theodisce ''Berg'')</small>
* [[Mons Alachonis (Rhenania et Palatinatus)|Mons Alachonis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Ellenberg'')</small>
* [[Mons Altissimus (Rhenania et Palatinatus)|Mons Altissimus]]<ref>''Ortsgemeinde Höchstberg'' (s. f.)</ref> <small>(Theodisce ''Höchstberg'')</small>
* [[Mons Altus (Occidentalis Silva)|Mons Altus]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Homberg'')</small>
* [[Mons Aureus (prope Bircofeldam)|Mons Aureus]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Gollenberg'')</small>
* [[Mons Basii]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(Theodisce ''Basberg'')</small>
* [[Mons Battonis (Palatinatus)|Mons Battonis]] <small>(Theodisce ''Battenberg'')</small>
* [[Mons Bilonis]]<ref name="Gensicke III 1999">Gensicke, H. (1999). Landesgeschichte des Westerwaldes (3 ed.). [[Aquae Mattiacae|Aquis Mattiacis]]: Veröffentlichungen der Historischen Kommission für Nassau.</ref> <small>(Theodisce ''Bölsberg''; dialectaliter ''Bilsbisch'' seu ''Bölsberisch'')</small>
* [[Mons Bonus (Rhenania et Palatinatus)|Mons Bonus]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Gutenberg'')</small>
* [[Mons Busonis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Busenberg'')</small>
* [[Mons Coronae (prope Angulum Lutrae)|Mons Coronae]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Cronenberg'')</small>
* [[Mons Crampii]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Cramberg'')</small>
* [[Mons Dasonis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dasburg'')</small>
* [[Mons Didonis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Deimberg'')</small>
* [[Mons Epponis (Eiflia)|Mons Epponis]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Eppenberg'')</small>
* [[Mons Ethnicorum]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Heidenburg'')</small>
* [[Mons Excelsus (ad Lanum)|Mons Excelsus]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(ad Lanum<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/>)</small> <small>(Theodisce ''Hömberg'')</small>
* [[Mons Excelsus (prope Angulum Lutrae)|Mons Excelsus]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(prope [[Angulus Lutrae|Angulum Lutrae]]<ref name="Steininger 1834"/>)</small> <small>(Theodisce ''Homberg'')</small>
* [[Mons Ezzonis]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Etschberg'')</small>
* [[Mons Fockilonis]]<ref name="Dolch & Greule 1991">Dolch, M., & Greule, A. (1991). ''Historisches Siedlungsnamenbuch der Pfalz''. [[Spira (urbs)|Spirae]], in Germania: Verlag der Pfälzischen Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften.</ref> <small>(Theodisce ''Föckelberg'')</small>
* [[Mons Fuscus (Rhenania et Palatinatus)|Mons Fuscus]]<ref name="Karp-Schreiber 1664">Karp-Schreiber, W. (1664). ''Chronica Braunebergensis: De vineis et uvis in Iuffer sitis''. Monte Fusco: Officina Domestica.</ref> <small>(Theodisce ''Brauneberg'')</small>
* [[Mons Gallonis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Galenberg'')</small>
* [[Mons Gelenis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Gelenberg'')</small>
* [[Mons Gisilonis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Geiselberg'')</small>
* [[Mons Heldonis]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Heltersberg'')</small>
* [[Mons Henrici (prope Kyrinam)|Mons Henrici]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Heinzenberg''; [[Hunnice]] ''Häänzebersch'')</small>
* [[Mons Hirci (Eiflia)|Mons Hirci]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Boxberg'')</small>
* [[Mons Idel]]<ref name="Bär 1905">Bär, M. (1905). ''Die Behördenverfassung der Rheinprovinz seit 1815''. Hanstein.</ref> <small>(Theodisce ''Idelberg'')</small>
* [[Mons Lucidus (Rhenania et Palatinatus)|Mons Lucidus]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(Theodisce ''Berglicht'')</small>
* [[Mons Ludovici (Rhenania et Palatinatus)|Mons Ludovici]]<ref name="Annales Rhenani 1832">''Annales Rhenani: de navigatione et commercio'' (1832).</ref> <small>(Theodisce ''Ludwigshöhe'')</small>
* [[Mons Nistrae]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Nisterberg'')</small>
* [[Mons Noctuarum]]<ref name="Schannat 1724"/> <small>(Theodisce ''Ohlenhard'')</small>
* [[Mons Regalis (Rhenania et Palatinatus)|Mons Regalis]]<ref name="Beyer II 1865"/> <small>(Theodisce ''Monreal'')</small>
* [[Mons Ruborum (Rhenania et Palatinatus)|Mons Ruborum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Bremberg'')</small>
* [[Mons Sancti Martini (Rhenania et Palatinatus)|Mons Sancti Martini]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Martinshöhe'')</small>
* [[Mons Sanctorum (Rhenania et Palatinatus)|Mons Sanctorum]] <small>(Theodisce ''Heilberscheid'')</small>
* [[Mons Ululorum (Occidentalis Silva)|Mons Ululorum]]<ref name="Schannat 1852"/> <small>(Theodisce ''Eulenberg'')</small>
* [[Mons Vallis (prope Cruciniacum)|Mons Vallis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Dalberg'')</small>
* [[Mons Vitulorum]]<ref name="Schannat I 1794">Schannat, J. F. (1794). ''Eiflia Illustrata oder geographische und historische Beschreibung der Eifel''. [[Aquisgranum|Aquisgrani]]: Jacob Anton Mayer.</ref> <small>(Theodisce ''Kelberg'')</small>
* [[Monsheimium]]<ref name="Blaeu III 1662"/> <small>(Theodisce ''Monsheim'')</small>
* [[Montes (prope Kyrinam)|Montes]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(Theodisce ''Bergen''; [[Hunnice]] ''Berje'')</small>
* [[Monzelfeldium]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Monzelfeld'')</small>
* [[Monzernheimium]]<ref name="Blaeu III 1662"/> <small>(Theodisce ''Monzernheim'')</small>
* [[Monzingenium]]<ref name="Blaeu III 1662"/> <small>(Theodisce ''Monzingen'')</small>
* [[Morlenium]]<ref name="Brommer 2003"/> <small>(Theodisce ''Mörlen''; dialectaliter ''Mörle'' seu ''Mierlen'')</small>
* [[Morsbachium]]<ref name="Blaeu III 1662"/> <small>(Theodisce ''Mörsbach'')</small>
* [[Morschbachium]]<ref name="Blaeu III 1662"/> <small>(Theodisce ''Mörschbach''; [[Hunnice]] ''Merschbach'')</small>
* [[Morscheidium]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Morscheid''; [[Franconice-Mosellanice]] ''Moatscheld'')</small>
* [[Morschheimium]]<ref name="Blaeu III 1662"/> <small>(Theodisce ''Morschheim''; [[Palatinice]] ''Morschem'')</small>
* [[Morschiedium]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Mörschied'')</small>
* [[Morshusana]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Morshausen''; [[Hunnice]] ''Mursche'' seu ''Morschhouse'')</small>
* [[Mosbruchium]]<ref name="Blaeu III 1662"/> <small>(Theodisce ''Mosbruch'')</small>
* [[Moschheimium]]<ref name="Blaeu III 1662"/> <small>(Theodisce ''Moschheim'')</small>
* [[Motzeraitis]]<ref>Landeshauptarchiv Koblenz. (1501). ''Quellen zur Geschichte der Herrschaft Neuerburg: Landräte, Lehnsleute und die Dörfer des Condominiums (Urkunde Nr. 102: "Bannum et territorium de Motzeraitis")''. AKdia Regionalgeschichte.</ref> <small>(Theodisce ''Muxerath'')</small>
* [[Mucklingae]]<ref name="Schorn II 1837">Schorn, C. (1837). ''Eiflia illustrata oder geographische und historische Beschreibung der Eifel'' (Vol. 2). Johann Peter Bachem.</ref> <small>(Theodisce ''Mückeln'')</small>
* [[Mudenbacum]]<ref name="-bacum">Germanica toponyma cum suffixo ''-bach'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bacum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Forbacum]], [[Gengenbacum]], [[Lambacum]], [[Muorbacum]], [[Orbacum]], [[Rohrbacum]], [[Rosbacum]], [[Rubeacum]], [[Solisbacum]], [[Swabacum]], [[Abacum (Germania)|Abacum]], [[Brubacum]], [[Corbacum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(Theodisce ''Mudenbach'')</small>
* [[Mudersbacum]]<ref name="-bacum"/> <small>(Theodisce ''Mudersbach'')</small>
* [[Mudershusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(Theodisce ''Mudershausen'')</small>
* [[Mugendorfium]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Mogendorf'' seu colloquialiter ''Munruff'')</small>
* [[Mulbacum (Circulus Eiflensis Bedensis et Prumiensis)|Mulbacum]]<ref name="-bacum"/> <small>(in [[Circulus Eiflensis Bedensis et Prumiensis|Circulo Eiflensi Bedensi et Prumiensi]]<ref name="CEBEP"/>)</small> <small>(Theodisce ''Mülbach'')</small>
* [[Mulbacum (prope Magniacum)|Mulbacum]]<ref>Landeshauptarchiv Koblenz. (1593). ''Die saynische Familienpolitik in der Zeit der Grafen von Sayn-Sayn: Bestand 30, Urkunde 7506 (Otto von Rolshausen Dominus in Müllenbach [Mulbacum] et Margarethe uxor eius...'''). AKdia Regionalgeschichte.</ref> <small>(prope [[Magniacum (Germania)|Magniacum]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Müllenbach'')</small>
* [[Mulenbacum (Circulus terrae Eiflae Vulcanicae)|Mulenbacum]]<ref name="Bernays 1934">Bernays, G. (1934). ''Bulletin de la Commission Royale d'Histoire: Recueil des actes de l'archevêque de Trèves''. Académie Royale des Sciences, des Lettres et des Beaux-Arts de Belgique.</ref> <small>(in [[Circulus terrae Eiflae Vulcanicae|Circulo terrae Eiflae Vulcanicae]]<ref name="CTEV"/>)</small> <small>(Theodisce ''Mürlenbach'')</small>
* [[Mulenbacum (prope Adenovam)|Mulenbacum]]<ref name="Günther III 1852">Günther, J. H. (1852). ''Codex Diplomaticus Rheno-Mosellanus: Bullae, Diplomata, Chartae, decreta ad historiam regionis Rhenanae et Mosellanae: Tomus III'''. B. Herder. </ref> <small>(prope [[Adenova]]m<ref name="Orbis Latinus A-D"/>)</small> <small>(Theodisce ''Müllenbach'')</small>
* [[Mulena]]<ref name="Goerz 1882"/> <small>(Theodisce ''Miellen'')</small>
* [[Mulewaltum]]<ref name="Beyer II 1865"/> <small>(Theodisce ''Mühlpfad''; [[Hunnice]] ''Milbadd'')</small>
* [[Muncum]]<ref name="Schannat I 1789">Schannat, J. F. (1789). ''Eiflia Illustrata, sive geographica et historica descriptione territorii Eifliae: Tomus I''. Ex Officina Typographica J. B. Rommerskirchen.</ref> <small>(Theodisce ''Münk'')</small>
* [[Mundersbacum]]<ref name="Landeshauptarchiv Koblenz 1580">Landeshauptarchiv Koblenz. (1580). ''Inventarium über die säntlichen Sayn-Hachenburgischen Urkunden und Akten: Bestand 30, Urkunde 2410''. AKdia Regionalgeschichte.</ref> <small>(Theodisce ''Mündersbach'')</small>
* [[Mundeveletum]]<ref name="Remling 1852"/> <small>(Theodisce ''Minfeld'')</small>
* [[Mundina]]<ref name="Goerz 1882"/> <small>(Theodisce ''Minden'')</small>
* [[Muschenbacum]]<ref name="-bacum"/> <small>(Theodisce ''Müschenbach'')</small>
* [[Muska]]<ref name="Böttger IV 1875">Böttger, H. (1875). ''Diöcesan- und Gau-Grenzen Norddeutschlands zwischen Oder, Main, Rehn und Westsee: Vol. IV''. Verlag der Buchhandlung des Waisenhauses.</ref> <small>(Theodisce ''Müsch'')</small>
* [[Musvilerum]]<ref name="Vulkaneifel Regionalgeschichte 2004">Vulkaneifel Regionalgeschichte (2004). ''Heimatjahrbuch Archiv des Landkreises Vulkaneifel: Musweiler war ein Trierer Lehen der Herren von Manderscheid''. Vulkaneifel Portal. </ref> <small>(Theodisce ''Musweiler'')</small>
* [[Muttenscheitum]]<ref name="Ditfurth 1878">Ditfurth, F. W. (Ed.). (1878). ''Regesta Sponeccensia: Regesten der Grafen von Sponheim, ihrer Nebulinien und ihrer Lehensleute (Vol. I, Urkunde Nr. 412''. J. B. Hirschfeld. </ref> <small>(Theodisce ''Mutterschied''; [[Hunnice]] ''Mureschied'')</small>
* [[Muttiniacum (prope Prumam)|Muttiniacum]]<ref name="Langenbeck 1953">Langenbeck, F. (1953). ''Beiträge zur Weiler-Frage''. Badische Historische Kommission</ref> <small>(Theodisce ''Mützenich'')</small>
{{div col end}}
=== N ===
{{div col|3}}
* [[Nachtshemium]]<ref name="-hemium"/> <small>(Theodisce ''Nachtsheim'')</small>
* [[Nackenhemium]]<ref name="-hemium"/> <small>(Theodisce ''Nackenheim'')</small>
* [[Nacum]]<ref name="Bodmann 1811"/> <small>(Theodisce ''Nack'')</small>
* [[Nangkhusa]]<ref>Hoc Latinum toponymum e gentilicio "Nangkhusanus-a-um" regressive derivatur. Quo de gentilicio, vide: Schaten, N. (1703). ''Annales Paderbornenses: Quibus collectis ex Academiae monumentis, diplomatibus, ac variis scriptoribus, res gestae Westfaliae'' (Vol. 2). Typis Joannis Westener.</ref> <small>(Theodisce ''Neunkhausen''; dialectaliter ''Nuinkhouse'')</small>
* [[Nannhusa]]<ref name="-husa"/> <small>(Theodisce ''Nannhausen''; [[Hunnice]] ''Nannese'')</small>
* [[Nanzdietschvillare]]<ref name="-villare">[[Linguae Germanicae|Germanica]] toponyma cum suffixis ''-weil(er)'' aut [[Linguae Romanicae|Romanica]] toponyma cum suffixis ''-viller(s)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-villare-is", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Actulfivillare]], [[Magnovillare]], [[Oxinvillare]], [[Ramberti Villare]], [[Rottunvillare]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(Theodisce ''Nanzdietschweiler'')</small>
* [[Nasinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(Theodisce ''Nasingen'')</small>
* [[Nattenhemium]]<ref name="-hemium"/> <small>(Theodisce ''Nattenheim'')</small>
* [[Naunhemium]]<ref name="-hemium"/> <small>(Theodisce ''Naunheim'')</small>
* [[Nazina Inferior]]<ref name="Societas Iesu Antverpiensis XI 1864">Societas Iesu Antverpiensis (1864). ''Acta Sanctorum: Octobris'' (Vol. 11). Apud Thomae Bettinelli.</ref> <small>(Theodisce ''Niederneisen'')</small>
* [[Navis (Rhenania et Palatinatus)|Navis]]<ref>Naves Historia (s.f.). ''Der Name „Neef“ in seiner Entstehung: Urkundenbeleg von 875 (Navis)''. Regionalgeschichte an der Mosel. </ref> <small>(Theodisce ''Neef'')</small>
* [[Neidenbacum]]<ref name="-bacum"/> <small>(Theodisce ''Neidenbach'')</small>
* [[Neobamberga]]<ref name="Würdtwein IV 1781">Würdtwein, S. A. (1781). ''Monasticon Palatinum: Chartis et diplomatibus facientibus notitiam monasteriorum et sacrorum locorum Palatunatus'' (Vol. 4). Typis Academicis.</ref> <small>(Theodisce ''Neu-Bamberg'')</small>
* [[Neoburgum ad Rhenum]]<ref name="Knipping 1901">Knipping, R. (1901). ''Origines Palatinae: Geographisch-historische Nachricht von den Städten, Schlössern und Flecken der Kurpfalz''. Typis Academicis. </ref> <small>(Theodisce ''Neuburg am Rhein'')</small>
* [[Neoleininga]]<ref name="Würdtwein X 1785">Würdtwein, S. A. (1785). ''Subsidia diplomatica ad selecta juris ecclesiastici Germaniae monumenta'' (Vol. 10). Typis Academicis.</ref> <small>(Theodisce ''Neuleiningen'')</small>
* [[Nerna]]<ref name="Pauly III 1980">Pauly, F. (1980). ''Germania Sacra. Neue Folge 19. Die Bistümer der Kirchenprovinz Trier. Das Erzbistum Trier: Vol. 3. Das Stift St. Kastor in Karden an der Mosel''. Walter de Gruyter.</ref> <small>(Theodisce ''Nehren'')</small>
* [[Nerotha]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Neroth'')</small>
* [[Nerzvillare]]<ref name="-villare"/> <small>(Theodisce ''Nerzweiler'')</small>
* [[Netersena]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Neitersen'')</small>
* [[Netzbacum]]<ref name="-bacum"/> <small>(Theodisce ''Netzbach'')</small>
* [[Neya (Rhenania et Palatinatus)|Neya]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Ney'')</small>
* [[Nidenfelsum]]<ref name="Lehmann IV 1866">Lehmann, J. G. (1866). ''Urkundliche Geschichte der Burgen und Bergschlösser in den ehemaligen Gauen, Grafschaften und Herrschaften der bayerischen Pfalz: Vol. IV''. Verlag der J.C. Hermann'schen Buchhandlung.</ref> <small>(Theodisce ''Neidenfels'')</small>
* [[Nidera]]<ref name="Gudenus II 1747"/> <small>(Theodisce ''Niedert''; [[Hunnice]] ''Nieräd'')</small>
* [[Nidineshemium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Großniedesheim'')</small>
* [[Niedesheimium Minus]]<ref name="Remling 1852"/> <small>(Theodisce ''Kleinniedesheim'')</small>
* [[Niersbachus]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Niersbach'')</small>
* [[Nigidiacum]]<ref name="Cüppers 1990">Cüppers, H. (Ed.) (1990). ''Die Römer in Rheinland-Pfalz''. Konrad Theiss Verlag.</ref> <small>(Theodisce ''Nickenich''; dialectaliter ''Neekenesch'')</small>
* [[Nila]]<ref name="Lacomblet 1840"/> <small>(Theodisce ''Niehl'')</small>
* [[Nimisae Divisio]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Nimshuscheid'')</small>
* [[Nistrum]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Nister'')</small>
* [[Nitelum]]<ref name="Brambach 1867">Brambach, W. (1867). ''Corpus Inscriptionum Rhenanarum''. Elberfeldiae: Friderichs.</ref> <small>(Theodisce ''Nittel'')</small>
* [[Nitza]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Nitz'')</small>
* [[Niveriae]]<ref name="Brand-Berg 2018">Brand-Berg, U. (2018). ''Marcellus von Nievern - Gauner oder Genie? Ein Lebensbild aus dem 15. Jahrhundert''. Apud ''Nassauische Annalen''.</ref> <small>(Theodisce ''Nievern'')</small>
* [[Nochera]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Nochern'')</small>
* [[Noha (Rhenania et Palatinatus)|Noha]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Nohen'')</small>
* [[Nona (Rhenania et Palatinatus)|Nona]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Nohn'')</small>
* [[Noratha]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Norath''; [[Hunnice]] ''Norad'')</small>
* [[Norhema]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Norheim'')</small>
* [[Norkena]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Norken''; dialectaliter ''Noorge'')</small>
* [[Nortershusa]]<ref>Hoc Latinum toponymum e gentilicio "Nortershusanus-a-um" regressive derivatur. Quo de gentilicio, vide: Browerus, C., & Masenus, J. (1670). Antiquitatum et annalium Trevirensium libri XXV (Vol. 2). Coloniae Agrippinae.</ref> <small>(Theodisce ''Nörtershausen'')</small>
* [[Notwira]]<ref>Hoc Latinum toponymum e gentilicio "Notwiranus-a-um" regressive derivatur. Quo de gentilicio, vide: Browerus, C., & Masenus, J. (1670). Antiquitatum et annalium Trevirensium libri XXV (Vol. 2). Coloniae Agrippinae; ubi dicitur "(...) in Villario Notwirano in iurisdictione Bipontina (...)".</ref> <small>(Theodisce ''Nothweiler'')</small>
* [[Nova Civitas (ad Vidam)|Nova Civitas]]<ref name="Schaltenbrand II 1923">Schaltenbrand, J. (Ed.) (1923). ''Registrum bonorum et redituum archidioecesis Coloniensis ex saeculo XIV'' (Vol. 2). Typis Academicis. </ref> <small>(ad [[Vida]]m<ref name="Schaltenbrand II 1923"/>)</small> <small>(Theodisce ''Neustadt'')</small>
* [[Nova Civitas in Tergo Canino]]<ref name="Gensicke 1958">Gensicke, H. (1958). ''Landesgeschichte des Westerwaldes'' (Veröffentlichungen der Historischen Kommission für Nassau). Historische Kommission für Nassau.</ref><ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Neustadt/Westerwald'')</small>
* [[Nova Curia Castrum]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>(Theodisce ''Neuhofen'')</small>
* [[Nova Domus (Rhenania et Palatinatus)|Nova Domus]]<ref name="Goerz 1874">Görz, A. (1874). ''Mittelrheinische Regesten: Oder chronologische Zusammenstellung des Quellenmaterials für die Geschichte der Territorien am Mittelrhein und der Mosel'' (Vol. 1 & 2 & 3). Jacob Anton Mayer; et: Görz, A. (1874). ''Mittelrheinische Regesten oder chronologische Zusammenstellung des Quellenmaterials für die Geschichte der Territorien der heutigen Regierungsbezirke Coblenz und Trier: Vol. I. Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1152''. Denkert & Groos.</ref> <small>(Theodisce ''Neuhäusel'')</small>
* [[Nova Ecclesia (Circulus Rheni et Tergi Canini)|Nova Ecclesia]]<ref name="Heyen 1967">Heyen, F.-J. (1967). ''Das Stift St. Paulin vor Trier'' (Germania Sacra, N. F. 2). Walter de Gruyter.</ref> <small>(in [[Circulus Rheni et Tergi Canini|Circulo Rheni et Tergi Canini]]<ref name="CRETC"/>)</small> <small>(Theodisce ''Neuerkirch''; [[Hunnice]] ''Nouerkerisch'')</small>
* [[Nova Ecclesia (Occidentalis Silva)|Nova Ecclesia]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Neunkirchen'')</small>
* [[Nova Ecclesia (Tergum Caninum)|Nova Ecclesia]]<ref name="Heyen 1967"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Neunkirchen'')</small>
* [[Nova Ecclesia Potzbergensis]]<ref name="Fabricius II 1898"/><ref name="Gerhard 1781">Gerhard, C. A. (1781). ''Versuch einer Geschichte des Mineralreichs'' (Vol. 1). Christian Friedrich Himburg.</ref> <small>(Theodisce ''Neunkirchen am Potzberg'')</small>
* [[Nova Palus (Rhenania et Palatinatus)|Nova Palus]]<ref name="Remling II 1853">Remling, F. X. (1853). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Bischöfe von Speyer'' (Vol. 2). Kirchheim & Schott.</ref> <small>(Theodisce ''Neupotz'')</small>
* [[Novae Officinae]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Neuhütten'')</small>
* [[Novala (Rhenania et Palatinatus)|Novala]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Newel'')</small>
* [[Novale Beronis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Berkoth'')</small>
* [[Novale Beronis ad Vallemerodam]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="Steininger 1836"/> <small>(Theodisce ''Berod bei Wallmerod'')</small>
* [[Novale Beronis prope Hachenburgum]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Berod bei Hachenburg'')</small>
* [[Novale Bonii]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Borod'')</small>
* [[Novale Bononis]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Bonerath''; [[Franconice-Mosellanice]] ''Bönert'')</small>
* [[Novale Candidum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Blankenrath''; [[Hunnice]] ''Blanggad'')</small>
* [[Novale Cerasorum]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Kirschroth'')</small>
* [[Novale Daconis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Datzeroth'')</small>
* [[Novale Danckradi]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Dankerath'')</small>
* [[Novale Diemundi]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Demerath'')</small>
* [[Novale Epponis]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Eppenrod'')</small>
* [[Novale Gebhardi]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Gebroth'')</small>
* [[Novale Geilonis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Gehlert'')</small>
* [[Novale Guntharii]]<ref name="Böhmer 1908">Böhmer, J. F. (1908). ''Regesta Imperii I. Die Regesten des Kaiserreichs unter den Karolingern 751-918'' (E. Mühlbacher & J. Lechner, Eds.). Wagner'sche Universitäts-Buchhandlung.</ref> <small>(Theodisce ''Gundersweiler'')</small>
* [[Novale Hanonis]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Hanroth'')</small>
* [[Novale Helmerici]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Helmeroth'')</small>
* [[Novale Nimisae]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Nimsreuland'')</small>
* [[Novale Novum (Circulus terrae Vetero-Ecclesiensis)|Novale Novum]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(in [[Circulus terrae Vetero-Ecclesiensis|Circulo terrae Vetero-Ecclesiensi]]<ref name="Circulus terrae"/><ref name="Circulus terrae Vetero-Ecclesiensis">Nomen Latinum completum "Circulus terrae Vetero-Ecclesiensis" et Nomen Theodiscum ''Landkreis Altenkirchen''.</ref><ref name="Egli 1893"/>)</small> <small>(Theodisce ''Nauroth'')</small>
* [[Novale Novum (Circulus Westerwaldensis)|Novale Novum]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(in [[Circulus Westerwaldensis|Circulo Westerwaldensi]]<ref name="Circulus Westerwaldensis">Fingitur nomen "Circulus Westerwaldensis" -Theodisce ''Westerwaldkreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et Latinum gentilicium "Westerwaldensis-e" ad [[Westerwaldia]]m refertur. Quo de toponymo, vide [http://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/Caesarius/cae_dmin.html ''Index in Caesarii Heisterbacensis dialogum. Confluentiae, apud Rud. Frid. Hergt., 1857'']; et quo de gentilicio, hoc derivatur ex epitheto [[binomen|binominali]] "westerwaldensis". De hoc epitheto, confer, v.gr. "Waeringoscorpio westerwaldensis".</ref>)</small> <small>(Theodisce ''Nauort'')</small>
* [[Novale Novum (Eiflia)|Novale Novum]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Naurath'')</small>
* [[Novale Sanctorum]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Heiligenroth'')</small>
* [[Novale Silvae (Rhenania et Palatinatus)|Novale Silvae]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Hardert'')</small>
* [[Noviomagus-Drona]]<ref name="Seeck 1876">Seeck, O. (Ed.) (1876). ''Notitia dignitatum: Accedunt Notitia urbis Constantinopolitanae et latercula provinciarum''. Weidmann.</ref><ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Neumagen-Dhron'')</small>
* [[Novus Rivus Hemi]]<ref name="Lehmann 1867"/> <small>(Theodisce ''Neuhemsbach'')</small>
* [[Novus Rivus Sancti Kiliani]]<ref name="Beyer II 1865"/> <small>(Theodisce ''Neuheilenbach'')</small>
* [[Novus Vicus (Eiflia)|Novus Vicus]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Neuendorf'')</small>
* [[Nucaria (Eiflia)|Nucaria]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Nusbaum'')</small>
* [[Nucaria ad Navam]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Nußbaum''; [[Hunnice]] ''Nussbääm'')</small>
* [[Nuneswilra]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Nünschweiler'')</small>
* [[Nureburgum]]<ref name="AESM V 1784">Academia Electoralis Scientiarum Manhemiensis (1784). ''Historia et commentationes Academiae Electoralis Scientiarum et Elegantiorum Literarum Theodoro-Palatinae'' (Vol. V). Typis Academicis.</ref> <small>(Theodisce ''Nürburg'')</small>
* [[Nydernlara]]<ref name="Goerz 1874"/> <small>(Theodisce ''Peterslahr'')</small>
{{div col end}}
=== O ===
{{div col|3}}
* [[Oberdreisia]]<ref name="Elsnitz 1934">von Elsnitz, G. A. (1934). ''Die Matrikel der Hohen Schule zu Herborn und Duisburg''. Annalen des Historischen Vereins für den Niederrhein.</ref> <small>(Theodisce ''Oberdreis'')</small>
* [[Oberhausum (prope Tabernas Montanas)|Oberhausum]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(prope [[Tabernae Montanae|Tabernas Montanas]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Oberhausen'')</small>
* [[Oberhausum ad Abanam]]<ref name="Fabricius I 1898"/><ref name="Greule 2014"/> <small>(Theodisce ''Oberhausen an der Appel'')</small>
* [[Oberhausum ad Navam]]<ref name="Fabricius I 1898"/><ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Oberhausen an der Nahe'')</small>
* [[Oberhausum prope Kyrinam]]<ref name="Fabricius I 1898"/><ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Oberhausen bei Kirn'')</small>
* [[Obernheimum-Arenbacum]]<ref name="Debus 1984"/> <small>(Theodisce ''Obernheim-Kirchenarnbach'')</small>
* [[Obrighemium (Palatinatus)|Obrighemium]]<ref name="AETP III 1773">Academia Electoralis Theodoro-Palatinae (1773). ''Historia et Commentationes Academiae Electoralis Scientiarum et Elegantiorum Literarum Theodoro-Palatinae: Vol. III - Historicum''. Typis Academicis.</ref> <small>(Theodisce ''Obrigheim'')</small>
* [[Occava]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Ockfen'')</small>
* [[Ochtenduncus]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Ochtendung'')</small>
* [[Ockenfelsus]]<ref name="Schannat 1724">Schannat, J. F. (1724). ''Eiflia Illustrata, sive Descriptio Sacra et Profana Comitatus Eifliae: Vol. I & II''. Typis Joannis Jacobi Haug.</ref> <small>(Theodisce ''Ockenfels'')</small>
* [[Odenbacum]]<ref name="Boehmer 1866">Boehmer, J. F. (1866). ''Regesta Imperii VIII: Die Regesten des Kaiserreichs unter Kaiser Karl IV. 1346–1378''. J. Deuster.</ref> <small>(Theodisce ''Odenbach'')</small>
* [[Odernhemum ad Glanam]]<ref name="Pertz XIV 1856">Pertz, G. H. (1856). ''Monumenta Germaniae Historica: Scriptores (in Folio): Vol. XIV. Supplementa tomorum I-XII''. Impensis Bibliopolii Aulici Hahniani.</ref><ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Odernheim am Glan'')</small>
* [[Oelsenus]]<ref name="Lacomblet IV 1858">Lacomblet, T. J. (1858). ''Urkundenbuch für die Geschichte des Niederrheins oder des Erzstifts Cöln: Vol. IV. Von dem Jahre 1401 bis 1600''. H. Voss.</ref> <small>(Theodisce ''Ölsen'')</small>
* [[Oetzingus]]<ref name="Hardt 2001"/> <small>(Theodisce ''Ötzingen'')</small>
* [[Offenbaca ad Queicham]]<ref name="Glöckner II 1933"/><ref name="Remling 1852"/> <small>(Theodisce ''Offenbach an der Queich'')</small>
* [[Offenbacum-Hundheimium]]<ref name="Glasschröder 1930">Glasschröder, F. X. (1930). ''Neue Urkunden zur Pfälzischen Kirchengeschichte im Mittelalter''. Pfälzische Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften.</ref> <small>(Theodisce ''Offenbach-Hundheim'')</small>
* [[Offenheimum]]<ref name="Würdtwein XII 1789">Würdtwein, S. A. (1789). ''Nova Subsida Diplomatica ad Selecta Juris Ecclesiastici Germaniae: Vol. XII''. Typis Academicis.</ref> <small>(Theodisce ''Offenheim'')</small>
* [[Offsteinum]]<ref name="Würdtwein V 1785">Würdtwein, S. A. (1785). ''Nova Subsida Diplomatica ad Selecta Juris Ecclesiastici Germaniae: Vol. V''. Typis Academicis.</ref> <small>(Theodisce ''Offstein'')</small>
* [[Ogilonis Novale]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Eckenroth'')</small>
* [[Olesbergus]]<ref name="Staatsarchiv Basel II 1893">Staatsarchiv Basel (1893). ''Urkundenbuch der Stadt Basel: Vol. II''. In Commission bei R. Reich.</ref> <small>(Theodisce ''Oelsberg'')</small>
* [[Olesbrucus]]<ref name="Frey III 1836">Frey, M. (1836). ''Beschreibung des Rheinkreises, vormaligen Department Donnersberg: Vol. III. Gerichts- und Verwaltungsbezirke von Kaiserslautern''. F. C. Neidhard.</ref> <small>(Theodisce ''Olsbrücken'')</small>
* [[Olmscheidus]]<ref name="Schannat 1734">Schannat, J. F. (1734). ''Historia Episcopatus Wormatiensis: Lugubres Wormatiae Demolitiones, et Eiusdem Ecclesiae Cathedralis Statuta: Vol. I''. Apud Joannem Benjamini Andreae.</ref> <small>(Theodisce ''Olmscheid'')</small>
* [[Olsdorfus (Eiflia)|Olsdorfus]]<ref name="Schannat 1734"/> <small>(Theodisce ''Olsdorf'')</small>
* [[Ompacus]]<ref name="Fabricius I 1913">Fabricius, W. (1913). ''Acta Academica Theodoro-Palatina: Regesten der Grafen von Veldenz: Vol. I''. Verlag der K. Hof- und Universitätsbuchhandlung von B. G. Teubner.</ref> <small>(Theodisce ''Ohmbach'')</small>
* [[Oprethushusa]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Oppertshausen''; [[Hunnice]] ''Obberdsche'')</small>
* [[Orbis (Rhenania et Palatinatus)|Orbis]] <small>(Theodisce ''Orbis''; [[Palatinice]] ''Orwiss'')</small>
* [[Orfgenum]]<ref name="Hardt 2001">Hardt, A. (2001). ''Codex Diplomaticus Rhenanus Regesta Wedana Repertorium – Rheinisches Urkundenbuch (845 - 2001): Geschichte und Genealogien der Grafschaften Arnstein, Isenburg, Wied-Runkel, Wied-Neuwied, Kobern und Arenfels''. Typis Academicis.</ref> <small>(Theodisce ''Orfgen'')</small>
* [[Orlenbachus]]<ref name="Schannat 1734"/> <small>(Theodisce ''Orlenbach'')</small>
* [[Ormondus]]<ref name="Schannat 1724"/> <small>(Theodisce ''Ormont'')</small>
* [[Ornava]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Orenhofen'')</small>
* [[Orsfeldus]]<ref name="Schannat 1734"/> <small>(Theodisce ''Orsfeld'')</small>
* [[Osanna-Munscellum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Osann-Monzel'')</small>
* [[Osburgus]]<ref name="Schannat 1734"/> <small>(Theodisce ''Osburg''; [[Franconice-Mosellanice]] ''Öhsborsch'')</small>
* [[Ossinga (Palatinatus)|Ossinga]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Essingen'')</small>
* [[Othinga]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>(Theodisce ''Etgert'')</small>
* [[Otterbacus (Palatinatus Occidentalis)|Otterbacus]]<ref name="Dolch & Münch 1994">Dolch, M., & Münch, M. (1994). ''Urkundenbuch de Stadt Kaiserslautern: Bd. 1. Bis 1322''. Schriftenreihe des Stadtarchivs Kaiserslautern.</ref> <small>(Theodisce ''Otterbach'')</small>
* [[Ottersheimum]]<ref name="Würdtwein V 1785"/> <small>(Theodisce ''Ottersheim''; [[Palatinice]] ''Odderschem'')</small>
* [[Ottersheimum prope Landaviam]]<ref name="Remling II 1853"/> <small>(Theodisce ''Ottersheim bei Landau'')</small>
* [[Otterstadium]]<ref name="Remling 1852"/> <small>(Theodisce ''Otterstadt'')</small>
* [[Otzinvilare]]<ref name="Arnold 1875">Arnold, W. (1875). ''Ansiedelungen und Wanderungen deutscher Stämme: Zunáchst nach den Ortsnamen (Alemannische Endung weil und weiler, lat. villa villare)''. Elwert'sche Universitäts-Buchhandlung.</ref> <small>(Theodisce ''Otzweiler'')</small>
* [[Overeum-Eycha]]<ref name="Joester 1976">Joester, I. (1976). ''Urkundenbuch der Abtei Steinfeld''. Gesellschaft für Rheinische Geschichtskunde / Hanstein Verlag.</ref> <small>(Theodisce ''Oberehe-Stroheich'')</small>
{{div col end}}
=== P ===
{{div col|3}}
* [[Palus (Circulus terrae Cochemiensis et Cellensis)|Palus]]<ref name="Forcellini 1864-1887">Forcellini, Aeg. (1864-1887). ''Totius latinitatis lexicon''. Prati: Typis Aldinianis. </ref> <small>(in [[Circulus terrae Cochemiensis et Cellensis|Circulo terrae Cochemiensi et Cellensi]]<ref name="CTCEC">Fingitur nomen "Circulus terrae Cochemiensis et Cellensis" -Theodisce ''Landkreis Cochem-Zell'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latinis toponymis "[[Cochemium]]" et "Cella" -ad quae gentilicia "Cochemiensis-e" et "Cellensis-e" respective referuntur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>(Theodisce ''Filz'')</small>
* [[Palus (Circulus terrae Tabernarum Mosellanicarum-Cusae et Vitelliaci)|Palus]]<ref name="Wampach 1935">Wampach, C. (1935). ''Urkunden- und Quellenbuch zur Geschichte der altluxemburgischen Territorien bis zur burgundischen Zeit''. St. Paulus-Druckerei.</ref> <small>(in [[Circulus terrae Tabernarum Mosellanicarum-Cusae et Vitelliaci|Circulo terrae Tabernarum Mosellanicarum-Cusae et Vitelliaci]]<ref name="CTTMCEV"/>)</small> <small>(Theodisce ''Bruch'')</small>
* [[Palus Montis (Rhenania et Palatinatus)|Palus Montis]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Hallschlag'')</small>
* [[Palatiolum (Rhenania et Palatinatus)|Palatiolum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Palzem'')</small>
* [[Pantenburgus]]<ref name="Schannat 1734"/> <small>(Theodisce ''Pantenburg''; dialectaliter [[Eiflice]] ''Pahntebuasch'')</small>
* [[Panzinwilare]]<ref name="Arnold 1875"/> <small>(Theodisce ''Panzweiler''; [[Hunnice]] ''Pansad'' seu ''Panzwilla'')</small>
* [[Partenheimum]]<ref name="Würdtwein XII 1789"/> <small>(Theodisce ''Partenheim'')</small>
* [[Paschelus]]<ref name="Lamprecht II 1886"/> <small>(Theodisce ''Paschel'')</small>
* [[Pascua Betularum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Birkenhördt'')</small>
* [[Patersbergus]]<ref name="Toepfer III 1872">Toepfer, F. (1872). ''Urkundenbuch zur Geschichte des graeflichen und freiherrlichen Haus der Voegte von Hunolstein: Vol. III''. Fr. Campe.</ref> <small>(Theodisce ''Patersberg'')</small>
* [[Peffinga]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Peffingen'')</small>
* [[Pellinga]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Pellingen'')</small>
* [[Pelmum]]<ref name="Schannat 1734"/> <small>(Theodisce ''Pelm'')</small>
* [[Pendens Wizivilla]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Hangen-Weisheim'')</small>
* [[Perscheidus]]<ref name="Goerz 1874"/> <small>(Theodisce ''Perscheid'')</small>
* [[Petersbergus (Palatinatus)|Petersbergus]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Petersberg'')</small>
* [[Petra Darstonis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Darstein'')</small>
* [[Petra Franconum (Palatinatus)|Petra Franconum]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Frankenstein'')</small>
* [[Petriwaldus-Loeffelscheydum]]<ref name="Goerz 1874"/> <small>(Theodisce ''Peterswald-Löffelscheid''; [[Hunnice]] ''Pidaschwald-Läffelschidd'')</small>
* [[Pfalzfeldus]]<ref name="Goerz 1874"/> <small>(Theodisce ''Pfalzfeld''; [[Hunnice]] ''Palsad'')</small>
* [[Pfeffelbachus]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Pfeffelbach'')</small>
* [[Philippsheimum]]<ref name="Würdtwein V 1785"/> <small>(Theodisce ''Philippsheim'')</small>
* [[Pickließem]]
* [[Piesport]]
* [[Pillig]]
* [[Pintesfeld]]
* [[Pinus et Tilia]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Fohren-Linden'')</small>
* [[Piscatorisrivus Medius]]<ref name="Blaeu III 1662"/> <small>(Theodisce ''Mittelfischbach'')</small>
* [[Piscis (Rhenania et Palatinatus)|Piscis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Fisch'')</small>
* [[Pittenbach]]
* [[Plaidt]]
* [[Planities (Rhenania et Palatinatus)|Planities]]<ref name="Forcellini 1864-1887"/> <small>(Theodisce ''Flacht'')</small>
* [[Plascheid]]
* [[Platten (bei Wittlich)|Platten]]
* [[Pleckhausen]]
* [[Plein]]
* [[Pleisweiler-Oberhofen]]
* [[Pleitersheim]]
* [[Pleizenhausen]]
* [[Plütscheid]]
* [[Pluwig]]
* [[Pohl (Nassau)|Pohl]]
* [[Pölich]]
* [[Pommern (Mosel)|Pommern]]
* [[Pomster]]
* [[Pons (Palatinatus)|Pons]]<ref name="Lehmann 1867"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Brücken'')</small>
* [[Pons (prope Birconfeldam)|Pons]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(prope [[Birconfelda (Rhenania et Palatinatus)|Bircofeldam]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/>)</small> <small>(Theodisce ''Brücken'')</small>
* [[Pons Alaphotis]]<ref name="Remling 1836"/> <small>(Theodisce ''Ahrbrück'')</small>
* [[Pons Epternacensis]]<ref name="Camillus 1889">Camillus, W. (1889). ''Annales Epternacenses. In Monumenta Germaniae Historica'' (SS 13). [[Hannovera]]e: Impensis Bibliopolii Hahniani.</ref> <small>(Theodisce ''Echternacherbrück'')</small>
* [[Pons Glanae]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Glanbrücken'')</small>
* [[Porta (Rhenania et Palatinatus)|Porta]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dohr'')</small>
* [[Portus Chattorum]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Hatzenport'')</small>
* [[Pottum]]
* [[Pracht]]
* [[Prata (Rhenania et Palatinatus)|Prata]]<ref name="Dollinger 1982">Dollinger, P. (1982). ''L'Empire carolingien et les structures économiques du haut Moyen Âge: Les Brevium Exempla''. Documents d'Histoire Médiévale.</ref> <small>(Theodisce ''Oberwiesen''; [[Palatinice]] ''Owwerwisse'')</small>
* [[Prath]]
* [[Pratum Amplum (Occidentalis Silva)|Pratum Amplum]]<ref name="Gensicke III 1999"/> <small>(Theodisce ''Breitenau'')</small>
* [[Pratum Fagineum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Bockenau'')</small>
* [[Pratum Geilonis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Geilnau'')</small>
* [[Pratum Hanonis (Tergum Caninum)|Pratum Hanonis]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Henau''; [[Hunnice]] ''Häne'')</small>
* [[Pratum Superius (Sawicki II 1939)|Pratum Superius]]<ref name="Sawicki 1939">Sawicki, J. (1939). ''Annales Nassauenses: Diplomatarium Nassoicum. Sammlung von Urkunden zur Geschichte der Lande Nassau: Vol. II''. Kirchheim & Co.</ref> <small>(Theodisce ''Oberwies'')</small>
* [[Preischeid]]
* [[Preist]]
* [[Pronsfeld]]
* [[Prümzurlay]]
* [[Puderbach]]
* [[Pünderich]]
{{div col end}}
=== Q ===
{{div col|3}}
* [[Queidersbach]]
* [[Quercetum (Occidentalis Silva)|Quercetum]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Eichen'')</small>
* [[Quercirivus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Eichenbach'')</small>
* [[Quiddelbach]]
* [[Quirnbach (Occidentalis Silva)|Quirnbach]] <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small>
* [[Quirnbach/Pfalz]]
* [[Quirnheim]]
{{div col end}}
=== R ===
{{div col|3}}
* [[Racksen]]
* [[Ralingen]]
* [[Ramberg (Pfalz)|Ramberg]]
* [[Rammelsbach]]
* [[Ramsen (Pfalz)|Ramsen]]
* [[Ranschbach]]
* [[Ransweiler]]
* [[Rascheid]]
* [[Rathskirchen]]
* [[Rathsweiler]]
* [[Ratzert]]
* [[Raubach]]
* [[Raumbach]]
* [[Ravengiersburg]]
* [[Raversbeuren]]
* [[Rayerschied]]
* [[Rech]]
* [[Reckenroth]]
* [[Reckershausen]]
* [[Recurvum (Eiflia)|Recurvum]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Hamm'')</small>
* [[Regia Prata]]<ref name="Marx II 1843"/> <small>(Theodisce ''Königsau'')</small>
* [[Regiocampus (Eiflia)|Regiocampus]]<ref name="Marx II 1843"/> <small>(Theodisce ''Königsfeld'')</small>
* [[Rehbach (bei Sobernheim)|Rehbach]]
* [[Rehborn]]
* [[Rehe (Occidentalis Silva)|Rehe]]
* [[Rehweiler]]
* [[Reich (Tergum Caninum)|Reich]]
* [[Reichenbach (bei Baumholder)|Reichenbach]]
* [[Reichenbach-Steegen]]
* [[Reichenberg (Rheinland-Pfalz)|Reichenberg]]
* [[Reichsthal]]
* [[Reichweiler]]
* [[Reidenbachium Medium]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Mittelreidenbach'')</small>
* [[Reidenhausen]]
* [[Reifenberg]]
* [[Reiferscheid]]
* [[Reiff]]
* [[Reiffelbach]]
* [[Reifferscheid]]
* [[Reil]]
* [[Reimerath]]
* [[Reinsfeld]]
* [[Reipeldingen]]
* [[Reipoltskirchen]]
* [[Reitzenhain (Taunus)|Reitzenhain]]
* [[Relsberg]]
* [[Rengsdorf]]
* [[Retterath]]
* [[Rettersen]]
* [[Rettershain]]
* [[Rettert]]
* [[Reudelsterz]]
* [[Reuth (Eiflia)|Reuth]]
* [[Rhaunen]]
* [[Rheinbreitbach]]
* [[Rheinbrohl]]
* [[Rheinzabern]]
* [[Rhodt unter Rietburg]]
* [[Riedelberg]]
* [[Rieden (Eiflia)|Rieden]]
* [[Riegenroth]]
* [[Rieschweiler-Mühlbach]]
* [[Riesweiler]]
* [[Rimsberg]]
* [[Rinnthal]]
* [[Rinzenberg]]
* [[Riol]]
* [[Rittersdorf (Eiflia)|Rittersdorf]]
* [[Rittersheim]]
* [[Rivenich]]
* [[Riveris]]
* [[Rivuletus Viridis]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Grumbach'')</small>
* [[Rivulus Becheri (Palatinatus)|Rivulus Becheri]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Becherbach'')</small>
* [[Rivulus Bedonis]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(Theodisce ''Bedesbach'')</small>
* [[Rivulus Beronis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Berenbach'')</small>
* [[Rivulus Cadenensis]]<ref name="Landeshauptarchiv Koblenz 2023">Landeshauptarchiv Koblenz (2023). ''Bestand 1A: Urkunden der Deutschordenskommende Koblenz''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: LHA; et: Landeshauptarchiv Koblenz (2023). ''Bestand 1A: Urkunden und Akten der geistlichen und weltlichen Verwaltung des Kurfürstentums Trier''. Confluentibus: LHA; et: Landeshauptarchiv Koblenz. (2023). Bestand 1A: Kurtrier, Urkunden und Akten der geistlichen und weltlichen Verwaltung. Confluentibus: LHA; et: Landeshauptarchiv Koblenz. (2023). ''Bestand 1A: Urkunden und Akten der geistlichen und weltlichen Verwaltung des Westerwaldes''. Confluentibus: LHA Koblenz.</ref> <small>(Theodisce ''Kadenbach'')</small>
* [[Rivulus Colli (Rhenania et Palatinatus)|Rivulus Colli]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Halsenbach'')</small>
* [[Rivulus Feronis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Fiersbach'')</small>
* [[Rivulus Fluens]]<ref name="Forcellini 1864-1887"/> <small>(Theodisce ''Flußbach'')</small>
* [[Rivulus Franconis]]<ref name="Dolch & Greule 1991"/> <small>(Theodisce ''Frankelbach'')</small>
* [[Rivulus Fraxineus (Circulus terrae Vetero-Ecclesiensis)|Rivulus Fraxineus]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Harbach'')</small>
* [[Rivulus Fringillarum et Villare Gerhardi]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Finkenbach-Gersweiler'')</small>
* [[Rivulus Gackonis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Gackenbach'')</small>
* [[Rivulus Glareosus]]<ref name="Schannat I 1794"/> <small>(Theodisce ''Kisselbach''; [[Hunnice]] ''Kieselbach'')</small>
* [[Rivulus Hagani]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Hahnenbach'')</small>
* [[Rivulus Indaginis (prope Deciam)|Rivulus Indaginis]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Hambach'')</small>
* [[Rivulus Liberorum]]<ref name="Nietzschmann 2013">Nietzschmann, E. (2013). ''Die Freien auf dem Lande: Ehemalige deutsche Reichsdörfer und ihre Wappen''. [[Guelpherbytum|Guelpherbyti]]: Melchior.</ref> <small>(Theodisce ''Freisbach'')</small>
* [[Rivulus Piscium (prope Caesaream Lutram)|Rivulus Piscium]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(prope [[Caesarea Lutra|Caesaream Lutram]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Fischbach'')</small>
* [[Rivulus Piscium (prope Idaram-Supra Petra)|Rivulus Piscium]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(prope [[Idara-Supra Petra|Idaram-Supra Petra]]<ref name="Steininger 1834"/><ref name="Beyer 1860"/>)</small> <small>(Theodisce ''Fischbach'')</small>
* [[Rivulus Piscium et Novale Superius]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Fischbach-Oberraden'')</small>
* [[Rivulus Piscium prope Danam]]<ref name="Förstemann 1900"/><ref name="Görz II 1879"/> <small>(Theodisce ''Fischbach bei Dahn'')</small>
* [[Rivulus Viridis (Rhenania et Palatinatus)|Rivulus Viridis]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Grünebach'')</small>
* [[Rivus Altissimus]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Höchstenbach'')</small>
* [[Rivus Amplus (Palatinatus)|Rivus Amplus]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Breitenbach'')</small>
* [[Rivus Atzonis]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Etzbach'')</small>
* [[Rivus Becheri prope Kyrinam]]<ref name="Hontheim 1750"/><ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Becherbach bei Kirn'')</small>
* [[Rivus Betularum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Birlenbach'')</small>
* [[Rivus Bisonis]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Bosenbach'')</small>
* [[Rivus Bottonis]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Bottenbach'')</small>
* [[Rivus Budonis (Circulus Rheni et Tergi Canini)|Rivus Budonis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(in [[Circulus Rheni et Tergi Canini|Circulo Rheni et Tergi Canini]]<ref name="CRETC">Fingitur nomen "Circulus Rheni et Tergi Canini" -Theodisce ''Rhein-Hunsrück-Kreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-Kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latinis toponymis "[[Rhenus]]" et "[[Tergum Caninum]]", vide {{Graesse}}. De Latinā huius circuli versione, confer aliarum linguarum versiones ''Distrito de Rin-Hunsrück'' et ''Arrondissement de Rhin-Hunsrück'' et ''Distrito do Reno-Hunsrück'' et ''Circondario del Reno-Hunsrück'' et ''Zemský okres Rýn-Hunsrück'' et Рейн-Хунсрюк.</ref>)</small> <small>(Theodisce ''Budenbach''; [[Hunnice]] ''Burebach'')</small>
* [[Rivus Budonis (Circulus terrae Birkenfeldensis)|Rivus Budonis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(in [[Circulus terrae Birkenfeldensis|Circulo terrae Birkenfeldensi]]<ref name="Circulus terrae"/><ref name="Circulus terrae Birkenfeldensis">Nomen Latinum completum "Circulus terrae Birkenfeldensis".</ref><ref name="Egli 1893"/>)</small> <small>(Theodisce ''Bundenbach''; [[Hunnice]] ''Bundebach'')</small>
* [[Rivus Caeruleus]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Blaubach'')</small>
* [[Rivus Calidus (Rhenania et Palatinatus)|Rivus Calidus]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Callbach'')</small>
* [[Rivus Columbae (Occidentalis Silva)|Rivus Columbae]] <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Daubach'')</small>
* [[Rivus Columbae (Tergum Caninum)|Rivus Columbae]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Daubach'')</small>
* [[Rivus Coryli (Occidentalis Silva)|Rivus Coryli]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Hasselbach'')</small>
* [[Rivus Coryli (Tergum Caninum)|Rivus Coryli]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Hasselbach''; [[Hunnice]] ''Haaselbach'')</small>
* [[Rivus Dammarum (prope Bircofeldam)|Rivus Dammarum]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dambach'')</small>
* [[Rivus Dedonis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dedenbach'')</small>
* [[Rivus Deronis (ad Tabernas Montanas)|Rivus Deronis]]<ref name="Schannat 1723"/> (ad [[Tabernae Montanae|Tabernas Montanas]]<ref name="Graesse"/>) <small>(Theodisce ''Dierbach'')</small>
* [[Rivus Deronis (Circulus terrae Neowidensis)|Rivus Deronis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(in [[Circulus terrae Neowidensis|Circulo terrae Neowidensi]]<ref>Fingitur nomen "Circulus terrae Neowidensis" -Theodisce ''Landkreis Neuwied'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Neowidensis-e" Theodiscum toponymum ''Neuwied'' vertit. Quo de gentilicio, vide [https://www.rheinische-geschichte.lvr.de/Persoenlichkeiten/maximilian-alexander-philipp-prinz-zu-wied-neuwied-/DE-2086/lido/57c92ef68392a6.35258846 ], ubi dicitur "(...) Sein Manuskript „Fauna Neowidensis“, 1847 vollendet, ist die erste Regionalfauna für den Mittelrhein. Die Veröffentlichung einzelner Erkenntnisse überließ er jedoch anderen, vor allem dem Neuwieder Apotheker Franz Peter Brahts (...)". Quo de Latino toponymo, vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z'']</ref></small> <small>(Theodisce ''Dernbach'')</small>
* [[Rivus Deronis (Occidentalis Silva)|Rivus Deronis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Dernbach'')</small>
* [[Rivus Deronis (Palatinatus)|Rivus Deronis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Dernbach'')</small>
* [[Rivus Dictilonis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dichtelbach''; [[Hunnice]] ''Dieschdelbach'')</small>
* [[Rivus Domus (Circulus terrae Birkenfeldensis)|Rivus Domus]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Heimbach'')</small>
* [[Rivus Dusonis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Deuselbach'')</small>
* [[Rivus Eridonis]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Erdesbach'')</small>
* [[Rivus Fundi]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Bodenbach'')</small>
* [[Rivus Fuscus (Tergum Caninum)|Rivus Fuscus]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Erbach'')</small>
* [[Rivus Heisteri]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Heistenbach'')</small>
* [[Rivus Henrici]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Heinzenbach''; [[Hunnice]] ''Hänsebach'')</small>
* [[Rivus Hirundinis]] <small>(Theodisce ''Burgschwalbach'')</small>
* [[Rivus Lapidosus Inferior]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Niedersteinebach'')</small>
* [[Rivus Lini]]<ref name="Förstemann II 1913">Förstemann, E. (1913). ''Altdeutsches Namenbuch: Ortsnamen und sonstige geographische Namen'' (Vol. 2, III ed.). P. Hanstein.</ref> <small>(Theodisce ''Harschbach'')</small>
* [[Rivus Longus in Monte]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(Theodisce ''Berglangenbach'')</small>
* [[Rivus Novalis]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Brachbach'')</small>
* [[Rivus Oneris]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Bürdenbach'')</small>
* [[Rivus Pirorum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Birnbach'')</small>
* [[Rivus Profundus (prope Vitelliacum)|Rivus Profundus]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Diefenbach'')</small>
* [[Rivus Profundus Inferior]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Niedertiefenbach'')</small>
* [[Rivus Purgans (Eiflia)|Rivus Purgans]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Burbach'')</small>
* [[Rivus Saepti Vivi]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Heckenbach'')</small>
* [[Rivus Sanitatis (Eiflia Australis)|Rivus Sanitatis]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(in Eiflia Australi<ref name="Fabricius II 1898"/>)</small> <small>(Theodisce ''Heilbach'')</small>
* [[Rivus Sanitatis (Terra Bedensis)|Rivus Sanitatis]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(in Terra Bedensi<ref name="Fabricius II 1898"/>)</small> <small>(Theodisce ''Heilenbach'')</small>
* [[Rivus Siccus (Rhenania et Palatinatus)|Rivus Siccus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dörrenbach''; [[Palatinice]] ''Derrebach'')</small>
* [[Rivus Silvestris (Rhenania et Palatinatus)|Rivus Silvestris]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Holzbach''; [[Hunnice]] ''Hoolsbach'' seu ''Buubert'')</small>
* [[Rivus Spissus]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dickesbach'')</small>
* [[Rivus Tumuli]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Bollenbach'')</small>
* [[Rivus Ursorum (Tergum Caninum)|Rivus Ursorum]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Bärenbach'')</small>
* [[Rockeskyll]]
* [[Rodder]]
* [[Rödelhausen]]
* [[Rodenbach (Westpfalz)|Rodenbach]] <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu Occidentali]]<ref name="Graesse"/>)</small>
* [[Rodenbach bei Puderbach]]
* [[Rödern (Tergum Caninum)|Rödern]]
* [[Rodershausen]]
* [[Rödersheim-Gronau]]
* [[Roes]]
* [[Röhl]]
* [[Rohrbach (bei Baumholder)|Rohrbach]] <small>(bei Baumholder)</small>
* [[Rohrbach (Tergum Caninum)|Rohrbach]] <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small>
* [[Rohrbach (Pfalz)|Rohrbach]] <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small>
* [[Römerberg (Pfalz)|Römerberg]]
* [[Rommersheim]]
* [[Rorodt]]
* [[Roschbach]]
* [[Roscheid]]
* [[Rosenheim (Landkreis Altenkirchen)|Rosenheim]]
* [[Rosenkopf]]
* [[Roßbach (Occidentalis Silva)|Roßbach]] <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small>
* [[Roßbach (Wied)|Roßbach]] <small>(Wied)</small>
* [[Rota Barwardi]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Barbelroth'')</small>
* [[Rotenhain]]
* [[Roth (Landkreis Altenkirchen)|Roth]] <small>(Landkreis Altenkirchen)</small>
* [[Roth (bei Stromberg)|Roth]] <small>(in [[Circulus terrae Cruciniacensis|Circulo terrae Cruciniacensi]]<ref name="CTCru"/>)</small>
* [[Roth (Rhein-Hunsrück-Kreis)|Roth]] <small>(in [[Circulus Rheni et Tergi Canini|Circulo Rheni et Tergi Canini]]<ref name="CRETC"/>)</small>
* [[Roth (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Roth]] <small>(in [[Circulus Rhenanus et Lauganensis|Circulo Rhenano et Lauganensi]]<ref name="CREL"/>)</small>
* [[Roth an der Our]]
* [[Roth bei Prüm]]
* [[Rothenbach]]
* [[Rothselberg]]
* [[Rötsweiler-Nockenthal]]
* [[Rott (Occidentalis Silva)|Rott]]
* [[Roxheim]]
* [[Rüber]]
* [[Rückeroth]]
* [[Rückweiler]]
* [[Rüdesheim (ad Navam)|Rüdesheim]]
* [[Rülzheim]]
* [[Rumbach]]
* [[Rümmelsheim]]
* [[Rupes Abietum]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dannenfels'')</small>
* [[Ruppach-Goldhausen]]
* [[Ruppertsecken]]
* [[Ruppertsberg]]
* [[Ruppertshofen (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Ruppertshofen]]
* [[Ruppertsweiler]]
* [[Ruschberg]]
* [[Rüscheid]]
* [[Rüssingen]]
* [[Ruthweiler]]
* [[Rutsweiler am Glan]]
* [[Rutsweiler an der Lauter]]
{{div col end}}
=== S ===
{{div col|3}}
* [[Saalstadt]]
* [[Saeptum Vivum (Tergum Caninum)|Saeptum Vivum]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Hecken'')</small>
* [[Saffig]]
* [[Salm (Eiflia)|Salm]]
* [[Salmtal]]
* [[Saltus Cameralis]]<ref name="Gensicke I 1999">Gensicke, H. (1999). ''Landesgeschichte des Westerwaldes'' (Veröffentlichungen der Historischen Kommission für Nassau, 27). [[Aquae Mattiacae|Aquis Mattiacis]]: Historische Kommission für Nassau.</ref> <small>(Theodisce ''Kammerforst'')</small>
* [[Saltus Herii]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Herforst'')</small>
* [[Salz (Occidentalis Silva)|Salz]]
* [[Salzburg (Occidentalis Silva)|Salzburg]]
* [[Sambucetum (Occidentalis Silva)|Sambucetum]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Holler'')</small>
* [[Sankt Alban (Pfalz)|Sankt Alban]]
* [[Sankt Aldegund]]
* [[Sankt Johann (prope Magniacum)|Sankt Johann]] <small>(prope [[Magniacum (Germania)|Magniacum]]<ref name="Graesse"/>)</small>
* [[Sankt Johann (Hassia Rhenana)|Sankt Johann]] <small>(in [[Hassia Rhenana]]<ref name="Hassia Rhenana"/>)</small>
* [[Sankt Julian]]
* [[Sankt Katharinen (prope Cruciniacum)|Sankt Katharinen]] <small>(prope [[Cruciniacum]]<ref name="Graesse"/>)</small>
* [[Sankt Katharinen (Landkreis Neuwied)]]
* [[Sankt Martin (Pfalz)|Sankt Martin]]
* [[Sankt Sebastian (am Rhein)|Sankt Sebastian]]
* [[Sankt Thomas (Eiflia)|Sankt Thomas]]
* [[Sargenroth]]
* [[Sarmersbach]]
* [[Sassen (Eiflia)|Sassen]]
* [[Sauerthal]]
* [[Saulheim]]
* [[Saxler]]
* [[Saxum Balduini]]<ref name="Böhmer 1839">Böhmer, J. F. (1839). ''Regesta chronologico-diplomatica metropolitae Moguntinae: inde a primo archiepiscopo usque ad seculi decimi sexti finem''. F. Varrentrapp.</ref> <small>(Theodisce ''Balduinstein'')</small>
* [[Saxum Hattonis]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Hattgenstein''; [[Hunnice]] ''Hadsche'')</small>
* [[Saxum Mallei (ad Rhenum)|Saxum Mallei]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Hammerstein'')</small>
* [[Saxum Martini (Rhenania et Palatinatus)|Saxum Martini]]<ref name="Traxl 1779">Traxl, S. (1779). ''Liber Mortuorum Parochiae Martinsteinensis: Acta et decreta''.</ref> <small>(Theodisce ''Martinstein''; [[Hunnice]] ''Madinstän'')</small>
* [[Saxum Scissum (Palatinatus)|Saxum Scissum]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Hauenstein''; [[Palatinice]] ''Hääschde'')</small>
* [[Saxum Ulmeum]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Elmstein'')</small>
* [[Schalkenbach]]
* [[Schalkenmehren]]
* [[Schallodenbach]]
* [[Schankweiler]]
* [[Scharfbillig]]
* [[Schauerberg]]
* [[Schauren (bei Blankenrath)|Schauren]] <small>(bei Blankenrath)</small>
* [[Schauren (prope Idaram-Supra Petra)|Schauren]] <small>(prope [[Idara-Supra Petra|Idaram-Supra Petra]]<ref name="Steininger 1834"/><ref name="Beyer 1860"/>)</small>
* [[Scheibenhardt]]
* [[Scheid (Eiflia)|Scheid]]
* [[Scheidt (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Scheidt]]
* [[Scheitenkorb]]
* [[Schellweiler]]
* [[Schenkelberg]]
* [[Scheuerfeld]]
* [[Scheuern]]
* [[Schiersfeld]]
* [[Schiesheim]]
* [[Schillingen]]
* [[Schindhard]]
* [[Schladt]]
* [[Schleich]]
* [[Schleid (prope Bedense Castrum)|Schleid]]
* [[Schlierschied]]
* [[Schloßböckelheim]]
* [[Schmalenberg]]
* [[Schmidthachenbach]]
* [[Schmißberg]]
* [[Schmitshausen]]
* [[Schmitt (Eiflia)|Schmitt]]
* [[Schmittweiler]]
* [[Schneckenhausen]]
* [[Schneppenbach]]
* [[Schnorbach]]
* [[Schoden]]
* [[Schömerich]]
* [[Schönau (Pfalz)]]
* [[Schönbach (Eiflia)|Schönbach]]
* [[Schönberg (bei Thalfang)|Schönberg]]
* [[Schönborn (Tergum Caninum)|Schönborn]] <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small>
* [[Schönborn (Pfalz)|Schönborn]] <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small>
* [[Schönborn (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Schönborn]] <small>(in [[Circulus Rhenanus et Lauganensis|Circulo Rhenano et Lauganensi]]<ref name="CREL"/>)</small>
* [[Schöndorf (an der Ruwer)|Schöndorf]]
* [[Schöneberg (Tergum Caninum)|Schöneberg]] <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small>
* [[Schöneberg (Occidentalis Silva)|Schöneberg]] <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small>
* [[Schönecken]]
* [[Schönenberg-Kübelberg]]
* [[Schopp]]
* [[Schornsheim]]
* [[Schuld (Ahr)|Schuld]]
* [[Schüller]]
* [[Schürdt]]
* [[Schutz (Eiflia)|Schutz]]
* [[Schutzbach]]
* [[Schwabenheim an der Selz]]
* [[Schwall (Rhein-Hunsrück-Kreis)|Schwall]]
* [[Schwanheim (Pfalz)|Schwanheim]]
* [[Schwarzen]]
* [[Schwarzenborn (Eiflia)|Schwarzenborn]]
* [[Schwarzerden]]
* [[Schwedelbach]]
* [[Schwegenheim]]
* [[Schweigen-Rechtenbach]]
* [[Schweighausen]]
* [[Schweighofen]]
* [[Schweinschied]]
* [[Schweisweiler]]
* [[Schweix]]
* [[Schweppenhausen]]
* [[Schwerbach]]
* [[Schwirzheim]]
* [[Schwollen]]
* [[Seck]]
* [[Seelbach (Nassau)|Seelbach]] <small>(Nassau)</small>
* [[Seelbach bei Hamm (Sieg)]]
* [[Seelbach (Occidentalis Silva)]]
* [[Seelen]]
* [[Seesbach]]
* [[Seffern]]
* [[Sefferweich]]
* [[Sehlem (Eiflia)|Sehlem]]
* [[Seibersbach]]
* [[Seifen (Occidentalis Silva)|Seifen]]
* [[Seinsfeld]]
* [[Seiwerath]]
* [[Selbach (Sieg)]]
* [[Selchenbach]]
* [[Sellerich]]
* [[Selzen]]
* [[Sembach]]
* [[Sengerich]]
* [[Senheim]]
* [[Senscheid]]
* [[Sensweiler]]
* [[Serrig]]
* [[Sessenbach]]
* [[Sessenhausen]]
* [[Sevenig bei Neuerburg]]
* [[Sevenig (Our)]]
* [[Sicca Muschella]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dörrmoschel'')</small>
* [[Siebeldingen]]
* [[Siebenbach]]
* [[Siefersheim]]
* [[Sien]]
* [[Sienhachenbach]]
* [[Sierscheid]]
* [[Siershahn]]
* [[Siesbach]]
* [[Silva ad Paludem]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Forstmehren'')</small>
* [[Silva Ardua (Occidentalis Silva)|Silva Ardua]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Hardt''; dialectaliter ''Hoord'')</small>
* [[Silva Ecclesiae (Rhenania et Palatinatus)|Silva Ecclesiae]]<ref name="Schannat I 1794"/> <small>(Theodisce ''Kirchwald'')</small>
* [[Silva Fagina (Occidentalis Silva)|Silva Fagina]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Buchholz'')</small>
* [[Silva Monachorum]]<ref name="Rossel I 1862">Rossel, K. (Ed.). (1862). ''Urkundenbuch des Monasteriums Eberbach im Rheingau'': Vol. I. Verlag von J. Riedner. </ref> <small>(Theodisce ''Münchwald'')</small>
* [[Silva Pacis (Occidentalis Silva)|Silva Pacis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Friedewald'')</small>
* [[Silva Separata]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Griebelschied'')</small>
* [[Silvae Domus (Ardaha)|Silvae Domus]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Holzheim'')</small>
* [[Silvae Novale (Rhenania et Palatinatus)|Silvae Novale]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Holzerath''; [[Franconice-Mosellanice]] ''Holzröth'')</small>
* [[Silz (Pfalz)|Silz]]
* [[Simmern (Occidentalis Silva)|Simmern]] <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small>
* [[Singhofen]]
* [[Sinspelt]]
* [[Sippersfeld]]
* [[Sitters]]
* [[Sohren]]
* [[Sohrschied]]
* [[Solitudo Superior]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Höheinöd'')</small>
* [[Sommerau (an der Ruwer)|Sommerau]]
* [[Sommerloch (prope Cruciniacum)|Sommerloch]]
* [[Sonnenberg-Winnenberg]]
* [[Sonnschied]]
* [[Sörgenloch]]
* [[Sörth]]
* [[Sosberg]]
* [[Spabrücken]]
* [[Spall]]
* [[Spangdahlem]]
* [[Spanhemium]]<ref name="Trithemius 1601"/> <small>(Theodisce ''Burgsponheim'')</small>
* [[Spay]]
* [[Spaya Superior]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Osterspai'')</small>
* [[Specula (Palatinatus)|Specula]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Lug'')</small>
* [[Spesenroth]]
* [[Spessart (Brohltal)|Spessart]]
* [[Spiesheim]]
* [[Spinifex Mons]] <small>(Theodisce ''Dörnberg'')</small>
* [[Spinifex Theodericidomus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dorn-Dürkheim'')</small>
* [[Spinosi Nemoris Casae]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dornholzhausen'')</small>
* [[Spirkelbach]]
* [[Sponheim]]
* [[Sprendlingen]]
* [[Stadecken-Elsheim]]
* [[Stadtkyll]]
* [[Stahlberg]]
* [[Stahlhofen (Occidentalis Silva)|Stahlhofen]] <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small>
* [[Stahlhofen am Wiesensee]]
* [[Standenbühl]]
* [[Starkenburg (Mosel)|Starkenburg]]
* [[Statio Danonis-Domus Scauerni]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Dannstadt-Schauernheim'')</small>
* [[Staudernheim]]
* [[Staudt]]
* [[Stebach]]
* [[Steffeln]]
* [[Steimel]]
* [[Steinalben]]
* [[Steinbach (Tergum Caninum)|Steinbach]] <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small>
* [[Steinbach am Donnersberg]]
* [[Steinbach am Glan]]
* [[Stein-Bockenheim]]
* [[Steinborn]]
* [[Steinebach an der Wied]]
* [[Steinebach/Sieg]]
* [[Steineberg]]
* [[Steinefrenz]]
* [[Steinen (Occidentalis Silva)|Steinen]]
* [[Steineroth]]
* [[Steinfeld (Pfalz)|Steinfeld]]
* [[Steinhusium Minus]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Kleinsteinhausen'')</small>
* [[Steiningen]]
* [[Stein-Neukirch]]
* [[Steinsberg (Rheinland-Pfalz)|Steinsberg]]
* [[Steinweiler]]
* [[Steinwenden]]
* [[Stein-Wingert]]
* [[Stelzenberg]]
* [[Stetten (Pfalz)|Stetten]]
* [[Stipshausen]]
* [[Stockem (Circulus Eiflensis Bedensis et Prumiensis)|Stockem]]
* [[Stockhausen-Illfurth]]
* [[Stockum-Püschen]]
* [[Straßenhaus]]
* [[Streithausen]]
* [[Stremichium Medium]]<ref name="Brommer 2003"/> <small>(Theodisce ''Mittelstrimmig''; [[Hunnice]] ''Niwwa'' seu ''Middelstriemisch'')</small>
* [[Strickscheid]]
* [[Strohn]]
* [[Strotzbüsch]]
* [[Strüth]]
* [[Stürzelbach]]
* [[Suabenheimum Clericorum]]<ref name="Würdtwein IX 1787">Würdtwein, S. A. (1787). ''Nova Subsida Diplomatica ad Selecta Juris Ecclesiastici Germaniae: Vol. IX''. Typis Academicis.</ref> <small>(Theodisce ''Pfaffen-Schwabenheim'')</small>
* [[Sulcia Superior]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hohen-Sülzen'')</small>
* [[Sülm]]
* [[Sulzbach (Tergum Caninum)|Sulzbach]] <small>(bei Idar-Oberstein)</small>
* [[Sulzbach (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Sulzbach]] <small>(in [[Circulus Rhenanus et Lauganensis|Circulo Rhenano et Lauganensi]]<ref name="CREL"/>)</small>
* [[Sulzbacum ad Glanum]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Herren-Sulzbach'')</small>
* [[Sulzheim (Hassia Rhenana)|Sulzheim]]
* [[Superior Alisontia]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Oberelz'')</small>
* [[Superior Bettinga]]<ref name="Superior-ius">Germanica toponyma cum praefixo ''Ober-'' plerumque latinizari solent addito, anteposito aut postposito, adiectivo latinizato "superior-ius", quamquam huic praefixo variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Castellio Superior]], Dei Superior, Palatinatus Superior apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Oberbettingen'')</small>
* [[Superior Campus Civitatis]]<ref name="Schorn II 1889">Schorn, C. (1889). ''Eiflia Sacra oder Geschichte der Klöster und geistlichen Stiftungen der Eifel'' (Vol. 2). P. Hanstein.</ref> <small>(Theodisce ''Oberstadtfeld'')</small>
* [[Superior Chyrna]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Oberkirn''; [[Hunnice]] ''Uuakehre'')</small>
* [[Superior Costancia]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Ober Kostenz''; [[Hunnice]] ''Uua Kosdens'')</small>
* [[Superior Curia (Rhenania et Palatinatus)|Superior Curia]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Obernhof'')</small>
* [[Superior Kila]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Oberkail''; dialectaliter [[Eiflice]] ''Owerkehl'')</small>
* [[Superior Lara]]<ref name="Fabricius I 1898"/> <small>(Theodisce ''Oberlahr'')</small>
* [[Superior Lucha]]<ref name="Beyer II 1865"/> <small>(Theodisce ''Oberlauch'')</small>
* [[Superior Nysena]]<ref name="Sauer 1886"/> <small>(Theodisce ''Oberneisen'')</small>
* [[Superior Ranarum]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Höhfröschen'')</small>
* [[Superior Rivus Argillosus]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hohenleimbach'')</small>
* [[Superior Simmena]]<ref name="Dolch & Greule 1991"/> <small>(Theodisce ''Obersimten'')</small>
* [[Superior Spira]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium"/> <small>(Theodisce ''Hochspeyer'')</small>
* [[Superior Sulza]]<ref name="Dolch & Greule 1991"/> <small>(Theodisce ''Obersülzen'')</small>
* [[Superior Vella]]<ref name="Görz 1876"/> <small>(Theodisce ''Oberfell'')</small>
* [[Superior Vicus (Rhenania et Palatinatus)|Superior Vicus]]<ref name="Goerz 1874"/> <small>(Theodisce ''Oberweis'')</small>
* [[Superior Villa (Palatinatus)|Superior Villa]]<ref name="Dolch & Greule 1991"/> <small>(Theodisce ''Oberndorf'')</small>
* [[Superior Werresbachus]]<ref name="Lamprecht II 1886">Lamprecht, K. (1886). ''Deutsches Wirtschaftsleben im Mittelalter: Untersuchungen über die Entwicklung der materiellen Kultur des platten Landes auf Grund der Moselländischen Quellen: Vol. II''. Dykschen Buchhandlung.</ref> <small>(Theodisce ''Oberwörresbach'')</small>
* [[Superior Yrsea]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Oberirsen'')</small>
* [[Superius Bacheimum]]<ref name="Kehrein 1860">Kehrein, J. (1860). ''Volkssprache und Volkssitte im Herzogthum Nassau: Ein Beitrag zur nassauischen Landes- und Volkskunde''. Verlag von Georg Joseph Manz.</ref> <small>(Theodisce ''Oberbachheim'')</small>
* [[Superius Brambacum]]<ref name="Fabricius I 1898"/><ref name="Debus 1984"/> <small>(Theodisce ''Oberbrombach'')</small>
* [[Superius Durenbacum]]<ref name="Schorn II 1837"/><ref name="Beyer II 1865"/> <small>(Theodisce ''Oberdürenbach'')</small>
* [[Superius Erlebacum (prope Montem Taborem)|Superius Erlebacum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Gensicke III 1999"/> <small>(prope [[Mons Tabor (Germania)|Montem Taborem]]<ref name="Egli 1893"/>)</small> <small>(Theodisce ''Obererbach'')</small>
* [[Superius Erpacum (Occidentalis Silva)|Superius Erpacum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Debus 1984"/> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Obererbach'')</small>
* [[Superius Fischbacum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Debus 1984"/> <small>(Theodisce ''Oberfischbach'')</small>
* [[Superius Flersheimum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Wyss II 1884">Wyss, A. (1884). ''Hessisches Urkundenbuch: Urkundenbuch der Deutschordens-Ballei Hessen'' (Vol. 2). Hirzel Verlag.</ref> <small>(Theodisce ''Ober-Flörsheim'')</small>
* [[Superius Gecklerum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Vannérus 1928">Vannérus, J. (1928). ''Les dénombrements des feux des duché de Luxembourg et comté de Chiny''. Commission Royale d'Histoire de Belgique.</ref> <small>(Theodisce ''Obergeckler'')</small>
* [[Superius Hambacum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Beyer II 1865"/> <small>(Theodisce ''Oberhambach'')</small>
* [[Superius Heidum (Occidentalis Silva)|Superius Heidum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Sauer 1886">Sauer, W. (1886). ''Codex diplomaticus Nassoicus: Sammlung nassauischer Urkundenbucher''. Julius Niedner.</ref> <small>(Theodisce ''Oberhaid'')</small>
* [[Superius Heimbacum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Ioannis 1722">Ioannis, G. C. (1722). ''Rerum Moguntiacarum: Volumen primum continens scriptores ad historiam et dioecesim Moguntinam pertinentes''. Francofurti ad Moenum: Johannis Maximilianum von Sande.</ref> <small>(Theodisce ''Oberheimbach'')</small>
* [[Superius Hilbersheimum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Ioannis 1722"/> <small>(Theodisce ''Ober-Hilbersheim'')</small>
* [[Superius Honnefeldum-Gierendum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Sauer 1886"/> <small>(Theodisce ''Oberhonnefeld-Gierend'')</small>
* [[Superius Hosanbacum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Debus 1984"/> <small>(Theodisce ''Oberhosenbach''; [[Hunnice]] ''Uuabuxebach'')</small>
* [[Superius Lascheidum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Oster 1934">Oster, P. (1934). ''Geschichte de Pfarreien der Diözese Trier: Das Dekanat Daun''. Paulinus-Druckerei.</ref> <small>(Theodisce ''Oberlascheid'')</small>
* [[Superius Otterbacum]]<ref name="Debus 1984"/> <ref name="Superior-ius"/> <small>(Theodisce ''Oberotterbach'')</small>
* [[Superius Pierscheidum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Oster 1934"/> <small>(Theodisce ''Oberpierscheid'')</small>
* [[Superius Radenum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Heuser 1988"/> <small>(Theodisce ''Oberraden'')</small>
* [[Superius Reidenbacum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Debus 1984"/> <small>(Theodisce ''Oberreidenbach'')</small>
* [[Superius Rodum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Sauer 1886"/> <small>(Theodisce ''Oberrod'')</small>
* [[Superius Rossbacum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Sauer 1886"/> <small>(Theodisce ''Oberroßbach'')</small>
* [[Superius Scheidwillerum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Debus 1984"/> <small>(Theodisce ''Oberscheidweiler'')</small>
* [[Superius Schlettenbacum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Debus 1984"/> <small>(Theodisce ''Oberschlettenbach'')</small>
* [[Superius Staufenbacum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Debus 1984"/> <small>(Theodisce ''Oberstaufenbach'')</small>
* [[Superius Stedehemum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Debus 1984"/> <small>(Theodisce ''Oberstedem'')</small>
* [[Superius Steinebacum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Sauer 1886"/> <small>(Theodisce ''Obersteinebach'')</small>
* [[Superius Streitum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Debus 1984"/> <small>(Theodisce ''Oberstreit'')</small>
* [[Superius Tiefenbacum (Taunus)|Superius Tiefenbacum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Debus 1984"/> <small>(Theodisce ''Obertiefenbach'')</small>
* [[Superius Villarium (Eiflia)|Superius Villarium]]<ref name="Beyer II 1865"/> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Oberweiler'')</small>
* [[Superius Villarium in Valle]]<ref name="Dolch & Greule 1991"/> <small>(Theodisce ''Oberweiler im Tal'')</small>
* [[Superius Villarium-Tiefenbacum]]<ref name="Fabricius XXX 1913">Fabricius, W. (1913). ''Die Grafschaft Veldenz. In: Mitteilungen des Historischen Vereins der Pfalz'' (Vol. 33). [[Spira (urbs)|Spirae]].</ref><ref name="Debus 1984"/> <small>(Theodisce ''Oberweiler-Tiefenbach'')</small>
* [[Superius Wallmenacum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Debus 1984"/> <small>(Theodisce ''Oberwallmenach'')</small>
* [[Superius Wambacum]]<ref name="Superior-ius"/><ref name="Debus 1984"/> <small>(Theodisce ''Oberwambach'')</small>
* [[Symera]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Simmertal''; [[Hunnice]] ''Siemerdaal'')</small>
{{div col end}}
=== T ===
{{div col|3}}
* [[Taben-Rodt]]
* [[Taberna (Rhenania et Palatinatus)|Taberna]]<ref name="Lewis & Short 1879">Lewis, C. T., & Short, C. (1879). ''A Latin Dictionary''. [[Oxonia]]e: Clarendon Press.</ref> <small>(Theodisce ''Kraam'')</small>
* [[Talling]]
* [[Tawern]]
* [[Tellig]]
* [[Temmels]]
* [[Terra de Alba]]<ref name="Dolch & Greule 1991"/> <small>(Theodisce ''Oberalben'')</small>
* [[Teschenmoschel]]
* [[Thaleischweiler-Fröschen]]
* [[Thalfang]]
* [[Thalhausen]]
* [[Thallichtenberg]]
* [[Theisbergstegen]]
* [[Theodericenovale]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dörth'')</small>
* [[Theoderici Separatio]]<ref name="Lamprecht I 1886">Lamprecht, K. (1886). ''Deutsches Wirtschaftsleben im Mittelalter: Untersuchungen über die Entwicklung der materiellen Kultur des platten Landes auf Grund der Quellen zunächst des Mosellandes'' (Vol. 1). Alphons Dürr.</ref> <small>(Theodisce ''Dierscheid'')</small>
* [[Theodericicella]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dorsel'')</small>
* [[Theodericidivisa |Theodericidivisa]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(in [[Circulus Rhenanus et Lauganensis|Circulo Rhenano et Lauganensi]]<ref name="CREL"/>)</small> <small>(Theodisce ''Dörscheid'')</small>
* [[Theodericidivisa (Circulus terrae Magniacensis et Confluentensis)|Theodericidivisa]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(in [[Circulus terrae Magniacensis et Confluentensis|Circulo terrae Magniacensi et Confluentensi]]<ref name="CTMEC">Fingitur nomen "Circulus terrae Magniacensis et Confluentensis" -Theodisce ''Landkreis Mayen-Koblenz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latina gentilicia "Magniacensis-e" et "Confluentensis-e" ad urbes [[Magniacum (Germania)|Magniacum]] et [[Confluentes (Germania)|Confluentes]] referuntur. Quibus de toponymis, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>(Theodisce ''Ditscheid'')</small>
* [[Theodericidomium]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dintesheim'')</small>
* [[Theodericidomus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dorsheim'')</small>
* [[Theodericidomus et Coryletum]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dittelsheim-Heßloch'')</small>
* [[Theodericifons (Circulus Montis Iovis)|Theodericifons]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(in [[Circulus Montis Iovis|Circulo Montis Iovis]]<ref name="Egli 1893"/>)</small> <small>(Theodisce ''Dreisen''; [[Palatinice]] ''Drase'')</small>
* [[Theodericifons (Circulus terrae Tabernarum Mosellanicarum-Cusae et Vitelliaci)|Theodericifons]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(in [[Circulus terrae Tabernarum Mosellanicarum-Cusae et Vitelliaci|Circulo terrae Tabernarum Mosellanicarum-Cusae et Vitelliaci]]<ref name="CTTMCEV">Fingitur nomen "Circulus terrae Tabernarum Mosellanicarum-Cusae et Vitelliaci" -Theodisce ''Landkreis Bernkastel-Wittlich'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latinis toponymis "[[Tabernae Mosellanicae-Cusa|Tabernae Mosellanicae-Cusa]]" et "[[Vitelliacum]]", vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>(Theodisce ''Dreis'')</small>
* [[Theodericifons et Pons]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dreis-Brück'')</small>
* [[Theodericifusum]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dünfus''; dialectaliter Duenfusensice<ref name="Duenfusensice">Adverbium in gentilicio "Duenfusensis-e" fundatur. Quo de gentilicio, vide: Görz, A. (1874). ''Mittelrheinische Regesten: oder chronologische Zusammenstellung der Quellenbriefe für die Geschichte der Territorien der heutigen Regierungsbezirke Coblenz und Trier''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: Denkert & Groos.</ref> ''Dimmes'')</small>
* [[Theodericinga]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dietrichingen'')</small>
* [[Theodericirivus (Circulus terrae Cruciniacensis)|Theodericirivus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(in [[Circulus terrae Cruciniacensis|Circulo terrae Cruciniacensi]]<ref name="CTCru">Fingitur nomen "Circulus terrae Cruciniacensis" -Theodisce ''Landkreis Bad Kreuznach'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Cruciniacum]]" -ad quod gentilicium "Cruciniacensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>(Theodisce ''Dörrebach'')</small>
* [[Theodericirivus (Circulus terrae Eiflae Vulcanicae)|Theodericirivus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(in [[Circulus terrae Eiflae Vulcanicae|Circulo terrae Eiflae Vulcanicae]]<ref name="CTEV">Fingitur nomen "Circulus terrae Eiflae Vulcanicae" -Theodisce ''Vulkaneifel'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum toponymum "[[Eifla]]" Theodiscum lexema ''-eifel'' et Latinum adiectivum "[[Mons ignifer|vulcanicus-a-um]]" Theodiscum praefixum ''Vulkan-'' vertit. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>(Theodisce ''Duppach'')</small>
* [[Theodericirivus (Occidentalis Silva)|Theodericirivus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Dreisbach''; dialectaliter ''Draasbich'')</small>
* [[Theodericisedes]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Donsieders''; [[Palatanice]] ''Dunsiters'')</small>
* [[Theodericistreia]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dirmstein'')</small>
* [[Theodericivilla (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Theodericivilla]] <small>(in [[Circulus Rhenanus et Lauganensis|Circulo Rhenano et Lauganensi]]<ref name="CREL"/>)</small> <small>(Theodisce ''Dörsdorf'')</small>
* [[Theodericivilla (Circulus Rheni et Tergi Canini)|Theodericivilla]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(in [[Circulus Rheni et Tergi Canini|Circulo Rheni et Tergi Canini]]<ref name="CRETC"/>)</small> <small>(Theodisce ''Dillendorf''; [[Hunnice]] ''Dilledoref'')</small>
* [[Theodericocampus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Döttesfeld'')</small>
* [[Theodericohardus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Diethardt'')</small>
* [[Theodericorivus (Palatinatus)|Theodericorivus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dimbach'')</small>
* [[Theodericovilla]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dittweiler'')</small>
* [[Theotbacis]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Das Urkataster der deutschen Ortsgeschichte: Alphabetisches Verzeichnis der Siedlungen''. Arbeiten zur Rechts- und Sprachgeschichte.</ref> <small>(Theodisce ''Oberdiebach'')</small>
* [[Thomae et Lamberti Villa]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dohm-Lammersdorf'')</small>
* [[Thomm]]
* [[Thörlingen]]
* [[Thörnich]]
* [[Thulinkircha]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Dielkirchen'')</small>
* [[Thür]]
* [[Tiefenbach (Tergum Caninum)|Tiefenbach]] <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small>
* [[Tiefenthal (Pfalz)|Tiefenthal]] <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small>
* [[Tiefenthal (Hassia Rhenana)|Tiefenthal]] <small>(in [[Hassia Rhenana]]<ref name="Hassia Rhenana"/>)</small>
* [[Todenroth]]
* [[Torrens Corvinus-Kaulbachium]]<ref name="Christmann 1952">Christmann, E. (1952). ''Die Siedlungsnamen der Pfalz''. [[Spira (urbs)|Spirae]]: Verlag der Pfälzischen Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften.</ref><ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Kreimbach-Kaulbach'')</small>
* [[Torrens Ursorum (prope Idaram-Supra Petra)|Torrens Ursorum]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(prope [[Idara-Supra Petra|Idaram-Supra Petra]]<ref name="Steininger 1834"/><ref name="Beyer 1860"/>)</small> <small>(Theodisce ''Bärenbach'')</small>
* [[Traisen (ad Navam)|Traisen]]
* [[Trassem]]
* [[Trechtingshausen]]
* [[Treis-Karden]]
* [[Tricampia]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce 'Dreifelden''')</small>
* [[Tricclesiae]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dreikirchen'')</small>
* [[Trierscheid]]
* [[Trierweiler]]
* [[Trimbs]]
* [[Trimport]]
* [[Trippstadt]]
* [[Trittenheim]]
* [[Troneccum]]<ref name="Linden 1852"/> <small>(Theodisce ''Dhronecken'')</small>
* [[Trulben]]
{{div col end}}
=== U ===
{{div col|3}}
* [[Übereisenbach]]
* [[Udenheim]]
* [[Üdersdorf]]
* [[Udilonis Fons]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989">Pokorny, J. (1959). ''Indogermanisches Etymologisches Wörterbuch''. Francke Verlag; et: Pokorny, J. (1989). ''Indogermanisches Etymologisches Wörterbuch''. Francke Verlag. </ref> <small>(Theodisce ''Eitelborn'')</small>
* [[Udler]]
* [[Uelversheim]]
* [[Uersfeld]]
* [[Ueß]]
* [[Uffeninga]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>(Theodisce ''Oberöfflingen'')</small>
* [[Uhler]]
* [[Ulmena Superior]]<ref name="Glöckner II 1933"/><ref name="Superior-ius"/> <small>(Theodisce ''Ober-Olm'')</small>
* [[Ulmet]]
* [[Ulmezum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Olzheim'')</small>
* [[Uminis Domus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Eimsheim'')</small>
* [[Undenheim]]
* [[Uniclivium]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Einöllen'')</small>
* [[Unicum (Rhenania et Palatinatus)|Unicum]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Einig'')</small>
* [[Unkenbach]]
* [[Unnau]]
* [[Unterjeckenbach]]
* [[Untershausen]]
* [[Unzenberg]]
* [[Uppershausen]]
* [[Urbach (Occidentalis Silva)|Urbach]]
* [[Urbar (bei Koblenz)|Urbar]] <small>(bei Koblenz)</small>
* [[Urbar (Rhein-Hunsrück-Kreis)|Urbar]] <small>(in [[Circulus Rheni et Tergi Canini|Circulo Rheni et Tergi Canini]]<ref name="CRETC"/>)</small>
* [[Urmersbach]]
* [[Urmitz]]
* [[Urschmitt]]
* [[Ürzig]]
* [[Usch (Eiflia)|Usch]]
* [[Uterina Vallis]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>(Theodisce ''Eußerthal'')</small>
* [[Utscheid]]
* [[Üttfeld]]
* [[Utzenhain]]
* [[Utzerath]]
* [[Üxheim]]
{{div col end}}
=== V ===
{{div col|3}}
* [[Vadum (Rhenania et Palatinatus)|Vadum]]<ref name="Forcellini 1864-1887"/> <small>(Theodisce ''Fürthen'')</small>
* [[Vallemeroda]]<ref name="Steininger 1836"/> <small>(Theodisce ''Wallmerod'')</small>
* [[Vallis (Rhenania et Palatinatus)|Vallis]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>(Theodisce ''Fell''; [[Franconice-Mosellanice]] ''Faähl'')</small>
* [[Vallis Ampla (Tergum Caninum)|Vallis Ampla]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Breitenthal''; [[Hunnice]] ''Bränel'' seu ''Brään'l'')</small>
* [[Vallis Bodonis]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Bobenthal'')</small>
* [[Vallis Domus (Hassia Rhenana)|Vallis Domus]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(in [[Hassia Rhenana]]<ref name="Hassia Rhenana"/>)</small> <small>(Theodisce ''Dalheim'')</small>
* [[Vallis Domus (Rhenania et Palatinatus)|Vallis Domus]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Dahlheim'')</small>
* [[Vallis Guldeni]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Guldental'')</small>
* [[Vallis Henschi]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Henschtal'')</small>
* [[Vallis Inferior (Rhenania et Palatinatus)|Vallis Inferior]]<ref name="Günther 1822">Günther, W. A. (1822). ''Codex diplomaticus Rheno-Mosellanus: Urkunden-Sammlung zur Geschichte der Rhein- und Mosellande'' (Vol. 1). B. Heriot.</ref> <small>(Theodisce ''Niederfell'')</small>
* [[Vallis Nistrae]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Nistertal'')</small>
* [[Vallis Picta]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Bundenthal'')</small>
* [[Vallis Pontis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Brücktal'')</small>
* [[Vallis Servitutis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dienethal'')</small>
* [[Valwig]]
* [[Veitsrodt]]
* [[Veldenz]]
* [[Vendersheim]]
* [[Venningen]]
* [[Vettelschoß]]
* [[Vetus Ecclesia (Palatinatus)|Vetus Ecclesia]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Altenkirchen'')</small>
* [[Vetus Lininga]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Altleiningen'')</small>
* [[Vicus Beronis (Eiflia)|Vicus Beronis]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(Theodisce ''Berndorf'')</small>
* [[Vicus Bicilonis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Gau-Bickelheim'')</small>
* [[Vicus Episcopi (Rhenania et Palatinatus)|Vicus Episcopi]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Gau-Bischofsheim'')</small>
* [[Vicus Flamingorum]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Flemlingen'')</small>
* [[Vicus Flaronis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Fleringen'')</small>
* [[Vicus Flonis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Flonheim'')</small>
* [[Vicus Flori et Dagolfi]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Flörsheim-Dalsheim'')</small>
* [[Vicus Franconis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Franzenheim'')</small>
* [[Vicus Fridinis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Friedelsheim''; [[Palatinice]] ''Frlsm'')</small>
* [[Vicus Fridonis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Frettenheim'')</small>
* [[Vicus Frimari (ad Albam)|Vicus Frimari]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(ad Albam<ref name="BÄr 1891"/>)</small> <small>(Theodisce ''Freimersheim'')</small>
* [[Vicus Frimari (ad Saletionem)|Vicus Frimari]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(ad [[Saletio (flumen)|Saletionem]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Framersheim'')</small>
* [[Vicus Frimari (Palatinatus)|Vicus Frimari]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Freimersheim'')</small>
* [[Vicus Frisonis (Hassia Rhenana)|Vicus Frisonis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Friesenheim'')</small>
* [[Vicus Gawirici]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Gauersheim''; [[Palatinice]] ''Gaaschem'')</small>
* [[Vicus Geisboti]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Gabsheim'')</small>
* [[Vicus Gundonis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Fußgönheim'')</small>
* [[Vicus Hepponis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Gau-Heppenheim'')</small>
* [[Vicus Liberi Liubheris]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Frei-Laubersheim'')</small>
* [[Vicus Liberorum (Occidentalis Silva)|Vicus Liberorum]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Freilingen''; dialectaliter ''Frälinge'')</small>
* [[Vicus Otarii]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Gau-Odernheim'')</small>
* [[Vicus prope Malbergum]]<ref name="Fabricius 1891"/> <small>(Theodisce ''Malbergweich'')</small>
* [[Vicus Raconis Liber]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Freirachdorf''; dialectaliter ''Fraerachdorw'')</small>
* [[Vicus Waganis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Gau-Weinheim'')</small>
* [[Vielbach]]
* [[Vierherrenborn]]
* [[Villa Ampla (Rhenania et Palatinatus)|Villa Ampla]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Breitenheim'')</small>
* [[Villa Baltrammi]]<ref name="Lehmann 1857"/> <small>(Theodisce ''Bermersheim'')</small>
* [[Villa Bassonis]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(Theodisce ''Bassenheim'')</small>
* [[Villa Beconis]]<ref name="Lehmann 1857"/> <small>(Theodisce ''Bechenheim'')</small>
* [[Villa Bellonis]]<ref name="Lehmann 1857"/> <small>(Theodisce ''Bellheim''; [[Palatinice]] ''Bellem'')</small>
* [[Villa Bermari]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bermersheim vor der Höhe'')</small>
* [[Villa Bertolfi]]<ref name="Roth, Stolper & von Bechtolsheim 2007">Roth, M. T., Stolper, M. W., & von Bechtolsheim, P. (2007). ''Studies presented to Robert D. Biggs, June 4, 2000''. The Oriental Institute of the University of Chicago.</ref> <small>(Theodisce ''Bechtolsheim'')</small>
* [[Villa Bettonis (Taunus)|Villa Bettonis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bettendorf'')</small>
* [[Villa Bibilonis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Biebelsheim'')</small>
* [[Villa Bickonis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bickendorf'')</small>
* [[Villa Bieri]]<ref name="Kyll 1988">Kyll, T. (1988). ''Biersdorf - Eine kleine Chronik: Dorfgeschichte von den Anfängen bis zur Gegenwart''. Villae Bieri.</ref> <small>(Theodisce ''Biersdorf am See'')</small>
* [[Villa Bilca]]<ref name="Vogel 1843">Vogel, C. D. (1843). ''Beschreibung des Herzogthums Nassau''. [[Aquae Mattiacae|Aquis Mattiacis]]: Beyerle.</ref> <small>(Theodisce ''Bilkheim'')</small>
* [[Villa Billingi et Ingeni]]<ref name="Lehmann 1867">Lehmann, I. G. (1867). ''Urkundliche Geschichte der Burgen und Bergschlösser in den ehemaligen Gauen, Grafschaften und Herrschaften der bayerischen Pfalz''. [[Caesarea Lutra|Caesareae Lutrae]]: Tascher: et; Lehmann, I. G. (1867). ''Urkundliche Geschichte der Klöster in der vormaligen Pfalz''. Verlag der J. J. Tascher'schen Buchhandlung; et: ''Urkundliche Geschichte der Burgen und Bergschlösser in den ehemaligen Gauen, Grafschaften und Herrschaften der bayerischen Pfalz'' (Vol. 4 & 5). [[Caesarea Lutra|Caesareae Lutrae]].</ref> <small>(Theodisce ''Billigheim-Ingenheim'')</small>
* [[Villa Bizzirichi]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Bissersheim'')</small>
* [[Villa Bobonis (Palatinatus)|Villa Bobonis]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Böbingen'')</small>
* [[Villa Bocconis]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Bockenheim an der Weinstraße''; [[Palatinice]] ''Bockrem'')</small>
* [[Villa Bodonis]]<ref name="Kaufmann 1976">Kaufmann, H. (1976). ''Rheinhessische Ortsnamen''. Monaci: Wilhelm Fink Verlag.</ref> <small>(Theodisce ''Bodenheim'')</small>
* [[Villa Bousonis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bausendorf'')</small>
* [[Villa Brachiti]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Brecht'')</small>
* [[Villa Brachti]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Brachtendorf'')</small>
* [[Villa Bubilonis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Biebelnheim'')</small>
* [[Villa Budonis (Eiflia)|Villa Budonis]]<ref name="Meiller 1866">Meiller, A. von. (1866). ''Regesta archiepiscoporum Maguntinensium: Regesten zur Geschichte der Mainzer Erzbischöfe''. [[Aeni Pons (Austria)|Aeni Ponte]]: Wagner’sche Universitäts-Buchhandlung.</ref> <small>(Theodisce ''Biesdorf'')</small>
* [[Villa Comitis in Trogona]]<ref name="Gudenus 1743"/> <small>(Theodisce ''Gräfendhron'')</small>
* [[Villa Crassa]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dickendorf'')</small>
* [[Villa Deghonis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Dexheim'')</small>
* [[Villa Dinonis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Dienheim'')</small>
* [[Villa Ecclesiastica (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Villa Ecclesiastica]]<ref name="Marx II 1843"/> <small>(Theodisce ''Kördorf'')</small>
* [[Villa Ezzonis]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Eßweiler'')</small>
* [[Villa Feuzonis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Feusdorf'')</small>
* [[Villa Filonis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Feilsdorf'')</small>
* [[Villa Fontis (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Villa Fontis]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(in [[Circulus Rhenanus et Lauganensis|Circulo Rhenano et Lauganensi]]<ref name="CREL">Fingitur nomen "Circulus Rhenanus et Lauganensis" -Theodisce ''Rhein-Lahn-Kreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-Kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latina gentilicia "Rhenanus-a-um" et "Lauganensis-e" ad flumina [[Rhenus|Rhenum]] et [[Laugana]]m referuntur. De primo hydronymo, vide {{Graesse}}; de secundo, vide {{Murray}}. De Latinā huius circuli versione, confer aliarum linguarum versiones ''Distrito de Rin-Lahn'' et ''Arrondissement de Rhin-Lahn'' et ''Distrito do Reno-Lano'' et ''Circondario del Reno-Lahn'' et ''Zemský okres Rýn-Lahn'' et Рейн-Лан.</ref>)</small> <small>(Theodisce ''Bornich'')</small>
* [[Villa Fontis (Hassia Rhenana)|Villa Fontis]]<ref name="Kaufmann 1976"/> <small>(in [[Hassia Rhenana]]<ref name="Hassia Rhenana">Vide [https://dn790008.ca.archive.org/0/items/a608058900schuuoft/a608058900schuuoft.pdf ''Status dioecesium catholicarum in Austria germanica''], ubi dicitur "Hassia rhenana (ubi jus francogallicum valet)".</ref>)</small> <small>(Theodisce ''Bornheim'')</small>
* [[Villa Fontis (Palatinatus)|Villa Fontis]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Bornheim'')</small>
* [[Villa Furnorum]]<ref name="Forcellini 1864-1887"/> <small>(Theodisce ''Föhren'')</small>
* [[Villa Hamulonis]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Hemmelzen'')</small>
* [[Villa Heisonis]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Heisdorf'')</small>
* [[Villa Helmani]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Helmenzen'')</small>
* [[Villa Monachorum supra Rodalbam]]<ref name="Fabricius I 1898"/><ref name="Lehmann 1867"/> <small>(Theodisce ''Münchweiler an der Rodalb'')</small>
* [[Villa Palustris]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Fensdorf'')</small>
* [[Villa Solitaria (Rhenania et Palatinatus)|Villa Solitaria]]<ref name="Böhmer 1870">Böhmer, J. F. (1870). ''Regesta Archiepiscoporum Maguntinensium''. Wagner.</ref> <small>(Theodisce ''Einselthum''; [[Palatinice]] ''Oinseldumm'')</small>
* [[Villa Vallis (prope Bedense Castrum)|Villa Vallis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Dahlem'')</small>
* [[Villare ad Casas (Eiflia)|Villare ad Casas]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Beuren'')</small>
* [[Villare ad Casas (Silva Alta)|Villare ad Casas]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(in Silva Alta<ref name="Steininger 1836"/>)</small> <small>(Theodisce ''Beuren'')</small>
* [[Villare Battonis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Battweiler'')</small>
* [[Villare Bavonis (Circulus Eiflensis Bedensis et Prumiensis)|Villare Bavonis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(in [[Circulus Eiflensis Bedensis et Prumiensis|Circulo Eiflensi Bedensi et Prumiensi]]<ref name="CEBEP">Fingitur nomen "Circulus Eiflensis Bedensis et Prumiensis" -Theodisce ''Eifelkreis Bitburg-Prüm'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latina gentilicia "Eiflensis-e" et "Bedensis-e" et "Prumiensis-e" ad [[Eifla]]m et "Bedense castrum" et "[[Prumia (monasterium)|Prumiam]]" referuntur. Omnibus de his toponymis, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>(Theodisce ''Bauler'')</small>
* [[Villare Belgicum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Belgweiler''; [[Hunnice]] ''Bellischwilla'')</small>
* [[Villare Benzonis]]<ref name="Görz 1886"/> <small>(Theodisce ''Benzweiler''; [[Hunnice]] ''Bensad'')</small>
* [[Villare Berichonis prope Bemondulam]]<ref name="Hontheim 1750"/><ref name="Stadt Baumholder"/> <small>(Theodisce ''Berschweiler bei Baumholder'')</small>
* [[Villare Berichonis prope Kyrinam]]<ref name="Hontheim 1750"/><ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Berschweiler bei Kirn''; [[Hunnice]] ''Berschwilla'')</small>
* [[Villare Beronis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Barweiler'')</small>
* [[Villare Betularum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Birkweiler'')</small>
* [[Villare Bruningis]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Breunigweiler'')</small>
* [[Villare Brunonis]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Braunweiler'')</small>
* [[Villare Cerasorum]]<ref name="Schannat I 1794"/> <small>(Theodisce ''Kirschweiler'')</small>
* [[Villare Dannonis-Rivus Dominicus]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dennweiler-Frohnbach'')</small>
* [[Villare Dassonis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Daxweiler'')</small>
* [[Villare Dintzonis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Dienstweiler'')</small>
* [[Villare Domus]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Heimweiler'')</small>
* [[Villare ad Ecclesiam]]<ref name="Schannat I 1794"/> <small>(Theodisce ''Kirchweiler'')</small>
* [[Villare Ericae]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Heidweiler'')</small>
* [[Villare Fartonis]]<ref name="Förstemann 1900">Förstemann, E. (1900). ''Altdeutsches Namenbuch: Ortsnamen''. [[Bonna]]e: Hanstein; et: Förstemann, E. (1900). ''Altdeutsches Namenbuch: Ortsnamen'' (Vol. 2). Bonnae, in Germania: Hanstein; et: Förstemann, E. (1900). ''Altdeutsches Namenbuch: Ortsnamen und sonstige geographische Namen'' (Vol. 2). Nordhausen.</ref> <small>(Theodisce ''Farschweiler''; [[Franconice-Mosellanice]] ''Foaschweila'')</small>
* [[Villare Fersconis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Ferschweiler'')</small>
* [[Villare Franconis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Frankweiler'')</small>
* [[Villare Geilonis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Gehlweiler''; [[Hunnice]] ''Gälwilla'')</small>
* [[Villare Geronis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Gehrweiler'')</small>
* [[Villare Grawonis]]<ref name="Förstemann 1900"/> <small>(Theodisce ''Gaugrehweiler''; [[Palatinice]] ''Grehwiller'')</small>
* [[Villare Hanonis]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Hennweiler'')</small>
* [[Villare Herichi]]<ref> regionalgeschichte.net. (s.f.). ''Geschichte von Herchweiler''.</ref> <small>(Theodisce ''Herchweiler'')</small>
* [[Villare Husonis]]<ref name="Förstemann 1916"/> <small>(Theodisce ''Hausweiler'')</small>
* [[Villare in Monte]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(Theodisce ''Bergweiler'')</small>
* [[Villare Inferius (Eiflia)|Villare Inferius]]<ref name="Schannat & Bärsch 1824">Schannat, J. F., & Bärsch, G. (1824). ''Eiflia illustrata, sive geographica et historica descriptio Eifliae'' (Vol. 1). I. A. Mayer.</ref> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Niederweiler'')</small>
* [[Villare Inferius (Tergum Caninum)|Villare Inferius]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Niederweiler''; [[Hunnice]] ''Nierawilla'')</small>
* [[Villare Kylburgense]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Kyllburgweiler'')</small>
* [[Villare Novum in Silva]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Naurath'')</small>
* [[Villare Paludosum]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Bruchweiler''; [[Hunnice]] ''Bruchwilla'')</small>
* [[Villare Ursi]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(Theodisce ''Bärweiler'')</small>
* [[Villarium Inferius ad Appelam]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Niederhausen an der Appel''; [[Palatinice]] ''Nerrerhause'')</small>
* [[Villarium Nistrae]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Nister-Möhrendorf'')</small>
* [[Vinningen]]
* [[Virneburg]]
* [[Völkersweiler]]
* [[Volkerzen]]
* [[Volkesfeld]]
* [[Vollmersbach]]
* [[Vollmersweiler]]
* [[Volxheim]]
{{div col end}}
=== W ===
{{div col|3}}
* [[Wachenheim (Pfrimm)|Wachenheim]]
* [[Wagenhausen (Eiflia)|Wagenhausen]]
* [[Wahlbach (Tergum Caninum)|Wahlbach]]
* [[Wahlenau]]
* [[Wahlheim]]
* [[Wahlrod]]
* [[Wahnwegen]]
* [[Waigandshain]]
* [[Waldalgesheim]]
* [[Waldböckelheim]] <small>(Theodisce ''Waldböckelheim''; [[Hunnice]] ''Beggelum'')</small>
* [[Waldbreitbach]]
* [[Waldesch]]
* [[Waldfischbach-Burgalben]]
* [[Waldgrehweiler]]
* [[Waldhambach (Pfalz)|Waldhambach]]
* [[Waldhof-Falkenstein]]
* [[Waldlaubersheim]]
* [[Waldleiningen]]
* [[Waldmühlen]]
* [[Waldorf (Rheinland-Pfalz)|Waldorf]]
* [[Waldrach]]
* [[Waldrohrbach]]
* [[Waldsee (Pfalz)|Waldsee]]
* [[Waldweiler]]
* [[Walhausen]]
* [[Wallenborn]]
* [[Wallendorf (Eiflia)|Wallendorf]]
* [[Wallersheim (Eiflia)|Wallersheim]]
* [[Wallertheim]]
* [[Wallhalben]]
* [[Wallhausen (prope Cruciniacum)|Wallhausen]]
* [[Wallmenroth]]
* [[Wallscheid]]
* [[Walsdorf (Eiflia)|Walsdorf]]
* [[Walshausen]]
* [[Walsheim]]
* [[Walterschen]]
* [[Wambacum Inferius]]<ref name="AACeT II 1865">Archivum Archidioecesis Confluentinae et Trevirensis (1865). ''Urkundenbuch zur Geschichte der jetzt die preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden mittelrheinischen Territorien'' (Vol. 2). J. Hölscher.</ref> <small>(Theodisce ''Niederwambach'')</small>
* [[Warmsroth]]
* [[Wartenberg-Rohrbach]]
* [[Wasenbach]]
* [[Wassenach]]
* [[Wasserliesch]]
* [[Wattenheim]]
* [[Watzerath]]
* [[Wawern (Eiflia)|Wawern]] <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small>
* [[Wawern (Saar)|Wawern]] <small>(Saar)</small>
* [[Waxweiler]]
* [[Wehr (Eiflia)|Wehr]]
* [[Weibern (Eiflia)|Weibern]]
* [[Weiden (Circulus terrae Birkenfeldensis)|Weiden]]
* [[Weidenbach (Eiflia)|Weidenbach]] <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small>
* [[Weidenbach (Taunus)|Weidenbach]] <small>(in [[Taunus mons|Tauno]]<ref name="Hofmann"/>)</small>
* [[Weidenhahn]]
* [[Weidenthal]]
* [[Weidingen]]
* [[Weiler (prope Magniacum)|Weiler]] <small>(prope [[Magniacum (Germania)|Magniacum]]<ref name="Graesse"/>)</small>
* [[Weiler (bei Ulmen)|Weiler]] <small>(bei Ulmen)</small>
* [[Weiler bei Bingen]]
* [[Weiler bei Monzingen]]
* [[Weilerbach]]
* [[Weinähr]]
* [[Weingarten (Pfalz)]]
* [[Weinolsheim]]
* [[Weinsheim (prope Cruciniacum)|Weinsheim]] <small>(prope [[Cruciniacum]]<ref name="Graesse"/>)</small>
* [[Weinsheim (Eiflia)|Weinsheim]] <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small>
* [[Weisel (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Weisel]]
* [[Weisenheim am Berg]]
* [[Weisenheim am Sand]]
* [[Weitefeld]]
* [[Weitersbach]]
* [[Weitersborn]]
* [[Weitersburg]]
* [[Weitersweiler]]
* [[Welcherath]]
* [[Welchweiler]]
* [[Welgesheim]]
* [[Welkenbach]]
* [[Wellen (Mosel)|Wellen]]
* [[Welling]]
* [[Welschbillig]]
* [[Welschenbach]]
* [[Welschneudorf]]
* [[Welterod]]
* [[Weltersburg]]
* [[Wendelsheim]]
* [[Werkhausen]]
* [[Wernersberg]]
* [[Weroth]]
* [[Werresbachus Inferior]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Niederwörresbach''; [[Hunnice]] ''Wärtsbach'')</small>
* [[Wershofen]]
* [[Weselberg]]
* [[Westernohe]]
* [[Westheim (Pfalz)]]
* [[Westhofen]]
* [[Wettlingen]]
* [[Weyer (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Weyer]]
* [[Weyerbusch]]
* [[Weyher in der Pfalz]]
* [[Wickenrodt]]
* [[Wiebelsheim]]
* [[Wied (bei Hachenburg)|Wied]]
* [[Wierschem]]
* [[Wiersdorf (Eiflia)|Wiersdorf]]
* [[Wiesbach (Pfalz)|Wiesbach]]
* [[Wiesbaum]]
* [[Wiesemscheid]]
* [[Wiesweiler]]
* [[Wilgartswiesen]]
* [[Willingen (Occidentalis Silva)|Willingen]]
* [[Willmenrod]]
* [[Willroth]]
* [[Willwerscheid]]
* [[Wilsecker]]
* [[Wiltingen]]
* [[Wilzenberg-Hußweiler]]
* [[Wimbach]]
* [[Wincheringen]]
* [[Winden (Nassau)|Winden]] <small>(Nassau)</small>
* [[Winden (Pfalz)|Winden]] <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small>
* [[Windesheim]]
* [[Windhagen]]
* [[Winkel (Eiflia)]]
* [[Winkelbach]]
* [[Winnen]]
* [[Winnerath]]
* [[Winningen]]
* [[Winnweiler]]
* [[Winringen]]
* [[Winterbach (Pfalz)]]
* [[Winterbach (Soonwald)|Winterbach]] <small>(Soonwald)</small>
* [[Winterborn (Pfalz)|Winterborn]]
* [[Winterburg]]
* [[Winternheimium Minus]]<ref name="Remling 1852"/> <small>(Theodisce ''Klein-Winternheim'')</small>
* [[Winterscheid]]
* [[Wintersheim]]
* [[Winterspelt]]
* [[Winterwerb]]
* [[Wintrich]]
* [[Wirft]]
* [[Wirfus]]
* [[Wirscheid]]
* [[Wirschweiler]]
* [[Wisa (Circulus Eiflensis Bedensis et Prumiensis)|Wisa]]<ref name="Wampach I 1930"/> <small>(in [[Circulus Eiflensis Bedensis et Prumiensis|Circulo Eiflensi Bedensi et Prumiensi]]<ref name="CEBEP"/>)</small> <small>(Theodisce ''Niederweis'')</small>
* [[Wisa (Circulus terrae Alceiensis-Vormatiensis)|Wisa]]<ref name="Glöckner II 1933">Glöckner, K. (1933). ''Codex Laureshamensis (Vol. 2). Darmstadii: Historischer Verein für Hessen; et: Glöckner, K. (1933). ''Codex Laureshamensis (Vo 2): Kopialbuch, Tomus 1: Oberrhein-, Lobden-, Worms-, Nahe- und Speiergau''. Historische Kommission für den Volksstaat Hessen.</ref> <small>(in [[Circulus terrae Alceiensis-Vormatiensis|Circulo terrae Alceiensi-Vormatiensi]]<ref name="Circulus terrae"/><ref name="Egli 1893"/><ref name="Graesse"/><ref name="Landkreis Alzey-Worms">Theodisce ''Landkreis Alzey-Worms''.</ref>)</small> <small>(Theodisce ''Nieder-Wiesen'')</small>
* [[Wißmannsdorf]]
* [[Wittgert]]
* [[Woldert]]
* [[Wölferlingen]]
* [[Wolfsheim (Gemeinde)|Wolfsheim]]
* [[Wolken (bei Koblenz)|Wolken]]
* [[Wollmerath]]
* [[Wöllstein]]
* [[Wölmersen]]
* [[Wolsfeld]]
* [[Womrath]]
* [[Wonsheim]]
* [[Woppenroth]]
* [[Würrich]]
* [[Würzweiler]]
* [[Wüschheim (Tergum Caninum)|Wüschheim]]
* [[Wydentale]]<ref>Ahlfeldt, J. (Ed.) (s. f.). ''About: Hinterweidenthal''. Regnum Francorum Online.</ref> <small>(Theodisce ''Hinterweidenthal'')</small>
{{div col end}}
=== Z ===
{{div col|3}}
* [[Zehnhausen bei Rennerod]]
* [[Zehnhausen bei Wallmerod]]
* [[Zeiskam]]
* [[Zellertal]]
* [[Zeltingen-Rachtig]]
* [[Zemmer]]
* [[Zendscheid]]
* [[Zerf]]
* [[Zettingen]]
* [[Ziegenhain (Occidentalis Silva)|Ziegenhain]]
* [[Zilshausen]]
* [[Zimmerschied]]
* [[Zissena Inferior]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Niederzissen'')</small>
* [[Zornheim]]
* [[Zotzenheim]]
* [[Züsch]]
* [[Zweifelscheid]]
{{div col end}}
==Notae==
<references />
[[Categoria: Urbes Rhenaniae-Palatinatus]]
io5vkuhixisb087c8q13hfs5ynwwn9l
Solet annuere
0
324528
3960588
3958053
2026-05-18T22:31:17Z
Grufo
64423
{{sfn}} → {{qc}}
3960588
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus ad litteram}}
{{Documentum pontificium
| titulus = Solet annuere
| genus = [[Bulla apostolica]]
| pontifex = [[Honorius III]]
| insigne =
| datum = 29 Novembris 1223
| annus_pontificatus = VIII
| titulus_vernaculus =
| argumenta = Confirmatio Regulae Fratrum Minorum
| numerus_paginarum =
| n_doc_pontificis =
| n_doc =
| antecedens =
| subsequens =
}}
{{lres|Solet annuere}} [[incipit]] [[bulla apostolica]] ab [[Honorius III|Honorio Papa III]] die [[29 Novembris]] [[1223]], anno octavo pontificatus sui, promulgata. Hoc documento pontifex fratri [[Franciscus Assisiensis|Francisco Assisiensi]] aliisque fratribus [[Ordo Fratrum Minorum|Ordinis Fratrum Minorum]] Regulam definitivam Ordinis confirmat, quae iam antea ab [[Innocentius III|Innocentio Papa III]] vivae vocis oraculo approbata erat. Hac bulla processus normativus Regulae franciscanae concluditur, eique plena vis canonica intra Ecclesiam Catholicam tribuitur.<ref name="OFSLiguria2017">{{Opus
| lingua = it
| auctor = OFSL Liguria
| titulus = Documenti della Curia Romana
| url = https://www.ofsliguria.it/wp-content/uploads/2017/09/Documenti-della-curia-romana.pdf
| annus = 2017
| accessus = 14 Octobris 2025
}}</ref>
Bulla in [[Palatium Lateranense|Palatio Lateranensi]] data est. Per hanc promulgationem, Regula franciscana stabilitatem iuridicam et ecclesialem plenam consecuta est, quod momentum maximi momenti in historia [[Ordines Franciscani|Ordinis Franciscani]] habetur.<ref name="OFSLiguria2017"/>
== Contextus Historicus ==
Bulla in ultimo tempore formationis Regulae Fratrum Minorum ponitur. Haec Regula per annos varias formas acceperat: a prima descriptione ab Innocentio III anno 1209 approbata, per "Regulam non bullatam" anni 1221, usque ad textum definitivum anni 1223. Haec ultima redactio consilio Hugolini Cardinalis (qui postea [[Gregorius IX]] factus est) et iurisperitorum exarata est. Per ''Solet annuere'', Sancta Sedes hoc iter finit et Regulam franciscanam inter regulas canonicas ordinum religiosorum rite constituit.<ref name="OFSLiguria2017"/>
== Argumentum ==
In textu, Honorius III declarat [[Sedes Apostolica|Sedem Apostolicam]] pios votis honestisque desideriis postulantium assuere solere. Postulationibus Francisci fratrumque eius obsequens, Papa auctoritate apostolica Regulam Ordinis Fratrum Minorum confirmat eamque praesentis scripti patrocinio communit. Bulla integrum textum authenticum Regulae continet, quae formula iuridica consueta clauditur, qua prohibetur ne quis hanc paginam confirmationis infringere vel ei ausu temerario contraire praesumat. Honorius III animadvertit, licet textus Regulae mutationes subisset, substantiam "formae vitae" fratrum eandem mansisse. Itaque bulla non novam normam inducit, sed sollemniter confirmat id quod iam ab auctoritate pontificia agnitum erat.<ref name="OFSLiguria2017"/>
=== Confirmatio Regulae Fratrum Minorum ===
Regula Ordinis Fratrum Minorum ab Honorio Papa III rite rata est. Documentum indolem evangelicam vitae propositae a Francisco Assisiensi agnoscit et Regulae auctoritatem iuridicam confert.<ref>{{qc|Uribe, 1989}}, pp. 243–252.</ref>
* Caput I: Vita et Regula Fratrum Minorum: Vita fratrum in observantia [[Evangelium|Sancti Evangelii]] Iesu Christi consistit, in obedientia, paupertate et castitate. Franciscus obedientiam Papae pollicetur, et ceteri fratres Francisco suisque successoribus obedire tenentur.
* Caput II: De admittendis: Condiciones ad Ordinem ingrediendum statuuntur: examen fidei catholicae, renuntiatio bonorum et annus probationis. Post novitiatum, frater obedientiam perpetuam promittit.
* Caput III: De divino officio et ieiunio: Clerici divinum officium secundum ordinem Romanae Ecclesiae faciunt. Regulantur tempora ieiunii et fratres ad humilitatem et pacem exhortantur.
* Caput IV: Quod fratres pecuniam non recipiant: Districte prohibetur fratribus pecuniam accipere. Ministri tantum pro necessitatibus infirmorum per amicos spiritales curam gerere possunt.
* Caput V: De modo laborandi: Labor est medium ad otium vitandum. Fratres pro labore necessaria recipere possunt, praeter pecuniam.
* Caput VI: De paupertate eorum: Fratres nihil sibi approprient. Tamquam peregrini et advenae in hoc saeculo, cum fiducia vadant pro eleemosyna.
* Caput VII: De poenitentia fratribus imponenda: Si qui fratres peccaverint, ad ministros provinciales recurrant, qui cum misericordia poenitentiam eis imponant.
* Caput VIII: De electione Ministri generalis: Minister generalis in Capitulo Pentecostes eligitur. Ipse est omnium fratrum servus.
* Caput IX: De praedicatoribus: Praedicatio sub potestate Episcoporum et Ministri generalis est. Verba sint examinata, casta et ad utilitatem populi.
* Caput X: De admonitione et correctione fratrum: Ministri cum humilitate et caritate fratres corrigant. Fratres autem superbia et avaritia caveant.
* Caput XI: Quod fratres non ingrediantur monasteria monialium: Prohibetur consuetudo vel consilium cum mulieribus quae suspicionem generent.
* Caput XII: De euntibus inter saracenos et alios infideles: Fratres qui inter infideles ire volunt, licentiam a suis ministris petant. Ordo sub protectione Cardinalis gubernatoris manet.
=== Clausula finalis ===
Papa declarat hanc confirmationem inviolabilem esse. Si quis autem hoc attentare praesumpserit, indignationem Omnipotentis Dei et Beatorum Petri et Pauli Apostolorum eius se noverit incursurum.
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* {{Ecce citatio
| id = Uribe, 1989
| c = Uribe, Ferdinandus. [[1989]]. "La Regula Franciscana hoy". ''Selecciones de Franciscanismo'', vol. XVIII, n. 53.
}}
[[Categoria:Bullae]]
[[Categoria:Honorius III]]
[[Categoria:1218]]
[[Categoria:Ordines Franciscani]]
oa26u0kn7ryq92dm4bz113r0bthhhal
Starbucks
0
324794
3960630
3959384
2026-05-19T02:50:52Z
Bartholomite
116968
3960630
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa societatis
| nomen = Starbucks
| imago = Starbucks coffee wordmark.png
| de_imagine = [[Logotypus]]
| fundatus = 1971
| praetorium = [[Seattlum]]
| dux = [[Huardus Schultz]] (emeritus)<br/>[[Brianus Niccol]]
| opus = [[Coffeum]]
}}
[[Fasciculus:Starbuckscenter.jpg|thumb|upright=0.8|Praetorium [[Seattlum|Seattli]] situm.]]
{{res|Starbucks}} est [[collegium (ius)|societas]] [[coffearia]]rum [[mundus|mundialis]], quae [[Seattlum|Seattli]] anno [[1971]] a [[Geraldus Baldwin|Geraldo Baldwin]], [[Zev Siegl]], et [[Gordonus Bowker|Gordono Bowker]] condita est societas mercatoria [[coffeum|coffeae]]. Sub ductu [[Huardus Schultz|Huardi Schultz]] in catenam coffeariarum inter gentes se ipsam imposuit.
Mense Novembri [[2022]], societas {{num|35711}} coffearias in octoginta [[civitas|terris]] habebat, quarum {{num|15873}} in [[CFA|Civitatibus Foederatis]] sitae erant. Starbucks praecipuas “torrerias reservatas” [[Tokium|Tokii]], [[Sciamhaevum|Sciamhaevi]], [[Mediolanum|Mediolani]], [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]], [[Sicagum|Sicagi]], et olim Seattli gerit.
== Bibliographia ==
* Behar, Howard et Janet Goldstein. (2007). ''It's Not About the Coffee: Leadership Principles from a Life at Starbucks''. {{ISBN|1-59184-192-5}}.
* Clark, Taylor. (2007). ''Starbucked: A Double Tall Tale of Caffeine, Commerce and Culture''. {{ISBN|0-316-01348-X}}.
* Michelli, Iosephus A. (2006). ''The Starbucks experience: 5 principles for turning ordinary into extraordinary''. {{ISBN|0-07-147784-5}}.
* {{cite book| last =Pendergrast | first =Mark | title =Uncommon Grounds: The History of Coffee and How It Transformed Our World | publisher=Texere | location=Londinii |year=2001|orig-year=1999 | isbn =1-58799-088-1}}
* Schultz, Howard et Dori Jones Yang. (1997). ''Pour Your Heart Into It: How Starbucks Built a Company One Cup at a Time''. {{ISBN|0-7868-6315-3}}.
* Simon, Bryant. (2009). ''Everything but the Coffee: Learning about America from Starbucks''. {{ISBN|0-520-26106-2}}.
{{NexInt}}
* [[Coffearia]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat}}
* [https://www.starbucks.com/ Situs interretialis]
[[Categoria:Coffeariae]]
[[Categoria:Condita 1971]]
[[Categoria:Seattlum]]
0boi2a2zmn81xruuefw7qpphdc4ifvk
Electronica usui domestico destinata
0
324935
3960613
3960306
2026-05-19T00:59:26Z
Rafaelgarcia
1771
nexus interwiki
3960613
wikitext
text/x-wiki
{{Augenda|2026|5}}
[[Fasciculus:Radio&TV store 1961.jpg|thumb|upright=1|Taberna radiophona and televisoria vendens anno 1961.]]
'''Electronica usui domestico destinata''' sunt [[electronica|apparatus electronici]] ad usum domesticum quotidianum, oblectationem, [[communicatio]]nem, et relaxationem destinati. Inter quae etiam hodie numeri possunt instrumenta domestica, ut [[machina lavandi|machinas lavandi]] et [[refrigeratorium|refrigeratoria]], quae [[moderamen|moderaminibus]] et [[interfacies|interfaciebus electronicis]] instructa sunt.
==Historia et evolutio==
[[Radio]]phonica emissio ineunte saeculo vicesimo primum productum populare attulit: receptaculum radiophonicum. Postea accesserunt [[telephonum|telephona]], [[televisorium|televisoria]], [[calculatrum|calculatra]], [[camara]]e, [[consoles lusoriae]], [[telephona mobilia]], [[computatra personalia]], et [[dispositivus MP3|dispositivos MP3]]. Annis bismillesimis decimis, tabernae haec instrumenta vendentes saepe [[GPS]], [[electronica autocinetica]], instrumenta [[musica synthetica]], [[machina karaoke|machinas karaoke]], et [[dispositivus visificus|dispositivos visificos]] (e.g. VCR, DVD, et Blu-ray) praebebant. Hodie etiam venduntur: [[perspicilla realitatis virtualis]], [[instrumenta domestica callida]] quae ad [[interrete]] connectunt, et [[technologiae gestabiles]].
Annis bismillesimis decimis, plurima haec instrumenta technologiis digitalibus nitebantur et cum [[industria computatralis|industriis computatralibus]] et [[industrai lusoria|lusoriis]] coaluerunt. Mercatus hic, a [[semiconductrum|semiconductris]] impulsus, anno bismillesimo vicesimo ad $2.9 trilliones pervenire sperabatur.
==Res gestae==
'''[[Radiophonia]] et [[tubus vacuus|Tubi Vacui]]:''' Initio [[phonographum|phonographa]] mechanica erant, sed annis 1920 radiophonia fundamentum productionis massivae iecit. Tubi vacui ad sonum amplificandum in grammophonis et radiophonis adhibiti sunt.
[[Transistrum|'''Transistra''']]: Primis transistris a [[Ioannes Bardeen|Ioanne Bardeen]] et [[Gualterius Brattain|Gualterio Houser Brattain]] anno 1947 inventis, Sony hanc technologiam ad usum popularem convertit.
[[Circuitus integratus|'''Circuitus integrati''']]''':''' Haec technologia instrumenta minioris dimensionis et provectiora reddidit, ut computatra personalia.
'''Digitalizatio:''' Ab annis 1980, inductione [[Discus compactus|Discorum Compactorum (CD)]] et computatrorum, machinae ad [[Signum digitale|Signa digitalia]] transierunt, secundum [[Lex Mooriana|Legem Moorianam]] (Moore's Law) quae potentiam auxit et magnitudinem minuit.
Anno 2004, haec industria $240 billiones valebat, cum dominatu Sony, Samsung, et Philips.{{Nexus absunt}}{{dubcat}}
[[en:Consumer electronics]]
[[es:Electrónica de consumo]]
[[zh:消費電子產品]]
d80ekykjxgshb4c1avgzswcmkg5tegp
3960614
3960613
2026-05-19T01:06:44Z
Rafaelgarcia
1771
3960614
wikitext
text/x-wiki
{{Augenda|2026|5}}
[[Fasciculus:Radio&TV store 1961.jpg|thumb|upright=1|Taberna radiophona and televisoria vendens anno 1961.]]
'''Electronica usui domestico destinata''' sunt [[electronica|apparatus electronici]] ad usum domesticum quotidianum, oblectationem, [[communicatio]]nem, et relaxationem destinati. Inter quae etiam hodie numeri possunt instrumenta domestica, ut [[machina lavandi|machinas lavandi]] et [[refrigeratorium|refrigeratoria]], quae [[moderamen|moderaminibus]] et [[interfacies|interfaciebus electronicis]] instructa sunt.
==Historia et evolutio==
[[Radio]]phonica emissio ineunte saeculo vicesimo primum productum populare attulit: receptaculum radiophonicum. Postea accesserunt [[telephonum|telephona]], [[televisorium|televisoria]], [[calculatrum|calculatra]], [[camara]]e, [[consoles lusoriae]], [[telephona mobilia]], [[computatra personalia]], et [[dispositivus MP3|dispositivos MP3]]. Annis bismillesimis decimis, tabernae haec instrumenta vendentes saepe [[GPS]], [[electronica autocinetica]], instrumenta [[musica synthetica]], [[machina karaoke|machinas karaoke]], et [[dispositivus visificus|dispositivos visificos]] (e.g. VCR, DVD, et Blu-ray) praebebant. Hodie etiam venduntur: [[perspicilla realitatis virtualis]], [[instrumenta domestica callida]] quae ad [[interrete]] connectunt, et [[technologiae gestabiles]].
Annis bismillesimis decimis, plurima haec instrumenta technologiis digitalibus nitebantur et cum [[industria computatralis|industriis computatralibus]] et [[industrai lusoria|lusoriis]] coaluerunt. Mercatus hic, a [[semiconductrum|semiconductris]] impulsus, anno bismillesimo vicesimo ad $2.9 trilliones pervenire sperabatur.
==Res gestae==
'''[[Radiophonia]] et [[tubus vacuus|Tubi Vacui]]:''' Initio [[phonographum|phonographa]] mechanica erant, sed annis 1920 radiophonia fundamentum productionis massivae iecit. Tubi vacui ad sonum amplificandum in grammophonis et radiophonis adhibiti sunt.
[[Transistrum|'''Transistra''']]: Primis transistris a [[Ioannes Bardeen|Ioanne Bardeen]] et [[Gualterius Brattain|Gualterio Houser Brattain]] anno 1947 inventis, Sony hanc technologiam ad usum popularem convertit.
[[Circuitus integratus|'''Circuitus integrati''']]''':''' Haec technologia instrumenta minioris dimensionis et provectiora reddidit, ut computatra personalia.
'''Digitalizatio:''' Ab annis 1980, inductione [[Discus compactus|Discorum Compactorum (CD)]] et computatrorum, machinae ad [[Signum digitale|Signa digitalia]] transierunt, secundum [[Lex Mooriana|Legem Moorianam]] (Moore's Law) quae potentiam auxit et magnitudinem minuit.
Anno 2004, haec industria $240 billiones valebat, cum dominatu Sony, Samsung, et Philips.{{Nexus absunt}}{{dubcat}}
[[en:Consumer electronics]]
[[es:Electrónica de consumo]]
[[zh:消費電子產品]]
[[Categoria:Electronica]]
[[Categoria:Electronica digitalis]]
[[Categoria:Oeconomia]]
kv4nq3vfjv49imlnavs78ixcj0bkj85
3960642
3960614
2026-05-19T05:31:06Z
Rafaelgarcia
1771
/* Res gestae */
3960642
wikitext
text/x-wiki
{{Augenda|2026|5}}
[[Fasciculus:Radio&TV store 1961.jpg|thumb|upright=1|Taberna radiophona and televisoria vendens anno 1961.]]
'''Electronica usui domestico destinata''' sunt [[electronica|apparatus electronici]] ad usum domesticum quotidianum, oblectationem, [[communicatio]]nem, et relaxationem destinati. Inter quae etiam hodie numeri possunt instrumenta domestica, ut [[machina lavandi|machinas lavandi]] et [[refrigeratorium|refrigeratoria]], quae [[moderamen|moderaminibus]] et [[interfacies|interfaciebus electronicis]] instructa sunt.
==Historia et evolutio==
[[Radio]]phonica emissio ineunte saeculo vicesimo primum productum populare attulit: receptaculum radiophonicum. Postea accesserunt [[telephonum|telephona]], [[televisorium|televisoria]], [[calculatrum|calculatra]], [[camara]]e, [[consoles lusoriae]], [[telephona mobilia]], [[computatra personalia]], et [[dispositivus MP3|dispositivos MP3]]. Annis bismillesimis decimis, tabernae haec instrumenta vendentes saepe [[GPS]], [[electronica autocinetica]], instrumenta [[musica synthetica]], [[machina karaoke|machinas karaoke]], et [[dispositivus visificus|dispositivos visificos]] (e.g. VCR, DVD, et Blu-ray) praebebant. Hodie etiam venduntur: [[perspicilla realitatis virtualis]], [[instrumenta domestica callida]] quae ad [[interrete]] connectunt, et [[technologiae gestabiles]].
Annis bismillesimis decimis, plurima haec instrumenta technologiis digitalibus nitebantur et cum [[industria computatralis|industriis computatralibus]] et [[industrai lusoria|lusoriis]] coaluerunt. Mercatus hic, a [[semiconductrum|semiconductris]] impulsus, anno bismillesimo vicesimo ad $2.9 trilliones pervenire sperabatur.
==Res gestae==
'''[[Radiophonia]] et [[tubus vacuus|Tubi Vacui]]:''' Initio [[phonographum|phonographa]] mechanica erant, sed annis 1920 radiophonia fundamentum productionis massivae iecit. Tubi vacui ad sonum amplificandum in grammophonis et radiophonis adhibiti sunt.
[[Transistrum|'''Transistra''']]: Primis transistris a [[Ioannes Bardeen|Ioanne Bardeen]] et [[Gualterius Brattain|Gualterio Houser Brattain]] anno 1947 inventis, Sony hanc technologiam ad usum popularem convertit.
[[Circuitus integratus|'''Circuitus integrati''']]''':''' Haec technologia instrumenta minioris dimensionis et provectiora reddidit, ut computatra personalia.
'''Digitalizatio:''' Ab annis 1980, inductione [[Discus compactus|Discorum Compactorum (CD)]] et computatrorum, machinae ad [[Signum digitale|Signa digitalia]] transierunt, secundum [[Lex Mooriana|Legem Moorianam]] (Moore's Law) quae potentiam auxit et magnitudinem minuit.
Anno 2004, haec industria $240 billiones valebat, cum dominatu Sony, Samsung, et Philips.<ref name=":12">{{Cite journal |last1=Sodhi |first1=M. S. |last2=Lee |first2=S. |date=2007 |title=An Analysis of Sources of Risk in the Consumer Electronics Industry |journal=The Journal of the Operational Research Society |volume=58 |issue=11 |pages=1430–1439 |doi=10.1057/palgrave.jors.2602410 |jstor=4622837 |pmid=32226176 |pmc=7099209 |issn=0160-5682}}</ref>
{{Nexus absunt}}{{dubcat}}
[[en:Consumer electronics]]
[[es:Electrónica de consumo]]
[[zh:消費電子產品]]
[[Categoria:Electronica]]
[[Categoria:Electronica digitalis]]
[[Categoria:Oeconomia]]
13kngglcfp70xhqpyh2pe4rdecwyev4
3960643
3960642
2026-05-19T05:32:57Z
Rafaelgarcia
1771
/* Res gestae */
3960643
wikitext
text/x-wiki
{{Augenda|2026|5}}
[[Fasciculus:Radio&TV store 1961.jpg|thumb|upright=1|Taberna radiophona and televisoria vendens anno 1961.]]
'''Electronica usui domestico destinata''' sunt [[electronica|apparatus electronici]] ad usum domesticum quotidianum, oblectationem, [[communicatio]]nem, et relaxationem destinati. Inter quae etiam hodie numeri possunt instrumenta domestica, ut [[machina lavandi|machinas lavandi]] et [[refrigeratorium|refrigeratoria]], quae [[moderamen|moderaminibus]] et [[interfacies|interfaciebus electronicis]] instructa sunt.
==Historia et evolutio==
[[Radio]]phonica emissio ineunte saeculo vicesimo primum productum populare attulit: receptaculum radiophonicum. Postea accesserunt [[telephonum|telephona]], [[televisorium|televisoria]], [[calculatrum|calculatra]], [[camara]]e, [[consoles lusoriae]], [[telephona mobilia]], [[computatra personalia]], et [[dispositivus MP3|dispositivos MP3]]. Annis bismillesimis decimis, tabernae haec instrumenta vendentes saepe [[GPS]], [[electronica autocinetica]], instrumenta [[musica synthetica]], [[machina karaoke|machinas karaoke]], et [[dispositivus visificus|dispositivos visificos]] (e.g. VCR, DVD, et Blu-ray) praebebant. Hodie etiam venduntur: [[perspicilla realitatis virtualis]], [[instrumenta domestica callida]] quae ad [[interrete]] connectunt, et [[technologiae gestabiles]].
Annis bismillesimis decimis, plurima haec instrumenta technologiis digitalibus nitebantur et cum [[industria computatralis|industriis computatralibus]] et [[industrai lusoria|lusoriis]] coaluerunt. Mercatus hic, a [[semiconductrum|semiconductris]] impulsus, anno bismillesimo vicesimo ad $2.9 trilliones pervenire sperabatur.
==Res gestae==
'''[[Radiophonia]] et [[tubus vacuus|Tubi Vacui]]:''' Initio [[phonographum|phonographa]] mechanica erant, sed annis 1920 radiophonia fundamentum productionis massivae iecit. Tubi vacui ad sonum amplificandum in grammophonis et radiophonis adhibiti sunt.
[[Transistrum|'''Transistra''']]: Primis transistris a [[Ioannes Bardeen|Ioanne Bardeen]] et [[Gualterius Brattain|Gualterio Houser Brattain]] anno 1947 inventis, Sony hanc technologiam ad usum popularem convertit.
[[Circuitus integratus|'''Circuitus integrati''']]''':''' Haec technologia instrumenta minioris dimensionis et provectiora reddidit, ut computatra personalia.
'''Digitalizatio:''' Ab annis 1980, inductione [[Discus compactus|Discorum Compactorum (CD)]] et computatrorum, machinae ad [[Signum digitale|Signa digitalia]] transierunt, secundum [[Lex Mooriana|Legem Moorianam]] (Moore's Law) quae potentiam auxit et magnitudinem minuit.
Anno 2004, haec industria $240 billiones valebat, cum dominatu Sony, Samsung, et Philips.<ref name=":12">{{Cite journal |last1=Sodhi |first1=M. S. |last2=Lee |first2=S. |date=2007 |title=An Analysis of Sources of Risk in the Consumer Electronics Industry |journal=The Journal of the Operational Research Society |volume=58 |issue=11 |pages=1430–1439 |doi=10.1057/palgrave.jors.2602410 |jstor=4622837 |pmid=32226176 |pmc=7099209 |issn=0160-5682}}</ref>
==Fontes==
[[en:Consumer electronics]]
[[es:Electrónica de consumo]]
[[zh:消費電子產品]]
[[Categoria:Electronica]]
[[Categoria:Electronica digitalis]]
[[Categoria:Oeconomia]]
<references />
{{Nexus absunt}}{{dubcat}}
s2a0l18kifrrc3o4zhrygk4vmyosusr
3960645
3960643
2026-05-19T05:44:35Z
Rafaelgarcia
1771
/* Historia et evolutio */
3960645
wikitext
text/x-wiki
{{Augenda|2026|5}}
[[Fasciculus:Radio&TV store 1961.jpg|thumb|upright=1|Taberna radiophona and televisoria vendens anno 1961.]]
'''Electronica usui domestico destinata''' sunt [[electronica|apparatus electronici]] ad usum domesticum quotidianum, oblectationem, [[communicatio]]nem, et relaxationem destinati. Inter quae etiam hodie numeri possunt instrumenta domestica, ut [[machina lavandi|machinas lavandi]] et [[refrigeratorium|refrigeratoria]], quae [[moderamen|moderaminibus]] et [[interfacies|interfaciebus electronicis]] instructa sunt.
==Historia et evolutio==
[[Radio]]phonica emissio ineunte saeculo vicesimo primum productum populare attulit: receptaculum radiophonicum. Postea accesserunt [[telephonum|telephona]], [[televisorium|televisoria]], [[calculatrum|calculatra]], [[camara]]e, [[consoles lusoriae]], [[telephona mobilia]], [[computatra personalia]], et [[dispositivus MP3|dispositivos MP3]]. Annis bismillesimis decimis, tabernae haec instrumenta vendentes saepe [[GPS]], [[electronica autocinetica]], instrumenta [[musica synthetica]], [[machina karaoke|machinas karaoke]], et [[dispositivus visificus|dispositivos visificos]] (e.g. VCR, DVD, et Blu-ray) praebebant. Hodie etiam venduntur: [[perspicilla realitatis virtualis]], [[instrumenta domestica callida]] quae ad [[interrete]] connectunt, et [[technologiae gestabiles]].
Annis bismillesimis decimis, plurima haec instrumenta technologiis digitalibus nitebantur et cum [[industria computatralis|industriis computatralibus]] et [[industrai lusoria|lusoriis]] coaluerunt. Mercatus hic, a [[semiconductrum|semiconductris]] impulsus, anno bismillesimo vicesimo ad $2.9 trilliones pervenire sperabatur.<ref>{{cite news |title=Annualis Semiconductrorum venditio crescit 21.6 %, superat $400 Billiones primo vice |url=https://www.semiconductors.org/annual-semiconductor-sales-increase-21.6-percent-top-400-billion-for-first-time/ |access-date=11 October 2019 |work=[[Semiconductor Industry Association]] |date=5<sup>o</sup> Februario 2018 |archive-date=30 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130013305/https://www.semiconductors.org/annual-semiconductor-sales-increase-21.6-percent-top-400-billion-for-first-time/ |url-status=live }}</ref>
==Res gestae==
'''[[Radiophonia]] et [[tubus vacuus|Tubi Vacui]]:''' Initio [[phonographum|phonographa]] mechanica erant, sed annis 1920 radiophonia fundamentum productionis massivae iecit. Tubi vacui ad sonum amplificandum in grammophonis et radiophonis adhibiti sunt.
[[Transistrum|'''Transistra''']]: Primis transistris a [[Ioannes Bardeen|Ioanne Bardeen]] et [[Gualterius Brattain|Gualterio Houser Brattain]] anno 1947 inventis, Sony hanc technologiam ad usum popularem convertit.
[[Circuitus integratus|'''Circuitus integrati''']]''':''' Haec technologia instrumenta minioris dimensionis et provectiora reddidit, ut computatra personalia.
'''Digitalizatio:''' Ab annis 1980, inductione [[Discus compactus|Discorum Compactorum (CD)]] et computatrorum, machinae ad [[Signum digitale|Signa digitalia]] transierunt, secundum [[Lex Mooriana|Legem Moorianam]] (Moore's Law) quae potentiam auxit et magnitudinem minuit.
Anno 2004, haec industria $240 billiones valebat, cum dominatu Sony, Samsung, et Philips.<ref name=":12">{{Cite journal |last1=Sodhi |first1=M. S. |last2=Lee |first2=S. |date=2007 |title=An Analysis of Sources of Risk in the Consumer Electronics Industry |journal=The Journal of the Operational Research Society |volume=58 |issue=11 |pages=1430–1439 |doi=10.1057/palgrave.jors.2602410 |jstor=4622837 |pmid=32226176 |pmc=7099209 |issn=0160-5682}}</ref>
==Fontes==
[[en:Consumer electronics]]
[[es:Electrónica de consumo]]
[[zh:消費電子產品]]
[[Categoria:Electronica]]
[[Categoria:Electronica digitalis]]
[[Categoria:Oeconomia]]
<references />
{{Nexus absunt}}{{dubcat}}
ngzc2e26uc1pmqmupc0vc7covth006e
3960646
3960645
2026-05-19T05:46:47Z
Rafaelgarcia
1771
delevi 'nexus absunt' et 'dubcat' formulas postquam iam id correxi
3960646
wikitext
text/x-wiki
{{Augenda|2026|5}}
[[Fasciculus:Radio&TV store 1961.jpg|thumb|upright=1|Taberna radiophona and televisoria vendens anno 1961.]]
'''Electronica usui domestico destinata''' sunt [[electronica|apparatus electronici]] ad usum domesticum quotidianum, oblectationem, [[communicatio]]nem, et relaxationem destinati. Inter quae etiam hodie numeri possunt instrumenta domestica, ut [[machina lavandi|machinas lavandi]] et [[refrigeratorium|refrigeratoria]], quae [[moderamen|moderaminibus]] et [[interfacies|interfaciebus electronicis]] instructa sunt.
==Historia et evolutio==
[[Radio]]phonica emissio ineunte saeculo vicesimo primum productum populare attulit: receptaculum radiophonicum. Postea accesserunt [[telephonum|telephona]], [[televisorium|televisoria]], [[calculatrum|calculatra]], [[camara]]e, [[consoles lusoriae]], [[telephona mobilia]], [[computatra personalia]], et [[dispositivus MP3|dispositivos MP3]]. Annis bismillesimis decimis, tabernae haec instrumenta vendentes saepe [[GPS]], [[electronica autocinetica]], instrumenta [[musica synthetica]], [[machina karaoke|machinas karaoke]], et [[dispositivus visificus|dispositivos visificos]] (e.g. VCR, DVD, et Blu-ray) praebebant. Hodie etiam venduntur: [[perspicilla realitatis virtualis]], [[instrumenta domestica callida]] quae ad [[interrete]] connectunt, et [[technologiae gestabiles]].
Annis bismillesimis decimis, plurima haec instrumenta technologiis digitalibus nitebantur et cum [[industria computatralis|industriis computatralibus]] et [[industrai lusoria|lusoriis]] coaluerunt. Mercatus hic, a [[semiconductrum|semiconductris]] impulsus, anno bismillesimo vicesimo ad $2.9 trilliones pervenire sperabatur.<ref>{{cite news |title=Annualis Semiconductrorum venditio crescit 21.6 %, superat $400 Billiones primo vice |url=https://www.semiconductors.org/annual-semiconductor-sales-increase-21.6-percent-top-400-billion-for-first-time/ |access-date=11 October 2019 |work=[[Semiconductor Industry Association]] |date=5<sup>o</sup> Februario 2018 |archive-date=30 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130013305/https://www.semiconductors.org/annual-semiconductor-sales-increase-21.6-percent-top-400-billion-for-first-time/ |url-status=live }}</ref>
==Res gestae==
'''[[Radiophonia]] et [[tubus vacuus|Tubi Vacui]]:''' Initio [[phonographum|phonographa]] mechanica erant, sed annis 1920 radiophonia fundamentum productionis massivae iecit. Tubi vacui ad sonum amplificandum in grammophonis et radiophonis adhibiti sunt.
[[Transistrum|'''Transistra''']]: Primis transistris a [[Ioannes Bardeen|Ioanne Bardeen]] et [[Gualterius Brattain|Gualterio Houser Brattain]] anno 1947 inventis, Sony hanc technologiam ad usum popularem convertit.
[[Circuitus integratus|'''Circuitus integrati''']]''':''' Haec technologia instrumenta minioris dimensionis et provectiora reddidit, ut computatra personalia.
'''Digitalizatio:''' Ab annis 1980, inductione [[Discus compactus|Discorum Compactorum (CD)]] et computatrorum, machinae ad [[Signum digitale|Signa digitalia]] transierunt, secundum [[Lex Mooriana|Legem Moorianam]] (Moore's Law) quae potentiam auxit et magnitudinem minuit.
Anno 2004, haec industria $240 billiones valebat, cum dominatu Sony, Samsung, et Philips.<ref name=":12">{{Cite journal |last1=Sodhi |first1=M. S. |last2=Lee |first2=S. |date=2007 |title=An Analysis of Sources of Risk in the Consumer Electronics Industry |journal=The Journal of the Operational Research Society |volume=58 |issue=11 |pages=1430–1439 |doi=10.1057/palgrave.jors.2602410 |jstor=4622837 |pmid=32226176 |pmc=7099209 |issn=0160-5682}}</ref>
==Fontes==
[[en:Consumer electronics]]
[[es:Electrónica de consumo]]
[[zh:消費電子產品]]
[[Categoria:Electronica]]
[[Categoria:Electronica digitalis]]
[[Categoria:Oeconomia]]
<references />
kl9nrtgjqyby55hycns6cw1o33vjk35
Robertus Nannetensis
0
324944
3960562
3959360
2026-05-18T19:49:53Z
Adam Bishop
4
/* Expeditio sacra septima */
3960562
wikitext
text/x-wiki
'''Robertus Nannetensis''' (mortuus die 8 Junii [[1254]]) fuit [[patriarcha Latinus Hierosolymitanus]] ab [[1240]] usque ad [[1254]].
== Educatio ==
[[Fasciculus:Jean-Marie Oscar Gué - Louis IX reçoit le patriarche de Jérusalem.jpg|thumb|''Ludovicus IX patriarcham Hierosoymitanum Damiatae accipit.'' Ioannes Maria Anscarius Gué anno 1847 pinxit.]]
Robertus in comitatu [[Mediolanum Santonum|Xanctonensi]] natus est, secundum litteras a papa [[Alexander IV|Alexandro IV]] anno 1255 datas nepoti Roberti Petro Vigerii, tum presbytero in dioecesi Xanctonensi. Petrus fratrum habuit nomine Hugonem, qui annis 1260 discipulus [[Universitas Bononiensis|Universitatis Bononiensis]] fuit, una cum condiscipulo Godefrido [[Archiac]]ense. Petrus archipresbyter paroechis Archiacensis fuit et omnes tres, Petrus, Hugo ac Godefridus episocopi Xanctonenses facti sunt. Nomen patris Petri Hugonisque etiam Hugo fuit, affinitas quidem Roberti cum Hugone seniore et locum tempusque nativitatis suae ignoti sunt.<ref>Bishop, p. 20-22.</ref>
== In Italia ==
Secundum Albericum Trium Fontium, Robertus episcopus fuit in ducatu [[Apulia]], unde a [[Fridericus II (imperator)|Friderico II imperatore]] expulsus est. Fieri potest ut Robertus fuerit [[Dioecesis Sorana-Cassinensis-Aquinatensis-Pontiscurvi|episcopus Aquinatensis]], aliter anonymus, qui annis 1229-1230 “Bellum Clavium” cum papa [[Gregorius IX|Gregorio IX]] contra imperatorem, tum [[expeditio sacra sexta|expeditionem sacram]] in oriente ducentem, pugnavit. Imperatore in Italiam regresso, episcopus Aquinatensis in [[Abbatia Territorialis Montis Cassini|Montem Casinum]] in tempus exulatus est, sed Pacto Sancti Germani facto, in dioecesem suam revenit.
Quomodo Robertus in Italiam venit item ignotum est. Fieri potest ut, velut nepos suum Hugo, discipulus vel magister fuerit Universitatis Bononiensis, unde annis 1220 satelles cardinali Hugulini, tum legati [[Sancta Sedes|apostolicae sedis]] in [[Lombardia]], factus sit. Quod si verum est, Robertus episcopus Aquinatensis ab anno 1225 usque ad 1235 fuerit.<ref>Bishop, p. 34-39.</ref>
== Episcopus Nannetensis ==
Anno 1236 papa [[Gregorius IX]], olim legatus cardinalis Hugulinus, Robertum in dioecesem [[Portus Namnetum|Nannetensem]] transtulit in ducatum [[Britannia Minor|Britanniae]], ubi dux Britannie Petrus et filius suus Johannes, ad instar Friderici imperatoris, de bonis ecclesiasticis avertendis et de damno ecclesiae apportando accusati sunt. Robertus autem, concertationem inter duces ecclesiamque expedire impotens, papae saepius per epistulas questus est et denique anno 1238, dioecese deserta, Romam revenit.<ref>Bishop, p. 75-78.</ref>
Interdum Fridericus imperator [[Isabella II (regina Hierosolymitana)|Isabellam]] [[Regnum Hierosolymitanum|reginam Hierosolymitanam]] uxorem duxit. Isabella puerpera autem anno 1228 mortua, filius infans [[Conradus IV (imperator)|Conradus]] rex Hierosolymitanum factus est. Fridericus, licet a papa Gregorio excommunicatus, anno 1229 expeditionem sacram duxit et urbem [[Hierusalem]] per pactum decennialem cum [[Meledinus|Meledino]] soldano [[Aegyptus|Aegypti]] recupevarit.<ref>Bishop, p. 69-70.</ref> Pacto exito anno 1239, [[expedition sacra baronum]] protectum Hierusalem advenit.<ref>Bishop, p. 57-58.</ref>
== Patriarcha Hierosolymitanus ==
Hoc tempore, fortasse anno 1238 ante expeditionem baronum, patriarcha Hierosolymitanus [[Girardus de Losana]] mortuus est. Canonici [[Ecclesia Sancti Sepulcri|ecclesiae Sancti Sepulcri]] [[Iacobus Vitriacensis|Iacobum Vitriacensem]], olim episcopum [[Acco]]nensem, elegerunt. Iacobus autem iamdudum dioecesem odiosam deseruerat. Deinde Gregorius annuit Landoni archiepiscopo [[Messana|Messanensi]], Friderici familiari, qui, gaudia tamen imperatoris accepit, demum non consecratus est. Die [[14 Maii]] anno 1240, non multo post mortem Iacobi kalendis Maii, Gregorius delegit Robertum,<ref>Bishop, p. 72-75.</ref> socium apostolicum et in rebus imperialibus in Apulia expertum.<ref>Hamilton, p. 262.</ref>
Robertus iam legatus apostolicus in Italia remansit et, [[Genua]]m veniens, naves acquisivit ad episcopos adportandos Romam, ubi Gregorius concilium tenere et imperatorem deponere desideravit. Fridericus tamen anno [[1241]] classem [[Igilium (municipium)|Igilii]] cepit et multos episcopos clausit. Et Gregorio et suo successore [[Caelestinus IV|Caelestino IV]] brevi postea mortuis atque sede apostolica vacante, Fridericus electionem candidati imperialis exhortari conatus est. Denique anno [[1243]] [[Innocentius IV]], imperatoris adversator, electus est.<ref>Bishop, p. 82-84.</ref>
Robertus Genuae, urbi natali Innocentii, remanserit, non prius in Lombardia a Friderico capta progredi audens quam Innocentius anno [[1244]] electionem eius patriarchalem et legationem in orientem confirmavit, et eadem aestate Genua ad portum Accon navigans Hierusalem peregrinationem fecit. Paulo postea mense Augusti Hierusalem a [[Chorasmia|Corasminis]] capta est.<ref>Bishop, p. 86-88.</ref>
Robertus et alii domini Hierosolymitani, cum Chorasmini satelles soldani Aegypti (filii Meledini) facti erint, pactum cum rectore [[Damascus|Damasci]] [[Al-Salih 'Imad al-Din Isma'il]] contraxerunt. Mense octobris exercitus Aegyptius–Corasminus copias Hierosolymitanas–Damascenas in proelio prope [[Gaza]]m pervicit. Secundum suas litteras Robertus cladem "semivivus" apud [[Ascalon (urbs antiqua)|Ascalonam]] evasit.<ref>Bishop, p. 88-91.</ref> Tot dominis secularibus ecclesiasticisque Hierosolymitanis interfectis, Robertus iam "auctoritatem in regno gravissimam" tenuit.<ref>Hamilton, p. 264.</ref> Salutem regni contra Aegyptios Corasminosque praestitit et auxilium papae ac aliorum dominorum occidentalium petit.<ref>Bishop, p. 91-92.</ref>
== Expeditio sacra septima ==
Cum Innocentius voluerit ut [[Ludovicus IX (rex Francorum)|Ludovicus IX]], rex Franciae, [[Expeditio sacra septima|novam expeditionem sacram]] conduceret, Robertus tamen anno [[1247]] appellavit, vero infelice, [[Henricus III (rex Angliae)|Henricum III]], regem Angliae, ad illum vasculum sanguinis Christi mittens.<ref>Vincent, p. 14-15.</ref>
Anno [[1248]] Ludovicus in oriente una cum novo legato apostolico [[Odo de Castro Radulfi|Odone de Castro Radulfi]] applicuit. Ludovicus Aegyptum mense Junii [[1249]] invasit et confestim cepit portum [[Tamiathis|Damiatam]]. Ibi usque ad mensem Februarii [[1250]] remanentes, tum ad [[Cairus|Cairum]] iter facientes, denique ad proelium Fariskur Ludovicus et omnes crucesignati victi et usque ad mensem Maii clausi sunt.<ref>Bishop, p. 100-104.</ref> Interdum [[Mamluci]], servi [[Ayyubidae|Ayyubidarum]] militares, soldanum subverterunt. Robertus cum Mamlucis transactum veniens [[carcer]]atus et tortatus est.<ref>Hamilton, p. 263-265.</ref> Crucesignati Mamlucis ingentem pecuniae summam Ludovici, Roberti, et aliorum captivorum liberatione ac urbi Damiatae permutaverunt et urbem Damiatae reliquerunt. Ludovicus et crucesignati revenerunt Accon, ubi rex quattuor annos ad castellos murosque regni reficiendos absumpsit.<ref>Bishop, p. 105-106.</ref>
== Mors ==
Ludovicus domum vere anno [[1254]] redivit. Novus legatus Odo de Castro Radulfi etiam in vice Roberti, fortasse causa aegritudine senectuteve inepti, negotium patriarchae peregit. Secundum [[Ioannes de Ionvilla|Ioannem de Ionvilla]], [[biographus|biographum]] Ludovici, anno 1250 Robertus iam "senex venerabilis octoginta annos habens" fuit.<ref>Smith, p. 235.</ref> Robertus die octavo mense Junii 1254 mortuus est.<ref>Hamilton, p. 267.</ref> Odo ad Franciam non multo postea redivit. Fieri potest ut Opicius Fieschi, [[Patriarchatus Antiochenus|patriacha Latinus Antiochenus]] et nepos Innocentii IV, patriarchatum postulavit, sed papa etiam mortuo electio non confirmata est. Innocentio succedit Alexander IV, qui episcopum [[Virodunum|Verodunensem]] [[Urbanus IV|Iacobum Pantaléon]] delegit.<ref>Hamilton, p. 233.</ref>
==Notae==
{{Reflist|20em}}
==Bibliographia==
*{{cite book | last=Hamilton| first=Bernard | title=The Latin Church in the Crusader States: The Secular Church | publisher=Taylor & Francis | date=1980 | isbn=978-0-86-078072-4}}.
*{{cite book | last=Bishop| first=Adam M. | title=Robert of Nantes, Patriarch of Jerusalem (1240-1254) | publisher=Routledge | date=2024 | isbn=978-1-03-226704-3}}.
*{{cite book | last=Smith| first=Caroline | title=Joinville and Villehardouin: Chronicles of the Crusades | publisher=Penguin | date=2008 | isbn=978-0-75-465363-9}}.
*{{cite book | last=Vincent| first=Nicholas | title=The Holy Blood: King Henry III and the Westminster Blood Relic | publisher=Cambridge University Press | date=2006 | isbn=0-521-57128-6}}.
{{arca initii}}
{{arca successionis unus |
ante=Henricus|
titulus= Episcopus Nannetensis |
anni=[[1236]]–[[1240]] |
postquam=Galeranus
}}
{{arca successionis duo |
ante=Girardus de Losana |
titulus= [[Patriarcha Hierosolymitanus]] |
anni=[[1240]]–[[1254]] |
postquam=[[Urbanus IV|Iacobus Pantaléon]]
}}
{{arca finis}}
{{Lifetime|saeculo 12|1254|Nannetensis, Robertus}}
[[Categoria:Alumni Universitatis Bononiensis]]
[[Categoria:Clerici Syropalaestinae mediaevalis]]
[[Categoria:Episcopi Nannetenses]]
[[Categoria:Patriarchae Hierosolymitani]]
0x0hh6ic26dw46noxu7n0ewqm9sf3nv
3960564
3960562
2026-05-18T19:51:28Z
Adam Bishop
4
/* Mors */
3960564
wikitext
text/x-wiki
'''Robertus Nannetensis''' (mortuus die 8 Junii [[1254]]) fuit [[patriarcha Latinus Hierosolymitanus]] ab [[1240]] usque ad [[1254]].
== Educatio ==
[[Fasciculus:Jean-Marie Oscar Gué - Louis IX reçoit le patriarche de Jérusalem.jpg|thumb|''Ludovicus IX patriarcham Hierosoymitanum Damiatae accipit.'' Ioannes Maria Anscarius Gué anno 1847 pinxit.]]
Robertus in comitatu [[Mediolanum Santonum|Xanctonensi]] natus est, secundum litteras a papa [[Alexander IV|Alexandro IV]] anno 1255 datas nepoti Roberti Petro Vigerii, tum presbytero in dioecesi Xanctonensi. Petrus fratrum habuit nomine Hugonem, qui annis 1260 discipulus [[Universitas Bononiensis|Universitatis Bononiensis]] fuit, una cum condiscipulo Godefrido [[Archiac]]ense. Petrus archipresbyter paroechis Archiacensis fuit et omnes tres, Petrus, Hugo ac Godefridus episocopi Xanctonenses facti sunt. Nomen patris Petri Hugonisque etiam Hugo fuit, affinitas quidem Roberti cum Hugone seniore et locum tempusque nativitatis suae ignoti sunt.<ref>Bishop, p. 20-22.</ref>
== In Italia ==
Secundum Albericum Trium Fontium, Robertus episcopus fuit in ducatu [[Apulia]], unde a [[Fridericus II (imperator)|Friderico II imperatore]] expulsus est. Fieri potest ut Robertus fuerit [[Dioecesis Sorana-Cassinensis-Aquinatensis-Pontiscurvi|episcopus Aquinatensis]], aliter anonymus, qui annis 1229-1230 “Bellum Clavium” cum papa [[Gregorius IX|Gregorio IX]] contra imperatorem, tum [[expeditio sacra sexta|expeditionem sacram]] in oriente ducentem, pugnavit. Imperatore in Italiam regresso, episcopus Aquinatensis in [[Abbatia Territorialis Montis Cassini|Montem Casinum]] in tempus exulatus est, sed Pacto Sancti Germani facto, in dioecesem suam revenit.
Quomodo Robertus in Italiam venit item ignotum est. Fieri potest ut, velut nepos suum Hugo, discipulus vel magister fuerit Universitatis Bononiensis, unde annis 1220 satelles cardinali Hugulini, tum legati [[Sancta Sedes|apostolicae sedis]] in [[Lombardia]], factus sit. Quod si verum est, Robertus episcopus Aquinatensis ab anno 1225 usque ad 1235 fuerit.<ref>Bishop, p. 34-39.</ref>
== Episcopus Nannetensis ==
Anno 1236 papa [[Gregorius IX]], olim legatus cardinalis Hugulinus, Robertum in dioecesem [[Portus Namnetum|Nannetensem]] transtulit in ducatum [[Britannia Minor|Britanniae]], ubi dux Britannie Petrus et filius suus Johannes, ad instar Friderici imperatoris, de bonis ecclesiasticis avertendis et de damno ecclesiae apportando accusati sunt. Robertus autem, concertationem inter duces ecclesiamque expedire impotens, papae saepius per epistulas questus est et denique anno 1238, dioecese deserta, Romam revenit.<ref>Bishop, p. 75-78.</ref>
Interdum Fridericus imperator [[Isabella II (regina Hierosolymitana)|Isabellam]] [[Regnum Hierosolymitanum|reginam Hierosolymitanam]] uxorem duxit. Isabella puerpera autem anno 1228 mortua, filius infans [[Conradus IV (imperator)|Conradus]] rex Hierosolymitanum factus est. Fridericus, licet a papa Gregorio excommunicatus, anno 1229 expeditionem sacram duxit et urbem [[Hierusalem]] per pactum decennialem cum [[Meledinus|Meledino]] soldano [[Aegyptus|Aegypti]] recupevarit.<ref>Bishop, p. 69-70.</ref> Pacto exito anno 1239, [[expedition sacra baronum]] protectum Hierusalem advenit.<ref>Bishop, p. 57-58.</ref>
== Patriarcha Hierosolymitanus ==
Hoc tempore, fortasse anno 1238 ante expeditionem baronum, patriarcha Hierosolymitanus [[Girardus de Losana]] mortuus est. Canonici [[Ecclesia Sancti Sepulcri|ecclesiae Sancti Sepulcri]] [[Iacobus Vitriacensis|Iacobum Vitriacensem]], olim episcopum [[Acco]]nensem, elegerunt. Iacobus autem iamdudum dioecesem odiosam deseruerat. Deinde Gregorius annuit Landoni archiepiscopo [[Messana|Messanensi]], Friderici familiari, qui, gaudia tamen imperatoris accepit, demum non consecratus est. Die [[14 Maii]] anno 1240, non multo post mortem Iacobi kalendis Maii, Gregorius delegit Robertum,<ref>Bishop, p. 72-75.</ref> socium apostolicum et in rebus imperialibus in Apulia expertum.<ref>Hamilton, p. 262.</ref>
Robertus iam legatus apostolicus in Italia remansit et, [[Genua]]m veniens, naves acquisivit ad episcopos adportandos Romam, ubi Gregorius concilium tenere et imperatorem deponere desideravit. Fridericus tamen anno [[1241]] classem [[Igilium (municipium)|Igilii]] cepit et multos episcopos clausit. Et Gregorio et suo successore [[Caelestinus IV|Caelestino IV]] brevi postea mortuis atque sede apostolica vacante, Fridericus electionem candidati imperialis exhortari conatus est. Denique anno [[1243]] [[Innocentius IV]], imperatoris adversator, electus est.<ref>Bishop, p. 82-84.</ref>
Robertus Genuae, urbi natali Innocentii, remanserit, non prius in Lombardia a Friderico capta progredi audens quam Innocentius anno [[1244]] electionem eius patriarchalem et legationem in orientem confirmavit, et eadem aestate Genua ad portum Accon navigans Hierusalem peregrinationem fecit. Paulo postea mense Augusti Hierusalem a [[Chorasmia|Corasminis]] capta est.<ref>Bishop, p. 86-88.</ref>
Robertus et alii domini Hierosolymitani, cum Chorasmini satelles soldani Aegypti (filii Meledini) facti erint, pactum cum rectore [[Damascus|Damasci]] [[Al-Salih 'Imad al-Din Isma'il]] contraxerunt. Mense octobris exercitus Aegyptius–Corasminus copias Hierosolymitanas–Damascenas in proelio prope [[Gaza]]m pervicit. Secundum suas litteras Robertus cladem "semivivus" apud [[Ascalon (urbs antiqua)|Ascalonam]] evasit.<ref>Bishop, p. 88-91.</ref> Tot dominis secularibus ecclesiasticisque Hierosolymitanis interfectis, Robertus iam "auctoritatem in regno gravissimam" tenuit.<ref>Hamilton, p. 264.</ref> Salutem regni contra Aegyptios Corasminosque praestitit et auxilium papae ac aliorum dominorum occidentalium petit.<ref>Bishop, p. 91-92.</ref>
== Expeditio sacra septima ==
Cum Innocentius voluerit ut [[Ludovicus IX (rex Francorum)|Ludovicus IX]], rex Franciae, [[Expeditio sacra septima|novam expeditionem sacram]] conduceret, Robertus tamen anno [[1247]] appellavit, vero infelice, [[Henricus III (rex Angliae)|Henricum III]], regem Angliae, ad illum vasculum sanguinis Christi mittens.<ref>Vincent, p. 14-15.</ref>
Anno [[1248]] Ludovicus in oriente una cum novo legato apostolico [[Odo de Castro Radulfi|Odone de Castro Radulfi]] applicuit. Ludovicus Aegyptum mense Junii [[1249]] invasit et confestim cepit portum [[Tamiathis|Damiatam]]. Ibi usque ad mensem Februarii [[1250]] remanentes, tum ad [[Cairus|Cairum]] iter facientes, denique ad proelium Fariskur Ludovicus et omnes crucesignati victi et usque ad mensem Maii clausi sunt.<ref>Bishop, p. 100-104.</ref> Interdum [[Mamluci]], servi [[Ayyubidae|Ayyubidarum]] militares, soldanum subverterunt. Robertus cum Mamlucis transactum veniens [[carcer]]atus et tortatus est.<ref>Hamilton, p. 263-265.</ref> Crucesignati Mamlucis ingentem pecuniae summam Ludovici, Roberti, et aliorum captivorum liberatione ac urbi Damiatae permutaverunt et urbem Damiatae reliquerunt. Ludovicus et crucesignati revenerunt Accon, ubi rex quattuor annos ad castellos murosque regni reficiendos absumpsit.<ref>Bishop, p. 105-106.</ref>
== Mors ==
Ludovicus domum vere anno [[1254]] redivit. Novus legatus Odo de Castro Radulfi etiam in vice Roberti, fortasse causa aegritudine senectuteve inepti, negotium patriarchae peregit. Secundum [[Ioannes de Ionvilla|Ioannem de Ionvilla]], [[biographus|biographum]] Ludovici, anno 1250 Robertus iam "senex venerabilis octoginta annos habens" fuit.<ref>Smith, p. 235.</ref> Robertus die octavo mense Junii 1254 mortuus est.<ref>Hamilton, p. 267.</ref> Odo ad Franciam non multo postea redivit. Fieri potest ut Opicius Fieschi, [[Patriarchatus Antiochenus|patriacha Latinus Antiochenus]] et nepos Innocentii IV, patriarchatum postulaverit, sed papa etiam mortuo electio non confirmata est. Innocentio succedit Alexander IV, qui episcopum [[Virodunum|Verodunensem]] [[Urbanus IV|Iacobum Pantaléon]] delegit.<ref>Hamilton, p. 233.</ref>
==Notae==
{{Reflist|20em}}
==Bibliographia==
*{{cite book | last=Hamilton| first=Bernard | title=The Latin Church in the Crusader States: The Secular Church | publisher=Taylor & Francis | date=1980 | isbn=978-0-86-078072-4}}.
*{{cite book | last=Bishop| first=Adam M. | title=Robert of Nantes, Patriarch of Jerusalem (1240-1254) | publisher=Routledge | date=2024 | isbn=978-1-03-226704-3}}.
*{{cite book | last=Smith| first=Caroline | title=Joinville and Villehardouin: Chronicles of the Crusades | publisher=Penguin | date=2008 | isbn=978-0-75-465363-9}}.
*{{cite book | last=Vincent| first=Nicholas | title=The Holy Blood: King Henry III and the Westminster Blood Relic | publisher=Cambridge University Press | date=2006 | isbn=0-521-57128-6}}.
{{arca initii}}
{{arca successionis unus |
ante=Henricus|
titulus= Episcopus Nannetensis |
anni=[[1236]]–[[1240]] |
postquam=Galeranus
}}
{{arca successionis duo |
ante=Girardus de Losana |
titulus= [[Patriarcha Hierosolymitanus]] |
anni=[[1240]]–[[1254]] |
postquam=[[Urbanus IV|Iacobus Pantaléon]]
}}
{{arca finis}}
{{Lifetime|saeculo 12|1254|Nannetensis, Robertus}}
[[Categoria:Alumni Universitatis Bononiensis]]
[[Categoria:Clerici Syropalaestinae mediaevalis]]
[[Categoria:Episcopi Nannetenses]]
[[Categoria:Patriarchae Hierosolymitani]]
5s5tw3rb1nfsabfpy9c75kr6l11gsyv
Ioannes Mendes
0
325080
3960458
3960302
2026-05-18T12:57:48Z
IacobusAmor
1163
3960458
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Ioannes Petrus Radulphus Mendes}} (vulgo ''Shawn Peter Raul Mendes''; natus [[Torontum|Toronti]] die [[8 Augusti]] [[1998]]) est [[cantor]] [[Canada|Canadianus]]. Anno [[2013]], in populi favorem venit postquam [[pellicula brevis|pelliculas breves]] sui canentis in [[Vine]], praecursore [[TikTok]], divulgaverat.
== Pelliculographia ==
* ''Metegol'' (2013)
* ''Shawn Mendes: In Wonder'' (2020)
* ''Lyle, Lyle, Crocodile'' (2022)
== Discographia ==
* ''Handwritten'' (2015)
* ''Illuminate'' (2016)
* ''Shawn Mendes'' (2018)
* ''Wonder'' (2020)
* ''Shawn'' (2024)
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Shawn Mendes|Ioannem Mendes}}
{{Fontes biographici}}
* {{IMDb|6658398|Ioanne Mendes}}
* [http://www.shawnmendesofficial.com/ Situs interretialis]
{{bio-stipula}}
{{Lifetime|1998||Mendes, Ioannes Petrus Radulphus}}
[[Categoria:Cantores Canadae]]
kntiumom5suvto6zgoxap4y7kd680pv
Principium Machianum
0
325081
3960461
3960437
2026-05-18T13:05:03Z
IacobusAmor
1163
3960461
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:MachDieMechanikEntwickelungTitlPg.jpg|thumb|Liber Ernesti Mach {{Op|De mechanica secundum suum progressum historice criticeque exposita}} ([[Theodisce]] {{Op|Die Mechanik in ihrer Entwicklung historisch-kritisch dargestellt}})<ref name="mach-1883">{{qc|Mach, 1883}}</ref>]]
In [[physica theoretica]], praesertim in disputationibus de theoriis [[gravitas (physica)|gravitatis]], {{res|principium Machianum}} seu {{res|coniectura Machiana}}<ref>{{qc|Von Bayer, 2001}}, [https://books.google.com/books?id=VhJr9Qx8ohsC&dq=mach's+conjecture&pg=PA79 p. 79].</ref> appellatur hypothesis incerta quam [[Albertus Einstein]] [[Ernestus Mach|Ernesto Mach]], [[physicus|physico]] [[philosophus|philosopho]]<nowiki />que [[Austria]]co, attribuit, quae explicare conatur quomodo res [[rotatio|volventes]], exempli gratia [[gyroscopium|gyroscopia]] vel [[corpus caeleste|corpora caelestia]], ad [[systema relationum]] se referant.
Secundum talem coniecturam, [[exsistentia]] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|rotatio absoluta|rotationis absolutae|en|qid=Q4669833}}—quae distinctionem inter localia {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|systema relationum inertiale|systemata inertialia|en|qid=Q192735}} et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|systema relationum volvens|systemata volventia|en|qid=Q3310692}} infert—a distributione universali materiei pendet, ut hoc exemplum illustrat:
{{Folium memoratum|
Primum consiste atque sine ad latera tua [[bracchium|bracchia]] pendere laxa. Observa ut [[sidus|sidera]] fere immota maneant et bracchia tua fere recta deorsum pendeant. Deinde volve te ipsum ipsamve; sidera circa [[zenith]] volvi videbuntur, simulque bracchia tua [[vis centrifuga|vi centrifuga]] sursum trahentur. Profecto casus esset mirabilis si systema relationum inertiale, in quo tua bracchia libere pendebant, idem esset ac systema relationum in quo sidera quiescunt fixa, nisi aliqua interactio inter sidera et te exsisteret quae tuum systema relationum determinaret inertiale.
}}{{Norma dextra|
―[[Stephanus Weinberg]] ([[1972]]). {{Op|Gravitation and Cosmology}}.<ref>{{qc|Weinberg, 1972}}, [https://archive.org/details/gravitationcosmo00stev_0/page/16/mode/2up p. 17]. [[Anglice|Angl.]] “{{Barbarice|lingua=en|First stand still, and let your arms hang loose at your sides. Observe that the stars are more or less unmoving, and that your arms hang more or less straight down. Then pirouette. The stars will seem to rotate around the zenith, and at the same time your arms will be drawn upward by centrifugal force. It would surely be a remarkable coincidence if the inertial frame, in which your arms hung freely, just happened to be the reference frame in which typical stars are at rest, unless there were some interaction between the stars and you that determined your inertial frame.}}”</ref>
}}
Principium Machianum statuit hanc rem non esse fortuitam, sed potius quandam exsistere {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|lex physica|legem|en=Physikalisches Gesetz}} quae [[motus|motum]] siderum remotissimorum cum locali {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|systema relationum inertiale|systemate inertiali|en|qid=Q192735}} conectit. Nam si omnia sidera circa observatorem videantur circumagi, Mach censuit aliquam vim physicam efficere ut observator vim [[vis centrifuga|centrifugam]] sentiret. Hinc varia enuntiata principii, saepe obscura, orta sunt, velut: “[[massa]] alibi sita hic afficit [[inertia]]m”. Formula generalissima principii est:
{{Ipse dixit|
Leges physicae locales maximā compagine universi determinantur.
|[[Stephanus Hawking|Hawking]] & {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Georgius Franciscus Rainerius Ellis|Ellis|en|qid=Q5538966}} ([[1973]]). {{Op|The Large Scale Structure of Space–Time}}.<ref>{{qc|Hawking & Ellis, 1973}}, p. 1. [[Anglice|Angl.]] “{{barbarice|lingua=en|Local physical laws are determined by the large-scale structure of the universe}}”.</ref>
}}
Suasio Machiana magni momenti fuit in [[theoria relativitatis generalis|theoriae relativitatis generalis]] Einsteinianae ortu. Einstein enim intellexit distributionem universam materiei {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|tensor metricus (theoria relativitatis)|tensorem metricum|en|qid=Q2045231}} determinare posse, quo definiatur quid systema putetur quoad rotationem quiescere. In nonnullis {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|solutiones exactae in theoria relativitatis generalis|solutionibus theoriae relativitatis generalis|en|qid=Q5419229}}, [[spatii temporisque tractio]] atque conservatio {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|momentum angulare|momenti angularis|en|qid=Q161254}} gravitationalis sic efficiunt ut hoc verum sit. Attamen, quum principium ipsum vagum sit, multae formulae diversae propositae sunt quae “principia Machiana” vocari possunt, quarum nonnullae falsae putantur. {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Metrica Gödeliana||en|qid=Q1559192}} universi volventis exemplum praebet quod principium Machianum quam maxime violare videtur. In tali enim exemplo sidera remota eo celerius celeriusque volvi videntur quo longius distent. Contradictio tamen quaestionem validitatis principii Machiani omnino non dirimit, quia exemplum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|lineae temporales clausae|lineas temporales clausas|en|qid=Q1876815}} admittit.
== Historia ==
Ernestus Mach in libro {{Op|Die Mechanik in ihrer Entwicklung historisch-kritisch dargestellt}} anno [[1883]] edito suam doctrinam primum exposuit.<ref name="mach-1883" /> Ante eum similes sententiae etiam in libris [[Georgius Berkeleius|Georgii Berkeleii]] philosophi reperiebantur.<ref name="berkeleius-1721">{{qc|Berkeleius, 1721}}.</ref>
Post Mach, liber {{Op|Motus absolutus an relativus?}} a fratribus [[Benedictus Friedlaender|Benedicto Friedlaender]] et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Immanuel Friedlaender|Immanuele Friedlaender|de|qid=Q89222}} anno [[1896]] editus nonnullas ideas principio Machiano similes continebat.<ref>{{qc|Friedlaender, 1896}}.</ref>
== De usu Einsteiniano principii ==
Est in theoria relativitatis quaestio fundamentalis: si omnis motus relativus est, quomodo corporum [[inertia]] mensurari potest? Inertia enim respectu alicuius rei metienda est; sed cuius respectu si [[particula]]m solam in universo omnino vacuo fingamus? Nonnulli putaverunt talem particulam nullum motum (ne rotatorium quidem) habere posse. Ita principium Machianum interdum intellegitur affirmatio nullum motum tribui posse nisi alia corpora adsint.
Sic ipse Mach scripsit:
{{Folium memoratum|
Experimentum [[Isaacus Newtonus|Newtonianum]] aquae in [[vas]]e volventis hoc tantum docet: vertiginem relativam aquae respectu [[paries|parietum]] vasis nullas [[vis centrifuga|vires centrifugas]] notabiles excitare; eas autem ex vertigine relativa respectu massae [[Tellus|Telluris]] ceterorumque corporum caelestium oriri. Nemo dicere potest quomodo experimentum finiturum esset si parietes vasis spissiores spissioresque atque graviores fierent, ac denique plurium [[mille passus|miliariorum passuum]] crassitudinem haberent. Unum tantum experimentum nobis conceditur, atque illud cum ceteris rebus nobis cognitis, non tamen cum figmentis nostris arbitrariis, componere debemus.
}}{{Norma dextra|
―[[Ernestus Mach]] ([[1883]]). {{Op|Die Mechanik in ihrer Entwicklung historisch-kritisch dargestellt}}.<ref>{{qc|Mach, 1883}}, [https://archive.org/details/bub_gb_x9Q2AAAAMAAJ/page/216/mode/2up pp. 216–217]. [[Theodisce|Th.]] “{{Barbarice|lingua=de|Der Versuch Newton's mit dem rotirenden Wassergefäss lehrt nur, dass die Relativdrehung des Wassers gegen die Gefässwände keine merklichen Centrifugalkräfte weckt, dass dieselben aber durch die Relativdrehung gegen die Masse der Erde und die übrigen Himmelskörper geweckt werden. Niemand kann sagen, wie der Versuch verlaufen würde, wenn die Gefässwände immer dicker und massiger, zuletzt mehrere Meilen dick würden. Es liegt nur der eine Versuch vor, und wir haben denselben mit den übrigen uns bekannten Thatsachen, nicht aber mit unsern willkürlichen Dichtungen in Einklang zu bringen.}}”</ref>
}}
Albertus Einstein fere hoc sensu videtur principium intellexisse:
{{Ipse dixit|Inertia ex quadam interactione inter corpora oritur.|[[Albertus Einstein]], [[Turicum|Turici]], die [[25 Iunii]] [[1913]].{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1={{*Cfr}} [[Albertus Einstein]], “Hoch geehrter Herr Kollege!”, [[Turicum|Turici]], die [[25 Iunii]] [[1913]], apud {{qc|Wolters, 1987}}, p. 151, et apud {{qc|Misner, Thorne & Wheeler, 1973}}, p. 544: “{{omissis}} necessario sequitur ut inertia ex quadam interactione inter corpora oriatur, prorsus ut in tuis cogitationibus de experimento Newtoniano aquae in vase volventis {{omissis}} Si sphaera cava {{mvar|S}} circa axem per centrum eius transeuntem volvatur (respectu systematis stellarum fixarum sive “systematis quietis”), [[vis Coriolis|campus Coriolianus]] intra sphaeram cavam oriatur, id est planum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|pendulum Foucaultianum|penduli Foucaultiani|en|qid=Q178841}} (quamquam velocitate revera tam exiguā ut mensurari non possit) simul circumferatur.” [[Theodisce|Th.]] “{{barbarice|lingua=de|{{omissis}} es ergibt sich mit Notwendigkeit, daß die Trägheit in einer Art Wechselwirkung der Körper ihren Ursprung hat, ganz im Sinne Ihrer Überlegungen zum Newtonschen Eimer-Versuch {{omissis}} Rotiert die Schale {{mvar|S}} um eine durch ihren Mittelpunkt gehende Achse (relativ zum System der Fixsterne/‚Restsystem‘), so entsteht im Innern der Schale ein Coriolis-Feld, d. h. die Ebene des Foucault-Pendels wird (mit einer allerdings praktisch unmeßbar kleinen Geschwindigkeit) mitgenommen.}}”|2=Q178841|name=epistula-25-iunii-1913}}}}
Nonnulla principii Machiani enuntiata cum [[holismus|holismo]] conectuntur. Mach enim intellegi potest suasisse ut theoriae gravitatis ad {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|relationalismus|doctrinas relationalisticas|en|qid=Q2142479}} pertinerent. Einstein in physicam hodiernam principium introduxit dum theoriam relativitatis generalis elaborabat; ipse quidem dicitur locutionem “principium Machianum” primus finxisse. Multum disputatur verene Mach novam legem physicam proponere voluerit, quoniam nusquam eam aperte enuntiavit.
Scriptum quo Einstein maxime commotus est fuit liber Ernesti Mach {{Op|De mechanica secundum suum progressum historice criticeque exposita}},<ref name="mach-1883" /> in quo philosophus doctrinam Newtonianam de {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Spatium tempusque absoluti|spatio absoluto|en|qid=Q19314}} refutavit, praesertim exsistentiam cuiusdam electi [[systema relationum|systematis relationum]] quod e celebri {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|argumentum Newtonianum vasis|argumento Newtoniano vasis|en|qid=Q2585683}} oriebatur.
Newtonus in suis {{Op|[[Philosophiae naturalis principia mathematica|Philosophiae naturalis principiis mathematicis]]}} demonstrare conatus est rotationem absolutam dignosci posse propter vires apparentes quae tantummodo in rotatione absoluta inveniuntur. Nam si vas aquā plenum volvitur, aqua primitus quiescit, deinde motus vasis aquae communicatur, quae curvatur atque propter vim centrifugam ad margines ascendit. Hoc experimentum demonstrat vires centrifugas non oriri nisi aqua respectu spatii absoluti rotetur (quod hic per systema relationum [[Tellus|Telluris]], vel potius {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|stellae fixae|stellarum fixarum|en|qid=Q430297}}, repraesentatur); contra autem, quum vas respectu aquae vertatur, nullae vires centrifugae gignuntur, quod indicat aquam quietam esse respectu spatii absoluti. Ex hoc Newtonus conclusit vires centrifugas e rotatione respectu spatii absoluti oriri.
In libro suo Mach affirmat experimentum tantummodo demonstrare nullas vires centrifugas oriri dum aqua quoad vas non movetur; non licet tamen scire quid accideret si latera vasis immensum augerentur. Itaque, secundum Mach, notio motūs absoluti deserenda est atque omnis motus, sive uniformis sive acceleratus, tantummmodo respectu aliorum corporum intellegi potest ({{*ie}} non satis est dicere aquam rotari, sed necesse est determinare utrum respectu vasis an respectu Terrae rotetur). Hac ratione {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|vis ficticia|ficticiae vires|en|qid=Q212126}} quae motūs relativos ab “absolutis” distinguere videntur, non censendae sunt nisi effectūs peculiaris asymmetriae, in systemate nostro relationum exstantis, inter corpora quae in motu ponimus, quae parva sunt (velut vasa), et corpora quae quiescere credimus (Tellus et stellae remotae), quae multum maiora atque graviora sunt illis.
Similem opinionem iam [[Georgius Berkeleius]] in opere {{Op|{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|De Motu (Berkeleius)|De Motu|en|qid=Q171280}}}} defenderat.<ref name="berkeleius-1721" /> Haec physica ratio inertiam corporum ita determinare debet ut gravia remotaque corpora universi ad vires inertiales maxime conferant. Nescitur tamen verene Mach novam legem physicam inter corpora gravia proponere voluerit; verisimilius nihil aliud proposuit nisi simplicem “motūs in spatio redescriptionem” quin vocabulum spatii adhiberet.<ref>{{qc|Barbour & Pfister, 1995}}.</ref> Scitur tamen Einstein illa verba sic interpretatum esse, quasi quaedam nova actio physica inter corpora exsisteret, ut postea longa disputatio orta sit.
Plerique physici censent Mach suum principium in theoriam physicam exactam, quae explicaret quomodo remota sidera inertiam corporum afficere possint, numquam redegisse. Ipse Mach principium suum numquam clare definivit.<ref>{{qc|Barbour & Pfister, 1995}}, pp. 9–57.</ref> Quamquam Einstein eo maxime inspiratus est, principium Machianum non habetur fundamentum necessarium theoriae relativitatis generalis, licet tamen {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|principium aequivalentiae||en|qid=Q210546}} inter massam gravitationalem atque inertialem sit magnopere fundamentale.
== De.principio Machiano in theoria relativitatis generalis ==
Quum in theoria relativitatis generalis notiones simplices [[spatium|spatii]] [[tempus|temporis]]<nowiki />que non iam valeant, etiam obscurius fit quid “principium Machianum” proprie significetur. Saltem viginti et una formulae principii propositae sunt, quarum aliae putantur “magis Machianae” quam aliae.<ref>{{qc|Barbour & Pfister, 1995}}, p. 530.</ref> Formula debilissima affirmat motum materiei ubilibet afficere posse quae systemata inertialia adhibenda sint alibi.
Einstein, antequam theoriam relativitatis generalis perfecisset, effectum quendam invēnit quem interpretatus est principium Machianum probare. Concedatur magnam [[sphaera]]m cavam erga stellas fixas volvi; tum systema inertiale intra sphaeram cavam descriptum incipiet respectu stellarum fixarum [[praecessio|praecessare]]. Hic effectus nunc {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|effectus Lensianus–Thirringianus||en|qid=Q11083519}} appellatur. Einstein hac inventione adeo delectatus est ut Ernesto Mach hocmodo scriberet:
{{Folium memoratum|
{{omissis}} necessario sequitur ut inertia ex quadam interactione inter corpora oriatur, prorsus ut in tuis cogitationibus de experimento Newtoniano aquae in vase volventis {{omissis}} Si sphaera cava {{mvar|S}} circa axem per centrum eius transeuntem volvatur (respectu systematis stellarum fixarum sive “systematis quietis”), [[vis Coriolis|campus Coriolianus]] intra sphaeram cavam oriatur, id est planum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|pendulum Foucaultianum|penduli Foucaultiani|en|qid=Q178841}} (quamquam velocitate revera tam exiguā ut mensurari non possit) simul circumferatur.
}}{{Norma dextra|
―[[Albertus Einstein]], [[Turicum|Turici]], die [[25 Iunii]] [[1913]].<ref name="epistula-25-iunii-1913" />
}}
Effectus Lensianus–Thirringianus certe satisfacit notioni generali secundum quam “materies alibi hic afficit inertiam”:<ref>{{qc|Bondi & Samuel, 1997}}, p. 121.</ref> si sphaera cava materiei abesset aut non volveretur, planum penduli non traheretur. Intra contextum huius effectūs sententia quoque secundum quam inertia “ex quadam interactione inter corpora” oritur putari potest vera.
Quaestio tamen profundior videtur esse ipsa existentia “stellarum fixarum”, quas Einstein tractavit systema externum. Physici hodierni vestigia principii Machiani in “problemate valorum initialium” agnoscunt.
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* {{Ecce citatio
| id = Barbour & Pfister, 1995
| c = {{Opus
| cognomen redactoris 1 = Barbour
| nomen redactoris 1 = Iulianus B.
| cognomen redactoris 2 = Pfister
| nomen redactoris 2 = Herbertus
| titulus = Mach's principle: from Newton's bucket to quantum gravity
| lingua = en
| annus = 1995
| series = Einstein Studies
| volumen seriei = 6
| locus = [[Bostonia]]e
| domus editoria = Birkhäuser
| url = https://sites.pitt.edu/~jdnorton/papers/MachPrinciple.pdf
| isbn = 978-3-7643-3823-7
}}
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Berkeleius, 1721
| c = {{Opus
| cognomen auctoris = Berkeleius
| nomen auctoris = Georgius
| commentatio de auctore = Georgius Berkeleius
| titulus = De motu; sive, de motus principio et natura, et de causa communicationis motuum
| annus = 1721
| locus = [[Londinium|Londinii]]
| domus editoria = Iacobus Tonson
| url = https://archive.org/details/b30774299
| url forma pdf = https://archive.org/download/b30774299/b30774299.pdf
}}
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Bondi & Samuel, 1997
| c = {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Bondi
| nomen auctoris 1 = Hermannus
| cognomen auctoris 2 = Samuel
| nomen auctoris 2 = Iosephus
| titulus = The Lense–Thirring Effect and Mach's Principle
| contextus = Physics Letters A
| volumen = 228
| fasciculus = 3
| annus = 1997
| paginae = 121–126
| bibcode = 1997PhLA..228..121B
| doi = 10.1016/S0375-9601(97)00117-5
| s2cid = 15625102
| arxiv = gr-qc/9607009
}}
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Hawking & Ellis, 1973
| c = {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Hawking
| nomen auctoris 1 = Stephanus Gulielmus
| commentatio de auctore 1 = Stephanus Hawking
| cognomen auctoris 2 = Ellis
| nomen auctoris 2 = Georgius Franciscus Rainerius
| titulus = The Large Scale Structure of Space–Time
| lingua = en
| tempus = 1973
| domus editoria = Cambridge University Press
| url = https://archive.org/details/largescalestruct0000hawk
| accessus ad url = sociis
| isbn = 978-0-521-09906-4
}}
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Friedlaender, 1896
| c = {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Friedlaender
| nomen auctoris 1 = Benedictus
| commentatio de auctore 1 = Benedictus Friedlaender
| cognomen auctoris 2 = Friedlaender
| nomen auctoris 2 = Immanuel
| nomenclatura = compendiaria
| titulus = Absolute oder relative Bewegung?
| lingua = de
| latine = Motus absolutus an relativus?
| annus = 1896
| url = https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/BDVFSWTJNPOFICKAE2RVF2RNEGFRA67K
| locus = [[Berolinum|Berolini]]
| domus editoria = Leonhardus Simion
}}
}}.
* {{Opus
| cognomen = Gasco
| nomen = Enricus
| titulus = Il contributo di Mach sull'origine dell'inerzia
| lingua = it
| latine = Conlatio Machiana ad originem inertiae
| contextus = Quaderni di Storia della Fisica
| volumen = 12
| paginae = 17–34
| annus = 2004
| url = https://www.vielbein.it/pdf/Articoli/Articolo.pdf
| retrospectio = 20260518054822
| salus url = vivit
| doi = 10.1393/qsf/i2003-10001-6
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Mach, 1883
| c = {{Opus
| cognomen auctoris = Mach
| nomen auctoris = Ernestus Valfridus Josephus Venceslaus
| commentatio de auctore = Ernestus Mach
| nomenclatura = compendiaria
| titulus = Die Mechanik in ihrer Entwicklung historisch-kritisch dargestellt
| lingua = de
| latine = Mechanica secundum suum progressum historice criticeque exposita
| annus = 1883
| url = https://archive.org/details/bub_gb_x9Q2AAAAMAAJ
| locus = [[Lipsia]]e
| domus editoria = F. A. Brockhaus
}}
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Misner, Thorne & Wheeler, 1973
| c = {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Misner
| nomen auctoris 1 = Carolus Gulielmus
| cognomen auctoris 2 = Thorne
| nomen auctoris 2 = Kip Stephanus
| commentatio de auctore 2 = Kip Thorne
| cognomen auctoris 3 = Wheeler
| nomen auctoris 3 = Ioannes Archibaldus
| nomenclatura = compendiaria
| titulus = Gravitation
| annus = 1973
| domus editoria = W. H. Freeman and Company
| locus = [[Franciscopolis (California)|Franciscopoli]]
| url = https://physicsgg.me/wp-content/uploads/2023/05/misner_thorne_wheeler_gravitation_freema.pdf
| retrospectio = 20240728193849
| salus url = vivit
| isbn = 0-7167-0344-0
}}
}}.
* {{Opus
| cognomen 1 = Pfister
| nomen 1 = Herbertus
| cognomen 2 = King
| nomen 2 = Marcus
| nomenclatura = compendiaria
| titulus = Inertia and Gravitation: The Fundamental Nature and Structure of Space-Time
| series = Lecture Notes in Physics
| volumen seriei = 897
| annus = 2015
| locus = Heidelberg
| domus editoria = Springer
| doi = 10.1007/978-3-319-15036-9
| isbn = 978-3-319-15035-2
}}.
* {{Opus
| auctor 1 = Raine, D. J.
| titulus = Mach's Principle in general relativity
| contextus = Monthly Notices of the Royal Astronomical Society
| volumen = 171
| fasciculus = 3
| tempus = 1975
| paginae = 507–528
| bibcode = 1975MNRAS.171..507R
| doi = 10.1093/mnras/171.3.507
| accessus ad doi = liberus
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Sciama, 1953
| c = {{Opus
| cognomen auctoris = Sciama
| nomen auctoris = Dionysius Gulielmus
| titulus = On the origin of inertia
| lingua = en
| latine = De origine inertiae
| contextus = Monthly Notices of the Royal Astronomical Society
| volumen = 113
| paginae = 34–42
| url = https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/1953MNRAS.113...34S
| url forma pdf = https://articles.adsabs.harvard.edu/pdf/1953MNRAS.113...34S
| annus = 1953
| annus compositionis = 1952
| doi = 10.1093/mnras/113.1.34
| bibcode = 1953MNRAS.113...34S
}}
}}.
* {{Opus
| cognomen auctoris = Sciama
| nomen auctoris = Dionysius Gulielmus
| titulus = Modern Cosmology
| tempus = 1971
| domus editoria = Cambridge University Press
| locus = [[Cantabrigia]]e
| url = https://archive.org/details/ModernCosmology_901
| oclc = 6931707
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Von Bayer, 2001
| c = {{Opus
| cognomen auctoris = Von Bayer
| nomen auctoris = Iohannes Christianus
| titulus = The Fermi Solution: Essays on Science
| lingua = en
| annus = 2001
| domus editoria = Courier Dover Publications
| isbn = 0-486-41707-7
| url = https://books.google.com/books?id=VhJr9Qx8ohsC
}}
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Weinberg, 1972
| c = {{Opus
| cognomen auctoris = Weinberg
| nomen auctoris = Stephanus
| commentatio de auctore = Stephanus Weinberg
| titulus = Gravitation and Cosmology
| lingua = en
| annus = 1972
| domus editoria = John Wiley & Sons, Inc.
| locus = [[Novum Eboracum|Novo Eboraco]], [[Londinium|Londinii]], [[Sydneium|Sydneii]], [[Torontum|Toronti]]
| url = https://archive.org/details/gravitationcosmo00stev_0
| accessus ad url = sociis
| isbn = 978-0-471-92567-5
}}
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Wolters, 1987
| c = {{Opus
| cognomen auctoris = Wolters
| nomen auctoris = Gereon
| titulus = Mach I, Mach II, Einstein und die Relativitätstheorie: eine Fälschung und ihre Folgen
| lingua = de
| annus = 1987
| domus editoria = Walter de Gruyter
| locus = [[Berolinum|Berolini]], [[Novum Eboracum|Novo Eboracum]]
| url = https://books.google.com/books?id=qg-hpQnob-cC
| isbn = 9783110108255
}}
}}.
{{NexInt}}
{{div col|2}}
* [[Aether luminifer]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Historia theoriae relativitatis generalis||en|qid=Q1936878}}
* [[Relativitas generalis]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Rotatio absoluta||en|qid=Q4669833}}
* [[Spatii temporisque tractio]]
* [[Spatitempus]]
* [[Systema relationum]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Theoria Bransiana–Dickeana||en|qid=Q898809}}
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Theoria gravitatis Hoyleana–Narlikariana||en|qid=Q17027715}}
* [[Vis centrifuga]]
{{div col end}}
[[Categoria:Astronomia]]
[[Categoria:Ernestus Mach]]
[[Categoria:Albertus Einstein]]
[[Categoria:Notiones in physica]]
[[Categoria:Theoriae gravitationis]]
[[Categoria:Rotatio]]
[[Categoria:Philosophia]]
[[Categoria:Physica]]
fdeco19xvrjchqaheidcjwxk13rqxir
3960566
3960461
2026-05-18T20:21:25Z
Bacciballum
205339
menda
3960566
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:MachDieMechanikEntwickelungTitlPg.jpg|thumb|Liber Ernesti Mach {{Op|De mechanica secundum suum progressum historice criticeque exposita}} ([[Theodisce]] {{Op|Die Mechanik in ihrer Entwicklung historisch-kritisch dargestellt}})<ref name="mach-1883">{{qc|Mach, 1883}}</ref>]]
In [[physica theoretica]], praesertim in disputationibus de theoriis [[gravitas (physica)|gravitatis]], {{res|principium Machianum}} seu {{res|coniectura Machiana}}<ref>{{qc|Von Bayer, 2001}}, [https://books.google.com/books?id=VhJr9Qx8ohsC&dq=mach's+conjecture&pg=PA79 p. 79].</ref> appellatur hypothesis incerta quam [[Albertus Einstein]] [[Ernestus Mach|Ernesto Mach]], [[physicus|physico]] [[philosophus|philosopho]]<nowiki />que [[Austria]]co, attribuit, quae explicare conatur quomodo res [[rotatio|volventes]], exempli gratia [[gyroscopium|gyroscopia]] vel [[corpus caeleste|corpora caelestia]], ad [[systema relationum]] se referant.
Secundum talem coniecturam, [[exsistentia]] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|rotatio absoluta|rotationis absolutae|en|qid=Q4669833}}—quae distinctionem inter localia {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|systema relationum inertiale|systemata inertialia|en|qid=Q192735}} et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|systema relationum volvens|systemata volventia|en|qid=Q3310692}} infert—a distributione universali materiei pendet, ut hoc exemplum illustrat:
{{Folium memoratum|
Primum consiste atque sine ad latera tua [[bracchium|bracchia]] pendere laxa. Observa ut [[sidus|sidera]] fere immota maneant et bracchia tua fere recta deorsum pendeant. Deinde volve te ipsum ipsamve; sidera circa [[zenith]] volvi videbuntur, simulque bracchia tua [[vis centrifuga|vi centrifuga]] sursum trahentur. Profecto casus esset mirabilis si systema relationum inertiale, in quo tua bracchia libere pendebant, idem esset ac systema relationum in quo sidera quiescunt fixa, nisi aliqua interactio inter sidera et te exsisteret quae tuum systema relationum determinaret inertiale.
}}{{Norma dextra|
―[[Stephanus Weinberg]] ([[1972]]). {{Op|Gravitation and Cosmology}}.<ref>{{qc|Weinberg, 1972}}, [https://archive.org/details/gravitationcosmo00stev_0/page/16/mode/2up p. 17]. [[Anglice|Angl.]] “{{Barbarice|lingua=en|First stand still, and let your arms hang loose at your sides. Observe that the stars are more or less unmoving, and that your arms hang more or less straight down. Then pirouette. The stars will seem to rotate around the zenith, and at the same time your arms will be drawn upward by centrifugal force. It would surely be a remarkable coincidence if the inertial frame, in which your arms hung freely, just happened to be the reference frame in which typical stars are at rest, unless there were some interaction between the stars and you that determined your inertial frame.}}”</ref>
}}
Principium Machianum statuit hanc rem non esse fortuitam, sed potius quandam exsistere {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|lex physica|legem|en=Physikalisches Gesetz}} quae [[motus|motum]] siderum remotissimorum cum locali {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|systema relationum inertiale|systemate inertiali|en|qid=Q192735}} conectit. Nam si omnia sidera circa observatorem videantur circumagi, Mach censuit aliquam vim physicam efficere ut observator vim [[vis centrifuga|centrifugam]] sentiret. Hinc varia enuntiata principii, saepe obscura, orta sunt, velut: “[[massa]] alibi sita hic afficit [[inertia]]m”. Formula generalissima principii est:
{{Ipse dixit|
Leges physicae locales maximā compagine universi determinantur.
|[[Stephanus Hawking|Hawking]] & {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Georgius Franciscus Rainerius Ellis|Ellis|en|qid=Q5538966}} ([[1973]]). {{Op|The Large Scale Structure of Space–Time}}.<ref>{{qc|Hawking & Ellis, 1973}}, p. 1. [[Anglice|Angl.]] “{{barbarice|lingua=en|Local physical laws are determined by the large-scale structure of the universe}}”.</ref>
}}
Suasio Machiana magni momenti fuit in [[theoria relativitatis generalis|theoriae relativitatis generalis]] Einsteinianae ortu. Einstein enim intellexit distributionem universam materiei {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|tensor metricus (theoria relativitatis)|tensorem metricum|en|qid=Q2045231}} determinare posse, quo definiatur quid systema putetur quoad rotationem quiescere. In nonnullis {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|solutiones exactae in theoria relativitatis generalis|solutionibus theoriae relativitatis generalis|en|qid=Q5419229}}, [[spatii temporisque tractio]] atque conservatio {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|momentum angulare|momenti angularis|en|qid=Q161254}} gravitationalis sic efficiunt ut hoc verum sit. Attamen, quum principium ipsum vagum sit, multae formulae diversae propositae sunt quae “principia Machiana” vocari possunt, quarum nonnullae falsae putantur. {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Metrica Gödeliana||en|qid=Q1559192}} universi volventis exemplum praebet quod principium Machianum quam maxime violare videtur. In tali enim exemplo sidera remota eo celerius celeriusque volvi videntur quo longius distent. Contradictio tamen quaestionem validitatis principii Machiani omnino non dirimit, quia exemplum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|lineae temporales clausae|lineas temporales clausas|en|qid=Q1876815}} admittit.
== Historia ==
Ernestus Mach in libro {{Op|Die Mechanik in ihrer Entwicklung historisch-kritisch dargestellt}} anno [[1883]] edito suam doctrinam primum exposuit.<ref name="mach-1883" /> Ante eum similes sententiae etiam in libris [[Georgius Berkeleius|Georgii Berkeleii]] philosophi reperiebantur.<ref name="berkeleius-1721">{{qc|Berkeleius, 1721}}.</ref>
Post Mach, liber {{Op|Motus absolutus an relativus?}} a fratribus [[Benedictus Friedlaender|Benedicto Friedlaender]] et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Immanuel Friedlaender|Immanuele Friedlaender|de|qid=Q89222}} anno [[1896]] editus nonnullas ideas principio Machiano similes continebat.<ref>{{qc|Friedlaender, 1896}}.</ref>
== De usu Einsteiniano principii ==
Est in theoria relativitatis quaestio fundamentalis: si omnis motus relativus est, quomodo corporum [[inertia]] mensurari potest? Inertia enim respectu alicuius rei metienda est; sed cuius respectu si [[particula]]m solam in universo omnino vacuo fingamus? Nonnulli putaverunt talem particulam nullum motum (ne rotatorium quidem) habere posse. Ita principium Machianum interdum intellegitur affirmatio nullum motum tribui posse nisi alia corpora adsint.
Sic ipse Mach scripsit:
{{Folium memoratum|
Experimentum [[Isaacus Newtonus|Newtonianum]] aquae in [[vas]]e volventis hoc tantum docet: vertiginem relativam aquae respectu [[paries|parietum]] vasis nullas [[vis centrifuga|vires centrifugas]] notabiles excitare; eas autem ex vertigine relativa respectu massae [[Tellus|Telluris]] ceterorumque corporum caelestium oriri. Nemo dicere potest quomodo experimentum finiturum esset si parietes vasis spissiores spissioresque atque graviores fierent, ac denique plurium [[mille passus|miliariorum passuum]] crassitudinem haberent. Unum tantum experimentum nobis conceditur, atque illud cum ceteris rebus nobis cognitis, non tamen cum figmentis nostris arbitrariis, componere debemus.
}}{{Norma dextra|
―[[Ernestus Mach]] ([[1883]]). {{Op|Die Mechanik in ihrer Entwicklung historisch-kritisch dargestellt}}.<ref>{{qc|Mach, 1883}}, [https://archive.org/details/bub_gb_x9Q2AAAAMAAJ/page/216/mode/2up pp. 216–217]. [[Theodisce|Th.]] “{{Barbarice|lingua=de|Der Versuch Newton's mit dem rotirenden Wassergefäss lehrt nur, dass die Relativdrehung des Wassers gegen die Gefässwände keine merklichen Centrifugalkräfte weckt, dass dieselben aber durch die Relativdrehung gegen die Masse der Erde und die übrigen Himmelskörper geweckt werden. Niemand kann sagen, wie der Versuch verlaufen würde, wenn die Gefässwände immer dicker und massiger, zuletzt mehrere Meilen dick würden. Es liegt nur der eine Versuch vor, und wir haben denselben mit den übrigen uns bekannten Thatsachen, nicht aber mit unsern willkürlichen Dichtungen in Einklang zu bringen.}}”</ref>
}}
Albertus Einstein fere hoc sensu videtur principium intellexisse:
{{Ipse dixit|Inertia ex quadam interactione inter corpora oritur.|[[Albertus Einstein]], [[Turicum|Turici]], die [[25 Iunii]] [[1913]].{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1={{*Cfr}} [[Albertus Einstein]], “Hoch geehrter Herr Kollege!”, [[Turicum|Turici]], die [[25 Iunii]] [[1913]], apud {{qc|Wolters, 1987}}, p. 151, et apud {{qc|Misner, Thorne & Wheeler, 1973}}, p. 544: “{{omissis}} necessario sequitur ut inertia ex quadam interactione inter corpora oriatur, prorsus ut in tuis cogitationibus de experimento Newtoniano aquae in vase volventis {{omissis}} Si sphaera cava {{mvar|S}} circa axem per centrum eius transeuntem volvatur (respectu systematis stellarum fixarum sive “systematis quietis”), [[vis Coriolis|campus Coriolianus]] intra sphaeram cavam oriatur, id est planum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|pendulum Foucaultianum|penduli Foucaultiani|en|qid=Q178841}} (quamquam velocitate revera tam exiguā ut mensurari non possit) simul circumferatur.” [[Theodisce|Th.]] “{{barbarice|lingua=de|{{omissis}} es ergibt sich mit Notwendigkeit, daß die Trägheit in einer Art Wechselwirkung der Körper ihren Ursprung hat, ganz im Sinne Ihrer Überlegungen zum Newtonschen Eimer-Versuch {{omissis}} Rotiert die Schale {{mvar|S}} um eine durch ihren Mittelpunkt gehende Achse (relativ zum System der Fixsterne/‚Restsystem‘), so entsteht im Innern der Schale ein Coriolis-Feld, d. h. die Ebene des Foucault-Pendels wird (mit einer allerdings praktisch unmeßbar kleinen Geschwindigkeit) mitgenommen.}}”|2=Q178841|name=epistula-25-iunii-1913}}}}
Nonnulla principii Machiani enuntiata cum [[holismus|holismo]] conectuntur. Mach enim intellegi potest suasisse ut theoriae gravitatis ad {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|relationalismus|doctrinas relationalisticas|en|qid=Q2142479}} pertinerent. Einstein in physicam hodiernam principium introduxit dum theoriam relativitatis generalis elaborabat; ipse quidem dicitur locutionem “principium Machianum” primus finxisse. Multum disputatur verene Mach novam legem physicam proponere voluerit, quoniam nusquam eam aperte enuntiavit.
Scriptum quo Einstein maxime commotus est fuit liber Ernesti Mach {{Op|De mechanica secundum suum progressum historice criticeque exposita}},<ref name="mach-1883" /> in quo philosophus doctrinam Newtonianam de {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Spatium tempusque absoluti|spatio absoluto|en|qid=Q19314}} refutavit, praesertim exsistentiam cuiusdam electi [[systema relationum|systematis relationum]] quod e celebri {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|argumentum Newtonianum vasis|argumento Newtoniano vasis|en|qid=Q2585683}} oriebatur.
Newtonus in suis {{Op|[[Philosophiae naturalis principia mathematica|Philosophiae naturalis principiis mathematicis]]}} demonstrare conatus est rotationem absolutam dignosci posse propter vires apparentes quae tantummodo in rotatione absoluta inveniuntur. Nam si vas aquā plenum volvitur, aqua primitus quiescit, deinde motus vasis aquae communicatur, quae curvatur atque propter vim centrifugam ad margines ascendit. Hoc experimentum demonstrat vires centrifugas non oriri nisi aqua respectu spatii absoluti rotetur (quod hic per systema relationum [[Tellus|Telluris]], vel potius {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|stellae fixae|stellarum fixarum|en|qid=Q430297}}, repraesentatur); contra autem, quum vas respectu aquae vertatur, nullae vires centrifugae gignuntur, quod indicat aquam quietam esse respectu spatii absoluti. Ex hoc Newtonus conclusit vires centrifugas e rotatione respectu spatii absoluti oriri.
In libro suo Mach affirmat experimentum tantummodo demonstrare nullas vires centrifugas oriri dum aqua quoad vas non movetur; non licet tamen scire quid accideret si latera vasis immensum augerentur. Itaque, secundum Mach, notio motūs absoluti deserenda est atque omnis motus, sive uniformis sive acceleratus, tantummmodo respectu aliorum corporum intellegi potest ({{*ie}} non satis est dicere aquam rotari, sed necesse est determinare utrum respectu vasis an respectu Terrae rotetur). Hac ratione {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|vis ficticia|ficticiae vires|en|qid=Q212126}} quae motūs relativos ab “absolutis” distinguere videntur, non censendae sunt nisi effectūs peculiaris asymmetriae, in systemate nostro relationum exstantis, inter corpora quae in motu ponimus, quae parva sunt (velut vasa), et corpora quae quiescere credimus (Tellus et stellae remotae), quae multum maiora atque graviora sunt illis.
Similem opinionem iam [[Georgius Berkeleius]] in opere {{Op|{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|De Motu (Berkeleius)|De Motu|en|qid=Q171280}}}} defenderat.<ref name="berkeleius-1721" /> Haec physica ratio inertiam corporum ita determinare debet ut gravia remotaque corpora universi ad vires inertiales maxime conferant. Nescitur tamen verene Mach novam legem physicam inter corpora gravia proponere voluerit; verisimilius nihil aliud proposuit nisi simplicem “motūs in spatio redescriptionem” quin vocabulum spatii adhiberet.<ref>{{qc|Barbour & Pfister, 1995}}.</ref> Scitur tamen Einstein illa verba sic interpretatum esse, quasi quaedam nova actio physica inter corpora exsisteret, ut postea longa disputatio orta sit.
Plerique physici censent Mach suum principium in theoriam physicam exactam, quae explicaret quomodo remota sidera inertiam corporum afficere possint, numquam redegisse. Ipse Mach principium suum numquam clare definivit.<ref>{{qc|Barbour & Pfister, 1995}}, pp. 9–57.</ref> Quamquam Einstein eo maxime inspiratus est, principium Machianum non habetur fundamentum necessarium theoriae relativitatis generalis, licet tamen {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|principium aequivalentiae||en|qid=Q210546}} inter massam gravitationalem atque inertialem sit magnopere fundamentale.
== De principio Machiano in theoria relativitatis generalis ==
Quum in theoria relativitatis generalis notiones simplices [[spatium|spatii]] [[tempus|temporis]]<nowiki />que non iam valeant, etiam obscurius fit quid “principium Machianum” proprie significetur. Saltem viginti et una formulae principii propositae sunt, quarum aliae putantur “magis Machianae” quam aliae.<ref>{{qc|Barbour & Pfister, 1995}}, p. 530.</ref> Formula debilissima affirmat motum materiei ubilibet afficere posse quae systemata inertialia adhibenda sint alibi.
Einstein, antequam theoriam relativitatis generalis perfecisset, effectum quendam invēnit quem interpretatus est principium Machianum probare. Concedatur magnam [[sphaera]]m cavam erga stellas fixas volvi; tum systema inertiale intra sphaeram cavam descriptum incipiet respectu stellarum fixarum [[praecessio|praecessare]]. Hic effectus nunc {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|effectus Lensianus–Thirringianus||en|qid=Q11083519}} appellatur. Einstein hac inventione adeo delectatus est ut Ernesto Mach hocmodo scriberet:
{{Folium memoratum|
{{omissis}} necessario sequitur ut inertia ex quadam interactione inter corpora oriatur, prorsus ut in tuis cogitationibus de experimento Newtoniano aquae in vase volventis {{omissis}} Si sphaera cava {{mvar|S}} circa axem per centrum eius transeuntem volvatur (respectu systematis stellarum fixarum sive “systematis quietis”), [[vis Coriolis|campus Coriolianus]] intra sphaeram cavam oriatur, id est planum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|pendulum Foucaultianum|penduli Foucaultiani|en|qid=Q178841}} (quamquam velocitate revera tam exiguā ut mensurari non possit) simul circumferatur.
}}{{Norma dextra|
―[[Albertus Einstein]], [[Turicum|Turici]], die [[25 Iunii]] [[1913]].<ref name="epistula-25-iunii-1913" />
}}
Effectus Lensianus–Thirringianus certe satisfacit notioni generali secundum quam “materies alibi hic afficit inertiam”:<ref>{{qc|Bondi & Samuel, 1997}}, p. 121.</ref> si sphaera cava materiei abesset aut non volveretur, planum penduli non traheretur. Intra contextum huius effectūs sententia quoque secundum quam inertia “ex quadam interactione inter corpora” oritur putari potest vera.
Quaestio tamen profundior videtur esse ipsa existentia “stellarum fixarum”, quas Einstein tractavit systema externum. Physici hodierni vestigia principii Machiani in “problemate valorum initialium” agnoscunt.
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* {{Ecce citatio
| id = Barbour & Pfister, 1995
| c = {{Opus
| cognomen redactoris 1 = Barbour
| nomen redactoris 1 = Iulianus B.
| cognomen redactoris 2 = Pfister
| nomen redactoris 2 = Herbertus
| titulus = Mach's principle: from Newton's bucket to quantum gravity
| lingua = en
| annus = 1995
| series = Einstein Studies
| volumen seriei = 6
| locus = [[Bostonia]]e
| domus editoria = Birkhäuser
| url = https://sites.pitt.edu/~jdnorton/papers/MachPrinciple.pdf
| isbn = 978-3-7643-3823-7
}}
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Berkeleius, 1721
| c = {{Opus
| cognomen auctoris = Berkeleius
| nomen auctoris = Georgius
| commentatio de auctore = Georgius Berkeleius
| titulus = De motu; sive, de motus principio et natura, et de causa communicationis motuum
| annus = 1721
| locus = [[Londinium|Londinii]]
| domus editoria = Iacobus Tonson
| url = https://archive.org/details/b30774299
| url forma pdf = https://archive.org/download/b30774299/b30774299.pdf
}}
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Bondi & Samuel, 1997
| c = {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Bondi
| nomen auctoris 1 = Hermannus
| cognomen auctoris 2 = Samuel
| nomen auctoris 2 = Iosephus
| titulus = The Lense–Thirring Effect and Mach's Principle
| contextus = Physics Letters A
| volumen = 228
| fasciculus = 3
| annus = 1997
| paginae = 121–126
| bibcode = 1997PhLA..228..121B
| doi = 10.1016/S0375-9601(97)00117-5
| s2cid = 15625102
| arxiv = gr-qc/9607009
}}
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Hawking & Ellis, 1973
| c = {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Hawking
| nomen auctoris 1 = Stephanus Gulielmus
| commentatio de auctore 1 = Stephanus Hawking
| cognomen auctoris 2 = Ellis
| nomen auctoris 2 = Georgius Franciscus Rainerius
| titulus = The Large Scale Structure of Space–Time
| lingua = en
| tempus = 1973
| domus editoria = Cambridge University Press
| url = https://archive.org/details/largescalestruct0000hawk
| accessus ad url = sociis
| isbn = 978-0-521-09906-4
}}
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Friedlaender, 1896
| c = {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Friedlaender
| nomen auctoris 1 = Benedictus
| commentatio de auctore 1 = Benedictus Friedlaender
| cognomen auctoris 2 = Friedlaender
| nomen auctoris 2 = Immanuel
| nomenclatura = compendiaria
| titulus = Absolute oder relative Bewegung?
| lingua = de
| latine = Motus absolutus an relativus?
| annus = 1896
| url = https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/BDVFSWTJNPOFICKAE2RVF2RNEGFRA67K
| locus = [[Berolinum|Berolini]]
| domus editoria = Leonhardus Simion
}}
}}.
* {{Opus
| cognomen = Gasco
| nomen = Enricus
| titulus = Il contributo di Mach sull'origine dell'inerzia
| lingua = it
| latine = Conlatio Machiana ad originem inertiae
| contextus = Quaderni di Storia della Fisica
| volumen = 12
| paginae = 17–34
| annus = 2004
| url = https://www.vielbein.it/pdf/Articoli/Articolo.pdf
| retrospectio = 20260518054822
| salus url = vivit
| doi = 10.1393/qsf/i2003-10001-6
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Mach, 1883
| c = {{Opus
| cognomen auctoris = Mach
| nomen auctoris = Ernestus Valfridus Josephus Venceslaus
| commentatio de auctore = Ernestus Mach
| nomenclatura = compendiaria
| titulus = Die Mechanik in ihrer Entwicklung historisch-kritisch dargestellt
| lingua = de
| latine = Mechanica secundum suum progressum historice criticeque exposita
| annus = 1883
| url = https://archive.org/details/bub_gb_x9Q2AAAAMAAJ
| locus = [[Lipsia]]e
| domus editoria = F. A. Brockhaus
}}
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Misner, Thorne & Wheeler, 1973
| c = {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Misner
| nomen auctoris 1 = Carolus Gulielmus
| cognomen auctoris 2 = Thorne
| nomen auctoris 2 = Kip Stephanus
| commentatio de auctore 2 = Kip Thorne
| cognomen auctoris 3 = Wheeler
| nomen auctoris 3 = Ioannes Archibaldus
| nomenclatura = compendiaria
| titulus = Gravitation
| annus = 1973
| domus editoria = W. H. Freeman and Company
| locus = [[Franciscopolis (California)|Franciscopoli]]
| url = https://physicsgg.me/wp-content/uploads/2023/05/misner_thorne_wheeler_gravitation_freema.pdf
| retrospectio = 20240728193849
| salus url = vivit
| isbn = 0-7167-0344-0
}}
}}.
* {{Opus
| cognomen 1 = Pfister
| nomen 1 = Herbertus
| cognomen 2 = King
| nomen 2 = Marcus
| nomenclatura = compendiaria
| titulus = Inertia and Gravitation: The Fundamental Nature and Structure of Space-Time
| series = Lecture Notes in Physics
| volumen seriei = 897
| annus = 2015
| locus = Heidelberg
| domus editoria = Springer
| doi = 10.1007/978-3-319-15036-9
| isbn = 978-3-319-15035-2
}}.
* {{Opus
| auctor 1 = Raine, D. J.
| titulus = Mach's Principle in general relativity
| contextus = Monthly Notices of the Royal Astronomical Society
| volumen = 171
| fasciculus = 3
| tempus = 1975
| paginae = 507–528
| bibcode = 1975MNRAS.171..507R
| doi = 10.1093/mnras/171.3.507
| accessus ad doi = liberus
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Sciama, 1953
| c = {{Opus
| cognomen auctoris = Sciama
| nomen auctoris = Dionysius Gulielmus
| titulus = On the origin of inertia
| lingua = en
| latine = De origine inertiae
| contextus = Monthly Notices of the Royal Astronomical Society
| volumen = 113
| paginae = 34–42
| url = https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/1953MNRAS.113...34S
| url forma pdf = https://articles.adsabs.harvard.edu/pdf/1953MNRAS.113...34S
| annus = 1953
| annus compositionis = 1952
| doi = 10.1093/mnras/113.1.34
| bibcode = 1953MNRAS.113...34S
}}
}}.
* {{Opus
| cognomen auctoris = Sciama
| nomen auctoris = Dionysius Gulielmus
| titulus = Modern Cosmology
| tempus = 1971
| domus editoria = Cambridge University Press
| locus = [[Cantabrigia]]e
| url = https://archive.org/details/ModernCosmology_901
| oclc = 6931707
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Von Bayer, 2001
| c = {{Opus
| cognomen auctoris = Von Bayer
| nomen auctoris = Iohannes Christianus
| titulus = The Fermi Solution: Essays on Science
| lingua = en
| annus = 2001
| domus editoria = Courier Dover Publications
| isbn = 0-486-41707-7
| url = https://books.google.com/books?id=VhJr9Qx8ohsC
}}
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Weinberg, 1972
| c = {{Opus
| cognomen auctoris = Weinberg
| nomen auctoris = Stephanus
| commentatio de auctore = Stephanus Weinberg
| titulus = Gravitation and Cosmology
| lingua = en
| annus = 1972
| domus editoria = John Wiley & Sons, Inc.
| locus = [[Novum Eboracum|Novo Eboraco]], [[Londinium|Londinii]], [[Sydneium|Sydneii]], [[Torontum|Toronti]]
| url = https://archive.org/details/gravitationcosmo00stev_0
| accessus ad url = sociis
| isbn = 978-0-471-92567-5
}}
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Wolters, 1987
| c = {{Opus
| cognomen auctoris = Wolters
| nomen auctoris = Gereon
| titulus = Mach I, Mach II, Einstein und die Relativitätstheorie: eine Fälschung und ihre Folgen
| lingua = de
| annus = 1987
| domus editoria = Walter de Gruyter
| locus = [[Berolinum|Berolini]], [[Novum Eboracum|Novo Eboracum]]
| url = https://books.google.com/books?id=qg-hpQnob-cC
| isbn = 9783110108255
}}
}}.
{{NexInt}}
{{div col|2}}
* [[Aether luminifer]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Historia theoriae relativitatis generalis||en|qid=Q1936878}}
* [[Relativitas generalis]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Rotatio absoluta||en|qid=Q4669833}}
* [[Spatii temporisque tractio]]
* [[Spatitempus]]
* [[Systema relationum]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Theoria Bransiana–Dickeana||en|qid=Q898809}}
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Theoria gravitatis Hoyleana–Narlikariana||en|qid=Q17027715}}
* [[Vis centrifuga]]
{{div col end}}
[[Categoria:Astronomia]]
[[Categoria:Ernestus Mach]]
[[Categoria:Albertus Einstein]]
[[Categoria:Notiones in physica]]
[[Categoria:Theoriae gravitationis]]
[[Categoria:Rotatio]]
[[Categoria:Philosophia]]
[[Categoria:Physica]]
sm7svdyu0lwykose74m9cs7pvto8ebh
3960602
3960566
2026-05-19T00:06:33Z
Grufo
64423
Paginam auxi
3960602
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:MachDieMechanikEntwickelungTitlPg.jpg|thumb|Liber Ernesti Mach {{Op|De mechanica secundum suum progressum historice criticeque exposita}} ([[Theodisce]] {{Op|Die Mechanik in ihrer Entwicklung historisch-kritisch dargestellt}})<ref name="mach-1883">{{qc|Mach, 1883}}.</ref>]]
In [[physica theoretica]], praesertim in disputationibus de theoriis [[gravitas (physica)|gravitatis]], {{res|principium Machianum}} seu {{res|coniectura Machiana}}<ref>{{qc|Von Bayer, 2001}}, [https://books.google.com/books?id=VhJr9Qx8ohsC&dq=mach's+conjecture&pg=PA79 p. 79].</ref> appellatur hypothesis incerta quam [[Albertus Einstein]] [[Ernestus Mach|Ernesto Mach]], [[physicus|physico]] [[philosophus|philosopho]]<nowiki />que [[Austria]]co, attribuit, quae explicare conatur quomodo res [[rotatio|volventes]], exempli gratia [[gyroscopium|gyroscopia]] vel [[corpus caeleste|corpora caelestia]], ad [[systema relationum]] se referant.
Secundum talem coniecturam, [[exsistentia]] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|rotatio absoluta|rotationis absolutae|en|qid=Q4669833}}—quae distinctionem inter localia {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|systema relationum inertiale|systemata inertialia|en|qid=Q192735}} et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|systema relationum volvens|systemata volventia|en|qid=Q3310692}} infert—a distributione universali materiei pendet, ut hoc exemplum illustrat:
{{Folium memoratum|
Primum consiste atque sine ad latera tua [[bracchium|bracchia]] pendere laxa. Observa ut [[sidus|sidera]] fere immota maneant et bracchia tua fere recta deorsum pendeant. Deinde volve te ipsum ipsamve; sidera circa [[zenith]] volvi videbuntur, simulque bracchia tua [[vis centrifuga|vi centrifuga]] sursum trahentur. Profecto casus esset mirabilis si systema relationum inertiale, in quo tua bracchia libere pendebant, idem esset ac systema relationum in quo sidera quiescunt fixa, nisi aliqua interactio inter sidera et te exsisteret quae tuum systema relationum determinaret inertiale.
}}{{Norma dextra|
―[[Stephanus Weinberg]] ([[1972]]). {{Op|Gravitation and Cosmology}}.<ref>{{qc|Weinberg, 1972}}, [https://archive.org/details/gravitationcosmo00stev_0/page/16/mode/2up p. 17]. [[Anglice|Angl.]] “{{Barbarice|lingua=en|First stand still, and let your arms hang loose at your sides. Observe that the stars are more or less unmoving, and that your arms hang more or less straight down. Then pirouette. The stars will seem to rotate around the zenith, and at the same time your arms will be drawn upward by centrifugal force. It would surely be a remarkable coincidence if the inertial frame, in which your arms hung freely, just happened to be the reference frame in which typical stars are at rest, unless there were some interaction between the stars and you that determined your inertial frame.}}”</ref>
}}
Principium Machianum statuit hanc rem non esse fortuitam, sed potius quandam exsistere {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|lex physica|legem|en=Physikalisches Gesetz}} quae [[motus|motum]] siderum remotissimorum cum locali {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|systema relationum inertiale|systemate inertiali|en|qid=Q192735}} conectit. Nam si omnia sidera circa observatorem videantur circumagi, Mach censuit aliquam vim physicam efficere ut observator vim [[vis centrifuga|centrifugam]] sentiret. Hinc varia enuntiata principii, saepe obscura, orta sunt, velut: “[[massa]] alibi sita hic afficit [[inertia]]m”. Formula generalissima principii est:
{{Ipse dixit|
Leges physicae locales maximā compagine universi determinantur.
|[[Stephanus Hawking|Hawking]] & {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Georgius Franciscus Rainerius Ellis|Ellis|en|qid=Q5538966}} ([[1973]]). {{Op|The Large Scale Structure of Space–Time}}.<ref>{{qc|Hawking & Ellis, 1973}}, p. 1. [[Anglice|Angl.]] “{{barbarice|lingua=en|Local physical laws are determined by the large-scale structure of the universe}}”.</ref>
}}
Suasio Machiana magni momenti fuit in [[theoria relativitatis generalis|theoriae relativitatis generalis]] Einsteinianae ortu. Einstein enim intellexit distributionem universam materiei {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|tensor metricus (theoria relativitatis)|tensorem metricum|en|qid=Q2045231}} determinare posse, quo definiatur quid systema putetur quoad rotationem quiescere. In nonnullis {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|solutiones exactae in theoria relativitatis generalis|solutionibus theoriae relativitatis generalis|en|qid=Q5419229}}, [[spatii temporisque tractio]] atque conservatio {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|momentum angulare|momenti angularis|en|qid=Q161254}} gravitationalis sic efficiunt ut hoc verum sit. Attamen, quum principium ipsum vagum sit, multae formulae diversae propositae sunt quae “principia Machiana” vocari possunt, quarum nonnullae falsae putantur. {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Metrica Gödeliana||en|qid=Q1559192}} universi volventis exemplum praebet quod principium Machianum quam maxime violare videtur. In tali enim exemplo sidera remota eo celerius celeriusque volvi videntur quo longius distent. Contradictio tamen quaestionem validitatis principii Machiani omnino non dirimit, quia exemplum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|lineae temporales clausae|lineas temporales clausas|en|qid=Q1876815}} admittit.
== Historia ==
Ernestus Mach in libro {{Op|Die Mechanik in ihrer Entwicklung historisch-kritisch dargestellt}} anno [[1883]] edito suam doctrinam primum exposuit.<ref name="mach-1883" /> Ante eum similes sententiae etiam in libris [[Georgius Berkeleius|Georgii Berkeleii]] philosophi reperiebantur.<ref name="berkeleius-1721">{{qc|Berkeleius, 1721}}.</ref>
Post Mach, liber {{Op|Motus absolutus an relativus?}} a fratribus [[Benedictus Friedlaender|Benedicto Friedlaender]] et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Immanuel Friedlaender|Immanuele Friedlaender|de|qid=Q89222}} anno [[1896]] editus nonnullas ideas principio Machiano similes continebat.<ref>{{qc|Friedlaender, 1896}}.</ref>
== De usu Einsteiniano principii ==
Est in theoria relativitatis quaestio fundamentalis: si omnis motus relativus est, quomodo corporum [[inertia]] mensurari potest? Inertia enim respectu alicuius rei metienda est; sed cuius respectu si [[particula]]m solam in universo omnino vacuo fingamus? Nonnulli putaverunt talem particulam nullum motum (ne rotatorium quidem) habere posse. Ita principium Machianum interdum intellegitur affirmatio nullum motum tribui posse nisi alia corpora adsint.
Sic ipse Mach scripsit:
{{Folium memoratum|
Experimentum [[Isaacus Newtonus|Newtonianum]] aquae in [[vas]]e volventis hoc tantum docet: vertiginem relativam aquae respectu [[paries|parietum]] vasis nullas [[vis centrifuga|vires centrifugas]] notabiles excitare; eas autem ex vertigine relativa respectu massae [[Tellus|Telluris]] ceterorumque corporum caelestium oriri. Nemo dicere potest quomodo experimentum finiturum esset si parietes vasis spissiores spissioresque atque graviores fierent, ac denique plurium [[mille passus|miliariorum passuum]] crassitudinem haberent. Unum tantum experimentum nobis conceditur, atque illud cum ceteris rebus nobis cognitis, non tamen cum figmentis nostris arbitrariis, componere debemus.
}}{{Norma dextra|
―[[Ernestus Mach]] ([[1883]]). {{Op|Die Mechanik in ihrer Entwicklung historisch-kritisch dargestellt}}.<ref>{{qc|Mach, 1883}}, [https://archive.org/details/bub_gb_x9Q2AAAAMAAJ/page/216/mode/2up pp. 216–217]. [[Theodisce|Th.]] “{{Barbarice|lingua=de|Der Versuch Newton's mit dem rotirenden Wassergefäss lehrt nur, dass die Relativdrehung des Wassers gegen die Gefässwände keine merklichen Centrifugalkräfte weckt, dass dieselben aber durch die Relativdrehung gegen die Masse der Erde und die übrigen Himmelskörper geweckt werden. Niemand kann sagen, wie der Versuch verlaufen würde, wenn die Gefässwände immer dicker und massiger, zuletzt mehrere Meilen dick würden. Es liegt nur der eine Versuch vor, und wir haben denselben mit den übrigen uns bekannten Thatsachen, nicht aber mit unsern willkürlichen Dichtungen in Einklang zu bringen.}}”</ref>
}}
Albertus Einstein fere hoc sensu videtur principium intellexisse:
{{Ipse dixit|Inertia ex quadam interactione inter corpora oritur.|[[Albertus Einstein]], [[Turicum|Turici]], die [[25 Iunii]] [[1913]].{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1={{*Cfr}} [[Albertus Einstein]], “Hoch geehrter Herr Kollege!”, [[Turicum|Turici]], die [[25 Iunii]] [[1913]], apud {{qc|Wolters, 1987}}, p. 151, et apud {{qc|Misner, Thorne & Wheeler, 1973}}, p. 544: “{{omissis}} necessario sequitur ut inertia ex quadam interactione inter corpora oriatur, prorsus ut in tuis cogitationibus de experimento Newtoniano aquae in vase volventis {{omissis}} Si sphaera cava {{mvar|S}} circa axem per centrum eius transeuntem volvatur (respectu systematis stellarum fixarum sive “systematis quietis”), [[vis Coriolis|campus Coriolianus]] intra sphaeram cavam oriatur, id est planum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|pendulum Foucaultianum|penduli Foucaultiani|en|qid=Q178841}} (quamquam velocitate revera tam exiguā ut mensurari non possit) simul circumferatur.” [[Theodisce|Th.]] “{{barbarice|lingua=de|{{omissis}} es ergibt sich mit Notwendigkeit, daß die Trägheit in einer Art Wechselwirkung der Körper ihren Ursprung hat, ganz im Sinne Ihrer Überlegungen zum Newtonschen Eimer-Versuch {{omissis}} Rotiert die Schale {{mvar|S}} um eine durch ihren Mittelpunkt gehende Achse (relativ zum System der Fixsterne/‚Restsystem‘), so entsteht im Innern der Schale ein Coriolis-Feld, d. h. die Ebene des Foucault-Pendels wird (mit einer allerdings praktisch unmeßbar kleinen Geschwindigkeit) mitgenommen.}}”|2=Q178841|name=epistula-25-iunii-1913}}}}
Nonnulla principii Machiani enuntiata cum [[holismus|holismo]] conectuntur. Mach enim intellegi potest suasisse ut theoriae gravitatis ad {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|relationalismus|doctrinas relationalisticas|en|qid=Q2142479}} pertinerent. Einstein in physicam hodiernam principium introduxit dum theoriam relativitatis generalis elaborabat; ipse quidem dicitur locutionem “principium Machianum” primus finxisse. Multum disputatur verene Mach novam legem physicam proponere voluerit, quoniam nusquam eam aperte enuntiavit.
Scriptum quo Einstein maxime commotus est fuit liber Ernesti Mach {{Op|De mechanica secundum suum progressum historice criticeque exposita}},<ref name="mach-1883" /> in quo philosophus doctrinam Newtonianam de {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Spatium tempusque absoluti|spatio absoluto|en|qid=Q19314}} refutavit, praesertim exsistentiam cuiusdam electi [[systema relationum|systematis relationum]] quod e celebri {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|argumentum Newtonianum vasis|argumento Newtoniano vasis|en|qid=Q2585683}} oriebatur.
Newtonus in suis {{Op|[[Philosophiae naturalis principia mathematica|Philosophiae naturalis principiis mathematicis]]}} demonstrare conatus est rotationem absolutam dignosci posse propter vires apparentes quae tantummodo in rotatione absoluta inveniuntur. Nam si vas aquā plenum volvitur, aqua primitus quiescit, deinde motus vasis aquae communicatur, quae curvatur atque propter vim centrifugam ad margines ascendit. Hoc experimentum demonstrat vires centrifugas non oriri nisi aqua respectu spatii absoluti rotetur (quod hic per systema relationum [[Tellus|Telluris]], vel potius {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|stellae fixae|stellarum fixarum|en|qid=Q430297}}, repraesentatur); contra autem, quum vas respectu aquae vertatur, nullae vires centrifugae gignuntur, quod indicat aquam quietam esse respectu spatii absoluti. Ex hoc Newtonus conclusit vires centrifugas e rotatione respectu spatii absoluti oriri.
In libro suo Mach affirmat experimentum tantummodo demonstrare nullas vires centrifugas oriri dum aqua quoad vas non movetur; non licet tamen scire quid accideret si latera vasis immensum augerentur. Itaque, secundum Mach, notio motūs absoluti deserenda est atque omnis motus, sive uniformis sive acceleratus, tantummmodo respectu aliorum corporum intellegi potest ({{*ie}} non satis est dicere aquam rotari, sed necesse est determinare utrum respectu vasis an respectu Terrae rotetur). Hac ratione {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|vis ficticia|ficticiae vires|en|qid=Q212126}} quae motūs relativos ab “absolutis” distinguere videntur, non censendae sunt nisi effectūs peculiaris asymmetriae, in systemate nostro relationum exstantis, inter corpora quae in motu ponimus, quae parva sunt (velut vasa), et corpora quae quiescere credimus (Tellus et stellae remotae), quae multum maiora atque graviora sunt illis.
Similem opinionem iam [[Georgius Berkeleius]] in opere {{Op|{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|De Motu (Berkeleius)|De Motu|en|qid=Q171280}}}} defenderat.<ref name="berkeleius-1721" /> Haec physica ratio inertiam corporum ita determinare debet ut gravia remotaque corpora universi ad vires inertiales maxime conferant. Nescitur tamen verene Mach novam legem physicam inter corpora gravia proponere voluerit; verisimilius nihil aliud proposuit nisi simplicem “motūs in spatio redescriptionem” quin vocabulum spatii adhiberet.<ref>{{qc|Barbour & Pfister, 1995}}.</ref> Scitur tamen Einstein illa verba sic interpretatum esse, quasi quaedam nova actio physica inter corpora exsisteret, ut postea longa disputatio orta sit.
Plerique physici censent Mach suum principium in theoriam physicam exactam, quae explicaret quomodo remota sidera inertiam corporum afficere possint, numquam redegisse. Ipse Mach principium suum numquam clare definivit.<ref>{{qc|Barbour & Pfister, 1995}}, pp. 9–57.</ref> Quamquam Einstein eo maxime inspiratus est, principium Machianum non habetur fundamentum necessarium theoriae relativitatis generalis, licet tamen {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|principium aequivalentiae||en|qid=Q210546}} inter massam gravitationalem atque inertialem sit magnopere fundamentale.
== De principio Machiano in theoria relativitatis generalis ==
Quum in theoria relativitatis generalis notiones simplices [[spatium|spatii]] [[tempus|temporis]]<nowiki />que non iam valeant, etiam obscurius fit quid “principium Machianum” proprie significetur. Saltem viginti et una formulae principii propositae sunt, quarum aliae putantur “magis Machianae” quam aliae.<ref>{{qc|Barbour & Pfister, 1995}}, p. 530.</ref> Formula debilissima affirmat motum materiei ubilibet afficere posse quae systemata inertialia adhibenda sint alibi.
Einstein, antequam theoriam relativitatis generalis perfecisset, effectum quendam invēnit quem interpretatus est principium Machianum probare. Concedatur magnam [[sphaera]]m cavam erga stellas fixas volvi; tum systema inertiale intra sphaeram cavam descriptum incipiet respectu stellarum fixarum [[praecessio|praecessare]]. Hic effectus nunc {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|effectus Lensianus–Thirringianus||en|qid=Q11083519}} appellatur. Einstein hac inventione adeo delectatus est ut Ernesto Mach hocmodo scriberet:
{{Folium memoratum|
{{omissis}} necessario sequitur ut inertia ex quadam interactione inter corpora oriatur, prorsus ut in tuis cogitationibus de experimento Newtoniano aquae in vase volventis {{omissis}} Si sphaera cava {{mvar|S}} circa axem per centrum eius transeuntem volvatur (respectu systematis stellarum fixarum sive “systematis quietis”), [[vis Coriolis|campus Coriolianus]] intra sphaeram cavam oriatur, id est planum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|pendulum Foucaultianum|penduli Foucaultiani|en|qid=Q178841}} (quamquam velocitate revera tam exiguā ut mensurari non possit) simul circumferatur.
}}{{Norma dextra|
―[[Albertus Einstein]], [[Turicum|Turici]], die [[25 Iunii]] [[1913]].<ref name="epistula-25-iunii-1913" />
}}
Effectus Lensianus–Thirringianus certe satisfacit notioni generali secundum quam “materies alibi hic afficit inertiam”:<ref>{{qc|Bondi & Samuel, 1997}}, p. 121.</ref> si sphaera cava materiei abesset aut non volveretur, planum penduli non traheretur. Intra contextum huius effectūs sententia quoque secundum quam inertia “ex quadam interactione inter corpora” oritur putari potest vera.
Quaestio tamen profundior videtur esse ipsa existentia “stellarum fixarum”, quas Einstein tractavit systema externum. Physici hodierni vestigia principii Machiani in “problemate valorum initialium” agnoscunt.
== Inductio inertialis ==
Anno [[1953]] physicus [[Universitas Cantabrigiensis|Cantabrigiensis]] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Dionysius Gulielmus Sciama||en|qid=Q284336}}, [[lex universalis gravitationis Newtoniana|aequationi Newtonianae gravitatis]] terminum accelerationi proportionalem addendo, conatus est principium Machianum quantitative exprimere:<ref>{{qc|Sciama, 1953}}.</ref>
: <math>F = G\frac{m_A m_B \mathbf{a}}{r c^2}</math>
ubi {{mvar|r}} [[spatium]] inter particulas, {{mvar/G}} [[constans gravitatis|constantem gravitatis]], {{vect|a}} [[acceleratio]]nem relativam, atque {{mvar|c}} [[celeritas lucis|celeritatem lucis in vacuo]] indicant. Sciama effectum appellavit ''inductionem inertialem''.
== Varia enuntiata principii ==
Sententia secundum quam “massa alibi sita inertiam hic afficit” multis modis expressa est. [[Hermannus Bondi]] et Iosephus Samuel undecim formulas collegerunt, quas a ''Mach0'' usque ad ''Mach10'' nominaverunt:<ref>{{qc|Bondi & Samuel, 1996}}.</ref>
# Universum, secundum mediocrem motum galaxiarum remotorum, quoad systemata inertialia localia videtur non volvi.
# [[Constans gravitatis|Constans gravitatis Newtoniana]] {{mvar/G}} est campus dynamicus.
# Corpus isolatum in spatio alioquin vacuo nullam inertiam percipit.
# Systemata inertialia localia motu cosmico atque uniformitate materiei afficiuntur.
# Universum est spatialiter clausum.
# [[Energia]] totalis, momentum angulare et [[momentum|momentum lineare]] universi nulla sunt.
# Massa inertialis uniformitate materiei universi afficitur.
# Si tota materies tollatur, nullum spatium remaneat.
# Quantitas <math>\Omega\ \stackrel{\text{def}}{=}\ 4 \pi \rho G T^2</math> est numerus definitus {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|ordo magnitudinis|ordinis|en|qid=Q518730}} [[unus|unitatis]], ubi {{mvar|ρ}} densitatem mediam universi atque {{mvar|T}} {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|tempus Hubbleanum||fr|qid=Q3517760}} indicant.
# Theoria nulla elementa absoluta continet.
# Rotationes et translationes rigidae universi observari nequeunt.
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* {{Ecce citatio
| id = Barbour & Pfister, 1995
| c = {{Opus
| cognomen redactoris 1 = Barbour
| nomen redactoris 1 = Iulianus B.
| cognomen redactoris 2 = Pfister
| nomen redactoris 2 = Herbertus
| titulus = Mach's principle: from Newton's bucket to quantum gravity
| lingua = en
| annus = 1995
| series = Einstein Studies
| volumen seriei = 6
| locus = [[Bostonia]]e
| domus editoria = Birkhäuser
| url = https://sites.pitt.edu/~jdnorton/papers/MachPrinciple.pdf
| isbn = 978-3-7643-3823-7
}}
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Berkeleius, 1721
| c = {{Opus
| cognomen auctoris = Berkeleius
| nomen auctoris = Georgius
| commentatio de auctore = Georgius Berkeleius
| titulus = De motu; sive, de motus principio et natura, et de causa communicationis motuum
| annus = 1721
| locus = [[Londinium|Londinii]]
| domus editoria = Iacobus Tonson
| url = https://archive.org/details/b30774299
| url forma pdf = https://archive.org/download/b30774299/b30774299.pdf
}}
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Bondi & Samuel, 1997
| c = {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Bondi
| nomen auctoris 1 = Hermannus
| commentatio de auctore 1 = Hermannus Bondi
| cognomen auctoris 2 = Samuel
| nomen auctoris 2 = Iosephus
| titulus = The Lense–Thirring Effect and Mach's Principle
| contextus = Physics Letters A
| volumen = 228
| fasciculus = 3
| annus = 1997
| paginae = 121–126
| bibcode = 1997PhLA..228..121B
| doi = 10.1016/S0375-9601(97)00117-5
| s2cid = 15625102
| arxiv = gr-qc/9607009
}}
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Hawking & Ellis, 1973
| c = {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Hawking
| nomen auctoris 1 = Stephanus Gulielmus
| commentatio de auctore 1 = Stephanus Hawking
| cognomen auctoris 2 = Ellis
| nomen auctoris 2 = Georgius Franciscus Rainerius
| titulus = The Large Scale Structure of Space–Time
| lingua = en
| tempus = 1973
| domus editoria = Cambridge University Press
| url = https://archive.org/details/largescalestruct0000hawk
| accessus ad url = sociis
| isbn = 978-0-521-09906-4
}}
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Friedlaender, 1896
| c = {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Friedlaender
| nomen auctoris 1 = Benedictus
| commentatio de auctore 1 = Benedictus Friedlaender
| cognomen auctoris 2 = Friedlaender
| nomen auctoris 2 = Immanuel
| nomenclatura = compendiaria
| titulus = Absolute oder relative Bewegung?
| lingua = de
| latine = Motus absolutus an relativus?
| annus = 1896
| url = https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/BDVFSWTJNPOFICKAE2RVF2RNEGFRA67K
| locus = [[Berolinum|Berolini]]
| domus editoria = Leonhardus Simion
}}
}}.
* {{Opus
| cognomen = Gasco
| nomen = Enricus
| titulus = Il contributo di Mach sull'origine dell'inerzia
| lingua = it
| latine = Conlatio Machiana ad originem inertiae
| contextus = Quaderni di Storia della Fisica
| volumen = 12
| paginae = 17–34
| annus = 2004
| url = https://www.vielbein.it/pdf/Articoli/Articolo.pdf
| retrospectio = 20260518054822
| salus url = vivit
| doi = 10.1393/qsf/i2003-10001-6
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Mach, 1883
| c = {{Opus
| cognomen auctoris = Mach
| nomen auctoris = Ernestus Valfridus Josephus Venceslaus
| commentatio de auctore = Ernestus Mach
| nomenclatura = compendiaria
| titulus = Die Mechanik in ihrer Entwicklung historisch-kritisch dargestellt
| lingua = de
| latine = Mechanica secundum suum progressum historice criticeque exposita
| annus = 1883
| url = https://archive.org/details/bub_gb_x9Q2AAAAMAAJ
| locus = [[Lipsia]]e
| domus editoria = F. A. Brockhaus
}}
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Misner, Thorne & Wheeler, 1973
| c = {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Misner
| nomen auctoris 1 = Carolus Gulielmus
| cognomen auctoris 2 = Thorne
| nomen auctoris 2 = Kip Stephanus
| commentatio de auctore 2 = Kip Thorne
| cognomen auctoris 3 = Wheeler
| nomen auctoris 3 = Ioannes Archibaldus
| nomenclatura = compendiaria
| titulus = Gravitation
| annus = 1973
| domus editoria = W. H. Freeman and Company
| locus = [[Franciscopolis (California)|Franciscopoli]]
| url = https://physicsgg.me/wp-content/uploads/2023/05/misner_thorne_wheeler_gravitation_freema.pdf
| retrospectio = 20240728193849
| salus url = vivit
| isbn = 0-7167-0344-0
}}
}}.
* {{Opus
| cognomen 1 = Pfister
| nomen 1 = Herbertus
| cognomen 2 = King
| nomen 2 = Marcus
| nomenclatura = compendiaria
| titulus = Inertia and Gravitation: The Fundamental Nature and Structure of Space-Time
| series = Lecture Notes in Physics
| volumen seriei = 897
| annus = 2015
| locus = Heidelberg
| domus editoria = Springer
| doi = 10.1007/978-3-319-15036-9
| isbn = 978-3-319-15035-2
}}.
* {{Opus
| auctor 1 = Raine, D. J.
| titulus = Mach's Principle in general relativity
| contextus = Monthly Notices of the Royal Astronomical Society
| volumen = 171
| fasciculus = 3
| tempus = 1975
| paginae = 507–528
| bibcode = 1975MNRAS.171..507R
| doi = 10.1093/mnras/171.3.507
| accessus ad doi = liberus
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Sciama, 1953
| c = {{Opus
| cognomen auctoris = Sciama
| nomen auctoris = Dionysius Gulielmus
| titulus = On the origin of inertia
| lingua = en
| latine = De origine inertiae
| contextus = Monthly Notices of the Royal Astronomical Society
| volumen = 113
| paginae = 34–42
| url = https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/1953MNRAS.113...34S
| url forma pdf = https://articles.adsabs.harvard.edu/pdf/1953MNRAS.113...34S
| annus = 1953
| annus compositionis = 1952
| doi = 10.1093/mnras/113.1.34
| bibcode = 1953MNRAS.113...34S
}}
}}.
* {{Opus
| cognomen auctoris = Sciama
| nomen auctoris = Dionysius Gulielmus
| titulus = Modern Cosmology
| tempus = 1971
| domus editoria = Cambridge University Press
| locus = [[Cantabrigia]]e
| url = https://archive.org/details/ModernCosmology_901
| oclc = 6931707
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Von Bayer, 2001
| c = {{Opus
| cognomen auctoris = Von Bayer
| nomen auctoris = Iohannes Christianus
| titulus = The Fermi Solution: Essays on Science
| lingua = en
| annus = 2001
| domus editoria = Courier Dover Publications
| isbn = 0-486-41707-7
| url = https://books.google.com/books?id=VhJr9Qx8ohsC
}}
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Weinberg, 1972
| c = {{Opus
| cognomen auctoris = Weinberg
| nomen auctoris = Stephanus
| commentatio de auctore = Stephanus Weinberg
| titulus = Gravitation and Cosmology
| lingua = en
| annus = 1972
| domus editoria = John Wiley & Sons, Inc.
| locus = [[Novum Eboracum|Novo Eboraco]], [[Londinium|Londinii]], [[Sydneium|Sydneii]], [[Torontum|Toronti]]
| url = https://archive.org/details/gravitationcosmo00stev_0
| accessus ad url = sociis
| isbn = 978-0-471-92567-5
}}
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Wolters, 1987
| c = {{Opus
| cognomen auctoris = Wolters
| nomen auctoris = Gereon
| titulus = Mach I, Mach II, Einstein und die Relativitätstheorie: eine Fälschung und ihre Folgen
| lingua = de
| annus = 1987
| domus editoria = Walter de Gruyter
| locus = [[Berolinum|Berolini]], [[Novum Eboracum|Novo Eboracum]]
| url = https://books.google.com/books?id=qg-hpQnob-cC
| isbn = 9783110108255
}}
}}.
{{NexInt}}
{{div col|2}}
* [[Aether luminifer]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Historia theoriae relativitatis generalis||en|qid=Q1936878}}
* [[Relativitas generalis]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Rotatio absoluta||en|qid=Q4669833}}
* [[Spatii temporisque tractio]]
* [[Spatitempus]]
* [[Systema relationum]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Theoria Bransiana–Dickeana||en|qid=Q898809}}
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Theoria gravitatis Hoyleana–Narlikariana||en|qid=Q17027715}}
* [[Vis centrifuga]]
{{div col end}}
[[Categoria:Astronomia]]
[[Categoria:Ernestus Mach]]
[[Categoria:Albertus Einstein]]
[[Categoria:Notiones in physica]]
[[Categoria:Theoriae gravitationis]]
[[Categoria:Rotatio]]
[[Categoria:Philosophia]]
[[Categoria:Physica]]
65v0jc9cy3lz5pbxcalnsq9i7pqmo6a
3960606
3960602
2026-05-19T00:11:11Z
Grufo
64423
3960606
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:MachDieMechanikEntwickelungTitlPg.jpg|thumb|Liber Ernesti Mach {{Op|De mechanica secundum suum progressum historice criticeque exposita}} ([[Theodisce]] {{Op|Die Mechanik in ihrer Entwicklung historisch-kritisch dargestellt}})<ref name="mach-1883">{{qc|Mach, 1883}}.</ref>]]
In [[physica theoretica]], praesertim in disputationibus de theoriis [[gravitas (physica)|gravitatis]], {{res|principium Machianum}} seu {{res|coniectura Machiana}}<ref>{{qc|Von Bayer, 2001}}, [https://books.google.com/books?id=VhJr9Qx8ohsC&dq=mach's+conjecture&pg=PA79 p. 79].</ref> appellatur hypothesis incerta quam [[Albertus Einstein]] [[Ernestus Mach|Ernesto Mach]], [[physicus|physico]] [[philosophus|philosopho]]<nowiki />que [[Austria]]co, attribuit, quae explicare conatur quomodo res [[rotatio|volventes]], exempli gratia [[gyroscopium|gyroscopia]] vel [[corpus caeleste|corpora caelestia]], ad [[systema relationum]] se referant.
Secundum talem coniecturam, [[exsistentia]] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|rotatio absoluta|rotationis absolutae|en|qid=Q4669833}}—quae distinctionem inter localia {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|systema relationum inertiale|systemata inertialia|en|qid=Q192735}} et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|systema relationum volvens|systemata volventia|en|qid=Q3310692}} infert—a distributione universali materiei pendet, ut hoc exemplum illustrat:
{{Folium memoratum|
Primum consiste atque sine ad latera tua [[bracchium|bracchia]] pendere laxa. Observa ut [[sidus|sidera]] fere immota maneant et bracchia tua fere recta deorsum pendeant. Deinde volve te ipsum ipsamve; sidera circa [[zenith]] volvi videbuntur, simulque bracchia tua [[vis centrifuga|vi centrifuga]] sursum trahentur. Profecto casus esset mirabilis si systema relationum inertiale, in quo tua bracchia libere pendebant, idem esset ac systema relationum in quo sidera quiescunt fixa, nisi aliqua interactio inter sidera et te exsisteret quae tuum systema relationum determinaret inertiale.
}}{{Norma dextra|
―[[Stephanus Weinberg]] ([[1972]]). {{Op|Gravitation and Cosmology}}.<ref>{{qc|Weinberg, 1972}}, [https://archive.org/details/gravitationcosmo00stev_0/page/16/mode/2up p. 17]. [[Anglice|Angl.]] “{{Barbarice|lingua=en|First stand still, and let your arms hang loose at your sides. Observe that the stars are more or less unmoving, and that your arms hang more or less straight down. Then pirouette. The stars will seem to rotate around the zenith, and at the same time your arms will be drawn upward by centrifugal force. It would surely be a remarkable coincidence if the inertial frame, in which your arms hung freely, just happened to be the reference frame in which typical stars are at rest, unless there were some interaction between the stars and you that determined your inertial frame.}}”</ref>
}}
Principium Machianum statuit hanc rem non esse fortuitam, sed potius quandam exsistere {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|lex physica|legem|en=Physikalisches Gesetz}} quae [[motus|motum]] siderum remotissimorum cum locali {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|systema relationum inertiale|systemate inertiali|en|qid=Q192735}} conectit. Nam si omnia sidera circa observatorem videantur circumagi, Mach censuit aliquam vim physicam efficere ut observator vim [[vis centrifuga|centrifugam]] sentiret. Hinc varia enuntiata principii, saepe obscura, orta sunt, velut: “[[massa]] alibi sita hic afficit [[inertia]]m”. Formula generalissima principii est:
{{Ipse dixit|
Leges physicae locales maximā compagine universi determinantur.
|[[Stephanus Hawking|Hawking]] & {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Georgius Franciscus Rainerius Ellis|Ellis|en|qid=Q5538966}} ([[1973]]). {{Op|The Large Scale Structure of Space–Time}}.<ref>{{qc|Hawking & Ellis, 1973}}, p. 1. [[Anglice|Angl.]] “{{barbarice|lingua=en|Local physical laws are determined by the large-scale structure of the universe}}”.</ref>
}}
Suasio Machiana magni momenti fuit in [[theoria relativitatis generalis|theoriae relativitatis generalis]] Einsteinianae ortu. Einstein enim intellexit distributionem universam materiei {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|tensor metricus (theoria relativitatis)|tensorem metricum|en|qid=Q2045231}} determinare posse, quo definiatur quid systema putetur quoad rotationem quiescere. In nonnullis {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|solutiones exactae in theoria relativitatis generalis|solutionibus theoriae relativitatis generalis|en|qid=Q5419229}}, [[spatii temporisque tractio]] atque conservatio {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|momentum angulare|momenti angularis|en|qid=Q161254}} gravitationalis sic efficiunt ut hoc verum sit. Attamen, quum principium ipsum vagum sit, multae formulae diversae propositae sunt quae “principia Machiana” vocari possunt, quarum nonnullae falsae putantur. {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Metrica Gödeliana||en|qid=Q1559192}} universi volventis exemplum praebet quod principium Machianum quam maxime violare videtur. In tali enim exemplo sidera remota eo celerius celeriusque volvi videntur quo longius distent. Contradictio tamen quaestionem validitatis principii Machiani omnino non dirimit, quia exemplum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|lineae temporales clausae|lineas temporales clausas|en|qid=Q1876815}} admittit.
== Historia ==
Ernestus Mach in libro {{Op|Die Mechanik in ihrer Entwicklung historisch-kritisch dargestellt}} anno [[1883]] edito suam doctrinam primum exposuit.<ref name="mach-1883" /> Ante eum similes sententiae etiam in libris [[Georgius Berkeleius|Georgii Berkeleii]] philosophi reperiebantur.<ref name="berkeleius-1721">{{qc|Berkeleius, 1721}}.</ref>
Post Mach, liber {{Op|Motus absolutus an relativus?}} a fratribus [[Benedictus Friedlaender|Benedicto Friedlaender]] et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Immanuel Friedlaender|Immanuele Friedlaender|de|qid=Q89222}} anno [[1896]] editus nonnullas ideas principio Machiano similes continebat.<ref>{{qc|Friedlaender, 1896}}.</ref>
== De usu Einsteiniano principii ==
Est in theoria relativitatis quaestio fundamentalis: si omnis motus relativus est, quomodo corporum [[inertia]] mensurari potest? Inertia enim respectu alicuius rei metienda est; sed cuius respectu si [[particula]]m solam in universo omnino vacuo fingamus? Nonnulli putaverunt talem particulam nullum motum (ne rotatorium quidem) habere posse. Ita principium Machianum interdum intellegitur affirmatio nullum motum tribui posse nisi alia corpora adsint.
Sic ipse Mach scripsit:
{{Folium memoratum|
Experimentum [[Isaacus Newtonus|Newtonianum]] aquae in [[vas]]e volventis hoc tantum docet: vertiginem relativam aquae respectu [[paries|parietum]] vasis nullas [[vis centrifuga|vires centrifugas]] notabiles excitare; eas autem ex vertigine relativa respectu massae [[Tellus|Telluris]] ceterorumque corporum caelestium oriri. Nemo dicere potest quomodo experimentum finiturum esset si parietes vasis spissiores spissioresque atque graviores fierent, ac denique plurium [[mille passus|miliariorum passuum]] crassitudinem haberent. Unum tantum experimentum nobis conceditur, atque illud cum ceteris rebus nobis cognitis, non tamen cum figmentis nostris arbitrariis, componere debemus.
}}{{Norma dextra|
―[[Ernestus Mach]] ([[1883]]). {{Op|Die Mechanik in ihrer Entwicklung historisch-kritisch dargestellt}}.<ref>{{qc|Mach, 1883}}, [https://archive.org/details/bub_gb_x9Q2AAAAMAAJ/page/216/mode/2up pp. 216–217]. [[Theodisce|Th.]] “{{Barbarice|lingua=de|Der Versuch Newton's mit dem rotirenden Wassergefäss lehrt nur, dass die Relativdrehung des Wassers gegen die Gefässwände keine merklichen Centrifugalkräfte weckt, dass dieselben aber durch die Relativdrehung gegen die Masse der Erde und die übrigen Himmelskörper geweckt werden. Niemand kann sagen, wie der Versuch verlaufen würde, wenn die Gefässwände immer dicker und massiger, zuletzt mehrere Meilen dick würden. Es liegt nur der eine Versuch vor, und wir haben denselben mit den übrigen uns bekannten Thatsachen, nicht aber mit unsern willkürlichen Dichtungen in Einklang zu bringen.}}”</ref>
}}
Albertus Einstein fere hoc sensu videtur principium intellexisse:
{{Ipse dixit|Inertia ex quadam interactione inter corpora oritur.|[[Albertus Einstein]], [[Turicum|Turici]], die [[25 Iunii]] [[1913]].{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1={{*Cfr}} [[Albertus Einstein]], “Hoch geehrter Herr Kollege!”, [[Turicum|Turici]], die [[25 Iunii]] [[1913]], apud {{qc|Wolters, 1987}}, p. 151, et apud {{qc|Misner, Thorne & Wheeler, 1973}}, p. 544: “{{omissis}} necessario sequitur ut inertia ex quadam interactione inter corpora oriatur, prorsus ut in tuis cogitationibus de experimento Newtoniano aquae in vase volventis {{omissis}} Si sphaera cava {{mvar|S}} circa axem per centrum eius transeuntem volvatur (respectu systematis stellarum fixarum sive “systematis quietis”), [[vis Coriolis|campus Coriolianus]] intra sphaeram cavam oriatur, id est planum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|pendulum Foucaultianum|penduli Foucaultiani|en|qid=Q178841}} (quamquam velocitate revera tam exiguā ut mensurari non possit) simul circumferatur.” [[Theodisce|Th.]] “{{barbarice|lingua=de|{{omissis}} es ergibt sich mit Notwendigkeit, daß die Trägheit in einer Art Wechselwirkung der Körper ihren Ursprung hat, ganz im Sinne Ihrer Überlegungen zum Newtonschen Eimer-Versuch {{omissis}} Rotiert die Schale {{mvar|S}} um eine durch ihren Mittelpunkt gehende Achse (relativ zum System der Fixsterne/‚Restsystem‘), so entsteht im Innern der Schale ein Coriolis-Feld, d. h. die Ebene des Foucault-Pendels wird (mit einer allerdings praktisch unmeßbar kleinen Geschwindigkeit) mitgenommen.}}”|2=Q178841|name=epistula-25-iunii-1913}}}}
Nonnulla principii Machiani enuntiata cum [[holismus|holismo]] conectuntur. Mach enim intellegi potest suasisse ut theoriae gravitatis ad {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|relationalismus|doctrinas relationalisticas|en|qid=Q2142479}} pertinerent. Einstein in physicam hodiernam principium introduxit dum theoriam relativitatis generalis elaborabat; ipse quidem dicitur locutionem “principium Machianum” primus finxisse. Multum disputatur verene Mach novam legem physicam proponere voluerit, quoniam nusquam eam aperte enuntiavit.
Scriptum quo Einstein maxime commotus est fuit liber Ernesti Mach {{Op|De mechanica secundum suum progressum historice criticeque exposita}},<ref name="mach-1883" /> in quo philosophus doctrinam Newtonianam de {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Spatium tempusque absoluti|spatio absoluto|en|qid=Q19314}} refutavit, praesertim exsistentiam cuiusdam electi [[systema relationum|systematis relationum]] quod e celebri {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|argumentum Newtonianum vasis|argumento Newtoniano vasis|en|qid=Q2585683}} oriebatur.
Newtonus in suis {{Op|[[Philosophiae naturalis principia mathematica|Philosophiae naturalis principiis mathematicis]]}} demonstrare conatus est rotationem absolutam dignosci posse propter vires apparentes quae tantummodo in rotatione absoluta inveniuntur. Nam si vas aquā plenum volvitur, aqua primitus quiescit, deinde motus vasis aquae communicatur, quae curvatur atque propter vim centrifugam ad margines ascendit. Hoc experimentum demonstrat vires centrifugas non oriri nisi aqua respectu spatii absoluti rotetur (quod hic per systema relationum [[Tellus|Telluris]], vel potius {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|stellae fixae|stellarum fixarum|en|qid=Q430297}}, repraesentatur); contra autem, quum vas respectu aquae vertatur, nullae vires centrifugae gignuntur, quod indicat aquam quietam esse respectu spatii absoluti. Ex hoc Newtonus conclusit vires centrifugas e rotatione respectu spatii absoluti oriri.
In libro suo Mach affirmat experimentum tantummodo demonstrare nullas vires centrifugas oriri dum aqua quoad vas non movetur; non licet tamen scire quid accideret si latera vasis immensum augerentur. Itaque, secundum Mach, notio motūs absoluti deserenda est atque omnis motus, sive uniformis sive acceleratus, tantummmodo respectu aliorum corporum intellegi potest ({{*ie}} non satis est dicere aquam rotari, sed necesse est determinare utrum respectu vasis an respectu Terrae rotetur). Hac ratione {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|vis ficticia|ficticiae vires|en|qid=Q212126}} quae motūs relativos ab “absolutis” distinguere videntur, non censendae sunt nisi effectūs peculiaris asymmetriae, in systemate nostro relationum exstantis, inter corpora quae in motu ponimus, quae parva sunt (velut vasa), et corpora quae quiescere credimus (Tellus et stellae remotae), quae multum maiora atque graviora sunt illis.
Similem opinionem iam [[Georgius Berkeleius]] in opere {{Op|{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|De Motu (Berkeleius)|De Motu|en|qid=Q171280}}}} defenderat.<ref name="berkeleius-1721" /> Haec physica ratio inertiam corporum ita determinare debet ut gravia remotaque corpora universi ad vires inertiales maxime conferant. Nescitur tamen verene Mach novam legem physicam inter corpora gravia proponere voluerit; verisimilius nihil aliud proposuit nisi simplicem “motūs in spatio redescriptionem” quin vocabulum spatii adhiberet.<ref>{{qc|Barbour & Pfister, 1995}}.</ref> Scitur tamen Einstein illa verba sic interpretatum esse, quasi quaedam nova actio physica inter corpora exsisteret, ut postea longa disputatio orta sit.
Plerique physici censent Mach suum principium in theoriam physicam exactam, quae explicaret quomodo remota sidera inertiam corporum afficere possint, numquam redegisse. Ipse Mach principium suum numquam clare definivit.<ref>{{qc|Barbour & Pfister, 1995}}, pp. 9–57.</ref> Quamquam Einstein eo maxime inspiratus est, principium Machianum non habetur fundamentum necessarium theoriae relativitatis generalis, licet tamen {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|principium aequivalentiae||en|qid=Q210546}} inter massam gravitationalem atque inertialem sit magnopere fundamentale.
== De principio Machiano in theoria relativitatis generalis ==
Quum in theoria relativitatis generalis notiones simplices [[spatium|spatii]] [[tempus|temporis]]<nowiki />que non iam valeant, etiam obscurius fit quid “principium Machianum” proprie significetur. Saltem viginti et una formulae principii propositae sunt, quarum aliae putantur “magis Machianae” quam aliae.<ref>{{qc|Barbour & Pfister, 1995}}, p. 530.</ref> Formula debilissima affirmat motum materiei ubilibet afficere posse quae systemata inertialia adhibenda sint alibi.
Einstein, antequam theoriam relativitatis generalis perfecisset, effectum quendam invēnit quem interpretatus est principium Machianum probare. Concedatur magnam [[sphaera]]m cavam erga stellas fixas volvi; tum systema inertiale intra sphaeram cavam descriptum incipiet respectu stellarum fixarum [[praecessio|praecessare]]. Hic effectus nunc {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|effectus Lensianus–Thirringianus||en|qid=Q11083519}} appellatur. Einstein hac inventione adeo delectatus est ut Ernesto Mach hocmodo scriberet:
{{Folium memoratum|
{{omissis}} necessario sequitur ut inertia ex quadam interactione inter corpora oriatur, prorsus ut in tuis cogitationibus de experimento Newtoniano aquae in vase volventis {{omissis}} Si sphaera cava {{mvar|S}} circa axem per centrum eius transeuntem volvatur (respectu systematis stellarum fixarum sive “systematis quietis”), [[vis Coriolis|campus Coriolianus]] intra sphaeram cavam oriatur, id est planum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|pendulum Foucaultianum|penduli Foucaultiani|en|qid=Q178841}} (quamquam velocitate revera tam exiguā ut mensurari non possit) simul circumferatur.
}}{{Norma dextra|
―[[Albertus Einstein]], [[Turicum|Turici]], die [[25 Iunii]] [[1913]].<ref name="epistula-25-iunii-1913" />
}}
Effectus Lensianus–Thirringianus certe satisfacit notioni generali secundum quam “materies alibi hic afficit inertiam”:<ref>{{qc|Bondi & Samuel, 1997}}, p. 121.</ref> si sphaera cava materiei abesset aut non volveretur, planum penduli non traheretur. Intra contextum huius effectūs sententia quoque secundum quam inertia “ex quadam interactione inter corpora” oritur putari potest vera.
Quaestio tamen profundior videtur esse ipsa existentia “stellarum fixarum”, quas Einstein tractavit systema externum. Physici hodierni vestigia principii Machiani in “problemate valorum initialium” agnoscunt.
== Inductio inertialis ==
Anno [[1953]] physicus [[Universitas Cantabrigiensis|Cantabrigiensis]] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Dionysius Gulielmus Sciama||en|qid=Q284336}}, [[lex universalis gravitationis Newtoniana|aequationi Newtonianae gravitatis]] terminum accelerationi proportionalem addendo, conatus est principium Machianum quantitative exprimere:<ref>{{qc|Sciama, 1953}}.</ref>
: <math>F = G\frac{m_A m_B \mathbf{a}}{r c^2}</math>
ubi {{mvar|r}} [[spatium]] inter particulas, {{mvar/G}} [[constans gravitatis|constantem gravitatis]], {{vect|a}} [[acceleratio]]nem relativam, atque {{mvar|c}} [[celeritas lucis|celeritatem lucis in vacuo]] indicant. Sciama effectum appellavit ''inductionem inertialem''.
== Varia enuntiata principii ==
Sententia secundum quam “massa alibi sita inertiam hic afficit” multis modis expressa est. [[Hermannus Bondi]] et Iosephus Samuel undecim formulas collegerunt, quas a ''Mach0'' usque ad ''Mach10'' nominaverunt:<ref>{{qc|Bondi & Samuel, 1997}}.</ref>
# Universum, secundum mediocrem motum galaxiarum remotorum, quoad systemata inertialia localia videtur non volvi.
# [[Constans gravitatis|Constans gravitatis Newtoniana]] {{mvar/G}} est campus dynamicus.
# Corpus isolatum in spatio alioquin vacuo nullam inertiam percipit.
# Systemata inertialia localia motu cosmico atque uniformitate materiei afficiuntur.
# Universum est spatialiter clausum.
# [[Energia]] totalis, momentum angulare et [[momentum|momentum lineare]] universi nulla sunt.
# Massa inertialis uniformitate materiei universi afficitur.
# Si tota materies tollatur, nullum spatium remaneat.
# Quantitas <math>\Omega\ \stackrel{\text{def}}{=}\ 4 \pi \rho G T^2</math> est numerus definitus {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|ordo magnitudinis|ordinis|en|qid=Q518730}} [[unus|unitatis]], ubi {{mvar|ρ}} densitatem mediam universi atque {{mvar|T}} {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|tempus Hubbleanum||fr|qid=Q3517760}} indicant.
# Theoria nulla elementa absoluta continet.
# Rotationes et translationes rigidae universi observari nequeunt.
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* {{Ecce citatio
| id = Barbour & Pfister, 1995
| c = {{Opus
| cognomen redactoris 1 = Barbour
| nomen redactoris 1 = Iulianus B.
| cognomen redactoris 2 = Pfister
| nomen redactoris 2 = Herbertus
| titulus = Mach's principle: from Newton's bucket to quantum gravity
| lingua = en
| annus = 1995
| series = Einstein Studies
| volumen seriei = 6
| locus = [[Bostonia]]e
| domus editoria = Birkhäuser
| url = https://sites.pitt.edu/~jdnorton/papers/MachPrinciple.pdf
| isbn = 978-3-7643-3823-7
}}
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Berkeleius, 1721
| c = {{Opus
| cognomen auctoris = Berkeleius
| nomen auctoris = Georgius
| commentatio de auctore = Georgius Berkeleius
| titulus = De motu; sive, de motus principio et natura, et de causa communicationis motuum
| annus = 1721
| locus = [[Londinium|Londinii]]
| domus editoria = Iacobus Tonson
| url = https://archive.org/details/b30774299
| url forma pdf = https://archive.org/download/b30774299/b30774299.pdf
}}
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Bondi & Samuel, 1997
| c = {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Bondi
| nomen auctoris 1 = Hermannus
| commentatio de auctore 1 = Hermannus Bondi
| cognomen auctoris 2 = Samuel
| nomen auctoris 2 = Iosephus
| titulus = The Lense–Thirring Effect and Mach's Principle
| contextus = Physics Letters A
| volumen = 228
| fasciculus = 3
| annus = 1997
| paginae = 121–126
| bibcode = 1997PhLA..228..121B
| doi = 10.1016/S0375-9601(97)00117-5
| s2cid = 15625102
| arxiv = gr-qc/9607009
}}
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Hawking & Ellis, 1973
| c = {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Hawking
| nomen auctoris 1 = Stephanus Gulielmus
| commentatio de auctore 1 = Stephanus Hawking
| cognomen auctoris 2 = Ellis
| nomen auctoris 2 = Georgius Franciscus Rainerius
| titulus = The Large Scale Structure of Space–Time
| lingua = en
| tempus = 1973
| domus editoria = Cambridge University Press
| url = https://archive.org/details/largescalestruct0000hawk
| accessus ad url = sociis
| isbn = 978-0-521-09906-4
}}
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Friedlaender, 1896
| c = {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Friedlaender
| nomen auctoris 1 = Benedictus
| commentatio de auctore 1 = Benedictus Friedlaender
| cognomen auctoris 2 = Friedlaender
| nomen auctoris 2 = Immanuel
| nomenclatura = compendiaria
| titulus = Absolute oder relative Bewegung?
| lingua = de
| latine = Motus absolutus an relativus?
| annus = 1896
| url = https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/BDVFSWTJNPOFICKAE2RVF2RNEGFRA67K
| locus = [[Berolinum|Berolini]]
| domus editoria = Leonhardus Simion
}}
}}.
* {{Opus
| cognomen = Gasco
| nomen = Enricus
| titulus = Il contributo di Mach sull'origine dell'inerzia
| lingua = it
| latine = Conlatio Machiana ad originem inertiae
| contextus = Quaderni di Storia della Fisica
| volumen = 12
| paginae = 17–34
| annus = 2004
| url = https://www.vielbein.it/pdf/Articoli/Articolo.pdf
| retrospectio = 20260518054822
| salus url = vivit
| doi = 10.1393/qsf/i2003-10001-6
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Mach, 1883
| c = {{Opus
| cognomen auctoris = Mach
| nomen auctoris = Ernestus Valfridus Josephus Venceslaus
| commentatio de auctore = Ernestus Mach
| nomenclatura = compendiaria
| titulus = Die Mechanik in ihrer Entwicklung historisch-kritisch dargestellt
| lingua = de
| latine = Mechanica secundum suum progressum historice criticeque exposita
| annus = 1883
| url = https://archive.org/details/bub_gb_x9Q2AAAAMAAJ
| locus = [[Lipsia]]e
| domus editoria = F. A. Brockhaus
}}
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Misner, Thorne & Wheeler, 1973
| c = {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Misner
| nomen auctoris 1 = Carolus Gulielmus
| cognomen auctoris 2 = Thorne
| nomen auctoris 2 = Kip Stephanus
| commentatio de auctore 2 = Kip Thorne
| cognomen auctoris 3 = Wheeler
| nomen auctoris 3 = Ioannes Archibaldus
| nomenclatura = compendiaria
| titulus = Gravitation
| annus = 1973
| domus editoria = W. H. Freeman and Company
| locus = [[Franciscopolis (California)|Franciscopoli]]
| url = https://physicsgg.me/wp-content/uploads/2023/05/misner_thorne_wheeler_gravitation_freema.pdf
| retrospectio = 20240728193849
| salus url = vivit
| isbn = 0-7167-0344-0
}}
}}.
* {{Opus
| cognomen 1 = Pfister
| nomen 1 = Herbertus
| cognomen 2 = King
| nomen 2 = Marcus
| nomenclatura = compendiaria
| titulus = Inertia and Gravitation: The Fundamental Nature and Structure of Space-Time
| series = Lecture Notes in Physics
| volumen seriei = 897
| annus = 2015
| locus = Heidelberg
| domus editoria = Springer
| doi = 10.1007/978-3-319-15036-9
| isbn = 978-3-319-15035-2
}}.
* {{Opus
| auctor 1 = Raine, D. J.
| titulus = Mach's Principle in general relativity
| contextus = Monthly Notices of the Royal Astronomical Society
| volumen = 171
| fasciculus = 3
| tempus = 1975
| paginae = 507–528
| bibcode = 1975MNRAS.171..507R
| doi = 10.1093/mnras/171.3.507
| accessus ad doi = liberus
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Sciama, 1953
| c = {{Opus
| cognomen auctoris = Sciama
| nomen auctoris = Dionysius Gulielmus
| titulus = On the origin of inertia
| lingua = en
| latine = De origine inertiae
| contextus = Monthly Notices of the Royal Astronomical Society
| volumen = 113
| paginae = 34–42
| url = https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/1953MNRAS.113...34S
| url forma pdf = https://articles.adsabs.harvard.edu/pdf/1953MNRAS.113...34S
| annus = 1953
| annus compositionis = 1952
| doi = 10.1093/mnras/113.1.34
| bibcode = 1953MNRAS.113...34S
}}
}}.
* {{Opus
| cognomen auctoris = Sciama
| nomen auctoris = Dionysius Gulielmus
| titulus = Modern Cosmology
| tempus = 1971
| domus editoria = Cambridge University Press
| locus = [[Cantabrigia]]e
| url = https://archive.org/details/ModernCosmology_901
| oclc = 6931707
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Von Bayer, 2001
| c = {{Opus
| cognomen auctoris = Von Bayer
| nomen auctoris = Iohannes Christianus
| titulus = The Fermi Solution: Essays on Science
| lingua = en
| annus = 2001
| domus editoria = Courier Dover Publications
| isbn = 0-486-41707-7
| url = https://books.google.com/books?id=VhJr9Qx8ohsC
}}
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Weinberg, 1972
| c = {{Opus
| cognomen auctoris = Weinberg
| nomen auctoris = Stephanus
| commentatio de auctore = Stephanus Weinberg
| titulus = Gravitation and Cosmology
| lingua = en
| annus = 1972
| domus editoria = John Wiley & Sons, Inc.
| locus = [[Novum Eboracum|Novo Eboraco]], [[Londinium|Londinii]], [[Sydneium|Sydneii]], [[Torontum|Toronti]]
| url = https://archive.org/details/gravitationcosmo00stev_0
| accessus ad url = sociis
| isbn = 978-0-471-92567-5
}}
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Wolters, 1987
| c = {{Opus
| cognomen auctoris = Wolters
| nomen auctoris = Gereon
| titulus = Mach I, Mach II, Einstein und die Relativitätstheorie: eine Fälschung und ihre Folgen
| lingua = de
| annus = 1987
| domus editoria = Walter de Gruyter
| locus = [[Berolinum|Berolini]], [[Novum Eboracum|Novo Eboracum]]
| url = https://books.google.com/books?id=qg-hpQnob-cC
| isbn = 9783110108255
}}
}}.
{{NexInt}}
{{div col|2}}
* [[Aether luminifer]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Historia theoriae relativitatis generalis||en|qid=Q1936878}}
* [[Relativitas generalis]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Rotatio absoluta||en|qid=Q4669833}}
* [[Spatii temporisque tractio]]
* [[Spatitempus]]
* [[Systema relationum]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Theoria Bransiana–Dickeana||en|qid=Q898809}}
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Theoria gravitatis Hoyleana–Narlikariana||en|qid=Q17027715}}
* [[Vis centrifuga]]
{{div col end}}
[[Categoria:Astronomia]]
[[Categoria:Ernestus Mach]]
[[Categoria:Albertus Einstein]]
[[Categoria:Notiones in physica]]
[[Categoria:Theoriae gravitationis]]
[[Categoria:Rotatio]]
[[Categoria:Philosophia]]
[[Categoria:Physica]]
6duoejzd849vxwchajkggct7inz73pq
3960633
3960606
2026-05-19T03:10:52Z
Grufo
64423
/* Varia enuntiata principii */ typographia
3960633
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:MachDieMechanikEntwickelungTitlPg.jpg|thumb|Liber Ernesti Mach {{Op|De mechanica secundum suum progressum historice criticeque exposita}} ([[Theodisce]] {{Op|Die Mechanik in ihrer Entwicklung historisch-kritisch dargestellt}})<ref name="mach-1883">{{qc|Mach, 1883}}.</ref>]]
In [[physica theoretica]], praesertim in disputationibus de theoriis [[gravitas (physica)|gravitatis]], {{res|principium Machianum}} seu {{res|coniectura Machiana}}<ref>{{qc|Von Bayer, 2001}}, [https://books.google.com/books?id=VhJr9Qx8ohsC&dq=mach's+conjecture&pg=PA79 p. 79].</ref> appellatur hypothesis incerta quam [[Albertus Einstein]] [[Ernestus Mach|Ernesto Mach]], [[physicus|physico]] [[philosophus|philosopho]]<nowiki />que [[Austria]]co, attribuit, quae explicare conatur quomodo res [[rotatio|volventes]], exempli gratia [[gyroscopium|gyroscopia]] vel [[corpus caeleste|corpora caelestia]], ad [[systema relationum]] se referant.
Secundum talem coniecturam, [[exsistentia]] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|rotatio absoluta|rotationis absolutae|en|qid=Q4669833}}—quae distinctionem inter localia {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|systema relationum inertiale|systemata inertialia|en|qid=Q192735}} et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|systema relationum volvens|systemata volventia|en|qid=Q3310692}} infert—a distributione universali materiei pendet, ut hoc exemplum illustrat:
{{Folium memoratum|
Primum consiste atque sine ad latera tua [[bracchium|bracchia]] pendere laxa. Observa ut [[sidus|sidera]] fere immota maneant et bracchia tua fere recta deorsum pendeant. Deinde volve te ipsum ipsamve; sidera circa [[zenith]] volvi videbuntur, simulque bracchia tua [[vis centrifuga|vi centrifuga]] sursum trahentur. Profecto casus esset mirabilis si systema relationum inertiale, in quo tua bracchia libere pendebant, idem esset ac systema relationum in quo sidera quiescunt fixa, nisi aliqua interactio inter sidera et te exsisteret quae tuum systema relationum determinaret inertiale.
}}{{Norma dextra|
―[[Stephanus Weinberg]] ([[1972]]). {{Op|Gravitation and Cosmology}}.<ref>{{qc|Weinberg, 1972}}, [https://archive.org/details/gravitationcosmo00stev_0/page/16/mode/2up p. 17]. [[Anglice|Angl.]] “{{Barbarice|lingua=en|First stand still, and let your arms hang loose at your sides. Observe that the stars are more or less unmoving, and that your arms hang more or less straight down. Then pirouette. The stars will seem to rotate around the zenith, and at the same time your arms will be drawn upward by centrifugal force. It would surely be a remarkable coincidence if the inertial frame, in which your arms hung freely, just happened to be the reference frame in which typical stars are at rest, unless there were some interaction between the stars and you that determined your inertial frame.}}”</ref>
}}
Principium Machianum statuit hanc rem non esse fortuitam, sed potius quandam exsistere {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|lex physica|legem|en=Physikalisches Gesetz}} quae [[motus|motum]] siderum remotissimorum cum locali {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|systema relationum inertiale|systemate inertiali|en|qid=Q192735}} conectit. Nam si omnia sidera circa observatorem videantur circumagi, Mach censuit aliquam vim physicam efficere ut observator vim [[vis centrifuga|centrifugam]] sentiret. Hinc varia enuntiata principii, saepe obscura, orta sunt, velut: “[[massa]] alibi sita hic afficit [[inertia]]m”. Formula generalissima principii est:
{{Ipse dixit|
Leges physicae locales maximā compagine universi determinantur.
|[[Stephanus Hawking|Hawking]] & {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Georgius Franciscus Rainerius Ellis|Ellis|en|qid=Q5538966}} ([[1973]]). {{Op|The Large Scale Structure of Space–Time}}.<ref>{{qc|Hawking & Ellis, 1973}}, p. 1. [[Anglice|Angl.]] “{{barbarice|lingua=en|Local physical laws are determined by the large-scale structure of the universe}}”.</ref>
}}
Suasio Machiana magni momenti fuit in [[theoria relativitatis generalis|theoriae relativitatis generalis]] Einsteinianae ortu. Einstein enim intellexit distributionem universam materiei {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|tensor metricus (theoria relativitatis)|tensorem metricum|en|qid=Q2045231}} determinare posse, quo definiatur quid systema putetur quoad rotationem quiescere. In nonnullis {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|solutiones exactae in theoria relativitatis generalis|solutionibus theoriae relativitatis generalis|en|qid=Q5419229}}, [[spatii temporisque tractio]] atque conservatio {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|momentum angulare|momenti angularis|en|qid=Q161254}} gravitationalis sic efficiunt ut hoc verum sit. Attamen, quum principium ipsum vagum sit, multae formulae diversae propositae sunt quae “principia Machiana” vocari possunt, quarum nonnullae falsae putantur. {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Metrica Gödeliana||en|qid=Q1559192}} universi volventis exemplum praebet quod principium Machianum quam maxime violare videtur. In tali enim exemplo sidera remota eo celerius celeriusque volvi videntur quo longius distent. Contradictio tamen quaestionem validitatis principii Machiani omnino non dirimit, quia exemplum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|lineae temporales clausae|lineas temporales clausas|en|qid=Q1876815}} admittit.
== Historia ==
Ernestus Mach in libro {{Op|Die Mechanik in ihrer Entwicklung historisch-kritisch dargestellt}} anno [[1883]] edito suam doctrinam primum exposuit.<ref name="mach-1883" /> Ante eum similes sententiae etiam in libris [[Georgius Berkeleius|Georgii Berkeleii]] philosophi reperiebantur.<ref name="berkeleius-1721">{{qc|Berkeleius, 1721}}.</ref>
Post Mach, liber {{Op|Motus absolutus an relativus?}} a fratribus [[Benedictus Friedlaender|Benedicto Friedlaender]] et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Immanuel Friedlaender|Immanuele Friedlaender|de|qid=Q89222}} anno [[1896]] editus nonnullas ideas principio Machiano similes continebat.<ref>{{qc|Friedlaender, 1896}}.</ref>
== De usu Einsteiniano principii ==
Est in theoria relativitatis quaestio fundamentalis: si omnis motus relativus est, quomodo corporum [[inertia]] mensurari potest? Inertia enim respectu alicuius rei metienda est; sed cuius respectu si [[particula]]m solam in universo omnino vacuo fingamus? Nonnulli putaverunt talem particulam nullum motum (ne rotatorium quidem) habere posse. Ita principium Machianum interdum intellegitur affirmatio nullum motum tribui posse nisi alia corpora adsint.
Sic ipse Mach scripsit:
{{Folium memoratum|
Experimentum [[Isaacus Newtonus|Newtonianum]] aquae in [[vas]]e volventis hoc tantum docet: vertiginem relativam aquae respectu [[paries|parietum]] vasis nullas [[vis centrifuga|vires centrifugas]] notabiles excitare; eas autem ex vertigine relativa respectu massae [[Tellus|Telluris]] ceterorumque corporum caelestium oriri. Nemo dicere potest quomodo experimentum finiturum esset si parietes vasis spissiores spissioresque atque graviores fierent, ac denique plurium [[mille passus|miliariorum passuum]] crassitudinem haberent. Unum tantum experimentum nobis conceditur, atque illud cum ceteris rebus nobis cognitis, non tamen cum figmentis nostris arbitrariis, componere debemus.
}}{{Norma dextra|
―[[Ernestus Mach]] ([[1883]]). {{Op|Die Mechanik in ihrer Entwicklung historisch-kritisch dargestellt}}.<ref>{{qc|Mach, 1883}}, [https://archive.org/details/bub_gb_x9Q2AAAAMAAJ/page/216/mode/2up pp. 216–217]. [[Theodisce|Th.]] “{{Barbarice|lingua=de|Der Versuch Newton's mit dem rotirenden Wassergefäss lehrt nur, dass die Relativdrehung des Wassers gegen die Gefässwände keine merklichen Centrifugalkräfte weckt, dass dieselben aber durch die Relativdrehung gegen die Masse der Erde und die übrigen Himmelskörper geweckt werden. Niemand kann sagen, wie der Versuch verlaufen würde, wenn die Gefässwände immer dicker und massiger, zuletzt mehrere Meilen dick würden. Es liegt nur der eine Versuch vor, und wir haben denselben mit den übrigen uns bekannten Thatsachen, nicht aber mit unsern willkürlichen Dichtungen in Einklang zu bringen.}}”</ref>
}}
Albertus Einstein fere hoc sensu videtur principium intellexisse:
{{Ipse dixit|Inertia ex quadam interactione inter corpora oritur.|[[Albertus Einstein]], [[Turicum|Turici]], die [[25 Iunii]] [[1913]].{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1={{*Cfr}} [[Albertus Einstein]], “Hoch geehrter Herr Kollege!”, [[Turicum|Turici]], die [[25 Iunii]] [[1913]], apud {{qc|Wolters, 1987}}, p. 151, et apud {{qc|Misner, Thorne & Wheeler, 1973}}, p. 544: “{{omissis}} necessario sequitur ut inertia ex quadam interactione inter corpora oriatur, prorsus ut in tuis cogitationibus de experimento Newtoniano aquae in vase volventis {{omissis}} Si sphaera cava {{mvar|S}} circa axem per centrum eius transeuntem volvatur (respectu systematis stellarum fixarum sive “systematis quietis”), [[vis Coriolis|campus Coriolianus]] intra sphaeram cavam oriatur, id est planum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|pendulum Foucaultianum|penduli Foucaultiani|en|qid=Q178841}} (quamquam velocitate revera tam exiguā ut mensurari non possit) simul circumferatur.” [[Theodisce|Th.]] “{{barbarice|lingua=de|{{omissis}} es ergibt sich mit Notwendigkeit, daß die Trägheit in einer Art Wechselwirkung der Körper ihren Ursprung hat, ganz im Sinne Ihrer Überlegungen zum Newtonschen Eimer-Versuch {{omissis}} Rotiert die Schale {{mvar|S}} um eine durch ihren Mittelpunkt gehende Achse (relativ zum System der Fixsterne/‚Restsystem‘), so entsteht im Innern der Schale ein Coriolis-Feld, d. h. die Ebene des Foucault-Pendels wird (mit einer allerdings praktisch unmeßbar kleinen Geschwindigkeit) mitgenommen.}}”|2=Q178841|name=epistula-25-iunii-1913}}}}
Nonnulla principii Machiani enuntiata cum [[holismus|holismo]] conectuntur. Mach enim intellegi potest suasisse ut theoriae gravitatis ad {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|relationalismus|doctrinas relationalisticas|en|qid=Q2142479}} pertinerent. Einstein in physicam hodiernam principium introduxit dum theoriam relativitatis generalis elaborabat; ipse quidem dicitur locutionem “principium Machianum” primus finxisse. Multum disputatur verene Mach novam legem physicam proponere voluerit, quoniam nusquam eam aperte enuntiavit.
Scriptum quo Einstein maxime commotus est fuit liber Ernesti Mach {{Op|De mechanica secundum suum progressum historice criticeque exposita}},<ref name="mach-1883" /> in quo philosophus doctrinam Newtonianam de {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Spatium tempusque absoluti|spatio absoluto|en|qid=Q19314}} refutavit, praesertim exsistentiam cuiusdam electi [[systema relationum|systematis relationum]] quod e celebri {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|argumentum Newtonianum vasis|argumento Newtoniano vasis|en|qid=Q2585683}} oriebatur.
Newtonus in suis {{Op|[[Philosophiae naturalis principia mathematica|Philosophiae naturalis principiis mathematicis]]}} demonstrare conatus est rotationem absolutam dignosci posse propter vires apparentes quae tantummodo in rotatione absoluta inveniuntur. Nam si vas aquā plenum volvitur, aqua primitus quiescit, deinde motus vasis aquae communicatur, quae curvatur atque propter vim centrifugam ad margines ascendit. Hoc experimentum demonstrat vires centrifugas non oriri nisi aqua respectu spatii absoluti rotetur (quod hic per systema relationum [[Tellus|Telluris]], vel potius {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|stellae fixae|stellarum fixarum|en|qid=Q430297}}, repraesentatur); contra autem, quum vas respectu aquae vertatur, nullae vires centrifugae gignuntur, quod indicat aquam quietam esse respectu spatii absoluti. Ex hoc Newtonus conclusit vires centrifugas e rotatione respectu spatii absoluti oriri.
In libro suo Mach affirmat experimentum tantummodo demonstrare nullas vires centrifugas oriri dum aqua quoad vas non movetur; non licet tamen scire quid accideret si latera vasis immensum augerentur. Itaque, secundum Mach, notio motūs absoluti deserenda est atque omnis motus, sive uniformis sive acceleratus, tantummmodo respectu aliorum corporum intellegi potest ({{*ie}} non satis est dicere aquam rotari, sed necesse est determinare utrum respectu vasis an respectu Terrae rotetur). Hac ratione {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|vis ficticia|ficticiae vires|en|qid=Q212126}} quae motūs relativos ab “absolutis” distinguere videntur, non censendae sunt nisi effectūs peculiaris asymmetriae, in systemate nostro relationum exstantis, inter corpora quae in motu ponimus, quae parva sunt (velut vasa), et corpora quae quiescere credimus (Tellus et stellae remotae), quae multum maiora atque graviora sunt illis.
Similem opinionem iam [[Georgius Berkeleius]] in opere {{Op|{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|De Motu (Berkeleius)|De Motu|en|qid=Q171280}}}} defenderat.<ref name="berkeleius-1721" /> Haec physica ratio inertiam corporum ita determinare debet ut gravia remotaque corpora universi ad vires inertiales maxime conferant. Nescitur tamen verene Mach novam legem physicam inter corpora gravia proponere voluerit; verisimilius nihil aliud proposuit nisi simplicem “motūs in spatio redescriptionem” quin vocabulum spatii adhiberet.<ref>{{qc|Barbour & Pfister, 1995}}.</ref> Scitur tamen Einstein illa verba sic interpretatum esse, quasi quaedam nova actio physica inter corpora exsisteret, ut postea longa disputatio orta sit.
Plerique physici censent Mach suum principium in theoriam physicam exactam, quae explicaret quomodo remota sidera inertiam corporum afficere possint, numquam redegisse. Ipse Mach principium suum numquam clare definivit.<ref>{{qc|Barbour & Pfister, 1995}}, pp. 9–57.</ref> Quamquam Einstein eo maxime inspiratus est, principium Machianum non habetur fundamentum necessarium theoriae relativitatis generalis, licet tamen {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|principium aequivalentiae||en|qid=Q210546}} inter massam gravitationalem atque inertialem sit magnopere fundamentale.
== De principio Machiano in theoria relativitatis generalis ==
Quum in theoria relativitatis generalis notiones simplices [[spatium|spatii]] [[tempus|temporis]]<nowiki />que non iam valeant, etiam obscurius fit quid “principium Machianum” proprie significetur. Saltem viginti et una formulae principii propositae sunt, quarum aliae putantur “magis Machianae” quam aliae.<ref>{{qc|Barbour & Pfister, 1995}}, p. 530.</ref> Formula debilissima affirmat motum materiei ubilibet afficere posse quae systemata inertialia adhibenda sint alibi.
Einstein, antequam theoriam relativitatis generalis perfecisset, effectum quendam invēnit quem interpretatus est principium Machianum probare. Concedatur magnam [[sphaera]]m cavam erga stellas fixas volvi; tum systema inertiale intra sphaeram cavam descriptum incipiet respectu stellarum fixarum [[praecessio|praecessare]]. Hic effectus nunc {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|effectus Lensianus–Thirringianus||en|qid=Q11083519}} appellatur. Einstein hac inventione adeo delectatus est ut Ernesto Mach hocmodo scriberet:
{{Folium memoratum|
{{omissis}} necessario sequitur ut inertia ex quadam interactione inter corpora oriatur, prorsus ut in tuis cogitationibus de experimento Newtoniano aquae in vase volventis {{omissis}} Si sphaera cava {{mvar|S}} circa axem per centrum eius transeuntem volvatur (respectu systematis stellarum fixarum sive “systematis quietis”), [[vis Coriolis|campus Coriolianus]] intra sphaeram cavam oriatur, id est planum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|pendulum Foucaultianum|penduli Foucaultiani|en|qid=Q178841}} (quamquam velocitate revera tam exiguā ut mensurari non possit) simul circumferatur.
}}{{Norma dextra|
―[[Albertus Einstein]], [[Turicum|Turici]], die [[25 Iunii]] [[1913]].<ref name="epistula-25-iunii-1913" />
}}
Effectus Lensianus–Thirringianus certe satisfacit notioni generali secundum quam “materies alibi hic afficit inertiam”:<ref>{{qc|Bondi & Samuel, 1997}}, p. 121.</ref> si sphaera cava materiei abesset aut non volveretur, planum penduli non traheretur. Intra contextum huius effectūs sententia quoque secundum quam inertia “ex quadam interactione inter corpora” oritur putari potest vera.
Quaestio tamen profundior videtur esse ipsa existentia “stellarum fixarum”, quas Einstein tractavit systema externum. Physici hodierni vestigia principii Machiani in “problemate valorum initialium” agnoscunt.
== Inductio inertialis ==
Anno [[1953]] physicus [[Universitas Cantabrigiensis|Cantabrigiensis]] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Dionysius Gulielmus Sciama||en|qid=Q284336}}, [[lex universalis gravitationis Newtoniana|aequationi Newtonianae gravitatis]] terminum accelerationi proportionalem addendo, conatus est principium Machianum quantitative exprimere:<ref>{{qc|Sciama, 1953}}.</ref>
: <math>F = G\frac{m_A m_B \mathbf{a}}{r c^2}</math>
ubi {{mvar|r}} [[spatium]] inter particulas, {{mvar/G}} [[constans gravitatis|constantem gravitatis]], {{vect|a}} [[acceleratio]]nem relativam, atque {{mvar|c}} [[celeritas lucis|celeritatem lucis in vacuo]] indicant. Sciama effectum appellavit ''inductionem inertialem''.
== Varia enuntiata principii ==
Sententia secundum quam “massa alibi sita inertiam hic afficit” multis modis expressa est. [[Hermannus Bondi]] et Iosephus Samuel undecim formulas collegerunt, quas a ''Mach0'' usque ad ''Mach10'' nominaverunt:<ref>{{qc|Bondi & Samuel, 1997}}.</ref>
# <li value="0">Universum, secundum mediocrem motum galaxiarum remotorum, quoad systemata inertialia localia videtur non volvi.</li>
# [[Constans gravitatis|Constans gravitatis Newtoniana]] {{mvar/G}} est campus dynamicus.
# Corpus isolatum in spatio alioquin vacuo nullam inertiam percipit.
# Systemata inertialia localia motu cosmico atque uniformitate materiei afficiuntur.
# Universum est spatialiter clausum.
# [[Energia]] totalis, momentum angulare et [[momentum|momentum lineare]] universi nulla sunt.
# Massa inertialis uniformitate materiei universi afficitur.
# Si tota materies tollatur, nullum spatium remaneat.
# Quantitas <math>\Omega\ \stackrel{\text{def}}{=}\ 4 \pi \rho G T^2</math> est numerus definitus {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|ordo magnitudinis|ordinis|en|qid=Q518730}} [[unus|unitatis]], ubi {{mvar|ρ}} densitatem mediam universi atque {{mvar|T}} {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|tempus Hubbleanum||fr|qid=Q3517760}} indicant.
# Theoria nulla elementa absoluta continet.
# Rotationes et translationes rigidae universi observari nequeunt.
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* {{Ecce citatio
| id = Barbour & Pfister, 1995
| c = {{Opus
| cognomen redactoris 1 = Barbour
| nomen redactoris 1 = Iulianus B.
| cognomen redactoris 2 = Pfister
| nomen redactoris 2 = Herbertus
| titulus = Mach's principle: from Newton's bucket to quantum gravity
| lingua = en
| annus = 1995
| series = Einstein Studies
| volumen seriei = 6
| locus = [[Bostonia]]e
| domus editoria = Birkhäuser
| url = https://sites.pitt.edu/~jdnorton/papers/MachPrinciple.pdf
| isbn = 978-3-7643-3823-7
}}
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Berkeleius, 1721
| c = {{Opus
| cognomen auctoris = Berkeleius
| nomen auctoris = Georgius
| commentatio de auctore = Georgius Berkeleius
| titulus = De motu; sive, de motus principio et natura, et de causa communicationis motuum
| annus = 1721
| locus = [[Londinium|Londinii]]
| domus editoria = Iacobus Tonson
| url = https://archive.org/details/b30774299
| url forma pdf = https://archive.org/download/b30774299/b30774299.pdf
}}
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Bondi & Samuel, 1997
| c = {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Bondi
| nomen auctoris 1 = Hermannus
| commentatio de auctore 1 = Hermannus Bondi
| cognomen auctoris 2 = Samuel
| nomen auctoris 2 = Iosephus
| titulus = The Lense–Thirring Effect and Mach's Principle
| contextus = Physics Letters A
| volumen = 228
| fasciculus = 3
| annus = 1997
| paginae = 121–126
| bibcode = 1997PhLA..228..121B
| doi = 10.1016/S0375-9601(97)00117-5
| s2cid = 15625102
| arxiv = gr-qc/9607009
}}
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Hawking & Ellis, 1973
| c = {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Hawking
| nomen auctoris 1 = Stephanus Gulielmus
| commentatio de auctore 1 = Stephanus Hawking
| cognomen auctoris 2 = Ellis
| nomen auctoris 2 = Georgius Franciscus Rainerius
| titulus = The Large Scale Structure of Space–Time
| lingua = en
| tempus = 1973
| domus editoria = Cambridge University Press
| url = https://archive.org/details/largescalestruct0000hawk
| accessus ad url = sociis
| isbn = 978-0-521-09906-4
}}
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Friedlaender, 1896
| c = {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Friedlaender
| nomen auctoris 1 = Benedictus
| commentatio de auctore 1 = Benedictus Friedlaender
| cognomen auctoris 2 = Friedlaender
| nomen auctoris 2 = Immanuel
| nomenclatura = compendiaria
| titulus = Absolute oder relative Bewegung?
| lingua = de
| latine = Motus absolutus an relativus?
| annus = 1896
| url = https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/BDVFSWTJNPOFICKAE2RVF2RNEGFRA67K
| locus = [[Berolinum|Berolini]]
| domus editoria = Leonhardus Simion
}}
}}.
* {{Opus
| cognomen = Gasco
| nomen = Enricus
| titulus = Il contributo di Mach sull'origine dell'inerzia
| lingua = it
| latine = Conlatio Machiana ad originem inertiae
| contextus = Quaderni di Storia della Fisica
| volumen = 12
| paginae = 17–34
| annus = 2004
| url = https://www.vielbein.it/pdf/Articoli/Articolo.pdf
| retrospectio = 20260518054822
| salus url = vivit
| doi = 10.1393/qsf/i2003-10001-6
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Mach, 1883
| c = {{Opus
| cognomen auctoris = Mach
| nomen auctoris = Ernestus Valfridus Josephus Venceslaus
| commentatio de auctore = Ernestus Mach
| nomenclatura = compendiaria
| titulus = Die Mechanik in ihrer Entwicklung historisch-kritisch dargestellt
| lingua = de
| latine = Mechanica secundum suum progressum historice criticeque exposita
| annus = 1883
| url = https://archive.org/details/bub_gb_x9Q2AAAAMAAJ
| locus = [[Lipsia]]e
| domus editoria = F. A. Brockhaus
}}
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Misner, Thorne & Wheeler, 1973
| c = {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Misner
| nomen auctoris 1 = Carolus Gulielmus
| cognomen auctoris 2 = Thorne
| nomen auctoris 2 = Kip Stephanus
| commentatio de auctore 2 = Kip Thorne
| cognomen auctoris 3 = Wheeler
| nomen auctoris 3 = Ioannes Archibaldus
| nomenclatura = compendiaria
| titulus = Gravitation
| annus = 1973
| domus editoria = W. H. Freeman and Company
| locus = [[Franciscopolis (California)|Franciscopoli]]
| url = https://physicsgg.me/wp-content/uploads/2023/05/misner_thorne_wheeler_gravitation_freema.pdf
| retrospectio = 20240728193849
| salus url = vivit
| isbn = 0-7167-0344-0
}}
}}.
* {{Opus
| cognomen 1 = Pfister
| nomen 1 = Herbertus
| cognomen 2 = King
| nomen 2 = Marcus
| nomenclatura = compendiaria
| titulus = Inertia and Gravitation: The Fundamental Nature and Structure of Space-Time
| series = Lecture Notes in Physics
| volumen seriei = 897
| annus = 2015
| locus = Heidelberg
| domus editoria = Springer
| doi = 10.1007/978-3-319-15036-9
| isbn = 978-3-319-15035-2
}}.
* {{Opus
| auctor 1 = Raine, D. J.
| titulus = Mach's Principle in general relativity
| contextus = Monthly Notices of the Royal Astronomical Society
| volumen = 171
| fasciculus = 3
| tempus = 1975
| paginae = 507–528
| bibcode = 1975MNRAS.171..507R
| doi = 10.1093/mnras/171.3.507
| accessus ad doi = liberus
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Sciama, 1953
| c = {{Opus
| cognomen auctoris = Sciama
| nomen auctoris = Dionysius Gulielmus
| titulus = On the origin of inertia
| lingua = en
| latine = De origine inertiae
| contextus = Monthly Notices of the Royal Astronomical Society
| volumen = 113
| paginae = 34–42
| url = https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/1953MNRAS.113...34S
| url forma pdf = https://articles.adsabs.harvard.edu/pdf/1953MNRAS.113...34S
| annus = 1953
| annus compositionis = 1952
| doi = 10.1093/mnras/113.1.34
| bibcode = 1953MNRAS.113...34S
}}
}}.
* {{Opus
| cognomen auctoris = Sciama
| nomen auctoris = Dionysius Gulielmus
| titulus = Modern Cosmology
| tempus = 1971
| domus editoria = Cambridge University Press
| locus = [[Cantabrigia]]e
| url = https://archive.org/details/ModernCosmology_901
| oclc = 6931707
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Von Bayer, 2001
| c = {{Opus
| cognomen auctoris = Von Bayer
| nomen auctoris = Iohannes Christianus
| titulus = The Fermi Solution: Essays on Science
| lingua = en
| annus = 2001
| domus editoria = Courier Dover Publications
| isbn = 0-486-41707-7
| url = https://books.google.com/books?id=VhJr9Qx8ohsC
}}
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Weinberg, 1972
| c = {{Opus
| cognomen auctoris = Weinberg
| nomen auctoris = Stephanus
| commentatio de auctore = Stephanus Weinberg
| titulus = Gravitation and Cosmology
| lingua = en
| annus = 1972
| domus editoria = John Wiley & Sons, Inc.
| locus = [[Novum Eboracum|Novo Eboraco]], [[Londinium|Londinii]], [[Sydneium|Sydneii]], [[Torontum|Toronti]]
| url = https://archive.org/details/gravitationcosmo00stev_0
| accessus ad url = sociis
| isbn = 978-0-471-92567-5
}}
}}.
* {{Ecce citatio
| id = Wolters, 1987
| c = {{Opus
| cognomen auctoris = Wolters
| nomen auctoris = Gereon
| titulus = Mach I, Mach II, Einstein und die Relativitätstheorie: eine Fälschung und ihre Folgen
| lingua = de
| annus = 1987
| domus editoria = Walter de Gruyter
| locus = [[Berolinum|Berolini]], [[Novum Eboracum|Novo Eboracum]]
| url = https://books.google.com/books?id=qg-hpQnob-cC
| isbn = 9783110108255
}}
}}.
{{NexInt}}
{{div col|2}}
* [[Aether luminifer]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Historia theoriae relativitatis generalis||en|qid=Q1936878}}
* [[Relativitas generalis]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Rotatio absoluta||en|qid=Q4669833}}
* [[Spatii temporisque tractio]]
* [[Spatitempus]]
* [[Systema relationum]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Theoria Bransiana–Dickeana||en|qid=Q898809}}
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Theoria gravitatis Hoyleana–Narlikariana||en|qid=Q17027715}}
* [[Vis centrifuga]]
{{div col end}}
[[Categoria:Astronomia]]
[[Categoria:Ernestus Mach]]
[[Categoria:Albertus Einstein]]
[[Categoria:Notiones in physica]]
[[Categoria:Theoriae gravitationis]]
[[Categoria:Rotatio]]
[[Categoria:Philosophia]]
[[Categoria:Physica]]
kud0zxcdof2g343y2gz7ovs81fgr0k8
Reticulum (mathematica)
0
325082
3960634
3960411
2026-05-19T03:19:20Z
Pseudo-philodoxia
207639
correctio casuum
3960634
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Hasse diagram of powerset of 3.svg|thumb|Subclasses classis <math>\{x, y, z\},</math> sub {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Inclusio classium|theoria inclusionis classium|en=Set inclusion}} intellectae. Forma {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|diagramma Hasseanum|diagrammatis Hasseani|en|qid=Q901446}} nomen “reticuli” suadet.]]
{{res|Reticulum}}{{Convertimus|barbarice=reticolo|sicut=[[Italice]]}} in [[mathematica]] est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|structura algebraica||en|qid=Q205464}} duas per operationes associativas et commutativas definita. Hae operationes appellantur ∧ et ∨; ad invicem ita relantur ut, omni A et B,
# A ∧ (A ∨ B) = A ∨ (A ∧ B) = A
# A ∧ A = A ∨ A = A
Haec axiomata, per quae reticulum definitur, sunt ''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|auto-dualis|auto-dualia|en|qid=Q2872559}}'' {{*ie}}, his in axiomatibus ∧ cum ∨ commutari potest dum axiomata eadem remanebunt. Hac ergo substitutione omnis lex reticulorum in aliam legem reticulorum transformari potest.
Non autem desunt aliae axiomata per quam conceptus reticuli definitur. Exempli gratia, per axioma modularitatis, quae statuit A ∧ (B ∨ C) = (A ∧ B) ∨ C quotienscumque A ∧ C = C, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|reticulum modulare||en|qid=Q1538614}} definitur; atque per axioma distributivitatis, quae statuit A ∧ (B ∨ C) esse (A ∧ B) ∨ (A ∧ C)—vel aequivalenter A ∨ (B ∧ C) esse (A ∨ B) ∧ (A ~ C)—{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|reticulum distributivum||en|qid=Q2363730}} definitur. Axiomata sunt tam modularitatis quam distributivitatis auto-dualia.
Omne reticulum est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|aggregatio partim ordinata||en|qid=Q474715}} sub ordinis relatione ≤ quae statuit A ≤ B quotienscumque A = A ∧ B.
Omnis {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|algebra Booleana (structura)|algebra Booleana|en|qid=Q4973304}} est reticulum distributivum.
Omnes (et solae) algebrae aggregationum sub operationibus unionis <math>\cup</math> et intersectionis <math>\cap</math> sunt reticula distributiva.
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Rédei
| nomen auctoris 1 = Vladislavus
| titulus = Algebra
| annus = 1967
| locus = [[Londinium|Londinii]], [[Oxonia|Oxoniae]], [[Edinburgum|Edinburgi]], [[Neo-Eboracum|Neo-Eboraci]], [[Torontum|Toronti]], [[Lutetia|Lutetiae]], [[Sydneium|Sydnei]], [[Brunsvicum|Brunsvici]]
| domus editoria = Pergamon Press
| lccn = 64-24548
| volumen seriei = 1
}}
5i30tebgiexr1t9zk7vvk1333dpmmgn
3960635
3960634
2026-05-19T03:19:54Z
Pseudo-philodoxia
207639
minora
3960635
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Hasse diagram of powerset of 3.svg|thumb|Subclasses classis <math>\{x, y, z\},</math> sub {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Inclusio classium|theoria inclusionis classium|en=Set inclusion}} intellectae. Forma {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|diagramma Hasseanum|diagrammatis Hasseani|en|qid=Q901446}} nomen “reticuli” suadet.]]
{{res|Reticulum}}{{Convertimus|barbarice=reticolo|sicut=[[Italice]]}} in [[mathematica]] est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|structura algebraica||en|qid=Q205464}} duas per operationes associativas et commutativas definita. Hae operationes appellantur ∧ et ∨; ad invicem ita relantur ut, omni A et B,
# A ∧ (A ∨ B) = A ∨ (A ∧ B) = A
# A ∧ A = A ∨ A = A
Haec axiomata, per quae reticulum definitur, sunt ''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|auto-dualis|auto-dualia|en|qid=Q2872559}}'' {{*ie}}, his in axiomatibus ∧ cum ∨ commutari potest dum axiomata eadem remanebunt. Hac ergo substitutione omnis lex reticulorum in aliam legem reticulorum transformari potest.
Non autem desunt alia axiomata per quae conceptus reticuli definitur. Exempli gratia, per axioma modularitatis, quae statuit A ∧ (B ∨ C) = (A ∧ B) ∨ C quotienscumque A ∧ C = C, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|reticulum modulare||en|qid=Q1538614}} definitur; atque per axioma distributivitatis, quae statuit A ∧ (B ∨ C) esse (A ∧ B) ∨ (A ∧ C)—vel aequivalenter A ∨ (B ∧ C) esse (A ∨ B) ∧ (A ~ C)—{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|reticulum distributivum||en|qid=Q2363730}} definitur. Axiomata sunt tam modularitatis quam distributivitatis auto-dualia.
Omne reticulum est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|aggregatio partim ordinata||en|qid=Q474715}} sub ordinis relatione ≤ quae statuit A ≤ B quotienscumque A = A ∧ B.
Omnis {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|algebra Booleana (structura)|algebra Booleana|en|qid=Q4973304}} est reticulum distributivum.
Omnes (et solae) algebrae aggregationum sub operationibus unionis <math>\cup</math> et intersectionis <math>\cap</math> sunt reticula distributiva.
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Rédei
| nomen auctoris 1 = Vladislavus
| titulus = Algebra
| annus = 1967
| locus = [[Londinium|Londinii]], [[Oxonia|Oxoniae]], [[Edinburgum|Edinburgi]], [[Neo-Eboracum|Neo-Eboraci]], [[Torontum|Toronti]], [[Lutetia|Lutetiae]], [[Sydneium|Sydnei]], [[Brunsvicum|Brunsvici]]
| domus editoria = Pergamon Press
| lccn = 64-24548
| volumen seriei = 1
}}
3o6lt4uayfq18sbersfhjzosnt9e5xq
3960636
3960635
2026-05-19T03:22:18Z
Pseudo-philodoxia
207639
Axiomata modularitatis distributivitatisque strictiora sunt quam axiomata definientia reticulum ipsum
3960636
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Hasse diagram of powerset of 3.svg|thumb|Subclasses classis <math>\{x, y, z\},</math> sub {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Inclusio classium|theoria inclusionis classium|en=Set inclusion}} intellectae. Forma {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|diagramma Hasseanum|diagrammatis Hasseani|en|qid=Q901446}} nomen “reticuli” suadet.]]
{{res|Reticulum}}{{Convertimus|barbarice=reticolo|sicut=[[Italice]]}} in [[mathematica]] est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|structura algebraica||en|qid=Q205464}} duas per operationes associativas et commutativas definita. Hae operationes appellantur ∧ et ∨; ad invicem ita relantur ut, omni A et B,
# A ∧ (A ∨ B) = A ∨ (A ∧ B) = A
# A ∧ A = A ∨ A = A
Haec axiomata, per quae reticulum definitur, sunt ''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|auto-dualis|auto-dualia|en|qid=Q2872559}}'' {{*ie}}, his in axiomatibus ∧ cum ∨ commutari potest dum axiomata eadem remanebunt. Hac ergo substitutione omnis lex reticulorum in aliam legem reticulorum transformari potest.
Sunt alia axiomata proprietates quorumdam (non omnium) reticulorum exprimentia. Exempli gratia, per axioma modularitatis, quae statuit A ∧ (B ∨ C) = (A ∧ B) ∨ C quotienscumque A ∧ C = C, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|reticulum modulare||en|qid=Q1538614}} definitur; atque per axioma distributivitatis, quae statuit A ∧ (B ∨ C) esse (A ∧ B) ∨ (A ∧ C)—vel aequivalenter A ∨ (B ∧ C) esse (A ∨ B) ∧ (A ~ C)—{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|reticulum distributivum||en|qid=Q2363730}} definitur. Axiomata sunt tam modularitatis quam distributivitatis auto-dualia.
Omne reticulum est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|aggregatio partim ordinata||en|qid=Q474715}} sub ordinis relatione ≤ quae statuit A ≤ B quotienscumque A = A ∧ B.
Omnis {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|algebra Booleana (structura)|algebra Booleana|en|qid=Q4973304}} est reticulum distributivum.
Omnes (et solae) algebrae aggregationum sub operationibus unionis <math>\cup</math> et intersectionis <math>\cap</math> sunt reticula distributiva.
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Rédei
| nomen auctoris 1 = Vladislavus
| titulus = Algebra
| annus = 1967
| locus = [[Londinium|Londinii]], [[Oxonia|Oxoniae]], [[Edinburgum|Edinburgi]], [[Neo-Eboracum|Neo-Eboraci]], [[Torontum|Toronti]], [[Lutetia|Lutetiae]], [[Sydneium|Sydnei]], [[Brunsvicum|Brunsvici]]
| domus editoria = Pergamon Press
| lccn = 64-24548
| volumen seriei = 1
}}
50fr65qjdd5dq8yu71mc90jx2lyy8d1
3960637
3960636
2026-05-19T03:39:08Z
Grufo
64423
Minora
3960637
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Hasse diagram of powerset of 3.svg|thumb|Subclasses classis <math>\{x, y, z\},</math> sub {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Inclusio classium|theoria inclusionis classium|en=Set inclusion}} intellectae. Forma {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|diagramma Hasseanum|diagrammatis Hasseani|en|qid=Q901446}} nomen “reticuli” suadet.]]
{{res|Reticulum}}{{Convertimus|barbarice=reticolo|sicut=[[Italice]]}} in [[mathematica]] est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|structura algebraica||en|qid=Q205464}} duas per operationes associativas et commutativas definita. Hae operationes appellantur ∧ et ∨; ad invicem ita relantur ut, omni A et B,
# A ∧ (A ∨ B) = A ∨ (A ∧ B) = A
# A ∧ A = A ∨ A = A
Haec axiomata, per quae reticulum definitur, sunt ''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|auto-dualis|auto-dualia|en|qid=Q2872559}}'' {{*ie}}, his in axiomatibus ∧ cum ∨ commutari potest dum axiomata eadem remanebunt. Hac ergo substitutione omnis lex reticulorum in aliam legem reticulorum transformari potest.
Sunt alia axiomata quae proprietates quorumdam (non omnium) reticulorum exprimunt. Exempli gratia, per axioma modularitatis, quae statuit A ∧ (B ∨ C) = (A ∧ B) ∨ C quotienscumque A ∧ C = C, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|reticulum modulare||en|qid=Q1538614}} definitur; atque per axioma distributivitatis, quae statuit A ∧ (B ∨ C) esse (A ∧ B) ∨ (A ∧ C)—vel aequivalenter A ∨ (B ∧ C) esse (A ∨ B) ∧ (A ~ C)—{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|reticulum distributivum||en|qid=Q2363730}} definitur. Axiomata sunt tam modularitatis quam distributivitatis auto-dualia.
Omne reticulum est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|aggregatio partim ordinata||en|qid=Q474715}} sub ordinis relatione ≤ quae statuit A ≤ B quotienscumque A = A ∧ B.
Omnis {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|algebra Booleana (structura)|algebra Booleana|en|qid=Q4973304}} est reticulum distributivum.
Omnes (et solae) algebrae aggregationum sub operationibus unionis <math>\cup</math> et intersectionis <math>\cap</math> sunt reticula distributiva.
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Rédei
| nomen auctoris 1 = Vladislavus
| titulus = Algebra
| annus = 1967
| locus = [[Londinium|Londinii]], [[Oxonia|Oxoniae]], [[Edinburgum|Edinburgi]], [[Neo-Eboracum|Neo-Eboraci]], [[Torontum|Toronti]], [[Lutetia|Lutetiae]], [[Sydneium|Sydnei]], [[Brunsvicum|Brunsvici]]
| domus editoria = Pergamon Press
| lccn = 64-24548
| volumen seriei = 1
}}
tbjl739ltb5cl3f106r1wl6egulg939
Vervezelle
0
325094
3960520
3960438
2026-05-18T17:13:38Z
Pippobuono
54500
civis
3960520
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidatorum}}
[[Fasciculus:88-Vervezelle.png|thumb|upright=0.8|left|Vervezelle: communis tabula.]]
{{res|Vervezelle}} est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 108 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]].
== Civis notabilis ==
* Maria Ludovicus Gonzaga Villaume (1858-1900), missionarius in [[Cochinchina]] orientali, hic natus est.
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Vosegi]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Vervezelle|Vervezelle}}
{{Fontes geographici}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]]
7pdgj1jwmodwiatv5xt904v5g1mjmkc
Oliverius Bearman
0
325095
3960501
2026-05-18T16:42:05Z
Bartholomite
116968
nova
3960501
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Oliverius Iacobus Bearman}} (vulgo ''Ollie''; natus ''Oliver James Bearman'' [[Londinium|Londinii]] die [[8 Maii]] [[2005]]) est [[cursus autocinetorum|cursor autocinetorum]] [[Britanniarum regnum|Britannicus]]. In [[Formula 1]] pro [[Haas]] currit. Frater [[Thomas Bearman|Thomae Bearman]] est.
== Victoriae ==
* Certamen F4 Italiana: [[2021]]
* Certamen F4 ADAC: 2021
== Pinacotheca ==
<gallery>
F4 Italy 2021 Spielberg Nr. 87 Bearman.jpg|Certamen F4 Italiana anno [[2021]].
FIA F2 Austria 2024 Nr. 3 Bearman.jpg|F2 Speilberg anno [[2024]].
2025 Japan GP - Haas - Oliver Bearman - FP2.jpg|''Grand Prix'' Iaponiensis anno [[2025]]
</gallery>
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Oliver Bearman|Oliverium Bearman}}
* [http://olliebearman.com/ Situs interretialis]
* [https://www.driverdb.com/drivers/oliver-bearman Oliverius Bearman] apud DriverDB.com
{{bio-stipula}}
{{Lifetime|2005||Bearman, Oliverius Iacobus}}
[[Categoria:Cursores autocinetorum]]
smoe29vajh36toamq0hsc4375xfipzo
3960511
3960501
2026-05-18T16:54:32Z
Bartholomite
116968
/* Nexus externi */
3960511
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Oliverius Iacobus Bearman}} (vulgo ''Ollie''; natus ''Oliver James Bearman'' [[Londinium|Londinii]] die [[8 Maii]] [[2005]]) est [[cursus autocinetorum|cursor autocinetorum]] [[Britanniarum regnum|Britannicus]]. In [[Formula 1]] pro [[Haas]] currit. Frater [[Thomas Bearman|Thomae Bearman]] est.
== Victoriae ==
* Certamen F4 Italiana: [[2021]]
* Certamen F4 ADAC: 2021
== Pinacotheca ==
<gallery>
F4 Italy 2021 Spielberg Nr. 87 Bearman.jpg|Certamen F4 Italiana anno [[2021]].
FIA F2 Austria 2024 Nr. 3 Bearman.jpg|F2 Speilberg anno [[2024]].
2025 Japan GP - Haas - Oliver Bearman - FP2.jpg|''Grand Prix'' Iaponiensis anno [[2025]]
</gallery>
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Oliver Bearman|Oliverium Bearman}}
* {{IMDb|15884710|Oliverio Bearman}}
* [https://www.driverdb.com/drivers/oliver-bearman Oliverius Bearman] apud DriverDB.com
* [http://olliebearman.com/ Situs interretialis]
{{bio-stipula}}
{{Lifetime|2005||Bearman, Oliverius Iacobus}}
[[Categoria:Cursores autocinetorum]]
aruac27ana0jvy0unpub2ro2sjcfkf1
3960516
3960511
2026-05-18T17:10:46Z
Bartholomite
116968
categoria
3960516
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Oliverius Iacobus Bearman}} (vulgo ''Ollie''; natus ''Oliver James Bearman'' [[Londinium|Londinii]] die [[8 Maii]] [[2005]]) est [[cursus autocinetorum|cursor autocinetorum]] [[Britanniarum regnum|Britannicus]]. In [[Formula 1]] pro [[Haas]] currit. Frater [[Thomas Bearman|Thomae Bearman]] est.
== Victoriae ==
* Certamen F4 Italiana: [[2021]]
* Certamen F4 ADAC: 2021
== Pinacotheca ==
<gallery>
F4 Italy 2021 Spielberg Nr. 87 Bearman.jpg|Certamen F4 Italiana anno [[2021]].
FIA F2 Austria 2024 Nr. 3 Bearman.jpg|F2 Speilberg anno [[2024]].
2025 Japan GP - Haas - Oliver Bearman - FP2.jpg|''Grand Prix'' Iaponiensis anno [[2025]]
</gallery>
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Oliver Bearman|Oliverium Bearman}}
* {{IMDb|15884710|Oliverio Bearman}}
* [https://www.driverdb.com/drivers/oliver-bearman Oliverius Bearman] apud DriverDB.com
* [http://olliebearman.com/ Situs interretialis]
{{bio-stipula}}
{{Lifetime|2005||Bearman, Oliverius Iacobus}}
[[Categoria:Cursores autocinetorum]]
[[Categoria:Athletae Britanniae]]
qf63m841s1w0wrkz6ppewpeurbtl2pt
Thomas Bearman
0
325096
3960512
2026-05-18T17:04:23Z
Bartholomite
116968
nova
3960512
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
[[Fasciculus:Euro 4 2024 - Red Bull Ring - Thomas Bearman.jpg|thumb|left|Thomas Bearman anno [[2024]].]]
{{res|Thomas David Bearman}} (natus [[Bielogroda]]e die [[6 Ianuarii]] [[2006]]) est [[cursus autocinetorum|cursor autocinetorum]] [[Britanniarum regnum|Britannicus]]. In [[Formula 4]] pro [[Van Amersfoort Racing]] currit. Frater [[Oliverius Bearman|Oliverii Bearman]] est.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Thomas Bearman|Thoma Bearman}}
* [https://www.driverdb.com/drivers/thomas-bearman Thomas Bearman] apud DriverDB.com
{{bio-stipula}}
{{Lifetime|2009||Bearman, Thomas David}}
[[Categoria:Cursores autocinetorum]]
nvny57fsk8iwedb2fd0y2qulrnraowp
3960513
3960512
2026-05-18T17:05:43Z
Bartholomite
116968
3960513
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
[[Fasciculus:Euro 4 2024 - Red Bull Ring - Thomas Bearman.jpg|thumb|left|Thomas Bearman anno [[2024]].]]
{{res|Thomas David Bearman}} (natus [[Londinium|Londinii]] die [[7 Augustii]] [[2009]]) est [[cursus autocinetorum|cursor autocinetorum]] [[Britanniarum regnum|Britannicus]]. In [[Formula 4]] pro [[Van Amersfoort Racing]] currit. Frater [[Oliverius Bearman|Oliverii Bearman]] est.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Thomas Bearman|Thoma Bearman}}
* [https://www.driverdb.com/drivers/thomas-bearman Thomas Bearman] apud DriverDB.com
{{bio-stipula}}
{{Lifetime|2009||Bearman, Thomas David}}
[[Categoria:Cursores autocinetorum]]
4e8wawei7wvic2n9bjm1sfobm5rilta
3960514
3960513
2026-05-18T17:05:59Z
Bartholomite
116968
3960514
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
[[Fasciculus:Euro 4 2024 - Red Bull Ring - Thomas Bearman.jpg|thumb|left|Thomas Bearman anno [[2024]].]]
{{res|Thomas David Bearman}} (natus [[Londinium|Londinii]] die [[7 Augusti]] [[2009]]) est [[cursus autocinetorum|cursor autocinetorum]] [[Britanniarum regnum|Britannicus]]. In [[Formula 4]] pro [[Van Amersfoort Racing]] currit. Frater [[Oliverius Bearman|Oliverii Bearman]] est.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Thomas Bearman|Thoma Bearman}}
* [https://www.driverdb.com/drivers/thomas-bearman Thomas Bearman] apud DriverDB.com
{{bio-stipula}}
{{Lifetime|2009||Bearman, Thomas David}}
[[Categoria:Cursores autocinetorum]]
57uurwhh1ckr2goz9shec0fhadik5ej
3960517
3960514
2026-05-18T17:11:14Z
Bartholomite
116968
categoria
3960517
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
[[Fasciculus:Euro 4 2024 - Red Bull Ring - Thomas Bearman.jpg|thumb|left|Thomas Bearman anno [[2024]].]]
{{res|Thomas David Bearman}} (natus [[Londinium|Londinii]] die [[7 Augusti]] [[2009]]) est [[cursus autocinetorum|cursor autocinetorum]] [[Britanniarum regnum|Britannicus]]. In [[Formula 4]] pro [[Van Amersfoort Racing]] currit. Frater [[Oliverius Bearman|Oliverii Bearman]] est.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Thomas Bearman|Thoma Bearman}}
* [https://www.driverdb.com/drivers/thomas-bearman Thomas Bearman] apud DriverDB.com
{{bio-stipula}}
{{Lifetime|2009||Bearman, Thomas David}}
[[Categoria:Cursores autocinetorum]]
[[Categoria:Athletae Britanniae]]
l9jeak1kl3ldm5z71c3pvuq3dqbcpa7
3960521
3960517
2026-05-18T17:15:15Z
Bartholomite
116968
3960521
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
[[Fasciculus:Euro 4 2024 - Red Bull Ring - Thomas Bearman.jpg|thumb|left|Thomas Bearman anno [[2024]].]]
{{res|Thomas David Bearman}} (natus [[Caesaromagus (Anglia)|Caesaromagi]] die [[7 Augusti]] [[2009]]) est [[cursus autocinetorum|cursor autocinetorum]] [[Britanniarum regnum|Britannicus]]. In [[Formula 4]] pro [[Van Amersfoort Racing]] currit. Frater [[Oliverius Bearman|Oliverii Bearman]] est.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Thomas Bearman|Thoma Bearman}}
* [https://www.driverdb.com/drivers/thomas-bearman Thomas Bearman] apud DriverDB.com
{{bio-stipula}}
{{Lifetime|2009||Bearman, Thomas David}}
[[Categoria:Cursores autocinetorum]]
[[Categoria:Athletae Britanniae]]
p4h36yv3gcja0y3xw434e3zaj8l4ema
Disputatio:Vervezelle
1
325097
3960518
2026-05-18T17:11:27Z
Pippobuono
54500
attributio
3960518
wikitext
text/x-wiki
{{attributio|fr|Vervezelle|236131912}}
c9myj49hwazi16ywowgui1vp0b9muhm
Le Vermont
0
325098
3960522
2026-05-18T17:22:33Z
Pippobuono
54500
creatio a documentatione francica
3960522
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidatorum}}
[[Fasciculus:Le Vermont 88210.jpg|thumb|upright=0.8|left|Le Vermont: despectus in vicum.]]
{{res|Le Vermont}} est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 72 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]].
== Cives notabiles ==
* Sebastianus Crovisier (1785-?), miles in Legione Nona Peditum Levium (1812-1815), ornatus Numismatis Sanctae Helenae.
* Ioannes Franciscus Herriot (1801-1871), militaris, avus [[Eduardus Herriot|Eduardi Herriot]], viri publici, praesidis Conventus Nationalis et Camerae Deputatorum, et sodalis [[Academia Francica|Academiae Francicae]].
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Vosegi]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Le Vermont|Le Vermont}}
{{Fontes geographici}}
{{geo-stipula}}
{{DEFAULTSORT: Vermont, Le}}
[[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]]
lgzsa462racgbnyyfn36ww5xivwq06t
Disputatio:Le Vermont
1
325099
3960523
2026-05-18T17:23:51Z
Pippobuono
54500
attributio
3960523
wikitext
text/x-wiki
{{attributio|fr|Le Vermont|235618734}}
ila9gidrn87phyv39zccbic1shr73i2
Thomas Hall
0
325100
3960534
2026-05-18T19:22:01Z
JimKillock
109532
Paginam instituit, scribens '{{Infobox person | name = Thomas Hall | image = Hall - The Font Guarded.jpg | caption = Frontispicium operis ''The Font Guarded'' (1652) | birth_date = c. 22 Iulii 1610 | birth_place = [[Vigornia]], [[Anglia]] | death_date = 13 Aprilis 1665 | death_place = [[Kings Norton]], [[Vigorniensis comitatus]], Anglia | occupation = Clericus, magister scholae, scriptor | religion = Presbyteria...'
3960534
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Thomas Hall
| image = Hall - The Font Guarded.jpg
| caption = Frontispicium operis ''The Font Guarded'' (1652)
| birth_date = c. 22 Iulii 1610
| birth_place = [[Vigornia]], [[Anglia]]
| death_date = 13 Aprilis 1665
| death_place = [[Kings Norton]], [[Vigorniensis comitatus]], Anglia
| occupation = Clericus, magister scholae, scriptor
| religion = [[Presbyterianismus|Presbyterianus]]
| parents = Ricardus Hall (pater); Elizabetha Bonner (mater)
}}
'''Thomas Hall''' (natus circa 22 Iulii 1610 Vigorniae; mortuus 13 Aprilis 1665 Kings Nortoni) fuit clericus Anglicus, minister Presbyterianus, magister scholae, et scriptor prolixus. Per totam vitam suam in parochia Kings Norton, Vigorniensis comitatus, ministravit et docuit. Notus est ob scripta polemica et theologica, quibus orthodoxiam Presbyterianam defendit et sectas radicales, astrologiam, ac consuetudines populares oppugnavit. Post Actum Uniformitatis anni 1662 eiectus, in paupertate obiit, sed bibliothecam suam, quam ipse fundaverat, paroeciae Kings Norton legavit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}{{sfn|Thomas|2011|loc=abstract}}
== Vita ==
=== Pueritia et educatio ===
Thomas Hall natus est in parochia Sancti Andreae, Vigorniae, filius Ricardi Hall, pannarii, et uxoris eius Elizabethae, natae Bonner.{{sfn|Gordon|1890|p=91}} Educatus est in Schola Regia Vigorniensi sub Henrico Bright (obiit 1626), magistro suo temporis celeberrimo. Anno 1624, in [[Collegium de Balliolo (Oxonia)|Collegium de Balliolo]] Oxoniae, ut exhibitioner, matriculavit. Cum tutorem suum neglegentem invenisset, ad [[Collegium Pembrochiae (Oxonia)|Collegium Pembrochiae]], quod nuper fundatum erat, se transtulit, ubi sub Thoma Lushington, philosophiae doctrina insigni, studuit. Gradum Artium Baccalaurei die 7 Februarii 1629 suscepit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
=== Ministerium Kings Nortoni ===
In comitatum Vigorniensem reversus, Hall magister scholae privatae factus est et in capellis parochiae Kings Norton praedicavit, ubi frater eius, Iohannes Hall, vicarius de Bromsgrove, curatus perpetuus erat. Quamquam initio conformista erat, ob frequentationem lectionum Puritanarum Birminghamiae, Presbyterianus factus est. Frater eius mox beneficium Kings Norton ei resignavit. Quia beneficium parvi valoris erat, Hall etiam magisterium Scholae Grammaticae, a rege [[Eduardus VI|Eduardo VI]] fundatae, obtinuit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}{{sfn|Thomas|2013|p=170}}
=== Bellum Civile et Interregnum ===
Tempore [[Bellum Civile Anglicum|Belli Civilis Anglici]], Hall, secundum Edmundum Calamy, "saepe spoliatus et quinquies incarceratus" est. Honores maiores, cum factio eius in potestate esset, recusavit. Anno 1652, gradum Baccalaurei in Theologia (B.D.) ab Universitate Oxoniensi accepit, ea condicione ut sermonem Latinum et sermonem Anglicum haberet.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
Quamquam Presbyterianus rigidus erat, consociationi Vigorniensi a [[Ricardus Baxter|Ricardo Baxter]] anno 1653 propositae non se iunxit, sed petitioni Vigorniensi pro retentione decimarum et ministerii stabilis subscripsit. Membrum presbyterii Kenilworth in comitatu Warwicensi factus est.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}{{sfn|Hughes|2003|p=235}}
=== Eiectio et mors ===
Post [[Restauratio Anglica|Restorationem]], Hall per [[Actus Uniformitatis (1662)|Actum Uniformitatis]] anni 1662 eiectus est. In magna paupertate vixit, sed ab amicis sustentatus est. Obiit die 13 Aprilis 1665 et in coemeterio Kings Norton sepultus est.{{sfn|Gordon|1890|p=91}} Nepos eius fuit Iohannes Hall (1633–1710), Episcopus Bristoliensis.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
== Bibliothecae ==
Hall fuit, ut Wood scripsit, "amator librorum et doctrinae, vitae retiratae et obscurae". Cum bibliotheca prima Birminghamiensis in schola grammatica instituta esset, multos libros contulit et a fratribus suis plures libros collegit. Postea similem bibliothecam in Kings Norton fundavit; paroecia, eius hortatu, aedificium erexit, et Hall omnes libros suos pro usu publico transtulit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}{{sfn|Thomas|2015|p=47}}
Bibliotheca Birminghamiensis una ex primis bibliothecis publicis Angliae habita est, sed, quia origines Puritanas habebat, post Restorationem anni 1660 dissipata est.{{sfn|Gordon|1890|p=91}} Bibliotheca Kings Nortoni, cui Hall libros suos legavit, adhuc exstat et circiter 1140 volumina, pleraque saeculi decimi septimi, continet.{{sfn|Thomas|2015|p=47}}
== Theologia et opiniones ==
=== Presbyterianismus ===
Hall fuit Presbyterianus "altus", qui pro ecclesia nationali stabat et ordinationem presbyterianam contra episcopatum et contra ministros sine vocatione legitima defendit.{{sfn|Hughes|2003|p=235}} In opere suo ''The Pulpit Guarded'' (1651), argumentis decem et septem probavit personas privatas praedicare sine vocatione non licere.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
=== Controversia de educatione ===
In opere suo ''Histrio-mastix, or A Whip for Webster'' (1654), Hall respondit libro ''Academiarum Examen'' (1654) Iohannis Webster, qui reformationem radicalem universitatum propugnabat. Hall ex positione Aristotelica argumentatus est et systema educationis traditionalis defendit. Debus notavit Hallum ex "positione Aristotelica inflexibili" argumentatum esse.{{sfn|Debus|2002|pp=406, 409}} Christophorus Hill opus ''Vindiciae Literarum'' (1654), quod eadem de causa scriptum est, "hystericum" appellavit.{{sfn|Hill|1997|p=51}} Alii opponentes ''Examinis'' fuerunt Seth Ward et Iohannes Wilkins, qui ''Vindiciae Academiarum'' (1654) scripserunt.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
=== Astrologia ===
Hall astrologiam acriter oppugnavit, eam in ''Histrio-mastix'' associans cum "temperamento Familistico-Aequatore-Magico". Haec oppugnatio a Keitho Thomas in opere suo ''Religion and the Decline of Magic'' notata est.{{sfn|Thomas|1973|pp=436, 446}}
=== Sectas radicales ===
Hall in multis operibus sectas radicales oppugnavit, inter quas Baptistas, Quakeros, Millenarios, et Monarchistas Quintos. In ''The Font Guarded'' (1652) baptismum infantium defendit contra Thomam Collier et Iohannem Tombes. In ''Chiliastomastix Redivivus'' (1657) opinionem Millenariam refutavit et Monarchistas Quintos, quorum "practicae periculosae" schisma et seditionem in ecclesia et civitate ostendebant, monuit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
=== Consuetudines populares ===
Anno 1660, Hall edidit ''Funebria Florae, The Downfall of May-games'', in quo ludos Maiales et consuetudines populares tamquam reliquias paganas et profanas damnavit. In hoc opere scripsit: "Duo pali Maiales in parochia mea erecti erant, unus furto ablatus, alter a papista professo donatus."{{sfn|Victoria County History|1913|loc=King's Norton}}
== Opera ==
Haec sunt opera praecipua Thomae Hall:{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
{| class="wikitable"
|-
! Annus !! Titulus !! Argumentum
|-
| 1651 || ''Wisdoms Conquest'' || Translatio ex Ovidii ''Metamorphosibus'' XIII
|-
| 1651 || ''The Pulpit Guarded with XVII. Arguments'' || Contra praedicatores sine vocatione
|-
| 1652 || ''The Font Guarded with XX. Arguments'' || Pro baptismo infantium; contra Collier et Tombes
|-
| 1654 || ''Comarum Ἀκοσμία. The Loathsomnesse of Long Haire'' || Contra crines longos et ornatum femineum
|-
| 1654 || ''Centuria Sacra'' || Regulae ad intelligendum Scripturas Sacras
|-
| 1654 || ''Rhetorica Sacra'' || Tropi et figurae in Scripturis Sacris
|-
| 1654 || ''Histrio-mastix. A Whip for Webster'' || Contra ''Academiarum Examen'' Iohannis Webster
|-
| 1655 || ''Vindiciae Literarum; the Schools Guarded'' || Pro doctrina humanitatis in servitium theologiae
|-
| 1655 || ''Phaetons Folly'' || Translatio ex Ovidii ''Metamorphosibus'' II et ''Tristibus''
|-
| 1657 || ''Chiliastomastix Redivivus, sive Homesus Enervatus'' || Contra Millenarios et Monarchistas Quintos
|-
| 1658 || ''A Practical and Polemical Commentary on 2 Tim. iii. iv.'' || Commentarius in Epistulam Pauli ad Timotheum
|-
| 1658 || ''Tὸ ὅλος τῆς γῆς: sive Apologia pro Ministerio Evangelico'' (Francofurti) || Pro ministerio evangelico; etiam Anglice edita 1660
|-
| 1659 || ''Samaria's Downfall'' || Commentarius in Oseam XIII, cum impetu in Salomonem Eccles
|-
| 1660 || ''The Beauty of Magistracy'' || Expositio Psalmi 82; scriptum cum Georgio Swinnocke
|-
| 1660 || ''Funebria Florae. The Downfall of May-games'' || Contra ludos Maiales
|-
| 1661 || ''An Exposition: [Amos, iv–ix.]'' || Commentarius in Amos
|}
== Familia ==
Pater Thomae Hall fuit Ricardus Hall, pannarius Vigorniensis. Frater eius, Iohannes Hall, vicarius de Bromsgrove, beneficium Kings Norton ei resignavit. Nepos eius fuit Iohannes Hall (1633–1710), filius fratris, qui postea Episcopus Bristoliensis factus est et Magister Collegii Pembrochiae Oxoniensis.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
== Notae ==
{{Reflist}}
== Bibliographia ==
* {{cite book |last=Debus |first=Allen G. |year=2002 |title=The Chemical Philosophy: Paracelsian Science and Medicine in the Sixteenth and Seventeenth Centuries |publisher=Dover Publications |location=New York |pages=406, 409 |ref={{harvid|Debus|2002}} }}
* {{cite book |last=Gordon |first=Alexander |year=1890 |chapter=Hall, Thomas (1610–1665) |editor-last=Stephen |editor-first=Leslie |editor2-last=Lee |editor2-first=Sidney |title=Dictionary of National Biography |volume=24 |publisher=Smith, Elder & Co |location=London |page=91 |ref={{harvid|Gordon|1890}} |url=https://en.wikisource.org/wiki/Dictionary_of_National_Biography,_1885-1900/Hall,_Thomas_(1610-1665) }}
* {{cite book |last=Hill |first=Christopher |year=1997 |title=Intellectual Origins of the English Revolution, revisited |publisher=Clarendon Press |location=Oxford |page=51 |ref={{harvid|Hill|1997}} }}
* {{cite book |last=Hughes |first=Ann |year=2003 |chapter="Popular" Presbyterianism in the 1640s and 1650s: the cases of Thomas Edwards and Thomas Hall |editor-last=Tyacke |editor-first=Nicholas |title=England's Long Reformation, 1500–1800 |publisher=Routledge |location=London |page=235 |ref={{harvid|Hughes|2003}} }}
* {{cite book |last=Thomas |first=Keith |year=1973 |title=Religion and the Decline of Magic |publisher=Penguin Books |location=London |pages=436, 446 |ref={{harvid|Thomas|1973}} }}
* {{cite thesis |last=Thomas |first=Denise |year=2011 |title=Religious polemic, print culture and pastoral ministry: Thomas Hall B.D. (1610-1665) and the promotion of Presbyterian orthodoxy in the English Revolution |type=Ph.D. |publisher=University of Birmingham |ref={{harvid|Thomas|2011}} |url=https://etheses.bham.ac.uk/id/eprint/2831/ }}
* {{cite journal |last=Thomas |first=Denise |year=2013 |title=The Pastoral Ministry of Thomas Hall (1610–1665) in the English Revolution |journal=Midland History |volume=38 |issue=2 |pages=169–193 |doi=10.1179/0047729X13Z.00000000025 |ref={{harvid|Thomas|2013}} }}
* {{cite journal |last=Thomas |first=Denise |year=2015 |title=Collecting and Reading for Godly Reformation in Mid-Seventeenth Century Worcestershire: Thomas Hall of Kings Norton and His Books |journal=Midland History |volume=40 |issue=1 |pages=40–62 |doi=10.1179/0047729X15Z.00000000047 |ref={{harvid|Thomas|2015}} }}
* {{cite book |author=Victoria County History |year=1913 |chapter=Parishes: King's Norton |title=A History of the County of Worcester |volume=3 |publisher=Victoria County History |location=London |ref={{harvid|Victoria County History|1913}} |url=https://www.british-history.ac.uk/vch/worcs/vol3/pp179-191 }}
== Nexus externi ==
* [https://www.prdl.org/author_view.php?a_id=330 Opera Thomae Hall] apud Post-Reformation Digital Library
* [https://en.wikisource.org/wiki/Dictionary_of_National_Biography,_1885-1900/Hall,_Thomas_(1610-1665) Articulus de Thoma Hall] in ''Dictionary of National Biography''
[[Categoria:Nati 1610]]
[[Categoria:Mortui 1665]]
[[Categoria:Clerici Anglici saeculi XVII]]
[[Categoria:Ministri Presbyteriani]]
[[Categoria:Scriptores Latini recentiores]]
[[Categoria:Alumni Collegii Pembrochiae (Oxonia)]]
[[Categoria:Alumni Collegii de Balliolo (Oxonia)]]
[[Categoria:Persones de Vigornia]]
p2q09iy4n1a6j1aka11ogajg1kay1x9
3960537
3960534
2026-05-18T19:26:18Z
JimKillock
109532
3960537
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Thomas Hall
| image = Hall - The Font Guarded.jpg
| caption = Frontispicium operis ''The Font Guarded'' (1652)
| birth_date = c. 22 Iulii 1610
| birth_place = [[Vigornia]], [[Anglia]]
| death_date = 13 Aprilis 1665
| death_place = [[Kings Norton]], [[Vigorniensis comitatus]], Anglia
| occupation = Clericus, magister scholae, scriptor
| religion = [[Presbyterianismus|Presbyterianus]]
| parents = Ricardus Hall (pater); Elizabetha Bonner (mater)
}}
'''Thomas Hall''' (natus circa 22 Iulii 1610 Vigorniae; mortuus 13 Aprilis 1665 Kings Nortoni) fuit clericus Anglicus, minister Presbyterianus, magister scholae, et scriptor prolixus. Per totam vitam suam in parochia Kings Norton, Vigorniensis comitatus, ministravit et docuit. Notus est ob scripta polemica et theologica, quibus orthodoxiam Presbyterianam defendit et sectas radicales, astrologiam, ac consuetudines populares oppugnavit. Post Actum Uniformitatis anni 1662 eiectus, in paupertate obiit, sed bibliothecam suam, quam ipse fundaverat, paroeciae Kings Norton legavit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}{{sfn|Thomas|2011|loc=abstract}}
== Vita ==
=== Pueritia et educatio ===
Thomas Hall natus est in parochia Sancti Andreae, Vigorniae, filius Ricardi Hall, pannarii, et uxoris eius Elizabethae, natae Bonner.{{sfn|Gordon|1890|p=91}} Educatus est in Schola Regia Vigorniensi sub Henrico Bright (obiit 1626), magistro suo temporis celeberrimo. Anno 1624, in [[Collegium de Balliolo (Oxonia)|Collegium de Balliolo]] Oxoniae, ut exhibitioner, matriculavit. Cum tutorem suum neglegentem invenisset, ad [[Collegium Pembrochiae (Oxonia)|Collegium Pembrochiae]], quod nuper fundatum erat, se transtulit, ubi sub Thoma Lushington, philosophiae doctrina insigni, studuit. Gradum Artium Baccalaurei die 7 Februarii 1629 suscepit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
=== Ministerium Kings Nortoni ===
In comitatum Vigorniensem reversus, Hall magister scholae privatae factus est et in capellis parochiae Kings Norton praedicavit, ubi frater eius, Iohannes Hall, vicarius de Bromsgrove, curatus perpetuus erat. Quamquam initio conformista erat, ob frequentationem lectionum Puritanarum Birminghamiae, Presbyterianus factus est. Frater eius mox beneficium Kings Norton ei resignavit. Quia beneficium parvi valoris erat, Hall etiam magisterium Scholae Grammaticae, a rege [[Eduardus VI|Eduardo VI]] fundatae, obtinuit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}{{sfn|Thomas|2013|p=170}}
=== Bellum Civile et Interregnum ===
Tempore [[Bellum Civile Anglicum|Belli Civilis Anglici]], Hall, secundum Edmundum Calamy, "saepe spoliatus et quinquies incarceratus" est. Honores maiores, cum factio eius in potestate esset, recusavit. Anno 1652, gradum Baccalaurei in Theologia (B.D.) ab Universitate Oxoniensi accepit, ea condicione ut sermonem Latinum et sermonem Anglicum haberet.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
Quamquam Presbyterianus rigidus erat, consociationi Vigorniensi a [[Ricardus Baxter|Ricardo Baxter]] anno 1653 propositae non se iunxit, sed petitioni Vigorniensi pro retentione decimarum et ministerii stabilis subscripsit. Membrum presbyterii Kenilworth in comitatu Warwicensi factus est.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}{{sfn|Hughes|2003|p=235}}
=== Eiectio et mors ===
Post [[Restauratio Anglica|Restorationem]], Hall per [[Actus Uniformitatis (1662)|Actum Uniformitatis]] anni 1662 eiectus est. In magna paupertate vixit, sed ab amicis sustentatus est. Obiit die 13 Aprilis 1665 et in coemeterio Kings Norton sepultus est.{{sfn|Gordon|1890|p=91}} Nepos eius fuit Iohannes Hall (1633–1710), Episcopus Bristoliensis.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
== Bibliothecae ==
Hall fuit, ut Wood scripsit, "amator librorum et doctrinae, vitae retiratae et obscurae". Cum bibliotheca prima Birminghamiensis in schola grammatica instituta esset, multos libros contulit et a fratribus suis plures libros collegit. Postea similem bibliothecam in Kings Norton fundavit; paroecia, eius hortatu, aedificium erexit, et Hall omnes libros suos pro usu publico transtulit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}{{sfn|Thomas|2015|p=47}}
Bibliotheca Birminghamiensis una ex primis bibliothecis publicis Angliae habita est, sed, quia origines Puritanas habebat, post Restorationem anni 1660 dissipata est.{{sfn|Gordon|1890|p=91}} Bibliotheca Kings Nortoni, cui Hall libros suos legavit, adhuc exstat et circiter 1140 volumina, pleraque saeculi decimi septimi, continet.{{sfn|Thomas|2015|p=47}}
== Theologia et opiniones ==
=== Presbyterianismus ===
Hall fuit Presbyterianus "altus", qui pro ecclesia nationali stabat et ordinationem presbyterianam contra episcopatum et contra ministros sine vocatione legitima defendit.{{sfn|Hughes|2003|p=235}} In opere suo ''The Pulpit Guarded'' (1651), argumentis decem et septem probavit personas privatas praedicare sine vocatione non licere.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
=== Controversia de educatione ===
In opere suo ''Histrio-mastix, or A Whip for Webster'' (1654), Hall respondit libro ''Academiarum Examen'' (1654) Iohannis Webster, qui reformationem radicalem universitatum propugnabat. Hall ex positione Aristotelica argumentatus est et systema educationis traditionalis defendit. Debus notavit Hallum ex "positione Aristotelica inflexibili" argumentatum esse.{{sfn|Debus|2002|pp=406, 409}} Christophorus Hill opus ''Vindiciae Literarum'' (1654), quod eadem de causa scriptum est, "hystericum" appellavit.{{sfn|Hill|1997|p=51}} Alii opponentes ''Examinis'' fuerunt Seth Ward et Iohannes Wilkins, qui ''Vindiciae Academiarum'' (1654) scripserunt.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
=== Astrologia ===
Hall astrologiam acriter oppugnavit, eam in ''Histrio-mastix'' associans cum "temperamento Familistico-Aequatore-Magico". Haec oppugnatio a Keitho Thomas in opere suo ''Religion and the Decline of Magic'' notata est.{{sfn|Thomas|1973|pp=436, 446}}
=== Sectas radicales ===
Hall in multis operibus sectas radicales oppugnavit, inter quas Baptistas, Quakeros, Millenarios, et Monarchistas Quintos. In ''The Font Guarded'' (1652) baptismum infantium defendit contra Thomam Collier et Iohannem Tombes. In ''Chiliastomastix Redivivus'' (1657) opinionem Millenariam refutavit et Monarchistas Quintos, quorum "practicae periculosae" schisma et seditionem in ecclesia et civitate ostendebant, monuit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
=== Consuetudines populares ===
Anno 1660, Hall edidit ''Funebria Florae, The Downfall of May-games'', in quo ludos Maiales et consuetudines populares tamquam reliquias paganas et profanas damnavit. In hoc opere scripsit: "Duo pali Maiales in parochia mea erecti erant, unus furto ablatus, alter a papista professo donatus."{{sfn|Victoria County History|1913|loc=King's Norton}}
== Opera ==
Haec sunt opera praecipua Thomae Hall:{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
{| class="wikitable"
|-
! Annus !! Titulus !! Argumentum
|-
| 1651 || ''Wisdoms Conquest'' || Translatio ex Ovidii ''Metamorphosibus'' XIII
|-
| 1651 || ''The Pulpit Guarded with XVII. Arguments'' || Contra praedicatores sine vocatione
|-
| 1652 || ''The Font Guarded with XX. Arguments'' || Pro baptismo infantium; contra Collier et Tombes
|-
| 1654 || ''Comarum Ἀκοσμία. The Loathsomnesse of Long Haire'' || Contra crines longos et ornatum femineum
|-
| 1654 || ''Centuria Sacra'' || Regulae ad intelligendum Scripturas Sacras
|-
| 1654 || ''Rhetorica Sacra'' || Tropi et figurae in Scripturis Sacris
|-
| 1654 || ''Histrio-mastix. A Whip for Webster'' || Contra ''Academiarum Examen'' Iohannis Webster
|-
| 1655 || ''Vindiciae Literarum; the Schools Guarded'' || Pro doctrina humanitatis in servitium theologiae
|-
| 1655 || ''Phaetons Folly'' || Translatio ex Ovidii ''Metamorphosibus'' II et ''Tristibus''
|-
| 1657 || ''Chiliastomastix Redivivus, sive Homesus Enervatus'' || Contra Millenarios et Monarchistas Quintos
|-
| 1658 || ''A Practical and Polemical Commentary on 2 Tim. iii. iv.'' || Commentarius in Epistulam Pauli ad Timotheum
|-
| 1658 || ''Tὸ ὅλος τῆς γῆς: sive Apologia pro Ministerio Evangelico'' (Francofurti) || Pro ministerio evangelico; etiam Anglice edita 1660
|-
| 1659 || ''Samaria's Downfall'' || Commentarius in Oseam XIII, cum impetu in Salomonem Eccles
|-
| 1660 || ''The Beauty of Magistracy'' || Expositio Psalmi 82; scriptum cum Georgio Swinnocke
|-
| 1660 || ''Funebria Florae. The Downfall of May-games'' || Contra ludos Maiales
|-
| 1661 || ''An Exposition: [Amos, iv–ix.]'' || Commentarius in Amos
|}
== Familia ==
Pater Thomae Hall fuit Ricardus Hall, pannarius Vigorniensis. Frater eius, Iohannes Hall, vicarius de Bromsgrove, beneficium Kings Norton ei resignavit. Nepos eius fuit Iohannes Hall (1633–1710), filius fratris, qui postea Episcopus Bristoliensis factus est et Magister Collegii Pembrochiae Oxoniensis.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
== Notae ==
{{Reflist}}
== Bibliographia ==
* {{cite book |last=Debus |first=Allen G. |year=2002 |title=The Chemical Philosophy: Paracelsian Science and Medicine in the Sixteenth and Seventeenth Centuries |publisher=Dover Publications |location=New York |pages=406, 409 |ref={{harvid|Debus|2002}} }}
* {{cite book |last=Gordon |first=Alexander |year=1890 |chapter=Hall, Thomas (1610–1665) |editor-last=Stephen |editor-first=Leslie |editor2-last=Lee |editor2-first=Sidney |title=Dictionary of National Biography |volume=24 |publisher=Smith, Elder & Co |location=London |page=91 |ref={{harvid|Gordon|1890}} |url=https://en.wikisource.org/wiki/Dictionary_of_National_Biography,_1885-1900/Hall,_Thomas_(1610-1665) }}
* {{cite book |last=Hill |first=Christopher |year=1997 |title=Intellectual Origins of the English Revolution, revisited |publisher=Clarendon Press |location=Oxford |page=51 |ref={{harvid|Hill|1997}} }}
* {{cite book |last=Hughes |first=Ann |year=2003 |chapter="Popular" Presbyterianism in the 1640s and 1650s: the cases of Thomas Edwards and Thomas Hall |editor-last=Tyacke |editor-first=Nicholas |title=England's Long Reformation, 1500–1800 |publisher=Routledge |location=London |page=235 |ref={{harvid|Hughes|2003}} }}
* {{cite book |last=Thomas |first=Keith |year=1973 |title=Religion and the Decline of Magic |publisher=Penguin Books |location=London |pages=436, 446 |ref={{harvid|Thomas|1973}} }}
* {{cite thesis |last=Thomas |first=Denise |year=2011 |title=Religious polemic, print culture and pastoral ministry: Thomas Hall B.D. (1610-1665) and the promotion of Presbyterian orthodoxy in the English Revolution |type=Ph.D. |publisher=University of Birmingham |ref={{harvid|Thomas|2011}} |url=https://etheses.bham.ac.uk/id/eprint/2831/ }}
* {{cite journal |last=Thomas |first=Denise |year=2013 |title=The Pastoral Ministry of Thomas Hall (1610–1665) in the English Revolution |journal=Midland History |volume=38 |issue=2 |pages=169–193 |doi=10.1179/0047729X13Z.00000000025 |ref={{harvid|Thomas|2013}} }}
* {{cite journal |last=Thomas |first=Denise |year=2015 |title=Collecting and Reading for Godly Reformation in Mid-Seventeenth Century Worcestershire: Thomas Hall of Kings Norton and His Books |journal=Midland History |volume=40 |issue=1 |pages=40–62 |doi=10.1179/0047729X15Z.00000000047 |ref={{harvid|Thomas|2015}} }}
* {{cite book |author=Victoria County History |year=1913 |chapter=Parishes: King's Norton |title=A History of the County of Worcester |volume=3 |publisher=Victoria County History |location=London |ref={{harvid|Victoria County History|1913}} |url=https://www.british-history.ac.uk/vch/worcs/vol3/pp179-191 }}
== Nexus externi ==
* [https://www.prdl.org/author_view.php?a_id=330 Opera Thomae Hall] apud Post-Reformation Digital Library
* [https://en.wikisource.org/wiki/Dictionary_of_National_Biography,_1885-1900/Hall,_Thomas_(1610-1665) Articulus de Thoma Hall] in ''Dictionary of National Biography''
[[Categoria:Nati 1610]]
[[Categoria:Mortui 1665]]
[[Categoria:Clerici Anglici saeculi XVII]]
[[Categoria:Ministri Presbyteriani]]
[[Categoria:Scriptores Latini recentiores]]
[[Categoria:Alumni Collegii Pembrochiae (Oxonia)]]
[[Categoria:Alumni Collegii de Balliolo (Oxonia)]]
[[Categoria:Persones de Vigornia]]
ki7ru23ny6pdm9i7a214jjk5l6ae8si
3960538
3960537
2026-05-18T19:26:46Z
JimKillock
109532
3960538
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Thomas Hall''' (natus circa 22 Iulii 1610 Vigorniae; mortuus 13 Aprilis 1665 Kings Nortoni) fuit clericus Anglicus, minister Presbyterianus, magister scholae, et scriptor prolixus. Per totam vitam suam in parochia Kings Norton, Vigorniensis comitatus, ministravit et docuit. Notus est ob scripta polemica et theologica, quibus orthodoxiam Presbyterianam defendit et sectas radicales, astrologiam, ac consuetudines populares oppugnavit. Post Actum Uniformitatis anni 1662 eiectus, in paupertate obiit, sed bibliothecam suam, quam ipse fundaverat, paroeciae Kings Norton legavit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}{{sfn|Thomas|2011|loc=abstract}}
== Vita ==
=== Pueritia et educatio ===
Thomas Hall natus est in parochia Sancti Andreae, Vigorniae, filius Ricardi Hall, pannarii, et uxoris eius Elizabethae, natae Bonner.{{sfn|Gordon|1890|p=91}} Educatus est in Schola Regia Vigorniensi sub Henrico Bright (obiit 1626), magistro suo temporis celeberrimo. Anno 1624, in [[Collegium de Balliolo (Oxonia)|Collegium de Balliolo]] Oxoniae, ut exhibitioner, matriculavit. Cum tutorem suum neglegentem invenisset, ad [[Collegium Pembrochiae (Oxonia)|Collegium Pembrochiae]], quod nuper fundatum erat, se transtulit, ubi sub Thoma Lushington, philosophiae doctrina insigni, studuit. Gradum Artium Baccalaurei die 7 Februarii 1629 suscepit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
=== Ministerium Kings Nortoni ===
In comitatum Vigorniensem reversus, Hall magister scholae privatae factus est et in capellis parochiae Kings Norton praedicavit, ubi frater eius, Iohannes Hall, vicarius de Bromsgrove, curatus perpetuus erat. Quamquam initio conformista erat, ob frequentationem lectionum Puritanarum Birminghamiae, Presbyterianus factus est. Frater eius mox beneficium Kings Norton ei resignavit. Quia beneficium parvi valoris erat, Hall etiam magisterium Scholae Grammaticae, a rege [[Eduardus VI|Eduardo VI]] fundatae, obtinuit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}{{sfn|Thomas|2013|p=170}}
=== Bellum Civile et Interregnum ===
Tempore [[Bellum Civile Anglicum|Belli Civilis Anglici]], Hall, secundum Edmundum Calamy, "saepe spoliatus et quinquies incarceratus" est. Honores maiores, cum factio eius in potestate esset, recusavit. Anno 1652, gradum Baccalaurei in Theologia (B.D.) ab Universitate Oxoniensi accepit, ea condicione ut sermonem Latinum et sermonem Anglicum haberet.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
Quamquam Presbyterianus rigidus erat, consociationi Vigorniensi a [[Ricardus Baxter|Ricardo Baxter]] anno 1653 propositae non se iunxit, sed petitioni Vigorniensi pro retentione decimarum et ministerii stabilis subscripsit. Membrum presbyterii Kenilworth in comitatu Warwicensi factus est.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}{{sfn|Hughes|2003|p=235}}
=== Eiectio et mors ===
Post [[Restauratio Anglica|Restorationem]], Hall per [[Actus Uniformitatis (1662)|Actum Uniformitatis]] anni 1662 eiectus est. In magna paupertate vixit, sed ab amicis sustentatus est. Obiit die 13 Aprilis 1665 et in coemeterio Kings Norton sepultus est.{{sfn|Gordon|1890|p=91}} Nepos eius fuit Iohannes Hall (1633–1710), Episcopus Bristoliensis.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
== Bibliothecae ==
Hall fuit, ut Wood scripsit, "amator librorum et doctrinae, vitae retiratae et obscurae". Cum bibliotheca prima Birminghamiensis in schola grammatica instituta esset, multos libros contulit et a fratribus suis plures libros collegit. Postea similem bibliothecam in Kings Norton fundavit; paroecia, eius hortatu, aedificium erexit, et Hall omnes libros suos pro usu publico transtulit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}{{sfn|Thomas|2015|p=47}}
Bibliotheca Birminghamiensis una ex primis bibliothecis publicis Angliae habita est, sed, quia origines Puritanas habebat, post Restorationem anni 1660 dissipata est.{{sfn|Gordon|1890|p=91}} Bibliotheca Kings Nortoni, cui Hall libros suos legavit, adhuc exstat et circiter 1140 volumina, pleraque saeculi decimi septimi, continet.{{sfn|Thomas|2015|p=47}}
== Theologia et opiniones ==
=== Presbyterianismus ===
Hall fuit Presbyterianus "altus", qui pro ecclesia nationali stabat et ordinationem presbyterianam contra episcopatum et contra ministros sine vocatione legitima defendit.{{sfn|Hughes|2003|p=235}} In opere suo ''The Pulpit Guarded'' (1651), argumentis decem et septem probavit personas privatas praedicare sine vocatione non licere.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
=== Controversia de educatione ===
In opere suo ''Histrio-mastix, or A Whip for Webster'' (1654), Hall respondit libro ''Academiarum Examen'' (1654) Iohannis Webster, qui reformationem radicalem universitatum propugnabat. Hall ex positione Aristotelica argumentatus est et systema educationis traditionalis defendit. Debus notavit Hallum ex "positione Aristotelica inflexibili" argumentatum esse.{{sfn|Debus|2002|pp=406, 409}} Christophorus Hill opus ''Vindiciae Literarum'' (1654), quod eadem de causa scriptum est, "hystericum" appellavit.{{sfn|Hill|1997|p=51}} Alii opponentes ''Examinis'' fuerunt Seth Ward et Iohannes Wilkins, qui ''Vindiciae Academiarum'' (1654) scripserunt.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
=== Astrologia ===
Hall astrologiam acriter oppugnavit, eam in ''Histrio-mastix'' associans cum "temperamento Familistico-Aequatore-Magico". Haec oppugnatio a Keitho Thomas in opere suo ''Religion and the Decline of Magic'' notata est.{{sfn|Thomas|1973|pp=436, 446}}
=== Sectas radicales ===
Hall in multis operibus sectas radicales oppugnavit, inter quas Baptistas, Quakeros, Millenarios, et Monarchistas Quintos. In ''The Font Guarded'' (1652) baptismum infantium defendit contra Thomam Collier et Iohannem Tombes. In ''Chiliastomastix Redivivus'' (1657) opinionem Millenariam refutavit et Monarchistas Quintos, quorum "practicae periculosae" schisma et seditionem in ecclesia et civitate ostendebant, monuit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
=== Consuetudines populares ===
Anno 1660, Hall edidit ''Funebria Florae, The Downfall of May-games'', in quo ludos Maiales et consuetudines populares tamquam reliquias paganas et profanas damnavit. In hoc opere scripsit: "Duo pali Maiales in parochia mea erecti erant, unus furto ablatus, alter a papista professo donatus."{{sfn|Victoria County History|1913|loc=King's Norton}}
== Opera ==
Haec sunt opera praecipua Thomae Hall:{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
{| class="wikitable"
|-
! Annus !! Titulus !! Argumentum
|-
| 1651 || ''Wisdoms Conquest'' || Translatio ex Ovidii ''Metamorphosibus'' XIII
|-
| 1651 || ''The Pulpit Guarded with XVII. Arguments'' || Contra praedicatores sine vocatione
|-
| 1652 || ''The Font Guarded with XX. Arguments'' || Pro baptismo infantium; contra Collier et Tombes
|-
| 1654 || ''Comarum Ἀκοσμία. The Loathsomnesse of Long Haire'' || Contra crines longos et ornatum femineum
|-
| 1654 || ''Centuria Sacra'' || Regulae ad intelligendum Scripturas Sacras
|-
| 1654 || ''Rhetorica Sacra'' || Tropi et figurae in Scripturis Sacris
|-
| 1654 || ''Histrio-mastix. A Whip for Webster'' || Contra ''Academiarum Examen'' Iohannis Webster
|-
| 1655 || ''Vindiciae Literarum; the Schools Guarded'' || Pro doctrina humanitatis in servitium theologiae
|-
| 1655 || ''Phaetons Folly'' || Translatio ex Ovidii ''Metamorphosibus'' II et ''Tristibus''
|-
| 1657 || ''Chiliastomastix Redivivus, sive Homesus Enervatus'' || Contra Millenarios et Monarchistas Quintos
|-
| 1658 || ''A Practical and Polemical Commentary on 2 Tim. iii. iv.'' || Commentarius in Epistulam Pauli ad Timotheum
|-
| 1658 || ''Tὸ ὅλος τῆς γῆς: sive Apologia pro Ministerio Evangelico'' (Francofurti) || Pro ministerio evangelico; etiam Anglice edita 1660
|-
| 1659 || ''Samaria's Downfall'' || Commentarius in Oseam XIII, cum impetu in Salomonem Eccles
|-
| 1660 || ''The Beauty of Magistracy'' || Expositio Psalmi 82; scriptum cum Georgio Swinnocke
|-
| 1660 || ''Funebria Florae. The Downfall of May-games'' || Contra ludos Maiales
|-
| 1661 || ''An Exposition: [Amos, iv–ix.]'' || Commentarius in Amos
|}
== Familia ==
Pater Thomae Hall fuit Ricardus Hall, pannarius Vigorniensis. Frater eius, Iohannes Hall, vicarius de Bromsgrove, beneficium Kings Norton ei resignavit. Nepos eius fuit Iohannes Hall (1633–1710), filius fratris, qui postea Episcopus Bristoliensis factus est et Magister Collegii Pembrochiae Oxoniensis.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
== Notae ==
{{Reflist}}
== Bibliographia ==
* {{cite book |last=Debus |first=Allen G. |year=2002 |title=The Chemical Philosophy: Paracelsian Science and Medicine in the Sixteenth and Seventeenth Centuries |publisher=Dover Publications |location=New York |pages=406, 409 |ref={{harvid|Debus|2002}} }}
* {{cite book |last=Gordon |first=Alexander |year=1890 |chapter=Hall, Thomas (1610–1665) |editor-last=Stephen |editor-first=Leslie |editor2-last=Lee |editor2-first=Sidney |title=Dictionary of National Biography |volume=24 |publisher=Smith, Elder & Co |location=London |page=91 |ref={{harvid|Gordon|1890}} |url=https://en.wikisource.org/wiki/Dictionary_of_National_Biography,_1885-1900/Hall,_Thomas_(1610-1665) }}
* {{cite book |last=Hill |first=Christopher |year=1997 |title=Intellectual Origins of the English Revolution, revisited |publisher=Clarendon Press |location=Oxford |page=51 |ref={{harvid|Hill|1997}} }}
* {{cite book |last=Hughes |first=Ann |year=2003 |chapter="Popular" Presbyterianism in the 1640s and 1650s: the cases of Thomas Edwards and Thomas Hall |editor-last=Tyacke |editor-first=Nicholas |title=England's Long Reformation, 1500–1800 |publisher=Routledge |location=London |page=235 |ref={{harvid|Hughes|2003}} }}
* {{cite book |last=Thomas |first=Keith |year=1973 |title=Religion and the Decline of Magic |publisher=Penguin Books |location=London |pages=436, 446 |ref={{harvid|Thomas|1973}} }}
* {{cite thesis |last=Thomas |first=Denise |year=2011 |title=Religious polemic, print culture and pastoral ministry: Thomas Hall B.D. (1610-1665) and the promotion of Presbyterian orthodoxy in the English Revolution |type=Ph.D. |publisher=University of Birmingham |ref={{harvid|Thomas|2011}} |url=https://etheses.bham.ac.uk/id/eprint/2831/ }}
* {{cite journal |last=Thomas |first=Denise |year=2013 |title=The Pastoral Ministry of Thomas Hall (1610–1665) in the English Revolution |journal=Midland History |volume=38 |issue=2 |pages=169–193 |doi=10.1179/0047729X13Z.00000000025 |ref={{harvid|Thomas|2013}} }}
* {{cite journal |last=Thomas |first=Denise |year=2015 |title=Collecting and Reading for Godly Reformation in Mid-Seventeenth Century Worcestershire: Thomas Hall of Kings Norton and His Books |journal=Midland History |volume=40 |issue=1 |pages=40–62 |doi=10.1179/0047729X15Z.00000000047 |ref={{harvid|Thomas|2015}} }}
* {{cite book |author=Victoria County History |year=1913 |chapter=Parishes: King's Norton |title=A History of the County of Worcester |volume=3 |publisher=Victoria County History |location=London |ref={{harvid|Victoria County History|1913}} |url=https://www.british-history.ac.uk/vch/worcs/vol3/pp179-191 }}
== Nexus externi ==
* [https://www.prdl.org/author_view.php?a_id=330 Opera Thomae Hall] apud Post-Reformation Digital Library
* [https://en.wikisource.org/wiki/Dictionary_of_National_Biography,_1885-1900/Hall,_Thomas_(1610-1665) Articulus de Thoma Hall] in ''Dictionary of National Biography''
[[Categoria:Nati 1610]]
[[Categoria:Mortui 1665]]
[[Categoria:Clerici Anglici saeculi XVII]]
[[Categoria:Ministri Presbyteriani]]
[[Categoria:Scriptores Latini recentiores]]
[[Categoria:Alumni Collegii Pembrochiae (Oxonia)]]
[[Categoria:Alumni Collegii de Balliolo (Oxonia)]]
[[Categoria:Persones de Vigornia]]
k0kq5vdt94gkrixhjsvn9n8fvxly3p3
3960541
3960538
2026-05-18T19:29:28Z
JimKillock
109532
3960541
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Thomas Hall''' (natus circa 22 Iulii 1610 Vigorniae; mortuus 13 Aprilis 1665 Kings Nortoni) fuit clericus Anglicus, minister Presbyterianus, magister scholae, et scriptor prolixus. Per totam vitam suam in parochia Kings Norton, Vigorniensis comitatus, ministravit et docuit. Notus est ob scripta polemica et theologica, quibus orthodoxiam Presbyterianam defendit et sectas radicales, astrologiam, ac consuetudines populares oppugnavit. Post Actum Uniformitatis anni 1662 eiectus, in paupertate obiit, sed bibliothecam suam, quam ipse fundaverat, paroeciae Kings Norton legavit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}{{sfn|Thomas|2011|loc=abstract}}
== Vita ==
=== Pueritia et educatio ===
Thomas Hall natus est in parochia Sancti Andreae, Vigorniae, filius Ricardi Hall, pannarii, et uxoris eius Elizabethae, natae Bonner.{{sfn|Gordon|1890|p=91}} Educatus est in Schola Regia Vigorniensi sub Henrico Bright (obiit 1626), magistro suo temporis celeberrimo. Anno 1624, in [[Collegium de Balliolo (Oxonia)|Collegium de Balliolo]] Oxoniae, ut exhibitioner, matriculavit. Cum tutorem suum neglegentem invenisset, ad [[Collegium Pembrochiae (Oxonia)|Collegium Pembrochiae]], quod nuper fundatum erat, se transtulit, ubi sub Thoma Lushington, philosophiae doctrina insigni, studuit. Gradum Artium Baccalaurei die 7 Februarii 1629 suscepit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
=== Ministerium Kings Nortoni ===
In comitatum Vigorniensem reversus, Hall magister scholae privatae factus est et in capellis parochiae Kings Norton praedicavit, ubi frater eius, Iohannes Hall, vicarius de Bromsgrove, curatus perpetuus erat. Quamquam initio conformista erat, ob frequentationem lectionum Puritanarum Birminghamiae, Presbyterianus factus est. Frater eius mox beneficium Kings Norton ei resignavit. Quia beneficium parvi valoris erat, Hall etiam magisterium Scholae Grammaticae, a rege [[Eduardus VI|Eduardo VI]] fundatae, obtinuit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}{{sfn|Thomas|2013|p=170}}
=== Bellum Civile et Interregnum ===
Tempore [[Bellum Civile Anglicum|Belli Civilis Anglici]], Hall, secundum Edmundum Calamy, "saepe spoliatus et quinquies incarceratus" est. Honores maiores, cum factio eius in potestate esset, recusavit. Anno 1652, gradum Baccalaurei in Theologia (B.D.) ab Universitate Oxoniensi accepit, ea condicione ut sermonem Latinum et sermonem Anglicum haberet.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
Quamquam Presbyterianus rigidus erat, consociationi Vigorniensi a [[Ricardus Baxter|Ricardo Baxter]] anno 1653 propositae non se iunxit, sed petitioni Vigorniensi pro retentione decimarum et ministerii stabilis subscripsit. Membrum presbyterii Kenilworth in comitatu Warwicensi factus est.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}{{sfn|Hughes|2003|p=235}}
=== Eiectio et mors ===
Post [[Restauratio Anglica|Restorationem]], Hall per [[Actus Uniformitatis (1662)|Actum Uniformitatis]] anni 1662 eiectus est. In magna paupertate vixit, sed ab amicis sustentatus est. Obiit die 13 Aprilis 1665 et in coemeterio Kings Norton sepultus est.{{sfn|Gordon|1890|p=91}} Nepos eius fuit Iohannes Hall (1633–1710), Episcopus Bristoliensis.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
== Bibliothecae ==
Hall fuit, ut Wood scripsit, "amator librorum et doctrinae, vitae retiratae et obscurae". Cum bibliotheca prima Birminghamiensis in schola grammatica instituta esset, multos libros contulit et a fratribus suis plures libros collegit. Postea similem bibliothecam in Kings Norton fundavit; paroecia, eius hortatu, aedificium erexit, et Hall omnes libros suos pro usu publico transtulit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}{{sfn|Thomas|2015|p=47}}
Bibliotheca Birminghamiensis una ex primis bibliothecis publicis Angliae habita est, sed, quia origines Puritanas habebat, post Restorationem anni 1660 dissipata est.{{sfn|Gordon|1890|p=91}} Bibliotheca Kings Nortoni, cui Hall libros suos legavit, adhuc exstat et circiter 1140 volumina, pleraque saeculi decimi septimi, continet.{{sfn|Thomas|2015|p=47}}
== Theologia et opiniones ==
=== Presbyterianismus ===
Hall fuit Presbyterianus "altus", qui pro ecclesia nationali stabat et ordinationem presbyterianam contra episcopatum et contra ministros sine vocatione legitima defendit.{{sfn|Hughes|2003|p=235}} In opere suo ''The Pulpit Guarded'' (1651), argumentis decem et septem probavit personas privatas praedicare sine vocatione non licere.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
=== Controversia de educatione ===
In opere suo ''Histrio-mastix, or A Whip for Webster'' (1654), Hall respondit libro ''Academiarum Examen'' (1654) Iohannis Webster, qui reformationem radicalem universitatum propugnabat. Hall ex positione Aristotelica argumentatus est et systema educationis traditionalis defendit. Debus notavit Hallum ex "positione Aristotelica inflexibili" argumentatum esse.{{sfn|Debus|2002|pp=406, 409}} Christophorus Hill opus ''Vindiciae Literarum'' (1654), quod eadem de causa scriptum est, "hystericum" appellavit.{{sfn|Hill|1997|p=51}} Alii opponentes ''Examinis'' fuerunt Seth Ward et Iohannes Wilkins, qui ''Vindiciae Academiarum'' (1654) scripserunt.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
=== Astrologia ===
Hall astrologiam acriter oppugnavit, eam in ''Histrio-mastix'' associans cum "temperamento Familistico-Aequatore-Magico". Haec oppugnatio a Keitho Thomas in opere suo ''Religion and the Decline of Magic'' notata est.{{sfn|Thomas|1973|pp=436, 446}}
=== Sectas radicales ===
Hall in multis operibus sectas radicales oppugnavit, inter quas Baptistas, Quakeros, Millenarios, et Monarchistas Quintos. In ''The Font Guarded'' (1652) baptismum infantium defendit contra Thomam Collier et Iohannem Tombes. In ''Chiliastomastix Redivivus'' (1657) opinionem Millenariam refutavit et Monarchistas Quintos, quorum "practicae periculosae" schisma et seditionem in ecclesia et civitate ostendebant, monuit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
=== Consuetudines populares ===
Anno 1660, Hall edidit ''Funebria Florae, The Downfall of May-games'', in quo ludos Maiales et consuetudines populares tamquam reliquias paganas et profanas damnavit. In hoc opere scripsit: "Duo pali Maiales in parochia mea erecti erant, unus furto ablatus, alter a papista professo donatus."{{sfn|Victoria County History|1913|loc=King's Norton}}
== Opera ==
Haec sunt opera praecipua Thomae Hall:{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
{| class="wikitable"
|-
! Annus !! Titulus !! Argumentum
|-
| 1651 || ''Wisdoms Conquest'' || Translatio ex Ovidii ''Metamorphosibus'' XIII
|-
| 1651 || ''The Pulpit Guarded with XVII. Arguments'' || Contra praedicatores sine vocatione
|-
| 1652 || ''The Font Guarded with XX. Arguments'' || Pro baptismo infantium; contra Collier et Tombes
|-
| 1654 || ''Comarum Ἀκοσμία. The Loathsomnesse of Long Haire'' || Contra crines longos et ornatum femineum
|-
| 1654 || ''Centuria Sacra'' || Regulae ad intelligendum Scripturas Sacras
|-
| 1654 || ''Rhetorica Sacra'' || Tropi et figurae in Scripturis Sacris
|-
| 1654 || ''Histrio-mastix. A Whip for Webster'' || Contra ''Academiarum Examen'' Iohannis Webster
|-
| 1655 || ''Vindiciae Literarum; the Schools Guarded'' || Pro doctrina humanitatis in servitium theologiae
|-
| 1655 || ''Phaetons Folly'' || Translatio ex Ovidii ''Metamorphosibus'' II et ''Tristibus''
|-
| 1657 || ''Chiliastomastix Redivivus, sive Homesus Enervatus'' || Contra Millenarios et Monarchistas Quintos
|-
| 1658 || ''A Practical and Polemical Commentary on 2 Tim. iii. iv.'' || Commentarius in Epistulam Pauli ad Timotheum
|-
| 1658 || ''Tὸ ὅλος τῆς γῆς: sive Apologia pro Ministerio Evangelico'' (Francofurti) || Pro ministerio evangelico; etiam Anglice edita 1660
|-
| 1659 || ''Samaria's Downfall'' || Commentarius in Oseam XIII, cum impetu in Salomonem Eccles
|-
| 1660 || ''The Beauty of Magistracy'' || Expositio Psalmi 82; scriptum cum Georgio Swinnocke
|-
| 1660 || ''Funebria Florae. The Downfall of May-games'' || Contra ludos Maiales
|-
| 1661 || ''An Exposition: [Amos, iv–ix.]'' || Commentarius in Amos
|}
== Familia ==
Pater Thomae Hall fuit Ricardus Hall, pannarius Vigorniensis. Frater eius, Iohannes Hall, vicarius de Bromsgrove, beneficium Kings Norton ei resignavit. Nepos eius fuit Iohannes Hall (1633–1710), filius fratris, qui postea Episcopus Bristoliensis factus est et Magister Collegii Pembrochiae Oxoniensis.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
== Notae ==
{{Reflist}}
== Bibliographia ==
* {{cite book |last=Debus |first=Allen G. |year=2002 |title=The Chemical Philosophy: Paracelsian Science and Medicine in the Sixteenth and Seventeenth Centuries |publisher=Dover Publications |location=New York |pages=406, 409 |ref={{harvid|Debus|2002}} }}
* {{cite book |last=Gordon |first=Alexander |year=1890 |chapter=Hall, Thomas (1610–1665) |editor-last=Stephen |editor-first=Leslie |editor2-last=Lee |editor2-first=Sidney |title=Dictionary of National Biography |volume=24 |publisher=Smith, Elder & Co |location=London |page=91 |ref={{harvid|Gordon|1890}} |url=https://en.wikisource.org/wiki/Dictionary_of_National_Biography,_1885-1900/Hall,_Thomas_(1610-1665) }}
* {{cite book |last=Hill |first=Christopher |year=1997 |title=Intellectual Origins of the English Revolution, revisited |publisher=Clarendon Press |location=Oxford |page=51 |ref={{harvid|Hill|1997}} }}
* {{cite book |last=Hughes |first=Ann |year=2003 |chapter="Popular" Presbyterianism in the 1640s and 1650s: the cases of Thomas Edwards and Thomas Hall |editor-last=Tyacke |editor-first=Nicholas |title=England's Long Reformation, 1500–1800 |publisher=Routledge |location=London |page=235 |ref={{harvid|Hughes|2003}} }}
* {{cite book |last=Thomas |first=Keith |year=1973 |title=Religion and the Decline of Magic |publisher=Penguin Books |location=London |pages=436, 446 |ref={{harvid|Thomas|1973}} }}
* {{cite thesis |last=Thomas |first=Denise |year=2011 |title=Religious polemic, print culture and pastoral ministry: Thomas Hall B.D. (1610-1665) and the promotion of Presbyterian orthodoxy in the English Revolution |type=Ph.D. |publisher=University of Birmingham |ref={{harvid|Thomas|2011}} |url=https://etheses.bham.ac.uk/id/eprint/2831/ }}
* {{cite journal |last=Thomas |first=Denise |year=2013 |title=The Pastoral Ministry of Thomas Hall (1610–1665) in the English Revolution |journal=Midland History |volume=38 |issue=2 |pages=169–193 |doi=10.1179/0047729X13Z.00000000025 |ref={{harvid|Thomas|2013}} }}
* {{cite journal |last=Thomas |first=Denise |year=2015 |title=Collecting and Reading for Godly Reformation in Mid-Seventeenth Century Worcestershire: Thomas Hall of Kings Norton and His Books |journal=Midland History |volume=40 |issue=1 |pages=40–62 |doi=10.1179/0047729X15Z.00000000047 |ref={{harvid|Thomas|2015}} }}
* {{cite book |author=Victoria County History |year=1913 |chapter=Parishes: King's Norton |title=A History of the County of Worcester |volume=3 |publisher=Victoria County History |location=London |ref={{harvid|Victoria County History|1913}} |url=https://www.british-history.ac.uk/vch/worcs/vol3/pp179-191 }}
== Nexus externi ==
* [https://www.prdl.org/author_view.php?a_id=330 Opera Thomae Hall] apud Post-Reformation Digital Library
* [https://en.wikisource.org/wiki/Dictionary_of_National_Biography,_1885-1900/Hall,_Thomas_(1610-1665) Articulus de Thoma Hall] in ''Dictionary of National Biography''
[[Categoria:Nati 1610]]
[[Categoria:Mortui 1665]]
[[Categoria:Clerici Anglici saeculi XVII]]
[[Categoria:Ministri Presbyteriani]]
[[Categoria:Scriptores Latini recentiores]]
[[Categoria:Alumni Collegii Pembrochiae (Oxonia)]]
[[Categoria:Alumni Collegii de Balliolo (Oxonia)]]
[[Categoria:Persones de Vigornia]]
stw7fs1h286abhndyviwadno4ltn2pq
3960545
3960541
2026-05-18T19:32:02Z
JimKillock
109532
3960545
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Thomas Hall''' (natus circa 22 Iulii 1610 Vigorniae; mortuus 13 Aprilis 1665 Kings Nortoni) fuit clericus Anglicus, minister Presbyterianus, magister scholae, et scriptor prolixus. Per totam vitam suam in parochia Kings Norton, Vigorniensis comitatus, ministravit et docuit. Notus est ob scripta polemica et theologica, quibus orthodoxiam Presbyterianam defendit et sectas radicales, astrologiam, ac consuetudines populares oppugnavit. Post Actum Uniformitatis anni 1662 eiectus, in paupertate obiit, sed bibliothecam suam, quam ipse fundaverat, paroeciae Kings Norton legavit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}{{sfn|Thomas|2011|loc=abstract}}
== Vita ==
=== Pueritia et educatio ===
Thomas Hall natus est in parochia Sancti Andreae, Vigorniae, filius Ricardi Hall, pannarii, et uxoris eius Elizabethae, natae Bonner.{{sfn|Gordon|1890|p=91}} Educatus est in Schola Regia Vigorniensi sub Henrico Bright (obiit 1626), magistro suo temporis celeberrimo. Anno 1624, in [[Collegium de Balliolo (Oxonia)|Collegium de Balliolo]] Oxoniae, ut exhibitioner, matriculavit. Cum tutorem suum neglegentem invenisset, ad [[Collegium Pembrochiae (Oxonia)|Collegium Pembrochiae]], quod nuper fundatum erat, se transtulit, ubi sub Thoma Lushington, philosophiae doctrina insigni, studuit. Gradum Artium Baccalaurei die 7 Februarii 1629 suscepit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
=== Ministerium Kings Nortoni ===
In comitatum Vigorniensem reversus, Hall magister scholae privatae factus est et in capellis parochiae Kings Norton praedicavit, ubi frater eius, Iohannes Hall, vicarius de Bromsgrove, curatus perpetuus erat. Quamquam initio conformista erat, ob frequentationem lectionum Puritanarum Birminghamiae, Presbyterianus factus est. Frater eius mox beneficium Kings Norton ei resignavit. Quia beneficium parvi valoris erat, Hall etiam magisterium Scholae Grammaticae, a rege [[Eduardus VI|Eduardo VI]] fundatae, obtinuit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}{{sfn|Thomas|2013|p=170}}
=== Bellum Civile et Interregnum ===
Tempore [[Bellum Civile Anglicum|Belli Civilis Anglici]], Hall, secundum Edmundum Calamy, "saepe spoliatus et quinquies incarceratus" est. Honores maiores, cum factio eius in potestate esset, recusavit. Anno 1652, gradum Baccalaurei in Theologia (B.D.) ab Universitate Oxoniensi accepit, ea condicione ut sermonem Latinum et sermonem Anglicum haberet.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
Quamquam Presbyterianus rigidus erat, consociationi Vigorniensi a [[Ricardus Baxter|Ricardo Baxter]] anno 1653 propositae non se iunxit, sed petitioni Vigorniensi pro retentione decimarum et ministerii stabilis subscripsit. Membrum presbyterii Kenilworth in comitatu Warwicensi factus est.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}{{sfn|Hughes|2003|p=235}}
=== Eiectio et mors ===
Post [[Restauratio Anglica|Restorationem]], Hall per [[Actus Uniformitatis (1662)|Actum Uniformitatis]] anni 1662 eiectus est. In magna paupertate vixit, sed ab amicis sustentatus est. Obiit die 13 Aprilis 1665 et in coemeterio Kings Norton sepultus est.{{sfn|Gordon|1890|p=91}} Nepos eius fuit Iohannes Hall (1633–1710), Episcopus Bristoliensis.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
== Bibliothecae ==
Hall fuit, ut Wood scripsit, "amator librorum et doctrinae, vitae retiratae et obscurae". Cum bibliotheca prima Birminghamiensis in schola grammatica instituta esset, multos libros contulit et a fratribus suis plures libros collegit. Postea similem bibliothecam in Kings Norton fundavit; paroecia, eius hortatu, aedificium erexit, et Hall omnes libros suos pro usu publico transtulit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}{{sfn|Thomas|2015|p=47}}
Bibliotheca Birminghamiensis una ex primis bibliothecis publicis Angliae habita est, sed, quia origines Puritanas habebat, post Restorationem anni 1660 dissipata est.{{sfn|Gordon|1890|p=91}} Bibliotheca Kings Nortoni, cui Hall libros suos legavit, adhuc exstat et circiter 1140 volumina, pleraque saeculi decimi septimi, continet.{{sfn|Thomas|2015|p=47}}
== Theologia et opiniones ==
=== Presbyterianismus ===
Hall fuit Presbyterianus "altus", qui pro ecclesia nationali stabat et ordinationem presbyterianam contra episcopatum et contra ministros sine vocatione legitima defendit.{{sfn|Hughes|2003|p=235}} In opere suo ''The Pulpit Guarded'' (1651), argumentis decem et septem probavit personas privatas praedicare sine vocatione non licere.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
=== Controversia de educatione ===
In opere suo ''Histrio-mastix, or A Whip for Webster'' (1654), Hall respondit libro ''Academiarum Examen'' (1654) Iohannis Webster, qui reformationem radicalem universitatum propugnabat. Hall ex positione Aristotelica argumentatus est et systema educationis traditionalis defendit. Debus notavit Hallum ex "positione Aristotelica inflexibili" argumentatum esse.{{sfn|Debus|2002|pp=406, 409}} Christophorus Hill opus ''Vindiciae Literarum'' (1654), quod eadem de causa scriptum est, "hystericum" appellavit.{{sfn|Hill|1997|p=51}} Alii opponentes ''Examinis'' fuerunt Seth Ward et Iohannes Wilkins, qui ''Vindiciae Academiarum'' (1654) scripserunt.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
=== Astrologia ===
Hall astrologiam acriter oppugnavit, eam in ''Histrio-mastix'' associans cum "temperamento Familistico-Aequatore-Magico". Haec oppugnatio a Keitho Thomas in opere suo ''Religion and the Decline of Magic'' notata est.{{sfn|Thomas|1973|pp=436, 446}}
=== Sectas radicales ===
Hall in multis operibus sectas radicales oppugnavit, inter quas Baptistas, Quakeros, Millenarios, et Monarchistas Quintos. In ''The Font Guarded'' (1652) baptismum infantium defendit contra Thomam Collier et Iohannem Tombes. In ''Chiliastomastix Redivivus'' (1657) opinionem Millenariam refutavit et Monarchistas Quintos, quorum "practicae periculosae" schisma et seditionem in ecclesia et civitate ostendebant, monuit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
=== Consuetudines populares ===
Anno 1660, Hall edidit ''Funebria Florae, The Downfall of May-games'', in quo ludos Maiales et consuetudines populares tamquam reliquias paganas et profanas damnavit. In hoc opere scripsit: "Duo pali Maiales in parochia mea erecti erant, unus furto ablatus, alter a papista professo donatus."{{sfn|Victoria County History|1913|loc=King's Norton}}
== Opera ==
Haec sunt opera praecipua Thomae Hall:{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
{| class="wikitable"
|-
! Annus !! Titulus !! Argumentum
|-
| 1651 || ''Wisdoms Conquest'' || Translatio ex Ovidii ''Metamorphosibus'' XIII
|-
| 1651 || ''The Pulpit Guarded with XVII. Arguments'' || Contra praedicatores sine vocatione
|-
| 1652 || ''The Font Guarded with XX. Arguments'' || Pro baptismo infantium; contra Collier et Tombes
|-
| 1654 || ''Comarum Ἀκοσμία. The Loathsomnesse of Long Haire'' || Contra crines longos et ornatum femineum
|-
| 1654 || ''Centuria Sacra'' || Regulae ad intelligendum Scripturas Sacras
|-
| 1654 || ''Rhetorica Sacra'' || Tropi et figurae in Scripturis Sacris
|-
| 1654 || ''Histrio-mastix. A Whip for Webster'' || Contra ''Academiarum Examen'' Iohannis Webster
|-
| 1655 || ''Vindiciae Literarum; the Schools Guarded'' || Pro doctrina humanitatis in servitium theologiae
|-
| 1655 || ''Phaetons Folly'' || Translatio ex Ovidii ''Metamorphosibus'' II et ''Tristibus''
|-
| 1657 || ''Chiliastomastix Redivivus, sive Homesus Enervatus'' || Contra Millenarios et Monarchistas Quintos
|-
| 1658 || ''A Practical and Polemical Commentary on 2 Tim. iii. iv.'' || Commentarius in Epistulam Pauli ad Timotheum
|-
| 1658 || ''Tὸ ὅλος τῆς γῆς: sive Apologia pro Ministerio Evangelico'' (Francofurti) || Pro ministerio evangelico; etiam Anglice edita 1660
|-
| 1659 || ''Samaria's Downfall'' || Commentarius in Oseam XIII, cum impetu in Salomonem Eccles
|-
| 1660 || ''The Beauty of Magistracy'' || Expositio Psalmi 82; scriptum cum Georgio Swinnocke
|-
| 1660 || ''Funebria Florae. The Downfall of May-games'' || Contra ludos Maiales
|-
| 1661 || ''An Exposition: [Amos, iv–ix.]'' || Commentarius in Amos
|}
== Familia ==
Pater Thomae Hall fuit Ricardus Hall, pannarius Vigorniensis. Frater eius, Iohannes Hall, vicarius de Bromsgrove, beneficium Kings Norton ei resignavit. Nepos eius fuit Iohannes Hall (1633–1710), filius fratris, qui postea Episcopus Bristoliensis factus est et Magister Collegii Pembrochiae Oxoniensis.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
== Notae ==
{{Reflist}}
== Bibliographia ==
* {{cite book |last=Debus |first=Allen G. |year=2002 |title=The Chemical Philosophy: Paracelsian Science and Medicine in the Sixteenth and Seventeenth Centuries |publisher=Dover Publications |location=New York |pages=406, 409 |ref={{harvid|Debus|2002}} }}
* {{cite book |last=Gordon |first=Alexander |year=1890 |chapter=Hall, Thomas (1610–1665) |editor-last=Stephen |editor-first=Leslie |editor2-last=Lee |editor2-first=Sidney |title=Dictionary of National Biography |volume=24 |publisher=Smith, Elder & Co |location=London |page=91 |ref={{harvid|Gordon|1890}} |url=https://en.wikisource.org/wiki/Dictionary_of_National_Biography,_1885-1900/Hall,_Thomas_(1610-1665) }}
* {{cite book |last=Hill |first=Christopher |year=1997 |title=Intellectual Origins of the English Revolution, revisited |publisher=Clarendon Press |location=Oxford |page=51 |ref={{harvid|Hill|1997}} }}
* {{cite book |last=Hughes |first=Ann |year=2003 |chapter="Popular" Presbyterianism in the 1640s and 1650s: the cases of Thomas Edwards and Thomas Hall |editor-last=Tyacke |editor-first=Nicholas |title=England's Long Reformation, 1500–1800 |publisher=Routledge |location=London |page=235 |ref={{harvid|Hughes|2003}} }}
* {{cite book |last=Thomas |first=Keith |year=1973 |title=Religion and the Decline of Magic |publisher=Penguin Books |location=London |pages=436, 446 |ref={{harvid|Thomas|1973}} }}
* {{cite thesis |last=Thomas |first=Denise |year=2011 |title=Religious polemic, print culture and pastoral ministry: Thomas Hall B.D. (1610-1665) and the promotion of Presbyterian orthodoxy in the English Revolution |type=Ph.D. |publisher=University of Birmingham |ref={{harvid|Thomas|2011}} |url=https://etheses.bham.ac.uk/id/eprint/2831/ }}
* {{cite journal |last=Thomas |first=Denise |year=2013 |title=The Pastoral Ministry of Thomas Hall (1610–1665) in the English Revolution |journal=Midland History |volume=38 |issue=2 |pages=169–193 |doi=10.1179/0047729X13Z.00000000025 |ref={{harvid|Thomas|2013}} }}
* {{cite journal |last=Thomas |first=Denise |year=2015 |title=Collecting and Reading for Godly Reformation in Mid-Seventeenth Century Worcestershire: Thomas Hall of Kings Norton and His Books |journal=Midland History |volume=40 |issue=1 |pages=40–62 |doi=10.1179/0047729X15Z.00000000047 |ref={{harvid|Thomas|2015}} }}
* {{cite book |author=Victoria County History |year=1913 |chapter=Parishes: King's Norton |title=A History of the County of Worcester |volume=3 |publisher=Victoria County History |location=London |ref={{harvid|Victoria County History|1913}} |url=https://www.british-history.ac.uk/vch/worcs/vol3/pp179-191 }}
== Nexus externi ==
* [https://www.prdl.org/author_view.php?a_id=330 Opera Thomae Hall] apud Post-Reformation Digital Library
* [https://en.wikisource.org/wiki/Dictionary_of_National_Biography,_1885-1900/Hall,_Thomas_(1610-1665) Articulus de Thoma Hall] in ''Dictionary of National Biography''
[[Categoria:Nati 1610]]
[[Categoria:Mortui 1665]]
[[Categoria:Clerici Anglici saeculi XVII]]
[[Categoria:Ministri Presbyteriani]]
[[Categoria:Scriptores Latini recentiores]]
[[Categoria:Alumni Collegii Pembrochiae (Oxonia)]]
[[Categoria:Alumni Collegii de Balliolo (Oxonia)]]
[[Categoria:Persones de Vigornia]]
k0kq5vdt94gkrixhjsvn9n8fvxly3p3
3960552
3960545
2026-05-18T19:42:16Z
JimKillock
109532
3960552
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Thomas Hall''' (natus circa 22 Iulii 1610 Vigorniae; mortuus 13 Aprilis 1665 Kings Nortoni) fuit clericus Anglicus, minister Presbyterianus, magister scholae, et scriptor prolixus. Per totam vitam suam in parochia Kings Norton, Vigorniensis comitatus, ministravit et docuit. Notus est ob scripta polemica et theologica, quibus orthodoxiam Presbyterianam defendit et sectas radicales, astrologiam, ac consuetudines populares oppugnavit. Post Actum Uniformitatis anni 1662 eiectus, in paupertate obiit, sed bibliothecam suam, quam ipse fundaverat, paroeciae Kings Norton legavit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}{{sfn|Thomas|2011|loc=abstract}}
== Vita ==
=== Pueritia et educatio ===
Thomas Hall natus est in parochia Sancti Andreae, Vigorniae, filius Ricardi Hall, pannarii, et uxoris eius Elizabethae, natae Bonner.{{sfn|Gordon|1890|p=91}} Educatus est in Schola Regia Vigorniensi sub Henrico Bright (obiit 1626), magistro suo temporis celeberrimo. Anno 1624, in [[Collegium de Balliolo (Oxonia)|Collegium de Balliolo]] Oxoniae, ut exhibitioner, matriculavit. Cum tutorem suum neglegentem invenisset, ad [[Collegium Pembrochiae (Oxonia)|Collegium Pembrochiae]], quod nuper fundatum erat, se transtulit, ubi sub Thoma Lushington, philosophiae doctrina insigni, studuit. Gradum Artium Baccalaurei die 7 Februarii 1629 suscepit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
=== Ministerium Kings Nortoni ===
In comitatum Vigorniensem reversus, Hall magister scholae privatae factus est et in capellis parochiae Kings Norton praedicavit, ubi frater eius, Iohannes Hall, vicarius de Bromsgrove, curatus perpetuus erat. Quamquam initio conformista erat, ob frequentationem lectionum Puritanarum Birminghamiae, Presbyterianus factus est. Frater eius mox beneficium Kings Norton ei resignavit. Quia beneficium parvi valoris erat, Hall etiam magisterium Scholae Grammaticae, a rege [[Eduardus VI|Eduardo VI]] fundatae, obtinuit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}{{sfn|Thomas|2013|p=170}}
=== Bellum Civile et Interregnum ===
Tempore [[Bellum Civile Anglicum|Belli Civilis Anglici]], Hall, secundum Edmundum Calamy, "saepe spoliatus et quinquies incarceratus" est. Honores maiores, cum factio eius in potestate esset, recusavit. Anno 1652, gradum Baccalaurei in Theologia (B.D.) ab Universitate Oxoniensi accepit, ea condicione ut sermonem Latinum et sermonem Anglicum haberet.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
Quamquam Presbyterianus rigidus erat, consociationi Vigorniensi a [[Ricardus Baxter|Ricardo Baxter]] anno 1653 propositae non se iunxit, sed petitioni Vigorniensi pro retentione decimarum et ministerii stabilis subscripsit. Membrum presbyterii Kenilworth in comitatu Warwicensi factus est.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}{{sfn|Hughes|2003|p=235}}
=== Eiectio et mors ===
Post [[Restauratio Anglica|Restorationem]], Hall per [[Actus Uniformitatis (1662)|Actum Uniformitatis]] anni 1662 eiectus est. In magna paupertate vixit, sed ab amicis sustentatus est. Obiit die 13 Aprilis 1665 et in coemeterio Kings Norton sepultus est.{{sfn|Gordon|1890|p=91}} Nepos eius fuit Iohannes Hall (1633–1710), Episcopus Bristoliensis.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
== Bibliothecae ==
Hall fuit, ut Wood scripsit, "amator librorum et doctrinae, vitae retiratae et obscurae". Cum bibliotheca prima Birminghamiensis in schola grammatica instituta esset, multos libros contulit et a fratribus suis plures libros collegit. Postea similem bibliothecam in Kings Norton fundavit; paroecia, eius hortatu, aedificium erexit, et Hall omnes libros suos pro usu publico transtulit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}{{sfn|Thomas|2015|p=47}}
Bibliotheca Birminghamiensis una ex primis bibliothecis publicis Angliae habita est, sed, quia origines Puritanas habebat, post Restorationem anni 1660 dissipata est.{{sfn|Gordon|1890|p=91}} Bibliotheca Kings Nortoni, cui Hall libros suos legavit, adhuc exstat et circiter 1140 volumina, pleraque saeculi decimi septimi, continet.{{sfn|Thomas|2015|p=47}}
== Theologia et opiniones ==
=== Presbyterianismus ===
Hall fuit Presbyterianus "altus", qui pro ecclesia nationali stabat et ordinationem presbyterianam contra episcopatum et contra ministros sine vocatione legitima defendit.{{sfn|Hughes|2003|p=235}} In opere suo ''The Pulpit Guarded'' (1651), argumentis decem et septem probavit personas privatas praedicare sine vocatione non licere.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
=== Controversia de educatione ===
In opere suo ''Histrio-mastix, or A Whip for Webster'' (1654), Hall respondit libro ''Academiarum Examen'' (1654) Iohannis Webster, qui reformationem radicalem universitatum propugnabat. Hall ex positione Aristotelica argumentatus est et systema educationis traditionalis defendit. Debus notavit Hallum ex "positione Aristotelica inflexibili" argumentatum esse.{{sfn|Debus|2002|pp=406, 409}} Christophorus Hill opus ''Vindiciae Literarum'' (1654), quod eadem de causa scriptum est, "hystericum" appellavit.{{sfn|Hill|1997|p=51}} Alii opponentes ''Examinis'' fuerunt Seth Ward et Iohannes Wilkins, qui ''Vindiciae Academiarum'' (1654) scripserunt.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
=== Astrologia ===
Hall astrologiam acriter oppugnavit, eam in ''Histrio-mastix'' associans cum "temperamento Familistico-Aequatore-Magico". Haec oppugnatio a Keitho Thomas in opere suo ''Religion and the Decline of Magic'' notata est.{{sfn|Thomas|1973|pp=436, 446}}
=== Sectas radicales ===
Hall in multis operibus sectas radicales oppugnavit, inter quas Baptistas, Quakeros, Millenarios, et Monarchistas Quintos. In ''The Font Guarded'' (1652) baptismum infantium defendit contra Thomam Collier et Iohannem Tombes. In ''Chiliastomastix Redivivus'' (1657) opinionem Millenariam refutavit et Monarchistas Quintos, quorum "practicae periculosae" schisma et seditionem in ecclesia et civitate ostendebant, monuit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
=== Consuetudines populares ===
Anno 1660, Hall edidit ''Funebria Florae, The Downfall of May-games'', in quo ludos Maiales et consuetudines populares tamquam reliquias paganas et profanas damnavit. In hoc opere scripsit: "Duo pali Maiales in parochia mea erecti erant, unus furto ablatus, alter a papista professo donatus."{{sfn|Victoria County History|1913|loc=King's Norton}}
== Opera ==
Haec sunt opera praecipua Thomae Hall:{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
{| class="wikitable"
|-
! Annus !! Titulus !! Argumentum
|-
| 1651 || ''Wisdoms Conquest'' || Translatio ex Ovidii ''Metamorphosibus'' XIII
|-
| 1651 || ''The Pulpit Guarded with XVII. Arguments'' || Contra praedicatores sine vocatione
|-
| 1652 || ''The Font Guarded with XX. Arguments'' || Pro baptismo infantium; contra Collier et Tombes
|-
| 1654 || ''Comarum Ἀκοσμία. The Loathsomnesse of Long Haire'' || Contra crines longos et ornatum femineum
|-
| 1654 || ''Centuria Sacra'' || Regulae ad intelligendum Scripturas Sacras
|-
| 1654 || ''Rhetorica Sacra'' || Tropi et figurae in Scripturis Sacris
|-
| 1654 || ''Histrio-mastix. A Whip for Webster'' || Contra ''Academiarum Examen'' Iohannis Webster
|-
| 1655 || ''Vindiciae Literarum; the Schools Guarded'' || Pro doctrina humanitatis in servitium theologiae
|-
| 1655 || ''Phaetons Folly'' || Translatio ex Ovidii ''Metamorphosibus'' II et ''Tristibus''
|-
| 1657 || ''Chiliastomastix Redivivus, sive Homesus Enervatus'' || Contra Millenarios et Monarchistas Quintos
|-
| 1658 || ''A Practical and Polemical Commentary on 2 Tim. iii. iv.'' || Commentarius in Epistulam Pauli ad Timotheum
|-
| 1658 || ''Tὸ ὅλος τῆς γῆς: sive Apologia pro Ministerio Evangelico'' (Francofurti) || Pro ministerio evangelico; etiam Anglice edita 1660
|-
| 1659 || ''Samaria's Downfall'' || Commentarius in Oseam XIII, cum impetu in Salomonem Eccles
|-
| 1660 || ''The Beauty of Magistracy'' || Expositio Psalmi 82; scriptum cum Georgio Swinnocke
|-
| 1660 || ''Funebria Florae. The Downfall of May-games'' || Contra ludos Maiales
|-
| 1661 || ''An Exposition: [Amos, iv–ix.]'' || Commentarius in Amos
|}
== Familia ==
Pater Thomae Hall fuit Ricardus Hall, pannarius Vigorniensis. Frater eius, Iohannes Hall, vicarius de Bromsgrove, beneficium Kings Norton ei resignavit. Nepos eius fuit Iohannes Hall (1633–1710), filius fratris, qui postea Episcopus Bristoliensis factus est et Magister Collegii Pembrochiae Oxoniensis.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
== Notae ==
{{Reflist}}
== Bibliographia ==
* {{cite book |last=Debus |first=Allen G. |year=2002 |title=The Chemical Philosophy: Paracelsian Science and Medicine in the Sixteenth and Seventeenth Centuries |publisher=Dover Publications |location=New York |pages=406, 409 |ref={{harvid|Debus|2002}} }}
* {{cite book |last=Gordon |first=Alexander |year=1890 |chapter=Hall, Thomas (1610–1665) |editor-last=Stephen |editor-first=Leslie |editor2-last=Lee |editor2-first=Sidney |title=Dictionary of National Biography |volume=24 |publisher=Smith, Elder & Co |location=London |page=91 |ref={{harvid|Gordon|1890}} |url=https://en.wikisource.org/wiki/Dictionary_of_National_Biography,_1885-1900/Hall,_Thomas_(1610-1665) }}
* {{cite book |last=Hill |first=Christopher |year=1997 |title=Intellectual Origins of the English Revolution, revisited |publisher=Clarendon Press |location=Oxford |page=51 |ref={{harvid|Hill|1997}} }}
* {{cite book |last=Hughes |first=Ann |year=2003 |chapter="Popular" Presbyterianism in the 1640s and 1650s: the cases of Thomas Edwards and Thomas Hall |editor-last=Tyacke |editor-first=Nicholas |title=England's Long Reformation, 1500–1800 |publisher=Routledge |location=London |page=235 |ref={{harvid|Hughes|2003}} }}
* {{cite book |last=Thomas |first=Keith |year=1973 |title=Religion and the Decline of Magic |publisher=Penguin Books |location=London |pages=436, 446 |ref={{harvid|Thomas|1973}} }}
* {{cite thesis |last=Thomas |first=Denise |year=2011 |title=Religious polemic, print culture and pastoral ministry: Thomas Hall B.D. (1610-1665) and the promotion of Presbyterian orthodoxy in the English Revolution |type=Ph.D. |publisher=University of Birmingham |ref={{harvid|Thomas|2011}} |url=https://etheses.bham.ac.uk/id/eprint/2831/ }}
* {{cite journal |last=Thomas |first=Denise |year=2013 |title=The Pastoral Ministry of Thomas Hall (1610–1665) in the English Revolution |journal=Midland History |volume=38 |issue=2 |pages=169–193 |doi=10.1179/0047729X13Z.00000000025 |ref={{harvid|Thomas|2013}} }}
* {{cite journal |last=Thomas |first=Denise |year=2015 |title=Collecting and Reading for Godly Reformation in Mid-Seventeenth Century Worcestershire: Thomas Hall of Kings Norton and His Books |journal=Midland History |volume=40 |issue=1 |pages=40–62 |doi=10.1179/0047729X15Z.00000000047 |ref={{harvid|Thomas|2015}} }}
* {{cite book |author=Victoria County History |year=1913 |chapter=Parishes: King's Norton |title=A History of the County of Worcester |volume=3 |publisher=Victoria County History |location=London |ref={{harvid|Victoria County History|1913}} |url=https://www.british-history.ac.uk/vch/worcs/vol3/pp179-191 }}
== Nexus externi ==
* [https://www.prdl.org/author_view.php?a_id=330 Opera Thomae Hall] apud Post-Reformation Digital Library
* [https://en.wikisource.org/wiki/Dictionary_of_National_Biography,_1885-1900/Hall,_Thomas_(1610-1665) Articulus de Thoma Hall] in ''Dictionary of National Biography''
[[Categoria:Nati 1610]]
[[Categoria:Mortui 1665]]
[[Categoria:Clerici Anglici saeculi XVII]]
[[Categoria:Ministri Presbyteriani]]
[[Categoria:Scriptores Latini recentiores]]
[[Categoria:Alumni Collegii Pembrochiae (Oxonia)]]
[[Categoria:Alumni Collegii de Balliolo (Oxonia)]]
[[Categoria:Persones de Vigornia]]
5q6oaq5s0bprk1xbpo47grl6qk5czup
3960555
3960552
2026-05-18T19:44:16Z
JimKillock
109532
3960555
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Thomas Hall''' (natus circa 22 Iulii 1610 Vigorniae; mortuus 13 Aprilis 1665 Kings Nortoni) fuit clericus Anglicus, minister Presbyterianus, magister scholae, et scriptor prolixus. Per totam vitam suam in parochia Kings Norton, Vigorniensis comitatus, ministravit et docuit. Notus est ob scripta polemica et theologica, quibus orthodoxiam Presbyterianam defendit et sectas radicales, astrologiam, ac consuetudines populares oppugnavit. Post Actum Uniformitatis anni 1662 eiectus, in paupertate obiit, sed bibliothecam suam, quam ipse fundaverat, paroeciae Kings Norton legavit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}{{sfn|Thomas|2011|loc=abstract}}
== Vita ==
=== Pueritia et educatio ===
Thomas Hall natus est in parochia Sancti Andreae, Vigorniae, filius Ricardi Hall, pannarii, et uxoris eius Elizabethae, natae Bonner.{{sfn|Gordon|1890|p=91}} Educatus est in Schola Regia Vigorniensi sub Henrico Bright (obiit 1626), magistro suo temporis celeberrimo. Anno 1624, in [[Collegium de Balliolo (Oxonia)|Collegium de Balliolo]] Oxoniae, ut exhibitioner, matriculavit. Cum tutorem suum neglegentem invenisset, ad [[Collegium Pembrochiae (Oxonia)|Collegium Pembrochiae]], quod nuper fundatum erat, se transtulit, ubi sub Thoma Lushington, philosophiae doctrina insigni, studuit. Gradum Artium Baccalaurei die 7 Februarii 1629 suscepit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
=== Ministerium Kings Nortoni ===
In comitatum Vigorniensem reversus, Hall magister scholae privatae factus est et in capellis parochiae Kings Norton praedicavit, ubi frater eius, Iohannes Hall, vicarius de Bromsgrove, curatus perpetuus erat. Quamquam initio conformista erat, ob frequentationem lectionum Puritanarum Birminghamiae, Presbyterianus factus est. Frater eius mox beneficium Kings Norton ei resignavit. Quia beneficium parvi valoris erat, Hall etiam magisterium Scholae Grammaticae, a rege [[Eduardus VI|Eduardo VI]] fundatae, obtinuit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}{{sfn|Thomas|2013|p=170}}
=== Bellum Civile et Interregnum ===
Tempore [[Bellum Civile Anglicum|Belli Civilis Anglici]], Hall, secundum Edmundum Calamy, "saepe spoliatus et quinquies incarceratus" est. Honores maiores, cum factio eius in potestate esset, recusavit. Anno 1652, gradum Baccalaurei in Theologia (B.D.) ab Universitate Oxoniensi accepit, ea condicione ut sermonem Latinum et sermonem Anglicum haberet.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
Quamquam Presbyterianus rigidus erat, consociationi Vigorniensi a [[Ricardus Baxter|Ricardo Baxter]] anno 1653 propositae non se iunxit, sed petitioni Vigorniensi pro retentione decimarum et ministerii stabilis subscripsit. Membrum presbyterii Kenilworth in comitatu Warwicensi factus est.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}{{sfn|Hughes|2003|p=235}}
=== Eiectio et mors ===
Post [[Restauratio Anglica|Restorationem]], Hall per [[Actus Uniformitatis (1662)|Actum Uniformitatis]] anni 1662 eiectus est. In magna paupertate vixit, sed ab amicis sustentatus est. Obiit die 13 Aprilis 1665 et in coemeterio Kings Norton sepultus est.{{sfn|Gordon|1890|p=91}} Nepos eius fuit Iohannes Hall (1633–1710), Episcopus Bristoliensis.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
== Bibliothecae ==
Hall fuit, ut Wood scripsit, "amator librorum et doctrinae, vitae retiratae et obscurae". Cum bibliotheca prima Birminghamiensis in schola grammatica instituta esset, multos libros contulit et a fratribus suis plures libros collegit. Postea similem bibliothecam in Kings Norton fundavit; paroecia, eius hortatu, aedificium erexit, et Hall omnes libros suos pro usu publico transtulit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}{{sfn|Thomas|2015|p=47}}
Bibliotheca Birminghamiensis una ex primis bibliothecis publicis Angliae habita est, sed, quia origines Puritanas habebat, post Restorationem anni 1660 dissipata est.{{sfn|Gordon|1890|p=91}} Bibliotheca Kings Nortoni, cui Hall libros suos legavit, adhuc exstat et circiter 1140 volumina, pleraque saeculi decimi septimi, continet.{{sfn|Thomas|2015|p=47}}
== Theologia et opiniones ==
=== Presbyterianismus ===
Hall fuit Presbyterianus "altus", qui pro ecclesia nationali stabat et ordinationem presbyterianam contra episcopatum et contra ministros sine vocatione legitima defendit.{{sfn|Hughes|2003|p=235}} In opere suo ''The Pulpit Guarded'' (1651), argumentis decem et septem probavit personas privatas praedicare sine vocatione non licere.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
=== Controversia de educatione ===
In opere suo ''Histrio-mastix, or A Whip for Webster'' (1654), Hall respondit libro ''Academiarum Examen'' (1654) Iohannis Webster, qui reformationem radicalem universitatum propugnabat. Hall ex positione Aristotelica argumentatus est et systema educationis traditionalis defendit. Debus notavit Hallum ex "positione Aristotelica inflexibili" argumentatum esse.{{sfn|Debus|2002|pp=406, 409}} Christophorus Hill opus ''Vindiciae Literarum'' (1654), quod eadem de causa scriptum est, "hystericum" appellavit.{{sfn|Hill|1997|p=51}} Alii opponentes ''Examinis'' fuerunt Seth Ward et Iohannes Wilkins, qui ''Vindiciae Academiarum'' (1654) scripserunt.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
=== Astrologia ===
Hall astrologiam acriter oppugnavit, eam in ''Histrio-mastix'' associans cum "temperamento Familistico-Aequatore-Magico". Haec oppugnatio a Keitho Thomas in opere suo ''Religion and the Decline of Magic'' notata est.{{sfn|Thomas|1973|pp=436, 446}}
=== Sectas radicales ===
Hall in multis operibus sectas radicales oppugnavit, inter quas Baptistas, Quakeros, Millenarios, et Monarchistas Quintos. In ''The Font Guarded'' (1652) baptismum infantium defendit contra Thomam Collier et Iohannem Tombes. In ''Chiliastomastix Redivivus'' (1657) opinionem Millenariam refutavit et Monarchistas Quintos, quorum "practicae periculosae" schisma et seditionem in ecclesia et civitate ostendebant, monuit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
=== Consuetudines populares ===
Anno 1660, Hall edidit ''Funebria Florae, The Downfall of May-games'', in quo ludos Maiales et consuetudines populares tamquam reliquias paganas et profanas damnavit. In hoc opere scripsit: "Duo pali Maiales in parochia mea erecti erant, unus furto ablatus, alter a papista professo donatus."{{sfn|Victoria County History|1913|loc=King's Norton}}
== Opera ==
Haec sunt opera praecipua Thomae Hall:{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
{| class="wikitable"
|-
! Annus !! Titulus !! Argumentum
|-
| 1651 || ''Wisdoms Conquest'' || Translatio ex Ovidii ''Metamorphosibus'' XIII
|-
| 1651 || ''The Pulpit Guarded with XVII. Arguments'' || Contra praedicatores sine vocatione
|-
| 1652 || ''The Font Guarded with XX. Arguments'' || Pro baptismo infantium; contra Collier et Tombes
|-
| 1654 || ''Comarum Ἀκοσμία. The Loathsomnesse of Long Haire'' || Contra crines longos et ornatum femineum
|-
| 1654 || ''Centuria Sacra'' || Regulae ad intelligendum Scripturas Sacras
|-
| 1654 || ''Rhetorica Sacra'' || Tropi et figurae in Scripturis Sacris
|-
| 1654 || ''Histrio-mastix. A Whip for Webster'' || Contra ''Academiarum Examen'' Iohannis Webster
|-
| 1655 || ''Vindiciae Literarum; the Schools Guarded'' || Pro doctrina humanitatis in servitium theologiae
|-
| 1655 || ''Phaetons Folly'' || Translatio ex Ovidii ''Metamorphosibus'' II et ''Tristibus''
|-
| 1657 || ''Chiliastomastix Redivivus, sive Homesus Enervatus'' || Contra Millenarios et Monarchistas Quintos
|-
| 1658 || ''A Practical and Polemical Commentary on 2 Tim. iii. iv.'' || Commentarius in Epistulam Pauli ad Timotheum
|-
| 1658 || ''Tὸ ὅλος τῆς γῆς: sive Apologia pro Ministerio Evangelico'' (Francofurti) || Pro ministerio evangelico; etiam Anglice edita 1660
|-
| 1659 || ''Samaria's Downfall'' || Commentarius in Oseam XIII, cum impetu in Salomonem Eccles
|-
| 1660 || ''The Beauty of Magistracy'' || Expositio Psalmi 82; scriptum cum Georgio Swinnocke
|-
| 1660 || ''Funebria Florae. The Downfall of May-games'' || Contra ludos Maiales
|-
| 1661 || ''An Exposition: [Amos, iv–ix.]'' || Commentarius in Amos
|}
== Familia ==
Pater Thomae Hall fuit Ricardus Hall, pannarius Vigorniensis. Frater eius, Iohannes Hall, vicarius de Bromsgrove, beneficium Kings Norton ei resignavit. Nepos eius fuit Iohannes Hall (1633–1710), filius fratris, qui postea Episcopus Bristoliensis factus est et Magister Collegii Pembrochiae Oxoniensis.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
== Notae ==
{{Reflist}}
== Bibliographia ==
* {{cite book |last=Debus |first=Allen G. |year=2002 |title=The Chemical Philosophy: Paracelsian Science and Medicine in the Sixteenth and Seventeenth Centuries |publisher=Dover Publications |location=New York |pages=406, 409 |ref={{harvid|Debus|2002}} }}
* {{cite book |last=Gordon |first=Alexander |year=1890 |chapter=Hall, Thomas (1610–1665) |editor-last=Stephen |editor-first=Leslie |editor2-last=Lee |editor2-first=Sidney |title=Dictionary of National Biography |volume=24 |publisher=Smith, Elder & Co |location=London |page=91 |ref={{harvid|Gordon|1890}} |url=https://en.wikisource.org/wiki/Dictionary_of_National_Biography,_1885-1900/Hall,_Thomas_(1610-1665) }}
* {{cite book |last=Hill |first=Christopher |year=1997 |title=Intellectual Origins of the English Revolution, revisited |publisher=Clarendon Press |location=Oxford |page=51 |ref={{harvid|Hill|1997}} }}
* {{cite book |last=Hughes |first=Ann |year=2003 |chapter="Popular" Presbyterianism in the 1640s and 1650s: the cases of Thomas Edwards and Thomas Hall |editor-last=Tyacke |editor-first=Nicholas |title=England's Long Reformation, 1500–1800 |publisher=Routledge |location=London |page=235 |ref={{harvid|Hughes|2003}} }}
* {{cite book |last=Thomas |first=Keith |year=1973 |title=Religion and the Decline of Magic |publisher=Penguin Books |location=London |pages=436, 446 |ref={{harvid|Thomas|1973}} }}
* {{cite thesis |last=Thomas |first=Denise |year=2011 |title=Religious polemic, print culture and pastoral ministry: Thomas Hall B.D. (1610-1665) and the promotion of Presbyterian orthodoxy in the English Revolution |type=Ph.D. |publisher=University of Birmingham |ref={{harvid|Thomas|2011}} |url=https://etheses.bham.ac.uk/id/eprint/2831/ }}
* {{cite journal |last=Thomas |first=Denise |year=2013 |title=The Pastoral Ministry of Thomas Hall (1610–1665) in the English Revolution |journal=Midland History |volume=38 |issue=2 |pages=169–193 |doi=10.1179/0047729X13Z.00000000025 |ref={{harvid|Thomas|2013}} }}
* {{cite journal |last=Thomas |first=Denise |year=2015 |title=Collecting and Reading for Godly Reformation in Mid-Seventeenth Century Worcestershire: Thomas Hall of Kings Norton and His Books |journal=Midland History |volume=40 |issue=1 |pages=40–62 |doi=10.1179/0047729X15Z.00000000047 |ref={{harvid|Thomas|2015}} }}
* {{cite book |author=Victoria County History |year=1913 |chapter=Parishes: King's Norton |title=A History of the County of Worcester |volume=3 |publisher=Victoria County History |location=London |ref={{harvid|Victoria County History|1913}} |url=https://www.british-history.ac.uk/vch/worcs/vol3/pp179-191 }}
== Nexus externi ==
* [https://www.prdl.org/author_view.php?a_id=330 Opera Thomae Hall] apud Post-Reformation Digital Library
* [https://en.wikisource.org/wiki/Dictionary_of_National_Biography,_1885-1900/Hall,_Thomas_(1610-1665) Articulus de Thoma Hall] in ''Dictionary of National Biography''
[[Categoria:Nati 1610]]
[[Categoria:Mortui 1665]]
[[Categoria:Clerici Anglici saeculi XVII]]
[[Categoria:Ministri Presbyteriani]]
[[Categoria:Scriptores Latini recentiores]]
[[Categoria:Alumni Collegii Pembrochiae (Oxonia)]]
[[Categoria:Alumni Collegii de Balliolo (Oxonia)]]
[[Categoria:Persones de Vigornia]]
k0kq5vdt94gkrixhjsvn9n8fvxly3p3
3960558
3960555
2026-05-18T19:45:52Z
JimKillock
109532
3960558
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Thomas Hall''' (natus circa 22 Iulii 1610 Vigorniae; mortuus 13 Aprilis 1665 Kings Nortoni) fuit clericus Anglicus, minister Presbyterianus, magister scholae, et scriptor prolixus. Per totam vitam suam in parochia Kings Norton, Vigorniensis comitatus, ministravit et docuit. Notus est ob scripta polemica et theologica, quibus orthodoxiam Presbyterianam defendit et sectas radicales, astrologiam, ac consuetudines populares oppugnavit. Post Actum Uniformitatis anni 1662 eiectus, in paupertate obiit, sed bibliothecam suam, quam ipse fundaverat, paroeciae Kings Norton legavit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}{{sfn|Thomas|2011|loc=abstract}}
== Vita ==
=== Pueritia et educatio ===
Thomas Hall natus est in parochia Sancti Andreae, Vigorniae, filius Ricardi Hall, pannarii, et uxoris eius Elizabethae, natae Bonner.{{sfn|Gordon|1890|p=91}} Educatus est in Schola Regia Vigorniensi sub Henrico Bright (obiit 1626), magistro suo temporis celeberrimo. Anno 1624, in [[Collegium de Balliolo (Oxonia)|Collegium de Balliolo]] Oxoniae, ut exhibitioner, matriculavit. Cum tutorem suum neglegentem invenisset, ad [[Collegium Pembrochiae (Oxonia)|Collegium Pembrochiae]], quod nuper fundatum erat, se transtulit, ubi sub Thoma Lushington, philosophiae doctrina insigni, studuit. Gradum Artium Baccalaurei die 7 Februarii 1629 suscepit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
=== Ministerium Kings Nortoni ===
In comitatum Vigorniensem reversus, Hall magister scholae privatae factus est et in capellis parochiae Kings Norton praedicavit, ubi frater eius, Iohannes Hall, vicarius de Bromsgrove, curatus perpetuus erat. Quamquam initio conformista erat, ob frequentationem lectionum Puritanarum Birminghamiae, Presbyterianus factus est. Frater eius mox beneficium Kings Norton ei resignavit. Quia beneficium parvi valoris erat, Hall etiam magisterium Scholae Grammaticae, a rege [[Eduardus VI|Eduardo VI]] fundatae, obtinuit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}{{sfn|Thomas|2013|p=170}}
=== Bellum Civile et Interregnum ===
Tempore [[Bellum Civile Anglicum|Belli Civilis Anglici]], Hall, secundum Edmundum Calamy, "saepe spoliatus et quinquies incarceratus" est. Honores maiores, cum factio eius in potestate esset, recusavit. Anno 1652, gradum Baccalaurei in Theologia (B.D.) ab Universitate Oxoniensi accepit, ea condicione ut sermonem Latinum et sermonem Anglicum haberet.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
Quamquam Presbyterianus rigidus erat, consociationi Vigorniensi a [[Ricardus Baxter|Ricardo Baxter]] anno 1653 propositae non se iunxit, sed petitioni Vigorniensi pro retentione decimarum et ministerii stabilis subscripsit. Membrum presbyterii Kenilworth in comitatu Warwicensi factus est.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}{{sfn|Hughes|2003|p=235}}
=== Eiectio et mors ===
Post [[Restauratio Anglica|Restorationem]], Hall per [[Actus Uniformitatis (1662)|Actum Uniformitatis]] anni 1662 eiectus est. In magna paupertate vixit, sed ab amicis sustentatus est. Obiit die 13 Aprilis 1665 et in coemeterio Kings Norton sepultus est.{{sfn|Gordon|1890|p=91}} Nepos eius fuit Iohannes Hall (1633–1710), Episcopus Bristoliensis.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
== Bibliothecae ==
Hall fuit, ut Wood scripsit, "amator librorum et doctrinae, vitae retiratae et obscurae". Cum bibliotheca prima Birminghamiensis in schola grammatica instituta esset, multos libros contulit et a fratribus suis plures libros collegit. Postea similem bibliothecam in Kings Norton fundavit; paroecia, eius hortatu, aedificium erexit, et Hall omnes libros suos pro usu publico transtulit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}{{sfn|Thomas|2015|p=47}}
Bibliotheca Birminghamiensis una ex primis bibliothecis publicis Angliae habita est, sed, quia origines Puritanas habebat, post Restorationem anni 1660 dissipata est.{{sfn|Gordon|1890|p=91}} Bibliotheca Kings Nortoni, cui Hall libros suos legavit, adhuc exstat et circiter 1140 volumina, pleraque saeculi decimi septimi, continet.{{sfn|Thomas|2015|p=47}}
== Theologia et opiniones ==
=== Presbyterianismus ===
Hall fuit Presbyterianus "altus", qui pro ecclesia nationali stabat et ordinationem presbyterianam contra episcopatum et contra ministros sine vocatione legitima defendit.{{sfn|Hughes|2003|p=235}} In opere suo ''The Pulpit Guarded'' (1651), argumentis decem et septem probavit personas privatas praedicare sine vocatione non licere.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
=== Controversia de educatione ===
In opere suo ''Histrio-mastix, or A Whip for Webster'' (1654), Hall respondit libro ''Academiarum Examen'' (1654) Iohannis Webster, qui reformationem radicalem universitatum propugnabat. Hall ex positione Aristotelica argumentatus est et systema educationis traditionalis defendit. Debus notavit Hallum ex "positione Aristotelica inflexibili" argumentatum esse.{{sfn|Debus|2002|pp=406, 409}} Christophorus Hill opus ''Vindiciae Literarum'' (1654), quod eadem de causa scriptum est, "hystericum" appellavit.{{sfn|Hill|1997|p=51}} Alii opponentes ''Examinis'' fuerunt Seth Ward et Iohannes Wilkins, qui ''Vindiciae Academiarum'' (1654) scripserunt.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
=== Astrologia ===
Hall astrologiam acriter oppugnavit, eam in ''Histrio-mastix'' associans cum "temperamento Familistico-Aequatore-Magico". Haec oppugnatio a Keitho Thomas in opere suo ''Religion and the Decline of Magic'' notata est.{{sfn|Thomas|1973|pp=436, 446}}
=== Sectas radicales ===
Hall in multis operibus sectas radicales oppugnavit, inter quas Baptistas, Quakeros, Millenarios, et Monarchistas Quintos. In ''The Font Guarded'' (1652) baptismum infantium defendit contra Thomam Collier et Iohannem Tombes. In ''Chiliastomastix Redivivus'' (1657) opinionem Millenariam refutavit et Monarchistas Quintos, quorum "practicae periculosae" schisma et seditionem in ecclesia et civitate ostendebant, monuit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
=== Consuetudines populares ===
Anno 1660, Hall edidit ''Funebria Florae, The Downfall of May-games'', in quo ludos Maiales et consuetudines populares tamquam reliquias paganas et profanas damnavit. In hoc opere scripsit: "Duo pali Maiales in parochia mea erecti erant, unus furto ablatus, alter a papista professo donatus."{{sfn|Victoria County History|1913|loc=King's Norton}}
== Opera ==
Haec sunt opera praecipua Thomae Hall:{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
{| class="wikitable"
|-
! Annus !! Titulus !! Argumentum
|-
| 1651 || ''Wisdoms Conquest'' || Translatio ex Ovidii ''Metamorphosibus'' XIII
|-
| 1651 || ''The Pulpit Guarded with XVII. Arguments'' || Contra praedicatores sine vocatione
|-
| 1652 || ''The Font Guarded with XX. Arguments'' || Pro baptismo infantium; contra Collier et Tombes
|-
| 1654 || ''Comarum Ἀκοσμία. The Loathsomnesse of Long Haire'' || Contra crines longos et ornatum femineum
|-
| 1654 || ''Centuria Sacra'' || Regulae ad intelligendum Scripturas Sacras
|-
| 1654 || ''Rhetorica Sacra'' || Tropi et figurae in Scripturis Sacris
|-
| 1654 || ''Histrio-mastix. A Whip for Webster'' || Contra ''Academiarum Examen'' Iohannis Webster
|-
| 1655 || ''Vindiciae Literarum; the Schools Guarded'' || Pro doctrina humanitatis in servitium theologiae
|-
| 1655 || ''Phaetons Folly'' || Translatio ex Ovidii ''Metamorphosibus'' II et ''Tristibus''
|-
| 1657 || ''Chiliastomastix Redivivus, sive Homesus Enervatus'' || Contra Millenarios et Monarchistas Quintos
|-
| 1658 || ''A Practical and Polemical Commentary on 2 Tim. iii. iv.'' || Commentarius in Epistulam Pauli ad Timotheum
|-
| 1658 || ''Tὸ ὅλος τῆς γῆς: sive Apologia pro Ministerio Evangelico'' (Francofurti) || Pro ministerio evangelico; etiam Anglice edita 1660
|-
| 1659 || ''Samaria's Downfall'' || Commentarius in Oseam XIII, cum impetu in Salomonem Eccles
|-
| 1660 || ''The Beauty of Magistracy'' || Expositio Psalmi 82; scriptum cum Georgio Swinnocke
|-
| 1660 || ''Funebria Florae. The Downfall of May-games'' || Contra ludos Maiales
|-
| 1661 || ''An Exposition: [Amos, iv–ix.]'' || Commentarius in Amos
|}
== Familia ==
Pater Thomae Hall fuit Ricardus Hall, pannarius Vigorniensis. Frater eius, Iohannes Hall, vicarius de Bromsgrove, beneficium Kings Norton ei resignavit. Nepos eius fuit Iohannes Hall (1633–1710), filius fratris, qui postea Episcopus Bristoliensis factus est et Magister Collegii Pembrochiae Oxoniensis.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
== Notae ==
{{Reflist}}
== Bibliographia ==
* {{cite book |last=Debus |first=Allen G. |year=2002 |title=The Chemical Philosophy: Paracelsian Science and Medicine in the Sixteenth and Seventeenth Centuries |publisher=Dover Publications |location=New York |pages=406, 409 |ref={{harvid|Debus|2002}} }}
* {{cite book |last=Gordon |first=Alexander |year=1890 |chapter=Hall, Thomas (1610–1665) |editor-last=Stephen |editor-first=Leslie |editor2-last=Lee |editor2-first=Sidney |title=Dictionary of National Biography |volume=24 |publisher=Smith, Elder & Co |location=London |page=91 |ref={{harvid|Gordon|1890}} |url=https://en.wikisource.org/wiki/Dictionary_of_National_Biography,_1885-1900/Hall,_Thomas_(1610-1665) }}
* {{cite book |last=Hill |first=Christopher |year=1997 |title=Intellectual Origins of the English Revolution, revisited |publisher=Clarendon Press |location=Oxford |page=51 |ref={{harvid|Hill|1997}} }}
* {{cite book |last=Hughes |first=Ann |year=2003 |chapter="Popular" Presbyterianism in the 1640s and 1650s: the cases of Thomas Edwards and Thomas Hall |editor-last=Tyacke |editor-first=Nicholas |title=England's Long Reformation, 1500–1800 |publisher=Routledge |location=London |page=235 |ref={{harvid|Hughes|2003}} }}
* {{cite book |last=Thomas |first=Keith |year=1973 |title=Religion and the Decline of Magic |publisher=Penguin Books |location=London |pages=436, 446 |ref={{harvid|Thomas|1973}} }}
* {{cite thesis |last=Thomas |first=Denise |year=2011 |title=Religious polemic, print culture and pastoral ministry: Thomas Hall B.D. (1610-1665) and the promotion of Presbyterian orthodoxy in the English Revolution |type=Ph.D. |publisher=University of Birmingham |ref={{harvid|Thomas|2011}} |url=https://etheses.bham.ac.uk/id/eprint/2831/ }}
* {{cite journal |last=Thomas |first=Denise |year=2013 |title=The Pastoral Ministry of Thomas Hall (1610–1665) in the English Revolution |journal=Midland History |volume=38 |issue=2 |pages=169–193 |doi=10.1179/0047729X13Z.00000000025 |ref={{harvid|Thomas|2013}} }}
* {{cite journal |last=Thomas |first=Denise |year=2015 |title=Collecting and Reading for Godly Reformation in Mid-Seventeenth Century Worcestershire: Thomas Hall of Kings Norton and His Books |journal=Midland History |volume=40 |issue=1 |pages=40–62 |doi=10.1179/0047729X15Z.00000000047 |ref={{harvid|Thomas|2015}} }}
* {{cite book |author=Victoria County History |year=1913 |chapter=Parishes: King's Norton |title=A History of the County of Worcester |volume=3 |publisher=Victoria County History |location=London |ref={{harvid|Victoria County History|1913}} |url=https://www.british-history.ac.uk/vch/worcs/vol3/pp179-191 }}
== Nexus externi ==
* [https://www.prdl.org/author_view.php?a_id=330 Opera Thomae Hall] apud Post-Reformation Digital Library
* [https://en.wikisource.org/wiki/Dictionary_of_National_Biography,_1885-1900/Hall,_Thomas_(1610-1665) Articulus de Thoma Hall] in ''Dictionary of National Biography''
[[Categoria:Nati 1610]]
[[Categoria:Mortui 1665]]
[[Categoria:Clerici Anglici saeculi XVII]]
[[Categoria:Ministri Presbyteriani]]
[[Categoria:Scriptores Latini recentiores]]
[[Categoria:Alumni Collegii Pembrochiae (Oxonia)]]
[[Categoria:Alumni Collegii de Balliolo (Oxonia)]]
[[Categoria:Persones de Vigornia]]
6gqoow058a7gwb26bkv6gssu3mwe8gb
3960560
3960558
2026-05-18T19:48:18Z
JimKillock
109532
/* Ministerium Kings Nortoni */
3960560
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Thomas Hall''' (natus circa 22 Iulii 1610 Vigorniae; mortuus 13 Aprilis 1665 Kings Nortoni) fuit clericus Anglicus, minister Presbyterianus, magister scholae, et scriptor prolixus. Per totam vitam suam in parochia Kings Norton, Vigorniensis comitatus, ministravit et docuit. Notus est ob scripta polemica et theologica, quibus orthodoxiam Presbyterianam defendit et sectas radicales, astrologiam, ac consuetudines populares oppugnavit. Post Actum Uniformitatis anni 1662 eiectus, in paupertate obiit, sed bibliothecam suam, quam ipse fundaverat, paroeciae Kings Norton legavit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}{{sfn|Thomas|2011|loc=abstract}}
== Vita ==
=== Pueritia et educatio ===
Thomas Hall natus est in parochia Sancti Andreae, Vigorniae, filius Ricardi Hall, pannarii, et uxoris eius Elizabethae, natae Bonner.{{sfn|Gordon|1890|p=91}} Educatus est in Schola Regia Vigorniensi sub Henrico Bright (obiit 1626), magistro suo temporis celeberrimo. Anno 1624, in [[Collegium de Balliolo (Oxonia)|Collegium de Balliolo]] Oxoniae, ut exhibitioner, matriculavit. Cum tutorem suum neglegentem invenisset, ad [[Collegium Pembrochiae (Oxonia)|Collegium Pembrochiae]], quod nuper fundatum erat, se transtulit, ubi sub Thoma Lushington, philosophiae doctrina insigni, studuit. Gradum Artium Baccalaurei die 7 Februarii 1629 suscepit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
=== Ministerium Kings Nortoni ===
In comitatum Vigorniensem reversus, Hall magister scholae privatae factus est et in capellis parochiae Kings Norton praedicavit, ubi frater eius, Iohannes Hall, vicarius de Bromsgrove, curatus perpetuus erat. Quamquam initio conformista erat, ob frequentationem lectionum Puritanarum Birminghamiae, Presbyterianus factus est. Frater eius mox beneficium Kings Norton ei resignavit. Quia beneficium parvi valoris erat, Hall etiam magisterium Scholae Grammaticae, a rege [[Eduardus VI (rex Angliae)|Eduardo VI]] fundatae, obtinuit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}{{sfn|Thomas|2013|p=170}}
=== Bellum Civile et Interregnum ===
Tempore [[Bellum Civile Anglicum|Belli Civilis Anglici]], Hall, secundum Edmundum Calamy, "saepe spoliatus et quinquies incarceratus" est. Honores maiores, cum factio eius in potestate esset, recusavit. Anno 1652, gradum Baccalaurei in Theologia (B.D.) ab Universitate Oxoniensi accepit, ea condicione ut sermonem Latinum et sermonem Anglicum haberet.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
Quamquam Presbyterianus rigidus erat, consociationi Vigorniensi a [[Ricardus Baxter|Ricardo Baxter]] anno 1653 propositae non se iunxit, sed petitioni Vigorniensi pro retentione decimarum et ministerii stabilis subscripsit. Membrum presbyterii Kenilworth in comitatu Warwicensi factus est.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}{{sfn|Hughes|2003|p=235}}
=== Eiectio et mors ===
Post [[Restauratio Anglica|Restorationem]], Hall per [[Actus Uniformitatis (1662)|Actum Uniformitatis]] anni 1662 eiectus est. In magna paupertate vixit, sed ab amicis sustentatus est. Obiit die 13 Aprilis 1665 et in coemeterio Kings Norton sepultus est.{{sfn|Gordon|1890|p=91}} Nepos eius fuit Iohannes Hall (1633–1710), Episcopus Bristoliensis.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
== Bibliothecae ==
Hall fuit, ut Wood scripsit, "amator librorum et doctrinae, vitae retiratae et obscurae". Cum bibliotheca prima Birminghamiensis in schola grammatica instituta esset, multos libros contulit et a fratribus suis plures libros collegit. Postea similem bibliothecam in Kings Norton fundavit; paroecia, eius hortatu, aedificium erexit, et Hall omnes libros suos pro usu publico transtulit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}{{sfn|Thomas|2015|p=47}}
Bibliotheca Birminghamiensis una ex primis bibliothecis publicis Angliae habita est, sed, quia origines Puritanas habebat, post Restorationem anni 1660 dissipata est.{{sfn|Gordon|1890|p=91}} Bibliotheca Kings Nortoni, cui Hall libros suos legavit, adhuc exstat et circiter 1140 volumina, pleraque saeculi decimi septimi, continet.{{sfn|Thomas|2015|p=47}}
== Theologia et opiniones ==
=== Presbyterianismus ===
Hall fuit Presbyterianus "altus", qui pro ecclesia nationali stabat et ordinationem presbyterianam contra episcopatum et contra ministros sine vocatione legitima defendit.{{sfn|Hughes|2003|p=235}} In opere suo ''The Pulpit Guarded'' (1651), argumentis decem et septem probavit personas privatas praedicare sine vocatione non licere.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
=== Controversia de educatione ===
In opere suo ''Histrio-mastix, or A Whip for Webster'' (1654), Hall respondit libro ''Academiarum Examen'' (1654) Iohannis Webster, qui reformationem radicalem universitatum propugnabat. Hall ex positione Aristotelica argumentatus est et systema educationis traditionalis defendit. Debus notavit Hallum ex "positione Aristotelica inflexibili" argumentatum esse.{{sfn|Debus|2002|pp=406, 409}} Christophorus Hill opus ''Vindiciae Literarum'' (1654), quod eadem de causa scriptum est, "hystericum" appellavit.{{sfn|Hill|1997|p=51}} Alii opponentes ''Examinis'' fuerunt Seth Ward et Iohannes Wilkins, qui ''Vindiciae Academiarum'' (1654) scripserunt.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
=== Astrologia ===
Hall astrologiam acriter oppugnavit, eam in ''Histrio-mastix'' associans cum "temperamento Familistico-Aequatore-Magico". Haec oppugnatio a Keitho Thomas in opere suo ''Religion and the Decline of Magic'' notata est.{{sfn|Thomas|1973|pp=436, 446}}
=== Sectas radicales ===
Hall in multis operibus sectas radicales oppugnavit, inter quas Baptistas, Quakeros, Millenarios, et Monarchistas Quintos. In ''The Font Guarded'' (1652) baptismum infantium defendit contra Thomam Collier et Iohannem Tombes. In ''Chiliastomastix Redivivus'' (1657) opinionem Millenariam refutavit et Monarchistas Quintos, quorum "practicae periculosae" schisma et seditionem in ecclesia et civitate ostendebant, monuit.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
=== Consuetudines populares ===
Anno 1660, Hall edidit ''Funebria Florae, The Downfall of May-games'', in quo ludos Maiales et consuetudines populares tamquam reliquias paganas et profanas damnavit. In hoc opere scripsit: "Duo pali Maiales in parochia mea erecti erant, unus furto ablatus, alter a papista professo donatus."{{sfn|Victoria County History|1913|loc=King's Norton}}
== Opera ==
Haec sunt opera praecipua Thomae Hall:{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
{| class="wikitable"
|-
! Annus !! Titulus !! Argumentum
|-
| 1651 || ''Wisdoms Conquest'' || Translatio ex Ovidii ''Metamorphosibus'' XIII
|-
| 1651 || ''The Pulpit Guarded with XVII. Arguments'' || Contra praedicatores sine vocatione
|-
| 1652 || ''The Font Guarded with XX. Arguments'' || Pro baptismo infantium; contra Collier et Tombes
|-
| 1654 || ''Comarum Ἀκοσμία. The Loathsomnesse of Long Haire'' || Contra crines longos et ornatum femineum
|-
| 1654 || ''Centuria Sacra'' || Regulae ad intelligendum Scripturas Sacras
|-
| 1654 || ''Rhetorica Sacra'' || Tropi et figurae in Scripturis Sacris
|-
| 1654 || ''Histrio-mastix. A Whip for Webster'' || Contra ''Academiarum Examen'' Iohannis Webster
|-
| 1655 || ''Vindiciae Literarum; the Schools Guarded'' || Pro doctrina humanitatis in servitium theologiae
|-
| 1655 || ''Phaetons Folly'' || Translatio ex Ovidii ''Metamorphosibus'' II et ''Tristibus''
|-
| 1657 || ''Chiliastomastix Redivivus, sive Homesus Enervatus'' || Contra Millenarios et Monarchistas Quintos
|-
| 1658 || ''A Practical and Polemical Commentary on 2 Tim. iii. iv.'' || Commentarius in Epistulam Pauli ad Timotheum
|-
| 1658 || ''Tὸ ὅλος τῆς γῆς: sive Apologia pro Ministerio Evangelico'' (Francofurti) || Pro ministerio evangelico; etiam Anglice edita 1660
|-
| 1659 || ''Samaria's Downfall'' || Commentarius in Oseam XIII, cum impetu in Salomonem Eccles
|-
| 1660 || ''The Beauty of Magistracy'' || Expositio Psalmi 82; scriptum cum Georgio Swinnocke
|-
| 1660 || ''Funebria Florae. The Downfall of May-games'' || Contra ludos Maiales
|-
| 1661 || ''An Exposition: [Amos, iv–ix.]'' || Commentarius in Amos
|}
== Familia ==
Pater Thomae Hall fuit Ricardus Hall, pannarius Vigorniensis. Frater eius, Iohannes Hall, vicarius de Bromsgrove, beneficium Kings Norton ei resignavit. Nepos eius fuit Iohannes Hall (1633–1710), filius fratris, qui postea Episcopus Bristoliensis factus est et Magister Collegii Pembrochiae Oxoniensis.{{sfn|Gordon|1890|p=91}}
== Notae ==
{{Reflist}}
== Bibliographia ==
* {{cite book |last=Debus |first=Allen G. |year=2002 |title=The Chemical Philosophy: Paracelsian Science and Medicine in the Sixteenth and Seventeenth Centuries |publisher=Dover Publications |location=New York |pages=406, 409 |ref={{harvid|Debus|2002}} }}
* {{cite book |last=Gordon |first=Alexander |year=1890 |chapter=Hall, Thomas (1610–1665) |editor-last=Stephen |editor-first=Leslie |editor2-last=Lee |editor2-first=Sidney |title=Dictionary of National Biography |volume=24 |publisher=Smith, Elder & Co |location=London |page=91 |ref={{harvid|Gordon|1890}} |url=https://en.wikisource.org/wiki/Dictionary_of_National_Biography,_1885-1900/Hall,_Thomas_(1610-1665) }}
* {{cite book |last=Hill |first=Christopher |year=1997 |title=Intellectual Origins of the English Revolution, revisited |publisher=Clarendon Press |location=Oxford |page=51 |ref={{harvid|Hill|1997}} }}
* {{cite book |last=Hughes |first=Ann |year=2003 |chapter="Popular" Presbyterianism in the 1640s and 1650s: the cases of Thomas Edwards and Thomas Hall |editor-last=Tyacke |editor-first=Nicholas |title=England's Long Reformation, 1500–1800 |publisher=Routledge |location=London |page=235 |ref={{harvid|Hughes|2003}} }}
* {{cite book |last=Thomas |first=Keith |year=1973 |title=Religion and the Decline of Magic |publisher=Penguin Books |location=London |pages=436, 446 |ref={{harvid|Thomas|1973}} }}
* {{cite thesis |last=Thomas |first=Denise |year=2011 |title=Religious polemic, print culture and pastoral ministry: Thomas Hall B.D. (1610-1665) and the promotion of Presbyterian orthodoxy in the English Revolution |type=Ph.D. |publisher=University of Birmingham |ref={{harvid|Thomas|2011}} |url=https://etheses.bham.ac.uk/id/eprint/2831/ }}
* {{cite journal |last=Thomas |first=Denise |year=2013 |title=The Pastoral Ministry of Thomas Hall (1610–1665) in the English Revolution |journal=Midland History |volume=38 |issue=2 |pages=169–193 |doi=10.1179/0047729X13Z.00000000025 |ref={{harvid|Thomas|2013}} }}
* {{cite journal |last=Thomas |first=Denise |year=2015 |title=Collecting and Reading for Godly Reformation in Mid-Seventeenth Century Worcestershire: Thomas Hall of Kings Norton and His Books |journal=Midland History |volume=40 |issue=1 |pages=40–62 |doi=10.1179/0047729X15Z.00000000047 |ref={{harvid|Thomas|2015}} }}
* {{cite book |author=Victoria County History |year=1913 |chapter=Parishes: King's Norton |title=A History of the County of Worcester |volume=3 |publisher=Victoria County History |location=London |ref={{harvid|Victoria County History|1913}} |url=https://www.british-history.ac.uk/vch/worcs/vol3/pp179-191 }}
== Nexus externi ==
* [https://www.prdl.org/author_view.php?a_id=330 Opera Thomae Hall] apud Post-Reformation Digital Library
* [https://en.wikisource.org/wiki/Dictionary_of_National_Biography,_1885-1900/Hall,_Thomas_(1610-1665) Articulus de Thoma Hall] in ''Dictionary of National Biography''
[[Categoria:Nati 1610]]
[[Categoria:Mortui 1665]]
[[Categoria:Clerici Anglici saeculi XVII]]
[[Categoria:Ministri Presbyteriani]]
[[Categoria:Scriptores Latini recentiores]]
[[Categoria:Alumni Collegii Pembrochiae (Oxonia)]]
[[Categoria:Alumni Collegii de Balliolo (Oxonia)]]
[[Categoria:Persones de Vigornia]]
03gbv54h9q7dfwqacyiowtw7hdgj48d
3960591
3960560
2026-05-18T22:56:29Z
Grufo
64423
Formulas citationum Anglicas ad Latinas verti
3960591
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Thomas Hall}} (natus circa [[22 Iulii]] [[1610]] [[Vigornia]]e; mortuus [[13 Aprilis]] [[1665]] [[Norton Regis|Norton Regi]]) fuit clericus [[Anglia|Anglicus]], minister Presbyterianus, magister scholae, et scriptor prolixus. Per totam vitam suam in parochia Kings Norton, Vigorniensis comitatus, ministravit et docuit. Notus est ob scripta polemica et theologica, quibus orthodoxiam Presbyterianam defendit et sectas radicales, astrologiam, ac consuetudines populares oppugnavit. Post Actum Uniformitatis anni 1662 eiectus, in paupertate obiit, sed bibliothecam suam, quam ipse fundaverat, paroeciae Kings Norton legavit.<ref name="gordon-1890-p91">{{qc|Gordon, 1890}}, p. 91.</ref><ref name="thomas-2011-abstract">{{qc|Thomas, 2011}}, abstract.</ref>
== Vita ==
=== Pueritia et educatio ===
Thomas Hall natus est in parochia Sancti Andreae, Vigorniae, filius Ricardi Hall, pannarii, et uxoris eius Elizabethae, natae Bonner.<ref name="gordon-1890-p91" /> Educatus est in Schola Regia Vigorniensi sub Henrico Bright (obiit 1626), magistro suo temporis celeberrimo. Anno 1624, in [[Collegium de Balliolo (Oxonia)|Collegium de Balliolo]] Oxoniae, ut exhibitioner, matriculavit. Cum tutorem suum neglegentem invenisset, ad [[Collegium Pembrochiae (Oxonia)|Collegium Pembrochiae]], quod nuper fundatum erat, se transtulit, ubi sub Thoma Lushington, philosophiae doctrina insigni, studuit. Gradum Artium Baccalaurei die 7 Februarii 1629 suscepit.<ref name="gordon-1890-p91" />
=== Ministerium Kings Nortoni ===
In comitatum Vigorniensem reversus, Hall magister scholae privatae factus est et in capellis parochiae Kings Norton praedicavit, ubi frater eius, Iohannes Hall, vicarius de Bromsgrove, curatus perpetuus erat. Quamquam initio conformista erat, ob frequentationem lectionum Puritanarum Birminghamiae, Presbyterianus factus est. Frater eius mox beneficium Kings Norton ei resignavit. Quia beneficium parvi valoris erat, Hall etiam magisterium Scholae Grammaticae, a rege [[Eduardus VI (rex Angliae)|Eduardo VI]] fundatae, obtinuit.<ref name="gordon-1890-p91" /><ref name="thomas-2013-p170">{{qc|Thomas, 2013}}, p. 170.</ref>
=== Bellum Civile et Interregnum ===
Tempore [[Bellum Civile Anglicum|Belli Civilis Anglici]], Hall, secundum Edmundum Calamy, “saepe spoliatus et quinquies incarceratus” est. Honores maiores, cum factio eius in potestate esset, recusavit. Anno 1652, gradum Baccalaurei in Theologia (B.D.) ab Universitate Oxoniensi accepit, ea condicione ut sermonem Latinum et sermonem Anglicum haberet.<ref name="gordon-1890-p91" />
Quamquam Presbyterianus rigidus erat, consociationi Vigorniensi a [[Ricardus Baxter|Ricardo Baxter]] anno 1653 propositae non se iunxit, sed petitioni Vigorniensi pro retentione decimarum et ministerii stabilis subscripsit. Membrum presbyterii Kenilworth in comitatu Warwicensi factus est.<ref name="gordon-1890-p91" /><ref name="hughes-2003-p235">{{qc|Hughes, 2003}}, p. 235.</ref>
=== Eiectio et mors ===
Post [[Restauratio Anglica|Restorationem]], Hall per [[Actus Uniformitatis (1662)|Actum Uniformitatis]] anni 1662 eiectus est. In magna paupertate vixit, sed ab amicis sustentatus est. Obiit die 13 Aprilis 1665 et in coemeterio Kings Norton sepultus est.<ref name="gordon-1890-p91" /> Nepos eius fuit Iohannes Hall (1633–1710), Episcopus Bristoliensis.<ref name="gordon-1890-p91" />
== Bibliothecae ==
Hall fuit, ut Wood scripsit, “amator librorum et doctrinae, vitae retiratae et obscurae”. Cum bibliotheca prima Birminghamiensis in schola grammatica instituta esset, multos libros contulit et a fratribus suis plures libros collegit. Postea similem bibliothecam in Kings Norton fundavit; paroecia, eius hortatu, aedificium erexit, et Hall omnes libros suos pro usu publico transtulit.<ref name="gordon-1890-p91" /><ref name="thomas-2015-p47">{{qc|Thomas, 2015}}, p. 47.</ref>
Bibliotheca Birminghamiensis una ex primis bibliothecis publicis Angliae habita est, sed, quia origines Puritanas habebat, post Restorationem anni 1660 dissipata est.<ref name="gordon-1890-p91" /> Bibliotheca Kings Nortoni, cui Hall libros suos legavit, adhuc exstat et circiter 1140 volumina, pleraque saeculi decimi septimi, continet.<ref name="thomas-2015-p47" />
== Theologia et opiniones ==
=== Presbyterianismus ===
Hall fuit Presbyterianus “altus”, qui pro ecclesia nationali stabat et ordinationem presbyterianam contra episcopatum et contra ministros sine vocatione legitima defendit.<ref name="hughes-2003-p235" /> In opere suo ''The Pulpit Guarded'' (1651), argumentis decem et septem probavit personas privatas praedicare sine vocatione non licere.<ref name="gordon-1890-p91" />
=== Controversia de educatione ===
In opere suo ''Histrio-mastix, or A Whip for Webster'' (1654), Hall respondit libro ''Academiarum Examen'' (1654) Iohannis Webster, qui reformationem radicalem universitatum propugnabat. Hall ex positione Aristotelica argumentatus est et systema educationis traditionalis defendit. Debus notavit Hallum ex “positione Aristotelica inflexibili” argumentatum esse.<ref name="debus-2002-p406-p409">{{qc|Debus, 2002}}, pp. 406, 409.</ref> Christophorus Hill opus ''Vindiciae Literarum'' (1654), quod eadem de causa scriptum est, “hystericum” appellavit.<ref>{{qc|Hill, |1997}}, p. 51.</ref> Alii opponentes ''Examinis'' fuerunt Seth Ward et Iohannes Wilkins, qui ''Vindiciae Academiarum'' (1654) scripserunt.<ref name="gordon-1890-p91" />
=== Astrologia ===
Hall astrologiam acriter oppugnavit, eam in ''Histrio-mastix'' associans cum “temperamento Familistico-Aequatore-Magico”. Haec oppugnatio a Keitho Thomas in opere suo ''Religion and the Decline of Magic'' notata est.<ref name="thomas-1973-p436-p446">{{qc|Thomas, 1973}}, pp. 436, 446.</ref>
=== Sectas radicales ===
Hall in multis operibus sectas radicales oppugnavit, inter quas Baptistas, Quakeros, Millenarios, et Monarchistas Quintos. In ''The Font Guarded'' (1652) baptismum infantium defendit contra Thomam Collier et Iohannem Tombes. In ''Chiliastomastix Redivivus'' (1657) opinionem Millenariam refutavit et Monarchistas Quintos, quorum “practicae periculosae” schisma et seditionem in ecclesia et civitate ostendebant, monuit.<ref name="gordon-1890-p91" />
=== Consuetudines populares ===
Anno 1660, Hall edidit ''Funebria Florae, The Downfall of May-games'', in quo ludos Maiales et consuetudines populares tamquam reliquias paganas et profanas damnavit. In hoc opere scripsit: “Duo pali Maiales in parochia mea erecti erant, unus furto ablatus, alter a papista professo donatus.”<ref name="victoria-county-history-1913-kings-norton">{{qc|Victoria County History, 1913}}, King's Norton.</ref>
== Opera ==
Haec sunt opera praecipua Thomae Hall:<ref name="gordon-1890-p91" />
{| class="wikitable"
|-
! Annus !! Titulus !! Argumentum
|-
| 1651 || ''Wisdoms Conquest'' || Translatio ex Ovidii ''Metamorphosibus'' XIII
|-
| 1651 || ''The Pulpit Guarded with XVII. Arguments'' || Contra praedicatores sine vocatione
|-
| 1652 || ''The Font Guarded with XX. Arguments'' || Pro baptismo infantium; contra Collier et Tombes
|-
| 1654 || ''Comarum Ἀκοσμία. The Loathsomnesse of Long Haire'' || Contra crines longos et ornatum femineum
|-
| 1654 || ''Centuria Sacra'' || Regulae ad intelligendum Scripturas Sacras
|-
| 1654 || ''Rhetorica Sacra'' || Tropi et figurae in Scripturis Sacris
|-
| 1654 || ''Histrio-mastix. A Whip for Webster'' || Contra ''Academiarum Examen'' Iohannis Webster
|-
| 1655 || ''Vindiciae Literarum; the Schools Guarded'' || Pro doctrina humanitatis in servitium theologiae
|-
| 1655 || ''Phaetons Folly'' || Translatio ex Ovidii ''Metamorphosibus'' II et ''Tristibus''
|-
| 1657 || ''Chiliastomastix Redivivus, sive Homesus Enervatus'' || Contra Millenarios et Monarchistas Quintos
|-
| 1658 || ''A Practical and Polemical Commentary on 2 Tim. iii. iv.'' || Commentarius in Epistulam Pauli ad Timotheum
|-
| 1658 || ''Tὸ ὅλος τῆς γῆς: sive Apologia pro Ministerio Evangelico'' (Francofurti) || Pro ministerio evangelico; etiam Anglice edita 1660
|-
| 1659 || ''Samaria's Downfall'' || Commentarius in Oseam XIII, cum impetu in Salomonem Eccles
|-
| 1660 || ''The Beauty of Magistracy'' || Expositio Psalmi 82; scriptum cum Georgio Swinnocke
|-
| 1660 || ''Funebria Florae. The Downfall of May-games'' || Contra ludos Maiales
|-
| 1661 || ''An Exposition: [Amos, iv–ix.]'' || Commentarius in Amos
|}
== Familia ==
Pater Thomae Hall fuit Ricardus Hall, pannarius Vigorniensis. Frater eius, Iohannes Hall, vicarius de Bromsgrove, beneficium Kings Norton ei resignavit. Nepos eius fuit Iohannes Hall (1633–1710), filius fratris, qui postea Episcopus Bristoliensis factus est et Magister Collegii Pembrochiae Oxoniensis.<ref name="gordon-1890-p91" />
== Notae ==
{{Reflist}}
== Bibliographia ==
* {{Ecce citatio
| id = Debus, 2002
| c = {{Opus
| cognomen = Debus
| nomen = Allen G.
| titulus = The Chemical Philosophy: Paracelsian Science and Medicine in the Sixteenth and Seventeenth Centuries
| annus = 2002
| paginae = 406, 409
| locus = [[Novum Eboracum|Novo Eboraco]]
| domus editoria = Dover Publications
}}
}}
* {{Ecce citatio
| id = Gordon, 1890
| c = {{Opus
| cognomen = Gordon
| nomen = Alexander
| cognomen redactoris = Stephen
| nomen redactoris = Leslie
| cognomen redactoris 2 = Lee
| nomen redactoris 2 = Sidney
| nomenclatura = compendiaria
| titulus = Dictionary of National Biography
| contextus = Hall, Thomas (1610–1665)
| volumen = 24
| annus = 1890
| pagina = 91
| locus = [[Londinium|Londinii]]
| domus editoria = Smith, Elder & Co
| url = https://en.wikisource.org/wiki/Dictionary_of_National_Biography,_1885-1900/Hall,_Thomas_(1610-1665)
}}
}}
* {{Ecce citatio
| id = Hill, 1997
| c = {{Opus
| cognomen = Hill
| nomen = Christopher
| titulus = Intellectual Origins of the English Revolution, revisited
| annus = 1997
| pagina = 51
| locus = [[Oxonia]]e
| domus editoria = Clarendon Press
}}
}}
* {{Ecce citatio
| id = Hughes, 2003
| c = {{Opus
| cognomen = Hughes
| nomen = Ann
| cognomen redactoris = Tyacke
| nomen redactoris = Nicholas
| titulus = England's Long Reformation, 1500–1800
| contextus = "Popular" Presbyterianism in the 1640s and 1650s: the cases of Thomas Edwards and Thomas Hall
| annus = 2003
| pagina = 235
| locus = [[Londinium|Londinii]]
| domus editoria = Routledge
}}
}}
* {{Ecce citatio
| id = Thomas, 1973
| c = {{Opus
| cognomen = Thomas
| nomen = Keith
| titulus = Religion and the Decline of Magic
| annus = 1973
| paginae = 436, 446
| locus = [[Londinium|Londinii]]
| domus editoria = Penguin Books
}}
}}
* {{Ecce citatio
| id = Thomas, 2011
| c = {{Opus
| cognomen = Thomas
| nomen = Denise
| titulus = Religious polemic, print culture and pastoral ministry: Thomas Hall B.D. (1610-1665) and the promotion of Presbyterian orthodoxy in the English Revolution
| genus = doctoralis dissertatio
| annus = 2011
| domus editoria = University of Birmingham
| url = https://etheses.bham.ac.uk/id/eprint/2831/
}}
}}
* {{Ecce citatio
| id = Thomas, 2013
| c = {{Opus
| cognomen = Thomas
| nomen = Denise
| titulus = The Pastoral Ministry of Thomas Hall (1610–1665) in the English Revolution
| contextus = Midland History
| volumen = 38
| fasciculus = 2
| annus = 2013
| paginae = 169–193
| doi = 10.1179/0047729X13Z.00000000025
}}
}}
* {{Ecce citatio
| id = Thomas, 2015
| c = {{Opus
| cognomen = Thomas
| nomen = Denise
| titulus = Collecting and Reading for Godly Reformation in Mid-Seventeenth Century Worcestershire: Thomas Hall of Kings Norton and His Books
| contextus = Midland History
| volumen = 40
| fasciculus = 1
| annus = 2015
| paginae = 40–62
| doi = 10.1179/0047729X15Z.00000000047
}}
}}
* {{Ecce citatio
| id = Victoria County History, 1913
| c = {{Opus
| omnes auctores aliique = Victoria County History
| titulus = A History of the County of Worcester
| contextus = Parishes: King's Norton
| volumen = 3
| annus = 1913
| locus = London
| domus editoria = British History Online
| url = https://www.british-history.ac.uk/vch/worcs/vol3/pp179-191
| ref = {{harvid|Victoria County History|1913}}
}}
}}
== Nexus externi ==
* [https://www.prdl.org/author_view.php?a_id=330 Opera Thomae Hall] apud Post-Reformation Digital Library
* [https://en.wikisource.org/wiki/Dictionary_of_National_Biography,_1885-1900/Hall,_Thomas_(1610-1665) Articulus de Thoma Hall] in ''Dictionary of National Biography''
[[Categoria:Nati 1610]]
[[Categoria:Mortui 1665]]
[[Categoria:Clerici Anglici saeculi XVII]]
[[Categoria:Ministri Presbyteriani]]
[[Categoria:Scriptores Latini recentiores]]
[[Categoria:Alumni Collegii Pembrochiae (Oxonia)]]
[[Categoria:Alumni Collegii de Balliolo (Oxonia)]]
[[Categoria:Persones de Vigornia]]
b06eji27j2hsbq5nei7982943y1jmfr
3960592
3960591
2026-05-18T22:57:41Z
Grufo
64423
3960592
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Thomas Hall}} (natus circa [[22 Iulii]] [[1610]] [[Vigornia]]e; mortuus [[13 Aprilis]] [[1665]] [[Norton Regis|Norton Regi]]) fuit clericus [[Anglia|Anglicus]], minister Presbyterianus, magister scholae, et scriptor prolixus. Per totam vitam suam in parochia Kings Norton, Vigorniensis comitatus, ministravit et docuit. Notus est ob scripta polemica et theologica, quibus orthodoxiam Presbyterianam defendit et sectas radicales, astrologiam, ac consuetudines populares oppugnavit. Post Actum Uniformitatis anni 1662 eiectus, in paupertate obiit, sed bibliothecam suam, quam ipse fundaverat, paroeciae Kings Norton legavit.<ref name="gordon-1890-p91">{{qc|Gordon, 1890}}, p. 91.</ref><ref name="thomas-2011-abstract">{{qc|Thomas, 2011}}, abstract.</ref>
== Vita ==
=== Pueritia et educatio ===
Thomas Hall natus est in parochia Sancti Andreae, Vigorniae, filius Ricardi Hall, pannarii, et uxoris eius Elizabethae, natae Bonner.<ref name="gordon-1890-p91" /> Educatus est in Schola Regia Vigorniensi sub Henrico Bright (obiit 1626), magistro suo temporis celeberrimo. Anno 1624, in [[Collegium de Balliolo (Oxonia)|Collegium de Balliolo]] Oxoniae, ut exhibitioner, matriculavit. Cum tutorem suum neglegentem invenisset, ad [[Collegium Pembrochiae (Oxonia)|Collegium Pembrochiae]], quod nuper fundatum erat, se transtulit, ubi sub Thoma Lushington, philosophiae doctrina insigni, studuit. Gradum Artium Baccalaurei die 7 Februarii 1629 suscepit.<ref name="gordon-1890-p91" />
=== Ministerium Kings Nortoni ===
In comitatum Vigorniensem reversus, Hall magister scholae privatae factus est et in capellis parochiae Kings Norton praedicavit, ubi frater eius, Iohannes Hall, vicarius de Bromsgrove, curatus perpetuus erat. Quamquam initio conformista erat, ob frequentationem lectionum Puritanarum Birminghamiae, Presbyterianus factus est. Frater eius mox beneficium Kings Norton ei resignavit. Quia beneficium parvi valoris erat, Hall etiam magisterium Scholae Grammaticae, a rege [[Eduardus VI (rex Angliae)|Eduardo VI]] fundatae, obtinuit.<ref name="gordon-1890-p91" /><ref name="thomas-2013-p170">{{qc|Thomas, 2013}}, p. 170.</ref>
=== Bellum Civile et Interregnum ===
Tempore [[Bellum Civile Anglicum|Belli Civilis Anglici]], Hall, secundum Edmundum Calamy, “saepe spoliatus et quinquies incarceratus” est. Honores maiores, cum factio eius in potestate esset, recusavit. Anno 1652, gradum Baccalaurei in Theologia (B.D.) ab Universitate Oxoniensi accepit, ea condicione ut sermonem Latinum et sermonem Anglicum haberet.<ref name="gordon-1890-p91" />
Quamquam Presbyterianus rigidus erat, consociationi Vigorniensi a [[Ricardus Baxter|Ricardo Baxter]] anno 1653 propositae non se iunxit, sed petitioni Vigorniensi pro retentione decimarum et ministerii stabilis subscripsit. Membrum presbyterii Kenilworth in comitatu Warwicensi factus est.<ref name="gordon-1890-p91" /><ref name="hughes-2003-p235">{{qc|Hughes, 2003}}, p. 235.</ref>
=== Eiectio et mors ===
Post [[Restauratio Anglica|Restorationem]], Hall per [[Actus Uniformitatis (1662)|Actum Uniformitatis]] anni 1662 eiectus est. In magna paupertate vixit, sed ab amicis sustentatus est. Obiit die 13 Aprilis 1665 et in coemeterio Kings Norton sepultus est.<ref name="gordon-1890-p91" /> Nepos eius fuit Iohannes Hall (1633–1710), Episcopus Bristoliensis.<ref name="gordon-1890-p91" />
== Bibliothecae ==
Hall fuit, ut Wood scripsit, “amator librorum et doctrinae, vitae retiratae et obscurae”. Cum bibliotheca prima Birminghamiensis in schola grammatica instituta esset, multos libros contulit et a fratribus suis plures libros collegit. Postea similem bibliothecam in Kings Norton fundavit; paroecia, eius hortatu, aedificium erexit, et Hall omnes libros suos pro usu publico transtulit.<ref name="gordon-1890-p91" /><ref name="thomas-2015-p47">{{qc|Thomas, 2015}}, p. 47.</ref>
Bibliotheca Birminghamiensis una ex primis bibliothecis publicis Angliae habita est, sed, quia origines Puritanas habebat, post Restorationem anni 1660 dissipata est.<ref name="gordon-1890-p91" /> Bibliotheca Kings Nortoni, cui Hall libros suos legavit, adhuc exstat et circiter 1140 volumina, pleraque saeculi decimi septimi, continet.<ref name="thomas-2015-p47" />
== Theologia et opiniones ==
=== Presbyterianismus ===
Hall fuit Presbyterianus “altus”, qui pro ecclesia nationali stabat et ordinationem presbyterianam contra episcopatum et contra ministros sine vocatione legitima defendit.<ref name="hughes-2003-p235" /> In opere suo ''The Pulpit Guarded'' (1651), argumentis decem et septem probavit personas privatas praedicare sine vocatione non licere.<ref name="gordon-1890-p91" />
=== Controversia de educatione ===
In opere suo ''Histrio-mastix, or A Whip for Webster'' (1654), Hall respondit libro ''Academiarum Examen'' (1654) Iohannis Webster, qui reformationem radicalem universitatum propugnabat. Hall ex positione Aristotelica argumentatus est et systema educationis traditionalis defendit. Debus notavit Hallum ex “positione Aristotelica inflexibili” argumentatum esse.<ref name="debus-2002-p406-p409">{{qc|Debus, 2002}}, pp. 406, 409.</ref> Christophorus Hill opus ''Vindiciae Literarum'' (1654), quod eadem de causa scriptum est, “hystericum” appellavit.<ref>{{qc|Hill, |1997}}, p. 51.</ref> Alii opponentes ''Examinis'' fuerunt Seth Ward et Iohannes Wilkins, qui ''Vindiciae Academiarum'' (1654) scripserunt.<ref name="gordon-1890-p91" />
=== Astrologia ===
Hall astrologiam acriter oppugnavit, eam in ''Histrio-mastix'' associans cum “temperamento Familistico-Aequatore-Magico”. Haec oppugnatio a Keitho Thomas in opere suo ''Religion and the Decline of Magic'' notata est.<ref name="thomas-1973-p436-p446">{{qc|Thomas, 1973}}, pp. 436, 446.</ref>
=== Sectas radicales ===
Hall in multis operibus sectas radicales oppugnavit, inter quas Baptistas, Quakeros, Millenarios, et Monarchistas Quintos. In ''The Font Guarded'' (1652) baptismum infantium defendit contra Thomam Collier et Iohannem Tombes. In ''Chiliastomastix Redivivus'' (1657) opinionem Millenariam refutavit et Monarchistas Quintos, quorum “practicae periculosae” schisma et seditionem in ecclesia et civitate ostendebant, monuit.<ref name="gordon-1890-p91" />
=== Consuetudines populares ===
Anno 1660, Hall edidit ''Funebria Florae, The Downfall of May-games'', in quo ludos Maiales et consuetudines populares tamquam reliquias paganas et profanas damnavit. In hoc opere scripsit: “Duo pali Maiales in parochia mea erecti erant, unus furto ablatus, alter a papista professo donatus.”<ref name="victoria-county-history-1913-kings-norton">{{qc|Victoria County History, 1913}}, King's Norton.</ref>
== Opera ==
Haec sunt opera praecipua Thomae Hall:<ref name="gordon-1890-p91" />
{| class="wikitable"
|-
! Annus !! Titulus !! Argumentum
|-
| 1651 || ''Wisdoms Conquest'' || Translatio ex Ovidii ''Metamorphosibus'' XIII
|-
| 1651 || ''The Pulpit Guarded with XVII. Arguments'' || Contra praedicatores sine vocatione
|-
| 1652 || ''The Font Guarded with XX. Arguments'' || Pro baptismo infantium; contra Collier et Tombes
|-
| 1654 || ''Comarum Ἀκοσμία. The Loathsomnesse of Long Haire'' || Contra crines longos et ornatum femineum
|-
| 1654 || ''Centuria Sacra'' || Regulae ad intelligendum Scripturas Sacras
|-
| 1654 || ''Rhetorica Sacra'' || Tropi et figurae in Scripturis Sacris
|-
| 1654 || ''Histrio-mastix. A Whip for Webster'' || Contra ''Academiarum Examen'' Iohannis Webster
|-
| 1655 || ''Vindiciae Literarum; the Schools Guarded'' || Pro doctrina humanitatis in servitium theologiae
|-
| 1655 || ''Phaetons Folly'' || Translatio ex Ovidii ''Metamorphosibus'' II et ''Tristibus''
|-
| 1657 || ''Chiliastomastix Redivivus, sive Homesus Enervatus'' || Contra Millenarios et Monarchistas Quintos
|-
| 1658 || ''A Practical and Polemical Commentary on 2 Tim. iii. iv.'' || Commentarius in Epistulam Pauli ad Timotheum
|-
| 1658 || ''Tὸ ὅλος τῆς γῆς: sive Apologia pro Ministerio Evangelico'' (Francofurti) || Pro ministerio evangelico; etiam Anglice edita 1660
|-
| 1659 || ''Samaria's Downfall'' || Commentarius in Oseam XIII, cum impetu in Salomonem Eccles
|-
| 1660 || ''The Beauty of Magistracy'' || Expositio Psalmi 82; scriptum cum Georgio Swinnocke
|-
| 1660 || ''Funebria Florae. The Downfall of May-games'' || Contra ludos Maiales
|-
| 1661 || ''An Exposition: [Amos, iv–ix.]'' || Commentarius in Amos
|}
== Familia ==
Pater Thomae Hall fuit Ricardus Hall, pannarius Vigorniensis. Frater eius, Iohannes Hall, vicarius de Bromsgrove, beneficium Kings Norton ei resignavit. Nepos eius fuit Iohannes Hall (1633–1710), filius fratris, qui postea Episcopus Bristoliensis factus est et Magister Collegii Pembrochiae Oxoniensis.<ref name="gordon-1890-p91" />
== Notae ==
{{Reflist}}
== Bibliographia ==
* {{Ecce citatio
| id = Debus, 2002
| c = {{Opus
| cognomen = Debus
| nomen = Allen G.
| titulus = The Chemical Philosophy: Paracelsian Science and Medicine in the Sixteenth and Seventeenth Centuries
| annus = 2002
| paginae = 406, 409
| locus = [[Novum Eboracum|Novo Eboraco]]
| domus editoria = Dover Publications
}}
}}
* {{Ecce citatio
| id = Gordon, 1890
| c = {{Opus
| cognomen = Gordon
| nomen = Alexander
| cognomen redactoris = Stephen
| nomen redactoris = Leslie
| cognomen redactoris 2 = Lee
| nomen redactoris 2 = Sidney
| nomenclatura = compendiaria
| titulus = Dictionary of National Biography
| contextus = Hall, Thomas (1610–1665)
| volumen = 24
| annus = 1890
| pagina = 91
| locus = [[Londinium|Londinii]]
| domus editoria = Smith, Elder & Co
| url = https://en.wikisource.org/wiki/Dictionary_of_National_Biography,_1885-1900/Hall,_Thomas_(1610-1665)
}}
}}
* {{Ecce citatio
| id = Hill, 1997
| c = {{Opus
| cognomen = Hill
| nomen = Christopher
| titulus = Intellectual Origins of the English Revolution, revisited
| annus = 1997
| pagina = 51
| locus = [[Oxonia]]e
| domus editoria = Clarendon Press
}}
}}
* {{Ecce citatio
| id = Hughes, 2003
| c = {{Opus
| cognomen = Hughes
| nomen = Ann
| cognomen redactoris = Tyacke
| nomen redactoris = Nicholas
| titulus = England's Long Reformation, 1500–1800
| contextus = "Popular" Presbyterianism in the 1640s and 1650s: the cases of Thomas Edwards and Thomas Hall
| annus = 2003
| pagina = 235
| locus = [[Londinium|Londinii]]
| domus editoria = Routledge
}}
}}
* {{Ecce citatio
| id = Thomas, 1973
| c = {{Opus
| cognomen = Thomas
| nomen = Keith
| titulus = Religion and the Decline of Magic
| annus = 1973
| paginae = 436, 446
| locus = [[Londinium|Londinii]]
| domus editoria = Penguin Books
}}
}}
* {{Ecce citatio
| id = Thomas, 2011
| c = {{Opus
| cognomen = Thomas
| nomen = Denise
| titulus = Religious polemic, print culture and pastoral ministry: Thomas Hall B.D. (1610-1665) and the promotion of Presbyterian orthodoxy in the English Revolution
| genus = doctoralis dissertatio
| annus = 2011
| domus editoria = University of Birmingham
| url = https://etheses.bham.ac.uk/id/eprint/2831/
}}
}}
* {{Ecce citatio
| id = Thomas, 2013
| c = {{Opus
| cognomen = Thomas
| nomen = Denise
| titulus = The Pastoral Ministry of Thomas Hall (1610–1665) in the English Revolution
| contextus = Midland History
| volumen = 38
| fasciculus = 2
| annus = 2013
| paginae = 169–193
| doi = 10.1179/0047729X13Z.00000000025
}}
}}
* {{Ecce citatio
| id = Thomas, 2015
| c = {{Opus
| cognomen = Thomas
| nomen = Denise
| titulus = Collecting and Reading for Godly Reformation in Mid-Seventeenth Century Worcestershire: Thomas Hall of Kings Norton and His Books
| contextus = Midland History
| volumen = 40
| fasciculus = 1
| annus = 2015
| paginae = 40–62
| doi = 10.1179/0047729X15Z.00000000047
}}
}}
* {{Ecce citatio
| id = Victoria County History, 1913
| c = {{Opus
| omnes auctores aliique = Victoria County History
| titulus = A History of the County of Worcester
| contextus = Parishes: King's Norton
| volumen = 3
| annus = 1913
| locus = London
| domus editoria = British History Online
| url = https://www.british-history.ac.uk/vch/worcs/vol3/pp179-191
}}
}}
== Nexus externi ==
* [https://www.prdl.org/author_view.php?a_id=330 Opera Thomae Hall] apud Post-Reformation Digital Library
* [https://en.wikisource.org/wiki/Dictionary_of_National_Biography,_1885-1900/Hall,_Thomas_(1610-1665) Articulus de Thoma Hall] in ''Dictionary of National Biography''
[[Categoria:Nati 1610]]
[[Categoria:Mortui 1665]]
[[Categoria:Clerici Anglici saeculi XVII]]
[[Categoria:Ministri Presbyteriani]]
[[Categoria:Scriptores Latini recentiores]]
[[Categoria:Alumni Collegii Pembrochiae (Oxonia)]]
[[Categoria:Alumni Collegii de Balliolo (Oxonia)]]
[[Categoria:Persones de Vigornia]]
d3a4ubbnfqx1a8z1y1p64nfdll7dfdt
3960607
3960592
2026-05-19T00:17:49Z
Bartholomite
116968
/* Opera */
3960607
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Thomas Hall}} (natus circa [[22 Iulii]] [[1610]] [[Vigornia]]e; mortuus [[13 Aprilis]] [[1665]] [[Norton Regis|Norton Regi]]) fuit clericus [[Anglia|Anglicus]], minister Presbyterianus, magister scholae, et scriptor prolixus. Per totam vitam suam in parochia Kings Norton, Vigorniensis comitatus, ministravit et docuit. Notus est ob scripta polemica et theologica, quibus orthodoxiam Presbyterianam defendit et sectas radicales, astrologiam, ac consuetudines populares oppugnavit. Post Actum Uniformitatis anni 1662 eiectus, in paupertate obiit, sed bibliothecam suam, quam ipse fundaverat, paroeciae Kings Norton legavit.<ref name="gordon-1890-p91">{{qc|Gordon, 1890}}, p. 91.</ref><ref name="thomas-2011-abstract">{{qc|Thomas, 2011}}, abstract.</ref>
== Vita ==
=== Pueritia et educatio ===
Thomas Hall natus est in parochia Sancti Andreae, Vigorniae, filius Ricardi Hall, pannarii, et uxoris eius Elizabethae, natae Bonner.<ref name="gordon-1890-p91" /> Educatus est in Schola Regia Vigorniensi sub Henrico Bright (obiit 1626), magistro suo temporis celeberrimo. Anno 1624, in [[Collegium de Balliolo (Oxonia)|Collegium de Balliolo]] Oxoniae, ut exhibitioner, matriculavit. Cum tutorem suum neglegentem invenisset, ad [[Collegium Pembrochiae (Oxonia)|Collegium Pembrochiae]], quod nuper fundatum erat, se transtulit, ubi sub Thoma Lushington, philosophiae doctrina insigni, studuit. Gradum Artium Baccalaurei die 7 Februarii 1629 suscepit.<ref name="gordon-1890-p91" />
=== Ministerium Kings Nortoni ===
In comitatum Vigorniensem reversus, Hall magister scholae privatae factus est et in capellis parochiae Kings Norton praedicavit, ubi frater eius, Iohannes Hall, vicarius de Bromsgrove, curatus perpetuus erat. Quamquam initio conformista erat, ob frequentationem lectionum Puritanarum Birminghamiae, Presbyterianus factus est. Frater eius mox beneficium Kings Norton ei resignavit. Quia beneficium parvi valoris erat, Hall etiam magisterium Scholae Grammaticae, a rege [[Eduardus VI (rex Angliae)|Eduardo VI]] fundatae, obtinuit.<ref name="gordon-1890-p91" /><ref name="thomas-2013-p170">{{qc|Thomas, 2013}}, p. 170.</ref>
=== Bellum Civile et Interregnum ===
Tempore [[Bellum Civile Anglicum|Belli Civilis Anglici]], Hall, secundum Edmundum Calamy, “saepe spoliatus et quinquies incarceratus” est. Honores maiores, cum factio eius in potestate esset, recusavit. Anno 1652, gradum Baccalaurei in Theologia (B.D.) ab Universitate Oxoniensi accepit, ea condicione ut sermonem Latinum et sermonem Anglicum haberet.<ref name="gordon-1890-p91" />
Quamquam Presbyterianus rigidus erat, consociationi Vigorniensi a [[Ricardus Baxter|Ricardo Baxter]] anno 1653 propositae non se iunxit, sed petitioni Vigorniensi pro retentione decimarum et ministerii stabilis subscripsit. Membrum presbyterii Kenilworth in comitatu Warwicensi factus est.<ref name="gordon-1890-p91" /><ref name="hughes-2003-p235">{{qc|Hughes, 2003}}, p. 235.</ref>
=== Eiectio et mors ===
Post [[Restauratio Anglica|Restorationem]], Hall per [[Actus Uniformitatis (1662)|Actum Uniformitatis]] anni 1662 eiectus est. In magna paupertate vixit, sed ab amicis sustentatus est. Obiit die 13 Aprilis 1665 et in coemeterio Kings Norton sepultus est.<ref name="gordon-1890-p91" /> Nepos eius fuit Iohannes Hall (1633–1710), Episcopus Bristoliensis.<ref name="gordon-1890-p91" />
== Bibliothecae ==
Hall fuit, ut Wood scripsit, “amator librorum et doctrinae, vitae retiratae et obscurae”. Cum bibliotheca prima Birminghamiensis in schola grammatica instituta esset, multos libros contulit et a fratribus suis plures libros collegit. Postea similem bibliothecam in Kings Norton fundavit; paroecia, eius hortatu, aedificium erexit, et Hall omnes libros suos pro usu publico transtulit.<ref name="gordon-1890-p91" /><ref name="thomas-2015-p47">{{qc|Thomas, 2015}}, p. 47.</ref>
Bibliotheca Birminghamiensis una ex primis bibliothecis publicis Angliae habita est, sed, quia origines Puritanas habebat, post Restorationem anni 1660 dissipata est.<ref name="gordon-1890-p91" /> Bibliotheca Kings Nortoni, cui Hall libros suos legavit, adhuc exstat et circiter 1140 volumina, pleraque saeculi decimi septimi, continet.<ref name="thomas-2015-p47" />
== Theologia et opiniones ==
=== Presbyterianismus ===
Hall fuit Presbyterianus “altus”, qui pro ecclesia nationali stabat et ordinationem presbyterianam contra episcopatum et contra ministros sine vocatione legitima defendit.<ref name="hughes-2003-p235" /> In opere suo ''The Pulpit Guarded'' (1651), argumentis decem et septem probavit personas privatas praedicare sine vocatione non licere.<ref name="gordon-1890-p91" />
=== Controversia de educatione ===
In opere suo ''Histrio-mastix, or A Whip for Webster'' (1654), Hall respondit libro ''Academiarum Examen'' (1654) Iohannis Webster, qui reformationem radicalem universitatum propugnabat. Hall ex positione Aristotelica argumentatus est et systema educationis traditionalis defendit. Debus notavit Hallum ex “positione Aristotelica inflexibili” argumentatum esse.<ref name="debus-2002-p406-p409">{{qc|Debus, 2002}}, pp. 406, 409.</ref> Christophorus Hill opus ''Vindiciae Literarum'' (1654), quod eadem de causa scriptum est, “hystericum” appellavit.<ref>{{qc|Hill, |1997}}, p. 51.</ref> Alii opponentes ''Examinis'' fuerunt Seth Ward et Iohannes Wilkins, qui ''Vindiciae Academiarum'' (1654) scripserunt.<ref name="gordon-1890-p91" />
=== Astrologia ===
Hall astrologiam acriter oppugnavit, eam in ''Histrio-mastix'' associans cum “temperamento Familistico-Aequatore-Magico”. Haec oppugnatio a Keitho Thomas in opere suo ''Religion and the Decline of Magic'' notata est.<ref name="thomas-1973-p436-p446">{{qc|Thomas, 1973}}, pp. 436, 446.</ref>
=== Sectas radicales ===
Hall in multis operibus sectas radicales oppugnavit, inter quas Baptistas, Quakeros, Millenarios, et Monarchistas Quintos. In ''The Font Guarded'' (1652) baptismum infantium defendit contra Thomam Collier et Iohannem Tombes. In ''Chiliastomastix Redivivus'' (1657) opinionem Millenariam refutavit et Monarchistas Quintos, quorum “practicae periculosae” schisma et seditionem in ecclesia et civitate ostendebant, monuit.<ref name="gordon-1890-p91" />
=== Consuetudines populares ===
Anno 1660, Hall edidit ''Funebria Florae, The Downfall of May-games'', in quo ludos Maiales et consuetudines populares tamquam reliquias paganas et profanas damnavit. In hoc opere scripsit: “Duo pali Maiales in parochia mea erecti erant, unus furto ablatus, alter a papista professo donatus.”<ref name="victoria-county-history-1913-kings-norton">{{qc|Victoria County History, 1913}}, King's Norton.</ref>
== Opera ==
[[Fasciculus:Hall - The Font Guarded.jpg|thumb|''The Font Guarded'' (1652)]]
Haec sunt opera praecipua Thomae Hall:<ref name="gordon-1890-p91" />
{| class="wikitable"
|-
! Annus !! Titulus !! Argumentum
|-
| 1651 || ''Wisdoms Conquest'' || Translatio ex Ovidii ''Metamorphosibus'' XIII
|-
| 1651 || ''The Pulpit Guarded with XVII. Arguments'' || Contra praedicatores sine vocatione
|-
| 1652 || ''The Font Guarded with XX. Arguments'' || Pro baptismo infantium; contra Collier et Tombes
|-
| 1654 || ''Comarum Ἀκοσμία. The Loathsomnesse of Long Haire'' || Contra crines longos et ornatum femineum
|-
| 1654 || ''Centuria Sacra'' || Regulae ad intelligendum Scripturas Sacras
|-
| 1654 || ''Rhetorica Sacra'' || Tropi et figurae in Scripturis Sacris
|-
| 1654 || ''Histrio-mastix. A Whip for Webster'' || Contra ''Academiarum Examen'' Iohannis Webster
|-
| 1655 || ''Vindiciae Literarum; the Schools Guarded'' || Pro doctrina humanitatis in servitium theologiae
|-
| 1655 || ''Phaetons Folly'' || Translatio ex Ovidii ''Metamorphosibus'' II et ''Tristibus''
|-
| 1657 || ''Chiliastomastix Redivivus, sive Homesus Enervatus'' || Contra Millenarios et Monarchistas Quintos
|-
| 1658 || ''A Practical and Polemical Commentary on 2 Tim. iii. iv.'' || Commentarius in Epistulam Pauli ad Timotheum
|-
| 1658 || ''Tὸ ὅλος τῆς γῆς: sive Apologia pro Ministerio Evangelico'' (Francofurti) || Pro ministerio evangelico; etiam Anglice edita 1660
|-
| 1659 || ''Samaria's Downfall'' || Commentarius in Oseam XIII, cum impetu in Salomonem Eccles
|-
| 1660 || ''The Beauty of Magistracy'' || Expositio Psalmi 82; scriptum cum Georgio Swinnocke
|-
| 1660 || ''Funebria Florae. The Downfall of May-games'' || Contra ludos Maiales
|-
| 1661 || ''An Exposition: [Amos, iv–ix.]'' || Commentarius in Amos
|}
== Familia ==
Pater Thomae Hall fuit Ricardus Hall, pannarius Vigorniensis. Frater eius, Iohannes Hall, vicarius de Bromsgrove, beneficium Kings Norton ei resignavit. Nepos eius fuit Iohannes Hall (1633–1710), filius fratris, qui postea Episcopus Bristoliensis factus est et Magister Collegii Pembrochiae Oxoniensis.<ref name="gordon-1890-p91" />
== Notae ==
{{Reflist}}
== Bibliographia ==
* {{Ecce citatio
| id = Debus, 2002
| c = {{Opus
| cognomen = Debus
| nomen = Allen G.
| titulus = The Chemical Philosophy: Paracelsian Science and Medicine in the Sixteenth and Seventeenth Centuries
| annus = 2002
| paginae = 406, 409
| locus = [[Novum Eboracum|Novo Eboraco]]
| domus editoria = Dover Publications
}}
}}
* {{Ecce citatio
| id = Gordon, 1890
| c = {{Opus
| cognomen = Gordon
| nomen = Alexander
| cognomen redactoris = Stephen
| nomen redactoris = Leslie
| cognomen redactoris 2 = Lee
| nomen redactoris 2 = Sidney
| nomenclatura = compendiaria
| titulus = Dictionary of National Biography
| contextus = Hall, Thomas (1610–1665)
| volumen = 24
| annus = 1890
| pagina = 91
| locus = [[Londinium|Londinii]]
| domus editoria = Smith, Elder & Co
| url = https://en.wikisource.org/wiki/Dictionary_of_National_Biography,_1885-1900/Hall,_Thomas_(1610-1665)
}}
}}
* {{Ecce citatio
| id = Hill, 1997
| c = {{Opus
| cognomen = Hill
| nomen = Christopher
| titulus = Intellectual Origins of the English Revolution, revisited
| annus = 1997
| pagina = 51
| locus = [[Oxonia]]e
| domus editoria = Clarendon Press
}}
}}
* {{Ecce citatio
| id = Hughes, 2003
| c = {{Opus
| cognomen = Hughes
| nomen = Ann
| cognomen redactoris = Tyacke
| nomen redactoris = Nicholas
| titulus = England's Long Reformation, 1500–1800
| contextus = "Popular" Presbyterianism in the 1640s and 1650s: the cases of Thomas Edwards and Thomas Hall
| annus = 2003
| pagina = 235
| locus = [[Londinium|Londinii]]
| domus editoria = Routledge
}}
}}
* {{Ecce citatio
| id = Thomas, 1973
| c = {{Opus
| cognomen = Thomas
| nomen = Keith
| titulus = Religion and the Decline of Magic
| annus = 1973
| paginae = 436, 446
| locus = [[Londinium|Londinii]]
| domus editoria = Penguin Books
}}
}}
* {{Ecce citatio
| id = Thomas, 2011
| c = {{Opus
| cognomen = Thomas
| nomen = Denise
| titulus = Religious polemic, print culture and pastoral ministry: Thomas Hall B.D. (1610-1665) and the promotion of Presbyterian orthodoxy in the English Revolution
| genus = doctoralis dissertatio
| annus = 2011
| domus editoria = University of Birmingham
| url = https://etheses.bham.ac.uk/id/eprint/2831/
}}
}}
* {{Ecce citatio
| id = Thomas, 2013
| c = {{Opus
| cognomen = Thomas
| nomen = Denise
| titulus = The Pastoral Ministry of Thomas Hall (1610–1665) in the English Revolution
| contextus = Midland History
| volumen = 38
| fasciculus = 2
| annus = 2013
| paginae = 169–193
| doi = 10.1179/0047729X13Z.00000000025
}}
}}
* {{Ecce citatio
| id = Thomas, 2015
| c = {{Opus
| cognomen = Thomas
| nomen = Denise
| titulus = Collecting and Reading for Godly Reformation in Mid-Seventeenth Century Worcestershire: Thomas Hall of Kings Norton and His Books
| contextus = Midland History
| volumen = 40
| fasciculus = 1
| annus = 2015
| paginae = 40–62
| doi = 10.1179/0047729X15Z.00000000047
}}
}}
* {{Ecce citatio
| id = Victoria County History, 1913
| c = {{Opus
| omnes auctores aliique = Victoria County History
| titulus = A History of the County of Worcester
| contextus = Parishes: King's Norton
| volumen = 3
| annus = 1913
| locus = London
| domus editoria = British History Online
| url = https://www.british-history.ac.uk/vch/worcs/vol3/pp179-191
}}
}}
== Nexus externi ==
* [https://www.prdl.org/author_view.php?a_id=330 Opera Thomae Hall] apud Post-Reformation Digital Library
* [https://en.wikisource.org/wiki/Dictionary_of_National_Biography,_1885-1900/Hall,_Thomas_(1610-1665) Articulus de Thoma Hall] in ''Dictionary of National Biography''
[[Categoria:Nati 1610]]
[[Categoria:Mortui 1665]]
[[Categoria:Clerici Anglici saeculi XVII]]
[[Categoria:Ministri Presbyteriani]]
[[Categoria:Scriptores Latini recentiores]]
[[Categoria:Alumni Collegii Pembrochiae (Oxonia)]]
[[Categoria:Alumni Collegii de Balliolo (Oxonia)]]
[[Categoria:Persones de Vigornia]]
e65tqnl9l5jv41am3imizfa8g3bddua
3960608
3960607
2026-05-19T00:23:38Z
Bartholomite
116968
/* Nexus externi */
3960608
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Thomas Hall}} (natus circa [[22 Iulii]] [[1610]] [[Vigornia]]e; mortuus [[13 Aprilis]] [[1665]] [[Norton Regis|Norton Regi]]) fuit clericus [[Anglia|Anglicus]], minister Presbyterianus, magister scholae, et scriptor prolixus. Per totam vitam suam in parochia Kings Norton, Vigorniensis comitatus, ministravit et docuit. Notus est ob scripta polemica et theologica, quibus orthodoxiam Presbyterianam defendit et sectas radicales, astrologiam, ac consuetudines populares oppugnavit. Post Actum Uniformitatis anni 1662 eiectus, in paupertate obiit, sed bibliothecam suam, quam ipse fundaverat, paroeciae Kings Norton legavit.<ref name="gordon-1890-p91">{{qc|Gordon, 1890}}, p. 91.</ref><ref name="thomas-2011-abstract">{{qc|Thomas, 2011}}, abstract.</ref>
== Vita ==
=== Pueritia et educatio ===
Thomas Hall natus est in parochia Sancti Andreae, Vigorniae, filius Ricardi Hall, pannarii, et uxoris eius Elizabethae, natae Bonner.<ref name="gordon-1890-p91" /> Educatus est in Schola Regia Vigorniensi sub Henrico Bright (obiit 1626), magistro suo temporis celeberrimo. Anno 1624, in [[Collegium de Balliolo (Oxonia)|Collegium de Balliolo]] Oxoniae, ut exhibitioner, matriculavit. Cum tutorem suum neglegentem invenisset, ad [[Collegium Pembrochiae (Oxonia)|Collegium Pembrochiae]], quod nuper fundatum erat, se transtulit, ubi sub Thoma Lushington, philosophiae doctrina insigni, studuit. Gradum Artium Baccalaurei die 7 Februarii 1629 suscepit.<ref name="gordon-1890-p91" />
=== Ministerium Kings Nortoni ===
In comitatum Vigorniensem reversus, Hall magister scholae privatae factus est et in capellis parochiae Kings Norton praedicavit, ubi frater eius, Iohannes Hall, vicarius de Bromsgrove, curatus perpetuus erat. Quamquam initio conformista erat, ob frequentationem lectionum Puritanarum Birminghamiae, Presbyterianus factus est. Frater eius mox beneficium Kings Norton ei resignavit. Quia beneficium parvi valoris erat, Hall etiam magisterium Scholae Grammaticae, a rege [[Eduardus VI (rex Angliae)|Eduardo VI]] fundatae, obtinuit.<ref name="gordon-1890-p91" /><ref name="thomas-2013-p170">{{qc|Thomas, 2013}}, p. 170.</ref>
=== Bellum Civile et Interregnum ===
Tempore [[Bellum Civile Anglicum|Belli Civilis Anglici]], Hall, secundum Edmundum Calamy, “saepe spoliatus et quinquies incarceratus” est. Honores maiores, cum factio eius in potestate esset, recusavit. Anno 1652, gradum Baccalaurei in Theologia (B.D.) ab Universitate Oxoniensi accepit, ea condicione ut sermonem Latinum et sermonem Anglicum haberet.<ref name="gordon-1890-p91" />
Quamquam Presbyterianus rigidus erat, consociationi Vigorniensi a [[Ricardus Baxter|Ricardo Baxter]] anno 1653 propositae non se iunxit, sed petitioni Vigorniensi pro retentione decimarum et ministerii stabilis subscripsit. Membrum presbyterii Kenilworth in comitatu Warwicensi factus est.<ref name="gordon-1890-p91" /><ref name="hughes-2003-p235">{{qc|Hughes, 2003}}, p. 235.</ref>
=== Eiectio et mors ===
Post [[Restauratio Anglica|Restorationem]], Hall per [[Actus Uniformitatis (1662)|Actum Uniformitatis]] anni 1662 eiectus est. In magna paupertate vixit, sed ab amicis sustentatus est. Obiit die 13 Aprilis 1665 et in coemeterio Kings Norton sepultus est.<ref name="gordon-1890-p91" /> Nepos eius fuit Iohannes Hall (1633–1710), Episcopus Bristoliensis.<ref name="gordon-1890-p91" />
== Bibliothecae ==
Hall fuit, ut Wood scripsit, “amator librorum et doctrinae, vitae retiratae et obscurae”. Cum bibliotheca prima Birminghamiensis in schola grammatica instituta esset, multos libros contulit et a fratribus suis plures libros collegit. Postea similem bibliothecam in Kings Norton fundavit; paroecia, eius hortatu, aedificium erexit, et Hall omnes libros suos pro usu publico transtulit.<ref name="gordon-1890-p91" /><ref name="thomas-2015-p47">{{qc|Thomas, 2015}}, p. 47.</ref>
Bibliotheca Birminghamiensis una ex primis bibliothecis publicis Angliae habita est, sed, quia origines Puritanas habebat, post Restorationem anni 1660 dissipata est.<ref name="gordon-1890-p91" /> Bibliotheca Kings Nortoni, cui Hall libros suos legavit, adhuc exstat et circiter 1140 volumina, pleraque saeculi decimi septimi, continet.<ref name="thomas-2015-p47" />
== Theologia et opiniones ==
=== Presbyterianismus ===
Hall fuit Presbyterianus “altus”, qui pro ecclesia nationali stabat et ordinationem presbyterianam contra episcopatum et contra ministros sine vocatione legitima defendit.<ref name="hughes-2003-p235" /> In opere suo ''The Pulpit Guarded'' (1651), argumentis decem et septem probavit personas privatas praedicare sine vocatione non licere.<ref name="gordon-1890-p91" />
=== Controversia de educatione ===
In opere suo ''Histrio-mastix, or A Whip for Webster'' (1654), Hall respondit libro ''Academiarum Examen'' (1654) Iohannis Webster, qui reformationem radicalem universitatum propugnabat. Hall ex positione Aristotelica argumentatus est et systema educationis traditionalis defendit. Debus notavit Hallum ex “positione Aristotelica inflexibili” argumentatum esse.<ref name="debus-2002-p406-p409">{{qc|Debus, 2002}}, pp. 406, 409.</ref> Christophorus Hill opus ''Vindiciae Literarum'' (1654), quod eadem de causa scriptum est, “hystericum” appellavit.<ref>{{qc|Hill, |1997}}, p. 51.</ref> Alii opponentes ''Examinis'' fuerunt Seth Ward et Iohannes Wilkins, qui ''Vindiciae Academiarum'' (1654) scripserunt.<ref name="gordon-1890-p91" />
=== Astrologia ===
Hall astrologiam acriter oppugnavit, eam in ''Histrio-mastix'' associans cum “temperamento Familistico-Aequatore-Magico”. Haec oppugnatio a Keitho Thomas in opere suo ''Religion and the Decline of Magic'' notata est.<ref name="thomas-1973-p436-p446">{{qc|Thomas, 1973}}, pp. 436, 446.</ref>
=== Sectas radicales ===
Hall in multis operibus sectas radicales oppugnavit, inter quas Baptistas, Quakeros, Millenarios, et Monarchistas Quintos. In ''The Font Guarded'' (1652) baptismum infantium defendit contra Thomam Collier et Iohannem Tombes. In ''Chiliastomastix Redivivus'' (1657) opinionem Millenariam refutavit et Monarchistas Quintos, quorum “practicae periculosae” schisma et seditionem in ecclesia et civitate ostendebant, monuit.<ref name="gordon-1890-p91" />
=== Consuetudines populares ===
Anno 1660, Hall edidit ''Funebria Florae, The Downfall of May-games'', in quo ludos Maiales et consuetudines populares tamquam reliquias paganas et profanas damnavit. In hoc opere scripsit: “Duo pali Maiales in parochia mea erecti erant, unus furto ablatus, alter a papista professo donatus.”<ref name="victoria-county-history-1913-kings-norton">{{qc|Victoria County History, 1913}}, King's Norton.</ref>
== Opera ==
[[Fasciculus:Hall - The Font Guarded.jpg|thumb|''The Font Guarded'' (1652)]]
Haec sunt opera praecipua Thomae Hall:<ref name="gordon-1890-p91" />
{| class="wikitable"
|-
! Annus !! Titulus !! Argumentum
|-
| 1651 || ''Wisdoms Conquest'' || Translatio ex Ovidii ''Metamorphosibus'' XIII
|-
| 1651 || ''The Pulpit Guarded with XVII. Arguments'' || Contra praedicatores sine vocatione
|-
| 1652 || ''The Font Guarded with XX. Arguments'' || Pro baptismo infantium; contra Collier et Tombes
|-
| 1654 || ''Comarum Ἀκοσμία. The Loathsomnesse of Long Haire'' || Contra crines longos et ornatum femineum
|-
| 1654 || ''Centuria Sacra'' || Regulae ad intelligendum Scripturas Sacras
|-
| 1654 || ''Rhetorica Sacra'' || Tropi et figurae in Scripturis Sacris
|-
| 1654 || ''Histrio-mastix. A Whip for Webster'' || Contra ''Academiarum Examen'' Iohannis Webster
|-
| 1655 || ''Vindiciae Literarum; the Schools Guarded'' || Pro doctrina humanitatis in servitium theologiae
|-
| 1655 || ''Phaetons Folly'' || Translatio ex Ovidii ''Metamorphosibus'' II et ''Tristibus''
|-
| 1657 || ''Chiliastomastix Redivivus, sive Homesus Enervatus'' || Contra Millenarios et Monarchistas Quintos
|-
| 1658 || ''A Practical and Polemical Commentary on 2 Tim. iii. iv.'' || Commentarius in Epistulam Pauli ad Timotheum
|-
| 1658 || ''Tὸ ὅλος τῆς γῆς: sive Apologia pro Ministerio Evangelico'' (Francofurti) || Pro ministerio evangelico; etiam Anglice edita 1660
|-
| 1659 || ''Samaria's Downfall'' || Commentarius in Oseam XIII, cum impetu in Salomonem Eccles
|-
| 1660 || ''The Beauty of Magistracy'' || Expositio Psalmi 82; scriptum cum Georgio Swinnocke
|-
| 1660 || ''Funebria Florae. The Downfall of May-games'' || Contra ludos Maiales
|-
| 1661 || ''An Exposition: [Amos, iv–ix.]'' || Commentarius in Amos
|}
== Familia ==
Pater Thomae Hall fuit Ricardus Hall, pannarius Vigorniensis. Frater eius, Iohannes Hall, vicarius de Bromsgrove, beneficium Kings Norton ei resignavit. Nepos eius fuit Iohannes Hall (1633–1710), filius fratris, qui postea Episcopus Bristoliensis factus est et Magister Collegii Pembrochiae Oxoniensis.<ref name="gordon-1890-p91" />
== Notae ==
{{Reflist}}
== Bibliographia ==
* {{Ecce citatio
| id = Debus, 2002
| c = {{Opus
| cognomen = Debus
| nomen = Allen G.
| titulus = The Chemical Philosophy: Paracelsian Science and Medicine in the Sixteenth and Seventeenth Centuries
| annus = 2002
| paginae = 406, 409
| locus = [[Novum Eboracum|Novo Eboraco]]
| domus editoria = Dover Publications
}}
}}
* {{Ecce citatio
| id = Gordon, 1890
| c = {{Opus
| cognomen = Gordon
| nomen = Alexander
| cognomen redactoris = Stephen
| nomen redactoris = Leslie
| cognomen redactoris 2 = Lee
| nomen redactoris 2 = Sidney
| nomenclatura = compendiaria
| titulus = Dictionary of National Biography
| contextus = Hall, Thomas (1610–1665)
| volumen = 24
| annus = 1890
| pagina = 91
| locus = [[Londinium|Londinii]]
| domus editoria = Smith, Elder & Co
| url = https://en.wikisource.org/wiki/Dictionary_of_National_Biography,_1885-1900/Hall,_Thomas_(1610-1665)
}}
}}
* {{Ecce citatio
| id = Hill, 1997
| c = {{Opus
| cognomen = Hill
| nomen = Christopher
| titulus = Intellectual Origins of the English Revolution, revisited
| annus = 1997
| pagina = 51
| locus = [[Oxonia]]e
| domus editoria = Clarendon Press
}}
}}
* {{Ecce citatio
| id = Hughes, 2003
| c = {{Opus
| cognomen = Hughes
| nomen = Ann
| cognomen redactoris = Tyacke
| nomen redactoris = Nicholas
| titulus = England's Long Reformation, 1500–1800
| contextus = "Popular" Presbyterianism in the 1640s and 1650s: the cases of Thomas Edwards and Thomas Hall
| annus = 2003
| pagina = 235
| locus = [[Londinium|Londinii]]
| domus editoria = Routledge
}}
}}
* {{Ecce citatio
| id = Thomas, 1973
| c = {{Opus
| cognomen = Thomas
| nomen = Keith
| titulus = Religion and the Decline of Magic
| annus = 1973
| paginae = 436, 446
| locus = [[Londinium|Londinii]]
| domus editoria = Penguin Books
}}
}}
* {{Ecce citatio
| id = Thomas, 2011
| c = {{Opus
| cognomen = Thomas
| nomen = Denise
| titulus = Religious polemic, print culture and pastoral ministry: Thomas Hall B.D. (1610-1665) and the promotion of Presbyterian orthodoxy in the English Revolution
| genus = doctoralis dissertatio
| annus = 2011
| domus editoria = University of Birmingham
| url = https://etheses.bham.ac.uk/id/eprint/2831/
}}
}}
* {{Ecce citatio
| id = Thomas, 2013
| c = {{Opus
| cognomen = Thomas
| nomen = Denise
| titulus = The Pastoral Ministry of Thomas Hall (1610–1665) in the English Revolution
| contextus = Midland History
| volumen = 38
| fasciculus = 2
| annus = 2013
| paginae = 169–193
| doi = 10.1179/0047729X13Z.00000000025
}}
}}
* {{Ecce citatio
| id = Thomas, 2015
| c = {{Opus
| cognomen = Thomas
| nomen = Denise
| titulus = Collecting and Reading for Godly Reformation in Mid-Seventeenth Century Worcestershire: Thomas Hall of Kings Norton and His Books
| contextus = Midland History
| volumen = 40
| fasciculus = 1
| annus = 2015
| paginae = 40–62
| doi = 10.1179/0047729X15Z.00000000047
}}
}}
* {{Ecce citatio
| id = Victoria County History, 1913
| c = {{Opus
| omnes auctores aliique = Victoria County History
| titulus = A History of the County of Worcester
| contextus = Parishes: King's Norton
| volumen = 3
| annus = 1913
| locus = London
| domus editoria = British History Online
| url = https://www.british-history.ac.uk/vch/worcs/vol3/pp179-191
}}
}}
== Nexus externi ==
* [https://www.prdl.org/author_view.php?a_id=330 Opera Thomae Hall] apud Post-Reformation Digital Library
* [https://en.wikisource.org/wiki/Dictionary_of_National_Biography,_1885-1900/Hall,_Thomas_(1610-1665) Articulus de Thoma Hall] in ''Dictionary of National Biography''
{{Lifetime|1610|1665|Hall, Thomas}}
[[Categoria:Clerici Angliae]]
[[Categoria:Presbyteri Ecclesiae Anglicae]]
[[Categoria:Presbyteriani]]
[[Categoria:Scriptores Angliae]]
[[Categoria:Alumni Universitatis Oxoniensis]]
n9go6aqubqajc1rkivnjv7c7hrv5dgx
Formula:Sfn
10
325101
3960535
2026-05-18T19:23:13Z
JimKillock
109532
Paginam instituit, scribens '<includeonly>{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}</includeonly>{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using sfn with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Sfn]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ignore-err | at | loc | p | page | pages | postscript | pp | ps | ref | Ref | group }}<noinclude> {{documentation}} </noinclude>'
3960535
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}</includeonly>{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using sfn with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Sfn]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ignore-err | at | loc | p | page | pages | postscript | pp | ps | ref | Ref | group }}<noinclude>
{{documentation}}
</noinclude>
hf60u92ffzfq6o1za215x4pem9daxo1
Modulus:Footnotes
828
325102
3960536
2026-05-18T19:24:17Z
JimKillock
109532
Paginam instituit, scribens 'require('strict'); local getArgs = require ('Module:Arguments').getArgs; --[[--------------------------< A R G S _ D E F A U L T >------------------------------------------------------ a table to specify initial values. ]] local args_default = { group = '', bracket_left = '', bracket_right = '', bracket_year_left = '', bracket_year_right = '', postscript = '', page = '', pages = '', location = '', page_sep = ", p. ", pages_sep = ", pp.&n...'
3960536
Scribunto
text/plain
require('strict');
local getArgs = require ('Module:Arguments').getArgs;
--[[--------------------------< A R G S _ D E F A U L T >------------------------------------------------------
a table to specify initial values.
]]
local args_default = {
group = '',
bracket_left = '',
bracket_right = '',
bracket_year_left = '',
bracket_year_right = '',
postscript = '',
page = '',
pages = '',
location = '',
page_sep = ", p. ",
pages_sep = ", pp. ",
ref = '',
template = 'harv', -- if template name not provided in {{#invoke:}} use this
};
--[[--------------------------< T A R G E T _ C H E C K >------------------------------------------------------
look for anchor_id (CITEREF name-list and year or text from |ref=) in anchor_id_list
the 'no target' error may be suppressed with |ignore-err=yes when target cannot be found because target is inside
a template that wraps another template; 'multiple targets' error may not be suppressed
]]
local function target_check (anchor_id, args)
local namespace = mw.title.getCurrentTitle().namespace;
local anchor_id_list_module = mw.loadData ('Module:Footnotes/anchor_id_list');
local anchor_id_list = anchor_id_list_module.anchor_id_list;
local article_whitelist = anchor_id_list_module.article_whitelist;
local template_list = anchor_id_list_module.template_list;
local citeref_patterns = anchor_id_list_module.citeref_patterns
local whitelist_module = mw.loadData ('Module:Footnotes/whitelist');
local whitelist = whitelist_module.whitelist;
local tally = anchor_id_list[anchor_id]; -- nil when anchor_id not in list; else a tally
local msg;
local category;
if not tally then
if args.ignore then
return ''; -- if ignore is true then no message, no category
end
if article_whitelist and article_whitelist[anchor_id] then -- if an article-local whitelist and anchor ID is in it
return ''; -- done
end
local wl_anchor_id = anchor_id; -- copy to be modified to index into the whitelist
if args.year then -- for anchor IDs created by this template (not in |ref=) that have a date
if args.year:match ('%d%l$') or -- use the date value to determine if we should remove the disambiguator
args.year:match ('n%.d%.%l$') or
args.year:match ('nd%l$') then
wl_anchor_id = wl_anchor_id:gsub ('%l$', ''); -- remove the disambiguator
end
end
local t_tbl = whitelist[wl_anchor_id]; -- get list of templates associated with this anchor ID
if t_tbl then -- when anchor ID not whitelisted t_tbl is nil
for _, t in ipairs (t_tbl) do -- spin through the list of templates associated with this anchor ID
if template_list[t] then -- if associated template is found in the list of templates in the article
return ''; -- anchor ID is whitlisted and article has matching template so no error
end
end
end
for _, pattern in ipairs(citeref_patterns) do -- load patterns for wrapper templates on this page
if anchor_id:match(pattern) then -- spin through the special patterns and try to match
return ''
end
end
msg = 'no target: ' .. anchor_id; -- anchor_id not found
mw.log(msg)
if namespace == 10 and not args.show then -- do not generate error message in template namespace
return ''
end
category = '[[Category:Harv and Sfn no-target errors]]';
elseif 1 < tally then
msg = 'multiple targets (' .. tally .. '×): ' .. anchor_id; -- more than one anchor_id in this article
mw.log(msg)
if namespace == 10 and not args.show then -- do not generate error message in template namespace
return ''
end
category = 0 == namespace and '[[Category:Harv and Sfn multiple-target errors]]' or ''; -- only categorize in article space
return '<span class="error harv-error" style="display: inline; font-size:100%"> ' .. args.template .. ' error: ' .. msg .. ' ([[:Category:Harv and Sfn template errors|help]])</span>' .. category;
end
-- category = 0 == namespace and '[[Category:Harv and Sfn template errors]]' or ''; -- only categorize in article space
category = 0 == namespace and category or ''; -- only categorize in article space
-- display based on args.show (no display by default)
local display = args.show and 'inline' or 'none'
return msg and '<span class="error harv-error" style="display: '..display..'; font-size:100%"> ' .. args.template .. ' error: ' .. msg .. ' ([[:Category:Harv and Sfn template errors|help]])</span>' .. category or '';
end
--[[--------------------------< I S _ Y E A R >----------------------------------------------------------------
evaluates param to see if it is one of these forms with or without lowercase letter disambiguator:
YYYY
n.d.
nd
c. YYYY
YYYY–YYYY (separator is endash)
YYYY–YY (separator is endash)
return true when param has a recognized form; false else
]]
local patterns_date= {
'^%d%d%d%d?%l?$',
'^n%.d%.%l?$',
'^nd%l?$',
'^c%. %d%d%d%d?%l?$',
'^%d%d%d%d–%d%d%d%d%l?$',
'^%d%d%d%d–%d%d%l?$',
}
local function is_year (param, args)
args.year = ''; -- used for harv error;
for _, pattern in ipairs (patterns_date) do
if mw.ustring.match (param, pattern) then
args.year = param; -- used for harv error;
return true;
end
end
end
--[[--------------------------< C O R E >----------------------------------------------------------------------
returns an anchor link (CITEREF) formed from one to four author names, year, and insource location (|p=, |pp=, loc=)
]]
local function core( args )
local result;
local err_msg = ''
if args.P5 ~= '' then
if is_year (args.P5, args) then
result = table.concat ({args.P1, ' et al. ', args.bracket_year_left, args.P5, args.bracket_year_right});
else
args.P5 = ''; -- when P5 not a year don't include in anchor
result = table.concat ({args.P1, ' et al.'}); -- and don't render it
end
elseif args.P4 ~= '' then
if is_year (args.P4, args) then
result = table.concat ({args.P1, ', ', args.P2, ' & ', args.P3, ' ', args.bracket_year_left, args.P4, args.bracket_year_right}); -- three names and a year
else
result = table.concat ({args.P1, ' et al.'}); -- four names
end
elseif args.P3 ~= '' then
if is_year (args.P3, args) then
result = table.concat ({args.P1, ' & ', args.P2, ' ', args.bracket_year_left, args.P3, args.bracket_year_right}); -- two names and a year
else
result = table.concat ({args.P1, ', ', args.P2, ' ', ' & ', args.P3}); -- three names
end
elseif args.P2 ~= '' then
if is_year (args.P2, args) then
result = table.concat ({args.P1, ' ', args.bracket_year_left, args.P2, args.bracket_year_right}); -- one name and year
else
result = table.concat ({args.P1, ' & ', args.P2}); -- two names
end
else
result = args.P1; -- one name
end
-- when author-date result ends with a dot (typically when the last positional parameter holds 'n.d.')
-- and when no in-source location (no |p=, |pp=, or |loc=)
-- and when the first or only character in args.postscript is a dot
-- remove the author-date result trailing dot
-- the author-date result trailing dot will be replaced later with the content of args.postscript (usually a dot)
if ('.' == result:sub(-1)) and ('.' == args.postscript:sub(1)) and ('' == args.page) and ('' == args.pages) and ('' == args.location) then
result = result:gsub ('%.$', '');
end
if args.ref ~= 'none' then
local anchor_id;
if args.ref ~= '' then
anchor_id = mw.uri.anchorEncode (args.ref);
err_msg = target_check (anchor_id, args);
result = table.concat ({'[[#', anchor_id, '|', result, ']]'});
else
anchor_id = mw.uri.anchorEncode (table.concat ({'CITEREF', args.P1, args.P2, args.P3, args.P4, args.P5}));
err_msg = target_check (anchor_id, args);
result = table.concat ({'[[#', anchor_id, '|', result, ']]'});
end
end
if args.page ~= '' then
result = table.concat ({result, args.page_sep, args.page});
elseif args.pages ~= ''then
result = table.concat ({result, args.pages_sep, args.pages});
end
if args.location ~= '' then
result = table.concat ({result, ', ', args.location});
end
result = table.concat ({args.bracket_left, result, args.bracket_right, args.postscript}):gsub ('%s+', ' '); -- strip redundant spaces
return result .. err_msg;
end
--[[--------------------------< H Y P H E N _ T O _ D A S H >--------------------------------------------------
Converts a hyphen to a dash under certain conditions. The hyphen must separate
like items; unlike items are returned unmodified. These forms are modified:
letter - letter (A - B)
digit - digit (4-5)
digit separator digit - digit separator digit (4.1-4.5 or 4-1-4-5)
letterdigit - letterdigit (A1-A5) (an optional separator between letter and
digit is supported – a.1-a.5 or a-1-a-5)
digitletter - digitletter (5a - 5d) (an optional separator between letter and
digit is supported – 5.a-5.d or 5-a-5-d)
any other forms are returned unmodified.
str may be a comma- or semicolon-separated list
This code copied from Module:Citation/CS1. The only modification is to require Module:Citation/CS1/Utilities
so that it has access to the functions is_set() and has_accept_as_written()
]]
local function hyphen_to_dash( str )
local utilities = require ('Module:Citation/CS1/Utilities'); -- only modification so that this function has access to is_set() and has_accept_as_written()
if not utilities.is_set (str) then
return str;
end
local accept; -- Boolean
str = str:gsub ('&[nm]dash;', {['–'] = '–', ['—'] = '—'}); -- replace — and – entities with their characters; semicolon mucks up the text.split
str = str:gsub ('-', '-'); -- replace HTML numeric entity with hyphen character
str = str:gsub (' ', ' '); -- replace entity with generic keyboard space character
local out = {};
local list = mw.text.split (str, '%s*[,;]%s*'); -- split str at comma or semicolon separators if there are any
for _, item in ipairs (list) do -- for each item in the list
item, accept = utilities.has_accept_as_written (item); -- remove accept-this-as-written markup when it wraps all of item
if not accept and mw.ustring.match (item, '^%w*[%.%-]?%w+%s*[%-–—]%s*%w*[%.%-]?%w+$') then -- if a hyphenated range or has endash or emdash separators
if item:match ('^%a+[%.%-]?%d+%s*%-%s*%a+[%.%-]?%d+$') or -- letterdigit hyphen letterdigit (optional separator between letter and digit)
item:match ('^%d+[%.%-]?%a+%s*%-%s*%d+[%.%-]?%a+$') or -- digitletter hyphen digitletter (optional separator between digit and letter)
item:match ('^%d+[%.%-]%d+%s*%-%s*%d+[%.%-]%d+$') or -- digit separator digit hyphen digit separator digit
item:match ('^%d+%s*%-%s*%d+$') or -- digit hyphen digit
item:match ('^%a+%s*%-%s*%a+$') then -- letter hyphen letter
item = item:gsub ('(%w*[%.%-]?%w+)%s*%-%s*(%w*[%.%-]?%w+)', '%1–%2'); -- replace hyphen, remove extraneous space characters
else
item = mw.ustring.gsub (item, '%s*[–—]%s*', '–'); -- for endash or emdash separated ranges, replace em with en, remove extraneous whitespace
end
end
table.insert (out, item); -- add the (possibly modified) item to the output table
end
local temp_str = ''; -- concatenate the output table into a comma separated string
temp_str, accept = utilities.has_accept_as_written (table.concat (out, ', ')); -- remove accept-this-as-written markup when it wraps all of concatenated out
if accept then
temp_str = utilities.has_accept_as_written (str); -- when global markup removed, return original str; do it this way to suppress boolean second return value
return temp_str;
else
return temp_str; -- else, return assembled temp_str
end
end
--[[--------------------------< A R G S _ F E T C H >---------------------------------------------------------
Because all of the templates share a common set of parameters, a single common function to fetch those parameters
from frame and parent frame.
]]
local function args_fetch (frame, ps)
local args = args_default; -- create a copy of the default table
local pframe = frame:getParent(); -- point to the template's parameter table
for k, v in pairs (frame.args) do -- override defaults with values provided in the #invoke: if any
args[k] = v;
end
args.postscript = pframe.args.postscript or pframe.args.ps or ps;
if 'none' == args.postscript then
args.postscript = '';
end
args.group = pframe.args.group or '';
args.page = pframe.args.p or pframe.args.page or '';
args.pages = pframe.args.pp or pframe.args.pages or '';
args.pages = ('' ~= args.pages) and hyphen_to_dash (args.pages) or '';
args.location = pframe.args.at or pframe.args.loc or '';
args.ref = pframe.args.ref or pframe.args.Ref or '';
args.ignore = ('yes' == pframe.args['ignore-false-positive']) or ('yes' == pframe.args['ignore-err']);
for i, v in ipairs ({'P1', 'P2', 'P3', 'P4', 'P5'}) do -- loop through the five positional parameters and trim if set else empty string
args[v] = (pframe.args[i] and mw.text.trim (pframe.args[i])) or '';
end
if args.P5 and not is_year (args.P5, args) then
local i = 6; -- initialize the indexer to the sixth positional parameter
while pframe.args[i] do -- in case there are too many authors loop through the authors looking for a year
local v = mw.text.trim (pframe.args[i]); -- trim
if is_year (v, args) then -- if a year
args.P5 = v; -- overwrite whatever was in args.P5 with year
break; -- and abandon the search
end
i = i + 1; -- bump the indexer
end
end
return args;
end
--[[--------------------------< H A R V A R D _ C I T A T I O N >----------------------------------------------
common entry point for:
{{harvard citation}} aka {{harv}}
{{Harvard citation no brackets}} aka {{harvnb}}
{{harvcol}}
{{harvcolnb}}
{{harvcoltxt}}
{{Harvard citation text}} aka {{harvtxt}}
{{Harvp}}
Distinguishing features (brackets and page separators) are specified in this module's {{#invoke}} in the respective templates.
]]
local function harvard_citation (frame)
local args = args_fetch (frame, ''); -- get the template and invoke parameters; default postscript is empty string
return core (args);
end
--[[--------------------------< S T R I P _ U R L >------------------------------------------------------------
used by sfn() and sfnm(). This function fixes an issue with reference tooltip gadget where the tooltip is not displayed
when an insource locator (|p=, |pp=, |loc=) has an external wikilink that contains a # character
strip uri-reserved characters from urls in |p=, |pp-, and |loc= parameters The researved characters are:
!#$&'()*+,/:;=?@[]
]]
local function strip_url (pages)
local escaped_uri;
if not pages or ('' == pages) then
return pages;
end
for uri in pages:gmatch ('%[(%a[%w%+%.%-]*://%S+)') do -- for each external link get the uri
escaped_uri = uri:gsub ("([%(%)%.%%%+%-%*%?%[%^%$%]])", "%%%1" ); -- save a copy with lua pattern characters escaped
uri = uri:gsub ("[!#%$&'%(%)%*%+,/:;=%?@%[%]%.%%]", ''); -- remove reserved characters and '%' because '%20' (space character) is a lua 'invalid capture index'
pages = pages:gsub (escaped_uri, uri, 1); -- replace original uri with the stripped version
end
return pages;
end
--[[--------------------------< S F N >------------------------------------------------------------------------
entry point for {{sfn}} and {{sfnp}}
]]
local function sfn (frame)
local args = args_fetch (frame, '.'); -- get the template and invoke parameters; default postscript is a dot
local result = core (args); -- go make a CITEREF anchor
-- put it all together and then strip redundant spaces
local name = table.concat ({'FOOTNOTE', args.P1, args.P2, args.P3, args.P4, args.P5, strip_url (args.page), strip_url (args.pages), strip_url (args.location)}):gsub ('%s+', ' ');
return frame:extensionTag ({name='ref', args={group=args.group, name=name}, content=result});
end
--[[--------------------------< S F N M >----------------------------------------------------------------------
common entry point for {{sfnm}} and {{sfnmp}}
Distinguishing features (brackets) are specified in this module's {{#invoke}} in the respective templates.
]]
local function sfnm (frame)
local args = args_default; -- create a copy of the default table
local pframe = frame:getParent(); -- point to the template's parameter table
local n = 1; -- index of source; this is the 'n' in na1, ny, etc
local first_pnum = 1; -- first of a pair of positional parameters
local second_pnum = 2; -- second of a pair of positional parameters
local last_ps = 0; -- index of the last source with |nps= set
local last_index = 0; -- index of the last source; these used to determine which of |ps= or |nps= will terminate the whole rendering
local out = {}; -- table to hold rendered sources
local footnote = {'FOOTNOTE'}; -- all author, date, insource location stuff becomes part of the reference's footnote id; added as we go
for k, v in pairs (frame.args) do -- override defaults with values provided in the #invoke: if any
args[k] = v;
end
while true do
if not pframe.args[table.concat ({n, 'a1'})] and not pframe.args[first_pnum] then
break; -- no na1 or matching positional parameter so done
end
if pframe.args[table.concat ({n, 'a1'})] then -- does this source use named parameters?
for _, v in ipairs ({'P1', 'P2', 'P3', 'P4', 'P5'}) do -- initialize for this source
args[v] = '';
end
for i, v in ipairs ({'P1', 'P2', 'P3', 'P4', 'P5'}) do -- extract author and year parameters for this source
args[v] = pframe.args[table.concat ({n, 'a', i})] or ''; -- attempt to assign author name
if '' == args[v] then -- when there wasn't an author name
args[v] = pframe.args[table.concat ({n, 'y'})] or ''; -- attempt to assign year
break; -- done with author/date for this source
end
end
else -- this source uses positional parameters
args.P1 = mw.text.trim (pframe.args[first_pnum]); -- yes, only one author supported
args.P2 = (pframe.args[second_pnum] and mw.text.trim (pframe.args[second_pnum])) or ''; -- when positional author, year must also be positional
for _, v in ipairs ({'P3', 'P4', 'P5'}) do -- blank the rest of these for this source
args[v] = '';
end
first_pnum = first_pnum + 2; -- source must use positional author and positional year
second_pnum = first_pnum + 1; -- bump these for possible next positional source
end
args.postscript = pframe.args[table.concat ({n, 'ps'})] or '';
if 'none' == args.postscript then -- this for compatibility with other footnote templates; does nothing
args.postscript = '';
end
args.group = pframe.args.group or ''; -- reference group
args.ref = pframe.args[table.concat ({n, 'ref'})] or ''; -- alternate reference for this source
args.page = pframe.args[table.concat ({n, 'p'})] or ''; -- insource locations for this source
args.pages = pframe.args[table.concat ({n, 'pp'})] or '';
args.pages = ('' ~= args.pages) and hyphen_to_dash (args.pages) or '';
args.location = pframe.args[table.concat ({n, 'loc'})] or pframe.args[table.concat ({n, 'at'})] or '';
args.ignore = ('yes' == pframe.args[table.concat ({n, 'ignore-false-positive'})]) or ('yes' == pframe.args[table.concat ({n, 'ignore-err'})]);
table.insert (out, core (args)); -- save the rendering of this source
for k, v in ipairs ({'P1', 'P2', 'P3', 'P4', 'P5'}) do -- create the FOOTNOTE id
if '' ~= args[v] then
table.insert (footnote, args[v]);
end
end
for k, v in ipairs ({'page', 'pages', 'location'}) do -- these done separately so that we can strip uri-reserved characters from extlinked page numbers
if '' ~= args[v] then
table.insert (footnote, strip_url (args[v]))
end
end
last_index = n; -- flags used to select terminal postscript from nps or from end_ps
if '' ~= args.postscript then
last_ps = n;
end
n = n+1; -- bump for the next one
end
local name = table.concat (footnote):gsub ('%s+', ' '); -- put the footnote together and strip redundant space
args.end_ps = pframe.args.postscript or pframe.args.ps or '.'; -- this is the postscript for the whole not for the individual sources
if 'none' == args.end_ps then -- not an original sfnm parameter value; added for compatibility with other footnote templates
args.end_ps = '';
end
local result = table.concat ({table.concat (out, '; '), (last_index == last_ps) and '' or args.end_ps});
return frame:extensionTag ({name='ref', args={group=args.group, name=name}, content=result});
end
--[[--------------------------< S F N R E F >------------------------------------------------------------------
implements {{sfnref}}
]]
local function sfnref (frame)
local args = getArgs (frame);
local out = {};
for i=1, 5 do -- get the first five args if there are five args
if args[i] then
out[i] = args[i];
else
break; -- less than 5 args break out
end
end
if 5 == #out then -- when we have seen five args there may bemore
local i = 6; -- initialize the indexer to the sixth positional parameter
while args[i] do -- in case there are too many authors loop through the authors looking for a year
if is_year (args[i], args) then -- if a year
out[5] = args[i]; -- overwrite whatever was in args[5] with year
break; -- and abandon the search
end
i = i + 1; -- bump the indexer
end
end
return mw.uri.anchorEncode ('CITEREF' .. table.concat (out));
end
--[[--------------------------< E X P O R T E D F U N C T I O N S >------------------------------------------
]]
return {
harvard_citation = harvard_citation,
sfn = sfn,
sfnm = sfnm,
sfnref = sfnref,
target_check = target_check,
};
3ecgpqdblqy50cj0ke12x56x7g6qre8
Modulus:Footnotes/anchor id list
828
325103
3960539
2026-05-18T19:28:00Z
JimKillock
109532
Paginam instituit, scribens 'require('strict'); local data = mw.loadData ('Module:Footnotes/anchor id list/data'); local whitelist = mw.loadData ('Module:Footnotes/whitelist'); local Lang_obj = mw.language.getContentLanguage(); -- used by template_list_add() to uppercase first letter of template name TODO: better way to do that? local redirects_date = { ['date'] = true, ['datetomos'] = true, ['formatdate'] = true, ['isotodmymdy'] = true, ['isotomos'] = true, } local redirects...'
3960539
Scribunto
text/plain
require('strict');
local data = mw.loadData ('Module:Footnotes/anchor id list/data');
local whitelist = mw.loadData ('Module:Footnotes/whitelist');
local Lang_obj = mw.language.getContentLanguage(); -- used by template_list_add() to uppercase first letter of template name TODO: better way to do that?
local redirects_date = {
['date'] = true,
['datetomos'] = true,
['formatdate'] = true,
['isotodmymdy'] = true,
['isotomos'] = true,
}
local redirects_patent = { -- special case cs1-like templates because uses different parameters for name and date in anchor ID
['Cite patent'] = true,
['Citeref patent'] = true,
['Ref patent'] = true,
}
local redirects_sfnref = {
['sfnref'] = true,
['harvid'] = true,
}
local aliases_author = { -- these use pseudo-patterns in the same way as cs1|2; '#' represents 1 or more enumerator digits
'last#',
'author#',
'surname#',
'author-last#',
'author#-last',
'subject#',
'host#',
}
local aliases_contributor = {
'contributor#',
'contributor-last#',
'contributor#-last',
'contributor-surname#',
'contributor#-surname',
}
local aliases_editor = {
'editor#',
'editor-last#',
'editor#-last',
'editor-surname#',
'editor#-surname',
}
local aliases_harvc_author = {
'last#',
'author#',
}
local aliases_inventor = { -- cite patent
'inventor#',
'inventor-last#',
'inventor#-last',
'inventor-surname#',
'inventor#-surname',
'invent#',
'invent-#',
}
local alias_patterns_date = { -- normal lua patterns for most cs1|2-like templates
'|%s*year%s*=%s*',
'|%s*date%s*=%s*',
'|%s*publication%-?date%s*=%s*',
'|%s*air%-?date%s*=%s*',
}
local alias_patterns_harvc_date = { -- normal lua patterns for harvc template
'|%s*anchor%-year%s*=%s*',
'|%s*year%s*=%s*',
}
local alias_patterns_patent_date = { -- normal lua patterns for cite patent templates
'|%s*issue%-date%s*=%s*',
'|%s*gdate%s*=%s*',
'|%s*publication%-date%s*=%s*',
'|%s*pubdate%s*=%s*',
}
local patterns_date = { -- normal lua patterns
-- '(%d%d%d%d–%d%d%d%d%l?)$', -- YYYY–YYYY four-digit year range at end (Season YYYY–YYYY); with or without dab
'(%d%d%d%d)%D+(%d%d%d%d%l?)$', -- any range with four-digit years; with or without dab; not two captures
'^(%d%d%d%d–%d%d%l?)$', -- YYYY–YY two-digit year range; with or without dab
'^(c%. %d%d%d%d?%l?)$', -- three- or four-digit circa year; with or without dab
'(%d%d%d%d?%l?)$', -- three- or four-digit year at end of date (dmy or mdy); with or without dab
'^(%d%d%d%d?%l?)', -- three- or four-digit year at beginning of date (ymd or YYYY); with or without dab
'^(n%.d%.%l?)$', -- 'no date' with dots; with or without dab
'^(nd%l?)$', -- 'no date' without dots; with or without dab
}
local patterns_tags = {
'<nowiki>.-</nowiki>',
'<!%-%-.-%-%->',
'<pre>.-</pre>',
'<syntaxhighlight.->.-</syntaxhighlight>',
'<source.->.-</source>', -- deprecated alias of syntaxhighlight tag
}
local template_skip = { -- templates to be skipped for whatever reason; mostly because they resemble cs1-like templates
['Citation-attribution'] = true,
}
local global_article_content = nil
local global_anchor_id_list = nil -- exported tables
local global_template_list = nil
local global_article_whitelist = nil
--[[--------------------------< A R T I C L E _ C O N T E N T _ G E T >----------------------------------------
get article content, remove certain html-like tags and their content so that this code doesn't include any citation
templates inside the tags as valid tagets; they are not.
]]
local function article_content_get ()
if global_article_content then return global_article_content end
local article_content = mw.title.getCurrentTitle():getContent() or ''; -- get the content of the article or ''; new pages edited w/ve do not have 'content' until saved; ve does not preview; phab:T221625
for _, tag in ipairs (patterns_tags) do
article_content = article_content:gsub (tag, ''); -- remove certain html-like tags and their content
end
global_article_content = article_content
return article_content
end
--[[--------------------------< S F N R E F _ G E T >----------------------------------------------------------
make an anchor id from the contents of {{sfnref}} or {{harvid}}. this function assumes that {{sfnref}} and {{harvid}}
are correctly formed.
]]
local function sfnref_get (template)
template = template:gsub ('{{%s*(.-)%s*}}', '%1'); -- strip bounding template markup and trim
local parts = mw.text.split (template, '%s*|%s*'); -- split at the pipe and remove extraneous space characters
local anchor_id = {};
if redirects_sfnref[parts[1]:lower()] then
anchor_id[1] = 'CITEREF';
else
return nil; -- not an sfnref or harvid template
end
local i = 2; -- indexer into parts{} table
local j = 2; -- indexer into anchor_id{} table which already has 'CITEREF' at [1]
while parts[i] and 7 > j do -- loop through what should be just positional parameters for names and year (2-6 four names and a date)
if not parts[i]:find ('=') then -- look for equal sign (named paraneter in a template that doesn't support named parameters)
anchor_id[j] = parts[i]; -- positional parameters are saved
j = j+1; -- bump the anchor_id{} indexer
end
i = i+ 1; -- bump the parts{} indexer
end
return table.concat (anchor_id, '');
end
--[[--------------------------< D A T E _ G E T >--------------------------------------------------------------
extract year from one of |year=, |date=, |publicationdate=, or |publication-date in that order. Does not error
check (that is left to the cs1|2 templates to do)
also gets date from |<date alias>={{date|...}}
]]
local function date_get (template, aliases)
local rvalue;
for _, pattern in ipairs (aliases) do -- spin through the date alias patterns
rvalue = tostring(template):match (pattern); -- is this |<date alias>= used (tostring() because something makes match() think template is a table)
if rvalue then
rvalue = tostring(template):match (pattern .. '(%b{})'); -- is rvalue a template?
if rvalue then
rvalue = rvalue:gsub ('{{%s*(.-)%s*}}', '%1'); -- strip bounding template markup and trim
local parts = mw.text.split (rvalue, '%s*|%s*'); -- split at the pipe and remove extraneous space characters
if redirects_date[parts[1]:lower()] then -- if parts[1] names {{date}} or redirect
rvalue = parts[2]; -- assume that date template is properly formed, first positional parameter is the date
else
return ''; -- |date= holds some other template than {{date}} or redirect
end
else
rvalue = template:match (pattern .. '([^|}]+)');
if rvalue then -- if rvalue is something
rvalue = mw.text.trim (rvalue); -- trim it
end
if not rvalue or '' == rvalue then -- if rvale was nothing or trimed to nothing
rvalue = nil; -- ensure that it is unset so we can try the next parameter in the list
end
end
if rvalue then
for _, pattern in ipairs (patterns_date) do -- spin through the recognized date formats
-- date = rvalue:match (pattern); -- attempt to extract year portion according to the pattern
local date, date2 = rvalue:match (pattern); -- attempt to extract year portion according to the pattern; <date2> gets second year in any range
if date then
if date2 then -- when a second year
date = table.concat ({date, '–', date2}); -- build a date range
end
return date; -- matched so return;
end
end
break; -- found a date but it was malformed so abandon
end
end
end
return ''; -- no date param or date param doesn't hold a recognized date; empty string for concatenation
end
--[[--------------------------< V N A M E S _ G E T >----------------------------------------------------------
extract names from |vauthors= or |veditors=; there is no |vcontributors= parameter.
splits the v parameter value at the comma; correctly handles accept-as-witten markup when used to wrap a comma-
separated names (corporate)
]]
local function vnames_get (params, vparam)
local vnames = {}; -- first four author or editor names go here
local split = {}; -- temp table to assist in decoding accept-as-witten-markup
if params[vparam] then -- test for |vauthors= or |veditor=
split = mw.text.split (params[vparam], '%s*,%s*'); -- this will separate portions of ((Black, Brown, White, an Co.))
local i = 1; -- an indexer
while split[i] do
if split[i]:match ('^%(%(.*[^%)][^%)]$') then -- first segment of comma-separated accept-as-witten; this segment has the opening doubled parens
local name = split[i];
i=i+1; -- bump indexer to next segment
while split[i] do
name = name .. ', ' .. split[i]; -- concatenate with previous segments
if split[i]:match ('^.*%)%)$') then -- if this table member has the closing doubled parens
break; -- and done reassembling so
end
i=i+1; -- bump indexer
end
table.insert (vnames, name); -- and add accept-as-witten name to the vnames table
else
table.insert (vnames, split[i]); -- and add name to the vnames table
end
i=i+1; -- bump indexer
if 5 == i then break; end -- limit to four names
end
for i, vname in ipairs (vnames) do
if not vname:match ('%(%(.-%)%)') then -- without accept-this-value-as-written markup
vnames[i] = vname:gsub ('(.-)%s+%u+$', '%1'); -- extract and save surname(s)
end
end
for i, vname in ipairs (vnames) do -- repeat, this time for accept-this-value-as-written markup
vnames[i] = vname:gsub ('%(%((.-)%)%)', '%1'); -- remove markup if present and save the whole name
end
end
return 0 ~= #vnames and table.concat (vnames) or nil -- return a concatenation of the vnames; nil else
end
--[[--------------------------< N A M E S _ G E T >------------------------------------------------------------
cs1|2 makes anchor id from contributor, author, or editor name-lists in that order
get the names from the cs1|2 template; if there are no contributor names, try author names, then try editor names.
returns concatenated names in enumeration order when successful; nil else
empty name (nameholding parameter n is present without value) and missing name (nameholding parameter n is not
present) are included as empty string with all other names
]]
local function names_get (params, aliases_list)
local names = {}; -- first four author or editor names go here
local enum_alias; -- alias with '#' replaced with a digit
for enum=1, 4 do -- four names only
for i, alias in ipairs (aliases_list) do
if not names[enum] then -- hanven't found a previous alias with this [enum]? see if we can find this alias with this enum
enum_alias = alias:gsub ('#', enum); -- replace '#' to make 'lastn'
if 1 == enum then -- because |last= and last1= are exact aliases
if params[enum_alias] then -- test |last1= first
names[enum] = params[enum_alias]; -- found so save the value assigned to |last1=
break; -- next enum
else
enum_alias = alias:gsub ('#', ''); -- replace '#' to make 'last'
if params[enum_alias] then
names[enum] = params[enum_alias]; -- found so save the value assigned to |last=
break; -- next enum
end
end
else -- here for enum 2, 3, 4
if params[enum_alias] then
names[enum] = params[enum_alias]; -- found so save the value assigned to |lastn=
break; -- next enum
end
end
end
end
end
for enum=1, 4 do -- spin through the names table and
local name = names[enum];
if not name then -- when nameholding parameter n is not present (nil)
name = ''; -- convert to empty string for concatenation
end
name = name:gsub('%(%((.-)%)%)', '%1'); -- remove accept-as-written markup if present
names[enum] = name; -- save the modified name
end
local name_str = table.concat (names); -- concatenate the names
return '' ~= name_str and name_str or nil; -- return the concatenation if not empty string; nil else
end
--[[--------------------------< T E M P L A T E _ S T R I P >--------------------------------------------------
removes the citation or havrc template's {{ and }} markup then removes, in whole, any templates found inside the
citation or harvc template.
Templates are not allowed in parameters that are made part of COinS metadata; yet, they will appear. cs1|2 does
not see the template markup but instead sees the result of the template as html. cs1|2 strips the html which
leaves the displayed value for the anchor id. We can't do that here so, because templates aren't allowed in
parameters, we simply discard any templates found in the cs1|2 template.
this may leave a |lastn= parameter empty which will be treated as if it were really empty as cs1|2 do (three authors,
|last2= empty -> CITEREFLast1Last3YYYY (the harv and sfn render: 'Last1, & Last3 YYYY' with CITEREFLast1Last3YYYY).
]]
local function template_strip (template)
template = template:gsub ('^{{%s*', ''):gsub ('%s*}}$', '', 1); -- remove outer {{ and }} (cs1|2 template delimiters with trailing/leading whitespace)
template = template:gsub ('%b{}', ''); -- remove any templates from the cs1|2 template
return template;
end
--[[--------------------------< E S C A P E _ L U A _ M A G I C _ C H A R S >----------------------------------
Returns a string where all of lua's magic characters have been escaped. This is important because functions like
string.gsub() treat their pattern and replace strings as patterns, not literal strings.
]]
local function escape_lua_magic_chars (argument)
argument = argument:gsub("%%", "%%%%"); -- replace % with %%
argument = argument:gsub("([%^%$%(%)%.%[%]%*%+%-%?])", "%%%1"); -- replace all other lua magic pattern characters
return argument;
end
--[=[-------------------------< W I K I L I N K _ S T R I P >--------------------------------------------------
Wikilink markup does not belong in an anchor id and can / does confuse the code that parses apart citation and
harvc templates so here we remove any wiki markup:
[[link|label]] -> label
[[link]] -> link
]=]
local function wikilink_strip (template)
for wikilink in template:gmatch ('%[%b[]%]') do -- get a wikilink
template = template:gsub ('%[%b[]%]', '__57r1P__', 1); -- install a marker
if wikilink:match ('%[%[.-|(.-)%]%]') then
wikilink = wikilink:match ('%[%[.-|(.-)%]%]'); -- extract label from complex [[link|label]] wikilink
else
wikilink = wikilink:match ('%[%[(.-)%]%]'); -- extract link from simple [[link]] wikilinks
end
wikilink = escape_lua_magic_chars (wikilink); -- in case there are lua magic characters in wikilink
template = template:gsub ('__57r1P__', wikilink, 1); -- replace the marker with the appropriate text
end
return template;
end
--[[--------------------------< T E M P L A T E _ N A M E _ G E T >--------------------------------------------
return the citation or harvc template's name; convert to lower case and trim leading and trailing whitespace;
when the template is a sandbox the subpage portion of the template name is omitted from the returned template name
{{Cite book/new |...}} returns cite book
]]
local function template_name_get (template)
local template_name = template:match ('^{{%s*([^/|}]+)'); -- get template name; ignore subpages ~/new, ~/sandbox; parser functions
if not template_name or template_name:match ('^#') then -- parser functions, magic words don't count as templates
return nil; -- could not get template name from (possibly corrupt) template; extraneous opening { mid template can cause this;
end;
template_name = template_name:gsub ('%s*$', ''); -- trim trailing whitespace; leading whitespace already removed
return Lang_obj:ucfirst (template_name); -- first character in template name must be uppercase (same as canonical template name) TODO: better way to do this?
end
--[[--------------------------< T E M P L A T E _ P A R A M S _ G E T >----------------------------------------
parse apart a template's parameters and store in the params table where key is the parameter's name and value is
the parameter's value; empty parameters are not saved
]]
local function template_params_get (template, params_t)
template = wikilink_strip (template); -- because piped wikilinks confuse code that builds params_t{} and because wikilinks not allowed in an anchor id
-- strip templates after getting |ref= value because |ref={{sfnref}} and |ref={{harvid}} are allowed
template = template_strip (template); -- because template markup can confuse code that builds params_t{} and because templates in name parameters are not allowed
local temp_t = mw.text.split (template, '%s*|%s*'); --split on the pipe
for _, param in ipairs (temp_t) do
if param:find ('=', 1, true) then -- a named parameter?
local k, v = param:match ('%s*([^=]-)%s*=%s*([^|}]+)');
if v then -- there must be a value
if '' ~= v and not v:match ('^%s$') then -- skip when value is empty string or only whitespace
params_t[k] = mw.text.trim (v); -- add trimmed value else
end
end
end
end
end
--[[--------------------------< C I T E R E F _ M A K E _ H A R V C >------------------------------------------
makes anchor_id from {{harvc}} or redirects
]]
local function anchor_id_make_harvc (template)
local date = date_get (template, alias_patterns_harvc_date); -- get date; done here because might be in {{date}}; return date if valid; empty string else
local anchor_id;
local params = {}; -- table of harvc parameters
local id; -- custom anchor id for this {{harvc}} template
id = template:match ('|%s*id%s*=%s*(%b{})'); -- in case |id={{sfnref}}; done here because templates will be stripped
template_params_get (template, params); -- build a table of template parameters and their values; this strips wikilinks and templates
if id then -- when set is {{sfnref}} or {{harvid}} template
return sfnref_get (id); -- returns content of {{sfnref}} or {{harvid}}; nil else
end
if params.id then -- custom anchor for this {{harvc}} template (text)
return params.id; -- |id= value as written
end
anchor_id = names_get (params, aliases_harvc_author); -- get the harvc contributor names
if anchor_id then -- if names were gotten
return 'CITEREF' .. anchor_id .. date;
end
return nil; -- no names; no anchor_id
end
--[[--------------------------< A N C H O R _ I D _ M A K E _ W R A P P E R >----------------------------------
for wrapper templates
inspect externally visible |ref= to decide what to do:
|ref= - empty or missing: get names and date from whitelist defaults; override defaults from externally visible template parameters
|ref=harv - same as empty or missing
|ref={{SfnRef|name|name|name|name|year}} - assemble an anchor id from {{sfnref}} positional parameters
|ref={{Harvid|name|name|name|name|year}} - assemble an anchor id from {{harvid}} positional parameters
|ref=none - skip; do nothing because an anchor id intentionally suppressed; TODO: keep with a type code of '0'?
|ref=<text> - save param value because may match an anchor id override value in {{harv}} template |ref= parameter or {{harvc}} |id= parameter
]]
local function anchor_id_make_wrapper (template)
local ref; -- content of |ref=
local template_name; -- name of the template
local anchor_id; -- the assembled anchor id from this template
local date;
local name_default;
local date_default;
local vol;
local params = {}; -- table of template parameters
template_name = template_name_get (template); -- get first char uppercase trimmed template name; ignore subpages ~/new, ~/sandbox
if not template_name or template_skip[template_name] then
return nil; -- could not extract template name from (possibly corrupted) template (extraneous opening { in the template will cause this)
end
date = date_get (template, alias_patterns_date); -- get date; done here because might be in {{date}}
-- if '' == date then
-- date = whitelist.wrapper_templates[template_name][2] or ''; -- no externally visible date so get default date
-- end
ref = template:match ('|%s*ref%s*=%s*(%b{})'); -- first look for |ref={{sfnref}} or |ref={{harvid}} because we will strip templates from the wrapper template
if not ref then
if template:match ('|%s*ref%s*=([^|}]+)') then -- |ref={{template}} not found; if there is a |ref= param with an assigned value
ref = template:match ('|%s*ref%s*=([^|}]+)'); -- get the value; whitespace is a 'value'
if ref then -- nil when |ref=|... or when |ref=}} (no spaces between assignment operator and pipe or closing brace)
ref = mw.text.trim (ref); -- something, could be just whitespace, so trim leading / trailing whitespace
if '' == ref then -- trimming a string of whitespace makes an empty string
ref = nil; -- make empty ref same as missing ref
end
end
end
end
template_params_get (template, params); -- build a table of template parameters and their values
local wrap_data = whitelist.wrapper_templates[template_name]
if wrap_data[1] then -- is this wrapper a simple-default wrapper?
name_default = wrap_data[1]; -- get the default names
date_default = wrap_data[2]; -- get the default date
else
vol = params['volume'] or 'default';
local fascicle = params['fascicle'] -- some templates use "fascicle" to mean "subvolume"
if fascicle then
local subvol = vol..'/'..fascicle -- if fascicle is used, subvolume = "vol/fascicle"
if wrap_data[subvol] then -- if subvolume exists, use it, otherwise fall back to volume
vol = subvol
end
end
if not wrap_data[vol] then -- make sure this volume exists
vol = 'default'; -- doesn't exist, use default volume
end
name_default = wrap_data[vol][1]; -- get the default names
date_default = wrap_data[vol][2]; -- get the default date
end
if 'harv' == ref or not ref then -- |ref=harv specified or |ref= missing or empty
anchor_id = names_get (params, aliases_contributor) or -- get contributor, author, or editor names
names_get (params, aliases_author) or
vnames_get (params, 'vauthors') or -- |vauthors=
names_get (params, aliases_editor) or
vnames_get (params, 'veditors') or -- |veditors=
name_default; -- default names from whitelist
-- whitelist.wrapper_templates[template_name][1]; -- default names from whitelist
if '' == date then -- if date not provided in the template
date = date_default; -- use the default date from whitelist
end
if anchor_id then -- if names were gotten
anchor_id = 'CITEREF' .. anchor_id .. date;
end
elseif ref:match ('%b{}') then -- ref holds a template
anchor_id = sfnref_get (ref); -- returns content of {{sfnref}} or {{harvid}}; nil else
elseif 'none' == ref then -- |ref=none
return nil; -- anchor id expicitly suppressed
else
anchor_id = ref; -- |ref=<text> may match an anchor id override value in {{harv}} template |ref= parameter
end
return anchor_id; -- anchor_id text; nil else
end
--[[--------------------------< A N C H O R _ I D _ M A K E _ C S 1 2 >----------------------------------------
for cs1|2 template and cs1-like templates
inspect |ref= to decide what to do:
|ref= - empty or missing: get names and date from template parameters; all cs1|2 create CITEREF anchor IDs
|ref=harv - get names and date from template parameters
|ref={{SfnRef|name|name|name|name|year}} - assemble an anchor id from {{sfnref}} positional parameters
|ref={{Harvid|name|name|name|name|year}} - assemble an anchor id from {{harvid}} positional parameters
|ref=none - skip; do nothing because an anchor id intentionally suppressed; TODO: keep with a type code of '0'?
|ref=<text> - save param value because may match an anchor id override value in {{harv}} template |ref= parameter or {{harvc}} |id= parameter
]]
local function anchor_id_make_cs12 (template)
local ref; -- content of |ref=
local template_name; -- name of the template
local anchor_id; -- the assembled anchor id from this template
local date;
local params = {}; -- table of template parameters
template_name = template_name_get (template); -- get first char uppercase trimmed template name; ignore subpages ~/new, ~/sandbox
if not template_name or template_skip[template_name] then
return nil; -- could not extract template name from (possibly corrupted) template (extraneous opening { in the template will cause this)
end
if redirects_patent[template_name] then
date = date_get (template, alias_patterns_patent_date); -- get date; done here because might be in {{date}}
else
date = date_get (template, alias_patterns_date);
end
ref = template:match ('|%s*ref%s*=%s*(%b{})'); -- first look for |ref={{sfnref}} or |ref={{harvid}} because we will strip templates from the cs1|2 template
if not ref then
if template:match ('|%s*ref%s*=([^|}]+)') then -- |ref={{template}} not found; if there is a |ref= param with an assigned value
ref = template:match ('|%s*ref%s*=([^|}]+)'); -- get the value; whitespace is a 'value'
if ref then -- nil when |ref=|... or when |ref=}} (no spaces between assignment operator and pipe or closing brace)
ref = mw.text.trim (ref); -- something, could be just whitespace, so trim leading / trailing whitespace
if '' == ref then -- trimming a string of whitespace makes an empty string
ref = nil; -- make empty ref same as missing ref
end
end
end
end
template_params_get (template, params); -- build a table of template parameters and their values
if 'harv' == ref or not ref then -- |ref=harv specified or |ref= missing or empty
if redirects_patent[template_name] then -- if this is a cite patent template
anchor_id = names_get (params, aliases_inventor); -- inventor names only
else -- cs1|2 template
anchor_id = names_get (params, aliases_contributor) or -- get contributor, author, or editor names
names_get (params, aliases_author) or
vnames_get (params, 'vauthors') or -- |vauthors=
names_get (params, aliases_editor) or
vnames_get (params, 'veditors'); -- |veditors=
end
if anchor_id then -- if names were gotten
anchor_id = 'CITEREF' .. anchor_id .. date;
end
elseif ref:match ('%b{}') then -- ref holds a template
anchor_id = sfnref_get (ref); -- returns content of {{sfnref}} or {{harvid}}; nil else
elseif 'none' == ref and not redirects_patent[template_name] then -- |ref=none; not supported by cite patent
return nil; -- anchor id expicitly suppressed
else
anchor_id = ref; -- |ref=<text> may match an anchor id override value in {{harv}} template |ref= parameter
end
return anchor_id; -- anchor_id text; nil else
end
--[[--------------------------< L I S T _ A D D >--------------------------------------------------------------
adds an <item> to <list> table; for anchor IDs, the boolean <encode> argument must be set true; no return value
]]
local function list_add (item, list, encode)
if item then -- if there was an item
if encode then -- for anchor IDs ...
item = mw.uri.anchorEncode (item); -- encode to remove wikimarkup, convert spaces to underscores etc
end
if not list[item] then -- if not already saved
list[item] = 1; -- save it
else -- here when this item already saved
list[item] = list[item] + 1; -- to indicate that there are multiple items
end
end
end
--[[--------------------------< A N C H O R _ I D _ M A K E _ A N C H O R >------------------------------------
make anchor IDs from {{anchor}}; there may be more than one because {{anchor}} is not limited to the number of
anchors it may hold.
]]
local function anchor_id_make_anchor (template, anchor_id_list)
template = template:gsub ('^{{[^|]+|', ''):gsub ('}}$', '', 1); -- remove outer {{ and }} and template name
template = wikilink_strip (template); -- strip any wikilink markup (there shouldn't be any but just in case)
local params = {};
local anchor_id;
for param in template:gmatch ('%b{}') do -- loop through the template; remove and save templates (presumed to be sfnref or harvid)
table.insert (params, param); -- save it
template = template:gsub ('%b{}', '', 1); -- remove it from source template
end
for _, t in ipairs (params) do -- spin through the templates in params
anchor_id = sfnref_get (t); -- attempt to decode {{sfnref}} and {{harvid}}
if anchor_id then -- nil when not {{sfnref}} or {{harvid}}
list_add (anchor_id, anchor_id_list, true); -- add anchor ID to the list
end
end
template = template:gsub ('|%s*|', '|'); -- when pipe follows pipe with or without white space, remove extraneous pipe
template = template:gsub ('^|', ''):gsub('|$', ''); -- remove extraneous leading and trailing pipes
params = mw.text.split (template, '%s*|%s*'); -- split at the pipe and remove extraneous space characters
for _, t in ipairs (params) do -- spin through the anchor IDs
anchor_id = mw.text.trim (t); -- trim white space
if '' ~= anchor_id then -- should always have something
list_add (anchor_id, anchor_id_list, true); -- add anchor ID to the list
end
end
end
--[[--------------------------< T E M P L A T E _ L I S T _ A D D >--------------------------------------------
makes a list of templates use in the article.
]]
local function template_list_add (template, template_list)
local template = template:match ('{{%s*(.-)[|}]'); -- keep the case of the template - this is different from template_name_get()
if template and not template:match ('^#') then -- found a template or magic word; ignore magic words
template=mw.text.trim (template); -- trim whitespace
template = Lang_obj:ucfirst (template); -- first character in template name must be uppercase (same as canonical template name) TODO: better way to do this?
list_add (template, template_list); -- add to list with (unused) tally
end
end
--[[--------------------------< A N C H O R _ I D _ L I S T _ M A K E >----------------------------------------
makes a list of anchor ids from cs1|2, cs1|2-like, vcite xxx, harvc, anchor, wikicite templates
Because cs1|2 wrapper templates can, and often do, hide the author and date parameters inside the wrapper,
these parameters are not available in the article's wikisource so {{harv}}, {{sfn}}, and {{harvc}} templates that
link correctly to those wrapper templates will incorrectly show error messages. Use |ignore-err=yes in the {{harv}},
{{sfn}}, and {{harvc}} templates to supress the error message.
creates a list of templates used in the article for use with the whitelist
creates a list of article-local whitelisted anchor IDs from {{sfn whitelist}}
]]
local function anchor_id_list_make ()
local anchor_id_list = {}
local template_list = {}
local article_whitelist = {}
local article_content = article_content_get (); -- attempt to get this article's content
if article_content == '' then -- when there is no article content
return ''; -- no point in continuing
end
local template; -- place to hold the template that we found
local template_name;
local anchor_id; -- place to hold an anchor id as it is extracted / decoded
local find_pattern = '%f[{]{{[^{]';
local tstart, tend = article_content:find (find_pattern); -- find the first template; do not find template variables: {{{template var|}}}
while tstart do
template = article_content:match ('%b{}', tstart); -- get the whole template
if not template then
break; -- template is nil for some reason (last template missing closing }} for example) so declare ourselves done
end
template_name = template_name_get (template); -- get first char uppercase trimmed template name; ignore subpages ~/new, ~/sandbox
template_list_add (template, template_list); -- add this template's name to the list
if data.known_templates_cs12 [template_name] then
anchor_id = anchor_id_make_cs12 (template); -- extract an anchor id from this template
list_add (anchor_id, anchor_id_list, true)
elseif data.known_templates_vcite [template_name] then
local ref = template:match ('|%s*ref%s*=%s*(%b{})'); -- first look for |ref={{sfnref}} or |ref={{harvid}} because we will strip templates from the vcite template
if ref then -- |ref={{template}}
anchor_id = sfnref_get (ref); -- returns content of {{sfnref}} or {{harvid}}; nil else
list_add (anchor_id, anchor_id_list, true);
else
local params = {};
template_params_get (template, params); -- build a table of template parameters and their values
anchor_id = params['ref']; -- when both set, vcite uses value from |ref=
if not anchor_id and params['harvid'] then
anchor_id = 'CITEREF' .. params['harvid']; -- in vcite, |harvid= auto-adds 'CITEREF' prefix to the value in |harvid=
end
list_add (anchor_id, anchor_id_list, true);
end
elseif data.known_templates_harvc [template_name] then
anchor_id = anchor_id_make_harvc (template); -- extract an anchor id from this template
list_add (anchor_id, anchor_id_list, true);
elseif data.known_templates_wikicite [template_name] then
local ref = template:match ('|%s*ref%s*=%s*(%b{})'); -- first look for |ref={{sfnref}} or |ref={{harvid}}
if ref then
anchor_id = sfnref_get (ref);
elseif template:match ('|%s*ref%s*=([^|}]+)') then
anchor_id = template:match ('|%s*ref%s*=([^|}]+)'); -- plain-text
elseif template:match ('|%s*id%s*=%s*(%b{})') then
ref = template:match ('|%s*id%s*=%s*(%b{})');
anchor_id = 'Reference-' .. sfnref_get (ref);
elseif template:match ('|%s*id%s*=([^|}]+)') then
anchor_id = 'Reference-' .. template:match ('|%s*id%s*=([^|}]+)'); -- plain-text
else
anchor_id = nil; -- no matches, ensure that anchor_id has no value
end
if anchor_id then
list_add (anchor_id, anchor_id_list, true);
end
elseif data.known_templates_anchor [template_name] then
anchor_id_make_anchor (template, anchor_id_list); -- extract anchor ids from this template if any
elseif data.known_templates_sfn_whitelist [template_name] then
template = template:gsub ('^{{[^|]+|', ''):gsub ('}}$', '', 1); -- remove outer {{ and }} and template name
template = mw.text.trim (template, '%s|'); -- trim leading trailing white space and pipes
template = mw.text.split (template, '%s*|%s*'); -- make a table of the template's parameters
for _, anchor_id in ipairs (template) do -- spin through this template's parameter
if '' ~= anchor_id and not article_whitelist[anchor_id] then
anchor_id = mw.uri.anchorEncode (anchor_id)
article_whitelist[anchor_id] = 1; -- add to the whitelist
end
end
elseif template_name and whitelist.wrapper_templates[template_name] then
anchor_id = anchor_id_make_wrapper (template); -- extract an anchor id from this template if possible
list_add (anchor_id, anchor_id_list, true);
elseif template_name and template_name:match ('^Cit[ea]') then -- not known, not known wrapper; last gasp, try as cs1-like
anchor_id = anchor_id_make_cs12 (template); -- extract an anchor id from this template if possible
list_add (anchor_id, anchor_id_list, true);
end
tstart, tend = article_content:find (find_pattern, tend); -- search for another template; begin at end of last search
end
mw.logObject (anchor_id_list, 'anchor_id_list');
mw.logObject (template_list, 'template_list');
mw.logObject (article_whitelist, 'article_whitelist');
global_anchor_id_list = anchor_id_list
global_template_list = template_list
global_article_whitelist = article_whitelist
end
--[[--------------------------< C I T E R E F _ P A T T E R N S _ M A K E >--------------------------------------------
Scans template_list to look for wrapper templates that generate citerefs that require Lua patterns.
This scan is only done once per page load, to save time
]]
local function citeref_patterns_make()
if not global_template_list then return end
local citeref_patterns = {}
local template_patterns = whitelist.wrapper_template_patterns
for _, p in ipairs(template_patterns) do
for _, t in ipairs(p[1]) do -- loop through list of template wrappers
if global_template_list[t] then -- if wrapper is found in article, record corresponding patterns
for _, pat in ipairs(p[2]) do
table.insert(citeref_patterns, pat)
end
break
end
end
end
mw.logObject(citeref_patterns,'citeref_patterns')
return citeref_patterns
end
--[[--------------------------< E X P O R T E D _ T A B L E S >------------------------------------------------
]]
-- First create global_anchor_id_list, global_template_list, global_article_whitelist
anchor_id_list_make()
-- Then stuff them (and derived tables) into return table
return {
anchor_id_list = global_anchor_id_list or {}, -- table of anchor ids available in this article
article_whitelist = global_article_whitelist or {}, -- table of anchor ids with false-positive error message to be suppressed
template_list = global_template_list or {}, -- table of templates used in this article
citeref_patterns = citeref_patterns_make() or {} -- table of Lua patterns to search for citeref from wrappers
}
0orpdb6kvjbedhkjrp2xgq9fc8lbvmb
Modulus:Footnotes/anchor id list/data
828
325104
3960540
2026-05-18T19:29:10Z
JimKillock
109532
Paginam instituit, scribens '-- copied from Module:Ref info/data - maybe overkill here? -- for this application make lists from the redirect lists and force all template names first character uppercase require('strict'); --[[--------------------------< C S 1 _ T E M P L A T E _ P A T T E R N S >------------------------------------ These are patterns for cs1 templates and their redirects. These patterns exclude redirects that are vcite-like which redirects should be deleted because vcit...'
3960540
Scribunto
text/plain
-- copied from Module:Ref info/data - maybe overkill here?
-- for this application make lists from the redirect lists and force all template names first character uppercase
require('strict');
--[[--------------------------< C S 1 _ T E M P L A T E _ P A T T E R N S >------------------------------------
These are patterns for cs1 templates and their redirects. These patterns exclude redirects that are vcite-like
which redirects should be deleted because vcite is not cs1.
]]
local cs1_template_patterns = { -- lua patterns of the cannonical names and redirects
'[Cc]ite ar[Xx]iv', -- arXiv is the canonical name
'[Cc]ite ArXiv',
'[Cc]ite AV media', -- canonical
'[Cc]ite audio', '[Cc]ite AV', '[Cc]ite AV ?Media', '[Cc]ite av media',
'[Cc]ite cd', '[Cc]ite DVD', '[Cc]ite dvd', '[Cc]ite film',
'[Cc]ite image', '[Cc]ite media', '[Cc]ite movie',
'[Cc]ite music video', '[Cc]ite radio', '[Cc]ite song',
'[Cc]ite ?video', '[Cc]ite visual', '[Cc]ite You[Tt]ube',
'[Cc]ita vídeo', -- non-English redirect; TODO: tally separately?
'[Cc]ite AV media notes', -- canonical
'[Cc]ite album[ %-]notes', '[Cc]ite av media notes',
'[Cc]ite DVD[ %-]notes', '[Cc]ite dvd%-notes', '[Cc]ite liner notes',
'[Cc]ite music release notes', '[Ll]iner notes',
'[Cc]ite bio[Rr]xiv', -- bioRxiv is the canonical form
'[Cc]ite [Bb]ook', -- book is the canonical form
'[Bb]ook cite', '[Bb]ook reference', '[Bb]ook reference url',
'[Cc] book', '[Cc]it book', '[Cc]ite books', '[Cc]ite chapter',
'[Cc]ite ebook', '[Cc]ite manual', '[Cc]ite page',
'[Cc]ite publication', '[Cc]ite score',
'[Cc]ite work', '[Cc]ite%-?book',
'[Bb]okref', '[Cc]itace monografie', '[Cc]itar livro', -- non-English redirects; TODO: tally separately?
'[Cc]iteer boek', '[Oo]uvrage', '[Rr]ef%-llibre', '서적 인용',
'[Cc]ite citeseerx', -- canonical
'[Cc]ite conference', -- canonical
'[Cc]ita conferenza', '[Cc]ite proceedings', '[Cc]onference reference', -- cita conferenza is non-English; TODO: tally separately?
'[Cc]ite ?encyclopedia', -- cite encyclopedia is the canonical name
'[Cc]ite contribution', '[Cc]ite dic', '[Cc]ite dictionary',
'[Cc]ite encyclopaedia', '[Cc]ite encyclopædia', '[Ee]ncyclopedia',
'[Cc]ite [Ee]pisode', -- episode is the canonical form
'[Cc]ite show',
'[Cc]ite interview', -- canonical
'[Cc]ite ?journal', -- cite journal is the canonical form
'[Cc] journal', '[Cc]itation journal', '[Cc]ite abstract',
'[Cc]ite document', '[Cc]ite Journal', '[Cc]ite journal zh',
'[Cc]ite ?paper', '[Vv]cite2 journal',
'[Cc]ita pubblicazione', '[Cc]itace periodika', '[Cc]itar jornal', -- non-English redirects; TODO: tally separately?
'[Cc]itar publicació', '[Cc]ytuj pismo', '[Tt]idskriftsref',
'Навод из стручног часописа', '저널 인용',
'[Cc]ite [Mm]agazine', -- magazine is the canonical form
'[Cc]ite mag', '[Cc]ite magazine article', '[Cc]ite newsletter',
'[Cc]ite periodical',
'[Cc]ite mailing ?list', -- mailing list is the canonical form
'[Cc]ite list',
'[Cc]ite maps?', -- map is the canonical form
'[Cc]ite[ %-]?news', -- cite news is the canonical form
'[Cc] news', '[Cc]it news', '[Cc]itation news', '[Cc]ite article',
'[Cc]ite n', '[Cc]ite new', '[Cc]ite newspaper', '[Cc]ite News',
'[Cc]ite news%-q', '[Cc]ite news2', '[Cc]itenewsauthor', '[Cc]ute news',
'[Cc]itar notícia', '[Hh]aber kaynağı', '[Tt]idningsref', 'استشهاد بخبر', -- non-English redirects; TODO: tally separately?
'뉴스 인용',
'[Cc]ite newsgroup', -- canonical
'[Cc]ite usenet',
'[Cc]ite podcast', -- canonical
'[Cc]ite [Pp]ress release', -- press release is the canonical form
'[Cc]ite media release', '[Cc]ite news release', '[Cc]ite pr',
'[Cc]ite press', '[Cc]ite press release%.', '[Cc]ite press[%-]?release',
'[Cc]ite report', -- canonical
'[Cc]ite serial', -- canonical
'[Cc]ite sign', -- canonical
'[Cc]ite plaque',
'[Cc]ite speech', -- canonical
'[Cc]ite ssrn', -- canonical
'[Cc]ite SSRN',
'[Cc]ite tech ?report', -- techreport is the canonical form
'[Cc]ite standard', '[Cc]ite technical report', '[Tt]echrep reference',
'[Cc]ite thesis', -- canonical
'[Cc]ite dissertation',
'[Cc]itar tese', -- non-English redirect; TODO: tally separately?
'[Cc]ite [Ww]eb', -- web is the canonical form
'[Cc] web', '[Cc]it web', '[Cc]ite blog', '[Cc]ite URL', '[Cc]ite url',
'[Cc]ite w', '[Cc]ite wb', '[Cc]ite we', '[Cc]ite web%.',
'[Cc]ite webpage', '[Cc]ite website', '[Cc]ite website article',
'[Cc]ite%-?web', '[Cc]itweb', '[Cc]w', '[Rr]ef web', '[Ww]eb citation',
'[Ww]eb cite', '[Ww]eb link', '[Ww]eb[ %-]reference', '[Ww]eblink',
'[Cc]hú thích web', '[Cc]ita web', '[Cc]itace elektronické monografie', -- non-English redirects; TODO: tally separately?
'[Cc]itat web', 'مرجع ويب', 'یادکرد وب', '웹 인용',
}
--[[--------------------------< C S 2 _ T E M P L A T E _ P A T T E R N S >------------------------------------
These are patterns for cs2 templates redirects.
]]
local cs2_template_patterns = { -- lua patterns of the cannonical names and redirects
'[Cc]itation',
'[Cc]ite', '[Cc]ite citation', '[Cc]ite study',
'[Cc]ite [Tt]echnical standard',
}
--[[--------------------------< V C I T E _ T E M P L A T E _ P A T T E R N S >--------------------------------
These are patterns for Vcite-family templates and their redirects.
]]
local vcite_template_patterns = {
'[Vv]cite book', -- canonical
'[Vv]ancite book', '[Vv]ancite report', '[Vv]cite encyclopedia',
'[Vv]cite report',
'[Vv]cite journal', -- canonical
'[Cc]it journal', '[Cc]it paper', '[Vv]ancite journal', '[Vv]cite paper',
'[Vv]cite news', -- canonical
'[Vv]ancite news',
'[Vv]cite web', -- canonical
'[Vv]ancite web',
}
--[[--------------------------< H A R V C _ T E M P L A T E _ P A T T E R N S >--------------------------------
These are patterns for the harvc template and its redirects.
]]
local harvc_template_patterns = {
'[Hh]arvc', -- canonical
'[Cc]itec',
}
--[[--------------------------< C S 1 _ L I K E _ T E M P L A T E _ P A T T E R N S >--------------------------
These are patterns for miscellaneous templates and their redirects that 'look like' cs1 templates (begin with cite ...)
Because they 'look like' cs1 templates they are handled as if they were cs1 templates. These templates are NOT
wrapper templates; names and dates are always to be extracted from the article instantiation of the template.
]]
local cs1_like_template_patterns = {
}
--[[--------------------------< W I K I C I T E _ T E M P L A T E _ P A T T E R N S >--------------------------
These are patterns for the wikicite template and its redirects.
]]
local wikicite_template_patterns = {
'[Ww]ikicite', -- canonical
}
--[[--------------------------< A N C H O R _ T E M P L A T E _ P A T T E R N S >------------------------------
These are patterns for the anchor template and its redirects.
]]
local anchor_template_patterns = {
'[Aa]nchors?', -- anchor is canonical form
'[Aa]nchor for redirect',
'[Aa]nchro',
'[Aa]ncor',
}
--[[--------------------------< S F N _ W H I T E L I S T _ P A T T E R N S >----------------------------------
These are patterns for the anchor template and its redirects.
]]
local sfn_whitelist_patterns = {
'[Ss]fn whitelist', -- canonical
'[Hh]arv whitelist',
}
--[[--------------------------< K N O W N _ T E M P L A T E S >------------------------------------------------
These tables are created from the *_template_patterns tables. To make these tables, entries in the source tables
are evaluated to replace lua patterns with the appropriate characters to create names for the output tables.
First charqacter is always uppercase
For example:
[Cc]ite ar[Xx]iv
becomes
Cite arXiv
Cite arxiv
]]
local known_templates_cs12 = {}; -- the exported tables
local known_templates_vcite = {};
local known_templates_harvc = {};
local known_templates_wikicite = {};
local known_templates_anchor = {};
local known_templates_sfn_whitelist = {};
local function add_stripped (list, name)
if not list[name] then
list[name] = true;
end
end
local function pattern_convert (pattern, list)
local lead, tail, c, l, name;
local first_char_patterns = {
'^%[(%a)%a%]', -- leading character (usually uppercase)
'^%[%a(%a)%]', -- leading character (usually lowercase)
}
c = tostring (pattern:match ('%u')); -- tostring() required because I don't know why; lua chokes complaining that c is not a string
name = pattern:gsub ('^%[%a%a%]', c); -- replace bracketed first character [Xx] with selected character from the match
if name:match ('(.-)%[(%a)(%a)%](.*)') then -- mixed case optional letters
lead, c, l, tail = name:match ('(.-)%[(%a)(%a)%](.*)');
add_stripped (list, lead .. c .. tail); -- uppercase
add_stripped (list, lead .. l .. tail); -- lowercase
elseif name:match ('^([^%[]+)(%[ %%%-%]%?)(.+)$') then -- [ %-]?
lead, c, tail = name:match ('^([^%[]+)(%[ %%%-%]%?)(.+)$');
add_stripped (list, lead .. tail); -- neither char
add_stripped (list, lead .. ' ' .. tail); -- space
add_stripped (list, lead .. '-' .. tail); -- hyphen
elseif name:match ('^([^%[]+)(%[%%%-%]%?)(.+)$') then -- [%-]?
lead, c, tail = name:match ('^([^%[]+)(%[%%%-%]%?)(.+)$');
add_stripped (list, lead .. tail); -- no hyphen
add_stripped (list, lead .. '-' .. tail); -- hyphen
elseif name:match ('^([^%[]+)(%[ %%%-%])(.+)$') then -- [ %-]
lead, c, tail = name:match ('^([^%[]+)(%[ %%%-%])(.+)$');
add_stripped (list, lead .. ' ' .. tail); -- space
add_stripped (list, lead .. '-' .. tail); -- hyphen
elseif name:match ('^([^%?]+)(%%%-%?)(.+)$') then -- %-?
lead, c, tail = name:match ('^([^%?]+)(%%%-%?)(.+)$');
add_stripped (list, lead .. tail); -- no hyphen
add_stripped (list, lead .. '-' .. tail); -- hyphen
elseif name:match ('^(.-)(%%%-)(.+)$') then -- %-
lead, c, tail = name:match ('^(.-)(%%%-)(.+)$');
add_stripped (list, lead .. '-' .. tail); -- hyphen
elseif name:match ('^(.-)(.)%?(.*)$') then -- .?
lead, c, tail = name:match ('^(.-)(.)%?(.*)$');
add_stripped (list, lead .. tail); -- no character
add_stripped (list, lead .. c .. tail); -- character
else
add_stripped (list, name); -- no patterns so save as is
end
end
for _, t in ipairs ({
{cs1_template_patterns, known_templates_cs12},
{cs2_template_patterns, known_templates_cs12},
{cs1_like_template_patterns, known_templates_cs12},
{vcite_template_patterns, known_templates_vcite},
{harvc_template_patterns, known_templates_harvc},
{wikicite_template_patterns, known_templates_wikicite},
{anchor_template_patterns, known_templates_anchor},
{sfn_whitelist_patterns, known_templates_sfn_whitelist},
}) do
for _, pattern in ipairs (t[1]) do -- for each patern in *_template_patterns
pattern_convert (pattern, t[2]) -- convert and store in known_templates_*
end
end
--[[--------------------------< E X P O R T S >----------------------------------------------------------------
]]
return
{
known_templates_anchor = known_templates_anchor,
known_templates_cs12 = known_templates_cs12,
known_templates_harvc = known_templates_harvc,
known_templates_vcite = known_templates_vcite,
known_templates_wikicite = known_templates_wikicite,
known_templates_sfn_whitelist = known_templates_sfn_whitelist,
}
4kr83fhwx07biki1lpdvtstxfzdkm31
3960542
3960540
2026-05-18T19:30:34Z
JimKillock
109532
JimKillock movit paginam [[Modulus:Footnotes/Anchor id list/data]] ad [[Modulus:Footnotes/anchor id list/data]]: error
3960540
Scribunto
text/plain
-- copied from Module:Ref info/data - maybe overkill here?
-- for this application make lists from the redirect lists and force all template names first character uppercase
require('strict');
--[[--------------------------< C S 1 _ T E M P L A T E _ P A T T E R N S >------------------------------------
These are patterns for cs1 templates and their redirects. These patterns exclude redirects that are vcite-like
which redirects should be deleted because vcite is not cs1.
]]
local cs1_template_patterns = { -- lua patterns of the cannonical names and redirects
'[Cc]ite ar[Xx]iv', -- arXiv is the canonical name
'[Cc]ite ArXiv',
'[Cc]ite AV media', -- canonical
'[Cc]ite audio', '[Cc]ite AV', '[Cc]ite AV ?Media', '[Cc]ite av media',
'[Cc]ite cd', '[Cc]ite DVD', '[Cc]ite dvd', '[Cc]ite film',
'[Cc]ite image', '[Cc]ite media', '[Cc]ite movie',
'[Cc]ite music video', '[Cc]ite radio', '[Cc]ite song',
'[Cc]ite ?video', '[Cc]ite visual', '[Cc]ite You[Tt]ube',
'[Cc]ita vídeo', -- non-English redirect; TODO: tally separately?
'[Cc]ite AV media notes', -- canonical
'[Cc]ite album[ %-]notes', '[Cc]ite av media notes',
'[Cc]ite DVD[ %-]notes', '[Cc]ite dvd%-notes', '[Cc]ite liner notes',
'[Cc]ite music release notes', '[Ll]iner notes',
'[Cc]ite bio[Rr]xiv', -- bioRxiv is the canonical form
'[Cc]ite [Bb]ook', -- book is the canonical form
'[Bb]ook cite', '[Bb]ook reference', '[Bb]ook reference url',
'[Cc] book', '[Cc]it book', '[Cc]ite books', '[Cc]ite chapter',
'[Cc]ite ebook', '[Cc]ite manual', '[Cc]ite page',
'[Cc]ite publication', '[Cc]ite score',
'[Cc]ite work', '[Cc]ite%-?book',
'[Bb]okref', '[Cc]itace monografie', '[Cc]itar livro', -- non-English redirects; TODO: tally separately?
'[Cc]iteer boek', '[Oo]uvrage', '[Rr]ef%-llibre', '서적 인용',
'[Cc]ite citeseerx', -- canonical
'[Cc]ite conference', -- canonical
'[Cc]ita conferenza', '[Cc]ite proceedings', '[Cc]onference reference', -- cita conferenza is non-English; TODO: tally separately?
'[Cc]ite ?encyclopedia', -- cite encyclopedia is the canonical name
'[Cc]ite contribution', '[Cc]ite dic', '[Cc]ite dictionary',
'[Cc]ite encyclopaedia', '[Cc]ite encyclopædia', '[Ee]ncyclopedia',
'[Cc]ite [Ee]pisode', -- episode is the canonical form
'[Cc]ite show',
'[Cc]ite interview', -- canonical
'[Cc]ite ?journal', -- cite journal is the canonical form
'[Cc] journal', '[Cc]itation journal', '[Cc]ite abstract',
'[Cc]ite document', '[Cc]ite Journal', '[Cc]ite journal zh',
'[Cc]ite ?paper', '[Vv]cite2 journal',
'[Cc]ita pubblicazione', '[Cc]itace periodika', '[Cc]itar jornal', -- non-English redirects; TODO: tally separately?
'[Cc]itar publicació', '[Cc]ytuj pismo', '[Tt]idskriftsref',
'Навод из стручног часописа', '저널 인용',
'[Cc]ite [Mm]agazine', -- magazine is the canonical form
'[Cc]ite mag', '[Cc]ite magazine article', '[Cc]ite newsletter',
'[Cc]ite periodical',
'[Cc]ite mailing ?list', -- mailing list is the canonical form
'[Cc]ite list',
'[Cc]ite maps?', -- map is the canonical form
'[Cc]ite[ %-]?news', -- cite news is the canonical form
'[Cc] news', '[Cc]it news', '[Cc]itation news', '[Cc]ite article',
'[Cc]ite n', '[Cc]ite new', '[Cc]ite newspaper', '[Cc]ite News',
'[Cc]ite news%-q', '[Cc]ite news2', '[Cc]itenewsauthor', '[Cc]ute news',
'[Cc]itar notícia', '[Hh]aber kaynağı', '[Tt]idningsref', 'استشهاد بخبر', -- non-English redirects; TODO: tally separately?
'뉴스 인용',
'[Cc]ite newsgroup', -- canonical
'[Cc]ite usenet',
'[Cc]ite podcast', -- canonical
'[Cc]ite [Pp]ress release', -- press release is the canonical form
'[Cc]ite media release', '[Cc]ite news release', '[Cc]ite pr',
'[Cc]ite press', '[Cc]ite press release%.', '[Cc]ite press[%-]?release',
'[Cc]ite report', -- canonical
'[Cc]ite serial', -- canonical
'[Cc]ite sign', -- canonical
'[Cc]ite plaque',
'[Cc]ite speech', -- canonical
'[Cc]ite ssrn', -- canonical
'[Cc]ite SSRN',
'[Cc]ite tech ?report', -- techreport is the canonical form
'[Cc]ite standard', '[Cc]ite technical report', '[Tt]echrep reference',
'[Cc]ite thesis', -- canonical
'[Cc]ite dissertation',
'[Cc]itar tese', -- non-English redirect; TODO: tally separately?
'[Cc]ite [Ww]eb', -- web is the canonical form
'[Cc] web', '[Cc]it web', '[Cc]ite blog', '[Cc]ite URL', '[Cc]ite url',
'[Cc]ite w', '[Cc]ite wb', '[Cc]ite we', '[Cc]ite web%.',
'[Cc]ite webpage', '[Cc]ite website', '[Cc]ite website article',
'[Cc]ite%-?web', '[Cc]itweb', '[Cc]w', '[Rr]ef web', '[Ww]eb citation',
'[Ww]eb cite', '[Ww]eb link', '[Ww]eb[ %-]reference', '[Ww]eblink',
'[Cc]hú thích web', '[Cc]ita web', '[Cc]itace elektronické monografie', -- non-English redirects; TODO: tally separately?
'[Cc]itat web', 'مرجع ويب', 'یادکرد وب', '웹 인용',
}
--[[--------------------------< C S 2 _ T E M P L A T E _ P A T T E R N S >------------------------------------
These are patterns for cs2 templates redirects.
]]
local cs2_template_patterns = { -- lua patterns of the cannonical names and redirects
'[Cc]itation',
'[Cc]ite', '[Cc]ite citation', '[Cc]ite study',
'[Cc]ite [Tt]echnical standard',
}
--[[--------------------------< V C I T E _ T E M P L A T E _ P A T T E R N S >--------------------------------
These are patterns for Vcite-family templates and their redirects.
]]
local vcite_template_patterns = {
'[Vv]cite book', -- canonical
'[Vv]ancite book', '[Vv]ancite report', '[Vv]cite encyclopedia',
'[Vv]cite report',
'[Vv]cite journal', -- canonical
'[Cc]it journal', '[Cc]it paper', '[Vv]ancite journal', '[Vv]cite paper',
'[Vv]cite news', -- canonical
'[Vv]ancite news',
'[Vv]cite web', -- canonical
'[Vv]ancite web',
}
--[[--------------------------< H A R V C _ T E M P L A T E _ P A T T E R N S >--------------------------------
These are patterns for the harvc template and its redirects.
]]
local harvc_template_patterns = {
'[Hh]arvc', -- canonical
'[Cc]itec',
}
--[[--------------------------< C S 1 _ L I K E _ T E M P L A T E _ P A T T E R N S >--------------------------
These are patterns for miscellaneous templates and their redirects that 'look like' cs1 templates (begin with cite ...)
Because they 'look like' cs1 templates they are handled as if they were cs1 templates. These templates are NOT
wrapper templates; names and dates are always to be extracted from the article instantiation of the template.
]]
local cs1_like_template_patterns = {
}
--[[--------------------------< W I K I C I T E _ T E M P L A T E _ P A T T E R N S >--------------------------
These are patterns for the wikicite template and its redirects.
]]
local wikicite_template_patterns = {
'[Ww]ikicite', -- canonical
}
--[[--------------------------< A N C H O R _ T E M P L A T E _ P A T T E R N S >------------------------------
These are patterns for the anchor template and its redirects.
]]
local anchor_template_patterns = {
'[Aa]nchors?', -- anchor is canonical form
'[Aa]nchor for redirect',
'[Aa]nchro',
'[Aa]ncor',
}
--[[--------------------------< S F N _ W H I T E L I S T _ P A T T E R N S >----------------------------------
These are patterns for the anchor template and its redirects.
]]
local sfn_whitelist_patterns = {
'[Ss]fn whitelist', -- canonical
'[Hh]arv whitelist',
}
--[[--------------------------< K N O W N _ T E M P L A T E S >------------------------------------------------
These tables are created from the *_template_patterns tables. To make these tables, entries in the source tables
are evaluated to replace lua patterns with the appropriate characters to create names for the output tables.
First charqacter is always uppercase
For example:
[Cc]ite ar[Xx]iv
becomes
Cite arXiv
Cite arxiv
]]
local known_templates_cs12 = {}; -- the exported tables
local known_templates_vcite = {};
local known_templates_harvc = {};
local known_templates_wikicite = {};
local known_templates_anchor = {};
local known_templates_sfn_whitelist = {};
local function add_stripped (list, name)
if not list[name] then
list[name] = true;
end
end
local function pattern_convert (pattern, list)
local lead, tail, c, l, name;
local first_char_patterns = {
'^%[(%a)%a%]', -- leading character (usually uppercase)
'^%[%a(%a)%]', -- leading character (usually lowercase)
}
c = tostring (pattern:match ('%u')); -- tostring() required because I don't know why; lua chokes complaining that c is not a string
name = pattern:gsub ('^%[%a%a%]', c); -- replace bracketed first character [Xx] with selected character from the match
if name:match ('(.-)%[(%a)(%a)%](.*)') then -- mixed case optional letters
lead, c, l, tail = name:match ('(.-)%[(%a)(%a)%](.*)');
add_stripped (list, lead .. c .. tail); -- uppercase
add_stripped (list, lead .. l .. tail); -- lowercase
elseif name:match ('^([^%[]+)(%[ %%%-%]%?)(.+)$') then -- [ %-]?
lead, c, tail = name:match ('^([^%[]+)(%[ %%%-%]%?)(.+)$');
add_stripped (list, lead .. tail); -- neither char
add_stripped (list, lead .. ' ' .. tail); -- space
add_stripped (list, lead .. '-' .. tail); -- hyphen
elseif name:match ('^([^%[]+)(%[%%%-%]%?)(.+)$') then -- [%-]?
lead, c, tail = name:match ('^([^%[]+)(%[%%%-%]%?)(.+)$');
add_stripped (list, lead .. tail); -- no hyphen
add_stripped (list, lead .. '-' .. tail); -- hyphen
elseif name:match ('^([^%[]+)(%[ %%%-%])(.+)$') then -- [ %-]
lead, c, tail = name:match ('^([^%[]+)(%[ %%%-%])(.+)$');
add_stripped (list, lead .. ' ' .. tail); -- space
add_stripped (list, lead .. '-' .. tail); -- hyphen
elseif name:match ('^([^%?]+)(%%%-%?)(.+)$') then -- %-?
lead, c, tail = name:match ('^([^%?]+)(%%%-%?)(.+)$');
add_stripped (list, lead .. tail); -- no hyphen
add_stripped (list, lead .. '-' .. tail); -- hyphen
elseif name:match ('^(.-)(%%%-)(.+)$') then -- %-
lead, c, tail = name:match ('^(.-)(%%%-)(.+)$');
add_stripped (list, lead .. '-' .. tail); -- hyphen
elseif name:match ('^(.-)(.)%?(.*)$') then -- .?
lead, c, tail = name:match ('^(.-)(.)%?(.*)$');
add_stripped (list, lead .. tail); -- no character
add_stripped (list, lead .. c .. tail); -- character
else
add_stripped (list, name); -- no patterns so save as is
end
end
for _, t in ipairs ({
{cs1_template_patterns, known_templates_cs12},
{cs2_template_patterns, known_templates_cs12},
{cs1_like_template_patterns, known_templates_cs12},
{vcite_template_patterns, known_templates_vcite},
{harvc_template_patterns, known_templates_harvc},
{wikicite_template_patterns, known_templates_wikicite},
{anchor_template_patterns, known_templates_anchor},
{sfn_whitelist_patterns, known_templates_sfn_whitelist},
}) do
for _, pattern in ipairs (t[1]) do -- for each patern in *_template_patterns
pattern_convert (pattern, t[2]) -- convert and store in known_templates_*
end
end
--[[--------------------------< E X P O R T S >----------------------------------------------------------------
]]
return
{
known_templates_anchor = known_templates_anchor,
known_templates_cs12 = known_templates_cs12,
known_templates_harvc = known_templates_harvc,
known_templates_vcite = known_templates_vcite,
known_templates_wikicite = known_templates_wikicite,
known_templates_sfn_whitelist = known_templates_sfn_whitelist,
}
4kr83fhwx07biki1lpdvtstxfzdkm31
Modulus:Footnotes/Anchor id list/data
828
325105
3960543
2026-05-18T19:30:34Z
JimKillock
109532
JimKillock movit paginam [[Modulus:Footnotes/Anchor id list/data]] ad [[Modulus:Footnotes/anchor id list/data]]: error
3960543
Scribunto
text/plain
return require [[Modulus:Footnotes/anchor id list/data]]
k27thgri8b5yh3h10dm7ddq006txl7p
Modulus:Footnotes/whitelist
828
325106
3960544
2026-05-18T19:31:50Z
JimKillock
109532
Paginam instituit, scribens '--[[--------------------------< W R A P P E R _ T E M P L A T E _ D E F A U L T S >---------------------------- A list of wrapper templates by their canonical names – spelling and capitalization is important. Each wrapper template has a table of two values: [1] is the wrapper's default name-list as it is used in an anchor ID; [2] is the default year. This table is indexed indirectly through the wrapper_templates table. This table is not available external...'
3960544
Scribunto
text/plain
--[[--------------------------< W R A P P E R _ T E M P L A T E _ D E F A U L T S >----------------------------
A list of wrapper templates by their canonical names – spelling and capitalization is important. Each wrapper
template has a table of two values: [1] is the wrapper's default name-list as it is used in an anchor ID; [2] is
the default year. This table is indexed indirectly through the wrapper_templates table.
This table is not available externally.
]]
local wrapper_template_defaults = { -- keys are canonical template names
['Americana'] = {'Rines', '1920'}, -- tables with default name and default year
['Cite bryonames'] = {'BrindaAtwood', ''},
['Cite EB1911'] = {'Chisholm', '1911'}, -- tables with default name and default year
['Encyclopaedia Islamica'] = {'Islamica', ''},
['EB1911'] = {'Chisholm', '1911'},
['EI3'] = {'FleetKrämerMatringeNawas', ''},
['FEIS'] = {'', ''},
['Jepson eFlora'] = {'Jepson_Flora_Project', ''},
['Cite Merriam-Webster'] = {'Merriam-Webster', ''},
['Cite NatureServe'] = {'NatureServe', ''},
['ODNB'] = {'', ''}, -- there is no default anchor ID; this forces evaluation of {{cite ODNB}} redirects
['PLANTS'] = {'NRCS', ''},
['Silvics'] = {'BurnsHonkala', '1990'}
}
--[[--------------------------< W R A P P E R _ T E M P L A T E _ D E F A U L T S _ V O L >--------------------
For wrapper templates that use |volume= to specify default name (often editor names) and year. Wrapper templates
are indexed by their canonical names – spelling and capitalization is important. Each wrapper template has a table
of values for every volume. Volumes may be indexed by Arabic or Roman numerals. Each volume index has a table of
twp values" [1] is the wrapper's default name-list as it is used in an anchor ID; [2] is the default year. Each
wrapper template in this table must have a ['default'] key for those occasions when |volume= is omitted or empty.
This table is indexed indirectly through the wrapper_templates table.
This table is not available externally.
]]
-- Helper function to create Encyclopedia Iranica volume table
local iranica_years = {
['1'] = 1985,
['1/1'] = 1982, ['1/2'] = 1982, ['1/3'] = 1983, ['1/4'] = 1983, ['1/5'] = 1983, ['1/6'] = 1984, ['1/7'] = 1984,
['2'] = 1987,
['2/1'] = 1985, ['2/2'] = 1985, ['2/3'] = 1986, ['2/4'] = 1986, ['2/5'] = 1986, ['2/6'] = 1986,
['3'] = 1989,
['3/1'] = 1987, ['3/2'] = 1987, ['3/3'] = 1988, ['3/4'] = 1988, ['3/5'] = 1988, ['3/6'] = 1988, ['3/7'] = 1988, ['3/8'] = 1988,
['4'] = 1990,
['4/1'] = 1989, ['4/2'] = 1989, ['4/3'] = 1989, ['4/4'] = 1989, ['4/5'] = 1989, ['4/6'] = 1990, ['4/7'] = 1990, ['4/8'] = 1989,
['5'] = 1992,
['5/1'] = 1990, ['5/2'] = 1990, ['5/3'] = 1991, ['5/4'] = 1991, ['5/5'] = 1991, ['5/6'] = 1991,
['6'] = 1993,
['6/1'] = 1992, ['6/2'] = 1992,
['7'] = 1996,
['7/1'] = 1994, ['7/2'] = 1994, ['7/3'] = 1994, ['7/4'] = 1995, ['7/5'] = 1995, ['7/6'] = 1995,
['8'] = 1998,
['8/1'] = 1997, ['8/2'] = 1997, ['8/3'] = 1997,
['9'] = 1999,
['9/1'] = 1998,
['10'] = 2001,
['10/1'] = 1999, ['10/2'] = 2000, ['10/3'] = 2000, ['10/4'] = 2000,
['11'] = 2003,
['11/1'] = 2001, ['11/2'] = 2002, ['11/3'] = 2002, ['11/4'] = 2002, ['11/5'] = 2002,
['12'] = 2004,
['12/1'] = 2003, ['12/2'] = 2003, ['12/3'] = 2003,
['13'] = 2006,
['13/1'] = 2004, ['13/2'] = 2004, ['13/3'] = 2004, ['13/4'] = 2004,
['14'] = 2008,
['14/1'] = 2007, ['14/2'] = 2007, ['14/3'] = 2007,
['15'] = 2011,
['15/1'] = 2009, ['15/2'] = 2009, ['15/3'] = 2009, ['15/4'] = 2010, ['15/5'] = 2010, ['15/6'] = 2011,
['16'] = 2020,
['16/1'] = 2012, ['16/2'] = 2013, ['16/3'] = 2017,
['default'] = '1982–2021'
}
local iranica_volumes = {}
for k, yr in pairs(iranica_years) do
iranica_volumes[k] = {'Yarshater', tostring(yr)}
end
-- Helper function to create "TDV Encyclopedia of Islam" volume table
local TDV_years = {
['1'] = '1988', ['2'] = '1989', ['3'] = '1991', ['4'] = '1991', ['5'] = '1992',
['6'] = '1992', ['7'] = '1993', ['8'] = '1993', ['9'] = '1994', ['10'] = '1994',
['11'] = '1995', ['12'] = '1995', ['13'] = '1996', ['14'] = '1996', ['15'] = '1997',
['16'] = '1997', ['17'] = '1998', ['18'] = '1998', ['19'] = '1999', ['20'] = '1999',
['21'] = '2000', ['22'] = '2000', ['23'] = '2001', ['24'] = '2001', ['25'] = '2002',
['26'] = '2002', ['27'] = '2003', ['28'] = '2003', ['29'] = '2004', ['30'] = '2005',
['31'] = '2006', ['32'] = '2006', ['33'] = '2007', ['34'] = '2007', ['35'] = '2008',
['36'] = '2009', ['37'] = '2009', ['38'] = '2010', ['39'] = '2010', ['40'] = '2011',
['41'] = '2012', ['42'] = '2012', ['43'] = '2013', ['44'] = '2013',
['Supplement 1'] = '2016', ['Supplement 2'] = '2016', ['default'] = '1988–2016'
}
local TDV_volumes = {}
for k, yr in pairs(TDV_years) do
TDV_volumes[k] = {'TDVIA', yr}
end
local wrapper_template_defaults_vol = { -- primary keys are canonical template names; TODO: do these keys have to be canonical template names?
['Cite Catholic Encyclopedia'] = { -- secondary keys are volume
['1'] = {'Herbermann', '1907'},
['2'] = {'Herbermann', '1907'},
['3'] = {'Herbermann', '1908'},
['4'] = {'Herbermann', '1908'},
['5'] = {'Herbermann', '1909'},
['6'] = {'Herbermann', '1909'},
['7'] = {'Herbermann', '1910'},
['8'] = {'Herbermann', '1910'},
['9'] = {'Herbermann', '1910'},
['10'] = {'Herbermann', '1911'},
['11'] = {'Herbermann', '1911'},
['12'] = {'Herbermann', '1911'},
['13'] = {'Herbermann', '1912'},
['14'] = {'Herbermann', '1912'},
['15'] = {'Herbermann', '1912'},
['default'] = {'Herbermann', '1913'},
},
['Cite EB9'] = {
['1'] = {'Baynes', '1878'}, ['I'] = {'Baynes', '1878'},
['2'] = {'Baynes', '1878'}, ['II'] = {'Baynes', '1878'},
['3'] = {'Baynes', '1878'}, ['III'] = {'Baynes', '1878'},
['4'] = {'Baynes', '1878'}, ['IV'] = {'Baynes', '1878'},
['5'] = {'Baynes', '1878'}, ['V'] = {'Baynes', '1878'},
['6'] = {'Baynes', '1878'}, ['VI'] = {'Baynes', '1878'},
['7'] = {'Baynes', '1878'}, ['VII'] = {'Baynes', '1878'},
['8'] = {'Baynes', '1878'}, ['VIII'] = {'Baynes', '1878'},
['9'] = {'Baynes', '1879'}, ['IX'] = {'Baynes', '1879'},
['10'] = {'Baynes', '1879'}, ['X'] = {'Baynes', '1879'},
['11'] = {'BaynesSmith', '1880'}, ['XI'] = {'BaynesSmith', '1880'},
['12'] = {'BaynesSmith', '1881'}, ['XII'] = {'BaynesSmith', '1881'},
['13'] = {'BaynesSmith', '1881'}, ['XIII'] = {'BaynesSmith', '1881'},
['14'] = {'BaynesSmith', '1882'}, ['XIV'] = {'BaynesSmith', '1882'},
['15'] = {'BaynesSmith', '1883'}, ['XV'] = {'BaynesSmith', '1883'},
['16'] = {'BaynesSmith', '1883'}, ['XVI'] = {'BaynesSmith', '1883'},
['17'] = {'BaynesSmith', '1884'}, ['XVII'] = {'BaynesSmith', '1884'},
['18'] = {'BaynesSmith', '1885'}, ['XVIII'] = {'BaynesSmith', '1885'},
['19'] = {'BaynesSmith', '1885'}, ['XIX'] = {'BaynesSmith', '1885'},
['20'] = {'BaynesSmith', '1886'}, ['XX'] = {'BaynesSmith', '1886'},
['21'] = {'BaynesSmith', '1886'}, ['XXI'] = {'BaynesSmith', '1886'},
['22'] = {'BaynesSmith', '1887'}, ['XXII'] = {'BaynesSmith', '1887'},
['23'] = {'BaynesSmith', '1888'}, ['XXIII'] = {'BaynesSmith', '1888'},
['24'] = {'BaynesSmith', '1888'}, ['XXIV'] = {'BaynesSmith', '1888'},
['default'] = {'Baynes', '1875–1889'},
},
['The Cambridge History of Iran'] = {
['1'] = {'Fischer', '1968'},
['2'] = {'Gershevitch', '1985'},
['3a'] = {'Yarshater', '1983'},
['3b'] = {'Yarshater', '1983'},
['4'] = {'Frye', '1975'},
['5'] = {'Boyle', '1968'},
['6'] = {'LockhartJackson', '1986'},
['7'] = {'AveryHamblyMelville', '1991'},
['default'] = {'', '1968–1991'}
},
['Encyclopædia Iranica'] = iranica_volumes,
['Encyclopaedia of Islam, New Edition'] = {
['1'] = {'GibbKramersLévi-ProvençalSchacht', '1960'},
['2'] = {'LewisPellatSchacht', '1965'},
['3'] = {'LewisMénagePellatSchacht', '1971'},
['4'] = {'van_DonzelLewisPellatBosworth', '1978'},
['5'] = {'Bosworthvan_DonzelLewisPellat', '1986'},
['6'] = {'Bosworthvan_DonzelPellat', '1991'},
['7'] = {'Bosworthvan_DonzelHeinrichsPellat', '1993'},
['8'] = {'Bosworthvan_DonzelHeinrichsLecomte', '1995'},
['9'] = {'Bosworthvan_DonzelHeinrichsLecomte', '1997'},
['10'] = {'BearmanBianquisBosworthvan_Donzel', '2000'},
['11'] = {'BearmanBianquisBosworthvan_Donzel', '2002'},
['12'] = {'BearmanBianquisBosworthvan_Donzel', '2004'},
['atlas'] = {'Brice', '1981'},
['abridged'] = {'van_Donzel', '1994'},
['default'] = {'BearmanBianquisBosworthvan_Donzel', '1960–2005'},
},
['TDV Encyclopedia of Islam'] = TDV_volumes,
['New Cambridge Medieval History'] = {
['1'] = {'Fouracre', '2005'},
['2'] = {'McKitterick', '1995'},
['3'] = {'Reuter', '2000'},
['4a'] = {'LuscombeRiley-Smith', '2004'},
['4b'] = {'LuscombeRiley-Smith', '2004'},
['5'] = {'Abulafia', '1999'},
['6'] = {'Jones', '2000'},
['7'] = {'Allmand', '1998'},
['default'] = {'', '1995–2005'},
},
['The History of al-Tabari'] = {
['1'] = {'Rosenthal', '1989'},
['2'] = {'Brinner', '1986'},
['3'] = {'Brinner', '1991'},
['4'] = {'Perlmann', '1987'},
['5'] = {'Bosworth', '1999'},
['6'] = {'WattMcDonald', '1989'},
['7'] = {'McDonald', '1987'},
['8'] = {'Fishbein', '1997'},
['9'] = {'Poonawala', '1990'},
['10'] = {'Donner', '1993'},
['11'] = {'Blankinship', '1993'},
['12'] = {'Friedmann', '1992'},
['13'] = {'Juynboll', '1989'},
['14'] = {'Smith', '1994'},
['15'] = {'Humphreys', '1990'},
['16'] = {'Brockett', '1997'},
['17'] = {'Hawting', '1996'},
['18'] = {'Morony', '1987'},
['19'] = {'Howard', '1990'},
['20'] = {'Hawting', '1989'},
['21'] = {'Fishbein', '1990'},
['22'] = {'Rowson', '1989'},
['23'] = {'Hinds', '1990'},
['24'] = {'Powers', '1989'},
['25'] = {'Blankinship', '1989'},
['26'] = {'Hillenbrand', '1989'},
['27'] = {'Williams', '1985'},
['28'] = {'McAuliffe', '1995'},
['29'] = {'Kennedy', '1990'},
['30'] = {'Bosworth', '1989'},
['31'] = {'Fishbein', '1992'},
['32'] = {'Bosworth', '1987'},
['33'] = {'Bosworth', '1991'},
['34'] = {'Kraemer', '1989'},
['35'] = {'Saliba', '1985'},
['36'] = {'Waines', '1992'},
['37'] = {'Fields', '1987'},
['38'] = {'Rosenthal', '1985'},
['39'] = {'Landau-Tasseron', '1998'},
['40'] = {'Popovkin', '2007'},
['default'] = {'Yarshater', '1985–2007'},
},
}
--[[--------------------------< W R A P P E R _ T E M P L A T E S >--------------------------------------------
A list of wrapper templates and their redirects – spelling and capitalization is important; first character is
always uppercase. Each wrapper template gets its value from a k/v pair in the wrapper_template_defaults table.
article reader queries this table to see if template_name is a wrapper template
]]
local wrapper_templates = { -- keys are names of wrapper templates and their redirects
['Americana'] = wrapper_template_defaults['Americana'], -- canonical name; this template calls Cite Americana
['Cite bryonames'] = wrapper_template_defaults['Cite bryonames'],
['Catholic Encyclopedia'] = wrapper_template_defaults_vol['Cite Catholic Encyclopedia'],
['1913Catholic'] = wrapper_template_defaults_vol['Cite Catholic Encyclopedia'],
['Catholic'] = wrapper_template_defaults_vol['Cite Catholic Encyclopedia'],
['Catholic encyclopedia'] = wrapper_template_defaults_vol['Cite Catholic Encyclopedia'],
['CatholicEncyclopedia'] = wrapper_template_defaults_vol['Cite Catholic Encyclopedia'],
['CE13'] = wrapper_template_defaults_vol['Cite Catholic Encyclopedia'],
['CE1913'] = wrapper_template_defaults_vol['Cite Catholic Encyclopedia'],
['Cite Americana'] = wrapper_template_defaults['Americana'], -- canonical name
['Cite Catholic Encyclopedia'] = wrapper_template_defaults_vol['Cite Catholic Encyclopedia'],
['CathEncy'] = wrapper_template_defaults_vol['Cite Catholic Encyclopedia'],
['Cite Catholic Encyclopædia'] = wrapper_template_defaults_vol['Cite Catholic Encyclopedia'],
['Cite CE1913'] = wrapper_template_defaults_vol['Cite Catholic Encyclopedia'],
['Cite EB1911'] = wrapper_template_defaults['Cite EB1911'], -- canonical name
['1911EB'] = wrapper_template_defaults['Cite EB1911'], -- redirects
['EB1911 cite'] = wrapper_template_defaults['Cite EB1911'],
['Wikisource1911Enc Citation'] = wrapper_template_defaults['Cite EB1911'],
['Wikisource1911Enc citation'] = wrapper_template_defaults['Cite EB1911'],
['Cite EB9'] = wrapper_template_defaults_vol['Cite EB9'], -- canonical
['Eb9'] = wrapper_template_defaults_vol['Cite EB9'],
['The Cambridge History of Iran'] = wrapper_template_defaults_vol['The Cambridge History of Iran'],
['Cambridge History of Iran'] = wrapper_template_defaults_vol['The Cambridge History of Iran'],
['Encyclopædia Iranica'] = wrapper_template_defaults_vol['Encyclopædia Iranica'],
['Encyclopædia Iranica Online'] = wrapper_template_defaults_vol['Encyclopædia Iranica'],
['Encyclopaedia Iranica'] = wrapper_template_defaults_vol['Encyclopædia Iranica'],
['Cite Encyclopædia Iranica Online'] = wrapper_template_defaults_vol['Encyclopædia Iranica'],
['Encyclopaedia Islamica'] = wrapper_template_defaults['Encyclopaedia Islamica'],
['TDV Encyclopedia of Islam'] = wrapper_template_defaults_vol['TDV Encyclopedia of Islam'],
['TDV İslâm Ansiklopedisi'] = wrapper_template_defaults_vol['TDV Encyclopedia of Islam'],
['Cite ODNB'] = wrapper_template_defaults['ODNB'], -- canonical
['Cite odnb'] = wrapper_template_defaults['ODNB'],
['DNBweb'] = wrapper_template_defaults['ODNB'],
['OBDNweb'] = wrapper_template_defaults['ODNB'],
['ODNB'] = wrapper_template_defaults['ODNB'],
['ODNBref'] = wrapper_template_defaults['ODNB'],
['ODNBweb'] = wrapper_template_defaults['ODNB'],
['EB1911'] = wrapper_template_defaults['EB1911'], -- canonical name; this template calls Cite EB1911
['1911'] = wrapper_template_defaults['EB1911'], -- redirects
['1911s'] = wrapper_template_defaults['EB1911'],
['Britannica 1911'] = wrapper_template_defaults['EB1911'],
['Encyclopedia Britannica 1911'] = wrapper_template_defaults['EB1911'],
['Encyclopædia Britannica 1911'] = wrapper_template_defaults['EB1911'],
['EB9'] = wrapper_template_defaults_vol['Cite EB9'], -- canonical; this template calls Cite EB9
['Encyclopaedia of Islam, New Edition'] = wrapper_template_defaults_vol['Encyclopaedia of Islam, New Edition'], -- canonical
['EI2'] = wrapper_template_defaults_vol['Encyclopaedia of Islam, New Edition'],
['Encyclopaedia of Islam, THREE'] = wrapper_template_defaults['EI3'], -- canonical
['EI3'] = wrapper_template_defaults['EI3'],
['FEIS'] = wrapper_template_defaults['FEIS'],
['Jepson eFlora'] = wrapper_template_defaults['Jepson eFlora'],
['Cite Jepson eFlora'] = wrapper_template_defaults['Jepson eFlora'],
['Cite NatureServe'] = wrapper_template_defaults['Cite NatureServe'],
['New Cambridge Medieval History'] = wrapper_template_defaults_vol['New Cambridge Medieval History'], -- canonical
['Cite Merriam-Webster'] = wrapper_template_defaults['Cite Merriam-Webster'],
['Merriam-Webster'] = wrapper_template_defaults['Cite Merriam-Webster'],
['MW'] = wrapper_template_defaults['Cite Merriam-Webster'],
['MerriamWebsterDictionary'] = wrapper_template_defaults['Cite Merriam-Webster'],
['Cite MW'] = wrapper_template_defaults['Cite Merriam-Webster'],
['M-W'] = wrapper_template_defaults['Cite Merriam-Webster'],
['PLANTS'] = wrapper_template_defaults['PLANTS'],
['NRCS Plant Profile'] = wrapper_template_defaults['PLANTS'],
['NRCS Plants Profile'] = wrapper_template_defaults['PLANTS'],
['Cite PLANTS'] = wrapper_template_defaults['PLANTS'],
['Cite usda plants'] = wrapper_template_defaults['PLANTS'],
['The History of al-Tabari'] = wrapper_template_defaults_vol['The History of al-Tabari'], -- canonical
['The History of Al-Tabari'] = wrapper_template_defaults_vol['The History of al-Tabari'], -- redirects
['The History of al-Ṭabarī'] = wrapper_template_defaults_vol['The History of al-Tabari'], -- redirects
['Silvics'] = wrapper_template_defaults['Silvics'],
}
--[[--------------------------< T E M P L A T E _ N A M E S >--------------------------------------------------
This table holds the names of templates and the names of their redirects. Template names must be written exactly
as they are named at their templatespace page. This same also applies to redirects.
The indexes in this table are not critical but should be short and concise.
]]
local template_names = {
['ADB'] = {'Allgemeine Deutsche Biographie', 'Cite ADB'},
['Butt_Stations'] = {'Butt-Stations', 'Butt-stations'},
['Cam_Hist_Iran'] = {'Cambridge History of Iran', 'The Cambridge History of Iran'},
['DNB'] = {'Cite DNB', 'DNB', 'DNB Cite', 'Cite DNBSupp', 'DNBSupp', 'Cite DNB12', 'Cite DNBIE', 'DNB12', 'DNBIE', 'DNBfirst'},
['EI2'] = {'Encyclopaedia of Islam, New Edition','EI2'},
['ME-ref'] = {'ME-ref', 'Me-ref'},
['ODB'] = {'ODB', 'Oxford Dictionary of Byzantium'},
['ODLA'] = {'ODLA', 'Oxford Dictionary of Late Antiquity'},
['NDB'] = {'Cite NDB', 'NDB'},
['Iranica'] = {'Encyclopædia Iranica Online', 'Encyclopædia Iranica', 'Encyclopaedia Iranica', 'Cite Encyclopædia Iranica Online'},
['Tabari'] = {'The History of al-Tabari','The History of al-Ṭabarī'}
}
--[[--------------------------< W R A P P E R _ T E M P L A T E _ P A T T E R N S >----------------------------
A list of pairs: each pair is a (list of wrapper templates, list of corresponding whitelisted patterns).
The main code will sweep through the list of wrapper templates, checking if they are used, the match against corresponding whitelisted patterns.
]]
local wrapper_template_patterns = {
{{'Acad','Alumni Cantabrigienses','Venn'},{'ACAD%u%u%u?%u?%d+%u%u?'}},
{{'Cite AHD','Australian Heritage Database'},{'AHD%d+'}},
{{'Cite Austrian gazette'},{'[BR]GBl_[12]%d%d%d%-?I?I?%/%d+','StGBl_[12]%d%d%d%/%d+','GBlÖ_[12]%d%d%d%/%d+'}},
{{'Cite Bach Digital harvard','BDh'},{'[%d%a_%pöüäß→]+_at_Bach_Digital'}},
{{'Cite DNB', 'DNB', 'DNB Cite', 'Cite DNBSupp', 'DNBSupp', 'Cite DNB12', 'Cite DNBIE', 'DNB12', 'DNBIE', 'DNBfirst'},
{'CITEREF%a[%a%-_\']*188[5-9]', -- 1885–1889
'CITEREF%a[%a%-_\']*189%d', -- 1890–1899
'CITEREF%a[%a%-_\']*190[0-1]', -- 1900–1901
'CITEREF%a[%a%-_\']*1903', -- 1903 IE
'CITEREF%a[%a%-_\']*1912', -- 1912 supplement
}},
{{'Cite gnis2','GNIS 0'},{'%a.*_USGS$'}},
{{'Coflein'},{'RCAHMW[%s_]*%d+'}},
{{'Historic Environment Scotland','HEScotland'},{'Historic_Environment_Scotland%u%u%u?%u?%d'}},
{{'London Gazette'},{'Gazette%d+'}},
{template_names['ME-ref'],{'Tolkien19%d%d'}},
{{'National Heritage List for England','Images of England','IoEEntry','Heritage Gateway',
'NHLE','English Heritage List entry','IoE','National Heritage List for England entry','Historic England',
'Historic England research records','Cite PastScape','PastScape','HERR'},{'Historic_England%d+'}},
{{'Cite QHR','Cite CHIMS'},{'QHR%d+'}}
}
local noDefault = {'', ''}
-- ensure that all templates with patterns are classified as wrapper templates
for _, wtp in ipairs(wrapper_template_patterns) do
for _, t in ipairs(wtp[1]) do
if not wrapper_templates[t] then
wrapper_templates[t] = noDefault
end
end
end
--[[--------------------------< W H I T E L I S T >------------------------------------------------------------
This is a list of anchor IDs known to be associated with specific wrapper templates. The anchor ID serves as an
index into the table. The assigned value is another table that lists the associated template and any redirects.
Except for year disambiguators, anchor IDs must have the same form as the anchor creator makes; must be the
anchor-encoded form. Remove the year disambiguator.
Template names must be written exactly as they are named at their templatespace page. This same also applies to
redirects. Module:Footnotes reads the template names left to right so most-commonly-used template or redirect name
should appear first. When there are more than one name and when those templates have various anchor IDs the template
namelist should be added to the template_names{} table.
Note that references to Template:EB1911 are listed under "E" in the alphabetical list below to keep them organized.
]]
local whitelist = {
----------< # >----------
['CITEREF2013_Statistical_Yearbook_of_the_Republic_of_Croatia'] = {'Croatia Yearbook 2013'},
----------< A >----------
['CITEREFAGA_1884–1897'] = {'Schubert\'s compositions (references)'},
['CITEREFATOC2009'] = {'ATOCConnectingCommunitiesReportS10'},
['CITEREFAbramowitzStegun1983'] = {'Abramowitz Stegun ref'},
['CITEREFAbulafia1999'] = {'New Cambridge Medieval History'},
['CITEREFActa_Lipsiensium1723'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFAdamsFranzosa2009'] = {'Adams Franzosa Introduction to Topology Pure and Applied'},
['CITEREFAdaschErnstKeim1978'] = {'Adasch Topological Vector Spaces'},
['CITEREFAffleck1978'] = {'Affleck-On Track'},
['CITEREFAhlgrimm1969'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFAhrons1927'] = {'Book-Ahrons-British Steam Railway Locomotive'},
['CITEREFAl-Kindi1912'] = {'The Governors and Judges of Egypt'},
['CITEREFAlbert_Schumann1886'] = {'Cite ADB'},
['CITEREFAlden1916'] = {'Shakespeare sonnets bibliography'},
['CITEREFAldrich1969'] = {'Aldrich-LocosGER7'},
['CITEREFAleksidze2018'] = template_names['ODLA'],
['CITEREFAlexiou2010'] = {'Cite flatiron'},
['CITEREFAliprantisBorder2006'] = {'Aliprantis Border Infinite Dimensional Analysis A Hitchhiker\'s Guide Third Edition'},
['CITEREFAllamaniPanagiotopoulou1978'] = {'Ιστορία του Ελληνικού Έθνους'},
['CITEREFAllcockDaviesle_FlemingMaskelyne1951'] = {'RCTS-LocosGWR-1'},
['CITEREFAllcockDaviesle_FlemingMaskelyne1968'] = {'RCTS-LocosGWR-1'},
['CITEREFAllenBoddyBrownFry1970'] = {'RCTS-LocosLNER-8A', 'RCTS-LocosLNER'},
['CITEREFAllenBoddyBrownFry1971'] = {'RCTS-LocosLNER-8B', 'RCTS-LocosLNER'},
['CITEREFAllenBoddyBrownFry1983'] = {'RCTS-LocosLNER-8A', 'RCTS-LocosLNER'},
['CITEREFAllmand1998'] = {'New Cambridge Medieval History'},
['CITEREFAmerican_Railway_Association1922'] = {'1922 Locomotive Cyclopedia'},
['CITEREFAnderson1952'] = {'Naval Wars in the Levant 1559–1853'},
['CITEREFAngelov2018'] = template_names['ODLA'],
['CITEREFApostol1976'] = {'Apostol IANT'},
['CITEREFArkhangel'skiiPonomarev1984'] = {'Arkhangel\'skii Ponomarev Fundamentals of General Topology Problems and Exercises'},
['CITEREFArrey_von_Dommer1875'] = {'Cite ADB'},
['CITEREFAsmus1966'] = template_names['NDB'],
['CITEREFAspreas1929'] = {'Great Military and Naval Encyclopaedia'},
['CITEREFAtkins2007'] = {'Shakespeare sonnets bibliography'},
['CITEREFAudiKondevWangHuang2017'] = {'NUBASE2016'},
['CITEREFAvdoyan2018'] = template_names['ODLA'],
['CITEREFAwdry1990'] = {'Awdry-RailCo', 'Carnarvonshire Railway'},
['CITEREFRamelli2018'] = {'Oxford Dictionary of Late Antiquity'},['CITEREFA_History_of_the_Crusades'] = {'Setton-A History of the Crusades'},
----------< B >----------
['CITEREFBabinger1962'] = {'DBI', 'Dizionario Biografico degli Italiani'},
['CITEREFBabinger1978'] = {'Mehmed the Conqueror and His Time'},
['CITEREFBabinger1992'] = {'Mehmed the Conqueror and His Time'},
['CITEREFBachAgricola1754'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFBadura-SkodaBranscombe2008'] = {'Schubert\'s compositions (references)'},
['CITEREFBagley1999'] = {'Cite Cambridge History of China'},
['CITEREFBaldwin1969'] = {'Setton-A History of the Crusades'},
['CITEREFBaldwin1985'] = {'Setton-A History of the Crusades'},
['CITEREFBaldwin1991'] = template_names['ODB'],
['CITEREFBaldwinKazhdan1991'] = template_names['ODB'],
['CITEREFBaldwinTalbot1991'] = template_names['ODB'],
['CITEREFBaltzer1916'] = {'Baltzer-Kolonialbahnen'},
['CITEREFBanach1932'] = {'Banach Théorie des Opérations Linéaires'},
['CITEREFBangFrankKowanskiVondrak2007'] = {'Forgotten Railroads Through Westchester County'},
['CITEREFBartusis1991'] = template_names['ODB'],
['CITEREFBaxter1971'] = {'Baxter-BritishLocoCat1'},
['CITEREFBaxter1977'] = {'Baxter-BritishLocoCat1', 'Baxter: British Locomotive Catalogue 1825–1923'},
['CITEREFBaxter1978'] = {'Baxter-BritishLocoCat2A', 'Baxter: British Locomotive Catalogue 1825–1923'},
['CITEREFBaxter1979'] = {'Baxter-BritishLocoCat2B', 'Baxter: British Locomotive Catalogue 1825–1923'},
['CITEREFBaxter1982'] = {'Baxter-BritishLocoCat3A', 'Baxter-BritishLocoCat3B', 'Baxter: British Locomotive Catalogue 1825–1923'},
['CITEREFBaxter1982a'] = {'Baxter-BritishLocoCat3A', 'Baxter: British Locomotive Catalogue 1825–1923'},
['CITEREFBaxter1984'] = {'Baxter-BritishLocoCat4', 'Baxter: British Locomotive Catalogue 1825–1923'},
['CITEREFBaxter1986'] = {'Baxter-BritishLocoCat5A', 'Baxter: British Locomotive Catalogue 1825–1923'},
['CITEREFBaxter1988'] = {'Baxter-BritishLocoCat5B', 'Baxter: British Locomotive Catalogue 1825–1923'},
['CITEREFBaxter2012'] = {'Baxter-BritishLocoCat6', 'Baxter: British Locomotive Catalogue 1825–1923'},
['CITEREFBeißwenger1991'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFBek2001'] = {'Cite Grove'},
['CITEREFBelke1996'] = {'Tabula Imperii Byzantini'},
['CITEREFBelkeMersisch1990'] = {'Tabula Imperii Byzantini'},
['CITEREFBelkeRestle1984'] = {'Tabula Imperii Byzantini'},
['CITEREFBellini2008'] = {'DBI', 'Dizionario Biografico degli Italiani'},
['CITEREFBernhard_von_Poten1889'] = template_names['ADB'],
['CITEREFBernhard_von_Poten1898'] = template_names['ADB'],
['CITEREFBezilla1980'] = {'Bezilla-PRR-Electric-Traction'},
['CITEREFBianquis1998'] = {'The Cambridge History of Egypt', 'Cambridge History of Egypt'},
['CITEREFBierstedt1988'] = {'Bierstedt An Introduction to Locally Convex Inductive Limits'},
['CITEREFBirken1976'] = {'Die Provinzen des Osmanischen Reiches'},
['CITEREFBirtchnell1972'] = {'A Short History of Berkhamsted'},
['CITEREFBlake1966'] = {'DisraeliRef'},
['CITEREFBlanken2019'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFBlankinship1994'] = {'The End of the Jihâd State', 'The End of the Jihad State'},
['CITEREFBlautSchulze2008'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFBloom2007'] = {'Cite Routledge Broadway', 'Cite Broadway Routledge', 'Cite Routledge Guide to Broadway', 'Routledge Guide to Broadway'},
['CITEREFBoatner1988'] = {'Civil War Dictionary'},
['CITEREFBock1978'] = {'Audie-bock-directors'},
['CITEREFBodde1986'] = {'Cite Cambridge History of China'},
['CITEREFBoddyBrownFryHennigan1968'] = {'RCTS-LocosLNER-4', 'RCTS-LocosLNER'},
['CITEREFBoddyBrownFryHennigan1975'] = {'RCTS-LocosLNER-2B', 'RCTS-LocosLNER'},
['CITEREFBoddyBrownFryHennigan1977'] = {'RCTS-LocosLNER-9A', 'RCTS-LocosLNER-9B', 'RCTS-LocosLNER'},
['CITEREFBoddyBrownFryHennigan1979'] = {'RCTS-LocosLNER-3A', 'RCTS-LocosLNER'},
['CITEREFBoddyBrownHenniganHoole1984'] = {'RCTS-LocosLNER-6C', 'RCTS-LocosLNER'},
['CITEREFBoddyBrownHenniganNeve1981'] = {'RCTS-LocosLNER-3B', 'RCTS-LocosLNER'},
['CITEREFBoddyBrownNeveYeadon1983'] = {'RCTS-LocosLNER-6B', 'RCTS-LocosLNER'},
['CITEREFBoddyFryHenniganHoole1988'] = {'RCTS-LocosLNER-10A', 'RCTS-LocosLNER'},
['CITEREFBoddyFryHenniganHoole1990'] = {'RCTS-LocosLNER-10B', 'RCTS-LocosLNER'},
['CITEREFBoddyFryHenniganProud1963'] = {'RCTS-LocosLNER-1', 'RCTS-LocosLNER'},
['CITEREFBoddyNeveTeeYeadon1982'] = {'RCTS-LocosLNER-6A', 'RCTS-LocosLNER'},
['CITEREFBoddyNeveYeadon1973'] = {'RCTS-LocosLNER-2A', 'RCTS-LocosLNER'},
['CITEREFBody1989'] = {'Body-Railways-Vol2'},
['CITEREFBon1969'] = {'La Morée franque'},
['CITEREFBonner2010'] = {'New Cambridge History of Islam'},
['CITEREFBonnett2005'] = {'Bonnett Practical Rail Engineering'},
['CITEREFBonporti1712'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFBooth2000'] = {'Shakespeare sonnets bibliography'},
['CITEREFBorsari1964'] = {'DBI', 'Dizionario Biografico degli Italiani'},
['CITEREFBossert1914'] = {'Schaff-Herzog'},
['CITEREFBottoMitchell2002'] = {'Cite ATT Broadway', 'Cite At This Theatre Broadway', 'Cite Broadway At This Theatre', 'Cite Broadway ATT'},
['CITEREFBourbaki1987'] = {'Bourbaki Topological Vector Spaces', 'Bourbaki Topological Vector Spaces Part 1 Chapters 1–5'},
['CITEREFBourbaki1989'] = {'Bourbaki General Topology Part I Chapters 1-4', 'Bourbaki General Topology Part II Chapters 5-10', 'Bourbaki Algebra I Chapters 1-3 Springer'},
['CITEREFBourbaki1994'] = {'Bourbaki EHM'},
['CITEREFBournoutian2018'] = {'Cite Armenia and Imperial Decline'},
['CITEREFBowen1928'] = {'The Life and Times of Ali ibn Isa'},
['CITEREFBowmanCameronGarnsey2005'] = {'Cambridge Ancient History'},
['CITEREFBoyd1970'] = {'Boyd-MidWales'},
['CITEREFBoyd1975'] = {'Boyd-FR1'},
['CITEREFBoyd1985'] = {'Boyd-NCaerns2Penrhyn'},
['CITEREFBoyd1986'] = {'Boyd-NCaerns3Dinorwic'},
['CITEREFBoyd1988'] = {'Boyd-SCaerns1'},
['CITEREFBoyd1989'] = {'Boyd-SCaerns2'},
['CITEREFBoyd1990'] = {'Boyd-NCaerns1'},
['CITEREFBradshaw1968'] = {'Bradshaw-1910April'},
['CITEREFBradshaw1985'] = {'Bradshaw-1922July'},
['CITEREFBradshaw2011'] = {'Bradshaw-1895December'},
['CITEREFBradshaw2012'] = {'Bradshaw-1850March'},
['CITEREFBrand1968'] = {'Byzantium Confronts the West'},
['CITEREFBrand1991'] = {'DBI', 'ODB', 'Oxford Dictionary of Byzantium'},
['CITEREFBray2010'] = {'Bray-SDJR'},
['CITEREFBrett2010'] = {'New Cambridge History of Islam'},
['CITEREFBrown2008'] = {'The Cambridge History of the Byzantine Empire'},
['CITEREFBrown2021'] = {'Cite Gaia EDR3'},
['CITEREFBryan1886'] = {'Bryan (3rd edition)'},
['CITEREFBryan1889'] = {'Bryan (3rd edition)'},
['CITEREFBützerJeker1980'] = {'Grosser Eisenbahn-Atlas Schweiz'},
['CITEREFBuhle1909'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFBunbury1857'] = {'DGRG'},
['CITEREFBurant1987'] = {'Cite DCB'},
['CITEREFBurch1911'] = {'Burch Electric Traction'},
['CITEREFBurke1866'] = {'O\'Donnell family tree'},
['CITEREFBurrowsWallace1999'] = {'Cite gotham'},
['CITEREFBury1911'] = {'The Imperial Administrative System of the Ninth Century'},
['CITEREFButcherNicholson2018'] = template_names['ODLA'],
['CITEREFButt1995'] = template_names['Butt_Stations'],
----------< C >----------
['CITEREFCIC1983'] = {'CIC1983bib'},
['CITEREFCalifornia1988'] = {'CA-Rail Passenger Development Plan-1988'},
['CITEREFCallwell1999'] = {'Muni Chronology'},
['CITEREFCaltrans1984'] = {'Countrystudy'},
['CITEREFCameronWard-PerkinsWhitby2000'] = {'Cambridge Ancient History'},
['CITEREFCanepa2018'] = template_names['ODLA'],
['CITEREFCanny2008'] = {'O\'Donnell family tree'},
['CITEREFCappelCutlerKazhdan1991'] = template_names['ODB'],
['CITEREFCarl_von_Prantl1879'] = {'Cite ADB'},
['CITEREFCarlson2010'] = {'Dlmf'},
['CITEREFCaro1974'] = {'Cite Power Broker'},
['CITEREFCarpenter1977'] = template_names['ME-ref'],
['CITEREFCarpenter1981'] = template_names['ME-ref'],
['CITEREFCarpenter2023'] = template_names['ME-ref'],
['CITEREFCarra_de_VauxHodgson1965'] = {'EI2'},
['CITEREFCarter2006'] = {'Carter-RailwaysMotivePowerArgentina'},
['CITEREFCasserley1968'] = {'Casserley-joint'},
['CITEREFCasserleyJohnston1966'] = {'Casserley-LocoGrouping3'},
['CITEREFCasserleyJohnston1974'] = {'Casserley-LocoGrouping3', 'Casserley-LocoGrouping2', '0-7110-0554-0'},
['CITEREFCasway1984'] = {'O\'Donnell family tree'},
['CITEREFCavanna_Ciappina2001'] = {'DBI'},
['CITEREFCaveBucklandBeardsell2002'] = {'Cave-First Fifty'},
['CITEREFCawley2001'] = {'Medieval Lands by Charles Cawley', 'MLCC'},
['CITEREFCawley2001'] = {'Medieval Lands by Charles Cawley'},
['CITEREFCawley2010'] = {'MLCC'},
['CITEREFCawley2011'] = {'MLCC'},
['CITEREFCawley2012'] = {'Medieval Lands by Charles Cawley'},
['CITEREFChaffeeTwitchett2015'] = {'Cite Cambridge History of China'},
['CITEREFChaléardChanson-JabeurBéranger2006'] = {'Chaléard-Le cdf en Afrique'},
['CITEREFChambers1728'] = {'Cyclopaedia 1728'},
['CITEREFChasiotis1975'] = {'Ιστορία του Ελληνικού Έθνους'},
['CITEREFCheyneBlack1899'] = {'Biblica', 'Cite Biblica'},
['CITEREFCheyneBlack1899–1903'] = {'Cite Biblica'},
['CITEREFCheyneBlack1901'] = {'Cite Biblica'},
['CITEREFCheyneBlack1902'] = {'Cite Biblica'},
['CITEREFCheyneBlack1903'] = {'Cite Biblica'},
['CITEREFChisholm1911'] = {'Cite EB1911','EB1911','1911EB','EB1911 cite','1911','1911s','Britannica 1911','Encyclopedia Britannica 1911','Encyclopædia Britannica 1911','Wikisource1911Enc Citation','Wikisource1911Enc citation'},
['CITEREFChisholm1922'] = {'EB1922', 'Cite EB1922'},
['CITEREFChoniates1984'] = {'O City of Byzantium'},
['CITEREFChrista_Jost1999'] = template_names['NDB'],
['CITEREFChung1994'] = {'Country study'},
['CITEREFChurchmanHurst2001'] = {'Churchman & Hurst Railways of New Zealand'},
['CITEREFChurchman_&_Hurst2001'] = {'Churchman & Hurst Railways of New Zealand'},
['CITEREFChurella2013'] = {'Churella-PRR-1'},
['CITEREFClementsMcMahon2008'] = {'ClementsMcMahon-GSR Locomotives'},
['CITEREFClinker1978'] = {'Clinker-Stations'},
['CITEREFClinker1988'] = {'Clinker-Stations'},
['CITEREFCoates1990'] = {'Coates-Reading'},
['CITEREFColbyWilliams1916'] = {'New International Encyclopedia', 'NIE'},
['CITEREFColledgeWarlow2006'] = {'Colledge', 'Cite Colledge2006'},
['CITEREFColledgeWarlow2010'] = {'Cite Colledge2010'},
['CITEREFCollins2016'] = {'Cite Collins 2016'},
['CITEREFColvin1947'] = {'Colvin1947'},
['CITEREFConolly1998'] = {'IanAllan-PreGroup-Atlas1998'},
['CITEREFConway1990'] = {'Conway A Course in Functional Analysis'},
['CITEREFCookZimmermann1992'] = {'Cook-Western Maryland'},
['CITEREFCosentino2008'] = {'DBI'},
['CITEREFCotsonis2020'] = {'Catalogue of Byzantine Seals at Dumbarton Oaks and in the Fogg Museum of Art'},
['CITEREFCoulthard-Clark2002'] = {'Australian Dictionary of Biography'},
['CITEREFCousin1910'] = {'A Short Biographical Dictionary of English Literature', 'Cite SBDEL'},
['CITEREFCoverdale_&_Colpitts1946'] = {'Coverdale & Colpitts 1', 'Coverdale & Colpitts 2', 'Coverdale & Colpitts 3', 'Coverdale & Colpitts 4'},
['CITEREFCox1967'] = {'Cox-Upper Darby'},
['CITEREFCox2011'] = {'Cox-Dixie'},
['CITEREFCrevier1993'] = {'Crevier 1993'},
['CITEREFCrockett2007'] = {'Australian Dictionary of Biography'},
['CITEREFCroke2018'] = template_names['ODLA'],
['CITEREFCrone1980'] = {'Slaves on Horses'},
['CITEREFCrone2003'] = {'Slaves on Horses'},
['CITEREFCroughtonKidnerYoung1982'] = {'Croughton-PrivateStations'},
['CITEREFCruickshanks1970'] = {'HistoryofParliament'},
['CITEREFCsászár1978'] = {'Császár General Topology'},
['CITEREFCudahy2002'] = {'Cudahy-Hudson'},
['CITEREFCudahy2003'] = {'Cudahy-Subways'},
['CITEREFCurta2006'] = {'Southeastern Europe in the Middle Ages, 500–1250'},
----------< D >----------
['CITEREFDBI'] = {'DBI', 'Dizionario Biografico degli Italiani'},
['CITEREFDZS2015'] = {'Croatia Yearbook 2015'},
['CITEREFDadelsen1957'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFDaftary1990'] = {'Daftary-The Ismailis'},
['CITEREFDaftary2007'] = {'Daftary-The Ismailis'},
['CITEREFDaniel2010'] = {'New Cambridge History of Islam'},
['CITEREFDanielsDench1963'] = {'Daniels-NoMore'},
['CITEREFDanielsDench1973'] = {'Daniels-NoMore'},
['CITEREFDarleyCanepa2018'] = {'Oxford Dictionary of Late Antiquity'},
['CITEREFDaryaee2018'] = template_names['ODLA'],
['CITEREFDaryaeeCanepa2018'] = template_names['ODLA'],
['CITEREFDavid1961'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFDavidson2010'] = {'HistoryofParliament'},
['CITEREFDavidsonThrush2010'] = {'HistoryofParliament'},
['CITEREFDavies1956'] = {'RCTS-LocosGWR-11'},
['CITEREFDavies1996'] = {'Davies-PLMLocoList'},
['CITEREFDavies1997'] = {'Davies-NordLocoList'},
['CITEREFDavies2001'] = {'Davies-EstLocoList3', 'Davies-ÉtatLocoList'},
['CITEREFDavies2003'] = {'Davies-SNCFLocoList'},
['CITEREFDaviesFirthLuckingThomas1966'] = {'RCTS-LocosGWR-10'},
['CITEREFDe_Negri1997'] = {'DBI'},
['CITEREFDendy_MarshallKidner1982'] = {'Dendy Marshall-Southern Railway'},
['CITEREFDer_Matossian2020'] = {'Cite The First Republic of Armenia'},
['CITEREFDeutsch1951'] = {'Schubert\'s compositions (references)'},
['CITEREFDeutsch1978'] = {'Schubert\'s compositions (references)'},
['CITEREFDeutsche_Autos,_Band_2,2001'] = {'Deutsche Autos-2'},
['CITEREFDeutsche_Autos,_Band_3,2001'] = {'Deutsche Autos-3'},
['CITEREFDeutsche_Autos,_Band_4,2001'] = {'Deutsche Autos-4'},
['CITEREFDeutsche_Autos,_Band_5,2001'] = {'Deutsche Autos-5'},
['CITEREFDeutsche_Autos,_Band_6,2001'] = {'Deutsche Autos-6'},
['CITEREFDewick2005'] = {'Dewick-Atlas'},
['CITEREFDiamonstein-Spielvogel2011'] = {'Cite landmarks'},
['CITEREFDickens2018'] = template_names['ODLA'],
['CITEREFDienKnapp2019'] = {'Cite Cambridge History of China'},
['CITEREFDirksen1998'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFDirksen2010'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFDirksen2016'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFDixmier1984'] = {'Dixmier General Topology'},
['CITEREFDoganis1930'] = {'Great Military and Naval Encyclopaedia'},
['CITEREFDoleckiMynard2016'] = {'Dolecki Mynard Convergence Foundations Of Topology'},
['CITEREFDolkart1998'] = {'Cite morningside'},
['CITEREFDonaghy1972'] = {'Donaghy-LMR'},
['CITEREFDonohue2003'] = {'The Buwayhid Dynasty in Iraq'},
['CITEREFDorin1972'] = {'Dorin-North Western'},
['CITEREFDow1985'] = {'Dow-GC1', 'Dow-GC2', 'Dow-GC3'},
['CITEREFDowney2007'] = {'Downey-Chicago'},
['CITEREFDrummond1964'] = {'HistoryofParliament'},
['CITEREFDrury1985'] = {'Drury Historical Guide 1985'},
['CITEREFDrury1993'] = {'Drury-North American Steam'},
['CITEREFDugundji1966'] = {'Dugundji Topology'},
['CITEREFDuke1995'] = {'Duke-Santa Fe-1'},
['CITEREFDukeKeilty1990'] = {'Duke-RDC'},
['CITEREFDumbarton_Oaks_Hagiography_Database'] = {'Dumbarton Oaks Hagiography Database'},
['CITEREFDunbar1969'] = {'Dunbar-Railroads'},
['CITEREFDuncan-Jones2010'] = {'Shakespeare sonnets bibliography'},
['CITEREFDunlop1895'] = {'O\'Donnell family tree'},
['CITEREFDunn2013'] = {'Dunn-Comeng-5'},
['CITEREFDurham1998'] = {'California\'s Geographic Names'},
['CITEREFDurrant1972'] = {'Durrant-Steam Locos Eastern Europe'},
['CITEREFDurrant1981'] = {'Durrant-Garratt-Rev'},
['CITEREFDurrantLewisJorgensen1981'] = {'Durrant-SteamAfrica'},
['CITEREFDömlingKohlhase1971'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFDürr1952'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFDürr1954'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFDürr1987'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFDürrJones2006'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFDürrKobayashi1998'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
----------< E >----------
['CITEREFEarle2018'] = {'Gymnosperm Database'},
['CITEREFEaston1897'] = {'Eastons', 'EBD'},
['CITEREFEbata2019'] = {'BDh'},
['CITEREFEbata2020'] = {'BDh'},
['CITEREFEdwards1995'] = {'Edwards Functional Analysis Theory and Applications'},
['CITEREFEichberg1976'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFEl-Hibri2010'] = {'New Cambridge History of Islam'},
['CITEREFEl-Hibri2021'] = {'The Abbasid Caliphate: A History'},
['CITEREFEldredgeHorenstein2014'] = {'Cite concrete'},
['CITEREFElsholz1982'] = {'Schubert\'s compositions (references)'},
['CITEREFEppstein1966'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFEppstein1982'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFEquasis'] = {'Csr', 'Cite ship register'},
['CITEREFEuDaly2009'] = {'Complete Book of North American Railroading'},
['CITEREFEuDalySchaferJessupBoyd2009'] = {'Complete Book of North American Railroading'},
----------< F >----------
['CITEREFFairbank1978'] = {'Cite Cambridge History of China'},
['CITEREFFairbank1983'] = {'Cite Cambridge History of China'},
['CITEREFFairbankFeuerwerker1986'] = {'Cite Cambridge History of China'},
['CITEREFFairbankLiu1980'] = {'Cite Cambridge History of China'},
['CITEREFFang1943'] = {'Cite ECCP'},
['CITEREFFarinella2001'] = {'DBI'},
['CITEREFFeder1958'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFFederal_Writers'_Project1939'] = {'Cite fednyc'},
['CITEREFFernandez1983'] = {'Fernandez1983'},
['CITEREFFerneyhough1980'] = {'Ferneyhough-LMR'},
['CITEREFFiaccadori1991'] = template_names['ODB'],
['CITEREFFine1991'] = {'The Early Medieval Balkans'},
['CITEREFFine1994'] = {'The Late Medieval Balkans'},
['CITEREFFitzpatrickLink1960'] = {'Nebraska Place-Names'},
['CITEREFFleetKrämerMatringeNawas'] = {'Encyclopaedia of Islam, THREE','EI3'},
['CITEREFFletcher,_Great_Tank_Scandal'] = {'Book-Fletcher-Great Tank Scandal'},
['CITEREFFletcher,_Universal_Tank'] = {'Book-Fletcher-Universal Tank'},
['CITEREFFlora_of_China'] = {'EFloras'},
['CITEREFFlora_of_North_America'] = {'EFloras'},
['CITEREFFlora_of_North_America2009'] = {'EFloras'},
['CITEREFFluckMarshallWilson1996'] = {'FluMarWil-LocRailCR'},
['CITEREFFonstad1991'] = template_names['ME-ref'],
['CITEREFFordCrowther1922'] = {'Ford1922'},
['CITEREFForkelTerry1920'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFFornaçon,_Siegfried1957'] = template_names['NDB'],
['CITEREFForrestal1999'] = {'Forrestal-Wineries'},
['CITEREFForster1990'] = {'Cite DCB'},
['CITEREFFoss1991'] = template_names['ODB'],
['CITEREFFoster1971'] = template_names['ME-ref'],
['CITEREFFoster1996'] = {'Foster-Field Guide'},
['CITEREFFouracre2005'] = {'New Cambridge Medieval History'},
['CITEREFFrailey2010'] = {'Frailey-Twilight'},
['CITEREFFranke1994'] = {'Cite Cambridge History of China', 'The Cambridge History of China'},
['CITEREFFranke1994'] = {'Cite Cambridge History of China'},
['CITEREFFrankeTwitchett1994'] = {'Cite Cambridge History of China'},
['CITEREFFranz_Schnorr_von_Carolsfeld1883'] = {'Cite ADB'},
['CITEREFFriedrich_Wilhelm_Bautz1975'] = {'BBKL'},
['CITEREFFriedrich_Wilhelm_Bautz1990'] = {'BBKL'},
['CITEREFFry1964'] = {'RCTS-LocosLNER-7', 'RCTS-LocosLNER'},
['CITEREFFry1966'] = {'RCTS-LocosLNER-5', 'RCTS-LocosLNER'},
['CITEREFFryHooleMannersNeve1981'] = {'RCTS-LocosLNER-3C', 'RCTS-LocosLNER'},
['CITEREFFubini2012'] = {'DBI', 'Dizionario Biografico degli Italiani'},
['CITEREFFudenbergTirole1991'] = {'Cite Fudenberg Tirole 1991'},
['CITEREFFultonHarris1991'] = {'Fulton-Harris'},
----------< G >----------
['CITEREFGaines2008'] = {'Cite Gaines 2008'},
['CITEREFGardner2005'] = {'MSW3 Microbiotheria'},
['CITEREFGardoni2015'] = {'DBI', 'Dizionario Biografico degli Italiani'},
['CITEREFGareyJohnson1979'] = {'Garey-Johnson'},
['CITEREFGarth2003'] = template_names['ME-ref'],
['CITEREFGeanakoplos1959'] = {'Emperor Michael Palaeologus and the West'},
['CITEREFGeorg_von_Dadelsen1953'] = template_names['NDB'],
['CITEREFGiannasi1975'] = {'DBI', 'Dizionario Biografico degli Italiani'},
['CITEREFGibb1923'] = {'The Arab Conquests in Central Asia'},
['CITEREFGibbs1964'] = {'Gibbs-Graveyard'},
['CITEREFGil1997'] = {'A History of Palestine, 634-1099', 'A History of Palestine, 634–1099'},
['CITEREFGillham1988'] = {'Gillham-Electric'},
['CITEREFGillham2001'] = {'Gillham-Waterloo-City'},
['CITEREFGilliland1969'] = {'Gilliland'},
['CITEREFGilliland1994'] = {'Pop Chronicles 40s'},
['CITEREFGilliverMarshallWeiner2006'] = template_names['ME-ref'],
['CITEREFGilmanPeckColby1905'] = {'Cite NIE', 'New International Encyclopedia', 'NIE'},
['CITEREFGilmanPeckColby1916'] = {'New International Encyclopedia', 'NIE'},
['CITEREFGleaves1921'] = {'Gleaves'},
['CITEREFGlischinski1997'] = {'Glischinski-Santa Fe'},
['CITEREFGlöckner1983'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFGoldberg1981'] = {'Goldberg-Amtrak'},
['CITEREFGordon2001'] = {'Gordon-The Breaking of a Thousand Swords'},
['CITEREFGraham1974'] = {'Cite DCB'},
['CITEREFGrant1994'] = {'Grant-Death'},
['CITEREFGrant2010'] = {'Grant-Twilight'},
['CITEREFGrant2017'] = {'Grant-RailCo'},
['CITEREFGreenlaw2007'] = {'Greenlaw-Via Rail'},
['CITEREFGreenwoodEarnshaw1997'] = {'Greenwood&Earnshaw2nd'},
['CITEREFGregory1991'] = template_names['ODB'],
['CITEREFGregoryKazhdan1991'] = template_names['ODB'],
['CITEREFGregoryŠevčenko1991'] = template_names['ODB'],
['CITEREFGrete_Schemann1957'] = template_names['NDB'],
['CITEREFGrey2002'] = {'Australian Dictionary of Biography'},
['CITEREFGrierson1903'] = {'Cite LSI', 'LSI', 'Linguistic Survey of India'},
['CITEREFGrierson1908'] = {'Cite LSI', 'LSI', 'Linguistic Survey of India'},
['CITEREFGrierson1919'] = {'Cite LSI', 'LSI', 'Linguistic Survey of India'},
['CITEREFGrierson1967'] = {'Cite LSI', 'LSI', 'Linguistic Survey of India'},
['CITEREFGriffith1991'] = template_names['ODB'],
['CITEREFGriffithsSmith1999'] = {'Griffiths-Sheds1'},
['CITEREFGriffithsSmith2000'] = {'Griffiths-Sheds2'},
['CITEREFGrothendieck1955'] = {'Grothendieck Produits Tensoriels Topologiques et Espaces Nucléaires'},
['CITEREFGrothendieck1973'] = {'Grothendieck Topological Vector Spaces'},
['CITEREFGrothendieckDieudonné1960'] = {'EGA'},
['CITEREFGrothendieckDieudonné1961'] = {'EGA'},
['CITEREFGrothendieckDieudonné1963'] = {'EGA'},
['CITEREFGrothendieckDieudonné1964'] = {'EGA'},
['CITEREFGrothendieckDieudonné1965'] = {'EGA'},
['CITEREFGrothendieckDieudonné1966'] = {'EGA'},
['CITEREFGrothendieckDieudonné1967'] = {'EGA'},
['CITEREFGrothendieckDieudonné1971'] = {'EGA'},
['CITEREFGroves2005'] = {'MSW3 Primates', 'MSW3 Groves'},
['CITEREFGrubb2005'] = {'MSW3 Artiodactyla'},
['CITEREFGuilland1967'] = {'Recherches sur les institutions byzantines'},
['CITEREFGulino2005'] = {'DBI', 'Dizionario Biografico degli Italiani'},
['CITEREFGunzburg1984'] = {'Gunzburg-History WAGR Steam'},
['CITEREFGunzburg1989'] = {'Gunzburg-MRWA Locomotives'},
----------< H >----------
['CITEREFHaarer2018'] = template_names['ODLA'],
['CITEREFHaldon1999'] = {'Warfare, State and Society in the Byzantine World, 565–1204'},
['CITEREFHalliday1985'] = {'Halliday-AustWineCompend'},
['CITEREFHalliday2008'] = {'Halliday-JHWAtlasAust2008'},
['CITEREFHalliday2009'] = {'Halliday-AustWineEncyc'},
['CITEREFHalm1991'] = {'Das Reich des Mahdi'},
['CITEREFHalm2003'] = {'Die Kalifen von Kairo'},
['CITEREFHalm2014'] = {'Kalifen und Assassinen'},
['CITEREFHalmos1982'] = {'Halmos A Hilbert Space Problem Book 1982'},
['CITEREFHalpenny1990'] = {'Canadabio'},
['CITEREFHammondAnderson1993'] = template_names['ME-ref'],
['CITEREFHammondScull1995'] = template_names['ME-ref'],
['CITEREFHammondScull2005'] = template_names['ME-ref'],
['CITEREFHammondScull2006'] = template_names['ME-ref'],
['CITEREFHans_Heinrich_Borcherdt1955'] = template_names['NDB'],
['CITEREFHans_Knudsen1972'] = template_names['NDB'],
['CITEREFHansen1988'] = {'Book-Hansen-US Nuclear Weapons'},
['CITEREFHartshorne1977'] = {'Hartshorne AG'},
['CITEREFHasumi2003'] = {'Hasumi-shiguehiko-ozu-2003'},
['CITEREFHaswell-Smith2004'] = {'Haswell-Smith'},
['CITEREFHaugic1908'] = {'Schaff-Herzog'},
['CITEREFHawting1987'] = {'The First Dynasty of Islam'},
['CITEREFHawting2000'] = {'The First Dynasty of Islam'},
['CITEREFHaynes2011'] = {'RubberBible92nd'},
['CITEREFHeinichen1728'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFHeinrich_Welti1890'] = {'Cite ADB'},
['CITEREFHelgen2005'] = {'MSW3 Scandentia'},
['CITEREFHellmann1965'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFHenderson2004'] = {'Cite History of New York Playhouses'},
['CITEREFHenrici1725'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFHenryOrsmond1928'] = {'Raiatea family tree'},
['CITEREFHermann_Palm1876'] = {'Cite ADB'},
['CITEREFHerr2000'] = {'Herr-LN'},
['CITEREFHeschel2007'] = {'Encyclopaedia Judaica', 'Cite EJ', 'Cite Encyclopaedia Judaica'},
['CITEREFHidyHidyScottHofsummer2004'] = {'Hidy-Great Northern'},
['CITEREFHildHellenkemper1990'] = {'Tabula Imperii Byzantini'},
['CITEREFHildHellenkemper1994'] = {'Tabula Imperii Byzantini'},
['CITEREFHildRestle1981'] = {'Tabula Imperii Byzantini'},
['CITEREFHills,_Power_from_Steam'] = {'Book-Hills-Power from Steam'},
['CITEREFHills1989'] = {'Book-Hills-Power from Steam'},
['CITEREFHilmarJestremski2004'] = {'Schubert\'s compositions (references)'},
['CITEREFHilton1980'] = {'Hilton-Amtrak'},
['CITEREFHilton1990'] = {'Hilton Narrow Gauge'},
['CITEREFHiltonDue1960'] = {'Hilton-Interurban'},
['CITEREFHinton1986'] = {'HistoryofParliament'},
['CITEREFHirsch1906'] = {'Cite JE1906'},
['CITEREFHistoric_England'] = {'NHLE', 'National Heritage List for England'},
['CITEREFHistoric_England_Benty_Grange'] = {'NHLE'},
['CITEREFHistoric_Environment_Scotland'] = {'Canmore'},
['CITEREFHistoric_Environment_Scotland1972'] = {'Historic Environment Scotland'},
['CITEREFHistoric_Environment_Scotland1976'] = {'Historic Environment Scotland'},
['CITEREFHistoric_Environment_Scotland2020'] = {'Historic Environment Scotland'},
['CITEREFHistoric_Environment_Scotland:_Rusco_Tower2020'] = {'Historic Environment Scotland'},
['CITEREFHob.'] = {'Schubert\'s compositions (references)'},
['CITEREFHoffmanSmith2005'] = {'MSW3 Lagomorpha'},
['CITEREFHoffmann1738'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFHofmann1983'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFHofmann1987'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFHofmann1999'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFHolland1972'] = {'Holland-Vol 2'},
['CITEREFHolland1988'] = {'Cite DCB'},
['CITEREFHolland1989'] = {'Holland1989'},
['CITEREFHolland2001'] = {'Holland-Classic'},
['CITEREFHollingsworth1980'] = {'Hollingsworth-Atlas-Rigby'},
['CITEREFHollingsworth1991'] = template_names['ODB'],
['CITEREFHollingsworthCutler1991'] = template_names['ODB'],
['CITEREFHolmgren2003'] = {'EFloras'},
['CITEREFHoltBiddle1986'] = {'Holt-NorthWest'},
['CITEREFHolton1989'] = {'Holton-Reading-1'},
['CITEREFHonigmann1935'] = {'Byzance et les Arabes'},
['CITEREFHopley1983'] = {'Australian Dictionary of Biography'},
['CITEREFHort1911'] = {'DCBL'},
['CITEREFHorváth1966'] = {'Horváth Topological Vector Spaces and Distributions Volume 1 1966'},
['CITEREFHounshell1984'] = {'Hounshell1984'},
['CITEREFHovannisian1967'] = {'Cite Armenia on the Road to Independence'},
['CITEREFHovannisian1971'] = {'Cite The Republic of Armenia Volume 1'},
['CITEREFHovannisian1982'] = {'Cite The Republic of Armenia Volume 2'},
['CITEREFHovannisian1996'] = {'Cite The Republic of Armenia Volume 3', 'Cite The Republic of Armenia Volume 4'},
['CITEREFHowes1995'] = {'Howes Modern Analysis and Topology 1995'},
['CITEREFHudson1997'] = {'Country study'},
['CITEREFHughes1979'] = {'Hughes-SteamLocosIndia3'},
['CITEREFHughes1990'] = {'Hughes-IndianLocos1'},
['CITEREFHughes1992'] = {'Hughes-IndianLocos2'},
['CITEREFHughes1994'] = {'Hughes-IndianLocos3'},
['CITEREFHughes1996'] = {'Hughes-IndianLocos4'},
['CITEREFHummel1943'] = {'Cite ECCP'},
['CITEREFHumphreys2018'] = template_names['ODLA'],
['CITEREFHunter-Crawley2018'] = template_names['ODLA'],
['CITEREFHunter1949'] = {'Hunter-Steamboats-1949'},
['CITEREFHunter1993'] = {'Hunter-Steamboats-1993'},
['CITEREFHunter2008'] = {'Country study'},
['CITEREFHunter2012'] = {'Cite HGOC', 'Cite Hunter'},
['CITEREFHutterer2005'] = {'MSW3 Soricomorpha'},
['CITEREFHütter2012'] = {'Hütter-50bis53'},
['CITEREFHütter2015'] = {'Hütter-54bis59'},
['CITEREFHütter2021'] = {'Hütter-60bis91'},
----------< I >----------
['CITEREFIacocca1984'] = {'Iacocca1984'},
['CITEREFIbn_Khallikan1843'] = {'Ibn Khallikan\'s Biographical Dictionary'},
['CITEREFImber2002'] = {'Imber-The Ottoman Empire, 1300–1650'},
['CITEREFInalcik1989'] = {'Setton-A History of the Crusades'},
['CITEREFIshino1998'] = {'Teishajo'},
['CITEREFIvey1919'] = {'Ivey-Marquette'},
----------< J >----------
['CITEREFJackson1908'] = {'Schaff-Herzog'},
['CITEREFJackson1995'] = {'Cite enc-nyc'},
['CITEREFJackson2010'] = {'Cite enc-nyc2'},
['CITEREFJacobs1904'] = {'Cite Jewish Encyclopedia'},
['CITEREFJarchow1981'] = {'Jarchow Locally Convex Spaces'},
['CITEREFJohn_O'Donovan1856'] = {'Cite AFM'},
['CITEREFJohnson1906'] = {'BDA1906', 'Cite BDA1906'},
['CITEREFJohnstonWelshSchafer2001'] = {'Johnston-Streamliner'},
['CITEREFJones2000'] = {'New Cambridge Medieval History'},
['CITEREFJones2011'] = {'Cite EPD'},
['CITEREFJordan2002'] = {'Jordan-WineWABest'},
['CITEREFJoshi1983'] = {'Joshi Introduction to General Topology'},
['CITEREFJoslen2003'] = {'Joslen-OOB'},
['CITEREFJowett1867'] = {'DGRBM', 'Cite DGRBM'},
['CITEREFJowett1989'] = {'Jowett-Atlas', 'Carnarvonshire Railway'},
['CITEREFJowett2000'] = {'Jowett-Nationalised'},
['CITEREFJullien2018'] = template_names['ODLA'],
['CITEREFJupp1986'] = {'HistoryofParliament'},
----------< K >----------
['CITEREFK.'] = {'Schubert\'s compositions (references)'},
['CITEREFKadinsky2016'] = {'Cite Hidden Waters NYC'},
['CITEREFKaegi1991'] = template_names['ODB'],
['CITEREFKalla-Bishop1986'] = {'Kalla-Bishop-FS-Steam'},
['CITEREFKamp1981'] = {'DBI', 'Dizionario Biografico degli Italiani'},
['CITEREFKang2008'] = {'Country study'},
['CITEREFKarl_Frohnmeyer1953'] = template_names['NDB'],
['CITEREFKarnow1989'] = {'Cite-Karnow'},
['CITEREFKartesz2014'] = {'BONAP'},
['CITEREFKazemzadeh1951'] = {'Cite The Struggle for Transcaucasia'},
['CITEREFKazemzadeh1951'] = {'The Struggle for Transcaucasia'},
['CITEREFKazhdan1991'] = template_names['ODB'],
['CITEREFKazhdanCutler1991'] = template_names['ODB'],
['CITEREFKazhdanJeffreys1991'] = template_names['ODB'],
['CITEREFKazhdanŠevčenko1991'] = template_names['ODB'],
['CITEREFKeefe2006'] = {'Schubert\'s compositions (references)'},
['CITEREFKeightley1999'] = {'Cite Cambridge History of China'},
['CITEREFKeller1937'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFKelley1975'] = {'Kelley General Topology'},
['CITEREFKelly1988'] = {'Cite GEIL'},
['CITEREFKellyBurrage1920'] = {'Cite AMB1920'},
['CITEREFKennedy1998'] = {'The Cambridge History of Egypt', 'Cite Kennedy 1998', 'Cambridge History of Egypt'},
['CITEREFKennedy2001'] = {'Kennedy-The Armies of the Caliphs'},
['CITEREFKennedy2004'] = {'The Prophet and the Age of the Caliphates'},
['CITEREFKennedy2007'] = {'Kennedy-The Great Arab Conquests'},
['CITEREFKennedy2016'] = {'The Prophet and the Age of the Caliphates'},
['CITEREFKenyon2011'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFKerrigan1995'] = {'Shakespeare sonnets bibliography'},
['CITEREFKhaleelulla1982'] = {'Khaleelulla Counterexamples in Topological Vector Spaces'},
['CITEREFKhan2012'] = {'Cite Banglapedia'},
['CITEREFKim1994'] = {'Country study'},
['CITEREFKirnberger1774'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFKirnberger1780'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFKlein2006'] = {'Klein-UP-2'},
['CITEREFKobayashi1978'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFKoderHild1976'] = {'Tabula Imperii Byzantini'},
['CITEREFKoderSoustalKoder1998'] = {'Tabula Imperii Byzantini'},
['CITEREFKoeppel2015'] = {'Cite citygrid'},
['CITEREFKofos1977'] = {'Ιστορία του Ελληνικού Έθνους'},
['CITEREFKohler1902'] = {'Cite Jewish Encyclopedia'},
['CITEREFKolde1914'] = {'Schaff-Herzog'},
['CITEREFKoliopoulos1978'] = {'Ιστορία του Ελληνικού Έθνους'},
['CITEREFKolmogorovFomin1957'] = {'Kolmogorov Fomin Elements of the Theory of Functions and Functional Analysis'},
['CITEREFKonrad_Ameln1985'] = template_names['NDB'],
['CITEREFKorkotyan1932'] = {'Cite The Population of Soviet Armenia'},
['CITEREFKoska2011'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFKratville1962'] = {'Kratville-SSL'},
['CITEREFKretzschmar1910'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFKube2009'] = {'Schubert\'s compositions (references)'},
['CITEREFKubrusly2011'] = {'Kubrusly The Elements of Operator Theory 2nd Edition 2011'},
['CITEREFKulp1972'] = {'Kulp-Lehigh and New England'},
['CITEREFKuznik2008'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFKöthe1969'] = {'Köthe Topological Vector Spaces I'},
['CITEREFKöthe1979'] = {'Köthe Topological Vector Spaces II'},
['CITEREFKöthe1983'] = {'Köthe Topological Vector Spaces I'},
['CITEREFKülzer2008'] = {'Tabula Imperii Byzantini'},
----------< L >----------
['CITEREFLa_Porta2018'] = template_names['ODLA'],
['CITEREFLacourcière1974'] = {'Cite DCB'},
['CITEREFLadefogedMaddieson1996'] = {'SOWL'},
['CITEREFLandau-Tasseron2010'] = {'New Cambridge History of Islam'},
['CITEREFLandauCondit1996'] = {'Cite nysky'},
['CITEREFLandmann1907'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFLang2002'] = {'Lang Algebra'},
['CITEREFLane1973'] = {'Venice: A Maritime Republic'},
['CITEREFLaërtius1925'] = {'Cite Lives of the Eminent Philosophers', 'Cite LotEP'},
['CITEREFLe_Quien1740'] = {'Oriens Christianus'},
['CITEREFLe_Strange1900'] = {'Baghdad During the Abbasid Caliphate'},
['CITEREFLe_Strange1905'] = {'Lands of the Eastern Caliphate'},
['CITEREFLe_Strange1922'] = {'Baghdad During the Abbasid Caliphate'},
['CITEREFLeblanc1979'] = {'Cite DCB'},
['CITEREFLee1903'] = {'Cite DNBIE'},
['CITEREFLee2018'] = template_names['ODLA'],
['CITEREFLegifrance'] = {'Cite Legifrance', 'Cite Légifrance'},
['CITEREFLeisingerWollny1993'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFLev1999'] = {'Saladin in Egypt'},
['CITEREFLevitan2001'] = {'Springer'},
['CITEREFLewin1925'] = {'Lewin-EarlyRail'},
['CITEREFLewis1969'] = {'Setton-A History of the Crusades'},
['CITEREFLewis1986'] = {'Lewis-Shortline-1986'},
['CITEREFLewis1991'] = {'Lewis-Shortline-1991'},
['CITEREFLewis1996'] = {'Lewis-Shortline-1996'},
['CITEREFLi2002'] = {'Cite Cambridge History of China'},
['CITEREFLiederNet_Archive'] = {'Schubert\'s compositions (references)'},
['CITEREFLighthouses_of_Australia_Inc'] = {'Cite loa'},
['CITEREFLilieLudwigPratschZielke1998–2013'] = {'Prosopographie der mittelbyzantinischen Zeit'},
['CITEREFLilieLudwigPratschZielke1999'] = {'Prosopographie der mittelbyzantinischen Zeit', 'PMBZ'},
['CITEREFLilieLudwigPratschZielke2000'] = {'Prosopographie der mittelbyzantinischen Zeit'},
['CITEREFLilieLudwigPratschZielke2001'] = {'Prosopographie der mittelbyzantinischen Zeit'},
['CITEREFLilieLudwigPratschZielke2002'] = {'Prosopographie der mittelbyzantinischen Zeit'},
['CITEREFLilieLudwigPratschZielke2009'] = {'Prosopographie der mittelbyzantinischen Zeit'},
['CITEREFLilieLudwigPratschZielke2013'] = {'Prosopographie der mittelbyzantinischen Zeit'},
['CITEREFLind1986'] = {'Lind-Limiteds'},
['CITEREFLindsay1968'] = {'Lindsay-CanalScot'},
['CITEREFLittle1974'] = {'Cite DCB'},
['CITEREFLoeweShaughnessy1999'] = {'Cite Cambridge History of China'},
['CITEREFLohrThielmann1988'] = {'Lohr-EFA2.7'},
['CITEREFLongnon1969'] = {'Setton-A History of the Crusades'},
['CITEREFLoverance2018'] = template_names['ODLA'],
['CITEREFLukonin1983'] = {'Cambridge History of Iran'},
['CITEREFLurie'] = {'Lurie-HA'},
['CITEREFLuscombeRiley-Smith2004'] = {'New Cambridge Medieval History'},
['CITEREFLuttrell1975'] = {'Setton-A History of the Crusades'},
['CITEREFLuttrell1987'] = {'DBI'},
['CITEREFLynch2004'] = {'Lynch-Penn Central'},
['CITEREFLynch2005'] = {'Lynch-New Haven passenger'},
['CITEREFLynch2018'] = template_names['ODLA'],
['CITEREFLéger1990'] = {'Cite DCB'},
['CITEREFle_Fleming1953'] = {'RCTS-LocosGWR-8'},
['CITEREFle_Fleming1954'] = {'RCTS-LocosGWR-7'},
['CITEREFle_Fleming1958'] = {'RCTS-LocosGWR-5'},
['CITEREFle_Fleming1960'] = {'RCTS-LocosGWR-8'},
['CITEREFle_Fleming1962'] = {'RCTS-LocosGWR-9'},
----------< M >----------
['CITEREFMacDermot1927'] = {'Infobox GWR'},
['CITEREFMacDermot1931'] = {'Infobox GWR'},
['CITEREFMacFarquharFairbank1987'] = {'Cite Cambridge History of China'},
['CITEREFMacFarquharFairbank1991'] = {'Cite Cambridge History of China'},
['CITEREFMachinery's_Handbook1996'] = {'MachinerysHandbook25e'},
['CITEREFMacMullen1970'] = {'MacMullen-Paddle-Wheel'},
['CITEREFMadelung1978'] = {'EI2'},
['CITEREFMagdalino2002'] = {'The Empire of Manuel I Komnenos'},
['CITEREFMaiken1989'] = {'Maiken-Night Trains'},
['CITEREFMailer2004'] = {'Mailer-Omaha Road'},
['CITEREFManfred_Knedlik2007'] = {'BBKL'},
['CITEREFMarre1995'] = {'Marre-diesel-50'},
['CITEREFMarshall1823'] = {'Cite RNB1823'},
['CITEREFMarshall1824'] = {'Cite RNB1823'},
['CITEREFMarshall1825'] = {'Cite RNB1823'},
['CITEREFMarshall1827'] = {'Cite RNB1823'},
['CITEREFMarshall1828'] = {'Cite RNB1823'},
['CITEREFMarshall1829'] = {'Cite RNB1823'},
['CITEREFMarshall1830'] = {'Cite RNB1823'},
['CITEREFMarshall1831'] = {'Cite RNB1823'},
['CITEREFMarshall1832'] = {'Cite RNB1823'},
['CITEREFMarshall1833'] = {'Cite RNB1823'},
['CITEREFMarshall1835'] = {'Cite RNB1823'},
['CITEREFMarshall1969'] = {'Lancashire & Yorkshire Railway 1'},
['CITEREFMarshall1970'] = {'Lancashire & Yorkshire Railway 2'},
['CITEREFMarshall1972'] = {'Lancashire & Yorkshire Railway 3'},
['CITEREFMarshall2001'] = {'Marshall-INGSR'},
['CITEREFMartin_Persch1992'] = {'BBKL'},
['CITEREFMartin_Persch1993'] = {'BBKL'},
['CITEREFMartin_Persch1996'] = {'BBKL'},
['CITEREFMartindale1980'] = {'Prosopography of the Later Roman Empire', 'PLRE'},
['CITEREFMartindale1992'] = {'Prosopography of the Later Roman Empire', 'PLRE'},
['CITEREFMartindaleJonesMorris1971'] = {'Prosopography of the Later Roman Empire', 'PLRE'},
['CITEREFMaul2005'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFMayGray2006'] = {'MayGray-WAGRPassCar'},
['CITEREFMcArthurMcArthur2003'] = {'Cite ogn', 'Cite OGN', 'Cite Oregon Geographic Names'},
['CITEREFMcCorduck2004'] = {'McCorduck 2004'},
['CITEREFMcCurdyRogers1902'] = {'Cite Jewish Encyclopedia'},
['CITEREFMcDonnell2015'] = {'McDonnell-Locomotives-2nd'},
['CITEREFMcGeerNesbittOikonomides2001'] = {'Catalogue of Byzantine Seals at Dumbarton Oaks and in the Fogg Museum of Art'},
['CITEREFMcGeerNesbittOikonomides2005'] = {'Catalogue of Byzantine Seals at Dumbarton Oaks and in the Fogg Museum of Art'},
['CITEREFMcGhee2008'] = {'Cite McGhee 2008'},
['CITEREFMcKitterick1995'] = {'New Cambridge Medieval History'},
['CITEREFMeiningen1704'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFMeints1992'] = {'Meints-Companies'},
['CITEREFMeints2005'] = {'Meints-Lines'},
['CITEREFMelamed1988'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFMelamed1995'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFMennell1892'] = {'Dictionary of Australasian Biography'},
['CITEREFMetcalfe2009'] = {'The Muslims of Medieval Italy'},
['CITEREFMiddleton1961'] = {'Middleton-Interurban'},
['CITEREFMiddleton2001'] = {'Middleton-Electrified-2nd'},
['CITEREFMiddleton2002'] = {'Middleton-PRR-Under-Wire'},
['CITEREFMiddletonSmerkDiehl2007'] = {'Encyclopedia of North American Railroads'},
['CITEREFMillar2011'] = {'NZR Steam Locomotive'},
['CITEREFMiller1908'] = {'The Latins in the Levant', 'Latins in the Levant'},
['CITEREFMiller1921'] = {'Essays on the Latin Orient'},
['CITEREFMills1977'] = {'Mills-Columbia'},
['CITEREFMinnich2008'] = {'Country study'},
['CITEREFMiramar_Ship_Index'] = {'Csr', 'Cite ship register'},
['CITEREFMitchell1965'] = {'Mitchell TOC'},
['CITEREFMittermeierKonstantHawkinsLouis2006'] = {'LoM2'},
['CITEREFMittermeierLouisRichardsonSchwitzer2010'] = {'LoM3'},
['CITEREFMittermeierTattersallKonstantMeyers1994'] = {'LoM1'},
['CITEREFMoore1875'] = {'Cite CEM'},
['CITEREFMorana1993'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFMorrison1999'] = {'Cite Morrison Broadway'},
['CITEREFMoschonas1975'] = {'Ιστορία του Ελληνικού Έθνους'},
['CITEREFMoteTwitchett1988'] = {'Cite Cambridge History of China'},
['CITEREFMozartHaydnHaydn2008'] = {'Schubert\'s compositions (references)'},
['CITEREFMullié1852'] = {'Cite Mullié', 'Mullié'},
['CITEREFMunkres1974'] = {'Munkres Topology'},
['CITEREFMunkres2000'] = {'Munkres Topology'},
['CITEREFMurray2006'] = {'Murray-Illinois Central'},
['CITEREFMusserCarleton2005'] = {'MSW3 Muroidea'},
['CITEREFMyersWang2002'] = {'Cite Cambridge History of China'},
['CITEREFMyrick1992'] = {'Railroads of Nevada and Eastern California 1', 'Railroads of Nevada and Eastern California 2'},
['CITEREFMüller,_Hans-Christian1966'] = template_names['NDB'],
----------< N >----------
['CITEREFNSA_II,_15'] = {'Schubert\'s compositions (references)'},
['CITEREFNSA_scores'] = {'Schubert\'s compositions (references)'},
['CITEREFNSA_website'] = {'Schubert\'s compositions (references)'},
['CITEREFNariciBeckenstein2011'] = {'Narici Beckenstein Topological Vector Spaces'},
['CITEREFNemiroffBonnell1998'] = {'Cite APOD'},
['CITEREFNemiroffBonnell2004'] = {'Cite APOD'},
['CITEREFNemiroffBonnell2005'] = {'Cite APOD'},
['CITEREFNemiroffBonnell2006'] = {'Cite APOD'},
['CITEREFNemiroffBonnell2007'] = {'Cite APOD'},
['CITEREFNersessian2018'] = template_names['ODLA'],
['CITEREFNesbittMorrisson2009'] = {'Catalogue of Byzantine Seals at Dumbarton Oaks and in the Fogg Museum of Art'},
['CITEREFNesbittOikonomides1991'] = {'Catalogue of Byzantine Seals at Dumbarton Oaks and in the Fogg Museum of Art'},
['CITEREFNesbittOikonomides1994'] = {'Catalogue of Byzantine Seals at Dumbarton Oaks and in the Fogg Museum of Art'},
['CITEREFNesbittOikonomides1996'] = {'Catalogue of Byzantine Seals at Dumbarton Oaks and in the Fogg Museum of Art'},
['CITEREFNestruev2020'] = {'Nestruev Smooth Manifolds and Observables 2020'},
['CITEREFNeukirch1999'] = {'Neukirch ANT'},
['CITEREFNeukirchSchmidtWingberg2000'] = {'Neukirch et al. CNF'},
['CITEREFNew_Cambridge_Medieval_History'] = {'New Cambridge Medieval History'},
['CITEREFNew_York_City_Landmarks_Preservation_CommissionDolkartPostal2009'] = {'Cite nycland'},
['CITEREFNewbould1999'] = {'Schubert\'s compositions (references)'},
['CITEREFNicholson2018'] = template_names['ODLA'],
['CITEREFNicholsonCanepaDaryaee2018'] = template_names['ODLA'],
['CITEREFNicol1968'] = {'The Byzantine Family of Kantakouzenos'},
['CITEREFNicol1984'] = {'The Despotate of Epiros, 1267–1479'},
['CITEREFNicol1988'] = {'Byzantium and Venice: A Study in Diplomatic and Cultural Relations'},
['CITEREFNicol1992'] = {'The Immortal Emperor: The Life and Legend of Constantine Palaiologos, Last Emperor of the Romans'},
['CITEREFNicol1993'] = {'The Last Centuries of Byzantium, 1261–1453', 'The Last Centuries of Byzantium'},
['CITEREFNicol1994'] = {'The Byzantine Lady: Ten Portraits, 1250–1500'},
['CITEREFNock1974'] = {'Nock-EustonGlasgow'},
----------< O >----------
['CITEREFO'Byrne1849'] = {'Cite NBD1849'},
['CITEREFO'ConnorRobertson'] = {'MacTutor Biography', 'MacTutor'},
['CITEREFO'ConnorRobertson1996'] = {'MacTutor Biography', 'MacTutor'},
['CITEREFO'ConnorRobertson2000'] = {'MacTutor Biography', 'MacTutor'},
['CITEREFO'ConnorRobertson2004'] = {'MacTutor Biography', 'MacTutor'},
['CITEREFO'Donoghue1897'] = {'Cite DNB'},
['CITEREFODB'] = template_names['ODB'],
['CITEREFODLA'] = template_names['ODLA'],
['CITEREFOdisheli2018'] = template_names['ODLA'],
['CITEREFOfficial_Army_Register1865'] = {'Official Army Register of the Volunteer Force of the United States Army'},
['CITEREFOfficial_Army_Register1867'] = {'Official Army Register of the Volunteer Force of the United States Army'},
['CITEREFOfficial_Guide_of_the_Railways1950'] = {'Official Guide of the Railways'},
['CITEREFOgorek2012'] = {'Ogorek-South Shore'},
['CITEREFOikonomides1991'] = template_names['ODB'],
['CITEREFOikonomou1977'] = {'Ιστορία του Ελληνικού Έθνους'},
['CITEREFOrmsby1982'] = {'Cite DCB'},
----------< P >----------
['CITEREFPLP'] = {'Prosopographisches Lexikon der Palaiologenzeit', 'PLP'},
['CITEREFPalmer1875'] = {'Cite ADB'},
['CITEREFPalmerStewart1965'] = {'Palmer & Stewart'},
['CITEREFParkhouse,_BRHIC,_Vol_1'] = {'Book-Parkhouse-BRHIC-1'},
['CITEREFPatience1996'] = {'Patience-SteamTwilight'},
['CITEREFPatton2005'] = {'MSW3 Geomyidae'},
['CITEREFPawson1979'] = {'Pawson-Delaware Valley'},
['CITEREFPaxtonBourne1985'] = {'Paxton-Bourne'},
['CITEREFPeck1898'] = {'HDCA'},
['CITEREFPerlis2001'] = {'Springer'},
['CITEREFPerreault2004'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFPeterson2002'] = {'Cite Cambridge History of China'},
['CITEREFPeterson2016'] = {'Cite Cambridge History of China'},
['CITEREFPetropoulosKoumarianou1977'] = {'Ιστορία του Ελληνικού Έθνους'},
['CITEREFPetrucci1982'] = {'DBI'},
['CITEREFPfau2008'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFPikros1977'] = {'Ιστορία του Ελληνικού Έθνους'},
['CITEREFPinkepank1973'] = {'Pinkepank diesel spotters guide 2'},
['CITEREFPlantlist2016'] = {'Plantlist'},
['CITEREFPlaten1976'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFPloumidisAlexiou1974'] = {'Ιστορία του Ελληνικού Έθνους'},
['CITEREFPmbZ'] = {'Prosopographie der mittelbyzantinischen Zeit', 'PMBZ'},
['CITEREFPolemis1968'] = {'Polemis-The Doukai'},
['CITEREFPope2007'] = {'Encyclopaedia Judaica', 'Cite EJ', 'Cite Encyclopaedia Judaica'},
['CITEREFPopplewell'] = {'Popplewell-Gazetteer'},
['CITEREFPopplewell1989'] = {'Popplewell-Gazetteer'},
['CITEREFPotts2018'] = template_names['ODLA'],
['CITEREFPottsCanepa2018'] = template_names['ODLA'],
['CITEREFPourshariati2017'] = {'Encyclopædia Iranica Online'},
['CITEREFPozza1992'] = {'DBI', 'Dizionario Biografico degli Italiani'},
['CITEREFPrawer1985'] = {'Setton-A History of the Crusades'},
['CITEREFPritsak1991'] = template_names['ODB'],
['CITEREFProsopographie_der_mittelbyz._Zeit'] = {'Prosopographie der mittelbyzantinischen Zeit'},
----------< Q >----------
['CITEREFQuick2009'] = {'Quick-Stations'},
['CITEREFQuick2019'] = {'Quick-stations-5'},
['CITEREFQuick2020'] = {'Quick-stations-5'},
['CITEREFQuick2022'] = {'Quick-stations-5'},
['CITEREFQuick2023'] = {'Quick-stations-5.05'},
----------< R >----------
['CITEREFRailway_Atlas2010'] = {'Eisenbahnatlas Italien'},
['CITEREFRailway_Atlas2012'] = {'Eisenbahnatlas Schweiz'},
['CITEREFRailway_Atlas2020'] = {'Eisenbahnatlas Deutschland'},
['CITEREFRailway_Atlas2021'] = {'Eisenbahnatlas Österreich'},
['CITEREFRailway_Atlas2024'] = {'Eisenbahnatlas Schweiz 2024'},
['CITEREFRamaer1974'] = {'Ramaer-SteamLocosEAR'},
['CITEREFRansome-Wallis1971'] = {'Ransome-Wallis 1'},
['CITEREFRansome-Wallis2001'] = {'Ransome-Wallis Encyclopedia'},
['CITEREFRateliff2007'] = template_names['ME-ref'],
['CITEREFRavegnano2000'] = {'DBI'},
['CITEREFReed1953'] = {'RCTS-LocosGWR-2'},
['CITEREFReed1956'] = {'RCTS-LocosGWR-3'},
['CITEREFReed1975'] = {'Reed-Streamline era'},
['CITEREFReed1997'] = {'Schubert\'s compositions (references)'},
['CITEREFReinhard_Tenberg1990'] = {'BBKL'},
['CITEREFRettinghaus2020'] = {'BDh'},
['CITEREFReuter2000'] = {'New Cambridge Medieval History'},
['CITEREFReynolds1921'] = {'Cite Collier\'s', 'Collier\'s'},
['CITEREFReynoldsOroszi2000'] = {'Reynolds-BO'},
['CITEREFRezakhani2018'] = template_names['ODLA'],
['CITEREFRichter2018'] = {'BDh'},
['CITEREFRigo2005'] = template_names['ODB'],
['CITEREFRines1920'] = {'Americana','Cite Americana'},
['CITEREFRipleyDana1863'] = {'New American Cyclopedia'},
['CITEREFRipleyDana1864'] = {'New American Cyclopedia'},
['CITEREFRipleyDana1879'] = {'Cite AmCyc'},
['CITEREFRistaino1988'] = {'Country study'},
['CITEREFRobert_Eitner1891'] = {'Cite ADB'},
['CITEREFRobertson1983'] = {'Robertson-OriginScot'},
['CITEREFRobertson1998'] = {'Robertson-Western Railroad-4'},
['CITEREFRobins2017'] = {'Cite New York Art Deco'},
['CITEREFRockafellarWets2009'] = {'Rockafellar Wets Variational Analysis 2009 Springer'},
['CITEREFRoe1916'] = {'Roe1916'},
['CITEREFRoe1937'] = {'Roe1937'},
['CITEREFRolt1965'] = {'Rolt1965'},
['CITEREFRoltKichenside1982'] = {'Rolt-Red'},
['CITEREFRose1857'] = {'Cite Newgenbio'},
['CITEREFRosenfeld1974'] = template_names['NDB'],
['CITEREFRosenzweigBlackmar1992'] = {'Cite Central Park History', 'Cite Central Park history'},
['CITEREFRowe2002'] = {'Cite Cambridge History of China'},
['CITEREFRowledge1975'] = {'Rowledge-Engines of the LMS'},
['CITEREFRowledge1993'] = {'Rowledge-Irish Steam Register'},
['CITEREFRowlett'] = {'Cite rowlett', 'Cite Rowlett'},
['CITEREFRowlett2007'] = {'Cite rowlett', 'Cite Rowlett'},
['CITEREFRowlett2012'] = {'Cite rowlett', 'Cite Rowlett'},
['CITEREFRowlett2013'] = {'Cite rowlett', 'Cite Rowlett'},
['CITEREFRowlett2016'] = {'Cite rowlett', 'Cite Rowlett'},
['CITEREFRowlett2017'] = {'Cite rowlett', 'Cite Rowlett'},
['CITEREFRowling1997'] = {'HP1ref'},
['CITEREFRowling1998'] = {'HP2ref'},
['CITEREFRowling1999'] = {'HP3ref'},
['CITEREFRowling2000'] = {'HP4ref'},
['CITEREFRowling2003'] = {'HP5ref'},
['CITEREFRowling2005'] = {'HP6ref'},
['CITEREFRowling2007'] = {'HP7ref'},
['CITEREFRudin1973'] = {'Rudin Walter Functional Analysis'},
['CITEREFRudin1991'] = {'Rudin Walter Functional Analysis'},
['CITEREFRunciman1951'] = {'Runciman-A History of the Crusades'},
['CITEREFRunciman1951–1954'] = {'Runciman-A History of the Crusades'},
['CITEREFRunciman1952'] = {'Runciman-A History of the Crusades'},
['CITEREFRunciman1954'] = {'Runciman-A History of the Crusades'},
['CITEREFRunciman1989'] = {'Runciman-A History of the Crusades'},
['CITEREFRussell1985'] = {'Setton-A History of the Crusades', 'Encyclopædia Iranica Online', 'Encyclopædia Iranica', 'Encyclopaedia Iranica', 'Cite Encyclopædia Iranica Online'},
['CITEREFRussellNorvig2003'] = {'Russell Norvig 2003'},
['CITEREFRybczynski2000'] = {'Rybczynski2000'},
----------< S >----------
['CITEREFSR_staff2013'] = {'Houston family tree'},
['CITEREFSalo2004'] = template_names['ME-ref'],
['CITEREFSanders1998'] = {'The Cambridge History of Egypt', 'Cambridge History of Egypt'},
['CITEREFSanders2003'] = {'Sanders-Indiana'},
['CITEREFSanders2006'] = {'Sanders-Heartland'},
['CITEREFSanders2007'] = {'Sanders-Akron'},
['CITEREFSarikakis1974'] = {'Ιστορία του Ελληνικού Έθνους'},
['CITEREFSaunders2001'] = {'Saunders-Merging Lines'},
['CITEREFSaunders2013'] = {'Saunders-Giants of the Seas'},
['CITEREFSavadaShaw1992'] = {'Country study'},
['CITEREFSchaeferWolff1999'] = {'Schaefer Wolff Topological Vector Spaces'},
['CITEREFSchafer1991'] = {'All Aboard Amtrak'},
['CITEREFSchafer1996'] = {'Schafer-Classic-Railroads-1'},
['CITEREFSchafer1998'] = {'Schafer-Vintage Diesel'},
['CITEREFSchafer2000'] = {'Schafer-More-Classic'},
['CITEREFSchafer2003'] = {'Schafer-Classic-Railroads-3'},
['CITEREFSchaferSolomon1997'] = {'Schafer-Pennsylvania'},
['CITEREFSchaferWelsh1997'] = {'Schafer-Classic'},
['CITEREFSchaferWelsh2002'] = {'Schafer-Streamliners'},
['CITEREFSchaferWelshHolland2001'] = {'Schafer-American passenger train'},
['CITEREFSchaff-Herzog'] = {'Schaff-Herzog'},
['CITEREFScharf1996'] = {'Scharf-History'},
['CITEREFSchechter1996'] = {'Schechter Handbook of Analysis and Its Foundations'},
['CITEREFScheide1960'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFSchicht1805'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFSchilling1997'] = {'Schilling-pop-culture'},
['CITEREFSchlitter2005'] = {'MSW3 Tubulidentata'},
['CITEREFSchmieder1950'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFSchmieder1990'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFSchmitz1870'] = {'Cite DGRBM'},
['CITEREFSchnabel1987'] = {'Schnabel-EFA2.5'},
['CITEREFSchneider1907'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFSchneider1912'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFScholze1736'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFSchroeter1961'] = {'Schroeter-Eisenbahnen'},
['CITEREFSchroeterRamaer1993'] = {'Schroeter-Ramaer-Eisenbahnen'},
['CITEREFSchubert-online'] = {'Schubert\'s compositions (references)'},
['CITEREFSchubert1968'] = {'Schubert Topology'},
['CITEREFSchulenberg2010'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFSchulenberg2013'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFSchulze1980'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFSchulze1983'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFSchulze1984'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFSchwieterman2001'] = {'Schwieterman-Leaves-Eastern'},
['CITEREFSchwieterman2004'] = {'Schwieterman-Leaves-Western'},
['CITEREFScottNegus2011'] = {'Scott-Negus-Cellar Door'},
['CITEREFScribbins1970'] = {'Scribbins-Hiawatha'},
['CITEREFScribbins2007'] = {'Scribbins-Hiawatha-2007'},
['CITEREFScribbins2008'] = {'Scribbins-400-2008', 'Scribbins-Remembered'},
['CITEREFSearle'] = {'Cite sslidx'},
['CITEREFSearle1980'] = {'Searle 1980'},
['CITEREFSemmensGoldfinch2003'] = {'Book-Semmens-Goldfinch-How Steam Locomotives Really Work'},
['CITEREFSetton1975'] = {'Setton-A History of the Crusades'},
['CITEREFSetton1976'] = {'The Papacy and the Levant'},
['CITEREFSetton1978'] = {'The Papacy and the Levant'},
['CITEREFSetton1984'] = {'The Papacy and the Levant'},
['CITEREFSettonHazard1975'] = {'Setton-A History of the Crusades'},
['CITEREFSfyroeras1975'] = {'Ιστορία του Ελληνικού Έθνους'},
['CITEREFShaughnessy1997'] = {'Shaughnessy-DH'},
['CITEREFShaw1978'] = {'Shaw-RailroadAccidents'},
['CITEREFShiji'] = {'Cite Shiji'},
['CITEREFShindo2004'] = {'Kaneto-shindo-shinario-jinsei'},
['CITEREFShippey2001'] = template_names['ME-ref'],
['CITEREFShippey2005'] = template_names['ME-ref'],
['CITEREFShoshani2005'] = {'MSW3 Shoshani'},
['CITEREFShtern2001'] = {'Springer', 'SpringerEOM'},
['CITEREFSiegele1957'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFSilanos2014'] = {'DBI', 'Dizionario Biografico degli Italiani'},
['CITEREFSilke2006'] = {'O\'Donnell family tree'},
['CITEREFSima'] = {'Cite Shiji'},
['CITEREFSimaSima'] = {'Cite Shiji'},
['CITEREFSimmons2005'] = {'MSW3 Chiroptera'},
['CITEREFSimon1966'] = {'Simon-Wines Australia'},
['CITEREFSimonWarner2011'] = {'Amtrak By the Numbers'},
['CITEREFSimonWarnerEuDaly2023'] = {'Amtrak by the Numbers 2'},
['CITEREFSinclair1911'] = {'DCBL'},
['CITEREFSinger1905'] = {'Jewish Encyclopedia'},
['CITEREFSix1934'] = {'Cite Six', 'Cite six'},
['CITEREFSkjærvø2018'] = template_names['ODLA'],
['CITEREFSkoulatos1980'] = {'Les personnages byzantins de l\'Alexiade'},
['CITEREFSloan1964'] = {'Sloan1964'},
['CITEREFSmid2008'] = {'Smid2008'},
['CITEREFSmid2010'] = {'Smid2010'},
['CITEREFSmith1854'] = {'Cite DGRG', 'DGRG'},
['CITEREFSmith1870'] = {'DGRBM', 'Cite DGRBM'},
['CITEREFSmith1873'] = {'DGRBM', 'Cite DGRBM'},
['CITEREFSmith1876'] = {'DGRBM', 'Cite DGRBM'},
['CITEREFSmith1880'] = {'DGRBM', 'Cite DGRBM'},
['CITEREFSmith2010'] = {'Smith-Cruise Ships-2010'},
['CITEREFSmithJohnstonAlvesHackländer2018'] = {'Lagomorphs2018'},
['CITEREFSolomentsev2001'] = {'Springer', 'SpringerEOM'},
['CITEREFSolomon2000'] = {'Solomon-American Diesel', 'Solomon-UP'},
['CITEREFSolomon2003'] = {'Solomon-Masterpieces'},
['CITEREFSolomon2004'] = {'Solomon-Amtrak'},
['CITEREFSolomon2005'] = {'Solomon-CSX', 'Solomon-SP-Passenger'},
['CITEREFSolomon2006'] = {'Solomon-EMD Locomotives'},
['CITEREFSolomon2007'] = {'Solomon-SP'},
['CITEREFSolomon2011'] = {'Solomon-Modern Diesel', 'Solomon-Electro-Motive'},
['CITEREFSolomon2012'] = {'Solomon-North American Locomotives'},
['CITEREFSolomon2014'] = {'Solomon-GE and EMD'},
['CITEREFSolomonSchafer2007'] = {'Solomon-New York Central'},
['CITEREFSolopova2009'] = template_names['ME-ref'],
['CITEREFSorensen1956'] = {'Sorensen1956'},
['CITEREFSoustal1991'] = {'Tabula Imperii Byzantini'},
['CITEREFSoustalKoder1981'] = {'Tabula Imperii Byzantini'},
['CITEREFSpielhoff1991'] = {'Spielhoff-EL'},
['CITEREFSpitta1894'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFSpitta1899'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFSpringirth2016'] = {'Springirth-Philadelphia'},
['CITEREFSpyropoulos1928'] = {'Great Military and Naval Encyclopaedia'},
['CITEREFStagner1993'] = {'Stagner-Transition'},
['CITEREFStansfield1999'] = {'Stansfield-AyrRenfrew'},
['CITEREFStatistical_Yearbook_of_the_Republic_of_Croatia_2015'] = {'Croatia Yearbook 2015'},
['CITEREFStaufer1993'] = {'Staufer-Pennsy_III'},
['CITEREFStauferPennypacker1962'] = {'Staufer-Pennsy'},
['CITEREFStauferPennypacker1968'] = {'Staufer-Pennsy Power II'},
['CITEREFStaunton1988'] = {'Australian Dictionary of Biography'},
['CITEREFSternFishmanTilove2006'] = {'Cite New York 2000', 'Cite NY2000', 'Cite ny2000', 'Cite NY 2000', 'Cite ny 2000', 'Stern: New York' },
['CITEREFSternGilmartinMassengale1983'] = {'Cite New York 1900', 'Cite NY1900', 'Cite NY1900', 'Cite ny1900', 'Cite ny 1900', 'Stern: New York'},
['CITEREFSternGilmartinMellins1987'] = {'Cite New York 1930', 'Cite NY 1930', 'Cite NY1930', 'Cite ny1930', 'Cite ny 1930', 'Stern: New York'},
['CITEREFSternMellinsFishman1995'] = {'Cite New York 1960', 'Cite NY1960', 'Cite NY 1960', 'Cite ny1960', 'Cite ny 1960', 'Stern: New York'},
['CITEREFSternMellinsFishman1999'] = {'Cite New York 1880', 'Cite NY1880', 'Cite NY 1880', 'Cite ny1880', 'Cite ny 1880', 'Stern: New York'},
['CITEREFStevens1907'] = {'Cite TCOF02'},
['CITEREFStewart1974'] = {'When Steam Was King'},
['CITEREFStrachey1981'] = template_names['ME-ref'],
['CITEREFStrickland1983'] = {'Strickland Locomotive Directory'},
['CITEREFStähelin1909'] = {'Schaff-Herzog'},
['CITEREFSuetin2001'] = {'Springer', 'SpringerEOM'},
['CITEREFSusanne_Schurr1992'] = {'BBKL'},
['CITEREFSusanne_Siebert1992'] = {'BBKL'},
['CITEREFSvolopoulos1977'] = {'Ιστορία του Ελληνικού Έθνους'},
['CITEREFSwartz1992'] = {'Swartz An Introduction to Functional Analysis'},
----------< T >----------
['CITEREFLondon_Gazette'] = {'London Gazette'},
['CITEREFTaber1977'] = {'Taber-DLW-19th'},
['CITEREFTaberTaber1980'] = {'Taber-DLW-20th-1'},
['CITEREFTaberTaber1981'] = {'Taber-DLW-20th-2'},
['CITEREFTabor1956'] = {'RCTS-LocosGWR-4'},
['CITEREFTabor1959'] = {'RCTS-LocosGWR-6'},
['CITEREFTalbot1991'] = template_names['ODB'],
['CITEREFTalbotKazhdan1991'] = template_names['ODB'],
['CITEREFTao2009'] = {'Cite Cambridge History of China', 'The Cambridge History of China'},
['CITEREFTao2009'] = {'Cite Cambridge History of China'},
['CITEREFTauranac1985'] = {'Cite Elegant New York'},
['CITEREFTer-Ghewondyan1976'] = {'The Arab Emirates in Bagratid Armenia'},
['CITEREFThe_London_Gazette1950'] = {'London Gazette'},
['CITEREFThe_London_Gazette_26_September_1919'] = {'London Gazette'},
['CITEREFThielemann2012'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFThomas1970'] = {'HistoryofParliament'},
['CITEREFThomas1971'] = {'Thomas-History-VI'},
['CITEREFThrush2010'] = {'HistoryofParliament'},
['CITEREFTikhomirov2001'] = {'Springer'},
['CITEREFTittel1966'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFTodt1996'] = {'BBKL'},
['CITEREFTodtVest2014'] = {'Tabula Imperii Byzantini'},
['CITEREFTolkien2007'] = template_names['ME-ref'],
['CITEREFTolkien2014'] = template_names['ME-ref'],
['CITEREFTolkien2015'] = template_names['ME-ref'],
['CITEREFTolkien2017'] = template_names['ME-ref'],
['CITEREFTolkien2018'] = template_names['ME-ref'],
['CITEREFTolkien2024'] = template_names['ME-ref'],
['CITEREFTolkienSwann1978'] = template_names['ME-ref'],
['CITEREFTolkienSwann2002'] = {'ME-ref'},
['CITEREFTolkienTolkien1992'] = template_names['ME-ref'],
['CITEREFTonks1988'] = {'Tonks ironstone'},
['CITEREFTonks1989'] = {'Tonks ironstone'},
['CITEREFTonks1992'] = {'Tonks ironstone'},
['CITEREFTopping1975'] = {'Setton-A History of the Crusades', 'Wisconsin History of the Crusades'},
['CITEREFTorri2013'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFTougher2018'] = template_names['ODLA'],
['CITEREFTourret1995'] = {'Tourret-Allied Military Locomotives'},
['CITEREFTrapp1991'] = template_names['ODB'],
['CITEREFTrappBeyerSturm-Schnabl1983'] = {'Prosopographisches Lexikon der Palaiologenzeit'},
['CITEREFTrappWaltherBeyer1976'] = {'Prosopographisches Lexikon der Palaiologenzeit'},
['CITEREFTrappWaltherBeyerSturm-Schnabl1978'] = {'Prosopographisches Lexikon der Palaiologenzeit'},
['CITEREFTreadgold1988'] = {'The Byzantine Revival, 780–842'},
['CITEREFTreadgold1997'] = {'A History of the Byzantine State and Society'},
['CITEREFTrèves2006'] = {'Trèves François Topological vector spaces, distributions and kernels'},
['CITEREFTsutsiev2014'] = {'Cite Atlas of the Ethno-Political History of the Caucasus'},
['CITEREFTurim1998'] = {'Turim-oshima'},
['CITEREFTuring1950'] = {'Turing 1950'},
['CITEREFTwitchett1979'] = {'Cite Cambridge History of China'},
['CITEREFTwitchettLoewe1986'] = {'Cite Cambridge History of China'},
['CITEREFTwitchettMote1988'] = {'Cite Cambridge History of China'},
['CITEREFTwitchettSmith2009'] = {'Cite Cambridge History of China'},
----------< U >----------
['CITEREFUS-NHub_Music_Deposit_31_(Klavierbüchlein_für_W._F._Bach)_at_Bach_Digital'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFUwe_Eckardt2001'] = {'BBKL'},
['CITEREFunknown_author1881'] = {'Cite ADB'},
['CITEREFunknown_author1882'] = {'Cite ADB'},
----------< V >----------
['CITEREFVakalopoulos1975'] = {'Ιστορία του Ελληνικού Έθνους'},
['CITEREFVan_Cleve1969'] = {'Setton-A History of the Crusades'},
['CITEREFVan_Hoorickx1971'] = {'Schubert\'s compositions (references)'},
['CITEREFVan_Hoorickx_1974–1976'] = {'Schubert\'s compositions (references)'},
['CITEREFVan_Lint2018'] = template_names['ODLA'],
['CITEREFVan_Riemsdijk,_Compound_Locomotives'] = {'Book-Van Riemsdijk-Compound Locomotives'},
['CITEREFVan_Riemsdijk1994'] = {'Book-Van Riemsdijk-Compound Locomotives'},
['CITEREFVan_Tricht2011'] = {'The Latin Renovatio of Byzantium'},
['CITEREFVandenberghen1989'] = {'Vandenberghen-SNCB12.2'},
['CITEREFVarzos1984'] = {'Η Γενεαλογία των Κομνηνών', 'Varzos-Genealogy of the Komnenoi'},
['CITEREFVasiliev1935'] = {'Byzance et les Arabes'},
['CITEREFVasiliev1968'] = {'Byzance et les Arabes'},
['CITEREFVenables1911'] = {'DCBL'},
['CITEREFVendler1997'] = {'Shakespeare sonnets bibliography'},
['CITEREFVenn1954'] = {'VennAC'},
['CITEREFVentura1963'] = {'DBI', 'Dizionario Biografico degli Italiani'},
['CITEREFVetter1713'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFVevainaCanepa2018'] = template_names['ODLA'],
['CITEREFVeysey1958'] = {'Veysey-PE-1958'},
['CITEREFVischer1912'] = {'Schaff-Herzog'},
['CITEREFVolkmer1991'] = {'Volkmer-Pennsy-Electric'},
['CITEREFvan_Leyden1956'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFvan_Lint2018'] = template_names['ODLA'],
['CITEREFvon_Prantl1879'] = {'Cite ADB'},
----------< W >----------
['CITEREFWagnerBäzoldZschechLüderitz1990'] = {'Wagner-EFA2.3.2'},
['CITEREFWalter1967'] = {'DBI', 'Dizionario Biografico degli Italiani'},
['CITEREFWalter_Asmus1966'] = template_names['NDB'],
['CITEREFWarner1992'] = {'Generals in Blue'},
['CITEREFWayner1972'] = {'Wayner - Car names, numbers, consists'},
['CITEREFWayner1973'] = {'Wayner-Spotter-2nd'},
['CITEREFWebb2018'] = template_names['ODLA'],
['CITEREFWechsler1979'] = {'Cite Cambridge History of China', 'The Cambridge History of China'},
['CITEREFWechsler1979'] = {'Cite Cambridge History of China'},
['CITEREFWegman2008'] = {'Wegman-Illustrated'},
['CITEREFWeibel1994'] = {'Weibel IHA'},
['CITEREFWeinrebHibbertKeayKeay2008'] = {'London encyclopedia'},
['CITEREFWeisbrod1991'] = {'Weisbrod-EFA1.5'},
['CITEREFWeisbrodMüllerPetznik1978'] = {'Weisbrod-EFA1.2'},
['CITEREFWellhausen1927'] = {'The Arab Kingdom and its Fall'},
['CITEREFWells1982'] = {'Accents of English'},
['CITEREFWells1990'] = {'Cite LPD'},
['CITEREFWells2000'] = {'Cite LPD'},
['CITEREFWells2008'] = {'Cite LPD'},
['CITEREFWelsh2006'] = {'Welsh-Broadway'},
['CITEREFWelsh2008'] = {'Welsh-UP'},
['CITEREFWerner_Raupp2001'] = {'BBKL'},
['CITEREFWestcott1911'] = {'DCBL'},
['CITEREFWestermayer,_Georg1882'] = {'Cite ADB'},
['CITEREFWham1997'] = {'Wham-Ayrshire'},
['CITEREFWhishaw1842'] = {'Whishaw-RailofGB-2ndEd'},
['CITEREFWhishaw1969'] = {'Whishaw-RailofGB'},
['CITEREFWhite1985'] = {'White-Passenger-1985'},
['CITEREFWhite1993'] = {'White - American railroad freight car'},
['CITEREFWhiteWillenskyLeadon2010'] = {'Cite aia5'},
['CITEREFWhitehurst1973'] = {'Whitehurst GW Engines from 1940'},
['CITEREFWhittow1996'] = {'The Making of Byzantium, 600–1025'},
['CITEREFWickman1982'] = {'Country study'},
['CITEREFWiesehöfer2018'] = template_names['ODLA'],
['CITEREFWilansky2008'] = {'Wilansky Topology for Analysis 2008'},
['CITEREFWilansky2013'] = {'Wilansky Modern Methods in Topological Vector Spaces'},
['CITEREFWillard2004'] = {'Willard General Topology'},
['CITEREFWilliams1998'] = {'Williams-Philadelphia'},
['CITEREFWilliams2003'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFWillis1750'] = {'Cite Notitia Parliamentaria'},
['CITEREFWilson2017'] = {'Wilson-Guide'},
['CITEREFWilsonFiske1889'] = {'Appletons\'', 'Cite Appletons\'', 'Appletons'},
['CITEREFWilsonFiske1891'] = {'Appletons\'', 'Cite Appletons\'', 'Appletons'},
['CITEREFWilsonFiske1892'] = {'Appletons\'', 'Cite Appletons\'', 'Appletons'},
['CITEREFWilsonFiske1900'] = {'Appletons\'', 'Cite Appletons\'', 'Appletons'},
['CITEREFWilsonLacherMittermeier2016'] = {'HMW2016 Volume 6'},
['CITEREFWiltshire2000'] = {'Lloyd-Margaret River'},
['CITEREFWinfieldLyon2004'] = {'Winfield'},
['CITEREFWinkler1883'] = template_names['ADB'],
['CITEREFWitakowski2018'] = template_names['ODLA'],
['CITEREFWolff1969'] = {'Setton-A History of the Crusades'},
['CITEREFWollny2015'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFWood1907'] = {'Cite Nuttall', 'Nuttall'},
['CITEREFWoodsKilpatrick2005'] = {'MSW3 Hystricognathi'},
['CITEREFWorden2008'] = {'Country study'},
['CITEREFWortley2010'] = {'John Skylitzes: A Synopsis of Byzantine History, 811–1057'},
['CITEREFWozencraft2005'] = {'MSW3 Carnivora'},
['CITEREFWright1979'] = {'Cite Cambridge History of China', 'The Cambridge History of China'},
['CITEREFWright1979'] = {'Cite Cambridge History of China'},
['CITEREFWright2000'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFWrightWinter1922'] = {'1922 Locomotive Cyclopedia'},
['CITEREFWägliJacobi2010'] = {'Schienennetz Schweiz'},
----------< X >----------
----------< Y >----------
['CITEREFYenne2005'] = {'Yenne-Chiefs'},
['CITEREFYonge1990'] = {'Quail-4'},
['CITEREFYonge1994'] = {'Quail-5'},
['CITEREFYonge2002'] = {'Quail-5'},
['CITEREFYonge2008'] = {'Quail-5'},
['CITEREFYonge2016'] = {'Quail-2-2016'},
['CITEREFYongePadgettSzwenk2013'] = {'Quail-4-Paper-3rdEd'},
['CITEREFYu1986'] = {'Cite Cambridge History of China'},
----------< Z >----------
['CITEREFZahn1889–1893'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFZeiniWiesehöfer2018'] = template_names['ODLA'],
['CITEREFZekulich2000'] = {'Zekulich-WineWA'},
['CITEREFZimmermann2004'] = {'Zimmermann-Burlington'},
['CITEREFZimmermann2007'] = {'Zimmermann-GrandLuxe'},
['CITEREFZuccaric._1747'] = {'Bach\'s compositions (sources)'},
['CITEREFZălinescu2002'] = {'Zălinescu Convex Analysis in General Vector Spaces 2002'},
----------< OTHER >----------
['CITEREFΙστορία_του_Ελληνικού_Έθνους'] = {'Ιστορία του Ελληνικού Έθνους'},
['CITEREFΜεγάλη_Στρατιωτικὴ_καὶ_Ναυτικὴ_Ἐγκυκλοπαιδεία'] = {'Great Military and Naval Encyclopaedia'},
['CITEREFКавказский_календарь_на_1910_год'] = {'Cite Kavkazskiy Kalendar 1910'},
['CITEREFКавказский_календарь_на_1913_год'] = {'Cite Kavkazskiy Kalendar 1913'},
['CITEREFКавказский_календарь_на_1915_год'] = {'Cite Kavkazskiy Kalendar 1915'},
['CITEREFКавказский_календарь_на_1917_год'] = {'Cite Kavkazskiy Kalendar 1917'},
----------< UNSORTED >----------
}
-- Auto-classify templates mentioned in whitelist as wrapper templates
for _, tlist in pairs(whitelist) do
for _, t in ipairs(tlist) do
if not wrapper_templates[t] then
wrapper_templates[t] = noDefault
end
end
end
--[[--------------------------< S S T S I N T E G R A T I O N >----------------------------------------------
]]
local success, ssts_registry = pcall(require, 'Module:SST/registry')
if success and type(ssts_registry) == 'table' then
if ssts_registry.defaults then
for t_name, data in pairs(ssts_registry.defaults) do
wrapper_templates[t_name] = data
end
end
if ssts_registry.patterns then
for _, pattern_block in ipairs(ssts_registry.patterns) do
table.insert(wrapper_template_patterns, pattern_block)
end
end
end
--[[--------------------------< E X P O R T E D T A B L E S >------------------------------------------------
]]
return {
whitelist = whitelist,
wrapper_template_patterns = wrapper_template_patterns,
wrapper_templates = wrapper_templates
}
1izrxrvyusls0cat8prtl33h53awbg6
Modulus:Citation
828
325107
3960546
2026-05-18T19:35:12Z
JimKillock
109532
Paginam instituit, scribens 'require ('strict'); local cfg = mw.loadData ('Module:Cite/config'); --[[--------------------------< S U B S T I T U T E >---------------------------------------------------------- Substitutes $1, $2, etc in <message> with data from <data_t>. Returns plain-text substituted string when <data_t> not nil; returns <message> else. ]] local function substitute (message, data_t) return data_t and mw.message.newRawMessage (message, data_t):plain() or message; end...'
3960546
Scribunto
text/plain
require ('strict');
local cfg = mw.loadData ('Module:Cite/config');
--[[--------------------------< S U B S T I T U T E >----------------------------------------------------------
Substitutes $1, $2, etc in <message> with data from <data_t>. Returns plain-text substituted string when
<data_t> not nil; returns <message> else.
]]
local function substitute (message, data_t)
return data_t and mw.message.newRawMessage (message, data_t):plain() or message;
end
--[[--------------------------< M A K E _ E R R O R _ M S G >--------------------------------------------------
Assembles an error message from module name, message text, help link, and error category.
]]
local function make_error_msg (frame, msg)
local module_name = frame:getTitle(); -- get the module name for prefix and help-link label
local namespace = mw.title.getCurrentTitle().namespace; -- used for categorization
local category_link = (0 == namespace) and substitute ('[[Category:$1]]', {cfg.settings_t.err_category}) or '';
return substitute ('<span style="color:#d33">Error: {{[[$1|#invoke:$2]]}}: $3 ([[:$4|$5]])</span>$6',
{
module_name, -- the module name with namespace
module_name:gsub ('Module:', ''), -- the module name without namespace
msg, -- the error message
cfg.settings_t.help_text_link, -- help wikilink to text at help page
cfg.settings_t.help, -- help wikilink display text
category_link -- link to error category (for main namespace errors only)
})
end
--[[--------------------------< C I T E >---------------------------------------------------------------------
Function to call Module:Citation/CS1/sandbox with appropriate parameters. For use when an article exceeds the
post-expand include size limit.
{{#invoke:cite|book|title=Title}}
]]
local function cite (frame, template)
local args_t = require ('Module:Arguments').getArgs (frame, {frameOnly=true});
template = template:lower(); -- lowercase for table indexes
if not cfg.known_templates_t[template] then -- do we recognize this template name?
return make_error_msg (frame, substitute (cfg.settings_t.unknown_name, {template})); -- nope; abandon with error message
end
local config_t = {['CitationClass'] = cfg.citation_classes_t[template] or template}; -- set CitationClass value
return require ('Module:Citation/CS1')._citation (nil, args_t, config_t); -- go render the citation
end
--[[--------------------------< E X P O R T S >---------------------------------------------------------------
]]
return setmetatable({}, {__index = -- returns an empty TABLE whose metatable has the __index set so that, for any given KEY, it returns
function(_, template) -- this anonymous function called as function(TABLE, KEY)
return function (frame) return cite (frame, template) end; -- which in turn returns a function that calls cite() with the KEY name
end
})
l6pdikgzfwcsvgn3rrywpr0ynosxu31
Modulus:Citation/CS1
828
325108
3960547
2026-05-18T19:37:22Z
JimKillock
109532
Paginam instituit, scribens 'require ('strict'); --[[--------------------------< F O R W A R D D E C L A R A T I O N S >-------------------------------------- each of these counts against the Lua upvalue limit ]] local validation; -- functions in Module:Citation/CS1/Date_validation local utilities; -- functions in Module:Citation/CS1/Utilities local z = {}; -- table of tables in Module:Citation/CS1/Utilities local identifiers;...'
3960547
Scribunto
text/plain
require ('strict');
--[[--------------------------< F O R W A R D D E C L A R A T I O N S >--------------------------------------
each of these counts against the Lua upvalue limit
]]
local validation; -- functions in Module:Citation/CS1/Date_validation
local utilities; -- functions in Module:Citation/CS1/Utilities
local z = {}; -- table of tables in Module:Citation/CS1/Utilities
local identifiers; -- functions and tables in Module:Citation/CS1/Identifiers
local metadata; -- functions in Module:Citation/CS1/COinS
local cfg = {}; -- table of configuration tables that are defined in Module:Citation/CS1/Configuration
local whitelist = {}; -- table of tables listing valid template parameter names; defined in Module:Citation/CS1/Whitelist
--[[------------------< P A G E S C O P E V A R I A B L E S >---------------
declare variables here that have page-wide scope that are not brought in from
other modules; that are created here and used here
]]
local added_deprecated_cat; -- boolean flag so that the category is added only once
local added_vanc_errs; -- boolean flag so we only emit one Vancouver error / category
local added_generic_name_errs; -- boolean flag so we only emit one generic name error / category and stop testing names once an error is encountered
local added_numeric_name_errs; -- boolean flag so we only emit one numeric name error / category and stop testing names once an error is encountered
local added_numeric_name_maint; -- boolean flag so we only emit one numeric name maint category and stop testing names once a category has been emitted
local is_preview_mode; -- true when article is in preview mode; false when using 'Preview page with this template' (previewing the module)
local is_sandbox; -- true when using sandbox modules to render citation
local url_was_archive_today; -- boolean flag set to true when has_archive_today_url() has unset |url= because it held a deprecated archive.today url
--[[--------------------------< F I R S T _ S E T >------------------------------------------------------------
Locates and returns the first set value in a table of values where the order established in the table,
left-to-right (or top-to-bottom), is the order in which the values are evaluated. Returns nil if none are set.
This version replaces the original 'for _, val in pairs do' and a similar version that used ipairs. With the pairs
version the order of evaluation could not be guaranteed. With the ipairs version, a nil value would terminate
the for-loop before it reached the actual end of the list.
]]
local function first_set (list, count)
local i = 1;
while i <= count do -- loop through all items in list
if utilities.is_set( list[i] ) then
return list[i]; -- return the first set list member
end
i = i + 1; -- point to next
end
end
--[[--------------------------< A D D _ V A N C _ E R R O R >----------------------------------------------------
Adds a single Vancouver system error message to the template's output regardless of how many error actually exist.
To prevent duplication, added_vanc_errs is nil until an error message is emitted.
added_vanc_errs is a Boolean declared in page scope variables above
]]
local function add_vanc_error (source, position)
if added_vanc_errs then return end
added_vanc_errs = true; -- note that we've added this category
utilities.set_message ('err_vancouver', {source, position});
end
--[[--------------------------< I S _ S C H E M E >------------------------------------------------------------
does this thing that purports to be a URI scheme seem to be a valid scheme? The scheme is checked to see if it
is in agreement with http://tools.ietf.org/html/std66#section-3.1 which says:
Scheme names consist of a sequence of characters beginning with a
letter and followed by any combination of letters, digits, plus
("+"), period ("."), or hyphen ("-").
returns true if it does, else false
]]
local function is_scheme (scheme)
return scheme and scheme:match ('^%a[%a%d%+%.%-]*:'); -- true if scheme is set and matches the pattern
end
--[=[-------------------------< I S _ D O M A I N _ N A M E >--------------------------------------------------
Does this thing that purports to be a domain name seem to be a valid domain name?
Syntax defined here: http://tools.ietf.org/html/rfc1034#section-3.5
BNF defined here: https://tools.ietf.org/html/rfc4234
Single character names are generally reserved; see https://tools.ietf.org/html/draft-ietf-dnsind-iana-dns-01#page-15;
see also [[Single-letter second-level domain]]
list of TLDs: https://www.iana.org/domains/root/db
RFC 952 (modified by RFC 1123) requires the first and last character of a hostname to be a letter or a digit. Between
the first and last characters the name may use letters, digits, and the hyphen.
Also allowed are IPv4 addresses. IPv6 not supported
domain is expected to be stripped of any path so that the last character in the last character of the TLD. tld
is two or more alpha characters. Any preceding '//' (from splitting a URL with a scheme) will be stripped
here. Perhaps not necessary but retained in case it is necessary for IPv4 dot decimal.
There are several tests:
the first character of the whole domain name including subdomains must be a letter or a digit
internationalized domain name (ASCII characters with .xn-- ASCII Compatible Encoding (ACE) prefix xn-- in the TLD) see https://tools.ietf.org/html/rfc3490
single-letter/digit second-level domains in the .org, .cash, and .today TLDs
q, x, and z SL domains in the .com TLD
i and q SL domains in the .net TLD
single-letter SL domains in the ccTLDs (where the ccTLD is two letters)
two-character SL domains in gTLDs (where the gTLD is two or more letters)
three-plus-character SL domains in gTLDs (where the gTLD is two or more letters)
IPv4 dot-decimal address format; TLD not allowed
returns true if domain appears to be a proper name and TLD or IPv4 address, else false
]=]
local function is_domain_name (domain)
if not domain then
return false; -- if not set, abandon
end
domain = domain:gsub ('^//', ''); -- strip '//' from domain name if present; done here so we only have to do it once
if not domain:match ('^[%w]') then -- first character must be letter or digit
return false;
end
if domain:match ('^%a+:') then -- hack to detect things that look like s:Page:Title where Page: is namespace at Wikisource
return false;
end
local patterns = { -- patterns that look like URLs
'%f[%w][%w][%w%-]+[%w]%.%a%a+$', -- three or more character hostname.hostname or hostname.tld
'%f[%w][%w][%w%-]+[%w]%.xn%-%-[%w]+$', -- internationalized domain name with ACE prefix
'%f[%a][qxz]%.com$', -- assigned one character .com hostname (x.com times out 2015-12-10)
'%f[%a][iq]%.net$', -- assigned one character .net hostname (q.net registered but not active 2015-12-10)
'%f[%w][%w]%.%a%a$', -- one character hostname and ccTLD (2 chars)
'%f[%w][%w][%w]%.%a%a+$', -- two character hostname and TLD
'^%d%d?%d?%.%d%d?%d?%.%d%d?%d?%.%d%d?%d?', -- IPv4 address
'[%a%d]+%:?' -- IPv6 address
}
for _, pattern in ipairs (patterns) do -- loop through the patterns list
if domain:match (pattern) then
return true; -- if a match then we think that this thing that purports to be a URL is a URL
end
end
for _, d in ipairs (cfg.single_letter_2nd_lvl_domains_t) do -- look for single letter second level domain names for these top level domains
if domain:match ('%f[%w][%w]%.' .. d) then
return true
end
end
return false; -- no matches, we don't know what this thing is
end
--[[--------------------------< I S _ U R L >------------------------------------------------------------------
returns true if the scheme and domain parts of a URL appear to be a valid URL; else false.
This function is the last step in the validation process. This function is separate because there are cases that
are not covered by split_url(), for example is_parameter_ext_wikilink() which is looking for bracketted external
wikilinks.
]]
local function is_url (scheme, domain)
if utilities.is_set (scheme) then -- if scheme is set check it and domain
return is_scheme (scheme) and is_domain_name (domain);
else
return is_domain_name (domain); -- scheme not set when URL is protocol-relative
end
end
--[[--------------------------< S P L I T _ U R L >------------------------------------------------------------
Split a URL into a scheme, authority indicator, and domain.
First remove Fully Qualified Domain Name terminator (a dot following TLD) (if any) and any path(/), query(?) or fragment(#).
If protocol-relative URL, return nil scheme and domain else return nil for both scheme and domain.
When not protocol-relative, get scheme, authority indicator, and domain. If there is an authority indicator (one
or more '/' characters immediately following the scheme's colon), make sure that there are only 2.
Any URL that does not have news: scheme must have authority indicator (//). TODO: are there other common schemes
like news: that don't use authority indicator?
Strip off any port and path;
]]
local function split_url (url_str)
local scheme, authority, domain;
url_str = url_str:gsub ('([%a%d])%.?[/%?#].*$', '%1'); -- strip FQDN terminator and path(/), query(?), fragment (#) (the capture prevents false replacement of '//')
if url_str:match ('^//%S*') then -- if there is what appears to be a protocol-relative URL
domain = url_str:match ('^//(%S*)')
elseif url_str:match ('%S-:/*%S+') then -- if there is what appears to be a scheme, optional authority indicator, and domain name
scheme, authority, domain = url_str:match ('(%S-:)(/*)(%S+)'); -- extract the scheme, authority indicator, and domain portions
if utilities.is_set (authority) then
authority = authority:gsub ('//', '', 1); -- replace place 1 pair of '/' with nothing;
if utilities.is_set(authority) then -- if anything left (1 or 3+ '/' where authority should be) then
return scheme; -- return scheme only making domain nil which will cause an error message
end
else
if not scheme:match ('^news:') then -- except for news:..., MediaWiki won't link URLs that do not have authority indicator; TODO: a better way to do this test?
return scheme; -- return scheme only making domain nil which will cause an error message
end
end
domain = domain:gsub ('(%a):%d+', '%1'); -- strip port number if present
end
return scheme, domain;
end
--[[--------------------------< L I N K _ P A R A M _ O K >---------------------------------------------------
checks the content of |title-link=, |series-link=, |author-link=, etc. for properly formatted content: no wikilinks, no URLs
Link parameters are to hold the title of a Wikipedia article, so none of the WP:TITLESPECIALCHARACTERS are allowed:
# < > [ ] | { } _
except the underscore which is used as a space in wiki URLs and # which is used for section links
returns false when the value contains any of these characters.
When there are no illegal characters, this function returns TRUE if value DOES NOT appear to be a valid URL (the
|<param>-link= parameter is ok); else false when value appears to be a valid URL (the |<param>-link= parameter is NOT ok).
]]
local function link_param_ok (value)
local scheme, domain;
if value:find ('[<>%[%]|{}]') then -- if any prohibited characters
return false;
end
scheme, domain = split_url (value); -- get scheme or nil and domain or nil from URL;
return not is_url (scheme, domain); -- return true if value DOES NOT appear to be a valid URL
end
--[[--------------------------< L I N K _ T I T L E _ O K >---------------------------------------------------
Use link_param_ok() to validate |<param>-link= value and its matching |<title>= value.
|<title>= may be wiki-linked but not when |<param>-link= has a value. This function emits an error message when
that condition exists
check <link> for inter-language interwiki-link prefix. prefix must be a MediaWiki-recognized language
code and must begin with a colon.
]]
local function link_title_ok (link, lorig, title, torig)
local orig;
if utilities.is_set (link) then -- don't bother if <param>-link doesn't have a value
if not link_param_ok (link) then -- check |<param>-link= markup
orig = lorig; -- identify the failing link parameter
elseif title:find ('%[%[') then -- check |title= for wikilink markup
orig = torig; -- identify the failing |title= parameter
elseif link:match ('^%a+:') then -- if the link is what looks like an interwiki
local prefix = link:match ('^(%a+):'):lower(); -- get the interwiki prefix
if cfg.inter_wiki_map[prefix] then -- if prefix is in the map, must have preceding colon
orig = lorig; -- flag as error
end
end
end
if utilities.is_set (orig) then
link = ''; -- unset
utilities.set_message ('err_bad_paramlink', orig); -- URL or wikilink in |title= with |title-link=;
end
return link; -- link if ok, empty string else
end
--[[--------------------------< C H E C K _ U R L >------------------------------------------------------------
Determines whether a URL string appears to be valid.
First we test for space characters. If any are found, return false. Then split the URL into scheme and domain
portions, or for protocol-relative (//example.com) URLs, just the domain. Use is_url() to validate the two
portions of the URL. If both are valid, or for protocol-relative if domain is valid, return true, else false.
Because it is different from a standard URL, and because this module used external_link() to make external links
that work for standard and news: links, we validate newsgroup names here. The specification for a newsgroup name
is at https://tools.ietf.org/html/rfc5536#section-3.1.4
]]
local function check_url( url_str )
if nil == url_str:match ("^%S+$") then -- if there are any spaces in |url=value it can't be a proper URL
return false;
end
local scheme, domain;
scheme, domain = split_url (url_str); -- get scheme or nil and domain or nil from URL;
if 'news:' == scheme then -- special case for newsgroups
return domain:match('^[%a%d%+%-_]+%.[%a%d%+%-_%.]*[%a%d%+%-_]$');
end
return is_url (scheme, domain); -- return true if value appears to be a valid URL
end
--[=[-------------------------< I S _ P A R A M E T E R _ E X T _ W I K I L I N K >----------------------------
Return true if a parameter value has a string that begins and ends with square brackets [ and ] and the first
non-space characters following the opening bracket appear to be a URL. The test will also find external wikilinks
that use protocol-relative URLs. Also finds bare URLs.
The frontier pattern prevents a match on interwiki-links which are similar to scheme:path URLs. The tests that
find bracketed URLs are required because the parameters that call this test (currently |title=, |chapter=, |work=,
and |publisher=) may have wikilinks and there are articles or redirects like '//Hus' so, while uncommon, |title=[[//Hus]]
is possible as might be [[en://Hus]].
]=]
local function is_parameter_ext_wikilink (value)
local scheme, domain;
if value:match ('%f[%[]%[%a%S*:%S+.*%]') then -- if ext. wikilink with scheme and domain: [xxxx://yyyyy.zzz]
scheme, domain = split_url (value:match ('%f[%[]%[(%a%S*:%S+).*%]'));
elseif value:match ('%f[%[]%[//%S+.*%]') then -- if protocol-relative ext. wikilink: [//yyyyy.zzz]
scheme, domain = split_url (value:match ('%f[%[]%[(//%S+).*%]'));
elseif value:match ('%a%S*:%S+') then -- if bare URL with scheme; may have leading or trailing plain text
scheme, domain = split_url (value:match ('(%a%S*:%S+)'));
elseif value:match ('^//%S+') or value:match ('%s//%S+') then -- if protocol-relative bare URL: //yyyyy.zzz; authority indicator (//) must be be preceded nothing or by whitespace
scheme, domain = split_url (value:match ('(//%S+)')); -- what is left should be the domain
else
return false; -- didn't find anything that is obviously a URL
end
return is_url (scheme, domain); -- return true if value appears to be a valid URL
end
--[[--------------------------< I S _ A R C H I V E _ T O D A Y _ U R L >--------------------------------------
archive.today (and .ph, .is, .md, .li, .fo, .vn) are deprecated. See Wikipedia:Requests_for_comment/Archive.is_RFC_5
(Special:Permalink/1339352976)
<val> is a string that may or may not be a url
]]
local function is_archive_today_url (val)
if is_parameter_ext_wikilink (val) then -- is <val> a url?
local tld = val:match ('archive%.(%l+)'); -- get the tld
return tld and cfg.archive_today_tlds_t[tld]; -- return true if <tld> is one of the archive.today tlds; nil else
end
end
--[[--------------------------< H A S _ A R C H I V E _ T O D A Y _ U R L >------------------------------------
blank any parameter that holds one of the archive.today tlds (.today, .ph, .is, .md, .li, .fo, .vn) and also
blank parameters that are dependent on the offending parameter.
input <cite_args_t> is a table of all of this template's parameters This function modifies <cite_args_t>
when |url= or its alias |URL= hold an archive.today url, this function sets the flag <url_was_archive_today>
which is used later to suppress the missing url error message from {{citation}} when it has |website=<summat>
or from the templates {{cite web}}, {{cite podcast}}, {{cite mailing list}} which all require a url.
returns nothing
]]
local function has_archive_today_url (cite_args_t)
local unset_params_t = {}; -- to hold a sequence of parameters to unset from cite_args_t
for p, v in pairs (cite_args_t) do -- look at each parameter in the template
if is_archive_today_url (v:lower()) then -- if it has a parameter with an archive.today url
table.insert (unset_params_t, p); -- add the url-holding parameter name to our list of parameters to unset (may or may not be a legitimate url parameter)
if 'url' == p:lower() then -- if this parameter is |url= or |URL=
url_was_archive_today = true; -- set a flag so that cite web / podcast / mailinglist don't emit a missing url error message
end
if cfg.dependencies_t[p] then -- if this url-holding parameter (<p>) has dependencies
for _, dependent in ipairs (cfg.dependencies_t[p]) do -- loop through the url-holding parameter's dependency sequence
table.insert (unset_params_t, dependent); -- add dependent parameter to the list to be unset
end
end
end
end
if 0 < #unset_params_t then -- when there are parameters to unset
if not is_preview_mode then -- when in preview mode do not suppress any parameters
for _, unset_param in ipairs (unset_params_t) do -- loop through the sequence
cite_args_t[unset_param] = nil; -- and unset the url-holding parameter and its dependent parameters to avoid parameter-requires-other-parameter errors
end
end
utilities.set_message ('maint_deprecated_archive'); -- add a maintenance message
end
end
--[[-------------------------< C H E C K _ F O R _ U R L >-----------------------------------------------------
loop through a list of parameters and their values. Look at the value and if it has an external link, emit an error message.
]]
local function check_for_url (parameter_list, error_list)
for k, v in pairs (parameter_list) do -- for each parameter in the list
if is_parameter_ext_wikilink (v) then -- look at the value; if there is a URL add an error message
table.insert (error_list, utilities.wrap_style ('parameter', k));
end
end
end
--[[--------------------------< S A F E _ F O R _ U R L >------------------------------------------------------
Escape sequences for content that will be used for URL descriptions
]]
local function safe_for_url( str )
if str:match( "%[%[.-%]%]" ) ~= nil then
utilities.set_message ('err_wikilink_in_url', {});
end
return str:gsub( '[%[%]\n]', {
['['] = '[',
[']'] = ']',
['\n'] = ' ' } );
end
--[[--------------------------< E X T E R N A L _ L I N K >----------------------------------------------------
Format an external link with error checking
]]
local function external_link (URL, label, source, access)
local err_msg = '';
local domain;
local path;
local base_url;
if not utilities.is_set (label) then
label = URL;
if utilities.is_set (source) then
utilities.set_message ('err_bare_url_missing_title', {utilities.wrap_style ('parameter', source)});
else
error (cfg.messages["bare_url_no_origin"]); -- programmer error; valid parameter name does not have matching meta-parameter
end
end
if not check_url (URL) then
utilities.set_message ('err_bad_url', {utilities.wrap_style ('parameter', source)});
end
domain, path = URL:match ('^([/%.%-%+:%a%d]+)([/%?#].*)$'); -- split the URL into scheme plus domain and path
if path then -- if there is a path portion
path = path:gsub ('[%[%]]', {['['] = '%5b', [']'] = '%5d'}); -- replace '[' and ']' with their percent-encoded values
URL = table.concat ({domain, path}); -- and reassemble
end
base_url = table.concat ({ "[", URL, " ", safe_for_url (label), "]" }); -- assemble a wiki-markup URL
if utilities.is_set (access) then -- access level (subscription, registration, limited)
base_url = utilities.substitute (cfg.presentation['ext-link-access-signal'], {cfg.presentation[access].class, cfg.presentation[access].title, base_url}); -- add the appropriate icon
end
return base_url;
end
--[[--------------------------< D E P R E C A T E D _ P A R A M E T E R >--------------------------------------
Categorize and emit an error message when the citation contains one or more deprecated parameters. The function includes the
offending parameter name to the error message. Only one error message is emitted regardless of the number of deprecated
parameters in the citation.
added_deprecated_cat is a Boolean declared in page scope variables above
]]
local function deprecated_parameter(name)
if not added_deprecated_cat then
added_deprecated_cat = true; -- note that we've added this category
utilities.set_message ('err_deprecated_params', {name}); -- add error message
end
end
--[=[-------------------------< K E R N _ Q U O T E S >--------------------------------------------------------
Apply kerning to open the space between the quote mark provided by the module and a leading or trailing quote
mark contained in a |title= or |chapter= parameter's value.
This function will positive kern either single or double quotes:
"'Unkerned title with leading and trailing single quote marks'"
" 'Kerned title with leading and trailing single quote marks' " (in real life the kerning isn't as wide as this example)
Double single quotes (italic or bold wiki-markup) are not kerned.
Replaces Unicode quote marks in plain text or in the label portion of a [[L|D]] style wikilink with typewriter
quote marks regardless of the need for kerning. Unicode quote marks are not replaced in simple [[D]] wikilinks.
Call this function for chapter titles, for website titles, etc.; not for book titles.
]=]
local function kern_quotes (str)
local cap = '';
local wl_type, label, link;
wl_type, label, link = utilities.is_wikilink (str); -- wl_type is: 0, no wl (text in label variable); 1, [[D]]; 2, [[L|D]]
if 1 == wl_type then -- [[D]] simple wikilink with or without quote marks
if mw.ustring.match (str, '%[%[[\"“”\'‘’].+[\"“”\'‘’]%]%]') then -- leading and trailing quote marks
str = utilities.substitute (cfg.presentation['kern-left'], str);
str = utilities.substitute (cfg.presentation['kern-right'], str);
elseif mw.ustring.match (str, '%[%[[\"“”\'‘’].+%]%]') then -- leading quote marks
str = utilities.substitute (cfg.presentation['kern-left'], str);
elseif mw.ustring.match (str, '%[%[.+[\"“”\'‘’]%]%]') then -- trailing quote marks
str = utilities.substitute (cfg.presentation['kern-right'], str);
end
else -- plain text or [[L|D]]; text in label variable
label = mw.ustring.gsub (label, '[“”]', '\"'); -- replace “” (U+201C & U+201D) with " (typewriter double quote mark)
label = mw.ustring.gsub (label, '[‘’]', '\''); -- replace ‘’ (U+2018 & U+2019) with ' (typewriter single quote mark)
cap = mw.ustring.match (label, "^([\"\'][^\'].+)"); -- match leading double or single quote but not doubled single quotes (italic markup)
if utilities.is_set (cap) then
label = utilities.substitute (cfg.presentation['kern-left'], cap);
end
cap = mw.ustring.match (label, "^(.+[^\'][\"\'])$") -- match trailing double or single quote but not doubled single quotes (italic markup)
if utilities.is_set (cap) then
label = utilities.substitute (cfg.presentation['kern-right'], cap);
end
if 2 == wl_type then
str = utilities.make_wikilink (link, label); -- reassemble the wikilink
else
str = label;
end
end
return str;
end
--[[--------------------------< F O R M A T _ S C R I P T _ V A L U E >----------------------------------------
|script-title= holds title parameters that are not written in Latin-based scripts: Chinese, Japanese, Arabic, Hebrew, etc. These scripts should
not be italicized and may be written right-to-left. The value supplied by |script-title= is concatenated onto Title after Title has been wrapped
in italic markup.
Regardless of language, all values provided by |script-title= are wrapped in <bdi>...</bdi> tags to isolate RTL languages from the English left to right.
|script-title= provides a unique feature. The value in |script-title= may be prefixed with a two-character ISO 639-1 language code and a colon:
|script-title=ja:*** *** (where * represents a Japanese character)
Spaces between the two-character code and the colon and the colon and the first script character are allowed:
|script-title=ja : *** ***
|script-title=ja: *** ***
|script-title=ja :*** ***
Spaces preceding the prefix are allowed: |script-title = ja:*** ***
The prefix is checked for validity. If it is a valid ISO 639-1 language code, the lang attribute (lang="ja") is added to the <bdi> tag so that browsers can
know the language the tag contains. This may help the browser render the script more correctly. If the prefix is invalid, the lang attribute
is not added. At this time there is no error message for this condition.
Supports |script-title=, |script-chapter=, |script-<periodical>=
]]
local function format_script_value (script_value, script_param)
local lang=''; -- initialize to empty string
local name;
if script_value:match('^%l%l%l?%s*:') then -- if first 3 or 4 non-space characters are script language prefix
lang = script_value:match('^(%l%l%l?)%s*:%s*%S.*'); -- get the language prefix or nil if there is no script
if not utilities.is_set (lang) then
utilities.set_message ('err_script_parameter', {script_param, cfg.err_msg_supl['missing title part']}); -- prefix without 'title'; add error message
return ''; -- script_value was just the prefix so return empty string
end
-- if we get this far we have prefix and script
name = cfg.lang_tag_remap[lang] or mw.language.fetchLanguageName( lang, cfg.this_wiki_code ); -- get language name so that we can use it to categorize
if utilities.is_set (name) then -- is prefix a proper ISO 639-1 language code?
script_value = script_value:gsub ('^%l+%s*:%s*', ''); -- strip prefix from script
-- is prefix one of these language codes?
if utilities.in_array (lang, cfg.script_lang_codes) then
utilities.add_prop_cat ('script', {name, lang})
else
utilities.set_message ('err_script_parameter', {script_param, cfg.err_msg_supl['unknown language code']}); -- unknown script-language; add error message
end
lang = ' lang="' .. lang .. '" '; -- convert prefix into a lang attribute
else
utilities.set_message ('err_script_parameter', {script_param, cfg.err_msg_supl['invalid language code']}); -- invalid language code; add error message
lang = ''; -- invalid so set lang to empty string
end
else
utilities.set_message ('err_script_parameter', {script_param, cfg.err_msg_supl['missing prefix']}); -- no language code prefix; add error message
end
script_value = utilities.substitute (cfg.presentation['bdi'], {lang, script_value}); -- isolate in case script is RTL
return script_value;
end
--[[--------------------------< S C R I P T _ C O N C A T E N A T E >------------------------------------------
Initially for |title= and |script-title=, this function concatenates those two parameter values after the script
value has been wrapped in <bdi> tags.
]]
local function script_concatenate (title, script, script_param)
if utilities.is_set (script) then
script = format_script_value (script, script_param); -- <bdi> tags, lang attribute, categorization, etc.; returns empty string on error
if utilities.is_set (script) then
title = title .. ' ' .. script; -- concatenate title and script title
end
end
return title;
end
--[[--------------------------< W R A P _ M S G >--------------------------------------------------------------
Applies additional message text to various parameter values. Supplied string is wrapped using a message_list
configuration taking one argument. Supports lower case text for {{citation}} templates. Additional text taken
from citation_config.messages - the reason this function is similar to but separate from wrap_style().
]]
local function wrap_msg (key, str, lower)
if not utilities.is_set ( str ) then
return "";
end
if true == lower then
local msg;
msg = cfg.messages[key]:lower(); -- set the message to lower case before
return utilities.substitute ( msg, str ); -- including template text
else
return utilities.substitute ( cfg.messages[key], str );
end
end
--[[----------------< W I K I S O U R C E _ U R L _ M A K E >-------------------
Makes a Wikisource URL from Wikisource interwiki-link. Returns the URL and appropriate
label; nil else.
str is the value assigned to |chapter= (or aliases) or |title= or |title-link=
]]
local function wikisource_url_make (str)
local wl_type, D, L;
local ws_url, ws_label;
local wikisource_prefix = table.concat ({'https://', cfg.this_wiki_code, '.wikisource.org/wiki/'});
wl_type, D, L = utilities.is_wikilink (str); -- wl_type is 0 (not a wikilink), 1 (simple wikilink), 2 (complex wikilink)
if 0 == wl_type then -- not a wikilink; might be from |title-link=
str = D:match ('^[Ww]ikisource:(.+)') or D:match ('^[Ss]:(.+)'); -- article title from interwiki link with long-form or short-form namespace
if utilities.is_set (str) then
ws_url = table.concat ({ -- build a Wikisource URL
wikisource_prefix, -- prefix
str, -- article title
});
ws_label = str; -- label for the URL
end
elseif 1 == wl_type then -- simple wikilink: [[Wikisource:ws article]]
str = D:match ('^[Ww]ikisource:(.+)') or D:match ('^[Ss]:(.+)'); -- article title from interwiki link with long-form or short-form namespace
if utilities.is_set (str) then
ws_url = table.concat ({ -- build a Wikisource URL
wikisource_prefix, -- prefix
str, -- article title
});
ws_label = str; -- label for the URL
end
elseif 2 == wl_type then -- non-so-simple wikilink: [[Wikisource:ws article|displayed text]] ([[L|D]])
str = L:match ('^[Ww]ikisource:(.+)') or L:match ('^[Ss]:(.+)'); -- article title from interwiki link with long-form or short-form namespace
if utilities.is_set (str) then
ws_label = D; -- get ws article name from display portion of interwiki link
ws_url = table.concat ({ -- build a Wikisource URL
wikisource_prefix, -- prefix
str, -- article title without namespace from link portion of wikilink
});
end
end
if ws_url then
ws_url = mw.uri.encode (ws_url, 'WIKI'); -- make a usable URL
ws_url = ws_url:gsub ('%%23', '#'); -- undo percent-encoding of fragment marker
end
return ws_url, ws_label, L or D; -- return proper URL or nil and a label or nil
end
--[[----------------< F O R M A T _ P E R I O D I C A L >-----------------------
Format the three periodical parameters: |script-<periodical>=, |<periodical>=,
and |trans-<periodical>= into a single Periodical meta-parameter.
]]
local function format_periodical (script_periodical, script_periodical_source, periodical, trans_periodical)
if not utilities.is_set (periodical) then
periodical = ''; -- to be safe for concatenation
else
periodical = utilities.wrap_style ('italic-title', periodical); -- style
end
periodical = script_concatenate (periodical, script_periodical, script_periodical_source); -- <bdi> tags, lang attribute, categorization, etc.; must be done after title is wrapped
if utilities.is_set (trans_periodical) then
trans_periodical = utilities.wrap_style ('trans-italic-title', trans_periodical);
if utilities.is_set (periodical) then
periodical = periodical .. ' ' .. trans_periodical;
else -- here when trans-periodical without periodical or script-periodical
periodical = trans_periodical;
utilities.set_message ('err_trans_missing_title', {'periodical'});
end
end
return periodical;
end
--[[------------------< F O R M A T _ C H A P T E R _ T I T L E >---------------
Format the four chapter parameters: |script-chapter=, |chapter=, |trans-chapter=,
and |chapter-url= into a single chapter meta- parameter (chapter_url_source used
for error messages).
]]
local function format_chapter_title (script_chapter, script_chapter_source, chapter, chapter_source, trans_chapter, trans_chapter_source, chapter_url, chapter_url_source, no_quotes, access)
local ws_url, ws_label, L = wikisource_url_make (chapter); -- make a wikisource URL and label from a wikisource interwiki link
if ws_url then
ws_label = ws_label:gsub ('_', ' '); -- replace underscore separators with space characters
chapter = ws_label;
end
if not utilities.is_set (chapter) then
chapter = ''; -- to be safe for concatenation
else
if false == no_quotes then
chapter = kern_quotes (chapter); -- if necessary, separate chapter title's leading and trailing quote marks from module provided quote marks
chapter = utilities.wrap_style ('quoted-title', chapter);
end
end
chapter = script_concatenate (chapter, script_chapter, script_chapter_source); -- <bdi> tags, lang attribute, categorization, etc.; must be done after title is wrapped
if utilities.is_set (chapter_url) then
chapter = external_link (chapter_url, chapter, chapter_url_source, access); -- adds bare_url_missing_title error if appropriate
elseif ws_url then
chapter = external_link (ws_url, chapter .. ' ', 'ws link in chapter'); -- adds bare_url_missing_title error if appropriate; space char to move icon away from chap text; TODO: better way to do this?
chapter = utilities.substitute (cfg.presentation['interwiki-icon'], {cfg.presentation['class-wikisource'], L, chapter});
end
if utilities.is_set (trans_chapter) then
trans_chapter = utilities.wrap_style ('trans-quoted-title', trans_chapter);
if utilities.is_set (chapter) then
chapter = chapter .. ' ' .. trans_chapter;
else -- here when trans_chapter without chapter or script-chapter
chapter = trans_chapter;
chapter_source = trans_chapter_source:match ('trans%-?(.+)'); -- when no chapter, get matching name from trans-<param>
utilities.set_message ('err_trans_missing_title', {chapter_source});
end
end
return chapter;
end
--[[----------------< H A S _ I N V I S I B L E _ C H A R S >-------------------
This function searches a parameter's value for non-printable or invisible characters.
The search stops at the first match.
This function will detect the visible replacement character when it is part of the Wikisource.
Detects but ignores nowiki and math stripmarkers. Also detects other named stripmarkers
(gallery, math, pre, ref) and identifies them with a slightly different error message.
See also coins_cleanup().
Output of this function is an error message that identifies the character or the
Unicode group, or the stripmarker that was detected along with its position (or,
for multi-byte characters, the position of its first byte) in the parameter value.
]]
local function has_invisible_chars (param, v)
local position = ''; -- position of invisible char or starting position of stripmarker
local capture; -- used by stripmarker detection to hold name of the stripmarker
local stripmarker; -- boolean set true when a stripmarker is found
capture = string.match (v, '[%w%p ]*'); -- test for values that are simple ASCII text and bypass other tests if true
if capture == v then -- if same there are no Unicode characters
return;
end
for _, invisible_char in ipairs (cfg.invisible_chars) do
local char_name = invisible_char[1]; -- the character or group name
local pattern = invisible_char[2]; -- the pattern used to find it
position, _, capture = mw.ustring.find (v, pattern); -- see if the parameter value contains characters that match the pattern
if position and (cfg.invisible_defs.zwj == capture) then -- if we found a zero-width joiner character
if mw.ustring.find (v, cfg.indic_script) then -- it's ok if one of the Indic scripts
position = nil; -- unset position
elseif cfg.emoji_t[mw.ustring.codepoint (v, position+1)] then -- is zwj followed by a character listed in emoji{}?
position = nil; -- unset position
end
end
if position then
if 'nowiki' == capture or 'math' == capture or -- nowiki and math stripmarkers (not an error condition)
('templatestyles' == capture and utilities.in_array (param, {'id', 'quote'})) then -- templatestyles stripmarker allowed in these parameters
stripmarker = true; -- set a flag
elseif true == stripmarker and cfg.invisible_defs.del == capture then -- because stripmakers begin and end with the delete char, assume that we've found one end of a stripmarker
position = nil; -- unset
else
local err_msg;
if capture and not (cfg.invisible_defs.del == capture or cfg.invisible_defs.zwj == capture) then
err_msg = utilities.substitute (cfg.messages.invisible_1, {capture, char_name}); -- <capture> here is stripmarker name
else
err_msg = utilities.substitute (cfg.messages.invisible_2, char_name);
end
utilities.set_message ('err_invisible_char', {err_msg, utilities.wrap_style ('parameter', param), position}); -- add error message
return; -- and done with this parameter
end
end
end
end
--[[-------------------< A R G U M E N T _ W R A P P E R >----------------------
Argument wrapper. This function provides support for argument mapping defined
in the configuration file so that multiple names can be transparently aliased to
single internal variable.
]]
local function argument_wrapper ( args )
local origin = {};
return setmetatable({
ORIGIN = function ( self, k )
local dummy = self[k]; -- force the variable to be loaded.
return origin[k];
end
},
{
__index = function ( tbl, k )
if origin[k] ~= nil then
return nil;
end
local args, list, v = args, cfg.aliases[k];
if type( list ) == 'table' then
v, origin[k] = utilities.select_one ( args, list, 'err_redundant_parameters' );
if origin[k] == nil then
origin[k] = ''; -- Empty string, not nil
end
elseif list ~= nil then
v, origin[k] = args[list], list;
else
-- maybe let through instead of raising an error?
-- v, origin[k] = args[k], k;
error( cfg.messages['unknown_argument_map'] .. ': ' .. k);
end
-- Empty strings, not nil;
if v == nil then
v = '';
origin[k] = '';
end
tbl = rawset( tbl, k, v );
return v;
end,
});
end
--[[--------------------------< N O W R A P _ D A T E >-------------------------
When date is YYYY-MM-DD format wrap in nowrap span: <span ...>YYYY-MM-DD</span>.
When date is DD MMMM YYYY or is MMMM DD, YYYY then wrap in nowrap span:
<span ...>DD MMMM</span> YYYY or <span ...>MMMM DD,</span> YYYY
DOES NOT yet support MMMM YYYY or any of the date ranges.
]]
local function nowrap_date (date)
local cap = '';
local cap2 = '';
if date:match("^%d%d%d%d%-%d%d%-%d%d$") then
date = utilities.substitute (cfg.presentation['nowrap1'], date);
elseif date:match("^%a+%s*%d%d?,%s+%d%d%d%d$") or date:match ("^%d%d?%s*%a+%s+%d%d%d%d$") then
cap, cap2 = string.match (date, "^(.*)%s+(%d%d%d%d)$");
date = utilities.substitute (cfg.presentation['nowrap2'], {cap, cap2});
end
return date;
end
--[[--------------------------< S E T _ T I T L E T Y P E >---------------------
This function sets default title types (equivalent to the citation including
|type=<default value>) for those templates that have defaults. Also handles the
special case where it is desirable to omit the title type from the rendered citation
(|type=none).
]]
local function set_titletype (cite_class, title_type)
if utilities.is_set (title_type) then
if 'none' == cfg.keywords_xlate[title_type] then
title_type = ''; -- if |type=none then type parameter not displayed
end
return title_type; -- if |type= has been set to any other value use that value
end
return cfg.title_types [cite_class] or ''; -- set template's default title type; else empty string for concatenation
end
--[[--------------------------< S A F E _ J O I N >-----------------------------
Joins a sequence of strings together while checking for duplicate separation characters.
]]
local function safe_join( tbl, duplicate_char )
local f = {}; -- create a function table appropriate to type of 'duplicate character'
if 1 == #duplicate_char then -- for single byte ASCII characters use the string library functions
f.gsub = string.gsub
f.match = string.match
f.sub = string.sub
else -- for multi-byte characters use the ustring library functions
f.gsub = mw.ustring.gsub
f.match = mw.ustring.match
f.sub = mw.ustring.sub
end
local str = ''; -- the output string
local comp = ''; -- what does 'comp' mean?
local end_chr = '';
local trim;
for _, value in ipairs( tbl ) do
if value == nil then value = ''; end
if str == '' then -- if output string is empty
str = value; -- assign value to it (first time through the loop)
elseif value ~= '' then
if value:sub(1, 1) == '<' then -- special case of values enclosed in spans and other markup.
comp = value:gsub( "%b<>", "" ); -- remove HTML markup (<span>string</span> -> string)
else
comp = value;
end
-- typically duplicate_char is sepc
if f.sub(comp, 1, 1) == duplicate_char then -- is first character same as duplicate_char? why test first character?
-- Because individual string segments often (always?) begin with terminal punct for the
-- preceding segment: 'First element' .. 'sepc next element' .. etc.?
trim = false;
end_chr = f.sub(str, -1, -1); -- get the last character of the output string
-- str = str .. "<HERE(enchr=" .. end_chr .. ")" -- debug stuff?
if end_chr == duplicate_char then -- if same as separator
str = f.sub(str, 1, -2); -- remove it
elseif end_chr == "'" then -- if it might be wiki-markup
if f.sub(str, -3, -1) == duplicate_char .. "''" then -- if last three chars of str are sepc''
str = f.sub(str, 1, -4) .. "''"; -- remove them and add back ''
elseif f.sub(str, -5, -1) == duplicate_char .. "]]''" then -- if last five chars of str are sepc]]''
trim = true; -- why? why do this and next differently from previous?
elseif f.sub(str, -4, -1) == duplicate_char .. "]''" then -- if last four chars of str are sepc]''
trim = true; -- same question
end
elseif end_chr == "]" then -- if it might be wiki-markup
if f.sub(str, -3, -1) == duplicate_char .. "]]" then -- if last three chars of str are sepc]] wikilink
trim = true;
elseif f.sub(str, -3, -1) == duplicate_char .. '"]' then -- if last three chars of str are sepc"] quoted external link
trim = true;
elseif f.sub(str, -2, -1) == duplicate_char .. "]" then -- if last two chars of str are sepc] external link
trim = true;
elseif f.sub(str, -4, -1) == duplicate_char .. "'']" then -- normal case when |url=something & |title=Title.
trim = true;
end
elseif end_chr == " " then -- if last char of output string is a space
if f.sub(str, -2, -1) == duplicate_char .. " " then -- if last two chars of str are <sepc><space>
str = f.sub(str, 1, -3); -- remove them both
end
end
if trim then
if value ~= comp then -- value does not equal comp when value contains HTML markup
local dup2 = duplicate_char;
if f.match(dup2, "%A" ) then dup2 = "%" .. dup2; end -- if duplicate_char not a letter then escape it
value = f.gsub(value, "(%b<>)" .. dup2, "%1", 1 ) -- remove duplicate_char if it follows HTML markup
else
value = f.sub(value, 2, -1 ); -- remove duplicate_char when it is first character
end
end
end
str = str .. value; -- add it to the output string
end
end
return str;
end
--[[--------------------------< I S _ S U F F I X >-----------------------------
returns true if suffix is properly formed Jr, Sr, or ordinal in the range 1–9.
Puncutation not allowed.
]]
local function is_suffix (suffix)
if utilities.in_array (suffix, {'Jr', 'Sr', 'Jnr', 'Snr', '1st', '2nd', '3rd'}) or suffix:match ('^%dth$') then
return true;
end
return false;
end
--[[--------------------< I S _ G O O D _ V A N C _ N A M E >-------------------
For Vancouver style, author/editor names are supposed to be rendered in Latin
(read ASCII) characters. When a name uses characters that contain diacritical
marks, those characters are to be converted to the corresponding Latin
character. When a name is written using a non-Latin alphabet or logogram, that
name is to be transliterated into Latin characters. The module doesn't do this
so editors may/must.
This test allows |first= and |last= names to contain any of the letters defined
in the four Unicode Latin character sets
[http://www.unicode.org/charts/PDF/U0000.pdf C0 Controls and Basic Latin] 0041–005A, 0061–007A
[http://www.unicode.org/charts/PDF/U0080.pdf C1 Controls and Latin-1 Supplement] 00C0–00D6, 00D8–00F6, 00F8–00FF
[http://www.unicode.org/charts/PDF/U0100.pdf Latin Extended-A] 0100–017F
[http://www.unicode.org/charts/PDF/U0180.pdf Latin Extended-B] 0180–01BF, 01C4–024F
|lastn= also allowed to contain hyphens, spaces, and apostrophes.
(http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK7271/box/A35029/)
|firstn= also allowed to contain hyphens, spaces, apostrophes, and periods
This original test:
if nil == mw.ustring.find (last, "^[A-Za-zÀ-ÖØ-öø-ƿDŽ-ɏ%-%s%']*$")
or nil == mw.ustring.find (first, "^[A-Za-zÀ-ÖØ-öø-ƿDŽ-ɏ%-%s%'%.]+[2-6%a]*$") then
was written outside of the code editor and pasted here because the code editor
gets confused between character insertion point and cursor position. The test has
been rewritten to use decimal character escape sequence for the individual bytes
of the Unicode characters so that it is not necessary to use an external editor
to maintain this code.
\195\128-\195\150 – À-Ö (U+00C0–U+00D6 – C0 controls)
\195\152-\195\182 – Ø-ö (U+00D8-U+00F6 – C0 controls)
\195\184-\198\191 – ø-ƿ (U+00F8-U+01BF – C0 controls, Latin extended A & B)
\199\132-\201\143 – DŽ-ɏ (U+01C4-U+024F – Latin extended B)
]]
local function is_good_vanc_name (last, first, suffix, position)
if not suffix then
if first:find ('[,%s]') then -- when there is a space or comma, might be first name/initials + generational suffix
first = first:match ('(.-)[,%s]+'); -- get name/initials
suffix = first:match ('[,%s]+(.+)$'); -- get generational suffix
end
end
if utilities.is_set (suffix) then
if not is_suffix (suffix) then
add_vanc_error (cfg.err_msg_supl.suffix, position);
return false; -- not a name with an appropriate suffix
end
end
if nil == mw.ustring.find (last, "^[A-Za-z\195\128-\195\150\195\152-\195\182\195\184-\198\191\199\132-\201\143\225\184\128-\225\187\191%-%s%']*$") or
nil == mw.ustring.find (first, "^[A-Za-z\195\128-\195\150\195\152-\195\182\195\184-\198\191\199\132-\201\143\225\184\128-\225\187\191%-%s%'%.]*$") then
add_vanc_error (cfg.err_msg_supl['non-Latin char'], position);
return false; -- not a string of Latin characters; Vancouver requires Romanization
end;
return true;
end
--[[--------------------------< R E D U C E _ T O _ I N I T I A L S >------------------------------------------
Attempts to convert names to initials in support of |name-list-style=vanc.
Names in |firstn= may be separated by spaces or hyphens, or for initials, a period.
See http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK7271/box/A35062/.
Vancouver style requires family rank designations (Jr, II, III, etc.) to be rendered
as Jr, 2nd, 3rd, etc. See http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK7271/box/A35085/.
This code only accepts and understands generational suffix in the Vancouver format
because Roman numerals look like, and can be mistaken for, initials.
This function uses ustring functions because firstname initials may be any of the
Unicode Latin characters accepted by is_good_vanc_name ().
]]
local function reduce_to_initials (first, position)
if first:find (',', 1, true) then
return first; -- commas not allowed; abandon
end
local name, suffix = mw.ustring.match (first, "^(%u+) ([%dJS][%drndth]+)$");
if not name then -- if not initials and a suffix
name = mw.ustring.match (first, "^(%u+)$"); -- is it just initials?
end
if name then -- if first is initials with or without suffix
if 3 > mw.ustring.len (name) then -- if one or two initials
if suffix then -- if there is a suffix
if is_suffix (suffix) then -- is it legitimate?
return first; -- one or two initials and a valid suffix so nothing to do
else
add_vanc_error (cfg.err_msg_supl.suffix, position); -- one or two initials with invalid suffix so error message
return first; -- and return first unmolested
end
else
return first; -- one or two initials without suffix; nothing to do
end
end
end -- if here then name has 3 or more uppercase letters so treat them as a word
local initials_t, names_t = {}, {}; -- tables to hold name parts and initials
local i = 1; -- counter for number of initials
names_t = mw.text.split (first, '[%s%-]+'); -- split into a sequence of names and possible suffix
while names_t[i] do -- loop through the sequence
if 1 < i and names_t[i]:match ('[%dJS][%drndth]+%.?$') then -- if not the first name, and looks like a suffix (may have trailing dot)
names_t[i] = names_t[i]:gsub ('%.', ''); -- remove terminal dot if present
if is_suffix (names_t[i]) then -- if a legitimate suffix
table.insert (initials_t, ' ' .. names_t[i]); -- add a separator space, insert at end of initials sequence
break; -- and done because suffix must fall at the end of a name
end -- no error message if not a suffix; possibly because of Romanization
end
if 3 > i then
table.insert (initials_t, mw.ustring.sub (names_t[i], 1, 1)); -- insert the initial at end of initials sequence
end
i = i + 1; -- bump the counter
end
return table.concat (initials_t); -- Vancouver format does not include spaces.
end
--[[--------------------------< I N T E R W I K I _ P R E F I X E N _ G E T >----------------------------------
extract interwiki prefixen from <value>. Returns two one or two values:
false – no prefixen
nil – prefix exists but not recognized
project prefix, language prefix – when value has either of:
:<project>:<language>:<article>
:<language>:<project>:<article>
project prefix, nil – when <value> has only a known single-letter prefix
nil, language prefix – when <value> has only a known language prefix
accepts single-letter project prefixen: 'd' (wikidata), 's' (wikisource), and 'w' (wikipedia) prefixes; at this
writing, the other single-letter prefixen (b (wikibook), c (commons), m (meta), n (wikinews), q (wikiquote), and
v (wikiversity)) are not supported.
]]
local function interwiki_prefixen_get (value, is_link)
if not value:find (':%l+:') then -- if no prefix
return false; -- abandon; boolean here to distinguish from nil fail returns later
end
local prefix_patterns_linked_t = { -- sequence of valid interwiki and inter project prefixen
'^%[%[:([dsw]):(%l%l+):', -- wikilinked; project and language prefixes
'^%[%[:(%l%l+):([dsw]):', -- wikilinked; language and project prefixes
'^%[%[:([dsw]):', -- wikilinked; project prefix
'^%[%[:(%l%l+):', -- wikilinked; language prefix
}
local prefix_patterns_unlinked_t = { -- sequence of valid interwiki and inter project prefixen
'^:([dsw]):(%l%l+):', -- project and language prefixes
'^:(%l%l+):([dsw]):', -- language and project prefixes
'^:([dsw]):', -- project prefix
'^:(%l%l+):', -- language prefix
}
local cap1, cap2;
for _, pattern in ipairs ((is_link and prefix_patterns_linked_t) or prefix_patterns_unlinked_t) do
cap1, cap2 = value:match (pattern);
if cap1 then
break; -- found a match so stop looking
end
end
if cap1 and cap2 then -- when both then :project:language: or :language:project: (both forms allowed)
if 1 == #cap1 then -- length == 1 then :project:language:
if cfg.inter_wiki_map[cap2] then -- is language prefix in the interwiki map?
return cap1, cap2; -- return interwiki project and interwiki language
end
else -- here when :language:project:
if cfg.inter_wiki_map[cap1] then -- is language prefix in the interwiki map?
return cap2, cap1; -- return interwiki project and interwiki language
end
end
return nil; -- unknown interwiki language
elseif not (cap1 or cap2) then -- both are nil?
return nil; -- we got something that looks like a project prefix but isn't; return fail
elseif 1 == #cap1 then -- here when one capture
return cap1, nil; -- length is 1 so return project, nil language
else -- here when one capture and its length it more than 1
if cfg.inter_wiki_map[cap1] then -- is language prefix in the interwiki map?
return nil, cap1; -- return nil project, language
end
end
end
--[[--------------------------< L I S T _ P E O P L E >--------------------------
Formats a list of people (authors, contributors, editors, interviewers, translators)
names in the list will be linked when
|<name>-link= has a value
|<name>-mask- does NOT have a value; masked names are presumed to have been
rendered previously so should have been linked there
when |<name>-mask=0, the associated name is not rendered
]]
local function list_people (control, people, etal)
local sep;
local namesep;
local format = control.format;
local maximum = control.maximum;
local name_list = {};
if 'vanc' == format then -- Vancouver-like name styling?
sep = cfg.presentation['sep_nl_vanc']; -- name-list separator between names is a comma
namesep = cfg.presentation['sep_name_vanc']; -- last/first separator is a space
else
sep = cfg.presentation['sep_nl']; -- name-list separator between names is a semicolon
namesep = cfg.presentation['sep_name']; -- last/first separator is <comma><space>
end
if sep:sub (-1, -1) ~= " " then sep = sep .. " " end
if utilities.is_set (maximum) and maximum < 1 then return "", 0; end -- returned 0 is for EditorCount; not used for other names
for i, person in ipairs (people) do
if utilities.is_set (person.last) then
local mask = person.mask;
local one;
local sep_one = sep;
if utilities.is_set (maximum) and i > maximum then
etal = true;
break;
end
if mask then
local n = tonumber (mask); -- convert to a number if it can be converted; nil else
if n then
one = 0 ~= n and string.rep("—", n) or nil; -- make a string of (n > 0) mdashes, nil else, to replace name
person.link = nil; -- don't create link to name if name is replaces with mdash string or has been set nil
else
one = mask; -- replace name with mask text (must include name-list separator)
sep_one = " "; -- modify name-list separator
end
else
one = person.last; -- get surname
local first = person.first -- get given name
if utilities.is_set (first) then
if ("vanc" == format) then -- if Vancouver format
one = one:gsub ('%.', ''); -- remove periods from surnames (http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK7271/box/A35029/)
if not person.corporate and is_good_vanc_name (one, first, nil, i) then -- and name is all Latin characters; corporate authors not tested
first = reduce_to_initials (first, i); -- attempt to convert first name(s) to initials
end
end
one = one .. namesep .. first;
end
end
if utilities.is_set (person.link) then
one = utilities.make_wikilink (person.link, one); -- link author/editor
end
if one then -- if <one> has a value (name, mdash replacement, or mask text replacement)
local proj, tag = interwiki_prefixen_get (one, true); -- get the interwiki prefixen if present
if 'w' == proj and ('Wikipedia' == mw.site.namespaces.Project['name']) then
proj = nil; -- for stuff like :w:de:<article>, :w is unnecessary TODO: maint cat?
end
if proj then
local proj_name = ({['d'] = cfg.messages.wikidata, ['s'] = cfg.messages.wikisource, ['w'] = cfg.messages.wikipedia})[proj]; -- :w (wikipedia) for linking from a non-wikipedia project
if proj_name then
one = one .. utilities.wrap_style ('interproj', proj_name); -- add resized leading space, brackets, static text, language name
utilities.add_prop_cat ('interproj-linked-name', proj); -- categorize it; <proj> is sort key
tag = nil; -- unset; don't do both project and language
end
end
if tag == cfg.this_wiki_code then
tag = nil; -- stuff like :en:<article> at en.wiki is pointless TODO: maint cat?
end
if tag then
local lang = cfg.lang_tag_remap[tag] or cfg.mw_languages_by_tag_t[tag];
if lang then -- error messaging done in extract_names() where we know parameter names
one = one .. utilities.wrap_style ('interwiki', lang); -- add resized leading space, brackets, static text, language name
utilities.add_prop_cat ('interwiki-linked-name', tag); -- categorize it; <tag> is sort key
end
end
table.insert (name_list, one); -- add it to the list of names
table.insert (name_list, sep_one); -- add the proper name-list separator
end
end
end
local count = #name_list / 2; -- (number of names + number of separators) divided by 2
if 0 < count then
if 1 < count and not etal then
if 'amp' == format then
name_list[#name_list-2] = " & "; -- replace last separator with ampersand text
elseif 'and' == format then
if 2 == count then
name_list[#name_list-2] = cfg.presentation.sep_nl_and; -- replace last separator with 'and' text
else
name_list[#name_list-2] = cfg.presentation.sep_nl_end; -- replace last separator with '(sep) and' text
end
end
end
name_list[#name_list] = nil; -- erase the last separator
end
local result = table.concat (name_list); -- construct list
if etal and utilities.is_set (result) then -- etal may be set by |display-authors=etal but we might not have a last-first list
result = result .. sep .. cfg.messages['et al']; -- we've got a last-first list and etal so add et al.
end
return result, count; -- return name-list string and count of number of names (count used for editor names only)
end
--[[--------------------< M A K E _ C I T E R E F _ I D >-----------------------
Generates a CITEREF anchor ID if we have at least one name or a date. Otherwise
returns an empty string.
namelist is one of the contributor-, author-, or editor-name lists chosen in that
order. year is Year or anchor_year.
]]
local function make_citeref_id (namelist, year)
local names={}; -- a table for the one to four names and year
for i,v in ipairs (namelist) do -- loop through the list and take up to the first four last names
names[i] = v.last
if i == 4 then break end -- if four then done
end
table.insert (names, year); -- add the year at the end
local id = table.concat(names); -- concatenate names and year for CITEREF id
if utilities.is_set (id) then -- if concatenation is not an empty string
return "CITEREF" .. id; -- add the CITEREF portion
else
return ''; -- return an empty string; no reason to include CITEREF id in this citation
end
end
--[[--------------------------< C I T E _ C L A S S _A T T R I B U T E _M A K E >------------------------------
construct <cite> tag class attribute for this citation.
<cite_class> – config.CitationClass from calling template
<mode> – value from |mode= parameter
]]
local function cite_class_attribute_make (cite_class, mode)
local class_t = {};
table.insert (class_t, 'citation'); -- required for blue highlight
if 'citation' ~= cite_class then
table.insert (class_t, cite_class); -- identify this template for user css
table.insert (class_t, utilities.is_set (mode) and mode or 'cs1'); -- identify the citation style for user css or javascript
else
table.insert (class_t, utilities.is_set (mode) and mode or 'cs2'); -- identify the citation style for user css or javascript
end
for _, prop_key in ipairs (z.prop_keys_t) do
table.insert (class_t, prop_key); -- identify various properties for user css or javascript
end
return table.concat (class_t, ' '); -- make a big string and done
end
--[[---------------------< N A M E _ H A S _ E T A L >--------------------------
Evaluates the content of name parameters (author, editor, etc.) for variations on
the theme of et al. If found, the et al. is removed, a flag is set to true and
the function returns the modified name and the flag.
This function never sets the flag to false but returns its previous state because
it may have been set by previous passes through this function or by the associated
|display-<names>=etal parameter
]]
local function name_has_etal (name, etal, nocat, param)
if utilities.is_set (name) then -- name can be nil in which case just return
local patterns = cfg.et_al_patterns; -- get patterns from configuration
for _, pattern in ipairs (patterns) do -- loop through all of the patterns
if name:match (pattern) then -- if this 'et al' pattern is found in name
name = name:gsub (pattern, ''); -- remove the offending text
etal = true; -- set flag (may have been set previously here or by |display-<names>=etal)
if not nocat then -- no categorization for |vauthors=
utilities.set_message ('err_etal', {param}); -- and set an error if not added
end
end
end
end
return name, etal;
end
--[[---------------------< N A M E _ I S _ N U M E R I C >----------------------
Add an error message and category when <name> parameter value does not contain letters.
Add a maintenance category when <name> parameter value has numeric characters mixed with characters that are
not numeric characters; could be letters and/or punctuation characters.
This function will only emit one error and one maint message for the current template. Does not emit both error
and maint messages/categories for the same parameter value.
returns nothing
]]
local function name_is_numeric (name, name_alias, list_name)
local patterns = {
'^%D+%d', -- <name> must have digits preceded by other characters
'^%D*%d+%D+', -- <name> must have digits followed by other characters
}
if not added_numeric_name_errs and mw.ustring.match (name, '^[%A]+$') then -- if we have not already set an error message and <name> does not have any alpha characters
utilities.set_message ('err_numeric_names', name_alias); -- add an error message
added_numeric_name_errs = true; -- set the flag so we emit only one error message
return; -- when here no point in further testing; abandon
end
if not added_numeric_name_maint then -- if we have already set a maint message
for _, pattern in ipairs (patterns) do -- spin through list of patterns
if mw.ustring.match (name, pattern) then -- digits preceded or followed by anything but digits; %D+ includes punctuation
utilities.set_message ('maint_numeric_names', cfg.special_case_translation [list_name]); -- add a maint cat for this template
added_numeric_name_maint = true; -- set the flag so we emit only one maint message
return; -- when here no point in further testing; abandon
end
end
end
end
--[[-----------------< N A M E _ H A S _ M U L T _ N A M E S >------------------
Evaluates the content of last/surname (authors etc.) parameters for multiple names.
Multiple names are indicated if there is more than one comma or any "unescaped"
semicolons. Escaped semicolons are ones used as part of selected HTML entities.
If the condition is met, the function adds the multiple name maintenance category.
Same test for first except that commas should not appear in given names (MOS:JR says
that the generational suffix does not take a separator character). Titles, degrees,
postnominals, affiliations, all normally comma separated don't belong in a citation.
<name> – name parameter value
<list_name> – AuthorList, EditorList, etc
<limit> – number of allowed commas; 1 (default) for surnames; 0 for given names
returns nothing
]]
local function name_has_mult_names (name, list_name, limit)
local _, commas, semicolons, nbsps;
limit = limit and limit or 1;
if utilities.is_set (name) then
_, commas = name:gsub (',', ''); -- count the number of commas
_, semicolons = name:gsub (';', ''); -- count the number of semicolons
-- nbsps probably should be its own separate count rather than merged in
-- some way with semicolons because Lua patterns do not support the
-- grouping operator that regex does, which means there is no way to add
-- more entities to escape except by adding more counts with the new
-- entities
_, nbsps = name:gsub (' ',''); -- count nbsps
-- There is exactly 1 semicolon per entity, so subtract nbsps
-- from semicolons to 'escape' them. If additional entities are added,
-- they also can be subtracted.
if limit < commas or 0 < (semicolons - nbsps) then
utilities.set_message ('maint_mult_names', cfg.special_case_translation [list_name]); -- add a maint message
end
end
end
--[=[-------------------------< I S _ G E N E R I C >----------------------------------------------------------
Compares values assigned to various parameters according to the string provided as <item> in the function call.
<item> can have on of two values:
'generic_names' – for name-holding parameters: |last=, |first=, |editor-last=, etc
'generic_titles' – for |title=
There are two types of generic tests. The 'accept' tests look for a pattern that should not be rejected by the
'reject' test. For example,
|author=[[John Smith (author)|Smith, John]]
would be rejected by the 'author' reject test. But piped wikilinks with 'author' disambiguation should not be
rejected so the 'accept' test prevents that from happening. Accept tests are always performed before reject
tests.
Each of the 'accept' and 'reject' sequence tables hold tables for en.wiki (['en']) and local.wiki (['local'])
that each can hold a test sequence table The sequence table holds, at index [1], a test pattern, and, at index
[2], a boolean control value. The control value tells string.find() or mw.ustring.find() to do plain-text search (true)
or a pattern search (false). The intent of all this complexity is to make these searches as fast as possible so
that we don't run out of processing time on very large articles.
Returns
true when a reject test finds the pattern or string
false when an accept test finds the pattern or string
nil else
]=]
local function is_generic (item, value, wiki)
local test_val;
local str_lower = { -- use string.lower() for en.wiki (['en']) and use mw.ustring.lower() or local.wiki (['local'])
['en'] = string.lower,
['local'] = mw.ustring.lower,
}
local str_find = { -- use string.find() for en.wiki (['en']) and use mw.ustring.find() or local.wiki (['local'])
['en'] = string.find,
['local'] = mw.ustring.find,
}
local function test (val, test_t, wiki) -- local function to do the testing; <wiki> selects lower() and find() functions
val = test_t[2] and str_lower[wiki](value) or val; -- when <test_t[2]> set to 'true', plaintext search using lowercase value
return str_find[wiki] (val, test_t[1], 1, test_t[2]); -- return nil when not found or matched
end
local test_types_t = {'accept', 'reject'}; -- test accept patterns first, then reject patterns
local wikis_t = {'en', 'local'}; -- do tests for each of these keys; en.wiki first, local.wiki second
for _, test_type in ipairs (test_types_t) do -- for each test type
for _, generic_value in pairs (cfg.special_case_translation[item][test_type]) do -- spin through the list of generic value fragments to accept or reject
for _, wiki in ipairs (wikis_t) do
if generic_value[wiki] then
if test (value, generic_value[wiki], wiki) then -- go do the test
return ('reject' == test_type); -- param value rejected, return true; false else
end
end
end
end
end
end
--[[--------------------------< N A M E _ I S _ G E N E R I C >------------------------------------------------
calls is_generic() to determine if <name> is a 'generic name' listed in cfg.generic_names; <name_alias> is the
parameter name used in error messaging
]]
local function name_is_generic (name, name_alias)
if not added_generic_name_errs and is_generic ('generic_names', name) then
utilities.set_message ('err_generic_name', name_alias); -- set an error message
added_generic_name_errs = true;
end
end
--[[--------------------------< N A M E _ C H E C K S >--------------------------------------------------------
This function calls various name checking functions used to validate the content of the various name-holding parameters.
]]
local function name_checks (last, first, list_name, last_alias, first_alias)
local accept_name;
if utilities.is_set (last) then
last, accept_name = utilities.has_accept_as_written (last); -- remove accept-this-as-written markup when it wraps all of <last>
if not accept_name then -- <last> not wrapped in accept-as-written markup
name_has_mult_names (last, list_name); -- check for multiple names in the parameter
name_is_numeric (last, last_alias, list_name); -- check for names that have no letters or are a mix of digits and other characters
name_is_generic (last, last_alias); -- check for names found in the generic names list
end
end
if utilities.is_set (first) then
first, accept_name = utilities.has_accept_as_written (first); -- remove accept-this-as-written markup when it wraps all of <first>
if not accept_name then -- <first> not wrapped in accept-as-written markup
name_has_mult_names (first, list_name, 0); -- check for multiple names in the parameter; 0 is number of allowed commas in a given name
name_is_numeric (first, first_alias, list_name); -- check for names that have no letters or are a mix of digits and other characters
name_is_generic (first, first_alias); -- check for names found in the generic names list
end
local wl_type, D = utilities.is_wikilink (first);
if 0 ~= wl_type then
first = D;
utilities.set_message ('err_bad_paramlink', first_alias);
end
end
return last, first; -- done
end
--[[----------------------< E X T R A C T _ N A M E S >-------------------------
Gets name list from the input arguments
Searches through args in sequential order to find |lastn= and |firstn= parameters
(or their aliases), and their matching link and mask parameters. Stops searching
when both |lastn= and |firstn= are not found in args after two sequential attempts:
found |last1=, |last2=, and |last3= but doesn't find |last4= and |last5= then the
search is done.
This function emits an error message when there is a |firstn= without a matching
|lastn=. When there are 'holes' in the list of last names, |last1= and |last3=
are present but |last2= is missing, an error message is emitted. |lastn= is not
required to have a matching |firstn=.
When an author or editor parameter contains some form of 'et al.', the 'et al.'
is stripped from the parameter and a flag (etal) returned that will cause list_people()
to add the static 'et al.' text from Module:Citation/CS1/Configuration. This keeps
'et al.' out of the template's metadata. When this occurs, an error is emitted.
]]
local function extract_names(args, list_name)
local names = {}; -- table of names
local last; -- individual name components
local first;
local link;
local mask;
local i = 1; -- loop counter/indexer
local n = 1; -- output table indexer
local count = 0; -- used to count the number of times we haven't found a |last= (or alias for authors, |editor-last or alias for editors)
local etal = false; -- return value set to true when we find some form of et al. in an author parameter
local last_alias, first_alias, link_alias; -- selected parameter aliases used in error messaging
while true do
last, last_alias = utilities.select_one ( args, cfg.aliases[list_name .. '-Last'], 'err_redundant_parameters', i ); -- search through args for name components beginning at 1
first, first_alias = utilities.select_one ( args, cfg.aliases[list_name .. '-First'], 'err_redundant_parameters', i );
link, link_alias = utilities.select_one ( args, cfg.aliases[list_name .. '-Link'], 'err_redundant_parameters', i );
mask = utilities.select_one ( args, cfg.aliases[list_name .. '-Mask'], 'err_redundant_parameters', i );
if last then -- error check |lastn= alias for unknown interwiki link prefix; done here because this is where we have the parameter name
local project, language = interwiki_prefixen_get (last, true); -- true because we expect interwiki links in |lastn= to be wikilinked
if nil == project and nil == language then -- when both are nil
utilities.set_message ('err_bad_paramlink', last_alias); -- not known, emit an error message -- TODO: err_bad_interwiki?
last = utilities.remove_wiki_link (last); -- remove wikilink markup; show display value only
end
end
if link then -- error check |linkn= alias for unknown interwiki link prefix
local project, language = interwiki_prefixen_get (link, false); -- false because wiki links in |author-linkn= is an error
if nil == project and nil == language then -- when both are nil
utilities.set_message ('err_bad_paramlink', link_alias); -- not known, emit an error message -- TODO: err_bad_interwiki?
link = nil; -- unset so we don't link
link_alias = nil;
end
end
last, etal = name_has_etal (last, etal, false, last_alias); -- find and remove variations on et al.
first, etal = name_has_etal (first, etal, false, first_alias); -- find and remove variations on et al.
last, first = name_checks (last, first, list_name, last_alias, first_alias); -- multiple names, extraneous annotation, etc. checks
if first and not last then -- if there is a firstn without a matching lastn
local alias = first_alias:find ('given', 1, true) and 'given' or 'first'; -- get first or given form of the alias
utilities.set_message ('err_first_missing_last', {
first_alias, -- param name of alias missing its mate
first_alias:gsub (alias, {['first'] = 'last', ['given'] = 'surname'}), -- make param name appropriate to the alias form
}); -- add this error message
elseif not first and not last then -- if both firstn and lastn aren't found, are we done?
count = count + 1; -- number of times we haven't found last and first
if 2 <= count then -- two missing names and we give up
break; -- normal exit or there is a two-name hole in the list; can't tell which
end
else -- we have last with or without a first
local result;
link = link_title_ok (link, link_alias, last, last_alias); -- check for improper wiki-markup
if first then
link = link_title_ok (link, link_alias, first, first_alias); -- check for improper wiki-markup
end
names[n] = {last = last, first = first, link = link, mask = mask, corporate = false}; -- add this name to our names list (corporate for |vauthors= only)
n = n + 1; -- point to next location in the names table
if 1 == count then -- if the previous name was missing
utilities.set_message ('err_missing_name', {list_name:match ("(%w+)List"):lower(), i - 1}); -- add this error message
end
count = 0; -- reset the counter, we're looking for two consecutive missing names
end
i = i + 1; -- point to next args location
end
return names, etal; -- all done, return our list of names and the etal flag
end
--[[--------------------------< N A M E _ T A G _ G E T >------------------------------------------------------
attempt to decode |language=<lang_param> and return language name and matching tag; nil else.
This function looks for:
<lang_param> as a tag in cfg.lang_tag_remap{}
<lang_param> as a name in cfg.lang_name_remap{}
<lang_param> as a name in cfg.mw_languages_by_name_t
<lang_param> as a tag in cfg.mw_languages_by_tag_t
when those fail, presume that <lang_param> is an IETF-like tag that MediaWiki does not recognize. Strip all
script, region, variant, whatever subtags from <lang_param> to leave just a two or three character language tag
and look for the new <lang_param> in cfg.mw_languages_by_tag_t{}
on success, returns name (in properly capitalized form) and matching tag (in lowercase); on failure returns nil
]]
local function name_tag_get (lang_param)
local lang_param_lc = mw.ustring.lower (lang_param); -- use lowercase as an index into the various tables
local name;
local tag;
name = cfg.lang_tag_remap[lang_param_lc]; -- assume <lang_param_lc> is a tag; attempt to get remapped language name
if name then -- when <name>, <lang_param> is a tag for a remapped language name
if cfg.lang_name_remap[name:lower()][2] ~= lang_param_lc then
utilities.set_message ('maint_unknown_lang'); -- add maint category if not already added
return name, cfg.lang_name_remap[name:lower()][2]; -- so return name and tag from lang_name_remap[name]; special case to xlate sr-ec and sr-el to sr-cyrl and sr-latn
end
return name, lang_param_lc; -- so return <name> from remap and <lang_param_lc>
end
tag = lang_param_lc:match ('^(%a%a%a?)%-.*'); -- still assuming that <lang_param_lc> is a tag; strip script, region, variant subtags
name = cfg.lang_tag_remap[tag]; -- attempt to get remapped language name with language subtag only
if name then -- when <name>, <tag> is a tag for a remapped language name
return name, tag; -- so return <name> from remap and <tag>
end
if cfg.lang_name_remap[lang_param_lc] then -- not a remapped tag, assume <lang_param_lc> is a name; attempt to get remapped language tag
return cfg.lang_name_remap[lang_param_lc][1], cfg.lang_name_remap[lang_param_lc][2]; -- for this <lang_param_lc>, return a (possibly) new name and appropriate tag
end
name = cfg.mw_languages_by_tag_t[lang_param_lc]; -- assume that <lang_param_lc> is a tag; attempt to get its matching language name
if name then
return name, lang_param_lc; -- <lang_param_lc> is a tag so return it and <name>
end
tag = cfg.mw_languages_by_name_t[lang_param_lc]; -- assume that <lang_param_lc> is a language name; attempt to get its matching tag
if tag then
return cfg.mw_languages_by_tag_t[tag], tag; -- <lang_param_lc> is a name so return the name from the table and <tag>
end
tag = lang_param_lc:match ('^(%a%a%a?)%-.*'); -- is <lang_param_lc> an IETF-like tag that MediaWiki doesn't recognize? <tag> gets the language subtag; nil else
if tag then
name = cfg.mw_languages_by_tag_t[tag]; -- attempt to get a language name using the shortened <tag>
if name then
return name, tag; -- <lang_param_lc> is an unrecognized IETF-like tag so return <name> and language subtag
end
end
end
--[[-------------------< L A N G U A G E _ P A R A M E T E R >------------------
Gets language name from a provided two- or three-character ISO 639 code. If a code
is recognized by MediaWiki, use the returned name; if not, then use the value that
was provided with the language parameter.
When |language= contains a recognized language (either code or name), the page is
assigned to the category for that code: Category:Norwegian-language sources (no).
For valid three-character code languages, the page is assigned to the single category
for '639-2' codes: Category:CS1 ISO 639-2 language sources.
Languages that are the same as the local wiki are not categorized. MediaWiki does
not recognize three-character equivalents of two-character codes: code 'ar' is
recognized but code 'ara' is not.
This function supports multiple languages in the form |language=nb, French, th
where the language names or codes are separated from each other by commas with
optional space characters.
]]
local function language_parameter (lang)
local tag; -- some form of IETF-like language tag; language subtag with optional region, sript, vatiant, etc subtags
local lang_subtag; -- ve populates |language= with mostly unecessary region subtags the MediaWiki does not recognize; this is the base language subtag
local name; -- the language name
local language_list = {}; -- table of language names to be rendered
local names_t = {}; -- table made from the value assigned to |language=
local this_wiki_name = mw.language.fetchLanguageName (cfg.this_wiki_code, cfg.this_wiki_code); -- get this wiki's language name
names_t = mw.text.split (lang, '%s*,%s*'); -- names should be a comma separated list
for _, lang in ipairs (names_t) do -- reuse lang here because we don't yet know if lang is a language name or a language tag
name, tag = name_tag_get (lang); -- attempt to get name/tag pair for <lang>; <name> has proper capitalization; <tag> is lowercase
if utilities.is_set (tag) then
lang_subtag = tag:gsub ('^(%a%a%a?)%-.*', '%1'); -- for categorization, strip any IETF-like tags from language tag
if cfg.this_wiki_code ~= lang_subtag then -- when the language is not the same as this wiki's language
if 2 == lang_subtag:len() then -- and is a two-character tag
utilities.add_prop_cat ('foreign-lang-source', {name, tag}, lang_subtag); -- categorize it; tag appended to allow for multiple language categorization
else -- or is a recognized language (but has a three-character tag)
utilities.add_prop_cat ('foreign-lang-source-2', {lang_subtag}, lang_subtag); -- categorize it differently TODO: support multiple three-character tag categories per cs1|2 template?
end
elseif cfg.local_lang_cat_enable then -- when the language and this wiki's language are the same and categorization is enabled
utilities.add_prop_cat ('local-lang-source', {name, lang_subtag}); -- categorize it
end
else
name = lang; -- return whatever <lang> has so that we show something
utilities.set_message ('maint_unknown_lang'); -- add maint category if not already added
end
table.insert (language_list, name);
name = ''; -- so we can reuse it
end
name = utilities.make_sep_list (#language_list, language_list);
if (1 == #language_list) and (lang_subtag == cfg.this_wiki_code) then -- when only one language, find lang name in this wiki lang name; for |language=en-us, 'English' in 'American English'
return ''; -- if one language and that language is this wiki's return an empty string (no annotation)
end
return (" " .. wrap_msg ('language', name)); -- otherwise wrap with '(in ...)'
--[[ TODO: should only return blank or name rather than full list
so we can clean up the bunched parenthetical elements Language, Type, Format
]]
end
--[[-----------------------< S E T _ C S _ S T Y L E >--------------------------
Gets the default CS style configuration for the given mode.
Returns default separator and either postscript as passed in or the default.
In CS1, the default postscript and separator are '.'.
In CS2, the default postscript is the empty string and the default separator is ','.
]]
local function set_cs_style (postscript, mode)
if utilities.is_set(postscript) then
-- emit a maintenance message if user postscript is the default cs1 postscript
-- we catch the opposite case for cs2 in set_style
if mode == 'cs1' and postscript == cfg.presentation['ps_' .. mode] then
utilities.set_message ('maint_postscript');
end
else
postscript = cfg.presentation['ps_' .. mode];
end
return cfg.presentation['sep_' .. mode], postscript;
end
--[[--------------------------< S E T _ S T Y L E >-----------------------------
Sets the separator and postscript styles. Checks the |mode= first and the
#invoke CitationClass second. Removes the postscript if postscript == none.
]]
local function set_style (mode, postscript, cite_class)
local sep;
if 'cs2' == mode then
sep, postscript = set_cs_style (postscript, 'cs2');
elseif 'cs1' == mode then
sep, postscript = set_cs_style (postscript, 'cs1');
elseif 'citation' == cite_class then
sep, postscript = set_cs_style (postscript, 'cs2');
else
sep, postscript = set_cs_style (postscript, 'cs1');
end
if cfg.keywords_xlate[postscript:lower()] == 'none' then
-- emit a maintenance message if user postscript is the default cs2 postscript
-- we catch the opposite case for cs1 in set_cs_style
if 'cs2' == mode or ('cs1' ~= mode and 'citation' == cite_class) then -- {{citation |title=Title |mode=cs1 |postscript=none}} should not emit maint message
utilities.set_message ('maint_postscript');
end
postscript = '';
end
return sep, postscript
end
--[=[-------------------------< I S _ P D F >-----------------------------------
Determines if a URL has the file extension that is one of the PDF file extensions
used by [[MediaWiki:Common.css]] when applying the PDF icon to external links.
returns true if file extension is one of the recognized extensions, else false
]=]
local function is_pdf (url)
return url:match ('%.pdf$') or url:match ('%.PDF$') or
url:match ('%.pdf[%?#]') or url:match ('%.PDF[%?#]') or
url:match ('%.PDF#') or url:match ('%.pdf#');
end
--[[--------------------------< S T Y L E _ F O R M A T >-----------------------
Applies CSS style to |format=, |chapter-format=, etc. Also emits an error message
if the format parameter does not have a matching URL parameter. If the format parameter
is not set and the URL contains a file extension that is recognized as a PDF document
by MediaWiki's commons.css, this code will set the format parameter to (PDF) with
the appropriate styling.
]]
local function style_format (format, url, fmt_param, url_param)
if utilities.is_set (format) then
format = utilities.wrap_style ('format', format); -- add leading space, parentheses, resize
if not utilities.is_set (url) then
utilities.set_message ('err_format_missing_url', {fmt_param, url_param}); -- add an error message
end
elseif is_pdf (url) then -- format is not set so if URL is a PDF file then
format = utilities.wrap_style ('format', 'PDF'); -- set format to PDF
else
format = ''; -- empty string for concatenation
end
return format;
end
--[[---------------------< G E T _ D I S P L A Y _ N A M E S >------------------
Returns a number that defines the number of names displayed for author and editor
name lists and a Boolean flag to indicate when et al. should be appended to the name list.
When the value assigned to |display-xxxxors= is a number greater than or equal to zero,
return the number and the previous state of the 'etal' flag (false by default
but may have been set to true if the name list contains some variant of the text 'et al.').
When the value assigned to |display-xxxxors= is the keyword 'etal', return a number
that is one greater than the number of authors in the list and set the 'etal' flag true.
This will cause the list_people() to display all of the names in the name list followed by 'et al.'
In all other cases, returns nil and the previous state of the 'etal' flag.
inputs:
max: A['DisplayAuthors'] or A['DisplayEditors'], etc; a number or some flavor of etal
count: #a or #e
list_name: 'authors' or 'editors'
etal: author_etal or editor_etal
This function sets an error message when |display-xxxxors= value greater than or equal to number of names but
not when <max> comes from {{cs1 config}} global settings. When using global settings, <param> is set to the
keyword 'cs1 config' which is used to supress the normal error. Error is suppressed because it is to be expected
that some citations in an article will have the same or fewer names that the limit specified in {{cs1 config}}.
]]
local function get_display_names (max, count, list_name, etal, param)
if utilities.is_set (max) then
if 'etal' == max:lower():gsub("[ '%.]", '') then -- the :gsub() portion makes 'etal' from a variety of 'et al.' spellings and stylings
max = count + 1; -- number of authors + 1 so display all author name plus et al.
etal = true; -- overrides value set by extract_names()
elseif max:match ('^%d+$') then -- if is a string of numbers
max = tonumber (max); -- make it a number
if (max >= count) and ('cs1 config' ~= param) then -- error when local |display-xxxxors= value greater than or equal to number of names; not an error when using global setting
utilities.set_message ('err_disp_name', {param, max}); -- add error message
max = nil;
end
else -- not a valid keyword or number
utilities.set_message ('err_disp_name', {param, max}); -- add error message
max = nil; -- unset; as if |display-xxxxors= had not been set
end
end
return max, etal;
end
--[[----------< E X T R A _ T E X T _ I N _ P A G E _ C H E C K >---------------
Adds error if |page=, |pages=, |quote-page=, |quote-pages= has what appears to be
some form of p. or pp. abbreviation in the first characters of the parameter content.
check page for extraneous p, p., pp, pp., pg, pg. at start of parameter value:
good pattern: '^P[^%.P%l]' matches when page begins PX or P# but not Px
where x and X are letters and # is a digit
bad pattern: '^[Pp][PpGg]' matches when page begins pp, pP, Pp, PP, pg, pG, Pg, PG
]]
local function extra_text_in_page_check (val, name)
if not val:match (cfg.vol_iss_pg_patterns.good_ppattern) then
for _, pattern in ipairs (cfg.vol_iss_pg_patterns.bad_ppatterns) do -- spin through the selected sequence table of patterns
if val:match (pattern) then -- when a match, error so
utilities.set_message ('err_extra_text_pages', name); -- add error message
return; -- and done
end
end
end
end
--[[--------------------------< E X T R A _ T E X T _ I N _ V O L _ I S S _ C H E C K >------------------------
Adds error if |volume= or |issue= has what appears to be some form of redundant 'type' indicator. Applies to
both; this function looks for issue text in both |issue= and |volume= and looks for volume-like text in |voluem=
and |issue=.
For |volume=:
'V.', or 'Vol.' (with or without the dot) abbreviations or 'Volume' in the first characters of the parameter
content (all case insensitive). 'V' and 'v' (without the dot) are presumed to be roman numerals so
are allowed.
For |issue=:
'No.', 'I.', 'Iss.' (with or without the dot) abbreviations, or 'Issue' in the first characters of the
parameter content (all case insensitive); numero styling: 'n°' with degree sign U+00B0, and № precomposed
numero sign U+2116.
Single character values ('v', 'i', 'n') allowed when not followed by separator character ('.', ':', '=', or
whitespace character) – param values are trimmed of whitespace by MediaWiki before delivered to the module.
<val> is |volume= or |issue= parameter value
<name> is |volume= or |issue= parameter name for error message
<selector> is 'v' for |volume=, 'i' for |issue=
sets error message on failure; returns nothing
]]
local function extra_text_in_vol_iss_check (val, name, selector)
if not utilities.is_set (val) then
return;
end
local handler = 'v' == selector and 'err_extra_text_volume' or 'err_extra_text_issue';
local accept_val;
val, accept_val = utilities.has_accept_as_written (val);
--if accept_val then -- if uncomment this, |volume=((vol. 1)) suppresses error
-- return;
--end
--val = mw.text.unstripNoWiki (val); -- if uncomment this, |volume=<nowiki>vol. 1</nowiki> shows error
val = val:lower(); -- force parameter value to lower case
for _, pattern in ipairs (cfg.vol_iss_pg_patterns.vi_patterns_t) do -- spin through the sequence table of patterns
if val:match (pattern) then -- when a match, error so
utilities.set_message (handler, name); -- add error message
return; -- and done
end
end
end
--[=[-------------------------< G E T _ V _ N A M E _ T A B L E >----------------------------------------------
split apart a |vauthors= or |veditors= parameter. This function allows for corporate names, wrapped in doubled
parentheses to also have commas; in the old version of the code, the doubled parentheses were included in the
rendered citation and in the metadata. Individual author names may be wikilinked
|vauthors=Jones AB, [[E. B. White|White EB]], ((Black, Brown, and Co.))
]=]
local function get_v_name_table (vparam, output_table, output_link_table)
local _, accept = utilities.has_accept_as_written (vparam);
if accept then
utilities.add_prop_cat ('vanc-accept'); -- add properties category
end
local name_table = mw.text.split(vparam, "%s*,%s*"); -- names are separated by commas
local wl_type, label, link; -- wl_type not used here; just a placeholder
local i = 1;
while name_table[i] do
if name_table[i]:match ('^%(%(.*[^%)][^%)]$') then -- first segment of corporate with one or more commas; this segment has the opening doubled parentheses
local name = name_table[i];
i = i + 1; -- bump indexer to next segment
while name_table[i] do
name = name .. ', ' .. name_table[i]; -- concatenate with previous segments
if name_table[i]:match ('^.*%)%)$') then -- if this table member has the closing doubled parentheses
break; -- and done reassembling so
end
i = i + 1; -- bump indexer
end
table.insert (output_table, name); -- and add corporate name to the output table
table.insert (output_link_table, ''); -- no wikilink
else
wl_type, label, link = utilities.is_wikilink (name_table[i]); -- wl_type is: 0, no wl (text in label variable); 1, [[D]]; 2, [[L|D]]
table.insert (output_table, label); -- add this name
if 1 == wl_type then
table.insert (output_link_table, label); -- simple wikilink [[D]]
else
table.insert (output_link_table, link); -- no wikilink or [[L|D]]; add this link if there is one, else empty string
end
end
i = i + 1;
end
return output_table;
end
--[[--------------------------< P A R S E _ V A U T H O R S _ V E D I T O R S >--------------------------------
This function extracts author / editor names from |vauthors= or |veditors= and finds matching |xxxxor-maskn= and
|xxxxor-linkn= in args. It then returns a table of assembled names just as extract_names() does.
Author / editor names in |vauthors= or |veditors= must be in Vancouver system style. Corporate or institutional names
may sometimes be required and because such names will often fail the is_good_vanc_name() and other format compliance
tests, are wrapped in doubled parentheses ((corporate name)) to suppress the format tests.
Supports generational suffixes Jr, 2nd, 3rd, 4th–6th.
This function sets the Vancouver error when a required comma is missing and when there is a space between an author's initials.
]]
local function parse_vauthors_veditors (args, vparam, list_name)
local names = {}; -- table of names assembled from |vauthors=, |author-maskn=, |author-linkn=
local v_name_table = {};
local v_link_table = {}; -- when name is wikilinked, targets go in this table
local etal = false; -- return value set to true when we find some form of et al. vauthors parameter
local last, first, link, mask, suffix;
local corporate = false;
vparam, etal = name_has_etal (vparam, etal, true); -- find and remove variations on et al. do not categorize (do it here because et al. might have a period)
v_name_table = get_v_name_table (vparam, v_name_table, v_link_table); -- names are separated by commas
for i, v_name in ipairs(v_name_table) do
first = ''; -- set to empty string for concatenation and because it may have been set for previous author/editor
local accept_name;
v_name, accept_name = utilities.has_accept_as_written (v_name); -- remove accept-this-as-written markup when it wraps all of <v_name>
if accept_name then
last = v_name;
corporate = true; -- flag used in list_people()
elseif string.find(v_name, "%s") then
if v_name:find('[;%.]') then -- look for commonly occurring punctuation characters;
add_vanc_error (cfg.err_msg_supl.punctuation, i);
end
local lastfirstTable = {}
lastfirstTable = mw.text.split(v_name, "%s+")
first = table.remove(lastfirstTable); -- removes and returns value of last element in table which should be initials or generational suffix
if not mw.ustring.match (first, '^%u+$') then -- mw.ustring here so that later we will catch non-Latin characters
suffix = first; -- not initials so assume that whatever we got is a generational suffix
first = table.remove(lastfirstTable); -- get what should be the initials from the table
end
last = table.concat(lastfirstTable, ' ') -- returns a string that is the concatenation of all other names that are not initials and generational suffix
if not utilities.is_set (last) then
first = ''; -- unset
last = v_name; -- last empty because something wrong with first
add_vanc_error (cfg.err_msg_supl.name, i);
end
if mw.ustring.match (last, '%a+%s+%u+%s+%a+') then
add_vanc_error (cfg.err_msg_supl['missing comma'], i); -- matches last II last; the case when a comma is missing
end
if mw.ustring.match (v_name, ' %u %u$') then -- this test is in the wrong place TODO: move or replace with a more appropriate test
add_vanc_error (cfg.err_msg_supl.initials, i); -- matches a space between two initials
end
else
last = v_name; -- last name or single corporate name? Doesn't support multiword corporate names? do we need this?
end
if utilities.is_set (first) then
if not mw.ustring.match (first, "^%u?%u$") then -- first shall contain one or two upper-case letters, nothing else
add_vanc_error (cfg.err_msg_supl.initials, i); -- too many initials; mixed case initials (which may be ok Romanization); hyphenated initials
end
is_good_vanc_name (last, first, suffix, i); -- check first and last before restoring the suffix which may have a non-Latin digit
if utilities.is_set (suffix) then
first = first .. ' ' .. suffix; -- if there was a suffix concatenate with the initials
suffix = ''; -- unset so we don't add this suffix to all subsequent names
end
else
if not corporate then
is_good_vanc_name (last, '', nil, i);
end
end
link = utilities.select_one ( args, cfg.aliases[list_name .. '-Link'], 'err_redundant_parameters', i ) or v_link_table[i];
mask = utilities.select_one ( args, cfg.aliases[list_name .. '-Mask'], 'err_redundant_parameters', i );
names[i] = {last = last, first = first, link = link, mask = mask, corporate = corporate}; -- add this assembled name to our names list
end
return names, etal; -- all done, return our list of names
end
--[[--------------------------< S E L E C T _ A U T H O R _ E D I T O R _ S O U R C E >------------------------
Select one of |authors=, |authorn= / |lastn / firstn=, or |vauthors= as the source of the author name list or
select one of |editorn= / editor-lastn= / |editor-firstn= or |veditors= as the source of the editor name list.
Only one of these appropriate three will be used. The hierarchy is: |authorn= (and aliases) highest and |authors= lowest;
|editorn= (and aliases) highest and |veditors= lowest (support for |editors= withdrawn)
When looking for |authorn= / |editorn= parameters, test |xxxxor1= and |xxxxor2= (and all of their aliases); stops after the second
test which mimicks the test used in extract_names() when looking for a hole in the author name list. There may be a better
way to do this, I just haven't discovered what that way is.
Emits an error message when more than one xxxxor name source is provided.
In this function, vxxxxors = vauthors or veditors; xxxxors = authors as appropriate.
]]
local function select_author_editor_source (vxxxxors, xxxxors, args, list_name)
local lastfirst = false;
if utilities.select_one ( args, cfg.aliases[list_name .. '-Last'], 'none', 1 ) or -- do this twice in case we have a |first1= without a |last1=; this ...
utilities.select_one ( args, cfg.aliases[list_name .. '-First'], 'none', 1 ) or -- ... also catches the case where |first= is used with |vauthors=
utilities.select_one ( args, cfg.aliases[list_name .. '-Last'], 'none', 2 ) or
utilities.select_one ( args, cfg.aliases[list_name .. '-First'], 'none', 2 ) then
lastfirst = true;
end
if (utilities.is_set (vxxxxors) and true == lastfirst) or -- these are the three error conditions
(utilities.is_set (vxxxxors) and utilities.is_set (xxxxors)) or
(true == lastfirst and utilities.is_set (xxxxors)) then
utilities.set_message ('err_redundant_parameters',
utilities.substitute (cfg.special_case_translation.name_list_params,
('AuthorList' == list_name) and cfg.special_case_translation.author or cfg.special_case_translation.editor)); -- add error message
end
if true == lastfirst then return 1 end; -- return a number indicating which author name source to use
if utilities.is_set (vxxxxors) then return 2 end;
if utilities.is_set (xxxxors) then return 3 end;
return 1; -- no authors so return 1; this allows missing author name test to run in case there is a first without last
end
--[[--------------------------< I S _ V A L I D _ P A R A M E T E R _ V A L U E >------------------------------
This function is used to validate a parameter's assigned value for those parameters that have only a limited number
of allowable values (yes, y, true, live, dead, etc.). When the parameter value has not been assigned a value (missing
or empty in the source template) the function returns the value specified by ret_val. If the parameter value is one
of the list of allowed values returns the translated value; else, emits an error message and returns the value
specified by ret_val.
TODO: explain <invert>
]]
local function is_valid_parameter_value (value, name, possible, ret_val, invert)
if not utilities.is_set (value) then
return ret_val; -- an empty parameter is ok
end
if (not invert and utilities.in_array (value, possible)) then -- normal; <value> is in <possible> table
return cfg.keywords_xlate[value]; -- return translation of parameter keyword
elseif invert and not utilities.in_array (value, possible) then -- invert; <value> is not in <possible> table
return value; -- return <value> as it is
else
utilities.set_message ('err_invalid_param_val', {name, value}); -- not an allowed value so add error message
return ret_val;
end
end
--[[--------------------------< T E R M I N A T E _ N A M E _ L I S T >----------------------------------------
This function terminates a name list (author, contributor, editor) with a separator character (sepc) and a space
when the last character is not a sepc character or when the last three characters are not sepc followed by two
closing square brackets (close of a wikilink). When either of these is true, the name_list is terminated with a
single space character.
]]
local function terminate_name_list (name_list, sepc)
if (string.sub (name_list, -3, -1) == sepc .. '. ') then -- if already properly terminated
return name_list; -- just return the name list
elseif (string.sub (name_list, -1, -1) == sepc) or (string.sub (name_list, -3, -1) == sepc .. ']]') then -- if last name in list ends with sepc char
return name_list .. " "; -- don't add another
else
return name_list .. sepc .. ' '; -- otherwise terminate the name list
end
end
--[[-------------------------< F O R M A T _ V O L U M E _ I S S U E >-----------------------------------------
returns the concatenation of the formatted volume and issue (or journal article number) parameters as a single
string; or formatted volume or formatted issue, or an empty string if neither are set.
]]
local function format_volume_issue (volume, issue, article, cite_class, origin, sepc, lower)
if not utilities.is_set (volume) and not utilities.is_set (issue) and not utilities.is_set (article) then
return '';
end
-- same condition as in format_pages_sheets()
local is_journal = 'journal' == cite_class or (utilities.in_array (cite_class, {'citation', 'map', 'interview'}) and 'journal' == origin);
local is_numeric_vol = volume and (volume:match ('^[MDCLXVI]+$') or volume:match ('^%d+$')); -- is only uppercase roman numerals or only digits?
local is_long_vol = volume and (4 < mw.ustring.len(volume)); -- is |volume= value longer than 4 characters?
if volume and (not is_numeric_vol and is_long_vol) then -- when not all digits or Roman numerals, is |volume= longer than 4 characters?
utilities.add_prop_cat ('long-vol'); -- yes, add properties cat
end
if is_journal then -- journal-style formatting
local vol = '';
if utilities.is_set (volume) then
if is_numeric_vol then -- |volume= value all digits or all uppercase Roman numerals?
vol = utilities.substitute (cfg.presentation['vol-bold'], {sepc, volume}); -- render in bold face
elseif is_long_vol then -- not all digits or Roman numerals; longer than 4 characters?
vol = utilities.substitute (cfg.messages['j-vol'], {sepc, utilities.hyphen_to_dash (volume)}); -- not bold
else -- four or fewer characters
vol = utilities.substitute (cfg.presentation['vol-bold'], {sepc, utilities.hyphen_to_dash (volume)}); -- bold
end
end
vol = vol .. (utilities.is_set (issue) and utilities.substitute (cfg.messages['j-issue'], issue) or '')
vol = vol .. (utilities.is_set (article) and utilities.substitute (cfg.messages['j-article-num'], article) or '')
return vol;
end
if 'podcast' == cite_class and utilities.is_set (issue) then
return wrap_msg ('issue', {sepc, issue}, lower);
end
if 'conference' == cite_class and utilities.is_set (article) then -- |article-number= supported only in journal and conference cites
if utilities.is_set (volume) and utilities.is_set (article) then -- both volume and article number
return wrap_msg ('vol-art', {sepc, utilities.hyphen_to_dash (volume), article}, lower);
elseif utilities.is_set (article) then -- article number alone; when volume alone, handled below
return wrap_msg ('art', {sepc, article}, lower);
end
end
-- all other types of citation
if utilities.is_set (volume) and utilities.is_set (issue) then
return wrap_msg ('vol-no', {sepc, utilities.hyphen_to_dash (volume), issue}, lower);
elseif utilities.is_set (volume) then
return wrap_msg ('vol', {sepc, utilities.hyphen_to_dash (volume)}, lower);
else
return wrap_msg ('issue', {sepc, issue}, lower);
end
end
--[[-------------------------< F O R M A T _ P A G E S _ S H E E T S >-----------------------------------------
adds static text to one of |page(s)= or |sheet(s)= values and returns it with all of the others set to empty strings.
The return order is:
page, pages, sheet, sheets
Singular has priority over plural when both are provided.
]]
local function format_pages_sheets (page, pages, sheet, sheets, cite_class, origin, sepc, nopp, lower)
if 'map' == cite_class then -- only cite map supports sheet(s) as in-source locators
if utilities.is_set (sheet) then
if 'journal' == origin then
return '', '', wrap_msg ('j-sheet', sheet, lower), '';
else
return '', '', wrap_msg ('sheet', {sepc, sheet}, lower), '';
end
elseif utilities.is_set (sheets) then
if 'journal' == origin then
return '', '', '', wrap_msg ('j-sheets', sheets, lower);
else
return '', '', '', wrap_msg ('sheets', {sepc, sheets}, lower);
end
end
end
local is_journal = 'journal' == cite_class or (utilities.in_array (cite_class, {'citation', 'map', 'interview'}) and 'journal' == origin);
if utilities.is_set (page) then
if is_journal then
return utilities.substitute (cfg.messages['j-page(s)'], page), '', '', '';
elseif not nopp then
return utilities.substitute (cfg.messages['p-prefix'], {sepc, page}), '', '', '';
else
return utilities.substitute (cfg.messages['nopp'], {sepc, page}), '', '', '';
end
elseif utilities.is_set (pages) then
if is_journal then
return utilities.substitute (cfg.messages['j-page(s)'], pages), '', '', '';
elseif tonumber(pages) ~= nil and not nopp then -- if pages is only digits, assume a single page number
return '', utilities.substitute (cfg.messages['p-prefix'], {sepc, pages}), '', '';
elseif not nopp then
return '', utilities.substitute (cfg.messages['pp-prefix'], {sepc, pages}), '', '';
else
return '', utilities.substitute (cfg.messages['nopp'], {sepc, pages}), '', '';
end
end
return '', '', '', ''; -- return empty strings
end
--[[--------------------------< I N S O U R C E _ L O C _ G E T >----------------------------------------------
returns one of the in-source locators: page, pages, or at.
If any of these are interwiki links to Wikisource, returns the label portion of the interwiki-link as plain text
for use in COinS. This COinS thing is done because here we convert an interwiki-link to an external link and
add an icon span around that; get_coins_pages() doesn't know about the span. TODO: should it?
TODO: add support for sheet and sheets?; streamline;
TODO: make it so that this function returns only one of the three as the single in-source (the return value assigned
to a new name)?
]]
local function insource_loc_get (page, page_orig, pages, pages_orig, at)
local ws_url, ws_label, coins_pages, L; -- for Wikisource interwiki-links; TODO: this corrupts page metadata (span remains in place after cleanup; fix there?)
if utilities.is_set (page) then
if utilities.is_set (pages) or utilities.is_set (at) then
pages = ''; -- unset the others
at = '';
end
extra_text_in_page_check (page, page_orig); -- emit error message when |page= value begins with what looks like p., pp., etc.
ws_url, ws_label, L = wikisource_url_make (page); -- make ws URL from |page= interwiki link; link portion L becomes tooltip label
if ws_url then
page = external_link (ws_url, ws_label .. ' ', 'ws link in page'); -- space char after label to move icon away from in-source text; TODO: a better way to do this?
page = utilities.substitute (cfg.presentation['interwiki-icon'], {cfg.presentation['class-wikisource'], L, page});
coins_pages = ws_label;
end
elseif utilities.is_set (pages) then
if utilities.is_set (at) then
at = ''; -- unset
end
extra_text_in_page_check (pages, pages_orig); -- emit error message when |page= value begins with what looks like p., pp., etc.
ws_url, ws_label, L = wikisource_url_make (pages); -- make ws URL from |pages= interwiki link; link portion L becomes tooltip label
if ws_url then
pages = external_link (ws_url, ws_label .. ' ', 'ws link in pages'); -- space char after label to move icon away from in-source text; TODO: a better way to do this?
pages = utilities.substitute (cfg.presentation['interwiki-icon'], {cfg.presentation['class-wikisource'], L, pages});
coins_pages = ws_label;
end
elseif utilities.is_set (at) then
ws_url, ws_label, L = wikisource_url_make (at); -- make ws URL from |at= interwiki link; link portion L becomes tooltip label
if ws_url then
at = external_link (ws_url, ws_label .. ' ', 'ws link in at'); -- space char after label to move icon away from in-source text; TODO: a better way to do this?
at = utilities.substitute (cfg.presentation['interwiki-icon'], {cfg.presentation['class-wikisource'], L, at});
coins_pages = ws_label;
end
end
return page, pages, at, coins_pages;
end
--[[--------------------------< I S _ U N I Q U E _ A R C H I V E _ U R L >------------------------------------
add error message when |archive-url= value is same as |url= or chapter-url= (or alias...) value
]]
local function is_unique_archive_url (archive, url, c_url, source, date)
if utilities.is_set (archive) then
if archive == url or archive == c_url then
utilities.set_message ('err_bad_url', {utilities.wrap_style ('parameter', source)}); -- add error message
return '', ''; -- unset |archive-url= and |archive-date= because same as |url= or |chapter-url=
end
end
return archive, date;
end
--[=[-------------------------< A R C H I V E _ U R L _ C H E C K >--------------------------------------------
Check archive.org URLs to make sure they at least look like they are pointing at valid archives and not to the
save snapshot URL or to calendar pages. When the archive URL is 'https://web.archive.org/save/' (or http://...)
archive.org saves a snapshot of the target page in the URL. That is something that Wikipedia should not allow
unwitting readers to do.
When the archive.org URL does not have a complete timestamp, archive.org chooses a snapshot according to its own
algorithm or provides a calendar 'search' result. [[WP:ELNO]] discourages links to search results.
This function looks at the value assigned to |archive-url= and returns empty strings for |archive-url= and
|archive-date= and an error message when:
|archive-url= holds an archive.org save command URL
|archive-url= is an archive.org URL that does not have a complete timestamp (YYYYMMDDhhmmss 14 digits) in the
correct place
otherwise returns |archive-url= and |archive-date=
There are two mostly compatible archive.org URLs:
//web.archive.org/<timestamp>... -- the old form
//web.archive.org/web/<timestamp>... -- the new form
The old form does not support or map to the new form when it contains a display flag. There are four identified flags
('id_', 'js_', 'cs_', 'im_') but since archive.org ignores others following the same form (two letters and an underscore)
we don't check for these specific flags but we do check the form.
This function supports a preview mode. When the article is rendered in preview mode, this function may return a modified
archive URL:
for save command errors, return undated wildcard (/*/)
for timestamp errors when the timestamp has a wildcard, return the URL unmodified
for timestamp errors when the timestamp does not have a wildcard, return with timestamp limited to six digits plus wildcard (/yyyymm*/)
A secondary function is to return an archive-url timestamp from those archive urls that have them. The timestamp
is used by validation.archive_date_check() to see if the value in |archive-date= matches the timestamp in the
archive url.
]=]
local function archive_url_check (url, date)
local err_msg = ''; -- start with the error message empty
local path, timestamp, flag; -- portions of the archive.org URL
local function is_ts_date_valid (timestamp, origin_date) -- local function to validate archive url taimestamp date; time ignored
local y, m, d = timestamp:match ('(%d%d%d%d)(%d%d)(%d%d)'); -- split into parts
if y and validation.is_valid_date (y, m, d) and (tonumber (y) >= 1996) then
return true, tonumber (y) >= origin_date; -- <origin_date> is 1996 for archive.org
end
end
if (not url:match('//web%.archive%.org/')) and (not url:match('//liveweb%.archive%.org/')) then -- also deprecated liveweb Wayback machine URL
return url, date; -- not an archive.org archive, return ArchiveURL and ArchiveDate
end
if url:match('//web%.archive%.org/save/') then -- if a save command URL, we don't want to allow saving of the target page
err_msg = cfg.err_msg_supl.save;
url = url:gsub ('(//web%.archive%.org)/save/', '%1/*/', 1); -- for preview mode: modify ArchiveURL
elseif url:match('//liveweb%.archive%.org/') then
err_msg = cfg.err_msg_supl.liveweb;
else
path, timestamp, flag = url:match('//web%.archive%.org/([^%d]*)(%d+)([^/]*)/'); -- split out some of the URL parts for evaluation
if not path then -- malformed in some way; pattern did not match
err_msg = cfg.err_msg_supl.timestamp;
elseif 14 ~= timestamp:len() then -- path and flag optional, must have 14-digit timestamp here
err_msg = cfg.err_msg_supl.timestamp;
if '*' ~= flag then
local replacement = timestamp:match ('^%d%d%d%d%d%d') or timestamp:match ('^%d%d%d%d'); -- get the first 6 (YYYYMM) or first 4 digits (YYYY)
if replacement then -- nil if there aren't at least 4 digits (year)
replacement = replacement .. string.rep ('0', 14 - replacement:len()); -- year or yearmo (4 or 6 digits) zero-fill to make 14-digit timestamp
url=url:gsub ('(//web%.archive%.org/[^%d]*)%d[^/]*', '%1' .. replacement .. '*', 1) -- for preview, modify ts to 14 digits plus splat for calendar display
end
end
elseif not is_ts_date_valid (timestamp, 1996) then -- is ymd portion of timestamp a valid date?
err_msg = cfg.err_msg_supl.timestamp;
timestamp = nil; -- unset because invalid
elseif utilities.is_set (path) and 'web/' ~= path then -- older archive URLs do not have the extra 'web/' path element
err_msg = cfg.err_msg_supl.path;
elseif utilities.is_set (flag) and not utilities.is_set (path) then -- flag not allowed with the old form URL (without the 'web/' path element)
err_msg = cfg.err_msg_supl.flag;
elseif utilities.is_set (flag) and not flag:match ('%a%a_') then -- flag if present must be two alpha characters and underscore (requires 'web/' path element)
err_msg = cfg.err_msg_supl.flag;
else
return url, date, timestamp; -- return ArchiveURL, ArchiveDate, and timestamp from |archive-url=
end
end
-- if here, something not right so
utilities.set_message ('err_archive_url', {err_msg}); -- add error message and
if is_preview_mode then
return url, date, timestamp; -- preview mode so return ArchiveURL, ArchiveDate, and timestamp from |archive-url=
else
return '', ''; -- return empty strings for ArchiveURL and ArchiveDate
end
end
--[[--------------------------< P L A C E _ C H E C K >--------------------------------------------------------
check |place=, |publication-place=, |location= to see if these params include digits. This function added because
many editors misuse location to specify the in-source location (|page(s)= and |at= are supposed to do that)
returns the original parameter value without modification; added maint cat when parameter value contains digits
]]
local function place_check (param_val)
if not utilities.is_set (param_val) then -- parameter empty or omitted
return param_val; -- return that empty state
end
if mw.ustring.find (param_val, '%d') then -- not empty, are there digits in the parameter value
utilities.set_message ('maint_location'); -- yep, add maint cat
end
return param_val; -- and done
end
--[[--------------------------< I S _ A R C H I V E D _ C O P Y >----------------------------------------------
compares |title= to 'Archived copy' (placeholder added by bots that can't find proper title); if matches, return true; nil else
]]
local function is_archived_copy (title)
title = mw.ustring.lower(title); -- switch title to lower case
if title:find (cfg.special_case_translation.archived_copy.en) then -- if title is 'Archived copy'
return true;
elseif cfg.special_case_translation.archived_copy['local'] then
if mw.ustring.find (title, cfg.special_case_translation.archived_copy['local']) then -- mw.ustring() because might not be Latin script
return true;
end
end
end
--[[--------------------------< D I S P L A Y _ N A M E S _ S E L E C T >--------------------------------------
for any of the |display-authors=, |display-editors=, etc parameters, select either the local or global setting.
When both are present, look at <local_display_names> value. When the value is some sort of 'et al.'string,
special handling is required.
When {{cs1 config}} has |display-<namelist>= AND this template has |display-<namelist>=etal AND:
the number of names specified by <number_of_names> is:
greater than the number specified in the global |display-<namelist>= parameter (<global_display_names>)
use global |display-<namelist>= parameter value
set overridden maint category
less than or equal to the number specified in the global |display-<namelist>= parameter
use local |display-<namelist>= parameter value
The purpose of this function is to prevent categorizing a template that has fewer names than the global setting
to keep the etal annotation specified by <local_display_names>.
]]
local function display_names_select (global_display_names, local_display_names, param_name, number_of_names, test)
if global_display_names and utilities.is_set (local_display_names) then -- when both
if 'etal' == local_display_names:lower():gsub("[ '%.]", '') then -- the :gsub() portion makes 'etal' from a variety of 'et al.' spellings and stylings
number_of_names = tonumber (number_of_names); -- convert these to numbers for comparison
local global_display_names_num = tonumber (global_display_names); -- <global_display_names> not set when parameter value is not digits
if number_of_names > global_display_names_num then -- template has more names than global config allows to be displayed?
utilities.set_message ('maint_overridden_setting'); -- set a maint message because global is overriding local |display-<namelist>=etal
return global_display_names, 'cs1 config'; -- return global with spoof parameter name (for get_display_names())
else
return local_display_names, param_name; -- return local because fewer names so let <local_display_names> control
end
end
-- here when <global_display_names> and <local_display_names> both numbers; <global_display_names> controls
utilities.set_message ('maint_overridden_setting'); -- set a maint message
return global_display_names, 'cs1 config'; -- return global with spoof parameter name (for get_display_names())
end
-- here when only one of <global_display_names> or <local_display_names> set
if global_display_names then
return global_display_names, 'cs1 config'; -- return global with spoof parameter name (for get_display_names())
else
return local_display_names, param_name; -- return local
end
end
--[[--------------------------< M O D E _ S E T >--------------------------------------------------------------
fetch global mode setting from {{cs1 config}} (if present) or from |mode= (if present); global setting overrides
local |mode= parameter value. When both are present, emit maintenance message
]]
local function mode_set (Mode, Mode_origin)
local mode;
if cfg.global_cs1_config_t['Mode'] then -- global setting in {{cs1 config}}; nil when empty or assigned value invalid
mode = is_valid_parameter_value (cfg.global_cs1_config_t['Mode'], 'cs1 config: mode', cfg.keywords_lists['mode'], ''); -- error messaging 'param' here is a hoax
else
mode = is_valid_parameter_value (Mode, Mode_origin, cfg.keywords_lists['mode'], '');
end
if cfg.global_cs1_config_t['Mode'] and utilities.is_set (Mode) then -- when template has |mode=<something> which global setting has overridden
utilities.set_message ('maint_overridden_setting'); -- set a maint message
end
return mode;
end
--[[--------------------------< Q U O T E _ M A K E >----------------------------------------------------------
create quotation from |quote=, |trans-quote=, and/or script-quote= with or without |quote-page= or |quote-pages=
when any of those three quote parameters are set, this function unsets <PostScript>. When none of those parameters
are set, |quote-page= and |quote-pages= are unset to nil so that they are not included in the template's metadata
]]
local function quote_make (quote, trans_quote, script_quote, quote_page, quote_pages, nopp, sepc, postscript)
if utilities.is_set (quote) or utilities.is_set (trans_quote) or utilities.is_set (script_quote) then
if utilities.is_set (quote) then
if quote:sub(1, 1) == '"' and quote:sub(-1, -1) == '"' then -- if first and last characters of quote are quote marks
quote = quote:sub(2, -2); -- strip them off
end
end
quote = kern_quotes (quote); -- kern if needed
quote = utilities.wrap_style ('quoted-text', quote ); -- wrap in <q>...</q> tags
if utilities.is_set (script_quote) then
quote = script_concatenate (quote, script_quote, 'script-quote'); -- <bdi> tags, lang attribute, categorization, etc.; must be done after quote is wrapped
end
if utilities.is_set (trans_quote) then
if trans_quote:sub(1, 1) == '"' and trans_quote:sub(-1, -1) == '"' then -- if first and last characters of |trans-quote are quote marks
trans_quote = trans_quote:sub(2, -2); -- strip them off
end
quote = quote .. " " .. utilities.wrap_style ('trans-quoted-title', trans_quote );
end
if utilities.is_set (quote_page) or utilities.is_set (quote_pages) then -- add page prefix
local quote_prefix = '';
if utilities.is_set (quote_page) then
extra_text_in_page_check (quote_page, 'quote-page'); -- add to maint cat if |quote-page= value begins with what looks like p., pp., etc.
if not nopp then
quote_prefix = utilities.substitute (cfg.messages['p-prefix'], {sepc, quote_page}), '', '', '';
else
quote_prefix = utilities.substitute (cfg.messages['nopp'], {sepc, quote_page}), '', '', '';
end
elseif utilities.is_set (quote_pages) then
extra_text_in_page_check (quote_pages, 'quote-pages'); -- add to maint cat if |quote-pages= value begins with what looks like p., pp., etc.
if tonumber(quote_pages) ~= nil and not nopp then -- if only digits, assume single page
quote_prefix = utilities.substitute (cfg.messages['p-prefix'], {sepc, quote_pages}), '', '';
elseif not nopp then
quote_prefix = utilities.substitute (cfg.messages['pp-prefix'], {sepc, quote_pages}), '', '';
else
quote_prefix = utilities.substitute (cfg.messages['nopp'], {sepc, quote_pages}), '', '';
end
end
quote = quote_prefix .. ": " .. quote;
else
quote = sepc .. " " .. quote;
end
postscript = ""; -- cs1|2 does not supply terminal punctuation when |quote= is set
elseif utilities.is_set (quote_page) or utilities.is_set (quote_pages) then
quote_page = nil; -- unset; these require |quote=; TODO: error message?
quote_pages = nil;
end
return quote, quote_page, quote_pages, postscript;
end
--[[--------------------------< C H E C K _ P U B L I S H E R _ N A M E >--------------------------------------
look for variations of '<text>: <text>' that might be '<location>: <publisher>' in |publisher= parameter value.
when found, emit a maintenance message; return nil else
<publisher> is the value assigned to |publisher= or |institution=
]]
local function check_publisher_name (publisher)
local patterns_t = {
'^[%w%s]+%s*:%s*[%w%s]+$', -- plain text <location>: <publisher>
'^%[+[%w%s:|]+%]+%s*:%s*[%w%s]+$', -- partially wikilinked [[<location>]]: <publisher>
'^[%w%s]+%s*:%s*%[+[%w%s:|]+%]+$', -- partially wikilinked <location>: [[<publisher>]]
'^%[+[%w%s:|]+%]+%s*:%s*%[+[%w%s:|]+%]+$', -- wikilinked [[<location>]]: [[<publisher>]]
}
for _, pattern in ipairs (patterns_t) do -- spin through the patterns_t sequence
if mw.ustring.match (publisher, pattern) then -- does this pattern match?
utilities.set_message ('maint_publisher_location'); -- set a maint message
return; -- and done
end
end
end
--[[--------------------------< I S _ P A G E _ A R T _ N U M >------------------------------------------------
compare the trailing (rightmost) characters of the |doi= value against the whole value assigned to |page(s)=.
return boolean true when:
|page(s)= has exactly 8 digits and a dot between the fourth and fifth digits matches the trailing 9 characters
of the |doi= value: |page=12345678 → |page=1234.5678 matches |doi=10.xxxx/yyyy1234.5678
|page(s)= is 5 or more characters and matches |doi= values's trailing characters
|page(s)= begins with a lowercase 'e' and |page(s)= without the 'e' matches |doi= values's trailing
characters: |page=e12345 → |page=12345 matches |doi=10.xxxx/yyyy12345
|page(s)= begins with a uppercase 'CD' followed by (typically) six digits matches |doi= values that ends with
'CDxxxxxx.pubx' (where 'x' is any single digit)
return nil when |page(s)= values:
are ranges separated by underscore, hyphen, emdash, endash, figure dash, or minus character
are comma- or semicolon-separated lists of pages
have external urls (has text 'http')
are digit-only values less than 10000
do not match |doi= values's trailing characters
]]
local function is_page_art_num (page, doi)
if not (utilities.is_set (page) and utilities.is_set (doi)) then -- both required
return; -- abandon; nothing to do
end
if page:match ('[,;_−–—‒%-]') then -- when |page(s)= might be a page range or a separated list of pages
return; -- abandon
end
page = page:lower(); -- because doi names are case insensitive
doi = doi:lower(); -- force these to lowercase for testing
if page:match ('http') then -- when |page(s)= appears to hold a url
return; -- abandon
end
if tonumber (page) then -- is |page(s)= digits only
if 10000 > tonumber (page) then -- when |page(s)= less than 10000
return; -- abandon
end
if doi:match (page .. '$') then -- digits only page number match the last digits in |doi=?
return true;
end
if 8 == page:len() then -- special case when |page(s)= is exactly 8 digits
local dot_page = page:gsub ('(%d%d%d%d)(%d%d%d%d)', '%1.%2'); -- make a |page=xxxx.yyyy version commonly used in |doi=
if doi:match (dot_page .. '$') then -- 8-digit dotted page number match the last characters in |doi=?
return true;
end
end
else -- here when |page(s)= is alpha-numeric
if 4 < page:len() then -- when |page(s)= is five or more characters
if doi:match (page .. '$') then -- alpha-numeric page match the last characters in |doi=?
return true;
end
local epage = page:match ('^e([%w]+)$'); -- if first character of |page= is 'e', remove it
if epage and doi:match (epage .. '$') then -- page number match the last characters in |doi=?
return true;
end
local cdpage = page:match ('^cd%d+$'); -- if first characters of |page= are 'CD' and last characters are digits (typically 6 digits)
if cdpage and doi:match (cdpage .. '%.pub%d$') then -- page number matches doi 'CDxxxxxx.pubx' where 'x' is a digit
return true;
end
end
end
end
--[[--------------------------< C I T A T I O N 0 >------------------------------------------------------------
This is the main function doing the majority of the citation formatting.
]]
local function citation0( config, args )
--[[
Load Input Parameters
The argument_wrapper facilitates the mapping of multiple aliases to single internal variable.
]]
local A = argument_wrapper ( args );
local i
-- Pick out the relevant fields from the arguments. Different citation templates
-- define different field names for the same underlying things.
local author_etal;
local a = {}; -- authors list from |lastn= / |firstn= pairs or |vauthors=
local Authors;
local NameListStyle;
if cfg.global_cs1_config_t['NameListStyle'] then -- global setting in {{cs1 config}} overrides local |name-list-style= parameter value; nil when empty or assigned value invalid
NameListStyle = is_valid_parameter_value (cfg.global_cs1_config_t['NameListStyle'], 'cs1 config: name-list-style', cfg.keywords_lists['name-list-style'], ''); -- error messaging 'param' here is a hoax
else
NameListStyle = is_valid_parameter_value (A['NameListStyle'], A:ORIGIN('NameListStyle'), cfg.keywords_lists['name-list-style'], '');
end
if cfg.global_cs1_config_t['NameListStyle'] and utilities.is_set (A['NameListStyle']) then -- when template has |name-list-style=<something> which global setting has overridden
utilities.set_message ('maint_overridden_setting'); -- set a maint message
end
local Collaboration = A['Collaboration'];
do -- to limit scope of selected
local selected = select_author_editor_source (A['Vauthors'], A['Authors'], args, 'AuthorList');
if 1 == selected then
a, author_etal = extract_names (args, 'AuthorList'); -- fetch author list from |authorn= / |lastn= / |firstn=, |author-linkn=, and |author-maskn=
elseif 2 == selected then
NameListStyle = 'vanc'; -- override whatever |name-list-style= might be
a, author_etal = parse_vauthors_veditors (args, A['Vauthors'], 'AuthorList'); -- fetch author list from |vauthors=, |author-linkn=, and |author-maskn=
elseif 3 == selected then
Authors = A['Authors']; -- use content of |people= or |credits=; |authors= is deprecated; TODO: constrain |people= and |credits= to cite av media, episode, serial?
end
if utilities.is_set (Collaboration) then
author_etal = true; -- so that |display-authors=etal not required
end
end
local editor_etal;
local e = {}; -- editors list from |editor-lastn= / |editor-firstn= pairs or |veditors=
do -- to limit scope of selected
local selected = select_author_editor_source (A['Veditors'], nil, args, 'EditorList'); -- support for |editors= withdrawn
if 1 == selected then
e, editor_etal = extract_names (args, 'EditorList'); -- fetch editor list from |editorn= / |editor-lastn= / |editor-firstn=, |editor-linkn=, and |editor-maskn=
elseif 2 == selected then
NameListStyle = 'vanc'; -- override whatever |name-list-style= might be
e, editor_etal = parse_vauthors_veditors (args, args.veditors, 'EditorList'); -- fetch editor list from |veditors=, |editor-linkn=, and |editor-maskn=
end
end
local Chapter = A['Chapter']; -- done here so that we have access to |contribution= from |chapter= and |script-chapter= aliases
local Chapter_origin = A:ORIGIN ('Chapter');
local ScriptChapter = A['ScriptChapter'];
local ScriptChapter_origin = A:ORIGIN ('ScriptChapter');
local Contribution; -- because contribution is required for contributor(s)
if 'contribution' == Chapter_origin then -- is there a |contribution= parameter?
Contribution = Chapter; -- get the name of the contribution
elseif 'script-contribution' == ScriptChapter_origin then -- no, so is there a |script-contribution= parameter?
Contribution = ScriptChapter; -- get the name of the contribution
end
local c = {}; -- contributors list from |contributor-lastn= / contributor-firstn= pairs
if utilities.in_array (config.CitationClass, {"book", "citation"}) and not utilities.is_set (A['Periodical']) then -- |contributor= and |contribution= only supported in book cites
c = extract_names (args, 'ContributorList'); -- fetch contributor list from |contributorn= / |contributor-lastn=, -firstn=, -linkn=, -maskn=
if 0 < #c then
if not utilities.is_set (Contribution) then -- |contributor= requires |contribution=
utilities.set_message ('err_contributor_missing_required_param', 'contribution'); -- add missing contribution error message
c = {}; -- blank the contributors' table; it is used as a flag later
end
if 0 == #a then -- |contributor= requires |author=
utilities.set_message ('err_contributor_missing_required_param', 'author'); -- add missing author error message
c = {}; -- blank the contributors' table; it is used as a flag later
end
end
else -- if not a book cite
if utilities.select_one (args, cfg.aliases['ContributorList-Last'], 'err_redundant_parameters', 1 ) then -- are there contributor name list parameters?
utilities.set_message ('err_contributor_ignored'); -- add contributor ignored error message
end
Contribution = nil; -- unset
end
local Title = A['Title'];
local TitleLink = A['TitleLink'];
local auto_select = ''; -- default is auto
local accept_link;
TitleLink, accept_link = utilities.has_accept_as_written (TitleLink, true); -- test for accept-this-as-written markup
if (not accept_link) and utilities.in_array (TitleLink, {'none', 'pmc', 'doi'}) then -- check for special keywords
auto_select = TitleLink; -- remember selection for later
TitleLink = ''; -- treat as if |title-link= would have been empty
end
TitleLink = link_title_ok (TitleLink, A:ORIGIN ('TitleLink'), Title, 'title'); -- check for wiki-markup in |title-link= or wiki-markup in |title= when |title-link= is set
local Section = ''; -- {{cite map}} only; preset to empty string for concatenation if not used
if 'map' == config.CitationClass and 'section' == Chapter_origin then
Section = A['Chapter']; -- get |section= from |chapter= alias list; |chapter= and the other aliases not supported in {{cite map}}
Chapter = ''; -- unset for now; will be reset later from |map= if present
end
local Periodical = A['Periodical'];
local Periodical_origin = A:ORIGIN('Periodical');
local ScriptPeriodical = A['ScriptPeriodical'];
local ScriptPeriodical_origin = A:ORIGIN('ScriptPeriodical');
local TransPeriodical = A['TransPeriodical'];
local TransPeriodical_origin = A:ORIGIN ('TransPeriodical');
if (utilities.in_array (config.CitationClass, {'book', 'encyclopaedia'}) and (utilities.is_set (Periodical) or utilities.is_set (ScriptPeriodical) or utilities.is_set (TransPeriodical))) then
local param;
if utilities.is_set (Periodical) then -- get a parameter name from one of these periodical related meta-parameters
Periodical = ''; -- unset because not valid {{cite book}} or {{cite encyclopedia}} parameters
param = Periodical_origin -- get parameter name for error messaging
elseif utilities.is_set (TransPeriodical) then
TransPeriodical = ''; -- unset because not valid {{cite book}} or {{cite encyclopedia}} parameters
param = TransPeriodical_origin; -- get parameter name for error messaging
elseif utilities.is_set (ScriptPeriodical) then
ScriptPeriodical = ''; -- unset because not valid {{cite book}} or {{cite encyclopedia}} parameters
param = ScriptPeriodical_origin; -- get parameter name for error messaging
end
if utilities.is_set (param) then -- if we found one
utilities.set_message ('err_periodical_ignored', {param}); -- emit an error message
end
end
if utilities.is_set (Periodical) then
local i;
Periodical, i = utilities.strip_apostrophe_markup (Periodical); -- strip apostrophe markup so that metadata isn't contaminated
if i then -- non-zero when markup was stripped so emit an error message
utilities.set_message ('err_apostrophe_markup', {Periodical_origin});
end
end
if 'mailinglist' == config.CitationClass then -- special case for {{cite mailing list}}
if utilities.is_set (Periodical) and utilities.is_set (A ['MailingList']) then -- both set emit an error TODO: make a function for this and similar?
utilities.set_message ('err_redundant_parameters', {utilities.wrap_style ('parameter', Periodical_origin) .. cfg.presentation['sep_list_pair'] .. utilities.wrap_style ('parameter', 'mailinglist')});
end
Periodical = A ['MailingList']; -- error or no, set Periodical to |mailinglist= value because this template is {{cite mailing list}}
Periodical_origin = A:ORIGIN('MailingList');
end
-- web and news not tested for now because of
-- Wikipedia:Administrators%27_noticeboard#Is_there_a_semi-automated_tool_that_could_fix_these_annoying_"Cite_Web"_errors?
if not (utilities.is_set (Periodical) or utilities.is_set (ScriptPeriodical)) then -- 'periodical' templates require periodical parameter
-- local p = {['journal'] = 'journal', ['magazine'] = 'magazine', ['news'] = 'newspaper', ['web'] = 'website'}; -- for error message
local p = {['journal'] = 'journal', ['magazine'] = 'magazine'}; -- for error message
if p[config.CitationClass] then
utilities.set_message ('err_missing_periodical', {config.CitationClass, p[config.CitationClass]});
end
end
local Volume;
if 'citation' == config.CitationClass then
if utilities.is_set (Periodical) then
if not utilities.in_array (Periodical_origin, cfg.citation_no_volume_t) then -- {{citation}} does not render |volume= when these parameters are used
Volume = A['Volume']; -- but does for all other 'periodicals'
end
elseif utilities.is_set (ScriptPeriodical) then
if 'script-website' ~= ScriptPeriodical_origin then -- {{citation}} does not render volume for |script-website=
Volume = A['Volume']; -- but does for all other 'periodicals'
end
else
Volume = A['Volume']; -- and does for non-'periodical' cites
end
elseif utilities.in_array (config.CitationClass, cfg.templates_using_volume) then -- render |volume= for cs1 according to the configuration settings
Volume = A['Volume'];
end
extra_text_in_vol_iss_check (Volume, A:ORIGIN ('Volume'), 'v');
local Issue;
if 'citation' == config.CitationClass then
if utilities.is_set (Periodical) and utilities.in_array (Periodical_origin, cfg.citation_issue_t) then -- {{citation}} may render |issue= when these parameters are used
Issue = A['Issue'];
end
elseif utilities.in_array (config.CitationClass, cfg.templates_using_issue) then -- conference & map books do not support issue; {{citation}} listed here because included in settings table
if not (utilities.in_array (config.CitationClass, {'conference', 'map', 'citation'}) and not (utilities.is_set (Periodical) or utilities.is_set (ScriptPeriodical))) then
Issue = A['Issue'];
end
end
local ArticleNumber;
if utilities.in_array (config.CitationClass, {'journal', 'conference'}) or ('citation' == config.CitationClass and utilities.is_set (Periodical) and 'journal' == Periodical_origin) then
ArticleNumber = A['ArticleNumber'];
end
extra_text_in_vol_iss_check (Issue, A:ORIGIN ('Issue'), 'i');
Issue = utilities.hyphen_to_dash (Issue);
local Page;
local Pages;
local At;
local QuotePage;
local QuotePages;
if not utilities.in_array (config.CitationClass, cfg.templates_not_using_page) then -- TODO: rewrite to emit ignored parameter error message?
Page = A['Page'];
Pages = utilities.hyphen_to_dash (A['Pages']);
At = A['At'];
QuotePage = A['QuotePage'];
QuotePages = utilities.hyphen_to_dash (A['QuotePages']);
end
local NoPP = is_valid_parameter_value (A['NoPP'], A:ORIGIN('NoPP'), cfg.keywords_lists['yes_true_y'], nil);
local Mode = mode_set (A['Mode'], A:ORIGIN('Mode'));
-- separator character and postscript
local sepc, PostScript = set_style (Mode:lower(), A['PostScript'], config.CitationClass);
local Quote;
Quote, QuotePage, QuotePages, PostScript = quote_make (A['Quote'], A['TransQuote'], A['ScriptQuote'], QuotePage, QuotePages, NoPP, sepc, PostScript);
local Edition = A['Edition'];
local PublicationPlace = place_check (A['PublicationPlace'], A:ORIGIN('PublicationPlace'));
local Place = place_check (A['Place'], A:ORIGIN('Place'));
local PublisherName = A['PublisherName'];
local PublisherName_origin = A:ORIGIN('PublisherName');
if utilities.is_set (PublisherName) and (cfg.keywords_xlate['none'] ~= PublisherName) then
local i = 0;
PublisherName, i = utilities.strip_apostrophe_markup (PublisherName); -- strip apostrophe markup so that metadata isn't contaminated; publisher is never italicized
if i and (0 < i) then -- non-zero when markup was stripped so emit an error message
utilities.set_message ('err_apostrophe_markup', {PublisherName_origin});
end
end
if ('document' == config.CitationClass) and not utilities.is_set (PublisherName) then
utilities.set_message ('err_missing_publisher', {config.CitationClass, 'publisher'});
end
local Newsgroup = A['Newsgroup']; -- TODO: strip apostrophe markup?
local Newsgroup_origin = A:ORIGIN('Newsgroup');
if 'newsgroup' == config.CitationClass then
if utilities.is_set (PublisherName) and (cfg.keywords_xlate['none'] ~= PublisherName) then -- general use parameter |publisher= not allowed in cite newsgroup
utilities.set_message ('err_parameter_ignored', {PublisherName_origin});
end
PublisherName = nil; -- ensure that this parameter is unset for the time being; will be used again after COinS
end
if 'book' == config.CitationClass or 'encyclopaedia' == config.CitationClass or ('citation' == config.CitationClass and not utilities.is_set (Periodical)) then
local accept;
PublisherName, accept = utilities.has_accept_as_written (PublisherName); -- check for and remove accept-as-written markup from |publisher= wrapped
if not accept then -- when no accept-as-written markup
check_publisher_name (PublisherName); -- emit maint message when |publisher= might be prefixed with publisher's location
end
end
local URL = A['URL']; -- TODO: better way to do this for URL, ChapterURL, and MapURL?
local UrlAccess = is_valid_parameter_value (A['UrlAccess'], A:ORIGIN('UrlAccess'), cfg.keywords_lists['url-access'], nil);
if not utilities.is_set (URL) and utilities.is_set (UrlAccess) then
UrlAccess = nil;
utilities.set_message ('err_param_access_requires_param', 'url');
end
local ChapterURL = A['ChapterURL'];
local ChapterUrlAccess = is_valid_parameter_value (A['ChapterUrlAccess'], A:ORIGIN('ChapterUrlAccess'), cfg.keywords_lists['url-access'], nil);
if not utilities.is_set (ChapterURL) and utilities.is_set (ChapterUrlAccess) then
ChapterUrlAccess = nil;
utilities.set_message ('err_param_access_requires_param', {A:ORIGIN('ChapterUrlAccess'):gsub ('%-access', '')});
end
local MapUrlAccess = is_valid_parameter_value (A['MapUrlAccess'], A:ORIGIN('MapUrlAccess'), cfg.keywords_lists['url-access'], nil);
if not utilities.is_set (A['MapURL']) and utilities.is_set (MapUrlAccess) then
MapUrlAccess = nil;
utilities.set_message ('err_param_access_requires_param', {'map-url'});
end
local this_page = mw.title.getCurrentTitle(); -- also used for COinS and for language
local no_tracking_cats = is_valid_parameter_value (A['NoTracking'], A:ORIGIN('NoTracking'), cfg.keywords_lists['yes_true_y'], nil);
-- check this page to see if it is in one of the namespaces that cs1 is not supposed to add to the error categories
if not utilities.is_set (no_tracking_cats) then -- ignore if we are already not going to categorize this page
if cfg.uncategorized_namespaces[this_page.namespace] then -- is this page's namespace id one of the uncategorized namespace ids?
no_tracking_cats = "true"; -- set no_tracking_cats
end
for _, v in ipairs (cfg.uncategorized_subpages) do -- cycle through page name patterns
if this_page.text:match (v) then -- test page name against each pattern
no_tracking_cats = "true"; -- set no_tracking_cats
break; -- bail out if one is found
end
end
end
-- check for extra |page=, |pages= or |at= parameters. (also sheet and sheets while we're at it)
utilities.select_one (args, {'page', 'p', 'pp', 'pages', 'at', 'sheet', 'sheets'}, 'err_redundant_parameters'); -- this is a dummy call simply to get the error message and category
local coins_pages;
Page, Pages, At, coins_pages = insource_loc_get (Page, A:ORIGIN('Page'), Pages, A:ORIGIN('Pages'), At);
if utilities.is_set (PublicationPlace) and utilities.is_set (Place) then -- both |publication-place= and |place= (|location=) allowed if different
utilities.add_prop_cat ('location-test'); -- add property cat to evaluate how often PublicationPlace and Place are used together
if PublicationPlace == Place then
Place = ''; -- unset; don't need both if they are the same
end
elseif not utilities.is_set (PublicationPlace) and utilities.is_set (Place) then -- when only |place= (|location=) is set ...
PublicationPlace = Place; -- promote |place= (|location=) to |publication-place
end
if PublicationPlace == Place then Place = ''; end -- don't need both if they are the same
local URL_origin = A:ORIGIN('URL'); -- get name of parameter that holds URL
local ChapterURL_origin = A:ORIGIN('ChapterURL'); -- get name of parameter that holds ChapterURL
-- local ScriptChapter = A['ScriptChapter'];
-- local ScriptChapter_origin = A:ORIGIN ('ScriptChapter');
local Format = A['Format'];
local ChapterFormat = A['ChapterFormat'];
local TransChapter = A['TransChapter'];
local TransChapter_origin = A:ORIGIN ('TransChapter');
local TransTitle = A['TransTitle'];
local ScriptTitle = A['ScriptTitle'];
--[[
Parameter remapping for cite encyclopedia:
When the citation has these parameters:
|encyclopedia= and |title= then map |title= to |article= and |encyclopedia= to |title= for rendering
|encyclopedia= and |article= then map |encyclopedia= to |title= for rendering
|trans-title= maps to |trans-chapter= when |title= is re-mapped
|url= maps to |chapter-url= when |title= is remapped
All other combinations of |encyclopedia=, |title=, and |article= are not modified
]]
local Encyclopedia = A['Encyclopedia']; -- used as a flag by this module and by ~/COinS
local ScriptEncyclopedia = A['ScriptEncyclopedia'];
local TransEncyclopedia = A['TransEncyclopedia'];
if utilities.is_set (Encyclopedia) or utilities.is_set (ScriptEncyclopedia) then -- emit error message when Encyclopedia set but template is other than {{cite encyclopedia}} or {{citation}}
if 'encyclopaedia' ~= config.CitationClass and 'citation' ~= config.CitationClass then
if utilities.is_set (Encyclopedia) then
utilities.set_message ('err_parameter_ignored', {A:ORIGIN ('Encyclopedia')});
else
utilities.set_message ('err_parameter_ignored', {A:ORIGIN ('ScriptEncyclopedia')});
end
Encyclopedia = nil; -- unset these because not supported by this template
ScriptEncyclopedia = nil;
TransEncyclopedia = nil;
end
elseif utilities.is_set (TransEncyclopedia) then
utilities.set_message ('err_trans_missing_title', {'encyclopedia'});
end
if ('encyclopaedia' == config.CitationClass) or ('citation' == config.CitationClass and utilities.is_set (Encyclopedia)) then
if utilities.is_set (Periodical) and utilities.is_set (Encyclopedia) then -- when both parameters set emit an error message; {{citation}} only; Periodical not allowed in {{cite encyclopedia}}
utilities.set_message ('err_periodical_ignored', {Periodical_origin});
end
if utilities.is_set (Encyclopedia) or utilities.is_set (ScriptEncyclopedia) then
Periodical = Encyclopedia; -- error or no, set Periodical to Encyclopedia for rendering; {{citation}} could (not legitimately) have both; use Encyclopedia
Periodical_origin = A:ORIGIN ('Encyclopedia');
ScriptPeriodical = ScriptEncyclopedia;
ScriptPeriodical_origin = A:ORIGIN ('ScriptEncyclopedia');
if utilities.is_set (Title) or utilities.is_set (ScriptTitle) then
if not utilities.is_set (Chapter) then
Chapter = Title; -- |encyclopedia= and |title= are set so map |title= params to |article= params for rendering
ScriptChapter = ScriptTitle;
ScriptChapter_origin = A:ORIGIN('ScriptTitle')
TransChapter = TransTitle;
ChapterURL = URL;
ChapterURL_origin = URL_origin;
ChapterUrlAccess = UrlAccess;
ChapterFormat = Format;
if not utilities.is_set (ChapterURL) and utilities.is_set (TitleLink) then
Chapter = utilities.make_wikilink (TitleLink, Chapter);
end
Title = Periodical; -- now map |encyclopedia= params to |title= params for rendering
ScriptTitle = ScriptPeriodical or '';
TransTitle = TransEncyclopedia or '';
Periodical = ''; -- redundant so unset
ScriptPeriodical = '';
URL = '';
Format = '';
TitleLink = '';
end
elseif utilities.is_set (Chapter) or utilities.is_set (ScriptChapter) then -- |title= not set
Title = Periodical; -- |encyclopedia= set and |article= set so map |encyclopedia= to |title= for rendering
ScriptTitle = ScriptPeriodical or '';
TransTitle = TransEncyclopedia or '';
Periodical = ''; -- redundant so unset
ScriptPeriodical = '';
end
end
end
-- special case for cite techreport.
local ID = A['ID'];
if (config.CitationClass == "techreport") then -- special case for cite techreport
if utilities.is_set (A['Number']) then -- cite techreport uses 'number', which other citations alias to 'issue'
if not utilities.is_set (ID) then -- can we use ID for the "number"?
ID = A['Number']; -- yes, use it
else -- ID has a value so emit error message
utilities.set_message ('err_redundant_parameters', {utilities.wrap_style ('parameter', 'id') .. cfg.presentation['sep_list_pair'] .. utilities.wrap_style ('parameter', 'number')});
end
end
end
-- Account for the oddity that is {{cite conference}}, before generation of COinS data.
local ChapterLink -- = A['ChapterLink']; -- deprecated as a parameter but still used internally by cite episode
local Conference = A['Conference'];
local BookTitle = A['BookTitle'];
local TransTitle_origin = A:ORIGIN ('TransTitle');
if 'conference' == config.CitationClass then
if utilities.is_set (BookTitle) then
Chapter = Title;
Chapter_origin = 'title';
-- ChapterLink = TitleLink; -- |chapter-link= is deprecated
ChapterURL = URL;
ChapterUrlAccess = UrlAccess;
ChapterURL_origin = URL_origin;
URL_origin = '';
ChapterFormat = Format;
TransChapter = TransTitle;
TransChapter_origin = TransTitle_origin;
Title = BookTitle;
Format = '';
-- TitleLink = '';
TransTitle = '';
URL = '';
end
elseif 'speech' ~= config.CitationClass then
Conference = ''; -- not cite conference or cite speech so make sure this is empty string
end
local cs2_lower = function (text) -- if mode is cs2, use lower case
if (sepc ~= '.') then
return text:lower();
end
return text;
end
local use_lowercase = ( sepc == ',' ); -- controls capitalization of certain static text
-- cite map oddities
local Cartography = "";
local Scale = "";
local Sheet = A['Sheet'] or '';
local Sheets = A['Sheets'] or '';
if config.CitationClass == "map" then
if utilities.is_set (Chapter) then --TODO: make a function for this and similar?
utilities.set_message ('err_redundant_parameters', {utilities.wrap_style ('parameter', 'map') .. cfg.presentation['sep_list_pair'] .. utilities.wrap_style ('parameter', Chapter_origin)}); -- add error message
end
Chapter = A['Map'];
Chapter_origin = A:ORIGIN('Map');
ChapterURL = A['MapURL'];
ChapterURL_origin = A:ORIGIN('MapURL');
TransChapter = A['TransMap'];
ScriptChapter = A['ScriptMap']
ScriptChapter_origin = A:ORIGIN('ScriptMap')
ChapterUrlAccess = MapUrlAccess;
ChapterFormat = A['MapFormat'];
Cartography = A['Cartography'];
if utilities.is_set ( Cartography ) then
Cartography = sepc .. " " .. wrap_msg ('cartography', Cartography, use_lowercase);
end
Scale = A['Scale'];
if utilities.is_set ( Scale ) then
Scale = sepc .. " " .. Scale;
end
end
-- Account for the oddities that are {{cite episode}} and {{cite serial}}, before generation of COinS data.
local Series = A['Series'];
if 'episode' == config.CitationClass or 'serial' == config.CitationClass then
local SeriesLink = A['SeriesLink'];
SeriesLink = link_title_ok (SeriesLink, A:ORIGIN ('SeriesLink'), Series, 'series'); -- check for wiki-markup in |series-link= or wiki-markup in |series= when |series-link= is set
local Network = A['Network'];
local Station = A['Station'];
local s, n = {}, {};
-- do common parameters first
if utilities.is_set (Network) then table.insert(n, Network); end
if utilities.is_set (Station) then table.insert(n, Station); end
ID = table.concat(n, sepc .. ' ');
if 'episode' == config.CitationClass then -- handle the oddities that are strictly {{cite episode}}
local Season = A['Season'];
local SeriesNumber = A['SeriesNumber'];
if utilities.is_set (Season) and utilities.is_set (SeriesNumber) then -- these are mutually exclusive so if both are set TODO: make a function for this and similar?
utilities.set_message ('err_redundant_parameters', {utilities.wrap_style ('parameter', 'season') .. cfg.presentation['sep_list_pair'] .. utilities.wrap_style ('parameter', 'seriesno')}); -- add error message
SeriesNumber = ''; -- unset; prefer |season= over |seriesno=
end
-- assemble a table of parts concatenated later into Series
if utilities.is_set (Season) then table.insert(s, wrap_msg ('season', Season, use_lowercase)); end
if utilities.is_set (SeriesNumber) then table.insert(s, wrap_msg ('seriesnum', SeriesNumber, use_lowercase)); end
if utilities.is_set (Issue) then table.insert(s, wrap_msg ('episode', Issue, use_lowercase)); end
Issue = ''; -- unset because this is not a unique parameter
Chapter = Title; -- promote title parameters to chapter
ScriptChapter = ScriptTitle;
ScriptChapter_origin = A:ORIGIN('ScriptTitle');
ChapterLink = TitleLink; -- alias |episode-link=
TransChapter = TransTitle;
ChapterURL = URL;
ChapterUrlAccess = UrlAccess;
ChapterURL_origin = URL_origin;
ChapterFormat = Format;
Title = Series; -- promote series to title
TitleLink = SeriesLink;
Series = table.concat(s, sepc .. ' '); -- this is concatenation of season, seriesno, episode number
if utilities.is_set (ChapterLink) and not utilities.is_set (ChapterURL) then -- link but not URL
Chapter = utilities.make_wikilink (ChapterLink, Chapter);
elseif utilities.is_set (ChapterLink) and utilities.is_set (ChapterURL) then -- if both are set, URL links episode;
Series = utilities.make_wikilink (ChapterLink, Series);
end
URL = ''; -- unset
TransTitle = '';
ScriptTitle = '';
Format = '';
else -- now oddities that are cite serial
Issue = ''; -- unset because this parameter no longer supported by the citation/core version of cite serial
Chapter = A['Episode']; -- TODO: make |episode= available to cite episode someday?
if utilities.is_set (Series) and utilities.is_set (SeriesLink) then
Series = utilities.make_wikilink (SeriesLink, Series);
end
Series = utilities.wrap_style ('italic-title', Series); -- series is italicized
end
end
-- end of {{cite episode}} stuff
-- handle type parameter for those CS1 citations that have default values
local TitleType = A['TitleType'];
local Degree = A['Degree'];
if utilities.in_array (config.CitationClass, {'AV-media-notes', 'document', 'interview', 'mailinglist', 'map', 'podcast', 'pressrelease', 'report', 'speech', 'techreport', 'thesis'}) then
TitleType = set_titletype (config.CitationClass, TitleType);
if utilities.is_set (Degree) and "Thesis" == TitleType then -- special case for cite thesis
TitleType = Degree .. ' ' .. cfg.title_types ['thesis']:lower();
end
end
if utilities.is_set (TitleType) then -- if type parameter is specified
TitleType = utilities.substitute ( cfg.messages['type'], TitleType); -- display it in parentheses
-- TODO: Hack on TitleType to fix bunched parentheses problem
end
-- legacy: promote PublicationDate to Date if neither Date nor Year are set.
local Date = A['Date'];
local Date_origin; -- to hold the name of parameter promoted to Date; required for date error messaging
local PublicationDate = A['PublicationDate'];
local Year = A['Year'];
if utilities.is_set (Year) then
validation.year_check (Year); -- returns nothing; emits maint message when |year= doesn't hold a 'year' value
end
if not utilities.is_set (Date) then
Date = Year; -- promote Year to Date
Year = nil; -- make nil so Year as empty string isn't used for CITEREF
if not utilities.is_set (Date) and utilities.is_set (PublicationDate) then -- use PublicationDate when |date= and |year= are not set
Date = PublicationDate; -- promote PublicationDate to Date
PublicationDate = ''; -- unset, no longer needed
Date_origin = A:ORIGIN('PublicationDate'); -- save the name of the promoted parameter
else
Date_origin = A:ORIGIN('Year'); -- save the name of the promoted parameter
end
else
Date_origin = A:ORIGIN('Date'); -- not a promotion; name required for error messaging
end
if PublicationDate == Date then PublicationDate = ''; end -- if PublicationDate is same as Date, don't display in rendered citation
--[[
Go test all of the date-holding parameters for valid MOS:DATE format and make sure that dates are real dates. This must be done before we do COinS because here is where
we get the date used in the metadata.
Date validation supporting code is in Module:Citation/CS1/Date_validation
]]
local DF = is_valid_parameter_value (A['DF'], A:ORIGIN('DF'), cfg.keywords_lists['df'], '');
if not utilities.is_set (DF) then
DF = cfg.global_df; -- local |df= if present overrides global df set by {{use xxx date}} template
end
local ArchiveURL;
local ArchiveDate;
local ArchiveFormat = A['ArchiveFormat'];
local archive_url_timestamp; -- timestamp from wayback machine url
ArchiveURL, ArchiveDate, archive_url_timestamp = archive_url_check (A['ArchiveURL'], A['ArchiveDate'])
ArchiveFormat = style_format (ArchiveFormat, ArchiveURL, 'archive-format', 'archive-url');
ArchiveURL, ArchiveDate = is_unique_archive_url (ArchiveURL, URL, ChapterURL, A:ORIGIN('ArchiveURL'), ArchiveDate); -- add error message when URL or ChapterURL == ArchiveURL
local AccessDate = A['AccessDate'];
local COinS_date = {}; -- holds date info extracted from |date= for the COinS metadata by Module:Date verification
local DoiBroken = A['DoiBroken'];
local Embargo = A['Embargo'];
local anchor_year; -- used in the CITEREF identifier
do -- create defined block to contain local variables error_message, date_parameters_list, mismatch
local error_message = '';
-- AirDate has been promoted to Date so not necessary to check it
local date_parameters_list = {
['access-date'] = {val = AccessDate, name = A:ORIGIN ('AccessDate')},
['archive-date'] = {val = ArchiveDate, name = A:ORIGIN ('ArchiveDate')},
['date'] = {val = Date, name = Date_origin},
['doi-broken-date'] = {val = DoiBroken, name = A:ORIGIN ('DoiBroken')},
['pmc-embargo-date'] = {val = Embargo, name = A:ORIGIN ('Embargo')},
['publication-date'] = {val = PublicationDate, name = A:ORIGIN ('PublicationDate')},
['year'] = {val = Year, name = A:ORIGIN ('Year')},
};
local error_list = {};
anchor_year, Embargo = validation.dates(date_parameters_list, COinS_date, error_list);
if utilities.is_set (Year) and utilities.is_set (Date) then -- both |date= and |year= not normally needed;
validation.year_date_check (Year, A:ORIGIN ('Year'), Date, A:ORIGIN ('Date'), error_list);
end
if 0 == #error_list then -- error free dates only; 0 when error_list is empty
local modified = false; -- flag
if utilities.is_set (DF) then -- if we need to reformat dates
modified = validation.reformat_dates (date_parameters_list, DF); -- reformat to DF format, use long month names if appropriate
end
if true == validation.date_hyphen_to_dash (date_parameters_list) then -- convert hyphens to dashes where appropriate
modified = true;
utilities.set_message ('maint_date_format'); -- hyphens were converted so add maint category
end
-- for those wikis that can and want to have English date names translated to the local language; not supported at en.wiki
if cfg.date_name_auto_xlate_enable and validation.date_name_xlate (date_parameters_list, cfg.date_digit_auto_xlate_enable ) then
utilities.set_message ('maint_date_auto_xlated'); -- add maint cat
modified = true;
end
if modified then -- if the date_parameters_list values were modified
AccessDate = date_parameters_list['access-date'].val; -- overwrite date holding parameters with modified values
ArchiveDate = date_parameters_list['archive-date'].val;
Date = date_parameters_list['date'].val;
DoiBroken = date_parameters_list['doi-broken-date'].val;
PublicationDate = date_parameters_list['publication-date'].val;
end
if archive_url_timestamp and utilities.is_set (ArchiveDate) then
validation.archive_date_check (ArchiveDate, archive_url_timestamp, DF); -- does YYYYMMDD in archive_url_timestamp match date in ArchiveDate
end
else
utilities.set_message ('err_bad_date', {utilities.make_sep_list (#error_list, error_list)}); -- add this error message
end
end -- end of do
if utilities.in_array (config.CitationClass, {'book', 'encyclopaedia'}) or -- {{cite book}}, {{cite encyclopedia}}; TODO: {{cite conference}} and others?
('citation' == config.CitationClass and utilities.is_set (Encyclopedia)) or -- {{citation}} as an encylopedia citation
('citation' == config.CitationClass and not utilities.is_set (Periodical)) then -- {{citation}} as a book citation
if utilities.is_set (PublicationPlace) then
if not utilities.is_set (PublisherName) then
local date = COinS_date.rftdate and tonumber (COinS_date.rftdate:match ('%d%d%d%d')); -- get year portion of COinS date (because in Arabic numerals); convert string to number
if date and (1850 <= date) then -- location has no publisher; if date is 1850 or later
utilities.set_message ('maint_location_no_publisher'); -- add maint cat
end
else -- PublisherName has a value
if cfg.keywords_xlate['none'] == PublisherName then -- if that value is 'none' (only for book and encyclopedia citations)
PublisherName = ''; -- unset
end
end
end
end
local ID_list = {}; -- sequence table of rendered identifiers
local ID_list_coins = {}; -- table of identifiers and their values from args; key is same as cfg.id_handlers's key
local Class = A['Class']; -- arxiv class identifier
local ID_support = {
{A['ASINTLD'], 'ASIN', 'err_asintld_missing_asin', A:ORIGIN ('ASINTLD')},
{DoiBroken, 'DOI', 'err_doibroken_missing_doi', A:ORIGIN ('DoiBroken')},
{Embargo, 'PMC', 'err_embargo_missing_pmc', A:ORIGIN ('Embargo')},
}
ID_list, ID_list_coins = identifiers.identifier_lists_get (args, {
DoiBroken = DoiBroken, -- for |doi=
ASINTLD = A['ASINTLD'], -- for |asin=
Embargo = Embargo, -- for |pmc=
Class = Class, -- for |arxiv=
CitationClass = config.CitationClass, -- for |arxiv=
Year=anchor_year, -- for |isbn=
}, ID_support);
if 'citation' == config.CitationClass then -- catch ve/citoid malformed book cites in {{citation}} templates
for _, id in ipairs (ID_list) do -- search through the ID_list sequence looking for an ISBN identifier string
if id:find ('ISBN', 3, true) then -- plain find, start at index 3 ([[ISBN)
if utilities.is_set (Periodical) then -- when a |work= alias is set
utilities.set_message ('maint_work_isbn'); -- add maint cat
end
end
end
end
-- Account for the oddities that are {{cite arxiv}}, {{cite biorxiv}}, {{cite citeseerx}}, {{cite medrxiv}}, {{cite ssrn}}, before generation of COinS data.
if utilities.in_array (config.CitationClass, whitelist.preprint_template_list_t) then -- |arxiv= or |eprint= required for cite arxiv; |biorxiv=, |citeseerx=, |medrxiv=, |ssrn= required for their templates
if not (args[cfg.id_handlers[config.CitationClass:upper()].parameters[1]] or -- can't use ID_list_coins k/v table here because invalid parameters omitted
args[cfg.id_handlers[config.CitationClass:upper()].parameters[2]]) then -- which causes unexpected parameter missing error message
utilities.set_message ('err_' .. config.CitationClass .. '_missing'); -- add error message
end
Periodical = ({['arxiv'] = 'arXiv', ['biorxiv'] = 'bioRxiv', ['citeseerx'] = 'CiteSeerX', ['medrxiv'] = 'medRxiv', ['ssrn'] = 'Social Science Research Network'})[config.CitationClass];
end
-- Link the title of the work if no |url= was provided, but we have a |pmc= or a |doi= with |doi-access=free
if config.CitationClass == "journal" and not utilities.is_set (URL) and not utilities.is_set (TitleLink) and not utilities.in_array (cfg.keywords_xlate[Title], {'off', 'none'}) then -- TODO: remove 'none' once existing citations have been switched to 'off', so 'none' can be used as token for "no title" instead
if 'none' ~= cfg.keywords_xlate[auto_select] then -- if auto-linking not disabled
if identifiers.auto_link_urls[auto_select] then -- manual selection
URL = identifiers.auto_link_urls[auto_select]; -- set URL to be the same as identifier's external link
URL_origin = cfg.id_handlers[auto_select:upper()].parameters[1]; -- set URL_origin to parameter name for use in error message if citation is missing a |title=
elseif identifiers.auto_link_urls['pmc'] then -- auto-select PMC
URL = identifiers.auto_link_urls['pmc']; -- set URL to be the same as the PMC external link if not embargoed
URL_origin = cfg.id_handlers['PMC'].parameters[1]; -- set URL_origin to parameter name for use in error message if citation is missing a |title=
elseif identifiers.auto_link_urls['doi'] then -- auto-select DOI
URL = identifiers.auto_link_urls['doi'];
URL_origin = cfg.id_handlers['DOI'].parameters[1];
end
end
if utilities.is_set (URL) then -- set when using an identifier-created URL
if utilities.is_set (AccessDate) then -- |access-date= requires |url=; identifier-created URL is not |url=
utilities.set_message ('err_accessdate_missing_url'); -- add an error message
AccessDate = ''; -- unset
end
if utilities.is_set (ArchiveURL) then -- |archive-url= requires |url=; identifier-created URL is not |url=
utilities.set_message ('err_archive_missing_url'); -- add an error message
ArchiveURL = ''; -- unset
end
end
end
-- At this point fields may be nil if they weren't specified in the template use. We can use that fact.
-- Test if citation has no title
if not utilities.is_set (Title) and not utilities.is_set (TransTitle) and not utilities.is_set (ScriptTitle) then -- has special case for cite episode
utilities.set_message ('err_citation_missing_title', {'episode' == config.CitationClass and 'series' or 'title'});
end
if utilities.in_array (cfg.keywords_xlate[Title], {'off', 'none'}) and
utilities.in_array (config.CitationClass, {'journal', 'citation'}) and
(utilities.is_set (Periodical) or utilities.is_set (ScriptPeriodical)) and
('journal' == Periodical_origin or 'script-journal' == ScriptPeriodical_origin) then -- special case for journal cites
Title = ''; -- set title to empty string
utilities.set_message ('maint_untitled'); -- add maint cat
end
if 'journal' == config.CitationClass or ('citation' == config.CitationClass and utilities.is_set (Periodical) and 'journal' == Periodical_origin) then
if is_page_art_num (((utilities.is_set (Page) and Page) or (utilities.is_set (Pages) and Pages)) or nil, ID_list_coins['DOI']) then -- does |page(s)= look like it holds an article number
utilities.set_message ('maint_page_art_num'); -- add maint cat
end
end
-- COinS metadata (see <http://ocoins.info/>) for automated parsing of citation information.
-- handle the oddity that is cite encyclopedia and {{citation |encyclopedia=something}}. Here we presume that
-- when Periodical, Title, and Chapter are all set, then Periodical is the book (encyclopedia) title, Title
-- is the article title, and Chapter is a section within the article. So, we remap
local coins_chapter = Chapter; -- default assuming that remapping not required
local coins_title = Title; -- et tu
if 'encyclopaedia' == config.CitationClass or ('citation' == config.CitationClass and utilities.is_set (Encyclopedia)) then
if utilities.is_set (Chapter) and utilities.is_set (Title) and utilities.is_set (Periodical) then -- if all are used then
coins_chapter = Title; -- remap
coins_title = Periodical;
end
end
local coins_author = a; -- default for coins rft.au
if 0 < #c then -- but if contributor list
coins_author = c; -- use that instead
end
-- this is the function call to COinS()
local OCinSoutput = metadata.COinS({
['Periodical'] = utilities.strip_apostrophe_markup (Periodical), -- no markup in the metadata
['Encyclopedia'] = Encyclopedia, -- just a flag; content ignored by ~/COinS
['Chapter'] = metadata.make_coins_title (coins_chapter, ScriptChapter), -- Chapter and ScriptChapter stripped of bold / italic / accept-as-written markup
['Degree'] = Degree; -- cite thesis only
['Title'] = metadata.make_coins_title (coins_title, ScriptTitle), -- Title and ScriptTitle stripped of bold / italic / accept-as-written markup
['PublicationPlace'] = PublicationPlace,
['Date'] = COinS_date.rftdate, -- COinS_date.* has correctly formatted date values if Date is valid;
['Season'] = COinS_date.rftssn,
['Quarter'] = COinS_date.rftquarter,
['Chron'] = COinS_date.rftchron,
['Series'] = Series,
['Volume'] = Volume,
['Issue'] = Issue,
['ArticleNumber'] = ArticleNumber,
['Pages'] = coins_pages or metadata.get_coins_pages (first_set ({Sheet, Sheets, Page, Pages, At, QuotePage, QuotePages}, 7)), -- pages stripped of external links
['Edition'] = Edition,
['PublisherName'] = PublisherName or Newsgroup, -- any apostrophe markup already removed from PublisherName
['URL'] = first_set ({ChapterURL, URL}, 2),
['Authors'] = coins_author,
['ID_list'] = ID_list_coins,
['RawPage'] = this_page.prefixedText,
}, config.CitationClass);
-- Account for the oddities that are {{cite arxiv}}, {{cite biorxiv}}, {{cite citeseerx}}, {{cite medrxiv}}, and {{cite ssrn}} AFTER generation of COinS data.
if utilities.in_array (config.CitationClass, whitelist.preprint_template_list_t) then -- we have set rft.jtitle in COinS to arXiv, bioRxiv, CiteSeerX, medRxiv, or ssrn now unset so it isn't displayed
Periodical = ''; -- periodical not allowed in these templates; if article has been published, use cite journal
end
-- special case for cite newsgroup. Do this after COinS because we are modifying Publishername to include some static text
if 'newsgroup' == config.CitationClass and utilities.is_set (Newsgroup) then
PublisherName = utilities.substitute (cfg.messages['newsgroup'], external_link( 'news:' .. Newsgroup, Newsgroup, Newsgroup_origin, nil ));
end
local Editors;
local EditorCount; -- used only for choosing {ed.) or (eds.) annotation at end of editor name-list
local Contributors; -- assembled contributors name list
local contributor_etal;
local Translators; -- assembled translators name list
local translator_etal;
local t = {}; -- translators list from |translator-lastn= / translator-firstn= pairs
t = extract_names (args, 'TranslatorList'); -- fetch translator list from |translatorn= / |translator-lastn=, -firstn=, -linkn=, -maskn=
local Interviewers;
local interviewers_list = {};
interviewers_list = extract_names (args, 'InterviewerList'); -- process preferred interviewers parameters
local interviewer_etal;
-- Now perform various field substitutions.
-- We also add leading spaces and surrounding markup and punctuation to the
-- various parts of the citation, but only when they are non-nil.
do
local last_first_list;
local control = {
format = NameListStyle, -- empty string, '&', 'amp', 'and', or 'vanc'
maximum = nil, -- as if display-authors or display-editors not set
mode = Mode
};
do -- do editor name list first because the now unsupported coauthors used to modify control table
local display_names, param = display_names_select (cfg.global_cs1_config_t['DisplayEditors'], A['DisplayEditors'], A:ORIGIN ('DisplayEditors'), #e);
control.maximum, editor_etal = get_display_names (display_names, #e, 'editors', editor_etal, param);
Editors, EditorCount = list_people (control, e, editor_etal);
if 1 == EditorCount and (true == editor_etal or 1 < #e) then -- only one editor displayed but includes etal then
EditorCount = 2; -- spoof to display (eds.) annotation
end
end
do -- now do interviewers
local display_names, param = display_names_select (cfg.global_cs1_config_t['DisplayInterviewers'], A['DisplayInterviewers'], A:ORIGIN ('DisplayInterviewers'), #interviewers_list);
control.maximum, interviewer_etal = get_display_names (display_names, #interviewers_list, 'interviewers', interviewer_etal, param);
Interviewers = list_people (control, interviewers_list, interviewer_etal);
end
do -- now do translators
local display_names, param = display_names_select (cfg.global_cs1_config_t['DisplayTranslators'], A['DisplayTranslators'], A:ORIGIN ('DisplayTranslators'), #t);
control.maximum, translator_etal = get_display_names (display_names, #t, 'translators', translator_etal, param);
Translators = list_people (control, t, translator_etal);
end
do -- now do contributors
local display_names, param = display_names_select (cfg.global_cs1_config_t['DisplayContributors'], A['DisplayContributors'], A:ORIGIN ('DisplayContributors'), #c);
control.maximum, contributor_etal = get_display_names (display_names, #c, 'contributors', contributor_etal, param);
Contributors = list_people (control, c, contributor_etal);
end
do -- now do authors
local display_names, param = display_names_select (cfg.global_cs1_config_t['DisplayAuthors'], A['DisplayAuthors'], A:ORIGIN ('DisplayAuthors'), #a, author_etal);
control.maximum, author_etal = get_display_names (display_names, #a, 'authors', author_etal, param);
last_first_list = list_people (control, a, author_etal);
if utilities.is_set (Authors) then
Authors, author_etal = name_has_etal (Authors, author_etal, false, 'authors'); -- find and remove variations on et al.
if author_etal then
Authors = Authors .. ' ' .. cfg.messages['et al']; -- add et al. to authors parameter
end
else
Authors = last_first_list; -- either an author name list or an empty string
end
end -- end of do
if utilities.is_set (Authors) and utilities.is_set (Collaboration) then
Authors = Authors .. ' (' .. Collaboration .. ')'; -- add collaboration after et al.
end
end
local ConferenceFormat = A['ConferenceFormat'];
local ConferenceURL = A['ConferenceURL'];
ConferenceFormat = style_format (ConferenceFormat, ConferenceURL, 'conference-format', 'conference-url');
Format = style_format (Format, URL, 'format', 'url');
-- special case for chapter format so no error message or cat when chapter not supported
if not (utilities.in_array (config.CitationClass, {'web', 'news', 'journal', 'magazine', 'pressrelease', 'podcast', 'newsgroup', 'arxiv', 'biorxiv', 'citeseerx', 'medrxiv', 'ssrn'}) or
('citation' == config.CitationClass and (utilities.is_set (Periodical) or utilities.is_set (ScriptPeriodical)) and not utilities.is_set (Encyclopedia))) then
ChapterFormat = style_format (ChapterFormat, ChapterURL, 'chapter-format', 'chapter-url');
end
if not utilities.is_set (URL) then
if utilities.in_array (config.CitationClass, {"web", "podcast", "mailinglist"}) or -- |url= required for {{cite web}}, {{cite podcast}}, and {{cite mailing list}}
('citation' == config.CitationClass and ('website' == Periodical_origin or 'script-website' == ScriptPeriodical_origin)) then -- and required for {{citation}} with |website= or |script-website=
if not url_was_archive_today then -- is <URL> empty/missing because it was a deprecated archive.today url
utilities.set_message ('err_cite_web_url'); -- no; emit an error message for an empty/ missing |url=
end
end
-- do we have |accessdate= without either |url= or |chapter-url=?
if utilities.is_set (AccessDate) and not utilities.is_set (ChapterURL) then -- ChapterURL may be set when URL is not set;
utilities.set_message ('err_accessdate_missing_url');
AccessDate = '';
end
end
local UrlStatus = is_valid_parameter_value (A['UrlStatus'], A:ORIGIN('UrlStatus'), cfg.keywords_lists['url-status'], '');
local OriginalURL
local OriginalURL_origin
local OriginalFormat
local OriginalAccess;
UrlStatus = UrlStatus:lower(); -- used later when assembling archived text
if utilities.is_set ( ArchiveURL ) then
if utilities.is_set (ChapterURL) then -- if chapter-url= is set apply archive url to it
OriginalURL = ChapterURL; -- save copy of source chapter's url for archive text
OriginalURL_origin = ChapterURL_origin; -- name of |chapter-url= parameter for error messages
OriginalFormat = ChapterFormat; -- and original |chapter-format=
if 'live' ~= UrlStatus then
ChapterURL = ArchiveURL -- swap-in the archive's URL
ChapterURL_origin = A:ORIGIN('ArchiveURL') -- name of |archive-url= parameter for error messages
ChapterFormat = ArchiveFormat or ''; -- swap in archive's format
ChapterUrlAccess = nil; -- restricted access levels do not make sense for archived URLs
end
elseif utilities.is_set (URL) then
OriginalURL = URL; -- save copy of original source URL
OriginalURL_origin = URL_origin; -- name of URL parameter for error messages
OriginalFormat = Format; -- and original |format=
OriginalAccess = UrlAccess;
if 'live' ~= UrlStatus then -- if URL set then |archive-url= applies to it
URL = ArchiveURL -- swap-in the archive's URL
URL_origin = A:ORIGIN('ArchiveURL') -- name of archive URL parameter for error messages
Format = ArchiveFormat or ''; -- swap in archive's format
UrlAccess = nil; -- restricted access levels do not make sense for archived URLs
end
end
elseif utilities.is_set (UrlStatus) then -- if |url-status= is set when |archive-url= is not set
utilities.set_message ('maint_url_status'); -- add maint cat
end
if utilities.in_array (config.CitationClass, {'web', 'news', 'journal', 'magazine', 'pressrelease', 'podcast', 'newsgroup', 'arxiv', 'biorxiv', 'citeseerx', 'medrxiv', 'ssrn'}) or -- if any of the 'periodical' cites except encyclopedia
('citation' == config.CitationClass and (utilities.is_set (Periodical) or utilities.is_set (ScriptPeriodical)) and not utilities.is_set (Encyclopedia)) then
local chap_param;
if utilities.is_set (Chapter) then -- get a parameter name from one of these chapter related meta-parameters
chap_param = A:ORIGIN ('Chapter')
elseif utilities.is_set (TransChapter) then
chap_param = A:ORIGIN ('TransChapter')
elseif utilities.is_set (ChapterURL) then
chap_param = A:ORIGIN ('ChapterURL')
elseif utilities.is_set (ScriptChapter) then
chap_param = ScriptChapter_origin;
else utilities.is_set (ChapterFormat)
chap_param = A:ORIGIN ('ChapterFormat')
end
if utilities.is_set (chap_param) then -- if we found one
utilities.set_message ('err_chapter_ignored', {chap_param}); -- add error message
Chapter = ''; -- and set them to empty string to be safe with concatenation
TransChapter = '';
ChapterURL = '';
ScriptChapter = '';
ChapterFormat = '';
end
else -- otherwise, format chapter / article title
local no_quotes = false; -- default assume that we will be quoting the chapter parameter value
if utilities.is_set (Contribution) and 0 < #c then -- if this is a contribution with contributor(s)
if utilities.in_array (Contribution:lower(), cfg.keywords_lists.contribution) then -- and a generic contribution title
no_quotes = true; -- then render it unquoted
end
end
Chapter = format_chapter_title (ScriptChapter, ScriptChapter_origin, Chapter, Chapter_origin, TransChapter, TransChapter_origin, ChapterURL, ChapterURL_origin, no_quotes, ChapterUrlAccess); -- Contribution is also in Chapter
if utilities.is_set (Chapter) then
Chapter = Chapter .. ChapterFormat ;
if 'map' == config.CitationClass and utilities.is_set (TitleType) then
Chapter = Chapter .. ' ' .. TitleType; -- map annotation here; not after title
end
Chapter = Chapter .. sepc .. ' ';
elseif utilities.is_set (ChapterFormat) then -- |chapter= not set but |chapter-format= is so ...
Chapter = ChapterFormat .. sepc .. ' '; -- ... ChapterFormat has error message, we want to see it
end
end
-- Format main title
local plain_title = false;
local accept_title;
Title, accept_title = utilities.has_accept_as_written (Title, true); -- remove accept-this-as-written markup when it wraps all of <Title>
if accept_title and ('' == Title) then -- only support forced empty for now "(())"
Title = cfg.messages['notitle']; -- replace by predefined "No title" message
-- TODO: utilities.set_message ( 'err_redundant_parameters', ...); -- issue proper error message instead of muting
ScriptTitle = ''; -- just mute for now
TransTitle = ''; -- just mute for now
plain_title = true; -- suppress text decoration for descriptive title
utilities.set_message ('maint_untitled'); -- add maint cat
end
if not accept_title then -- <Title> not wrapped in accept-as-written markup
if '...' == Title:sub (-3) then -- if ellipsis is the last three characters of |title=
Title = Title:gsub ('(%.%.%.)%.+$', '%1'); -- limit the number of dots to three
elseif not mw.ustring.find (Title, '%.%s*%a%.$') and -- end of title is not a 'dot-(optional space-)letter-dot' initialism ...
not mw.ustring.find (Title, '%s+%a%.$') then -- ...and not a 'space-letter-dot' initial (''Allium canadense'' L.)
Title = mw.ustring.gsub(Title, '%' .. sepc .. '$', ''); -- remove any trailing separator character; sepc and ms.ustring() here for languages that use multibyte separator characters
end
if utilities.is_set (ArchiveURL) and is_archived_copy (Title) then
utilities.set_message ('maint_archived_copy'); -- add maintenance category before we modify the content of Title
end
if is_generic ('generic_titles', Title) then
utilities.set_message ('err_generic_title'); -- set an error message
end
end
if (not plain_title) and (utilities.in_array (config.CitationClass, {'web', 'news', 'journal', 'magazine', 'document', 'pressrelease', 'podcast', 'newsgroup', 'mailinglist', 'interview', 'arxiv', 'biorxiv', 'citeseerx', 'medrxiv', 'ssrn'}) or
('citation' == config.CitationClass and (utilities.is_set (Periodical) or utilities.is_set (ScriptPeriodical)) and not utilities.is_set (Encyclopedia)) or
('map' == config.CitationClass and (utilities.is_set (Periodical) or utilities.is_set (ScriptPeriodical)))) then -- special case for cite map when the map is in a periodical treat as an article
Title = kern_quotes (Title); -- if necessary, separate title's leading and trailing quote marks from module provided quote marks
Title = utilities.wrap_style ('quoted-title', Title);
Title = script_concatenate (Title, ScriptTitle, 'script-title'); -- <bdi> tags, lang attribute, categorization, etc.; must be done after title is wrapped
TransTitle = utilities.wrap_style ('trans-quoted-title', TransTitle );
elseif plain_title or ('report' == config.CitationClass) then -- no styling for cite report and descriptive titles (otherwise same as above)
Title = script_concatenate (Title, ScriptTitle, 'script-title'); -- <bdi> tags, lang attribute, categorization, etc.; must be done after title is wrapped
TransTitle = utilities.wrap_style ('trans-quoted-title', TransTitle ); -- for cite report, use this form for trans-title
else
Title = utilities.wrap_style ('italic-title', Title);
Title = script_concatenate (Title, ScriptTitle, 'script-title'); -- <bdi> tags, lang attribute, categorization, etc.; must be done after title is wrapped
TransTitle = utilities.wrap_style ('trans-italic-title', TransTitle);
end
if utilities.is_set (TransTitle) then
if utilities.is_set (Title) then
TransTitle = " " .. TransTitle;
else
utilities.set_message ('err_trans_missing_title', {'title'});
end
end
if utilities.is_set (Title) then -- TODO: is this the right place to be making Wikisource URLs?
if utilities.is_set (TitleLink) and utilities.is_set (URL) then
utilities.set_message ('err_wikilink_in_url'); -- set an error message because we can't have both
TitleLink = ''; -- unset
end
if not utilities.is_set (TitleLink) and utilities.is_set (URL) then
Title = external_link (URL, Title, URL_origin, UrlAccess) .. TransTitle .. Format;
URL = ''; -- unset these because no longer needed
Format = "";
elseif utilities.is_set (TitleLink) and not utilities.is_set (URL) then
local ws_url;
ws_url = wikisource_url_make (TitleLink); -- ignore ws_label return; not used here
if ws_url then
Title = external_link (ws_url, Title .. ' ', 'ws link in title-link'); -- space char after Title to move icon away from italic text; TODO: a better way to do this?
Title = utilities.substitute (cfg.presentation['interwiki-icon'], {cfg.presentation['class-wikisource'], TitleLink, Title});
Title = Title .. TransTitle;
else
Title = utilities.make_wikilink (TitleLink, Title) .. TransTitle;
end
else
local ws_url, ws_label, L; -- Title has italic or quote markup by the time we get here which causes is_wikilink() to return 0 (not a wikilink)
ws_url, ws_label, L = wikisource_url_make (Title:gsub('^[\'"]*(.-)[\'"]*$', '%1')); -- make ws URL from |title= interwiki link (strip italic or quote markup); link portion L becomes tooltip label
if ws_url then
Title = Title:gsub ('%b[]', ws_label); -- replace interwiki link with ws_label to retain markup
Title = external_link (ws_url, Title .. ' ', 'ws link in title'); -- space char after Title to move icon away from italic text; TODO: a better way to do this?
Title = utilities.substitute (cfg.presentation['interwiki-icon'], {cfg.presentation['class-wikisource'], L, Title});
Title = Title .. TransTitle;
else
Title = Title .. TransTitle;
end
end
else
Title = TransTitle;
end
if utilities.is_set (Place) then
Place = " " .. wrap_msg ('written', Place, use_lowercase) .. sepc .. " ";
end
local ConferenceURL_origin = A:ORIGIN('ConferenceURL'); -- get name of parameter that holds ConferenceURL
if utilities.is_set (Conference) then
if utilities.is_set (ConferenceURL) then
Conference = external_link( ConferenceURL, Conference, ConferenceURL_origin, nil );
end
Conference = sepc .. " " .. Conference .. ConferenceFormat;
elseif utilities.is_set (ConferenceURL) then
Conference = sepc .. " " .. external_link( ConferenceURL, nil, ConferenceURL_origin, nil );
end
local Position = '';
if not utilities.is_set (Position) then
local Minutes = A['Minutes'];
local Time = A['Time'];
if utilities.is_set (Minutes) then
if utilities.is_set (Time) then --TODO: make a function for this and similar?
utilities.set_message ('err_redundant_parameters', {utilities.wrap_style ('parameter', 'minutes') .. cfg.presentation['sep_list_pair'] .. utilities.wrap_style ('parameter', 'time')});
end
Position = utilities.substitute (cfg.messages.minutes, Minutes);
else
if utilities.is_set (Time) then
local TimeCaption = A['TimeCaption']
if not utilities.is_set (TimeCaption) then
TimeCaption = cs2_lower(cfg.messages['event']);
end
Position = " " .. TimeCaption .. " " .. Time;
end
end
else
Position = " " .. Position;
At = '';
end
Page, Pages, Sheet, Sheets = format_pages_sheets (Page, Pages, Sheet, Sheets, config.CitationClass, Periodical_origin, sepc, NoPP, use_lowercase);
At = utilities.is_set (At) and (sepc .. " " .. At) or "";
Position = utilities.is_set (Position) and (sepc .. " " .. Position) or "";
if config.CitationClass == 'map' then
local Sections = A['Sections']; -- Section (singular) is an alias of Chapter so set earlier
local Inset = A['Inset'];
if utilities.is_set ( Inset ) then
Inset = sepc .. " " .. wrap_msg ('inset', Inset, use_lowercase);
end
if utilities.is_set ( Sections ) then
Section = sepc .. " " .. wrap_msg ('sections', Sections, use_lowercase);
elseif utilities.is_set ( Section ) then
Section = sepc .. " " .. wrap_msg ('section', Section, use_lowercase);
end
At = At .. Inset .. Section;
end
local Others = A['Others'];
if utilities.is_set (Others) and 0 == #a and 0 == #e then -- add maint cat when |others= has value and used without |author=, |editor=
if config.CitationClass == "AV-media-notes"
or config.CitationClass == "audio-visual" then -- special maint for AV/M which has a lot of 'false' positives right now
utilities.set_message ('maint_others_avm')
else
utilities.set_message ('maint_others');
end
end
Others = utilities.is_set (Others) and (sepc .. " " .. Others) or "";
if utilities.is_set (Translators) then
Others = safe_join ({sepc .. ' ', wrap_msg ('translated', Translators, use_lowercase), Others}, sepc);
end
if utilities.is_set (Interviewers) then
Others = safe_join ({sepc .. ' ', wrap_msg ('interview', Interviewers, use_lowercase), Others}, sepc);
end
local TitleNote = A['TitleNote'];
TitleNote = utilities.is_set (TitleNote) and (sepc .. " " .. TitleNote) or "";
if utilities.is_set (Edition) then
if Edition:match ('%f[%a][Ee]d%n?%.?$') or Edition:match ('%f[%a][Ee]dition$') then -- Ed, ed, Ed., ed., Edn, edn, Edn., edn.
utilities.set_message ('err_extra_text_edition'); -- add error message
end
Edition = " " .. wrap_msg ('edition', Edition);
else
Edition = '';
end
Series = utilities.is_set (Series) and wrap_msg ('series', {sepc, Series}) or ""; -- not the same as SeriesNum
local Agency = A['Agency'] or ''; -- |agency= is supported by {{cite magazine}}, {{cite news}}, {{cite press release}}, {{cite web}}, and certain {{citation}} templates
if utilities.is_set (Agency) then -- this testing done here because {{citation}} supports 'news' citations
if utilities.in_array (config.CitationClass, {'magazine', 'news', 'pressrelease', 'web'}) or ('citation' == config.CitationClass and utilities.in_array (Periodical_origin, {"magazine", "newspaper", "work"})) then
Agency = wrap_msg ('agency', {sepc, Agency}); -- format for rendering
else
Agency = ''; -- unset; not supported
utilities.set_message ('err_parameter_ignored', {'agency'}); -- add error message
end
end
Volume = format_volume_issue (Volume, Issue, ArticleNumber, config.CitationClass, Periodical_origin, sepc, use_lowercase);
if utilities.is_set (AccessDate) then
local retrv_text = " " .. cfg.messages['retrieved'];
AccessDate = nowrap_date (AccessDate); -- wrap in nowrap span if date in appropriate format
retrv_text = cs2_lower(retrv_text); -- if mode is cs2, lower case
AccessDate = utilities.substitute (retrv_text, AccessDate); -- add retrieved text
AccessDate = utilities.substitute (cfg.presentation['accessdate'], {sepc, AccessDate}); -- allow editors to hide accessdates
end
if utilities.is_set (ID) then ID = sepc .. " " .. ID; end
local Docket = A['Docket'];
if "thesis" == config.CitationClass and utilities.is_set (Docket) then
ID = sepc .. " Docket " .. Docket .. ID;
end
if "report" == config.CitationClass and utilities.is_set (Docket) then -- for cite report when |docket= is set
ID = sepc .. ' ' .. Docket; -- overwrite ID even if |id= is set
end
if utilities.is_set (URL) then
URL = " " .. external_link( URL, nil, URL_origin, UrlAccess );
end
-- We check length of PostScript here because it will have been nuked by
-- the quote parameters. We'd otherwise emit a message even if there wasn't
-- a displayed postscript.
-- TODO: Should the max size (1) be configurable?
-- TODO: Should we check a specific pattern?
if utilities.is_set(PostScript) and mw.ustring.len(PostScript) > 1 then
utilities.set_message ('maint_postscript')
end
local Archived;
if utilities.is_set (ArchiveURL) then
if not utilities.is_set (ArchiveDate) then -- ArchiveURL set but ArchiveDate not set
utilities.set_message ('err_archive_missing_date'); -- emit an error message
ArchiveURL = ''; -- empty string for concatenation
ArchiveDate = ''; -- empty string for concatenation
end
else
if utilities.is_set (ArchiveDate) then -- ArchiveURL not set but ArchiveDate is set
utilities.set_message ('err_archive_date_missing_url'); -- emit an error message
ArchiveURL = ''; -- empty string for concatenation
ArchiveDate = ''; -- empty string for concatenation
end
end
if utilities.is_set (ArchiveURL) then
local arch_text;
if "live" == UrlStatus then
if utilities.is_set (ArchiveDate) then
Archived = sepc .. ' ' .. utilities.substitute ( cfg.messages['archived-live'],
{ external_link( ArchiveURL, cs2_lower(cfg.messages['archived']), A:ORIGIN('ArchiveURL'), nil) .. ArchiveFormat, ArchiveDate } );
else
Archived = '';
end
if not utilities.is_set (OriginalURL) then
utilities.set_message ('err_archive_missing_url');
Archived = ''; -- empty string for concatenation
end
elseif utilities.is_set (OriginalURL) then -- UrlStatus is empty, 'dead', 'unfit', 'usurped', 'bot: unknown'
if utilities.in_array (UrlStatus, {'unfit', 'usurped', 'bot: unknown'}) then
Archived = sepc .. ' ' .. utilities.substitute ( cs2_lower(cfg.messages['archived-unfit']), ArchiveDate);
if 'bot: unknown' == UrlStatus then
utilities.set_message ('maint_bot_unknown'); -- and add a category if not already added
else
utilities.add_prop_cat ('unfit'); -- and add a category if not already added
end
else -- UrlStatus is empty, 'dead'
if utilities.is_set (ArchiveDate) then
Archived = sepc .. ' ' .. utilities.substitute ( cs2_lower(cfg.messages['archived-dead']),
{ external_link( OriginalURL, cfg.messages['original'], OriginalURL_origin, OriginalAccess ) .. OriginalFormat, ArchiveDate } );
else
Archived = ''; -- unset for concatenation
end
end
else -- OriginalUrl not set
utilities.set_message ('err_archive_missing_url');
Archived = ''; -- empty string for concatenation
end
elseif utilities.is_set (ArchiveFormat) then
Archived = ArchiveFormat; -- if set and ArchiveURL not set ArchiveFormat has error message
else
Archived = '';
end
local TranscriptURL = A['TranscriptURL']
local TranscriptFormat = A['TranscriptFormat'];
TranscriptFormat = style_format (TranscriptFormat, TranscriptURL, 'transcript-format', 'transcripturl');
local Transcript = A['Transcript'];
local TranscriptURL_origin = A:ORIGIN('TranscriptURL'); -- get name of parameter that holds TranscriptURL
if utilities.is_set (Transcript) then
if utilities.is_set (TranscriptURL) then
Transcript = external_link( TranscriptURL, Transcript, TranscriptURL_origin, nil );
end
Transcript = sepc .. ' ' .. Transcript .. TranscriptFormat;
elseif utilities.is_set (TranscriptURL) then
Transcript = external_link( TranscriptURL, nil, TranscriptURL_origin, nil );
end
local Publisher;
if utilities.is_set (PublicationDate) then
PublicationDate = wrap_msg ('published', PublicationDate);
end
if utilities.is_set (PublisherName) then
if utilities.is_set (PublicationPlace) then
Publisher = sepc .. " " .. PublicationPlace .. ": " .. PublisherName .. PublicationDate;
else
Publisher = sepc .. " " .. PublisherName .. PublicationDate;
end
elseif utilities.is_set (PublicationPlace) then
Publisher= sepc .. " " .. PublicationPlace .. PublicationDate;
else
Publisher = PublicationDate;
end
-- Several of the above rely upon detecting this as nil, so do it last.
if (utilities.is_set (Periodical) or utilities.is_set (ScriptPeriodical) or utilities.is_set (TransPeriodical)) then
if utilities.is_set (Title) or utilities.is_set (TitleNote) then
Periodical = sepc .. " " .. format_periodical (ScriptPeriodical, ScriptPeriodical_origin, Periodical, TransPeriodical, TransPeriodical_origin);
else
Periodical = format_periodical (ScriptPeriodical, ScriptPeriodical_origin, Periodical, TransPeriodical, TransPeriodical_origin);
end
end
local Language = A['Language'];
if utilities.is_set (Language) then
Language = language_parameter (Language); -- format, categories, name from ISO639-1, etc.
else
Language=''; -- language not specified so make sure this is an empty string;
--[[ TODO: need to extract the wrap_msg from language_parameter
so that we can solve parentheses bunching problem with Format/Language/TitleType
]]
end
--[[
Handle the oddity that is cite speech. This code overrides whatever may be the value assigned to TitleNote (through |department=) and forces it to be " (Speech)" so that
the annotation directly follows the |title= parameter value in the citation rather than the |event= parameter value (if provided).
]]
if "speech" == config.CitationClass then -- cite speech only
TitleNote = TitleType; -- move TitleType to TitleNote so that it renders ahead of |event=
TitleType = ''; -- and unset
if utilities.is_set (Periodical) then -- if Periodical, perhaps because of an included |website= or |journal= parameter
if utilities.is_set (Conference) then -- and if |event= is set
Conference = Conference .. sepc .. " "; -- then add appropriate punctuation to the end of the Conference variable before rendering
end
end
end
-- Piece all bits together at last. Here, all should be non-nil.
-- We build things this way because it is more efficient in LUA
-- not to keep reassigning to the same string variable over and over.
local tcommon;
local tcommon2; -- used for book cite when |contributor= is set
local pgtext = Position .. Sheet .. Sheets .. Page .. Pages .. At;
-- Volume = safe_join ({Volume, pgtext}, sepc);
if utilities.in_array (config.CitationClass, {"book", "citation"}) and not utilities.is_set (Periodical) then -- special cases for book cites
if utilities.is_set (Contributors) then -- when we are citing foreword, preface, introduction, etc.
tcommon = safe_join ({Title, TitleNote}, sepc); -- author and other stuff will come after this and before tcommon2
tcommon2 = safe_join ({TitleType, Series, Language, Volume, Others, Edition, Publisher}, sepc);
else
tcommon = safe_join ({Title, TitleNote, TitleType, Series, Language, Volume, Others, Edition, Publisher}, sepc);
end
elseif 'map' == config.CitationClass then -- special cases for cite map
if utilities.is_set (Chapter) then -- map in a book; TitleType is part of Chapter
tcommon = safe_join ({Title, Edition, Scale, Series, Language, Cartography, Others, Publisher, Volume}, sepc);
elseif utilities.is_set (Periodical) then -- map in a periodical
tcommon = safe_join ({Title, TitleType, Periodical, Scale, Series, Language, Cartography, Others, Publisher, Volume}, sepc);
else -- a sheet or stand-alone map
tcommon = safe_join ({Title, TitleType, Edition, Scale, Series, Language, Cartography, Others, Publisher}, sepc);
end
elseif 'episode' == config.CitationClass then -- special case for cite episode
tcommon = safe_join ({Title, TitleNote, TitleType, Series, Language, Edition, Publisher}, sepc);
else -- all other CS1 templates
tcommon = safe_join ({Title, TitleNote, Conference, Periodical, TitleType, Series, Language, Volume, Others, Edition, Publisher, Agency}, sepc);
end
if #ID_list > 0 then
ID_list = safe_join( { sepc .. " ", table.concat( ID_list, sepc .. " " ), ID }, sepc );
else
ID_list = ID;
end
local Via = A['Via'];
Via = utilities.is_set (Via) and wrap_msg ('via', Via) or '';
local idcommon;
if 'audio-visual' == config.CitationClass or 'episode' == config.CitationClass then -- special case for cite AV media & cite episode position transcript
idcommon = safe_join( { ID_list, URL, Archived, Transcript, AccessDate, Via, Quote }, sepc );
else
idcommon = safe_join( { ID_list, URL, Archived, AccessDate, Via, Quote }, sepc );
end
local text;
-- local pgtext = Position .. Sheet .. Sheets .. Page .. Pages .. At;
local OrigDate = A['OrigDate'];
OrigDate = utilities.is_set (OrigDate) and wrap_msg ('origdate', OrigDate) or '';
if utilities.is_set (Date) then
if utilities.is_set (Authors) or utilities.is_set (Editors) then -- date follows authors or editors when authors not set
Date = " (" .. Date .. ")" .. OrigDate .. sepc .. " "; -- in parentheses
else -- neither of authors and editors set
if (string.sub(tcommon, -1, -1) == sepc) then -- if the last character of tcommon is sepc
Date = " " .. Date .. OrigDate; -- Date does not begin with sepc
else
Date = sepc .. " " .. Date .. OrigDate; -- Date begins with sepc
end
end
end
if utilities.is_set (Authors) then
if (not utilities.is_set (Date)) then -- when date is set it's in parentheses; no Authors termination
Authors = terminate_name_list (Authors, sepc); -- when no date, terminate with 0 or 1 sepc and a space
end
if utilities.is_set (Editors) then
local in_text = '';
local post_text = '';
if utilities.is_set (Chapter) and 0 == #c then
in_text = cfg.messages['in'] .. ' ';
in_text = cs2_lower(in_text); -- lowercase for cs2
end
if EditorCount <= 1 then
post_text = ' (' .. cfg.messages['editor'] .. ')'; -- be consistent with no-author, no-date case
else
post_text = ' (' .. cfg.messages['editors'] .. ')';
end
Editors = terminate_name_list (in_text .. Editors .. post_text, sepc); -- terminate with 0 or 1 sepc and a space
end
if utilities.is_set (Contributors) then -- book cite and we're citing the intro, preface, etc.
local by_text = sepc .. ' ' .. cfg.messages['by'] .. ' ';
by_text = cs2_lower(by_text); -- lowercase for cs2
Authors = by_text .. Authors; -- author follows title so tweak it here
if utilities.is_set (Editors) and utilities.is_set (Date) then -- when Editors make sure that Authors gets terminated
Authors = terminate_name_list (Authors, sepc); -- terminate with 0 or 1 sepc and a space
end
if (not utilities.is_set (Date)) then -- when date is set it's in parentheses; no Contributors termination
Contributors = terminate_name_list (Contributors, sepc); -- terminate with 0 or 1 sepc and a space
end
text = safe_join( {Contributors, Date, Chapter, tcommon, Authors, Place, Editors, tcommon2, pgtext, idcommon }, sepc );
-- text = safe_join( {Contributors, Date, Chapter, tcommon, Authors, Place, Editors, tcommon2, idcommon }, sepc );
else
text = safe_join( {Authors, Date, Chapter, Place, Editors, tcommon, pgtext, idcommon }, sepc );
-- text = safe_join( {Authors, Date, Chapter, Place, Editors, tcommon, idcommon }, sepc );
end
elseif utilities.is_set (Editors) then
if utilities.is_set (Date) then
if EditorCount <= 1 then
Editors = Editors .. cfg.presentation['sep_name'] .. cfg.messages['editor'];
else
Editors = Editors .. cfg.presentation['sep_name'] .. cfg.messages['editors'];
end
else
if EditorCount <= 1 then
Editors = Editors .. " (" .. cfg.messages['editor'] .. ")" .. sepc .. " "
else
Editors = Editors .. " (" .. cfg.messages['editors'] .. ")" .. sepc .. " "
end
end
text = safe_join( {Editors, Date, Chapter, Place, tcommon, pgtext, idcommon}, sepc );
-- text = safe_join( {Editors, Date, Chapter, Place, tcommon, idcommon}, sepc );
else
if utilities.in_array (config.CitationClass, {"journal", "citation"}) and utilities.is_set (Periodical) then
text = safe_join( {Chapter, Place, tcommon, pgtext, Date, idcommon}, sepc );
-- text = safe_join( {Chapter, Place, tcommon, Date, idcommon}, sepc );
else
text = safe_join( {Chapter, Place, tcommon, Date, pgtext, idcommon}, sepc );
-- text = safe_join( {Chapter, Place, tcommon, Date, idcommon}, sepc );
end
end
if utilities.is_set (PostScript) and PostScript ~= sepc then
text = safe_join( {text, sepc}, sepc ); -- Deals with italics, spaces, etc.
if '.' == sepc then -- remove final seperator if present
text = text:gsub ('%' .. sepc .. '$', ''); -- dot must be escaped here
else
text = mw.ustring.gsub (text, sepc .. '$', ''); -- using ustring for non-dot sepc (likely a non-Latin character)
end
end
text = safe_join( {text, PostScript}, sepc );
-- Now enclose the whole thing in a <cite> element
local options_t = {};
options_t.class = cite_class_attribute_make (config.CitationClass, Mode);
local Ref = is_valid_parameter_value (A['Ref'], A:ORIGIN('Ref'), cfg.keywords_lists['ref'], nil, true); -- nil when |ref=harv; A['Ref'] else
if 'none' ~= cfg.keywords_xlate[(Ref and Ref:lower()) or ''] then
local namelist_t = {}; -- holds selected contributor, author, editor name list
local year = first_set ({Year, anchor_year}, 2); -- Year first for legacy citations and for YMD dates that require disambiguation
if #c > 0 then -- if there is a contributor list
namelist_t = c; -- select it
elseif #a > 0 then -- or an author list
namelist_t = a;
elseif #e > 0 then -- or an editor list
namelist_t = e;
end
local citeref_id;
if #namelist_t > 0 then -- if there are names in namelist_t
citeref_id = make_citeref_id (namelist_t, year); -- go make the CITEREF anchor
if mw.uri.anchorEncode (citeref_id) == ((Ref and mw.uri.anchorEncode (Ref)) or '') then -- Ref may already be encoded (by {{sfnref}}) so citeref_id must be encoded before comparison
utilities.set_message ('maint_ref_duplicates_default');
end
else
citeref_id = ''; -- unset
end
options_t.id = Ref or citeref_id;
end
if string.len (text:gsub('%b<>', '')) <= 2 then -- remove html and html-like tags; then get length of what remains;
z.error_cats_t = {}; -- blank the categories list
z.error_msgs_t = {}; -- blank the error messages list
OCinSoutput = nil; -- blank the metadata string
text = ''; -- blank the the citation
utilities.set_message ('err_empty_citation'); -- set empty citation message and category
end
local render_t = {}; -- here we collect the final bits for concatenation into the rendered citation
if is_preview_mode and (0 ~= #z.error_msgs_t or 0 ~= #z.maint_cats_t) then -- when in preview mode
if not utilities.is_set (options_t.id) then -- and when this template has not created an anchor ID
math.randomseed (tonumber (mw.getLanguage ('en'):formatDate ('U')) * 10000 + os.clock() * 10000);
options_t.id = 'CITEREF_temp_preview_id_' .. math.random (100000, 999999); -- create temporary anchor ID for preview mode
end
end
if utilities.is_set (options_t.id) then -- here we wrap the rendered citation in <cite ...>...</cite> tags
options_t.id = mw.uri.anchorEncode(options_t.id); -- do this here; also used when adding preview warning messages
table.insert (render_t, utilities.substitute (cfg.presentation['cite-id'], {options_t.id, mw.text.nowiki(options_t.class), text})); -- when |ref= is set or when there is a namelist
else
table.insert (render_t, utilities.substitute (cfg.presentation['cite'], {mw.text.nowiki(options_t.class), text})); -- when |ref=none or when namelist_t empty and |ref= is missing or is empty
end
if OCinSoutput then -- blanked when citation is 'empty' so don't bother to add boilerplate metadata span
table.insert (render_t, utilities.substitute (cfg.presentation['ocins'], OCinSoutput)); -- format and append metadata to the citation
end
local template_name = cfg.citation_class_map_t[config.CitationClass];
local template_link = '[[Template:' .. template_name .. '|' .. template_name .. ']]';
local msg_prefix = '<code class="cs1-code">{{' .. template_link .. '}}</code>: ';
if 0 ~= #z.error_msgs_t then
mw.addWarning (utilities.substitute (cfg.messages.warning_msg_e, {template_link, options_t.id}));
table.insert (render_t, ' '); -- insert a space between citation and its error messages
table.sort (z.error_msgs_t); -- sort the error messages list; sorting includes wrapping <span> and <code> tags; hidden-error sorts ahead of visible-error
local hidden = true; -- presume that the only error messages emited by this template are hidden
for _, v in ipairs (z.error_msgs_t) do -- spin through the list of error messages
if v:find ('cs1-visible-error', 1, true) then -- look for the visible error class name
hidden = false; -- found one; so don't hide the error message prefix
break; -- and done because no need to look further
end
end
z.error_msgs_t[1] = table.concat ({utilities.error_comment (msg_prefix, hidden), z.error_msgs_t[1]}); -- add error message prefix to first error message to prevent extraneous punctuation
table.insert (render_t, table.concat (z.error_msgs_t, '; ')); -- make a big string of error messages and add it to the rendering
end
if 0 ~= #z.maint_cats_t then
mw.addWarning (utilities.substitute (cfg.messages.warning_msg_m, {template_link, options_t.id}));
table.sort (z.maint_cats_t); -- sort the maintenance messages list
local maint_msgs_t = {}; -- here we collect all of the maint messages
if 0 == #z.error_msgs_t then -- if no error messages
table.insert (maint_msgs_t, msg_prefix); -- insert message prefix in maint message livery
end
for _, v in ipairs( z.maint_cats_t ) do -- append maintenance categories
table.insert (maint_msgs_t, -- assemble new maint message and add it to the maint_msgs_t table
table.concat ({v, ' (', utilities.substitute (cfg.messages[':cat wikilink'], v), ')'})
);
end
table.insert (render_t, utilities.substitute (cfg.presentation['hidden-maint'], table.concat (maint_msgs_t, ' '))); -- wrap the group of maint messages with proper presentation and save
end
if not no_tracking_cats then
local sort_key;
local cat_wikilink = 'cat wikilink';
if cfg.enable_sort_keys then -- when namespace sort keys enabled
local namespace_number = mw.title.getCurrentTitle().namespace; -- get namespace number for this wikitext
sort_key = (0 ~= namespace_number and (cfg.name_space_sort_keys[namespace_number] or cfg.name_space_sort_keys.other)) or nil; -- get sort key character; nil for mainspace
cat_wikilink = (not sort_key and 'cat wikilink') or 'cat wikilink sk'; -- make <cfg.messages> key
end
for _, v in ipairs (z.error_cats_t) do -- append error categories
table.insert (render_t, utilities.substitute (cfg.messages[cat_wikilink], {v, sort_key}));
end
if cfg.id_limits_data_load_fail then -- boolean true when load failed
utilities.set_message ('maint_id_limit_load_fail'); -- done here because this maint cat emits no message
end
for _, v in ipairs (z.maint_cats_t) do -- append maintenance categories
table.insert (render_t, utilities.substitute (cfg.messages[cat_wikilink], {v, sort_key}));
end
for _, v in ipairs (z.prop_cats_t) do -- append properties categories
table.insert (render_t, utilities.substitute (cfg.messages['cat wikilink'], v)); -- no sort keys
end
end
return table.concat (render_t); -- make a big string and done
end
--[[--------------------------< V A L I D A T E >--------------------------------------------------------------
Looks for a parameter's name in one of several whitelists.
Parameters in the whitelist can have three values:
true - active, supported parameters
false - deprecated, supported parameters
nil - unsupported parameters
]]
local function validate (name, cite_class, empty)
local name = tostring (name);
local enum_name; -- parameter name with enumerator (if any) replaced with '#'
local state;
local function state_test (state, name) -- local function to do testing of state values
if true == state then return true; end -- valid actively supported parameter
if false == state then
if empty then return nil; end -- empty deprecated parameters are treated as unknowns
deprecated_parameter (name); -- parameter is deprecated but still supported
return true;
end
if 'tracked' == state then
local base_name = name:gsub ('%d', ''); -- strip enumerators from parameter names that have them to get the base name
utilities.add_prop_cat ('tracked-param', {base_name}, base_name); -- add a properties category; <base_name> modifies <key>
return true;
end
return nil;
end
if name:find ('#') then -- # is a cs1|2 reserved character so parameters with # not permitted
return nil;
end
-- replace enumerator digit(s) with # (|last25= becomes |last#=) (mw.ustring because non-Western 'local' digits)
enum_name = mw.ustring.gsub (name, '%d+$', '#'); -- where enumerator is last charaters in parameter name (these to protect |s2cid=)
enum_name = mw.ustring.gsub (enum_name, '%d+([%-l])', '#%1'); -- where enumerator is in the middle of the parameter name; |author#link= is the oddity
if 'document' == cite_class then -- special case for {{cite document}}
state = whitelist.document_parameters_t[enum_name]; -- this list holds enumerated and nonenumerated parameters
if true == state_test (state, name) then return true; end
return false;
end
if utilities.in_array (cite_class, whitelist.preprint_template_list_t) then -- limited parameter sets allowed for these templates
state = whitelist.limited_parameters_t[enum_name]; -- this list holds enumerated and nonenumerated parameters
if true == state_test (state, name) then return true; end
state = whitelist.preprint_arguments_t[cite_class][name]; -- look in the parameter-list for the template identified by cite_class
if true == state_test (state, name) then return true; end
return false; -- not supported because not found or name is set to nil
end -- end limited parameter-set templates
if utilities.in_array (cite_class, whitelist.unique_param_template_list_t) then -- template-specific parameters for templates that accept parameters from the basic argument list
state = whitelist.unique_arguments_t[cite_class][name]; -- look in the template-specific parameter-lists for the template identified by cite_class
if true == state_test (state, name) then return true; end
end -- if here, fall into general validation
state = whitelist.common_parameters_t[enum_name]; -- all other templates; all normal parameters allowed; this list holds enumerated and nonenumerated parameters
if true == state_test (state, name) then return true; end
return false; -- not supported because not found or name is set to nil
end
--[=[-------------------------< I N T E R _ W I K I _ C H E C K >----------------------------------------------
check <value> for inter-language interwiki-link markup. <prefix> must be a MediaWiki-recognized language
code. when these values have the form (without leading colon):
[[<prefix>:link|label]] return label as plain-text
[[<prefix>:link]] return <prefix>:link as plain-text
return value as is else
]=]
local function inter_wiki_check (parameter, value)
local prefix = value:match ('%[%[(%a+):'); -- get an interwiki prefix if one exists
local _;
if prefix and cfg.inter_wiki_map[prefix:lower()] then -- if prefix is in the map, needs preceding colon so
utilities.set_message ('err_bad_paramlink', parameter); -- emit an error message
_, value, _ = utilities.is_wikilink (value); -- extract label portion from wikilink
end
return value;
end
--[[--------------------------< M I S S I N G _ P I P E _ C H E C K >------------------------------------------
Look at the contents of a parameter. If the content has a string of characters and digits followed by an equal
sign, compare the alphanumeric string to the list of cs1|2 parameters. If found, then the string is possibly a
parameter that is missing its pipe. There are two tests made:
{{cite ... |title=Title access-date=2016-03-17}} -- the first parameter has a value and whitespace separates that value from the missing pipe parameter name
{{cite ... |title=access-date=2016-03-17}} -- the first parameter has no value (whitespace after the first = is trimmed by MediaWiki)
cs1|2 shares some parameter names with XML/HTML attributes: class=, title=, etc. To prevent false positives XML/HTML
tags are removed before the search.
If a missing pipe is detected, this function adds the missing pipe maintenance category.
]]
local function missing_pipe_check (parameter, value)
local capture;
value = value:gsub ('%b<>', ''); -- remove XML/HTML tags because attributes: class=, title=, etc.
capture = value:match ('%s+(%a[%w%-]+)%s*=') or value:match ('^(%a[%w%-]+)%s*='); -- find and categorize parameters with possible missing pipes
if capture and validate (capture) then -- if the capture is a valid parameter name
utilities.set_message ('err_missing_pipe', parameter);
end
end
--[[--------------------------< H A S _ E X T R A N E O U S _ P U N C T >--------------------------------------
look for extraneous terminal punctuation in most parameter values; parameters listed in skip table are not checked
]]
local function has_extraneous_punc (param, value)
if 'number' == type (param) then
return;
end
param = param:gsub ('%d+', '#'); -- enumerated name-list mask params allow terminal punct; normalize
if cfg.punct_skip[param] then
return; -- parameter name found in the skip table so done
end
if value:match ('[,;:]$') then
utilities.set_message ('maint_extra_punct'); -- has extraneous punctuation; add maint cat
end
if value:match ('^=') then -- sometimes an extraneous '=' character appears ...
utilities.set_message ('maint_extra_punct'); -- has extraneous punctuation; add maint cat
end
end
--[[--------------------------< H A S _ T W L _ U R L >--------------------------------------------------------
look for The Wikipedia Library urls in url-holding parameters. TWL urls are accessible only for readers who are
active extended confirmed Wikipedia editors. This function sets an error message when such urls are discovered
and when appropriate, sets the |<param>-url-access=subscription. returns nothing.
looks for: '.wikipedialibrary.idm.oclc.org'
]]
local function has_twl_url (url_params_t, cite_args_t)
local url_error_t = {}; -- sequence of url-holding parameters that have a TWL url
for param, value in pairs (url_params_t) do
if value:find ('%.wikipedialibrary%.idm%.oclc%.org') then -- has the TWL base url?
table.insert (url_error_t, param); -- add parameter name to the error list
end
end
if 0 ~= #url_error_t then -- non-zero when there are errors
table.sort (url_error_t); -- sor for error messaging
for i, param in ipairs (url_error_t) do
if cfg.url_access_map_t[param] then -- if <param> has a matching -access parameter
cite_args_t[cfg.url_access_map_t[param]] = cfg.keywords_xlate.subscription; -- set |<param>-url-access=subscription
end
url_error_t[i] = utilities.wrap_style ('parameter', param); -- make the parameter pretty for error message
end
utilities.set_message ('err_param_has_twl_url', {utilities.make_sep_list (#url_error_t, url_error_t)}); -- add this error message
end
end
--[[--------------------------< H A S _ E X T R A N E O U S _ U R L >------------------------------------------
look for extraneous url parameter values; parameters listed in skip table are not checked
]]
local function has_extraneous_url (non_url_param_t)
local url_error_t = {};
check_for_url (non_url_param_t, url_error_t); -- extraneous url check
if 0 ~= #url_error_t then -- non-zero when there are errors
table.sort (url_error_t);
utilities.set_message ('err_param_has_ext_link', {utilities.make_sep_list (#url_error_t, url_error_t)}); -- add this error message
end
end
--[[--------------------------< _ C I T A T I O N >------------------------------------------------------------
Module entry point
frame – from template call (citation()); may be nil when called from another module
args_t – table of all cs1|2 parameters in the template (the parent frame)
config_t – table of template-supplied parameter (the #invoke frame)
]]
local function _citation (frame, args_t, config_t) -- save a copy in case we need to display an error message in preview mode
if not frame then
frame = mw.getCurrentFrame(); -- if called from another module, get a frame for frame-provided functions
end
-- i18n: set the name that your wiki uses to identify sandbox subpages from sandbox template invoke (or can be set here)
local sandbox = ((config_t.SandboxPath and '' ~= config_t.SandboxPath) and config_t.SandboxPath) or '/sandbox'; -- sandbox path from {{#invoke:Citation/CS1/sandbox|citation|SandboxPath=/...}}
is_sandbox = nil ~= string.find (frame:getTitle(), sandbox, 1, true); -- is this invoke the sandbox module?
sandbox = is_sandbox and sandbox or ''; -- use i18n sandbox to load sandbox modules when this module is the sandox; live modules else
cfg = mw.loadData ('Module:Citation/CS1/Configuration' .. sandbox); -- load sandbox versions of support modules when {{#invoke:Citation/CS1/sandbox|...}}; live modules else
whitelist = mw.loadData ('Module:Citation/CS1/Whitelist' .. sandbox);
utilities = require ('Module:Citation/CS1/Utilities' .. sandbox);
validation = require ('Module:Citation/CS1/Date_validation' .. sandbox);
identifiers = require ('Module:Citation/CS1/Identifiers' .. sandbox);
metadata = require ('Module:Citation/CS1/COinS' .. sandbox);
utilities.set_selected_modules (cfg); -- so that functions in Utilities can see the selected cfg tables
identifiers.set_selected_modules (cfg, utilities); -- so that functions in Identifiers can see the selected cfg tables and selected Utilities module
validation.set_selected_modules (cfg, utilities); -- so that functions in Date validataion can see selected cfg tables and the selected Utilities module
metadata.set_selected_modules (cfg, utilities); -- so that functions in COinS can see the selected cfg tables and selected Utilities module
z = utilities.z; -- table of error and category tables in Module:Citation/CS1/Utilities
local cite_args_t = {}; -- because args_t is the parent (template) frame args (which cannot be modified); params and their values will be placed here
is_preview_mode = not utilities.is_set (frame:preprocess ('{{REVISIONID}}'));
local suggestions = {}; -- table where we store suggestions if we need to loadData them
local error_text; -- used as a flag
local capture; -- the single supported capture when matching unknown parameters using patterns
local empty_unknowns = {}; -- sequence table to hold empty unknown params for error message listing
for k, v in pairs (args_t) do -- get parameters from the parent (template) frame
v = mw.ustring.gsub (v, '^%s*(.-)%s*$', '%1'); -- trim leading/trailing whitespace; when v is only whitespace, becomes empty string
if v ~= '' then
if cfg.enum_needs_xlation and 'string' == type (k) then -- for wikis that set date_names['local_digits'] to non-western digits
k = mw.ustring.gsub (k, '%d', cfg.date_names.local_digits); -- translate 'local' digits enumerators to Western 0-9
end
if not validate( k, config_t.CitationClass ) then
if type (k) ~= 'string' then -- exclude empty numbered parameters
if v:match("%S+") ~= nil then
error_text = utilities.set_message ('err_text_ignored', {v});
end
elseif validate (k:lower(), config_t.CitationClass) then
error_text = utilities.set_message ('err_parameter_ignored_suggest', {k, k:lower()}); -- suggest the lowercase version of the parameter
else
if nil == suggestions.suggestions then -- if this table is nil then we need to load it
suggestions = mw.loadData ('Module:Citation/CS1/Suggestions' .. sandbox); --load sandbox version of suggestion module when {{#invoke:Citation/CS1/sandbox|...}}; live module else
end
for pattern, param in pairs (suggestions.patterns) do -- loop through the patterns to see if we can suggest a proper parameter
capture = k:match (pattern); -- the whole match if no capture in pattern else the capture if a match
if capture then -- if the pattern matches
param = utilities.substitute (param, capture); -- add the capture to the suggested parameter (typically the enumerator)
if validate (param, config_t.CitationClass) then -- validate the suggestion to make sure that the suggestion is supported by this template (necessary for limited parameter lists)
error_text = utilities.set_message ('err_parameter_ignored_suggest', {k, param}); -- set the suggestion error message
else
error_text = utilities.set_message ('err_parameter_ignored', {k}); -- suggested param not supported by this template
v = ''; -- unset
end
end
end
if not utilities.is_set (error_text) then -- couldn't match with a pattern, is there an explicit suggestion?
if (suggestions.suggestions[ k:lower() ] ~= nil) and validate (suggestions.suggestions[ k:lower() ], config_t.CitationClass) then
utilities.set_message ('err_parameter_ignored_suggest', {k, suggestions.suggestions[ k:lower() ]});
else
utilities.set_message ('err_parameter_ignored', {k});
v = ''; -- unset value assigned to unrecognized parameters (this for the limited parameter lists)
end
end
end
end
cite_args_t[k] = v; -- save this parameter and its value
elseif not utilities.is_set (v) then -- for empty parameters
if not validate (k, config_t.CitationClass, true) then -- is this empty parameter a valid parameter
k = ('' == k) and cfg.err_msg_supl.empty_str or k; -- when k is empty string (or was space(s) trimmed to empty string), replace with descriptive text
table.insert (empty_unknowns, utilities.wrap_style ('parameter', k)); -- format for error message and add to the list
end
end
end
if 0 ~= #empty_unknowns then -- create empty unknown error message
utilities.set_message ('err_param_unknown_empty', {
1 == #empty_unknowns and '' or 's',
utilities.make_sep_list (#empty_unknowns, empty_unknowns)
});
end
local non_url_param_t = {}; -- table of parameters and values that are not url-holding parameters
local url_param_t = {}; -- table of url-holding paramters and their values
for k, v in pairs (cite_args_t) do
if 'string' == type (k) then -- don't evaluate positional parameters
has_invisible_chars (k, v); -- look for invisible characters
end
has_extraneous_punc (k, v); -- look for extraneous terminal punctuation in parameter values
missing_pipe_check (k, v); -- do we think that there is a parameter that is missing a pipe?
cite_args_t[k] = inter_wiki_check (k, v); -- when language interwiki-linked parameter missing leading colon replace with wiki-link label
if 'string' == type (k) then -- when parameter k is not positional
if not cfg.url_skip[k] then -- and not in url skip table
non_url_param_t[k] = v; -- make a parameter/value list for extraneous url check
else -- and is in url skip table (a url-holding parameter)
url_param_t[k] = v; -- make a parameter/value list to check for values that are The Wikipedia Library url
end
end
end
if cfg.suppress_archive_today_urls then
has_archive_today_url (cite_args_t); -- look for and suppress archive.today urls and dependent parameters for all templates
end
has_extraneous_url (non_url_param_t); -- look for url in parameter values where a url does not belong
has_twl_url (url_param_t, cite_args_t); -- look for url-holding parameters that hold a The Wikipedia Library url
return table.concat ({
frame:extensionTag ('templatestyles', '', {src='Module:Citation/CS1' .. sandbox .. '/styles.css'}),
citation0 (config_t, cite_args_t)
});
end
--[[--------------------------< C I T A T I O N >--------------------------------------------------------------
Template entry point
]]
local function citation (frame)
local config_t = {}; -- table to store parameters from the module {{#invoke:}}
local args_t = frame:getParent().args; -- get template's preset parameters
for k, v in pairs (frame.args) do -- get parameters from the {{#invoke}} frame
config_t[k] = v;
-- args_t[k] = v; -- crude debug support that allows us to render a citation from module {{#invoke:}}; skips parameter validation; TODO: keep?
end
return _citation (frame, args_t, config_t)
end
--[[--------------------------< E X P O R T E D F U N C T I O N S >------------------------------------------
]]
return {
citation = citation, -- template entry point
_citation = _citation, -- module entry point
}
o0mp7ygqu5bibs2dabkkkkneiickrfx
Modulus:Citation/CS1/Utilities
828
325109
3960549
2026-05-18T19:38:08Z
JimKillock
109532
Paginam instituit, scribens 'local z = { error_cats_t = {}; -- for categorizing citations that contain errors error_ids_t = {}; -- list of error identifiers; used to prevent duplication of certain errors; local to this module error_msgs_t = {}; -- sequence table of error messages maint_cats_t = {}; -- for categorizing citations that aren't erroneous per se, but could use a little work prop_cats_t = {}; -- for catego...'
3960549
Scribunto
text/plain
local z = {
error_cats_t = {}; -- for categorizing citations that contain errors
error_ids_t = {}; -- list of error identifiers; used to prevent duplication of certain errors; local to this module
error_msgs_t = {}; -- sequence table of error messages
maint_cats_t = {}; -- for categorizing citations that aren't erroneous per se, but could use a little work
prop_cats_t = {}; -- for categorizing citations based on certain properties, language of source for instance
prop_keys_t = {}; -- for adding classes to the citation's <cite> tag
};
--[[--------------------------< F O R W A R D D E C L A R A T I O N S >--------------------------------------
]]
local cfg; -- table of tables imported from selected Module:Citation/CS1/Configuration
--[[--------------------------< I S _ S E T >------------------------------------------------------------------
Returns true if argument is set; false otherwise. Argument is 'set' when it exists (not nil) or when it is not an empty string.
]]
local function is_set (var)
return not (var == nil or var == '');
end
--[[--------------------------< I N _ A R R A Y >--------------------------------------------------------------
Whether needle is in haystack
]]
local function in_array (needle, haystack)
if needle == nil then
return false;
end
for n, v in ipairs (haystack) do
if v == needle then
return n;
end
end
return false;
end
--[[--------------------------< H A S _ A C C E P T _ A S _ W R I T T E N >------------------------------------
When <str> is wholly wrapped in accept-as-written markup, return <str> without markup and true; return <str> and false else
with allow_empty = false, <str> must have at least one character inside the markup
with allow_empty = true, <str> the markup frame can be empty like (()) to distinguish an empty template parameter from the specific condition "has no applicable value" in citation-context.
After further evaluation the two cases might be merged at a later stage, but should be kept separated for now.
]]
local function has_accept_as_written (str, allow_empty)
if not is_set (str) then
return str, false;
end
local count;
if true == allow_empty then
str, count = str:gsub ('^%(%((.*)%)%)$', '%1'); -- allows (()) to be an empty set
else
str, count = str:gsub ('^%(%((.+)%)%)$', '%1');
end
return str, 0 ~= count;
end
--[[--------------------------< S U B S T I T U T E >----------------------------------------------------------
Populates numbered arguments in a message string using an argument table. <args> may be a single string or a
sequence table of multiple strings.
]]
local function substitute (msg, args)
return args and mw.message.newRawMessage (msg, args):plain() or msg;
end
--[[--------------------------< E R R O R _ C O M M E N T >----------------------------------------------------
Wraps error messages with CSS markup according to the state of hidden. <content> may be a single string or a
sequence table of multiple strings.
]]
local function error_comment (content, hidden)
return substitute (hidden and cfg.presentation['hidden-error'] or cfg.presentation['visible-error'], content);
end
--[[--------------------------< H Y P H E N _ T O _ D A S H >--------------------------------------------------
Converts a hyphen, endash, emdash to endash under certain conditions. The hyphen/en/em must separate
like items; unlike items are returned unmodified. These forms are modified:
letter - letter (A-B)
digit - digit (4-5)
digit separator digit - digit separator digit (4.1-4.5 or 4-1-4-5)
letterdigit - letterdigit (A1-A5) (an optional separator between letter and
digit is supported – a.1-a.5 or a-1-a-5)
digitletter - digitletter (5a-5d) (an optional separator between letter and
digit is supported – 5.a-5.d or 5-a-5-d)
any other forms are returned unmodified.
str may be a comma- or semicolon-separated list of page ranges with/without single pages
]]
local function hyphen_to_dash (str)
if not is_set (str) then
return str;
end
str = str:gsub ("(%(%(.-%)%))", function(m) return m:gsub(",", ","):gsub(";", ";") end) -- replace commas and semicolons in accept-as-written markup with similar unicode characters so they'll be ignored during the split
str = str:gsub ('&[nm]dash;', {['–'] = '–', ['—'] = '—'}); -- replace — and – entities with their characters; semicolon mucks up the text.split
str = str:gsub ('-', '-'); -- replace HTML numeric entity with hyphen character
str = str:gsub (' ', ' '); -- replace entity with generic keyboard space character
local out = {};
local list = mw.text.split (str, '%s*[,;]%s*'); -- split str at comma or semicolon separators if there are any
local accept; -- boolean
for _, item in ipairs (list) do -- for each item in the list
item, accept = has_accept_as_written (item); -- remove accept-this-as-written markup when it wraps all of item
if not accept and mw.ustring.match (item, '^%w*[%.%-]?%w+%s*[—–-]%s*%w*[%.%-]?%w+$') then -- if pagination uses <hyphen|dot> separators with hyphen/endash/emdash <range separator>
if mw.ustring.match (item, '^%a+[%.%-]%d+%s*[—–-]%s*%a+[%.%-]%d+$') or -- letter<hyphen|dot>digit <range separator> letter<hyphen|dot>digit (requires <hyphen|dot> separator between letter and digit)
mw.ustring.match (item, '^%d+[%.%-]%a+%s*[—–-]%s*%d+[%.%-]%a+$') or -- digit<hyphen|dot>letter <range separator> digit<hyphen|dot>letter (requires <hyphen|dot> separator between digit and letter)
mw.ustring.match (item, '^%d+[%.%-]%d+%s*[—–-]%s*%d+[%.%-]%d+$') then -- digit<hyphen|dot>digit <range separator> digit<hyphen|dot>digit (requires <hyphen|dot> separator between digit and digit)
item = mw.ustring.gsub (item, '(%w*[%.%-]%w+)%s*[—–-]%s*(%w*[%.%-]%w+)', '<span class="nowrap">%1 –</span> <span class="nowrap">%2</span>'); -- replace <range separator>, with spaced endash
elseif mw.ustring.match (item, '^%d+%a+%s*[—–-]%s*%d+%a+$') or -- digitletter <range separator> digitletter
mw.ustring.match (item, '^%a+%d+%s*[—–-]%s*%a+%d+$') or -- letterdigit <range separator> letterdigit
mw.ustring.match (item, '^%d+%s*[—–-]%s*%d+$') or -- digit <range separator> digit
mw.ustring.match (item, '^%a+%s*[—–-]%s*%a+$') then -- letter<range separator> letter
item = mw.ustring.gsub (item, '(%w+)%s*[—–-]%s*(%w+)', '<span class="nowrap">%1–</span>%2'); -- replace <range separator> with endash, remove extraneous space characters
else
-- item = mw.ustring.gsub (item, '%s*[—–-]%s*', '–'); -- disabled; here when 'unlike' items so return <item> as is
end
end
table.insert (out, item); -- add the (possibly modified) item to the output table
end
local temp_str = ''; -- concatenate the output table into a comma separated string
temp_str, accept = has_accept_as_written (table.concat (out, ', ')); -- remove accept-this-as-written markup when it wraps all of concatenated out
if accept then
temp_str = has_accept_as_written (str); -- when global markup removed, return original str; do it this way to suppress boolean second return value
return temp_str:gsub(",", ","):gsub(";", ";");
else
return temp_str:gsub(",", ","):gsub(";", ";"); -- else, return assembled temp_str
end
end
--[=[-------------------------< M A K E _ W I K I L I N K >----------------------------------------------------
Makes a wikilink; when both link and display text is provided, returns a wikilink in the form [[L|D]]; if only
link is provided (or link and display are the same), returns a wikilink in the form [[L]]; if neither are
provided or link is omitted, returns an empty string.
]=]
local function make_wikilink (link, display)
if not is_set (link) then return '' end
if is_set (display) and link ~= display then
return table.concat ({'[[', link, '|', display, ']]'});
else
return table.concat ({'[[', link, ']]'});
end
end
--[[--------------------------< S E T _ M E S S A G E >----------------------------------------------------------
Sets an error message using the ~/Configuration error_conditions{} table along with arguments supplied in the function
call, inserts the resulting message in z.error_msgs_t{} sequence table, and returns the error message.
<error_id> – key value for appropriate error handler in ~/Configuration error_conditions{} table
<arguments> – may be a single string or a sequence table of multiple strings to be subsititued into error_conditions[error_id].message
<raw> – boolean
true – causes this function to return the error message not wrapped in visible-error, hidden-error span tag;
returns error_conditions[error_id].hidden as a second return value
does not add message to z.error_msgs_t sequence table
false, nil – adds message wrapped in visible-error, hidden-error span tag to z.error_msgs_t
returns the error message wrapped in visible-error, hidden-error span tag; there is no second return value
<prefix> – string to be prepended to <message> -- TODO: remove support for these unused(?) arguments?
<suffix> – string to be appended to <message>
TODO: change z.error_cats_t and z.maint_cats_t to have the form cat_name = true? this to avoid dups without having to have an extra table
]]
local added_maint_cats = {} -- list of maintenance categories that have been added to z.maint_cats_t; TODO: figure out how to delete this table
local function set_message (error_id, arguments, raw, prefix, suffix)
local error_state = cfg.error_conditions[error_id];
prefix = prefix or '';
suffix = suffix or '';
if error_state == nil then
error (cfg.messages['undefined_error'] .. ': ' .. error_id); -- because missing error handler in Module:Citation/CS1/Configuration
elseif is_set (error_state.category) then
if error_state.message then -- when error_state.message defined, this is an error message
table.insert (z.error_cats_t, error_state.category);
else
if not added_maint_cats[error_id] then
added_maint_cats[error_id] = true; -- note that we've added this category
table.insert (z.maint_cats_t, substitute (error_state.category, arguments)); -- make cat name then add to table
end
return; -- because no message, nothing more to do
end
end
local message = substitute (error_state.message, arguments);
message = table.concat (
{
message,
' (',
make_wikilink (
table.concat (
{
cfg.messages['help page link'],
'#',
error_state.anchor
}),
cfg.messages['help page label']),
')'
});
z.error_ids_t[error_id] = true;
if z.error_ids_t['err_citation_missing_title'] and -- if missing-title error already noted
in_array (error_id, {'err_bare_url_missing_title', 'err_trans_missing_title'}) then -- and this error is one of these
return '', false; -- don't bother because one flavor of missing title is sufficient
end
message = table.concat ({prefix, message, suffix});
if true == raw then
return message, error_state.hidden; -- return message not wrapped in visible-error, hidden-error span tag
end
message = error_comment (message, error_state.hidden); -- wrap message in visible-error, hidden-error span tag
table.insert (z.error_msgs_t, message); -- add it to the messages sequence table
return message; -- and done; return value generally not used but is used as a flag in various functions of ~/Identifiers
end
--[[-------------------------< I S _ A L I A S _ U S E D >-----------------------------------------------------
This function is used by select_one() to determine if one of a list of alias parameters is in the argument list
provided by the template.
Input:
args – pointer to the arguments table from calling template
alias – one of the list of possible aliases in the aliases lists from Module:Citation/CS1/Configuration
index – for enumerated parameters, identifies which one
enumerated – true/false flag used to choose how enumerated aliases are examined
value – value associated with an alias that has previously been selected; nil if not yet selected
selected – the alias that has previously been selected; nil if not yet selected
error_list – list of aliases that are duplicates of the alias already selected
Returns:
value – value associated with alias we selected or that was previously selected or nil if an alias not yet selected
selected – the alias we selected or the alias that was previously selected or nil if an alias not yet selected
]]
local function is_alias_used (args, alias, index, enumerated, value, selected, error_list)
if enumerated then -- is this a test for an enumerated parameters?
alias = alias:gsub ('#', index); -- replace '#' with the value in index
else
alias = alias:gsub ('#', ''); -- remove '#' if it exists
end
if is_set (args[alias]) then -- alias is in the template's argument list
if value ~= nil and selected ~= alias then -- if we have already selected one of the aliases
local skip;
for _, v in ipairs (error_list) do -- spin through the error list to see if we've added this alias
if v == alias then
skip = true;
break; -- has been added so stop looking
end
end
if not skip then -- has not been added so
table.insert (error_list, alias); -- add error alias to the error list
end
else
value = args[alias]; -- not yet selected an alias, so select this one
selected = alias;
end
end
return value, selected; -- return newly selected alias, or previously selected alias
end
--[[--------------------------< A D D _ M A I N T _ C A T >------------------------------------------------------
Adds a category to z.maint_cats_t using names from the configuration file with additional text if any.
To prevent duplication, the added_maint_cats table lists the categories by key that have been added to z.maint_cats_t.
]]
local function add_maint_cat (key, arguments)
if not added_maint_cats [key] then
added_maint_cats [key] = true; -- note that we've added this category
table.insert (z.maint_cats_t, substitute (cfg.maint_cats [key], arguments)); -- make name then add to table
end
end
--[[--------------------------< A D D _ P R O P _ C A T >--------------------------------------------------------
Adds a category to z.prop_cats_t using names from the configuration file with additional text if any.
foreign_lang_source and foreign_lang_source_2 keys have a language code appended to them so that multiple languages
may be categorized but multiples of the same language are not categorized.
added_prop_cats is a table declared in page scope variables above
]]
local added_prop_cats = {}; -- list of property categories that have been added to z.prop_cats_t
local function add_prop_cat (key, arguments, key_modifier)
local key_modified = key .. ((key_modifier and key_modifier) or ''); -- modify <key> with <key_modifier> if present and not nil
if not added_prop_cats [key_modified] then
added_prop_cats [key_modified] = true; -- note that we've added this category
table.insert (z.prop_cats_t, substitute (cfg.prop_cats [key], arguments)); -- make name then add to table
table.insert (z.prop_keys_t, 'cs1-prop-' .. key); -- convert key to class for use in the citation's <cite> tag
end
end
--[[--------------------------< S A F E _ F O R _ I T A L I C S >----------------------------------------------
Protects a string that will be wrapped in wiki italic markup '' ... ''
Note: We cannot use <i> for italics, as the expected behavior for italics specified by ''...'' in the title is that
they will be inverted (i.e. unitalicized) in the resulting references. In addition, <i> and '' tend to interact
poorly under Mediawiki's HTML tidy.
]]
local function safe_for_italics (str)
if not is_set (str) then return str end
if str:sub (1, 1) == "'" then str = "<span></span>" .. str; end
if str:sub (-1, -1) == "'" then str = str .. "<span></span>"; end
return str:gsub ('\n', ' '); -- Remove newlines as they break italics.
end
--[[--------------------------< W R A P _ S T Y L E >----------------------------------------------------------
Applies styling to various parameters. Supplied string is wrapped using a message_list configuration taking one
argument; protects italic styled parameters. Additional text taken from citation_config.presentation - the reason
this function is similar to but separate from wrap_msg().
]]
local function wrap_style (key, str)
if not is_set (str) then
return "";
elseif in_array (key, {'italic-title', 'trans-italic-title'}) then
str = safe_for_italics (str);
end
return substitute (cfg.presentation[key], {str});
end
--[[--------------------------< M A K E _ S E P _ L I S T >------------------------------------------------------------
make a separated list of items using provided separators.
<sep_list> - typically '<comma><space>'
<sep_list_pair> - typically '<space>and<space>'
<sep_list_end> - typically '<comma><space>and<space>' or '<comma><space>&<space>'
defaults to cfg.presentation['sep_list'], cfg.presentation['sep_list_pair'], and cfg.presentation['sep_list_end']
if <sep_list_end> is specified, <sep_list> and <sep_list_pair> must also be supplied
]]
local function make_sep_list (count, list_seq, sep_list, sep_list_pair, sep_list_end)
local list = '';
if not sep_list then -- set the defaults
sep_list = cfg.presentation['sep_list'];
sep_list_pair = cfg.presentation['sep_list_pair'];
sep_list_end = cfg.presentation['sep_list_end'];
end
if 2 >= count then
list = table.concat (list_seq, sep_list_pair); -- insert separator between two items; returns list_seq[1] then only one item
elseif 2 < count then
list = table.concat (list_seq, sep_list, 1, count - 1); -- concatenate all but last item with plain list separator
list = table.concat ({list, list_seq[count]}, sep_list_end); -- concatenate last item onto end of <list> with final separator
end
return list;
end
--[[--------------------------< S E L E C T _ O N E >----------------------------------------------------------
Chooses one matching parameter from a list of parameters to consider. The list of parameters to consider is just
names. For parameters that may be enumerated, the position of the numerator in the parameter name is identified
by the '#' so |author-last1= and |author1-last= are represented as 'author-last#' and 'author#-last'.
Because enumerated parameter |<param>1= is an alias of |<param>= we must test for both possibilities.
Generates an error if more than one match is present.
]]
local function select_one (args, aliases_list, error_condition, index)
local value = nil; -- the value assigned to the selected parameter
local selected = ''; -- the name of the parameter we have chosen
local error_list = {};
if index ~= nil then index = tostring(index); end
for _, alias in ipairs (aliases_list) do -- for each alias in the aliases list
if alias:match ('#') then -- if this alias can be enumerated
if '1' == index then -- when index is 1 test for enumerated and non-enumerated aliases
value, selected = is_alias_used (args, alias, index, false, value, selected, error_list); -- first test for non-enumerated alias
end
value, selected = is_alias_used (args, alias, index, true, value, selected, error_list); -- test for enumerated alias
else
value, selected = is_alias_used (args, alias, index, false, value, selected, error_list); -- test for non-enumerated alias
end
end
if #error_list > 0 and 'none' ~= error_condition then -- for cases where this code is used outside of extract_names()
for i, v in ipairs (error_list) do
error_list[i] = wrap_style ('parameter', v);
end
table.insert (error_list, wrap_style ('parameter', selected));
set_message (error_condition, {make_sep_list (#error_list, error_list)});
end
return value, selected;
end
--[=[-------------------------< R E M O V E _ W I K I _ L I N K >----------------------------------------------
Gets the display text from a wikilink like [[A|B]] or [[B]] gives B
The str:gsub() returns either A|B froma [[A|B]] or B from [[B]] or B from B (no wikilink markup).
In l(), l:gsub() removes the link and pipe (if they exist); the second :gsub() trims whitespace from the label
if str was wrapped in wikilink markup. Presumably, this is because without wikimarkup in str, there is no match
in the initial gsub, the replacement function l() doesn't get called.
]=]
local function remove_wiki_link (str)
return (str:gsub ("%[%[([^%[%]]*)%]%]", function(l)
return l:gsub ("^[^|]*|(.*)$", "%1" ):gsub ("^%s*(.-)%s*$", "%1");
end));
end
--[=[-------------------------< I S _ W I K I L I N K >--------------------------------------------------------
Determines if str is a wikilink, extracts, and returns the wikilink type, link text, and display text parts.
If str is a complex wikilink ([[L|D]]):
returns wl_type 2 and D and L from [[L|D]];
if str is a simple wikilink ([[D]])
returns wl_type 1 and D from [[D]] and L as empty string;
if not a wikilink:
returns wl_type 0, str as D, and L as empty string.
trims leading and trailing whitespace and pipes from L and D ([[L|]] and [[|D]] are accepted by MediaWiki and
treated like [[D]]; while [[|D|]] is not accepted by MediaWiki, here, we accept it and return D without the pipes).
]=]
local function is_wikilink (str)
local D, L
local wl_type = 2; -- assume that str is a complex wikilink [[L|D]]
if not str:match ('^%[%[[^%]]+%]%]$') then -- is str some sort of a wikilink (must have some sort of content)
return 0, str, ''; -- not a wikilink; return wl_type as 0, str as D, and empty string as L
end
L, D = str:match ('^%[%[([^|]+)|([^%]]+)%]%]$'); -- get L and D from [[L|D]]
if not is_set (D) then -- if no separate display
D = str:match ('^%[%[([^%]]*)|*%]%]$'); -- get D from [[D]] or [[D|]]
wl_type = 1;
end
D = mw.text.trim (D, '%s|'); -- trim white space and pipe characters
return wl_type, D, L or '';
end
--[[--------------------------< S T R I P _ A P O S T R O P H E _ M A R K U P >--------------------------------
Strip wiki italic and bold markup from argument so that it doesn't contaminate COinS metadata.
This function strips common patterns of apostrophe markup. We presume that editors who have taken the time to
markup a title have, as a result, provided valid markup. When they don't, some single apostrophes are left behind.
Returns the argument without wiki markup and a number; the number is more-or-less meaningless except as a flag
to indicate that markup was replaced; do not rely on it as an indicator of how many of any kind of markup was
removed; returns the argument and nil when no markup removed
]]
local function strip_apostrophe_markup (argument)
if not is_set (argument) then
return argument, nil; -- no argument, nothing to do
end
if nil == argument:find ( "''", 1, true ) then -- Is there at least one double apostrophe? If not, exit.
return argument, nil;
end
local flag;
while true do
if argument:find ("'''''", 1, true) then -- bold italic (5)
argument, flag = argument:gsub ("%'%'%'%'%'", ""); -- remove all instances of it
elseif argument:find ("''''", 1, true) then -- italic start and end without content (4)
argument, flag=argument:gsub ("%'%'%'%'", "");
elseif argument:find ("'''", 1, true) then -- bold (3)
argument, flag=argument:gsub ("%'%'%'", "");
elseif argument:find ("''", 1, true) then -- italic (2)
argument, flag = argument:gsub ("%'%'", "");
else
break;
end
end
return argument, flag; -- done
end
--[[--------------------------< S E T _ S E L E C T E D _ M O D U L E S >--------------------------------------
Sets local cfg table to same (live or sandbox) as that used by the other modules.
]]
local function set_selected_modules (cfg_table_ptr)
cfg = cfg_table_ptr;
end
--[[--------------------------< E X P O R T S >----------------------------------------------------------------
]]
return {
add_maint_cat = add_maint_cat, -- exported functions
add_prop_cat = add_prop_cat,
error_comment = error_comment,
has_accept_as_written = has_accept_as_written,
hyphen_to_dash = hyphen_to_dash,
in_array = in_array,
is_set = is_set,
is_wikilink = is_wikilink,
make_sep_list = make_sep_list,
make_wikilink = make_wikilink,
remove_wiki_link = remove_wiki_link,
safe_for_italics = safe_for_italics,
select_one = select_one,
set_message = set_message,
set_selected_modules = set_selected_modules,
strip_apostrophe_markup = strip_apostrophe_markup,
substitute = substitute,
wrap_style = wrap_style,
z = z, -- exported table
}
ipuk2skv52zxnbboa2zzah6ug9yuin7
Formula:Cite thesis
10
325110
3960550
2026-05-18T19:39:02Z
JimKillock
109532
Paginam instituit, scribens '<includeonly>{{#invoke:citation/CS1|citation |CitationClass=thesis }}</includeonly><noinclude> {{documentation}} </noinclude>'
3960550
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{#invoke:citation/CS1|citation
|CitationClass=thesis
}}</includeonly><noinclude>
{{documentation}}
</noinclude>
56y1ni1s4cj23abrdeq1wiazsceexao
Modulus:Citation/CS1/Configuration
828
325111
3960551
2026-05-18T19:40:13Z
JimKillock
109532
Paginam instituit, scribens 'local lang_obj = mw.language.getContentLanguage(); -- make a language object for the local language; used here for languages and dates --[[--------------------------< S E T T I N G S >-------------------------------------------------------------- boolean settings used to control various things. these setting located here to make them easy to find ]] -- these settings local to this module only local local_digits_from_mediawiki =...'
3960551
Scribunto
text/plain
local lang_obj = mw.language.getContentLanguage(); -- make a language object for the local language; used here for languages and dates
--[[--------------------------< S E T T I N G S >--------------------------------------------------------------
boolean settings used to control various things. these setting located here to make them easy to find
]]
-- these settings local to this module only
local local_digits_from_mediawiki = false; -- for i18n; when true, module fills date_names['local_digits'] from MediaWiki; manual fill required else; always false at en.wiki
local local_date_names_from_mediawiki = false; -- for i18n; when true, module fills date_names['local']['long'] and date_names['local']['short'] from MediaWiki;
-- manual translation required else; ; always false at en.wiki
-- these settings exported to other modules
local use_identifier_redirects = true; -- when true use redirect name for identifier label links; always true at en.wiki
local local_lang_cat_enable = false; -- when true categorizes pages where |language=<local wiki's language>; always false at en.wiki
local date_name_auto_xlate_enable = false; -- when true translates English month-names to the local-wiki's language month names; always false at en.wiki
local date_digit_auto_xlate_enable = false; -- when true translates Western date digit to the local-wiki's language digits (date_names['local_digits']); always false at en.wiki
local enable_sort_keys = true; -- when true module adds namespace sort keys to error and maintenance category links
local suppress_archive_today_urls = true; -- when true module suppresses all parameters with an archive.today url and any deprendent parameters
--[[--------------------------< U N C A T E G O R I Z E D _ N A M E S P A C E S >------------------------------
List of namespaces identifiers for namespaces that will not be included in citation error categories.
Same as setting notracking = true by default.
For wikis that have a current version of Module:cs1 documentation support, this #invoke will return an unordered
list of namespace names and their associated identifiers:
{{#invoke:cs1 documentation support|uncategorized_namespace_lister|all=<anything>}}
]]
local uncategorized_namespaces_t = {[2]=true}; -- init with user namespace id
for k, _ in pairs (mw.site.talkNamespaces) do -- add all talk namespace ids
uncategorized_namespaces_t[k] = true;
end
local uncategorized_subpages = {'/[Ss]andbox', '/[Tt]estcases', '/[^/]*[Ll]og', '/[Aa]rchive'}; -- list of Lua patterns found in page names of pages we should not categorize
--[[
at en.wiki Greek characters are used as sort keys for certain items in a category so that those items are
placed at the end of a category page. See Wikipedia:Categorization#Sort_keys. That works well for en.wiki
because English is written using the Latn script. This may not work well for other languages. At en.wiki it
is desireable to place content from certain namespaces at the end of a category listing so the module adds sort
keys to error and maintenance category links when rendering a cs1|2 template on a page in that namespace.
i18n: if this does not work well for your language, set <enable_sort_keys> to false.
]]
local name_space_sort_keys = { -- sort keys to be used with these namespaces:
[4] = 'ω', -- wikipedia; omega
[10] = 'τ', -- template; tau
[118] = 'Δ', -- draft; delta
['other'] = 'ο', -- all other non-talk namespaces except main (article); omicron
}
--[[--------------------------< M E S S A G E S >--------------------------------------------------------------
Translation table
The following contains fixed text that may be output as part of a citation.
This is separated from the main body to aid in future translations of this
module.
]]
local messages = {
['agency'] = '$1 $2', -- $1 is sepc, $2 is agency
['archived-dead'] = 'Archived from $1 on $2',
['archived-live'] = '$1 from the original on $2',
['archived-unfit'] = 'Archived from the original on $1',
['archived'] = 'Archived',
['by'] = 'By', -- contributions to authored works: introduction, foreword, afterword
['cartography'] = 'Cartography by $1',
['editor'] = 'ed.',
['editors'] = 'eds.',
['edition'] = '($1 ed.)',
['episode'] = 'Episode $1',
['et al'] = 'et al.',
['in'] = 'In', -- edited works
['inactive'] = ' (inactive $1)', -- $1 is date which the doi was found to be broken in
['inset'] = '$1 inset',
['interview'] = 'Interviewed by $1',
invisible_1 = '$1 $2', -- $1 stripmarker name; $2 is text from <invisible_chars[1]>
invisible_2 = '$1 character', -- $1 character name from <invisible_chars[1]>
['mismatch'] = '<code class="cs1-code">|$1=</code> / <code class="cs1-code">|$2=</code> mismatch', -- $1 is year param name; $2 is date param name
['newsgroup'] = '[[Usenet newsgroup|Newsgroup]]: $1',
['notitle'] = 'No title', -- for |title=(()) and (in the future) |title=none
['original'] = 'the original',
['origdate'] = ' [$1]',
['published'] = ' (published $1)',
['retrieved'] = 'Retrieved $1',
['season'] = 'Season $1',
['section'] = '§ $1',
['sections'] = '§§ $1',
['series'] = '$1 $2', -- $1 is sepc, $2 is series
['seriesnum'] = 'Series $1',
['translated'] = 'Translated by $1',
['type'] = ' ($1)', -- for titletype
wikidata = 'Wikidata', -- these used for interwikilinked author/editor/... names
wikipedia = 'Wikipedia',
wikisource = 'Wikisource',
['written'] = 'Written at $1',
['vol'] = '$1 Vol. $2', -- $1 is sepc; bold journal style volume is in presentation{}
['vol-no'] = '$1 Vol. $2, no. $3', -- sepc, volume, issue (alternatively insert $1 after $2, but then we'd also have to change capitalization)
['issue'] = '$1 No. $2', -- $1 is sepc
['art'] = '$1 Art. $2', -- $1 is sepc; for {{cite conference}} only
['vol-art'] = '$1 Vol. $2, art. $3', -- sepc, volume, article-number; for {{cite conference}} only
['j-vol'] = '$1 $2', -- sepc, volume; bold journal volume is in presentation{}
['j-issue'] = ' ($1)',
['j-article-num'] = ' $1', -- TODO: any punctuation here? static text?
['nopp'] = '$1 $2'; -- page(s) without prefix; $1 is sepc
['p-prefix'] = "$1 p. $2", -- $1 is sepc
['pp-prefix'] = "$1 pp. $2", -- $1 is sepc
['j-page(s)'] = ': $1', -- same for page and pages
['sheet'] = '$1 Sheet $2', -- $1 is sepc
['sheets'] = '$1 Sheets $2', -- $1 is sepc
['j-sheet'] = ': Sheet $1',
['j-sheets'] = ': Sheets $1',
['language'] = '(in $1)',
['via'] = " – via $1",
['event'] = 'Event occurs at',
['minutes'] = ' $1 minutes in', -- $1 is the number of minutes
-- Determines the location of the help page
['help page link'] = 'Help:CS1 errors',
['help page label'] = 'help',
-- categories
['cat wikilink'] = '[[Category:$1]]', -- $1 is the category name
['cat wikilink sk'] = '[[Category:$1|$2]]', -- $1 is the category name; $2 is namespace sort key
[':cat wikilink'] = '[[:Category:$1|link]]', -- category name as maintenance message wikilink; $1 is the category name
-- Internal errors (should only occur if configuration is bad)
['undefined_error'] = 'Called with an undefined error condition',
['unknown_ID_key'] = 'Unrecognized ID key: ', -- an ID key in id_handlers not found in ~/Identifiers func_map{}
['unknown_ID_access'] = 'Unrecognized ID access keyword: ', -- an ID access keyword in id_handlers not found in keywords_lists['id-access']{}
['unknown_argument_map'] = 'Argument map not defined for this variable',
['bare_url_no_origin'] = 'Bare URL found but origin indicator is nil or empty',
['warning_msg_e'] = '<span style="color:#d33"><code style="color: inherit; background: inherit; border: none; padding: inherit;">{{$1}}</code>: this [[#$2|reference]] has errors</span>; messages may be hidden ([[Help:CS1_errors#Controlling_error_message_display|help]]).'; -- $1 is template link; $2 is anchor ID
['warning_msg_m'] = '<span style="color:#085"><code style="color: inherit; background: inherit; border: none; padding: inherit;">{{$1}}</code>: this [[#$2|reference]] has maintenance messages</span>; messages may be hidden ([[Help:CS1_errors#Controlling_error_message_display|help]]).'; -- $1 is template link; $2 is anchor ID
}
--[[--------------------------< C I T A T I O N _ C L A S S _ M A P >------------------------------------------
this table maps the value assigned to |CitationClass= in the cs1|2 templates to the canonical template name when
the value assigned to |CitationClass= is different from the canonical template name. |CitationClass= values are
used as class attributes in the <cite> tag that encloses the citation so these names may not contain spaces while
the canonical template name may. These names are used in warning_msg_e and warning_msg_m to create links to the
template's documentation when an article is displayed in preview mode.
]]
local citation_class_map_t = { -- TODO: in Module:Cite/config write a function to use this table
arxiv = 'cite arXiv', -- as the source for known_templates_t and citation_classes_t
['audio-visual'] = 'cite AV media',
['AV-media-notes'] = 'cite AV media notes',
biorxiv = 'cite bioRxiv',
book = 'cite book',
citation = 'citation',
citeseerx = 'cite CiteSeerX',
conference = 'cite conference',
document = 'cite document',
encyclopaedia = 'cite encyclopedia',
episode = 'cite episode',
interview = 'cite interview',
journal = 'cite journal',
magazine = 'cite magazine',
mailinglist = 'cite mailing list',
map = 'cite map',
medrxiv = 'cite medRxiv',
news = 'cite news',
newsgroup = 'cite newsgroup',
podcast = 'cite podcast',
pressrelease = 'cite press release',
report = 'cite report',
serial = 'cite serial',
sign = 'cite sign',
speech = 'cite speech',
ssrn = 'cite SSRN',
techreport = 'cite tech report',
thesis = 'cite thesis',
web = 'cite web',
}
--[=[-------------------------< E T _ A L _ P A T T E R N S >--------------------------------------------------
This table provides Lua patterns for the phrase "et al" and variants in name text
(author, editor, etc.). The main module uses these to identify and emit the 'etal' message.
]=]
local et_al_patterns = {
"[;,]? *[\"']*%f[%a][Ee][Tt]%.? *[Aa][Ll][%.;,\"']*$", -- variations on the 'et al' theme
"[;,]? *[\"']*%f[%a][Ee][Tt]%.? *[Aa][Ll][Ii][AaIi][Ee]?[%.;,\"']*$", -- variations on the 'et alia', 'et alii' and 'et aliae' themes (false positive 'et aliie' unlikely to match)
"[;,]? *%f[%a]and [Oo]thers", -- an alternative to et al.
"%[%[ *[Ee][Tt]%.? *[Aa][Ll]%.? *%]%]", -- a wikilinked form
"%(%( *[Ee][Tt]%.? *[Aa][Ll]%.? *%)%)", -- a double-bracketed form (to counter partial removal of ((...)) syntax)
"[%(%[] *[Ee][Tt]%.? *[Aa][Ll]%.? *[%)%]]", -- a bracketed form
}
--[[--------------------------< P R E S E N T A T I O N >------------------------
Fixed presentation markup. Originally part of citation_config.messages it has
been moved into its own, more semantically correct place.
]]
local presentation =
{
-- .citation-comment class is specified at Help:CS1_errors#Controlling_error_message_display
['hidden-error'] = '<span class="cs1-hidden-error citation-comment">$1</span>',
['visible-error'] = '<span class="cs1-visible-error citation-comment">$1</span>',
['hidden-maint'] = '<span class="cs1-maint citation-comment">$1</span>',
['accessdate'] = '<span class="reference-accessdate">$1$2</span>', -- to allow editors to hide accessdate using personal CSS
['bdi'] = '<bdi$1>$2</bdi>', -- bidirectional isolation used with |script-title= and the like
['cite'] = '<cite class="$1">$2</cite>'; -- for use when citation does not have a namelist and |ref= not set so no id="..." attribute
['cite-id'] = '<cite id="$1" class="$2">$3</cite>'; -- for use when when |ref= is set or when citation has a namelist
['format'] = ' <span class="cs1-format">($1)</span>', -- for |format=, |chapter-format=, etc.
['interwiki'] = ' <span class="cs1-format">[in $1]</span>', -- for interwiki-language-linked author, editor, etc
['interproj'] = ' <span class="cs1-format">[at $1]</span>', -- for interwiki-project-linked author, editor, etc (:d: and :s: supported; :w: ignored)
-- various access levels, for |access=, |doi-access=, |arxiv=, ...
-- narrow no-break space   may work better than nowrap CSS. Or not? Browser support?
['ext-link-access-signal'] = '<span class="$1" title="$2">$3</span>', -- external link with appropriate lock icon
['free'] = {class='id-lock-free', title='Freely accessible'}, -- classes defined in Module:Citation/CS1/styles.css
['registration'] = {class='id-lock-registration', title='Free registration required'},
['limited'] = {class='id-lock-limited', title='Free access subject to limited trial, subscription normally required'},
['subscription'] = {class='id-lock-subscription', title='Paid subscription required'},
['interwiki-icon'] = '<span class="$1" title="$2">$3</span>',
['class-wikisource'] = 'cs1-ws-icon',
['italic-title'] = "''$1''",
['kern-left'] = '<span class="cs1-kern-left"></span>$1', -- spacing to use when title contains leading single or double quote mark
['kern-right'] = '$1<span class="cs1-kern-right"></span>', -- spacing to use when title contains trailing single or double quote mark
['nowrap1'] = '<span class="nowrap">$1</span>', -- for nowrapping an item: <span ...>yyyy-mm-dd</span>
['nowrap2'] = '<span class="nowrap">$1</span> $2', -- for nowrapping portions of an item: <span ...>dd mmmm</span> yyyy (note white space)
['ocins'] = '<span title="$1" class="Z3988"></span>',
['parameter'] = '<code class="cs1-code">|$1=</code>',
['ps_cs1'] = '.'; -- CS1 style postscript (terminal) character
['ps_cs2'] = ''; -- CS2 style postscript (terminal) character (empty string)
['quoted-text'] = '<q>$1</q>', -- for wrapping |quote= content
['quoted-title'] = '"$1"',
['sep_cs1'] = '.', -- CS1 element separator
['sep_cs2'] = ',', -- CS2 separator
['sep_nl'] = ';', -- CS1|2 style name-list separator between names is a semicolon
['sep_nl_and'] = ' and ', -- used as last nl sep when |name-list-style=and and list has 2 items
['sep_nl_end'] = '; and ', -- used as last nl sep when |name-list-style=and and list has 3+ names
['sep_name'] = ', ', -- CS1|2 style last/first separator is <comma><space>
['sep_nl_vanc'] = ',', -- Vancouver style name-list separator between authors is a comma
['sep_name_vanc'] = ' ', -- Vancouver style last/first separator is a space
['sep_list'] = ', ', -- used for |language= when list has 3+ items except for last sep which uses sep_list_end
['sep_list_pair'] = ' and ', -- used for |language= when list has 2 items
['sep_list_end'] = ', and ', -- used as last list sep for |language= when list has 3+ items
['trans-italic-title'] = "[''$1'']",
['trans-quoted-title'] = "[$1]", -- for |trans-title= and |trans-quote=
['vol-bold'] = '$1 <b>$2</b>', -- sepc, volume; for bold journal cites; for other cites ['vol'] in messages{}
}
--[[--------------------------< A L I A S E S >---------------------------------
Aliases table for commonly passed parameters.
Parameter names on the right side in the assignments in this table must have been
defined in the Whitelist before they will be recognized as valid parameter names
]]
local aliases = {
['AccessDate'] = {'access-date', 'accessdate'}, -- Used by InternetArchiveBot
['Agency'] = 'agency',
['ArchiveDate'] = {'archive-date', 'archivedate'}, -- Used by InternetArchiveBot
['ArchiveFormat'] = 'archive-format',
['ArchiveURL'] = {'archive-url', 'archiveurl'}, -- Used by InternetArchiveBot
['ArticleNumber'] = 'article-number',
['ASINTLD'] = 'asin-tld',
['At'] = 'at', -- Used by InternetArchiveBot
['Authors'] = {'people', 'credits'},
['BookTitle'] = {'book-title', 'booktitle'},
['Cartography'] = 'cartography',
['Chapter'] = {'chapter', 'contribution', 'entry', 'article', 'section'},
['ChapterFormat'] = {'chapter-format', 'contribution-format', 'entry-format',
'article-format', 'section-format'};
['ChapterURL'] = {'chapter-url', 'contribution-url', 'entry-url', 'article-url', 'section-url'}, -- Used by InternetArchiveBot
['ChapterUrlAccess'] = {'chapter-url-access', 'contribution-url-access',
'entry-url-access', 'article-url-access', 'section-url-access'}, -- Used by InternetArchiveBot
['Class'] = 'class', -- cite arxiv and arxiv identifier
['Collaboration'] = 'collaboration',
['Conference'] = {'conference', 'event'},
['ConferenceFormat'] = 'conference-format',
['ConferenceURL'] = 'conference-url', -- Used by InternetArchiveBot
['Date'] = {'date', 'air-date', 'airdate'}, -- air-date and airdate for cite episode and cite serial only
['Degree'] = 'degree',
['DF'] = 'df',
['DisplayAuthors'] = {'display-authors', 'display-subjects'},
['DisplayContributors'] = 'display-contributors',
['DisplayEditors'] = 'display-editors',
['DisplayInterviewers'] = 'display-interviewers',
['DisplayTranslators'] = 'display-translators',
['Docket'] = 'docket',
['DoiBroken'] = 'doi-broken-date',
['Edition'] = 'edition',
['Embargo'] = 'pmc-embargo-date',
['Encyclopedia'] = {'encyclopedia', 'encyclopaedia', 'dictionary'}, -- cite encyclopedia only
['Episode'] = 'episode', -- cite serial only TODO: make available to cite episode?
['Format'] = 'format',
['ID'] = {'id', 'ID'},
['Inset'] = 'inset',
['Issue'] = {'issue', 'number'},
['Language'] = {'language', 'lang'},
['MailingList'] = {'mailing-list', 'mailinglist'}, -- cite mailing list only
['Map'] = 'map', -- cite map only
['MapFormat'] = 'map-format', -- cite map only
['MapURL'] = {'map-url', 'mapurl'}, -- cite map only -- Used by InternetArchiveBot
['MapUrlAccess'] = 'map-url-access', -- cite map only -- Used by InternetArchiveBot
['Minutes'] = 'minutes',
['Mode'] = 'mode',
['NameListStyle'] = 'name-list-style',
['Network'] = 'network',
['Newsgroup'] = 'newsgroup', -- cite newsgroup only
['NoPP'] = {'no-pp', 'nopp'},
['NoTracking'] = {'no-tracking', 'template-doc-demo'},
['Number'] = 'number', -- this case only for cite techreport
['OrigDate'] = {'orig-date', 'orig-year', 'origyear'},
['Others'] = 'others',
['Page'] = {'page', 'p'}, -- Used by InternetArchiveBot
['Pages'] = {'pages', 'pp'}, -- Used by InternetArchiveBot
['Periodical'] = {'journal', 'magazine', 'newspaper', 'periodical', 'website', 'work'},
['Place'] = {'place', 'location'},
['PostScript'] = 'postscript',
['PublicationDate'] = {'publication-date', 'publicationdate'},
['PublicationPlace'] = {'publication-place', 'publicationplace'},
['PublisherName'] = {'publisher', 'institution'},
['Quote'] = {'quote', 'quotation'},
['QuotePage'] = 'quote-page',
['QuotePages'] = 'quote-pages',
['Ref'] = 'ref',
['Scale'] = 'scale',
['ScriptChapter'] = {'script-chapter', 'script-contribution', 'script-entry',
'script-article', 'script-section'},
['ScriptEncyclopedia'] = {'script-encyclopedia', 'script-encyclopaedia'}, -- cite encyclopedia only
['ScriptMap'] = 'script-map',
['ScriptPeriodical'] = {'script-journal', 'script-magazine', 'script-newspaper',
'script-periodical', 'script-website', 'script-work'},
['ScriptQuote'] = 'script-quote',
['ScriptTitle'] = 'script-title', -- Used by InternetArchiveBot
['Season'] = 'season',
['Sections'] = 'sections', -- cite map only
['Series'] = {'series', 'version'},
['SeriesLink'] = {'series-link', 'serieslink'},
['SeriesNumber'] = {'series-number', 'series-no'},
['Sheet'] = 'sheet', -- cite map only
['Sheets'] = 'sheets', -- cite map only
['Station'] = 'station',
['Time'] = 'time',
['TimeCaption'] = 'time-caption',
['Title'] = 'title', -- Used by InternetArchiveBot
['TitleLink'] = {'title-link', 'episode-link', 'episodelink'}, -- Used by InternetArchiveBot
['TitleNote'] = {'title-note', 'department'},
['TitleType'] = {'type', 'medium'},
['TransChapter'] = {'trans-article', 'trans-chapter', 'trans-contribution',
'trans-entry', 'trans-section'},
['Transcript'] = 'transcript',
['TranscriptFormat'] = 'transcript-format',
['TranscriptURL'] = 'transcript-url', -- Used by InternetArchiveBot
['TransEncyclopedia'] = {'trans-encyclopedia', 'trans-encyclopaedia'}, -- cite encyclopedia only
['TransMap'] = 'trans-map', -- cite map only
['TransPeriodical'] = {'trans-journal', 'trans-magazine', 'trans-newspaper',
'trans-periodical', 'trans-website', 'trans-work'},
['TransQuote'] = 'trans-quote',
['TransTitle'] = 'trans-title', -- Used by InternetArchiveBot
['URL'] = {'url', 'URL'}, -- Used by InternetArchiveBot
['UrlAccess'] = 'url-access', -- Used by InternetArchiveBot
['UrlStatus'] = 'url-status', -- Used by InternetArchiveBot
['Vauthors'] = 'vauthors',
['Veditors'] = 'veditors',
['Via'] = 'via',
['Volume'] = 'volume',
['Year'] = 'year',
['AuthorList-First'] = {"first#", "author-first#", "author#-first", "author-given#", "author#-given",
"subject-first#", "subject#-first", "subject-given#", "subject#-given",
"given#"},
['AuthorList-Last'] = {"last#", "author-last#", "author#-last", "author-surname#", "author#-surname",
"subject-last#", "subject#-last", "subject-surname#", "subject#-surname",
"author#", 'host#', "subject#", "surname#"},
['AuthorList-Link'] = {"author-link#", "author#-link", "subject-link#",
"subject#-link", "authorlink#", "author#link"},
['AuthorList-Mask'] = {"author-mask#", "author#-mask", "subject-mask#", "subject#-mask"},
['ContributorList-First'] = {'contributor-first#', 'contributor#-first',
'contributor-given#', 'contributor#-given'},
['ContributorList-Last'] = {'contributor-last#', 'contributor#-last',
'contributor-surname#', 'contributor#-surname', 'contributor#'},
['ContributorList-Link'] = {'contributor-link#', 'contributor#-link'},
['ContributorList-Mask'] = {'contributor-mask#', 'contributor#-mask'},
['EditorList-First'] = {"editor-first#", "editor#-first", "editor-given#", "editor#-given"},
['EditorList-Last'] = {"editor-last#", "editor#-last", "editor-surname#",
"editor#-surname", "editor#"},
['EditorList-Link'] = {"editor-link#", "editor#-link"},
['EditorList-Mask'] = {"editor-mask#", "editor#-mask"},
['InterviewerList-First'] = {'interviewer-first#', 'interviewer#-first',
'interviewer-given#', 'interviewer#-given'},
['InterviewerList-Last'] = {'interviewer-last#', 'interviewer#-last',
'interviewer-surname#', 'interviewer#-surname', 'interviewer#'},
['InterviewerList-Link'] = {'interviewer-link#', 'interviewer#-link'},
['InterviewerList-Mask'] = {'interviewer-mask#', 'interviewer#-mask'},
['TranslatorList-First'] = {'translator-first#', 'translator#-first',
'translator-given#', 'translator#-given'},
['TranslatorList-Last'] = {'translator-last#', 'translator#-last',
'translator-surname#', 'translator#-surname', 'translator#'},
['TranslatorList-Link'] = {'translator-link#', 'translator#-link'},
['TranslatorList-Mask'] = {'translator-mask#', 'translator#-mask'},
}
--[[--------------------------< D E P E N D E N C I E S _ T >--------------------------------------------------
a table of url-holding parameters upon which other parameters are dependent.
this table is used by has_archive_today_url() to suppress parameters that are dependant upon a url-holding parameter
that has as a value an archive.today (or alternate tld) url.
archive.today is deprecated at en.wiki; see Wikipedia:Requests_for_comment/Archive.is_RFC_5
]]
local url_dependency_map_t = { -- table of url-holding parameters and the meta-parameters that are dependent on them
['url'] = {'AccessDate', 'ArchiveURL', 'Format', 'UrlAccess'},
['archive-url'] = {'ArchiveDate', 'ArchiveFormat', 'UrlStatus'},
['archiveurl'] = {'ArchiveDate', 'ArchiveFormat', 'UrlStatus'},
['article-url'] = {'ChapterFormat', 'ChapterUrlAccess'},
['chapter-url'] = {'ChapterFormat', 'ChapterUrlAccess'},
['conference-url'] = {'ConferenceFormat'},
['contribution-url'] = {'ChapterFormat', 'ChapterUrlAccess'},
['entry-url'] = {'ChapterFormat', 'ChapterUrlAccess'},
['map-url'] = {'MapFormat', 'MapUrlAccess'},
['section-url'] = {'ChapterFormat', 'ChapterUrlAccess'},
['transcript-url'] = {'TranscriptFormat'},
};
local dependencies_t = {}; -- the table of url-holding parameters and their dependent parameters
for url_param, meta_parameters_t in pairs (url_dependency_map_t) do -- sequence of meta-parameters (indexes) into <aliases> table
local dependant_params_t = {}; -- collection of parameters that are dependent on this <url_param>
for _, meta_parameter in ipairs (meta_parameters_t) do -- for each <aliases> meta-parameter (index)
if 'string' == type (aliases[meta_parameter]) then -- for single parameter names (no aliases), <aliases[meta_parameter]> will be a string
table.insert (dependant_params_t, aliases[meta_parameter]); -- add to this <url_param>'s dependency sequence
else
for _, alias in ipairs (aliases[meta_parameter]) do -- for each alias in aliases[meta_parameter] (aliases['AccessDate'] for example)
table.insert (dependant_params_t, alias); -- add to this <url_param>'s dependency sequence
end
end
end
dependencies_t[url_param] = dependant_params_t; -- add the <url_param> and its dependent parameters
end
--[[--------------------------< P U N C T _ S K I P >---------------------------
builds a table of parameter names that the extraneous terminal punctuation check should not check.
]]
local punct_meta_params = { -- table of aliases[] keys (meta parameters); each key has a table of parameter names for a value
'BookTitle', 'Chapter', 'ScriptChapter', 'ScriptTitle', 'Title', 'TransChapter', 'Transcript', 'TransMap', 'TransTitle', -- title-holding parameters
'AuthorList-Mask', 'ContributorList-Mask', 'EditorList-Mask', 'InterviewerList-Mask', 'TranslatorList-Mask', -- name-list mask may have name separators
'PostScript', 'Quote', 'ScriptQuote', 'TransQuote', 'Ref', -- miscellaneous
'ArchiveURL', 'ChapterURL', 'ConferenceURL', 'MapURL', 'TranscriptURL', 'URL', -- URL-holding parameters
}
local url_meta_params = { -- table of aliases[] keys (meta parameters); each key has a table of parameter names for a value
'ArchiveURL', 'ChapterURL', 'ConferenceURL', 'ID', 'MapURL', 'TranscriptURL', 'URL', -- parameters allowed to hold urls
'Page', 'Pages', 'At', 'QuotePage', 'QuotePages', -- insource locators allowed to hold urls
}
local function build_skip_table (skip_t, meta_params)
for _, meta_param in ipairs (meta_params) do -- for each meta parameter key
local params = aliases[meta_param]; -- get the parameter or the table of parameters associated with the meta parameter name
if 'string' == type (params) then
skip_t[params] = 1; -- just a single parameter
else
for _, param in ipairs (params) do -- get the parameter name
skip_t[param] = 1; -- add the parameter name to the skip table
local count;
param, count = param:gsub ('#', ''); -- remove enumerator marker from enumerated parameters
if 0 ~= count then -- if removed
skip_t[param] = 1; -- add param name without enumerator marker
end
end
end
end
return skip_t;
end
local punct_skip = {};
local url_skip = {};
--[[--------------------------< U R L _ A C C E S S _ M A P >--------------------------------------------------
this table used by the wikipedia library url test, has_twl_url(), which automatically sets a url-access parameter
to 'subscription' when it discovers a wikipedia library url in any of the url-holding paramters used as keys in
this table.
translators: if your wiki uses parameter names for these url-holding parameters and their matching -access parameters,
add your wiki's parameters to this list. Leave the English parameters in place.
TODO: is there a better way to do this?
]]
local url_access_map_t = {
['chapter-url'] = 'chapter-url-access',
['contribution-url'] = 'contribution-url-access',
['entry-url'] = 'entry-url-access',
['article-url'] = 'article-url-access',
['section-url'] = 'section-url-access',
['map-url'] = 'map-url-access',
['mapurl'] = 'map-url-access',
['url'] = 'url-access',
['URL'] = 'url-access'
}
--[[--------------------------< S I N G L E - L E T T E R S E C O N D - L E V E L D O M A I N S >----------
this is a list of tlds that are known to have single-letter second-level domain names. This list does not include
ccTLDs which are accepted in is_domain_name().
]]
local single_letter_2nd_lvl_domains_t = {'cash', 'company', 'foundation', 'media', 'org', 'today'};
--[[-----------< S P E C I A L C A S E T R A N S L A T I O N S >------------
This table is primarily here to support internationalization. Translations in
this table are used, for example, when an error message, category name, etc.,
is extracted from the English alias key. There may be other cases where
this translation table may be useful.
]]
local is_Latn = 'A-Za-z\195\128-\195\150\195\152-\195\182\195\184-\198\191\199\132-\201\143\225\184\128-\225\187\191';
local special_case_translation = {
author = 'author',
editor = 'editor',
name_list_params = '$1-name-list parameters', -- $1 is 'author' or 'editor'; used with err_redundant_parameters
['AuthorList'] = 'authors list', -- used to assemble maintenance category names
['ContributorList'] = 'contributors list', -- translation of these names plus translation of the base maintenance category names in maint_cats{} table below
['EditorList'] = 'editors list', -- must match the names of the actual categories
['InterviewerList'] = 'interviewers list', -- this group or translations used by name_has_ed_markup() and name_has_mult_names()
['TranslatorList'] = 'translators list',
-- Lua patterns to match pseudo-titles used by InternetArchiveBot and others as placeholder for unknown |title= value
['archived_copy'] = { -- used with CS1 maint: Archive[d] copy as title
['en'] = '^archived?%s+copy$', -- for English; translators: keep this because templates imported from en.wiki
['local'] = nil, -- translators: replace ['local'] = nil with lowercase translation only when bots or tools create generic titles in your language
},
-- Lua patterns to match generic titles; usually created by bots or reference filling tools
-- translators: replace ['local'] = nil with lowercase translation only when bots or tools create generic titles in your language
-- generic titles and patterns in this table should be lowercase only
-- leave ['local'] nil except when there is a matching generic title in your language
-- boolean 'true' for plain-text searches; 'false' for pattern searches
['generic_titles'] = {
['accept'] = {
},
['reject'] = {
{['en'] = {'^wayback%s+machine$', false}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'are you a robot', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'hugedomains', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'^[%(%[{<]?no +title[>}%]%)]?$', false}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'page not found', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'subscribe to read', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'^[%(%[{<]?unknown[>}%]%)]?$', false}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'website is for sale', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'^404', false}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'error[ %-]404', false}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'internet archive wayback machine', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'log into facebook', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'login • instagram', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'redirecting...', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'usurped title', true}, ['local'] = nil}, -- added by a GreenC bot
{['en'] = {'wayback machine', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'webcite query result', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'wikiwix\'s cache', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'bot verification', true}, ['local'] = nil},
}
},
-- boolean 'true' for plain-text searches, search string must be lowercase only
-- boolean 'false' for pattern searches
-- leave ['local'] nil except when there is a matching generic name in your language
['generic_names'] = {
['accept'] = {
{['en'] = {'%[%[[^|]*%(author%) *|[^%]]*%]%]', false}, ['local'] = nil},
},
['reject'] = {
{['en'] = {'about us', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'%f[%a][Aa]dvisor%f[%A]', false}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'allmusic', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'%f[%a][Aa]uthor%f[%A]', false}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'^[Bb]ureau$', false}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'business', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'cnn', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'collaborator', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'^[Cc]ompany$', false}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'contributor', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'contact us', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'correspondent', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'^[Dd]esk$', false}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'directory', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'%f[%(%[][%(%[]%s*eds?%.?%s*[%)%]]?$', false}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'[,%.%s]%f[e]eds?%.?$', false}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'^eds?[%.,;]', false}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'^[%(%[]%s*[Ee][Dd][Ss]?%.?%s*[%)%]]', false}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'%f[%a][Ee]dited%f[%A]', false}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'%f[%a][Ee]ditors?%f[%A]', false}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'%f[%a][Ee]mail%f[%A]', false}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'facebook', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'google', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'^[Gg]roup$', false}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'home page', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'^[Ii]nc%.?$', false}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'instagram', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'interviewer', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'^[Ll]imited$', false}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'linkedIn', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'^[Nn]ews$', false}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'[Nn]ews[ %-]?[Rr]oom', false}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'pinterest', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'policy', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'privacy', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'reuters', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'translator', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'tumblr', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'twitter', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'site name', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'statement', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'submitted', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'super.?user', false}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'%f['..is_Latn..'][Uu]ser%f[^'..is_Latn..']', false}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'updated', true}, ['local'] = nil},
{['en'] = {'verfasser', true}, ['local'] = nil},
}
}
}
--[[--------------------------< D A T E _ N A M E S >----------------------------------------------------------
This table of tables lists local language date names and fallback English date names.
The code in Date_validation will look first in the local table for valid date names.
If date names are not found in the local table, the code will look in the English table.
Because citations can be copied to the local wiki from en.wiki, the English is
required when the date-name translation function date_name_xlate() is used.
In these tables, season numbering is defined by
Extended Date/Time Format (EDTF) Specification (https://www.loc.gov/standards/datetime/)
which became part of ISO 8601 in 2019. See '§Sub-year groupings'. The standard
defines various divisions using numbers 21-41. CS1|2 only supports generic seasons.
EDTF does support the distinction between north and south hemisphere seasons
but CS1|2 has no way to make that distinction.
33-36 = Quarter 1, Quarter 2, Quarter 3, Quarter 4 (3 months each)
The standard does not address 'named' dates so, for the purposes of CS1|2,
Easter and Christmas are defined here as 98 and 99, which should be out of the
ISO 8601 (EDTF) range of uses for a while.
local_date_names_from_mediawiki is a boolean. When set to:
true – module will fetch local month names from MediaWiki for both date_names['local']['long'] and date_names['local']['short']; this will unconditionally overwrite manual translations
false – module will *not* fetch local month names from MediaWiki
Caveat lector: There is no guarantee that MediaWiki will provide short month names. At your wiki you can test
the results of the MediaWiki fetch in the debug console with this command (the result is alpha sorted):
=mw.dumpObject (p.date_names['local'])
While the module can fetch month names from MediaWiki, it cannot fetch the quarter, season, and named date names
from MediaWiki. Those must be translated manually.
]]
local local_date_names_from_mediawiki = true; -- when false, manual translation required for date_names['local']['long'] and date_names['local']['short']; overwrites manual translations
-- when true, module fetches long and short month names from MediaWiki
local date_names = {
['en'] = { -- English
['long'] = {['January'] = 1, ['February'] = 2, ['March'] = 3, ['April'] = 4, ['May'] = 5, ['June'] = 6, ['July'] = 7, ['August'] = 8, ['September'] = 9, ['October'] = 10, ['November'] = 11, ['December'] = 12},
['short'] = {['Jan'] = 1, ['Feb'] = 2, ['Mar'] = 3, ['Apr'] = 4, ['May'] = 5, ['Jun'] = 6, ['Jul'] = 7, ['Aug'] = 8, ['Sep'] = 9, ['Oct'] = 10, ['Nov'] = 11, ['Dec'] = 12},
['quarter'] = {['First Quarter'] = 33, ['Second Quarter'] = 34, ['Third Quarter'] = 35, ['Fourth Quarter'] = 36},
['season'] = {['Winter'] = 24, ['Spring'] = 21, ['Summer'] = 22, ['Fall'] = 23, ['Autumn'] = 23},
['named'] = {['Easter'] = 98, ['Christmas'] = 99},
},
-- when local_date_names_from_mediawiki = false
['local'] = { -- replace these English date names with the local language equivalents
['long'] = {['January'] = 1, ['February'] = 2, ['March'] = 3, ['April'] = 4, ['May'] = 5, ['June'] = 6, ['July'] = 7, ['August'] = 8, ['September'] = 9, ['October'] = 10, ['November'] = 11, ['December'] = 12},
['short'] = {['Jan'] = 1, ['Feb'] = 2, ['Mar'] = 3, ['Apr'] = 4, ['May'] = 5, ['Jun'] = 6, ['Jul'] = 7, ['Aug'] = 8, ['Sep'] = 9, ['Oct'] = 10, ['Nov'] = 11, ['Dec'] = 12},
['quarter'] = {['First Quarter'] = 33, ['Second Quarter'] = 34, ['Third Quarter'] = 35, ['Fourth Quarter'] = 36},
['season'] = {['Winter'] = 24, ['Spring'] = 21, ['Summer'] = 22, ['Fall'] = 23, ['Autumn'] = 23},
['named'] = {['Easter'] = 98, ['Christmas'] = 99},
},
['inv_local_long'] = {}, -- used in date reformatting & translation; copy of date_names['local'].long where k/v are inverted: [1]='<local name>' etc.
['inv_local_short'] = {}, -- used in date reformatting & translation; copy of date_names['local'].short where k/v are inverted: [1]='<local name>' etc.
['inv_local_quarter'] = {}, -- used in date translation; copy of date_names['local'].quarter where k/v are inverted: [1]='<local name>' etc.
['inv_local_season'] = {}, -- used in date translation; copy of date_names['local'].season where k/v are inverted: [1]='<local name>' etc.
['inv_local_named'] = {}, -- used in date translation; copy of date_names['local'].named where k/v are inverted: [1]='<local name>' etc.
['local_digits'] = {['0'] = '0', ['1'] = '1', ['2'] = '2', ['3'] = '3', ['4'] = '4', ['5'] = '5', ['6'] = '6', ['7'] = '7', ['8'] = '8', ['9'] = '9'}, -- used to convert local language digits to Western 0-9
['xlate_digits'] = {},
}
if local_date_names_from_mediawiki then -- if fetching local month names from MediaWiki is enabled
local long_t = {};
local short_t = {};
for i=1, 12 do -- loop 12x and
local name = lang_obj:formatDate('F', '2022-' .. i .. '-1'); -- get long month name for each i
long_t[name] = i; -- save it
name = lang_obj:formatDate('M', '2022-' .. i .. '-1'); -- get short month name for each i
short_t[name] = i; -- save it
end
date_names['local']['long'] = long_t; -- write the long table – overwrites manual translation
date_names['local']['short'] = short_t; -- write the short table – overwrites manual translation
end
-- create inverted date-name tables for reformatting and/or translation
for _, invert_t in pairs {{'long', 'inv_local_long'}, {'short', 'inv_local_short'}, {'quarter', 'inv_local_quarter'}, {'season', 'inv_local_season'}, {'named', 'inv_local_named'}} do
for name, i in pairs (date_names['local'][invert_t[1]]) do -- this table is ['name'] = i
date_names[invert_t[2]][i] = name; -- invert to get [i] = 'name' for conversions from ymd
end
end
if local_digits_from_mediawiki then -- if fetching local digits from MediaWiki is enabled
local digits_t = {};
for i=0, 9 do -- loop 10x and
digits_t [lang_obj:formatNum (i)] = tostring (i); -- format the loop indexer as local lang table index and assign loop indexer (a string) as the value
end
date_names['local_digits'] = digits_t;
end
for ld, ed in pairs (date_names.local_digits) do -- make a digit translation table for simple date translation from en to local language using local_digits table
date_names.xlate_digits [ed] = ld; -- en digit becomes index with local digit as the value
end
local df_template_patterns = { -- table of redirects to {{Use dmy dates}} and {{Use mdy dates}}
'{{ *[Uu]se +(dmy) +dates *[|}]', -- 1159k -- sorted by approximate transclusion count
'{{ *[Uu]se +(mdy) +dates *[|}]', -- 212k
'{{ *[Uu]se +(MDY) +dates *[|}]', -- 788
'{{ *[Uu]se +(DMY) +dates *[|}]', -- 343
'{{ *([Mm]dy) *[|}]', -- 176
'{{ *[Uu]se *(dmy) *[|}]', -- 156 + 18
'{{ *[Uu]se *(mdy) *[|}]', -- 149 + 11
'{{ *([Dd]my) *[|}]', -- 56
'{{ *[Uu]se +(MDY) *[|}]', -- 5
'{{ *([Dd]MY) *[|}]', -- 3
'{{ *[Uu]se(mdy)dates *[|}]', -- 1
'{{ *[Uu]se +(DMY) *[|}]', -- 0
'{{ *([Mm]DY) *[|}]', -- 0
}
local title_object = mw.title.getCurrentTitle();
local content; -- done this way so that unused templates appear in unused-template-reports; self-transcluded makes them look like they are used
if 10 ~= title_object.namespace then -- all namespaces except Template
content = title_object:getContent() or ''; -- get the content of the article or ''; new pages edited w/ve do not have 'content' until saved; ve does not preview; phab:T221625
end
local function get_date_format ()
if not content then -- nil content when we're in template
return nil; -- auto-formatting does not work in Template space so don't set global_df
end
for _, pattern in ipairs (df_template_patterns) do -- loop through the patterns looking for {{Use dmy dates}} or {{Use mdy dates}} or any of their redirects
local start, _, match = content:find(pattern); -- match is the three letters indicating desired date format
if match then
local use_dates_template = content:match ('%b{}', start); -- get the whole template
if use_dates_template:match ('| *cs1%-dates *= *[lsy][sy]?') then -- look for |cs1-dates=publication date length access-/archive-date length
return match:lower() .. '-' .. use_dates_template:match ('| *cs1%-dates *= *([lsy][sy]?)');
else
return match:lower() .. '-all'; -- no |cs1-dates= k/v pair; return value appropriate for use in |df=
end
end
end
end
local global_df; -- TODO: add this to <global_cs1_config_t>?
--[[-----------------< V O L U M E , I S S U E , P A G E S >------------------
These tables hold cite class values (from the template invocation) and identify those templates that support
|volume=, |issue=, and |page(s)= parameters. Cite conference and cite map require further qualification which
is handled in the main module.
]]
local templates_using_volume = {'citation', 'audio-visual', 'book', 'conference', 'encyclopaedia', 'interview', 'journal', 'magazine', 'map', 'news', 'report', 'techreport', 'thesis'}
local templates_using_issue = {'citation', 'conference', 'episode', 'interview', 'journal', 'magazine', 'map', 'news', 'podcast'}
local templates_not_using_page = {'audio-visual', 'episode', 'mailinglist', 'newsgroup', 'podcast', 'serial', 'sign', 'speech'}
--[[
These tables control when it is appropriate for {{citation}} to render |volume= and/or |issue=. The parameter
names in the tables constrain {{citation}} so that its renderings match the renderings of the equivalent cs1
templates. For example, {{cite web}} does not support |volume= so the equivalent {{citation |website=...}} must
not support |volume=.
]]
local citation_no_volume_t = { -- {{citation}} does not render |volume= when these parameters are used
'website', 'mailinglist', 'script-website',
}
local citation_issue_t = { -- {{citation}} may render |issue= when these parameters are used
'journal', 'magazine', 'newspaper', 'periodical', 'work',
'script-journal', 'script-magazine', 'script-newspaper', 'script-periodical', 'script-work',
}
--[[
Patterns for finding extra text in |volume=, |issue=, |page=, |pages=
]]
local vol_iss_pg_patterns = {
good_ppattern = '^P[^%.PpGg]', -- OK to begin with uppercase P: P7 (page 7 of section P), but not p123 (page 123); TODO: this allows 'Pages' which it should not
bad_ppatterns = { -- patterns for |page= and |pages=
'^[Pp][PpGg]?%.?[ %d]',
'^[Pp][Pp]?%. ', -- from {{p.}} and {{pp.}} templates
'^[Pp]ages?',
'^[Pp]gs.?',
},
vi_patterns_t = { -- combined to catch volume-like text in |issue= and issue-like text in |volume=
'^volumes?', -- volume-like text
'^vols?[%.:=]?',
'^issues?', --issue-like text
'^iss[%.:=]?',
'^numbers?',
'^nos?%A', -- don't match 'november' or 'nostradamus'
'^nr[%.:=]?',
'^n[%.:= ]', -- might be a valid issue without separator (space char is sep char here)
'^n°', -- 'n' with degree sign (U+00B0)
'^№', -- precomposed unicode numero character (U+2116)
},
}
--[[--------------------------< K E Y W O R D S >-------------------------------
These tables hold keywords for those parameters that have defined sets of acceptable keywords.
]]
--[[-------------------< K E Y W O R D S T A B L E >--------------------------
this is a list of keywords; each key in the list is associated with a table of
synonymous keywords possibly from different languages.
for I18N: add local-language keywords to value table; do not change the key.
For example, adding the German keyword 'ja':
['affirmative'] = {'yes', 'true', 'y', 'ja'},
Because CS1|2 templates from en.wiki articles are often copied to other local wikis,
it is recommended that the English keywords remain in these tables.
]]
local keywords = {
['amp'] = {'&', 'amp', 'ampersand'}, -- |name-list-style=
['and'] = {'and', 'serial'}, -- |name-list-style=
['affirmative'] = {'yes', 'true', 'y'}, -- |no-tracking=, |no-pp= -- Used by InternetArchiveBot
['afterword'] = {'afterword'}, -- |contribution=
['bot: unknown'] = {'bot: unknown'}, -- |url-status= -- Used by InternetArchiveBot
['cs1'] = {'cs1'}, -- |mode=
['cs2'] = {'cs2'}, -- |mode=
['dead'] = {'dead', 'deviated'}, -- |url-status= -- Used by InternetArchiveBot
['dmy'] = {'dmy'}, -- |df=
['dmy-all'] = {'dmy-all'}, -- |df=
['foreword'] = {'foreword'}, -- |contribution=
['free'] = {'free'}, -- |<id>-access= -- Used by InternetArchiveBot
['harv'] = {'harv'}, -- |ref=; this no longer supported; is_valid_parameter_value() called with <invert> = true
['introduction'] = {'introduction'}, -- |contribution=
['limited'] = {'limited'}, -- |url-access= -- Used by InternetArchiveBot
['live'] = {'live'}, -- |url-status= -- Used by InternetArchiveBot
['mdy'] = {'mdy'}, -- |df=
['mdy-all'] = {'mdy-all'}, -- |df=
['none'] = {'none'}, -- |postscript=, |ref=, |title=, |type= -- Used by InternetArchiveBot
['off'] = {'off'}, -- |title= (potentially also: |title-link=, |postscript=, |ref=, |type=)
['preface'] = {'preface'}, -- |contribution=
['registration'] = {'registration'}, -- |url-access= -- Used by InternetArchiveBot
['subscription'] = {'subscription'}, -- |url-access= -- Used by InternetArchiveBot
['unfit'] = {'unfit'}, -- |url-status= -- Used by InternetArchiveBot
['usurped'] = {'usurped'}, -- |url-status= -- Used by InternetArchiveBot
['vanc'] = {'vanc'}, -- |name-list-style=
['ymd'] = {'ymd'}, -- |df=
['ymd-all'] = {'ymd-all'}, -- |df=
-- ['yMd'] = {'yMd'}, -- |df=; not supported at en.wiki
-- ['yMd-all'] = {'yMd-all'}, -- |df=; not supported at en.wiki
}
--[[------------------------< X L A T E _ K E Y W O R D S >---------------------
this function builds a list, keywords_xlate{}, of the keywords found in keywords{} where the values from keywords{}
become the keys in keywords_xlate{} and the keys from keywords{} become the values in keywords_xlate{}:
['affirmative'] = {'yes', 'true', 'y'}, -- in keywords{}
becomes
['yes'] = 'affirmative', -- in keywords_xlate{}
['true'] = 'affirmative',
['y'] = 'affirmative',
the purpose of this function is to act as a translator between a non-English keyword and its English equivalent
that may be used in other modules of this suite
]]
local function xlate_keywords ()
local out_table = {}; -- output goes here
for k, keywords_t in pairs (keywords) do -- spin through the keywords table
for _, keyword in ipairs (keywords_t) do -- for each keyword
out_table[keyword] = k; -- create an entry in the output table where keyword is the key
end
end
return out_table;
end
local keywords_xlate = xlate_keywords (); -- the list of translated keywords
--[[----------------< M A K E _ K E Y W O R D S _ L I S T >---------------------
this function assembles, for parameter-value validation, the list of keywords appropriate to that parameter.
keywords_lists{}, is a table of tables from keywords{}
]]
local function make_keywords_list (keywords_lists)
local out_table = {}; -- output goes here
for _, keyword_list in ipairs (keywords_lists) do -- spin through keywords_lists{} and get a table of keywords
for _, keyword in ipairs (keyword_list) do -- spin through keyword_list{} and add each keyword, ...
table.insert (out_table, keyword); -- ... as plain text, to the output list
end
end
return out_table;
end
--[[----------------< K E Y W O R D S _ L I S T S >-----------------------------
this is a list of lists of valid keywords for the various parameters in [key].
Generally the keys in this table are the canonical en.wiki parameter names though
some are contrived because of use in multiple differently named parameters:
['yes_true_y'], ['id-access'].
The function make_keywords_list() extracts the individual keywords from the
appropriate list in keywords{}.
The lists in this table are used to validate the keyword assignment for the
parameters named in this table's keys.
]]
local keywords_lists = {
['yes_true_y'] = make_keywords_list ({keywords.affirmative}),
['contribution'] = make_keywords_list ({keywords.afterword, keywords.foreword, keywords.introduction, keywords.preface}),
['df'] = make_keywords_list ({keywords.dmy, keywords['dmy-all'], keywords.mdy, keywords['mdy-all'], keywords.ymd, keywords['ymd-all']}),
-- ['df'] = make_keywords_list ({keywords.dmy, keywords['dmy-all'], keywords.mdy, keywords['mdy-all'], keywords.ymd, keywords['ymd-all'], keywords.yMd, keywords['yMd-all']}), -- not supported at en.wiki
['mode'] = make_keywords_list ({keywords.cs1, keywords.cs2}),
['name-list-style'] = make_keywords_list ({keywords.amp, keywords['and'], keywords.vanc}),
['ref'] = make_keywords_list ({keywords.harv}), -- inverted check; |ref=harv no longer supported
['url-access'] = make_keywords_list ({keywords.subscription, keywords.limited, keywords.registration}),
['url-status'] = make_keywords_list ({keywords.dead, keywords.live, keywords.unfit, keywords.usurped, keywords['bot: unknown']}),
['id-access'] = make_keywords_list ({keywords.free}),
}
--[[--------------------------< C S 1 _ C O N F I G _ G E T >--------------------------------------------------
fetch and validate values from {{cs1 config}} template to fill <global_cs1_config_t>
no error messages; when errors are detected, the parameter value from {{cs1 config}} is blanked.
Supports all parameters and aliases associated with the metaparameters: DisplayAuthors, DisplayContributors,
DisplayEditors, DisplayInterviewers, DisplayTranslators, NameListStyle, and Mode. The DisplayWhatever metaparameters
accept numeric values only (|display-authors=etal and the like is not supported).
]]
local global_cs1_config_t = {}; -- TODO: add value returned from get_date_format() to this table?
local function get_cs1_config ()
if not content then -- nil content when we're in template
return nil; -- auto-formatting does not work in Template space so don't set global_df
end
local start = content:find('{{ *[Cc][Ss]1 config *[|}]'); -- <start> is offset into <content> when {{cs1 config}} found; nil else
if start then
local cs1_config_template = content:match ('%b{}', start); -- get the whole template
if not cs1_config_template then
return nil;
end
local params_t = mw.text.split (cs1_config_template:gsub ('^{{%s*', ''):gsub ('%s*}}$', ''), '%s*|%s*'); -- remove '{{' and '}}'; make a sequence of parameter/value pairs (split on the pipe)
table.remove (params_t, 1); -- remove the template name because it isn't a parameter/value pair
local config_meta_params_t = {'DisplayAuthors', 'DisplayContributors', 'DisplayEditors', 'DisplayInterviewers', 'DisplayTranslators', 'NameListStyle', 'Mode'};
local meta_param_map_t = {}; -- list of accepted parameter names usable in {{cs1 config}} goes here
for _, meta_param in ipairs (config_meta_params_t) do -- for i18n using <config_meta_params_t>, map template parameter names to their metaparameter equivalents
if 'table' == type (aliases[meta_param]) then -- if <meta_param> is a sequence,
for _, param in ipairs (aliases[meta_param]) do -- extract its contents
meta_param_map_t[param] = meta_param; -- and add to <meta_param_map_t>
end
else
meta_param_map_t[aliases[meta_param]] = meta_param; -- not a sequence so just add the parameter to <meta_param_map_t>
end
end
local keywords_t = {}; -- map valid keywords to their associate metaparameter; reverse form of <keyword_lists[key] for these metaparameters
for _, metaparam_t in ipairs ({{'NameListStyle', 'name-list-style'}, {'Mode', 'mode'}}) do -- only these metaparameter / keywords_lists key pairs
for _, keyword in ipairs (keywords_lists[metaparam_t[2]]) do -- spin through the list of keywords
keywords_t[keyword] = metaparam_t[1]; -- add [keyword] = metaparameter to the map
end
end
for _, param in ipairs (params_t) do -- spin through the {{cs1 config}} parameters and fill <global_cs1_config_t>
local k, v = param:match ('([^=]-)%s*=%s*(.+)'); -- <k> is the parameter name; <v> is parameter's assigned value
if k then
if k:find ('^display') then -- if <k> is one of the |display-<namelist>= parameters
if v:match ('%d+') then -- the assigned value must be digits; doesn't accept 'etal'
global_cs1_config_t[meta_param_map_t[k]]=v; -- add the display param and its value to globals table
end
else
if keywords_t[v] == meta_param_map_t[k] then -- keywords_t[v] returns nil or the metaparam name; these must be the same
global_cs1_config_t[meta_param_map_t[k]]=v; -- add the parameter and its value to globals table
end
end
end
end
end
end
get_cs1_config (); -- fill <global_cs1_config_t>
--[[---------------------< S T R I P M A R K E R S >----------------------------
Common pattern definition location for stripmarkers so that we don't have to go
hunting for them if (when) MediaWiki changes their form.
]]
local stripmarkers = {
['any'] = '\127[^\127]*UNIQ%-%-(%a+)%-[%a%d]+%-QINU[^\127]*\127', -- capture returns name of stripmarker
['math'] = '\127[^\127]*UNIQ%-%-math%-[%a%d]+%-QINU[^\127]*\127' -- math stripmarkers used in coins_cleanup() and coins_replace_math_stripmarker()
}
--[[------------< I N V I S I B L E _ C H A R A C T E R S >---------------------
This table holds non-printing or invisible characters indexed either by name or
by Unicode group. Values are decimal representations of UTF-8 codes. The table
is organized as a table of tables because the Lua pairs keyword returns table
data in an arbitrary order. Here, we want to process the table from top to bottom
because the entries at the top of the table are also found in the ranges specified
by the entries at the bottom of the table.
Also here is a pattern that recognizes stripmarkers that begin and end with the
delete characters. The nowiki stripmarker is not an error but some others are
because the parameter values that include them become part of the template's
metadata before stripmarker replacement.
]]
local invisible_defs = {
del = '\127', -- used to distinguish between stripmarker and del char
zwj = '\226\128\141', -- used with capture because zwj may be allowed
}
local invisible_chars = {
{'replacement', '\239\191\189'}, -- U+FFFD, EF BF BD
{'zero width joiner', '('.. invisible_defs.zwj .. ')'}, -- U+200D, E2 80 8D; capture because zwj may be allowed
{'zero width space', '\226\128\139'}, -- U+200B, E2 80 8B
{'hair space', '\226\128\138'}, -- U+200A, E2 80 8A
{'soft hyphen', '\194\173'}, -- U+00AD, C2 AD
{'horizontal tab', '\009'}, -- U+0009 (HT), 09
{'line feed', '\010'}, -- U+000A (LF), 0A
{'no-break space', '\194\160'}, -- U+00A0 (NBSP), C2 A0
{'carriage return', '\013'}, -- U+000D (CR), 0D
{'stripmarker', stripmarkers.any}, -- stripmarker; may or may not be an error; capture returns the stripmaker type
{'delete', '('.. invisible_defs.del .. ')'}, -- U+007F (DEL), 7F; must be done after stripmarker test; capture to distinguish isolated del chars not part of stripmarker
{'C0 control', '[\000-\008\011\012\014-\031]'}, -- U+0000–U+001F (NULL–US), 00–1F (except HT, LF, CR (09, 0A, 0D))
{'C1 control', '[\194\128-\194\159]'}, -- U+0080–U+009F (XXX–APC), C2 80 – C2 9F
-- {'Specials', '[\239\191\185-\239\191\191]'}, -- U+FFF9-U+FFFF, EF BF B9 – EF BF BF
-- {'Private use area', '[\238\128\128-\239\163\191]'}, -- U+E000–U+F8FF, EE 80 80 – EF A3 BF
-- {'Supplementary Private Use Area-A', '[\243\176\128\128-\243\191\191\189]'}, -- U+F0000–U+FFFFD, F3 B0 80 80 – F3 BF BF BD
-- {'Supplementary Private Use Area-B', '[\244\128\128\128-\244\143\191\189]'}, -- U+100000–U+10FFFD, F4 80 80 80 – F4 8F BF BD
}
--[[
Indic script makes use of zero width joiner as a character modifier so zwj
characters must be left in. This pattern covers all of the unicode characters
for these languages:
Devanagari 0900–097F – https://unicode.org/charts/PDF/U0900.pdf
Devanagari extended A8E0–A8FF – https://unicode.org/charts/PDF/UA8E0.pdf
Bengali 0980–09FF – https://unicode.org/charts/PDF/U0980.pdf
Gurmukhi 0A00–0A7F – https://unicode.org/charts/PDF/U0A00.pdf
Gujarati 0A80–0AFF – https://unicode.org/charts/PDF/U0A80.pdf
Oriya 0B00–0B7F – https://unicode.org/charts/PDF/U0B00.pdf
Tamil 0B80–0BFF – https://unicode.org/charts/PDF/U0B80.pdf
Telugu 0C00–0C7F – https://unicode.org/charts/PDF/U0C00.pdf
Kannada 0C80–0CFF – https://unicode.org/charts/PDF/U0C80.pdf
Malayalam 0D00–0D7F – https://unicode.org/charts/PDF/U0D00.pdf
plus the not-necessarily Indic scripts for Sinhala and Burmese:
Sinhala 0D80-0DFF - https://unicode.org/charts/PDF/U0D80.pdf
Myanmar 1000-109F - https://unicode.org/charts/PDF/U1000.pdf
Myanmar extended A AA60-AA7F - https://unicode.org/charts/PDF/UAA60.pdf
Myanmar extended B A9E0-A9FF - https://unicode.org/charts/PDF/UA9E0.pdf
the pattern is used by has_invisible_chars() and coins_cleanup()
]]
local indic_script = '[\224\164\128-\224\181\191\224\163\160-\224\183\191\225\128\128-\225\130\159\234\167\160-\234\167\191\234\169\160-\234\169\191]';
-- list of emoji that use a zwj character (U+200D) to combine with another emoji
-- from: https://unicode.org/Public/emoji/17.0/emoji-zwj-sequences.txt; version: 17.0; 2025-01-08
-- table created by: [[:en:Module:Make emoji zwj table]]
local emoji_t = { -- indexes are decimal forms of the hex values in U+xxxx
[8596] = true, -- U+2194 ↔ left right arrow
[8597] = true, -- U+2195 ↕ up down arrow
[9760] = true, -- U+2620 ☠ skull and crossbones
[9792] = true, -- U+2640 ♀ female sign
[9794] = true, -- U+2642 ♂ male sign
[9877] = true, -- U+2695 ⚕ staff of aesculapius
[9878] = true, -- U+2696 ⚖ scales
[9895] = true, -- U+26A7 ⚧ male with stroke and male and female sign
[9992] = true, -- U+2708 ✈ airplane
[10052] = true, -- U+2744 ❄ snowflake
[10084] = true, -- U+2764 ❤ heavy black heart
[10145] = true, -- U+27A1 ➡ black rightwards arrow
[11035] = true, -- U+2B1B ⬛ black large square
[127752] = true, -- U+1F308 🌈 rainbow
[127787] = true, -- U+1F32B 🌫 fog
[127806] = true, -- U+1F33E 🌾 ear of rice
[127859] = true, -- U+1F373 🍳 cooking
[127868] = true, -- U+1F37C 🍼 baby bottle
[127876] = true, -- U+1F384 🎄 christmas tree
[127891] = true, -- U+1F393 🎓 graduation cap
[127908] = true, -- U+1F3A4 🎤 microphone
[127912] = true, -- U+1F3A8 🎨 artist palette
[127979] = true, -- U+1F3EB 🏫 school
[127981] = true, -- U+1F3ED 🏭 factory
[128048] = true, -- U+1F430 🐰 rabbit face
[128102] = true, -- U+1F466 👦 boy
[128103] = true, -- U+1F467 👧 girl
[128104] = true, -- U+1F468 👨 man
[128105] = true, -- U+1F469 👩 woman
[128139] = true, -- U+1F48B 💋 kiss mark
[128165] = true, -- U+1F4A5 💥 collision symbol
[128168] = true, -- U+1F4A8 💨 dash symbol
[128171] = true, -- U+1F4AB 💫 dizzy symbol
[128187] = true, -- U+1F4BB 💻 personal computer
[128188] = true, -- U+1F4BC 💼 brief case
[128293] = true, -- U+1F525 🔥 fire
[128295] = true, -- U+1F527 🔧 wrench
[128300] = true, -- U+1F52C 🔬 microscope
[128488] = true, -- U+1F5E8 🗨 left speech bubble
[128640] = true, -- U+1F680 🚀 rocket
[128658] = true, -- U+1F692 🚒 fire engine
[129001] = true, -- U+1F7E9 🟩 large green square
[129003] = true, -- U+1F7EB 🟫 large brown square
[129309] = true, -- U+1F91D 🤝 handshake
[129455] = true, -- U+1F9AF 🦯 probing cane
[129456] = true, -- U+1F9B0 🦰 emoji component red hair
[129457] = true, -- U+1F9B1 🦱 emoji component curly hair
[129458] = true, -- U+1F9B2 🦲 emoji component bald
[129459] = true, -- U+1F9B3 🦳 emoji component white hair
[129466] = true, -- U+1F9BA 🦺 safety vest
[129468] = true, -- U+1F9BC 🦼 motorized wheelchair
[129469] = true, -- U+1F9BD 🦽 manual wheelchair
[129489] = true, -- U+1F9D1 🧑 adult
[129490] = true, -- U+1F9D2 🧒 child
[129648] = true, -- U+1FA70 🩰 ballet shoes
[129657] = true, -- U+1FA79 🩹 adhesive bandage
[129775] = true, -- U+1FAEF fight cloud
[129778] = true, -- U+1FAF2 🫲 leftwards hand
}
--[[----------------------< L A N G U A G E S U P P O R T >-------------------
These tables and constants support various language-specific functionality.
]]
--local this_wiki_code = mw.getContentLanguage():getCode(); -- get this wiki's language code
local this_wiki_code = lang_obj:getCode(); -- get this wiki's language code
if string.match (mw.site.server, 'wikidata') then
this_wiki_code = mw.getCurrentFrame():callParserFunction('int', {'lang'}); -- on Wikidata so use interface language setting instead
end
local mw_languages_by_tag_t = mw.language.fetchLanguageNames (this_wiki_code, 'all'); -- get a table of language tag/name pairs known to Wikimedia; used for interwiki tests
local mw_languages_by_name_t = {};
for k, v in pairs (mw_languages_by_tag_t) do -- build a 'reversed' table name/tag language pairs know to MediaWiki; used for |language=
v = mw.ustring.lower (v); -- lowercase for tag fetch; get name's proper case from mw_languages_by_tag_t[<tag>]
if mw_languages_by_name_t[v] then -- when name already in the table
if 2 == #k or 3 == #k then -- if tag does not have subtags
mw_languages_by_name_t[v] = k; -- prefer the shortest tag for this name
end
else -- here when name not in the table
mw_languages_by_name_t[v] = k; -- so add name and matching tag
end
end
local inter_wiki_map = {}; -- map of interwiki prefixes that are language-code prefixes
for k, v in pairs (mw.site.interwikiMap ('local')) do -- spin through the base interwiki map (limited to local)
if mw_languages_by_tag_t[v["prefix"]] then -- if the prefix matches a known language tag
inter_wiki_map[v["prefix"]] = true; -- add it to our local map
end
end
--[[--------------------< S C R I P T _ L A N G _ C O D E S >-------------------
This table is used to hold ISO 639-1 two-character and ISO 639-3 three-character
language codes that apply only to |script-title= and |script-chapter=
]]
local script_lang_codes = {
'ab', 'am', 'ar', 'as', 'az', 'be', 'bg', 'bn', 'bo', 'bs', 'ce', 'chr',
'cu', 'dv', 'dz', 'el', 'fa', 'grc', 'gu', 'he', 'hi', 'hy', 'ja', 'ka',
'kaa', 'kk', 'km', 'kn', 'ko', 'ku', 'ky', 'lo', 'mk', 'ml', 'mn', 'mni',
'mr', 'my', 'ne', 'or', 'ota', 'pa', 'ps', 'ru', 'sd', 'si', 'sr', 'syc',
'ta', 'te', 'tg', 'th', 'ti', 'tkr', 'tt', 'ug', 'uk', 'ur', 'uz', 'yi',
'yue', 'zh', 'zgh'
};
--[[---------------< L A N G U A G E R E M A P P I N G >----------------------
These tables hold language information that is different (correct) from MediaWiki's definitions
For each ['<tag>'] = 'language name' in lang_code_remap{} there must be a matching ['language name'] = {'language name', '<tag>'} in lang_name_remap{}
lang_tag_remap{}:
key is always lowercase ISO 639-1, -2, -3 language tag or a valid lowercase IETF language tag
value is properly spelled and capitalized language name associated with <tag>
only one language name per <tag>;
key/value pair must have matching entry in lang_name_remap{}
lang_name_remap{}:
key is always lowercase language name
value is a table the holds correctly spelled and capitalized language name [1] and associated tag [2] (tag must match a tag key in lang_tag_remap{})
may have multiple keys referring to a common preferred name and tag; For example:
['kolsch'] and ['kölsch'] both refer to 'Kölsch' and 'ksh'
]]
local lang_tag_remap = { -- used for |language= and |script-title= / |script-chapter=
['als'] = 'Tosk Albanian', -- MediaWiki returns Alemannisch
['bh'] = 'Bihari', -- MediaWiki uses 'bh' as a subdomain name for Bhojpuri Wikipedia: bh.wikipedia.org
['bla'] = 'Blackfoot', -- MediaWiki/IANA/ISO 639: Siksika; use en.wiki preferred name
['bn'] = 'Bengali', -- MediaWiki returns Bangla
['ca-valencia'] = 'Valencian', -- IETF variant of Catalan
['fkv'] = 'Kven', -- MediaWiki returns Kvensk
['gsw'] = 'Swiss German',
['ilo'] = 'Ilocano', -- MediaWiki/IANA/ISO 639: Iloko; use en.wiki preferred name
['ksh'] = 'Kölsch', -- MediaWiki: Colognian; use IANA/ISO 639 preferred name
['ksh-x-colog'] = 'Colognian', -- override MediaWiki ksh; no IANA/ISO 639 code for Colognian; IETF private code created at Module:Lang/data
['mis-x-ripuar'] = 'Ripuarian', -- override MediaWiki ksh; no IANA/ISO 639 code for Ripuarian; IETF private code created at Module:Lang/data
['nan-tw'] = 'Taiwanese Hokkien', -- make room for MediaWiki/IANA/ISO 639 nan: Min Nan Chinese and support en.wiki preferred name
['sr-ec'] = 'Serbian (Cyrillic script)', -- MediaWiki returns српски (ћирилица)
['sr-el'] = 'Serbian (Latin script)', -- MediaWiki returns srpski (latinica)
}
local lang_name_remap = { -- used for |language=; names require proper capitalization; tags must be lowercase
['alemannic'] = {'Swiss German', 'gsw'}, -- ISO 639-2, -3 alternate for Swiss German; MediaWiki mediawiki returns Alemannic for gsw; en.wiki preferred name
['alemannisch'] = {'Swiss German', 'gsw'}, -- not an ISO or IANA language name; MediaWiki uses 'als' as a subdomain name for Alemannic Wikipedia: als.wikipedia.org
['bangla'] = {'Bengali', 'bn'}, -- MediaWiki returns Bangla (the endonym) but we want Bengali (the exonym); here we remap
['bengali'] = {'Bengali', 'bn'}, -- MediaWiki doesn't use exonym so here we provide correct language name and 639-1 code
['bhojpuri'] = {'Bhojpuri', 'bho'}, -- MediaWiki uses 'bh' as a subdomain name for Bhojpuri Wikipedia: bh.wikipedia.org
['bihari'] = {'Bihari', 'bh'}, -- MediaWiki replaces 'Bihari' with 'Bhojpuri' so 'Bihari' cannot be found
['blackfoot'] = {'Blackfoot', 'bla'}, -- MediaWiki/IANA/ISO 639: Siksika; use en.wiki preferred name
['colognian'] = {'Colognian', 'ksh-x-colog'}, -- MediaWiki preferred name for ksh
['ilocano'] = {'Ilocano', 'ilo'}, -- MediaWiki/IANA/ISO 639: Iloko; use en.wiki preferred name
['kolsch'] = {'Kölsch', 'ksh'}, -- use IANA/ISO 639 preferred name (use non-diacritical o instead of umlaut ö)
['kölsch'] = {'Kölsch', 'ksh'}, -- use IANA/ISO 639 preferred name
['kven'] = {'Kven', 'fkv'}, -- Unicode CLDR have decided not to support English language name for these two...
['kvensk'] = {'Kven', 'fkv'}, -- ...they say to refer to IANA registry for English names
['ripuarian'] = {'Ripuarian', 'mis-x-ripuar'}, -- group of dialects; no code in MediaWiki or in IANA/ISO 639
['serbian (cyrillic script)'] = {'Serbian (Cyrillic script)', 'sr-cyrl'}, -- special case to get correct tag when |language=sr-ec
['serbian (latin script)'] = {'Serbian (Latin script)', 'sr-latn'}, -- special case to get correct tag when |language=sr-el
['swiss german'] = {'Swiss German', 'gsw'},
['taiwanese hokkien'] = {'Taiwanese Hokkien', 'nan-tw'}, -- make room for MediaWiki/IANA/ISO 639 nan: Min Nan Chinese
['tosk albanian'] = {'Tosk Albanian', 'als'}, -- MediaWiki replaces 'Tosk Albanian' with 'Alemannisch' so 'Tosk Albanian' cannot be found
['valencian'] = {'Valencian', 'ca-valencia'}, -- variant of Catalan; categorizes as Valencian
}
--[[---------------< P R O P E R T I E S _ C A T E G O R I E S >----------------
Properties categories. These are used for investigating qualities of citations.
]]
local prop_cats = {
['foreign-lang-source'] = 'CS1 $1-language sources ($2)', -- |language= categories; $1 is foreign-language name, $2 is ISO639-1 code
['foreign-lang-source-2'] = 'CS1 foreign language sources (ISO 639-2)|$1', -- |language= category; a cat for ISO639-2 languages; $1 is the ISO 639-2 code used as a sort key
['interproj-linked-name'] = 'CS1 interproject-linked names|$1', -- any author, editor, etc that has an interproject link; $1 is interproject tag used as a sort key
['interwiki-linked-name'] = 'CS1 interwiki-linked names|$1', -- any author, editor, etc that has an interwiki link; $1 is interwiki tag used as a sort key; yeilds to interproject
['local-lang-source'] = 'CS1 $1-language sources ($2)', -- |language= categories; $1 is local-language name, $2 is ISO639-1 code; not emitted when local_lang_cat_enable is false
['location-test'] = 'CS1 location test',
['long-vol'] = 'CS1: long volume value', -- probably temporary cat to identify scope of |volume= values longer than 4 characters
['script'] = 'CS1 uses $1-language script ($2)', -- |script-title=xx: has matching category; $1 is language name, $2 is language tag
['tracked-param'] = 'CS1 tracked parameter: $1', -- $1 is base (enumerators removed) parameter name
['unfit'] = 'CS1: unfit URL', -- |url-status=unfit or |url-status=usurped; used to be a maint cat
['vanc-accept'] = 'CS1:Vancouver names with accept markup', -- for |vauthors=/|veditors= with accept-as-written markup
['year-range-abbreviated'] = 'CS1: abbreviated year range', -- probably temporary cat to identify scope of |date=, |year= values using YYYY–YY form
}
--[[-------------------< T I T L E _ T Y P E S >--------------------------------
Here we map a template's CitationClass to TitleType (default values for |type= parameter)
]]
local title_types = {
['AV-media-notes'] = 'Media notes',
['document'] = 'Document',
['interview'] = 'Interview',
['mailinglist'] = 'Mailing list',
['map'] = 'Map',
['podcast'] = 'Podcast',
['pressrelease'] = 'Press release',
['report'] = 'Report',
['speech'] = 'Speech',
['techreport'] = 'Technical report',
['thesis'] = 'Thesis',
}
--[[--------------------------< B U I L D _ K N O W N _ F R E E _ D O I _ R E G I S T R A N T S _ T A B L E >--
build a table of doi registrants known to be free-to-read In a doi, the registrant ID is the series of digits
between the '10.' and the first '/': in doi 10.1100/sommat, 1100 is the registrant ID
see §3.2.2 DOI prefix of the Doi Handbook p. 43
https://www.doi.org/doi-handbook/DOI_Handbook_Final.pdf#page=43
]]
local function build_free_doi_registrants_table()
local registrants_t = {};
for _, v in ipairs ({
'1045', '1074', '1096', '1100', '1155', '1186', '1194', '1371', '1613', '1629', '1989', '1999', '2147', '2196', '3285', '3389', '3390', '3906',
'3748', '3814', '3847', '3897', '4061', '4089', '4103', '4172', '4175', '4230', '4236', '4239', '4240', '4249', '4251',
'4252', '4253', '4254', '4291', '4292', '4329', '4330', '4331', '5086', '5194', '5210', '5306', '5312', '5313', '5314',
'5315', '5316', '5317', '5318', '5319', '5320', '5321', '5334', '5402', '5409', '5410', '5411', '5412',
'5492', '5493', '5494', '5495', '5496', '5497', '5498', '5499', '5500', '5501', '5527', '5528', '5662',
'6064', '6219', '7167', '7217', '7287', '7482', '7490', '7554', '7717', '7759', '7766', '9778', '11131', '11569', '11647',
'11648', '12688', '12703', '12715', '12942', '12998', '13105', '14256', '14293', '14303', '15215', '15347', '15412', '15560', '16995',
'17645', '18637', '19080', '19173', '20944', '21037', '21105', '21468', '21767', '21425', '22261', '22323', '22459', '24105', '24196', '24966',
'26775', '30845', '32545', '35711', '35712', '35713', '35995', '36648', '37126', '37532', '37871', '47128',
'47622', '47959', '52437', '52975', '53288', '53347', '54081', '54947', '55667', '55914', '57009', '58647', '59081',
}) do
registrants_t[v] = true; -- build a k/v table of known free-to-read doi registrants
end
return registrants_t;
end
-- known free registrants identifiable by the doi suffix incipit
local extended_registrants_t = { -- doi suffix incipits are evaluated as lua patterns
['1002'] = {'aelm', 'leap', 'loe2%.', 'lol2%.'}, -- Advanced Electronic Materials, Learned Publishing, L&O e-Lectures, L&O Letters
['1016'] = {'j%.aace', 'j%.aed', 'j%.aiopen', 'j%.animal', 'j%.apsb', 'j%.addicn', -- AACE Endocrinology and Diabetes, AACE Endocrinology and Diabetes, AI Open, Animal, Acta Pharmaceutica Sinica B, Addiction Neuroscience
'j%.abrep', 'j%.gpb', 'j%.heliyon', 'j%.nlp', 'j%.patter', 'j%.proche', -- Addictive Behaviors Reports, Genomics, Proteomics & Bioinformatics after 2015, Heliyon, Natural Language Processing, Patterns, Procedia Chemistry
'j%.vgie', 'S1672-0229'}, -- VideoGIE, Genomics, Proteomics & Bioinformatics before 2015
['1017'] = {'apj%.', 'nlp', 'mdh', 'S15574660'}, -- Natural Language Processing Journal, Medical History, Asia Pacific Journal
['1046'] = {'j%.1365-8711', 'j%.1365-246x'}, -- MNRAS, GJI
['1021'] = {'acscentsci', 'acsomega'}, -- ACS Central Science, ACS Omega
['1093'] = {'mnras', 'mnrasl', 'gji', 'pnasnexus', 'rasti'}, -- MNRAS, MNRAS Letters, GJI, PNAS Nexus, RASTI
['1098'] = {'rsbm', 'rsob', 'rsos'}, -- Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society, Open Biology, Royal Society Open Science
['1099'] = {'acmi', 'mic', '00221287', 'mgen'}, -- Access Microbiology, Microbiology, Journal of General Microbiology, Microbial Genomics
['1107'] = {'S20569890', 'S20522525', 'S16005775', 'S24143146'}, -- Acta Crystallographica E, IUCrJ, Journal of Synchrotron Radiation, IUCrData
['1109'] = {'oa', 'oj'}, -- IEEE Open Access..., IEEE Open Journal...
['1111'] = {'aogs', 'j%.1365-2966', 'j%.1745-3933', 'j%.1365-246X'}, -- Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica, MNRAS, MNRAS Letters, GJI
['1128'] = {'asmcr', 'jmbe', 'mbio', 'mra', 'spectrum', 'msphere', 'msystems'}, --ASM Case Reports, Journal of Microbiology & Biology Education, mBio, Microbiology Resource Announcements, Microbiology Spectrum, mSphere, mSystems
['1136'] = {'bmjopen'}, -- BMJ Open
['1140'] = {'epjc'}, -- European Physical Journal C
['1192'] = {'bjo'}, -- BJPsych Open
['1210'] = {'jendso','jcemcr'}, -- Journal of the Endocrine Society, JCEM Case Reports
['1215'] = {'21573689', '21573698'}, -- L&O Fluids
['1590'] = {'0102-3306'}, -- Acta Botanica Brasilica
['4171'] = {'dm','mag'}, -- Documenta Mathematica, EMS Magazine
['4319'] = {'lo%.', 'lol%.', 'lom%.'}, -- L&O, L&O e-Lectures, L&O Methods
['5852'] = {'ejt'}, -- European Journal of Taxonomy
['7155'] = {'jgaa'}, -- Journal of Graph Algorithms and Applications
['11158'] = {'saasp'}, -- Systematic and Applied Acarology Special Publications
['11646'] = {'megataxa', 'mesozoic'}, -- Megataxa, Mesozoic
['14231'] = {'ag'}, -- Algebraic Geometry
['15446'] = {'abc'}, -- Acta Biológica Colombiana
['17239'] = {'jowr'}, -- Journal of Writing Research
['22073'] = {'pja'}, -- Persian Journal of Acarology
['24310'] = {'abm'}, -- Acta Botanica Malacitana
['24425'] = {'agp'}, -- Acta Geologica Polonica
['35249'] = {'rche'}, -- Revista Chilena de Entomología
['37520'] = {'fi'}, -- Fossil Imprint
['53562'] = {'ajcb'} -- Asian Journal of Conservation Biology
}
--[[===================<< E R R O R M E S S A G I N G >>======================
]]
--[[----------< E R R O R M E S S A G E S U P P L E M E N T S >-------------
I18N for those messages that are supplemented with additional specific text that
describes the reason for the error
TODO: merge this with special_case_translations{}?
]]
local err_msg_supl = {
['char'] = 'invalid character', -- |isbn=, |sbn=
['check'] = 'checksum', -- |isbn=, |sbn=
empty_str = '(empty string)', -- empty unknown parameter check when cite has |=
['flag'] = 'flag', -- |archive-url=
['form'] = 'invalid form', -- |isbn=, |sbn=
['group'] = 'invalid group id', -- |isbn=
['initials'] = 'initials', -- Vancouver
['invalid language code'] = 'invalid language code', -- |script-<param>=
['journal'] = 'journal', -- |bibcode=
['length'] = 'length', -- |isbn=, |bibcode=, |sbn=
['liveweb'] = 'liveweb', -- |archive-url=
['missing comma'] = 'missing comma', -- Vancouver
['missing prefix'] = 'missing prefix', -- |script-<param>=
['missing title part'] = 'missing title part', -- |script-<param>=
['name'] = 'name', -- Vancouver
['non-Latin char'] = 'non-Latin character', -- Vancouver
['path'] = 'path', -- |archive-url=
['prefix'] = 'invalid prefix', -- |isbn=
['punctuation'] = 'punctuation', -- Vancouver
['save'] = 'save command', -- |archive-url=
['suffix'] = 'suffix', -- Vancouver
['timestamp'] = 'timestamp', -- |archive-url=
['unknown language code'] = 'unknown language code', -- |script-<param>=
['value'] = 'value', -- |bibcode=
['year'] = 'year', -- |bibcode=
}
--[[--------------< E R R O R _ C O N D I T I O N S >---------------------------
Error condition table. This table has two sections: errors at the top, maintenance
at the bottom. Maint 'messaging' does not have a 'message' (message=nil)
The following contains a list of IDs for various error conditions defined in the
code. For each ID, we specify a text message to display, an error category to
include, and whether the error message should be wrapped as a hidden comment.
Anchor changes require identical changes to matching anchor in Help:CS1 errors
TODO: rename error_conditions{} to something more generic; create separate error
and maint tables inside that?
]]
local error_conditions = {
err_accessdate_missing_url = {
message = '<code class="cs1-code">|access-date=</code> requires <code class="cs1-code">|url=</code>',
anchor = 'accessdate_missing_url',
category = 'CS1 errors: access-date without URL',
hidden = false
},
err_apostrophe_markup = {
message = 'Italic or bold markup not allowed in: <code class="cs1-code">|$1=</code>', -- $1 is parameter name
anchor = 'apostrophe_markup',
category = 'CS1 errors: markup',
hidden = false
},
err_archive_date_missing_url = {
message = '<code class="cs1-code">|archive-date=</code> requires <code class="cs1-code">|archive-url=</code>',
anchor = 'archive_date_missing_url',
category = 'CS1 errors: archive-url',
hidden = false
},
err_archive_date_url_ts_mismatch = {
message = '<code class="cs1-code">|archive-date=</code> / <code class="cs1-code">|archive-url=</code> timestamp mismatch; $1 suggested',
anchor = 'archive_date_url_ts_mismatch',
category = 'CS1 errors: archive-url',
hidden = false
},
err_archive_missing_date = {
message = '<code class="cs1-code">|archive-url=</code> requires <code class="cs1-code">|archive-date=</code>',
anchor = 'archive_missing_date',
category = 'CS1 errors: archive-url',
hidden = false
},
err_archive_missing_url = {
message = '<code class="cs1-code">|archive-url=</code> requires <code class="cs1-code">|url=</code>',
anchor = 'archive_missing_url',
category = 'CS1 errors: archive-url',
hidden = false
},
err_archive_url = {
message = '<code class="cs1-code">|archive-url=</code> is malformed: $1', -- $1 is error message detail
anchor = 'archive_url',
category = 'CS1 errors: archive-url',
hidden = false
},
err_arxiv_missing = {
message = '<code class="cs1-code">|arxiv=</code> required',
anchor = 'arxiv_missing',
category = 'CS1 errors: arXiv', -- same as bad arxiv
hidden = false
},
err_asintld_missing_asin = {
message = '<code class="cs1-code">|$1=</code> requires <code class="cs1-code">|asin=</code>', -- $1 is parameter name
anchor = 'asintld_missing_asin',
category = 'CS1 errors: ASIN TLD',
hidden = false
},
err_bad_arxiv = {
message = 'Check <code class="cs1-code">|arxiv=</code> value',
anchor = 'bad_arxiv',
category = 'CS1 errors: arXiv',
hidden = false
},
err_bad_asin = {
message = 'Check <code class="cs1-code">|asin=</code> value',
anchor = 'bad_asin',
category ='CS1 errors: ASIN',
hidden = false
},
err_bad_asin_tld = {
message = 'Check <code class="cs1-code">|asin-tld=</code> value',
anchor = 'bad_asin_tld',
category ='CS1 errors: ASIN TLD',
hidden = false
},
err_bad_bibcode = {
message = 'Check <code class="cs1-code">|bibcode=</code> $1', -- $1 is error message detail
anchor = 'bad_bibcode',
category = 'CS1 errors: bibcode',
hidden = false
},
err_bad_biorxiv = {
message = 'Check <code class="cs1-code">|biorxiv=</code> value',
anchor = 'bad_biorxiv',
category = 'CS1 errors: bioRxiv',
hidden = false
},
err_bad_citeseerx = {
message = 'Check <code class="cs1-code">|citeseerx=</code> value',
anchor = 'bad_citeseerx',
category = 'CS1 errors: citeseerx',
hidden = false
},
err_bad_date = {
message = 'Check date values in: $1', -- $1 is a parameter name list
anchor = 'bad_date',
category = 'CS1 errors: dates',
hidden = false
},
err_bad_doi = {
message = 'Check <code class="cs1-code">|doi=</code> value',
anchor = 'bad_doi',
category = 'CS1 errors: DOI',
hidden = false
},
err_bad_hdl = {
message = 'Check <code class="cs1-code">|hdl=</code> value',
anchor = 'bad_hdl',
category = 'CS1 errors: HDL',
hidden = false
},
err_bad_isbn = {
message = 'Check <code class="cs1-code">|isbn=</code> value: $1', -- $1 is error message detail
anchor = 'bad_isbn',
category = 'CS1 errors: ISBN',
hidden = false
},
err_bad_ismn = {
message = 'Check <code class="cs1-code">|ismn=</code> value',
anchor = 'bad_ismn',
category = 'CS1 errors: ISMN',
hidden = false
},
err_bad_issn = {
message = 'Check <code class="cs1-code">|$1issn=</code> value', -- $1 is 'e' or '' for eissn or issn
anchor = 'bad_issn',
category = 'CS1 errors: ISSN',
hidden = false
},
err_bad_jfm = {
message = 'Check <code class="cs1-code">|jfm=</code> value',
anchor = 'bad_jfm',
category = 'CS1 errors: JFM',
hidden = false
},
err_bad_jstor = {
message = 'Check <code class="cs1-code">|jstor=</code> value',
anchor = 'bad_jstor',
category = 'CS1 errors: JSTOR',
hidden = false
},
err_bad_lccn = {
message = 'Check <code class="cs1-code">|lccn=</code> value',
anchor = 'bad_lccn',
category = 'CS1 errors: LCCN',
hidden = false
},
err_bad_medrxiv = {
message = 'Check <code class="cs1-code">|medrxiv=</code> value',
anchor = 'bad_medrxiv',
category = 'CS1 errors: medRxiv',
hidden = false
},
err_bad_mr = {
message = 'Check <code class="cs1-code">|mr=</code> value',
anchor = 'bad_mr',
category = 'CS1 errors: MR',
hidden = false
},
err_bad_oclc = {
message = 'Check <code class="cs1-code">|oclc=</code> value',
anchor = 'bad_oclc',
category = 'CS1 errors: OCLC',
hidden = false
},
err_bad_ol = {
message = 'Check <code class="cs1-code">|ol=</code> value',
anchor = 'bad_ol',
category = 'CS1 errors: OL',
hidden = false
},
err_bad_osti = {
message = 'Check <code class="cs1-code">|osti=</code> value',
anchor = 'bad_osti',
category = 'CS1 errors: OSTI',
hidden = false
},
err_bad_paramlink = { -- for |title-link=, |author/editor/translator-link=, |series-link=, |episode-link=
message = 'Check <code class="cs1-code">|$1=</code> value', -- $1 is parameter name
anchor = 'bad_paramlink',
category = 'CS1 errors: parameter link',
hidden = false
},
err_bad_pmc = {
message = 'Check <code class="cs1-code">|pmc=</code> value',
anchor = 'bad_pmc',
category = 'CS1 errors: PMC',
hidden = false
},
err_bad_pmid = {
message = 'Check <code class="cs1-code">|pmid=</code> value',
anchor = 'bad_pmid',
category = 'CS1 errors: PMID',
hidden = false
},
err_bad_rfc = {
message = 'Check <code class="cs1-code">|rfc=</code> value',
anchor = 'bad_rfc',
category = 'CS1 errors: RFC',
hidden = false
},
err_bad_s2cid = {
message = 'Check <code class="cs1-code">|s2cid=</code> value',
anchor = 'bad_s2cid',
category = 'CS1 errors: S2CID',
hidden = false
},
err_bad_sbn = {
message = 'Check <code class="cs1-code">|sbn=</code> value: $1', -- $1 is error message detail
anchor = 'bad_sbn',
category = 'CS1 errors: SBN',
hidden = false
},
err_bad_ssrn = {
message = 'Check <code class="cs1-code">|ssrn=</code> value',
anchor = 'bad_ssrn',
category = 'CS1 errors: SSRN',
hidden = false
},
err_bad_url = {
message = 'Check $1 value', -- $1 is parameter name
anchor = 'bad_url',
category = 'CS1 errors: URL',
hidden = false
},
err_bad_usenet_id = {
message = 'Check <code class="cs1-code">|message-id=</code> value',
anchor = 'bad_message_id',
category = 'CS1 errors: message-id',
hidden = false
},
err_bad_zbl = {
message = 'Check <code class="cs1-code">|zbl=</code> value',
anchor = 'bad_zbl',
category = 'CS1 errors: Zbl',
hidden = false
},
err_bare_url_missing_title = {
message = '$1 missing title', -- $1 is parameter name
anchor = 'bare_url_missing_title',
category = 'CS1 errors: bare URL',
hidden = false
},
err_biorxiv_missing = {
message = '<code class="cs1-code">|biorxiv=</code> required',
anchor = 'biorxiv_missing',
category = 'CS1 errors: bioRxiv', -- same as bad bioRxiv
hidden = false
},
err_chapter_ignored = {
message = '<code class="cs1-code">|$1=</code> ignored', -- $1 is parameter name
anchor = 'chapter_ignored',
category = 'CS1 errors: chapter ignored',
hidden = false
},
err_citation_missing_title = {
message = 'Missing or empty <code class="cs1-code">|$1=</code>', -- $1 is parameter name
anchor = 'citation_missing_title',
category = 'CS1 errors: missing title',
hidden = false
},
err_citeseerx_missing = {
message = '<code class="cs1-code">|citeseerx=</code> required',
anchor = 'citeseerx_missing',
category = 'CS1 errors: citeseerx', -- same as bad citeseerx
hidden = false
},
err_cite_web_url = { -- this error applies to cite web and to cite podcast
message = 'Missing or empty <code class="cs1-code">|url=</code>',
anchor = 'cite_web_url',
category = 'CS1 errors: requires URL',
hidden = false
},
err_class_ignored = {
message = '<code class="cs1-code">|class=</code> ignored',
anchor = 'class_ignored',
category = 'CS1 errors: class',
hidden = false
},
err_contributor_ignored = {
message = '<code class="cs1-code">|contributor=</code> ignored',
anchor = 'contributor_ignored',
category = 'CS1 errors: contributor',
hidden = false
},
err_contributor_missing_required_param = {
message = '<code class="cs1-code">|contributor=</code> requires <code class="cs1-code">|$1=</code>', -- $1 is parameter name
anchor = 'contributor_missing_required_param',
category = 'CS1 errors: contributor',
hidden = false
},
err_deprecated_params = {
message = 'Cite uses deprecated parameter <code class="cs1-code">|$1=</code>', -- $1 is parameter name
anchor = 'deprecated_params',
category = 'CS1 errors: deprecated parameters',
hidden = false
},
err_disp_name = {
message = 'Invalid <code class="cs1-code">|$1=$2</code>', -- $1 is parameter name; $2 is the assigned value
anchor = 'disp_name',
category = 'CS1 errors: display-names',
hidden = false,
},
err_doibroken_missing_doi = {
message = '<code class="cs1-code">|$1=</code> requires <code class="cs1-code">|doi=</code>', -- $1 is parameter name
anchor = 'doibroken_missing_doi',
category = 'CS1 errors: DOI',
hidden = false
},
err_embargo_missing_pmc = {
message = '<code class="cs1-code">|$1=</code> requires <code class="cs1-code">|pmc=</code>', -- $1 is parameter name
anchor = 'embargo_missing_pmc',
category = 'CS1 errors: PMC embargo',
hidden = false
},
err_empty_citation = {
message = 'Empty citation',
anchor = 'empty_citation',
category = 'CS1 errors: empty citation',
hidden = false
},
err_etal = {
message = 'Explicit use of et al. in: <code class="cs1-code">|$1=</code>', -- $1 is parameter name
anchor = 'explicit_et_al',
category = 'CS1 errors: explicit use of et al.',
hidden = false
},
err_extra_text_edition = {
message = '<code class="cs1-code">|edition=</code> has extra text',
anchor = 'extra_text_edition',
category = 'CS1 errors: extra text: edition',
hidden = false,
},
err_extra_text_issue = {
message = '<code class="cs1-code">|$1=</code> has extra text', -- $1 is parameter name
anchor = 'extra_text_issue',
category = 'CS1 errors: extra text: issue',
hidden = false,
},
err_extra_text_pages = {
message = '<code class="cs1-code">|$1=</code> has extra text', -- $1 is parameter name
anchor = 'extra_text_pages',
category = 'CS1 errors: extra text: pages',
hidden = false,
},
err_extra_text_volume = {
message = '<code class="cs1-code">|$1=</code> has extra text', -- $1 is parameter name
anchor = 'extra_text_volume',
category = 'CS1 errors: extra text: volume',
hidden = false,
},
err_first_missing_last = {
message = '<code class="cs1-code">|$1=</code> missing <code class="cs1-code">|$2=</code>', -- $1 is first alias, $2 is matching last alias
anchor = 'first_missing_last',
category = 'CS1 errors: missing name', -- author, contributor, editor, interviewer, translator
hidden = false
},
err_format_missing_url = {
message = '<code class="cs1-code">|$1=</code> requires <code class="cs1-code">|$2=</code>', -- $1 is format parameter $2 is url parameter
anchor = 'format_missing_url',
category = 'CS1 errors: format without URL',
hidden = false
},
err_generic_name = {
message = '<code class="cs1-code">|$1=</code> has generic name', -- $1 is parameter name
anchor = 'generic_name',
category = 'CS1 errors: generic name',
hidden = false,
},
err_generic_title = {
message = 'Cite uses generic title',
anchor = 'generic_title',
category = 'CS1 errors: generic title',
hidden = false,
},
err_invalid_isbn_date = {
message = 'ISBN / Date incompatibility',
anchor = 'invalid_isbn_date',
category = 'CS1 errors: ISBN date',
hidden = true
},
err_invalid_param_val = {
message = 'Invalid <code class="cs1-code">|$1=$2</code>', -- $1 is parameter name $2 is parameter value
anchor = 'invalid_param_val',
category = 'CS1 errors: invalid parameter value',
hidden = false
},
err_invisible_char = {
message = '$1 in $2 at position $3', -- $1 is invisible char $2 is parameter name $3 is position number
anchor = 'invisible_char',
category = 'CS1 errors: invisible characters',
hidden = false
},
err_medrxiv_missing = {
message = '<code class="cs1-code">|medrxiv=</code> required',
anchor = 'medrxiv_missing',
category = 'CS1 errors: medRxiv', -- same as bad medRxiv
hidden = false
},
err_missing_name = {
message = 'Missing <code class="cs1-code">|$1$2=</code>', -- $1 is modified NameList; $2 is enumerator
anchor = 'missing_name',
category = 'CS1 errors: missing name', -- author, contributor, editor, interviewer, translator
hidden = false
},
err_missing_periodical = {
message = 'Cite $1 requires <code class="cs1-code">|$2=</code>', -- $1 is cs1 template name; $2 is canonical periodical parameter name for cite $1
anchor = 'missing_periodical',
category = 'CS1 errors: missing periodical',
hidden = false
},
err_missing_pipe = {
message = 'Missing pipe in: <code class="cs1-code">|$1=</code>', -- $1 is parameter name
anchor = 'missing_pipe',
category = 'CS1 errors: missing pipe',
hidden = false
},
err_missing_publisher = {
message = 'Cite $1 requires <code class="cs1-code">|$2=</code>', -- $1 is cs1 template name; $2 is canonical publisher parameter name for cite $1
anchor = 'missing_publisher',
category = 'CS1 errors: missing publisher',
hidden = false
},
err_numeric_names = {
message = '<code class="cs1-code">|$1=</code> has numeric name', -- $1 is parameter name',
anchor = 'numeric_names',
category = 'CS1 errors: numeric name',
hidden = false,
},
err_param_access_requires_param = {
message = '<code class="cs1-code">|$1-access=</code> requires <code class="cs1-code">|$1=</code>', -- $1 is parameter name
anchor = 'param_access_requires_param',
category = 'CS1 errors: param-access',
hidden = false
},
err_param_has_ext_link = {
message = 'External link in <code class="cs1-code">$1</code>', -- $1 is parameter name
anchor = 'param_has_ext_link',
category = 'CS1 errors: external links',
hidden = false
},
err_param_has_twl_url = {
message = 'Wikipedia Library link in <code class="cs1-code">$1</code>', -- $1 is parameter name
anchor = 'param_has_twl_url',
category = 'CS1 errors: URL',
hidden = false
},
err_parameter_ignored = {
message = 'Unknown parameter <code class="cs1-code">|$1=</code> ignored', -- $1 is parameter name
anchor = 'parameter_ignored',
category = 'CS1 errors: unsupported parameter',
hidden = false
},
err_parameter_ignored_suggest = {
message = 'Unknown parameter <code class="cs1-code">|$1=</code> ignored (<code class="cs1-code">|$2=</code> suggested)', -- $1 is unknown parameter $2 is suggested parameter name
anchor = 'parameter_ignored_suggest',
category = 'CS1 errors: unsupported parameter',
hidden = false
},
err_periodical_ignored = {
message = '<code class="cs1-code">|$1=</code> ignored', -- $1 is parameter name
anchor = 'periodical_ignored',
category = 'CS1 errors: periodical ignored',
hidden = false
},
err_redundant_parameters = {
message = 'More than one of $1 specified', -- $1 is error message detail
anchor = 'redundant_parameters',
category = 'CS1 errors: redundant parameter',
hidden = false
},
err_script_parameter = {
message = 'Invalid <code class="cs1-code">|$1=</code>: $2', -- $1 is parameter name $2 is script language code or error detail
anchor = 'script_parameter',
category = 'CS1 errors: script parameters',
hidden = false
},
err_ssrn_missing = {
message = '<code class="cs1-code">|ssrn=</code> required',
anchor = 'ssrn_missing',
category = 'CS1 errors: SSRN',
hidden = false
},
err_text_ignored = {
message = 'Text "$1" ignored', -- $1 is ignored text
anchor = 'text_ignored',
category = 'CS1 errors: unrecognized parameter',
hidden = false
},
err_trans_missing_title = {
message = '<code class="cs1-code">|trans-$1=</code> requires <code class="cs1-code">|$1=</code> or <code class="cs1-code">|script-$1=</code>', -- $1 is base parameter name
anchor = 'trans_missing_title',
category = 'CS1 errors: translated title',
hidden = false
},
err_param_unknown_empty = {
message = 'Cite has empty unknown parameter$1: $2', -- $1 is 's' or empty space; $2 is emty unknown param list
anchor = 'param_unknown_empty',
category = 'CS1 errors: empty unknown parameters',
hidden = false
},
err_vancouver = {
message = 'Vancouver style error: $1 in name $2', -- $1 is error detail, $2 is the nth name
anchor = 'vancouver',
category = 'CS1 errors: Vancouver style',
hidden = false
},
err_wikilink_in_url = {
message = 'URL–wikilink conflict', -- uses ndash
anchor = 'wikilink_in_url',
category = 'CS1 errors: URL–wikilink conflict', -- uses ndash
hidden = false
},
--[[--------------------------< M A I N T >-------------------------------------
maint messages do not have a message (message = nil); otherwise the structure
is the same as error messages
]]
maint_archive_origin = {
message = nil,
anchor = 'archive_origin',
category = 'CS1 maint: archive origin',
hidden = true,
},
maint_archived_copy = {
message = nil,
anchor = 'archived_copy',
category = 'CS1 maint: archived copy as title',
hidden = true,
},
maint_bibcode = {
message = nil,
anchor = 'bibcode',
category = 'CS1 maint: bibcode',
hidden = true,
},
maint_location_no_publisher = { -- cite book, conference, encyclopedia; citation as book cite or encyclopedia cite
message = nil,
anchor = 'location_no_publisher',
category = 'CS1 maint: location missing publisher',
hidden = true,
},
maint_bot_unknown = {
message = nil,
anchor = 'bot:_unknown',
category = 'CS1 maint: bot: original URL status unknown',
hidden = true,
},
maint_date_auto_xlated = { -- date auto-translation not supported by en.wiki
message = nil,
anchor = 'date_auto_xlated',
category = 'CS1 maint: date auto-translated',
hidden = true,
},
maint_date_format = {
message = nil,
anchor = 'date_format',
category = 'CS1 maint: date format',
hidden = true,
},
maint_date_year = {
message = nil,
anchor = 'date_year',
category = 'CS1 maint: date and year',
hidden = true,
},
maint_deprecated_archive = {
message = nil,
anchor = 'deprecated_archive',
category = 'CS1 maint: deprecated archival service',
hidden = true,
},
maint_doi_ignore = {
message = nil,
anchor = 'doi_ignore',
category = 'CS1 maint: ignored DOI errors',
hidden = true,
},
maint_doi_inactive = {
message = nil,
anchor = 'doi_inactive',
category = 'CS1 maint: DOI inactive',
hidden = true,
},
maint_doi_inactive_dated = {
message = nil,
anchor = 'doi_inactive_dated',
category = 'CS1 maint: DOI inactive as of $2$3$1', -- $1 is year, $2 is month-name or empty string, $3 is space or empty string
hidden = true,
},
maint_doi_unflagged_free = {
message = nil,
anchor = 'doi_unflagged_free',
category = 'CS1 maint: unflagged free DOI',
hidden = true,
},
maint_extra_punct = {
message = nil,
anchor = 'extra_punct',
category = 'CS1 maint: extra punctuation',
hidden = true,
},
maint_id_limit_load_fail = { -- applies to all cs1|2 templates on a page;
message = nil, -- maint message (category link) never emitted
anchor = 'id_limit_load_fail',
category = 'CS1 maint: ID limit load fail',
hidden = true,
},
maint_isbn_ignore = {
message = nil,
anchor = 'ignore_isbn_err',
category = 'CS1 maint: ignored ISBN errors',
hidden = true,
},
maint_issn_ignore = {
message = nil,
anchor = 'ignore_issn',
category = 'CS1 maint: ignored ISSN errors',
hidden = true,
},
maint_jfm_format = {
message = nil,
anchor = 'jfm_format',
category = 'CS1 maint: JFM format',
hidden = true,
},
maint_location = {
message = nil,
anchor = 'location',
category = 'CS1 maint: location',
hidden = true,
},
maint_missing_class = {
message = nil,
anchor = 'missing_class',
category = 'CS1 maint: missing class',
hidden = true,
},
maint_mr_format = {
message = nil,
anchor = 'mr_format',
category = 'CS1 maint: MR format',
hidden = true,
},
maint_mult_names = {
message = nil,
anchor = 'mult_names',
category = 'CS1 maint: multiple names: $1', -- $1 is '<name>s list'; gets value from special_case_translation table
hidden = true,
},
maint_numeric_names = {
message = nil,
anchor = 'numeric_names',
category = 'CS1 maint: numeric names: $1', -- $1 is '<name>s list'; gets value from special_case_translation table
hidden = true,
},
maint_others = {
message = nil,
anchor = 'others',
category = 'CS1 maint: others',
hidden = true,
},
maint_others_avm = {
message = nil,
anchor = 'others_avm',
category = 'CS1 maint: others in cite AV media (notes)',
hidden = true,
},
maint_overridden_setting = {
message = nil,
anchor = 'overridden',
category = 'CS1 maint: overridden setting',
hidden = true,
},
maint_page_art_num = {
message = nil,
anchor = 'page_art_num',
category = 'CS1 maint: article number as page number',
hidden = true,
},
maint_pmc_embargo = {
message = nil,
anchor = 'embargo',
category = 'CS1 maint: PMC embargo expired',
hidden = true,
},
maint_pmc_format = {
message = nil,
anchor = 'pmc_format',
category = 'CS1 maint: PMC format',
hidden = true,
},
maint_postscript = {
message = nil,
anchor = 'postscript',
category = 'CS1 maint: postscript',
hidden = true,
},
maint_publisher_location = {
message = nil,
anchor = 'publisher_location',
category = 'CS1 maint: publisher location',
hidden = true,
},
maint_ref_duplicates_default = {
message = nil,
anchor = 'ref_default',
category = 'CS1 maint: ref duplicates default',
hidden = true,
},
maint_shortened_archive_url = {
message = nil,
anchor = 'shortened_archive_url',
category = 'CS1 maint: shortened archive url',
hidden = true,
},
maint_unknown_lang = {
message = nil,
anchor = 'unknown_lang',
category = 'CS1 maint: unrecognized language',
hidden = true,
},
maint_untitled = {
message = nil,
anchor = 'untitled',
category = 'CS1 maint: untitled periodical',
hidden = true,
},
maint_url_status = {
message = nil,
anchor = 'url_status',
category = 'CS1 maint: url-status',
hidden = true,
},
maint_work_isbn = {
message = nil,
anchor = 'work_isbn',
category = 'CS1 maint: work parameter with ISBN',
hidden = true,
},
maint_year= {
message = nil,
anchor = 'year',
category = 'CS1 maint: year',
hidden = true,
},
maint_zbl = {
message = nil,
anchor = 'zbl',
category = 'CS1 maint: Zbl',
hidden = true,
},
}
--[[--------------------------< I D _ L I M I T S _ D A T A _ T >----------------------------------------------
fetch id limits for certain identifiers from c:Data:CS1/Identifier limits.tab. This source is a json tabular
data file maintained at wikipedia commons. Convert the json format to a table of k/v pairs.
The values from <id_limits_data_t> are used to set handle.id_limit.
From 2025-02-21, MediaWiki is broken. Use this link to edit the tablular data file:
https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Data:CS1/Identifier_limits.tab&action=edit
See Phab:T389105
]]
local id_limits_data_t = {};
local use_commons_data = true; -- set to false if your wiki does not have access to mediawiki commons; then,
if false == use_commons_data then -- update this table from https://commons.wikimedia.org/wiki/Data:CS1/Identifier_limits.tab; last update: 2025-02-21
id_limits_data_t = {['OCLC'] = 10450000000, ['OSTI'] = 23010000, ['PMC'] = 11900000, ['PMID'] = 40400000, ['RFC'] = 9300, ['SSRN'] = 5200000, ['S2CID'] = 276000000}; -- this table must be maintained locally
else -- here for wikis that do have access to mediawiki commons
local load_fail_limit = 99999999999; -- very high number to avoid error messages on load failure
id_limits_data_t = {['OCLC'] = load_fail_limit, ['OSTI'] = load_fail_limit, ['PMC'] = load_fail_limit, ['PMID'] = load_fail_limit, ['RFC'] = load_fail_limit, ['SSRN'] = load_fail_limit, ['S2CID'] = load_fail_limit};
local id_limits_data_load_fail = false; -- flag; assume that we will be successful when loading json id limit tabular data
if mw.ext.data == nil then
id_limits_data_load_fail = true; -- safeguard against Lua errors if mw.ext.data is not available for some reason
else
local tab_data_t = mw.ext.data.get ('CS1/Identifier limits.tab'); -- attempt to load the tabular data from commons into <tab_data_t>
if false == tab_data_t then -- undocumented 'feature': mw.ext.data.get() sometimes returns false
id_limits_data_load_fail = true; -- set the flag so that Module:Citation/CS1 can create an unannotated maint category
else
for _, limit_t in ipairs (tab_data_t.data) do -- overwrite default <load_fail_limit> values from the data table in the tabular data
id_limits_data_t[limit_t[1]] = limit_t[2]; -- <limit[1]> is identifier; <limit[2]> is upper limit for that identifier
end
end
end
end
--[[--------------------------< I D _ H A N D L E R S >--------------------------------------------------------
The following contains a list of values for various defined identifiers. For each
identifier we specify a variety of information necessary to properly render the
identifier in the citation.
parameters: a list of parameter aliases for this identifier; first in the list is the canonical form
link: Wikipedia article name
redirect: a local redirect to a local Wikipedia article name; at en.wiki, 'ISBN (identifier)' is a redirect to 'International Standard Book Number'
q: Wikidata q number for the identifier
label: the label preceding the identifier; label is linked to a Wikipedia article (in this order):
redirect from id_handlers['<id>'].redirect when use_identifier_redirects is true
Wikidata-supplied article name for the local wiki from id_handlers['<id>'].q
local article name from id_handlers['<id>'].link
prefix: the first part of a URL that will be concatenated with a second part which usually contains the identifier
suffix: optional third part to be added after the identifier
encode: true if URI should be percent-encoded; otherwise false
COinS: identifier link or keyword for use in COinS:
for identifiers registered at info-uri.info use: info:.... where '...' is the appropriate identifier label
for identifiers that have COinS keywords, use the keyword: rft.isbn, rft.issn, rft.eissn
for |asin= and |ol=, which require assembly, use the keyword: url
for others make a URL using the value in prefix/suffix and #label, use the keyword: pre (not checked; any text other than 'info', 'rft', or 'url' works here)
set to nil to leave the identifier out of the COinS
separator: character or text between label and the identifier in the rendered citation
id_limit: for those identifiers with established limits, this property holds the upper limit
access: use this parameter to set the access level for all instances of this identifier.
the value must be a valid access level for an identifier (see ['id-access'] in this file).
custom_access: to enable custom access level for an identifier, set this parameter
to the parameter that should control it (normally 'id-access')
]]
local id_handlers = {
['ARXIV'] = {
parameters = {'arxiv', 'eprint'},
link = 'arXiv',
redirect = 'arXiv (identifier)',
q = 'Q118398',
label = 'arXiv',
prefix = 'https://arxiv.org/abs/',
encode = false,
COinS = 'info:arxiv',
separator = ':',
access = 'free', -- free to read
},
['ASIN'] = {
parameters = { 'asin', 'ASIN' },
link = 'Amazon Standard Identification Number',
redirect = 'ASIN (identifier)',
q = 'Q1753278',
label = 'ASIN',
prefix = 'https://www.amazon.',
COinS = 'url',
separator = ' ',
encode = false;
},
['BIBCODE'] = {
parameters = {'bibcode'},
link = 'Bibcode',
redirect = 'Bibcode (identifier)',
q = 'Q25754',
label = 'Bibcode',
prefix = 'https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/',
encode = false,
COinS = 'info:bibcode',
separator = ':',
custom_access = 'bibcode-access',
},
['BIORXIV'] = {
parameters = {'biorxiv'},
link = 'bioRxiv',
redirect = 'bioRxiv (identifier)',
q = 'Q19835482',
label = 'bioRxiv',
prefix = 'https://doi.org/',
COinS = 'pre', -- use prefix value
access = 'free', -- free to read
encode = true,
separator = ' ',
},
['CITESEERX'] = {
parameters = {'citeseerx'},
link = 'CiteSeerX',
redirect = 'CiteSeerX (identifier)',
q = 'Q2715061',
label = 'CiteSeerX',
prefix = 'https://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/summary?doi=',
COinS = 'pre', -- use prefix value
access = 'free', -- free to read
encode = true,
separator = ' ',
},
['DOI'] = { -- Used by InternetArchiveBot
parameters = { 'doi', 'DOI'},
link = 'Digital object identifier',
redirect = 'doi (identifier)',
q = 'Q25670',
label = 'doi',
prefix = 'https://doi.org/',
COinS = 'info:doi',
separator = ':',
encode = true,
custom_access = 'doi-access',
},
['EISSN'] = {
parameters = {'eissn', 'EISSN'},
link = 'International Standard Serial Number#Electronic ISSN',
redirect = 'eISSN (identifier)',
q = 'Q46339674',
label = 'eISSN',
prefix = 'https://search.worldcat.org/issn/',
COinS = 'rft.eissn',
encode = false,
separator = ' ',
},
['HDL'] = {
parameters = { 'hdl', 'HDL' },
link = 'Handle System',
redirect = 'hdl (identifier)',
q = 'Q3126718',
label = 'hdl',
prefix = 'https://hdl.handle.net/',
COinS = 'info:hdl',
separator = ':',
encode = true,
custom_access = 'hdl-access',
},
['ISBN'] = { -- Used by InternetArchiveBot
parameters = {'isbn', 'ISBN'},
link = 'International Standard Book Number',
redirect = 'ISBN (identifier)',
q = 'Q33057',
label = 'ISBN',
prefix = 'Special:BookSources/',
COinS = 'rft.isbn',
separator = ' ',
},
['ISMN'] = {
parameters = {'ismn', 'ISMN'},
link = 'International Standard Music Number',
redirect = 'ISMN (identifier)',
q = 'Q1666938',
label = 'ISMN',
prefix = '', -- not currently used;
COinS = nil, -- nil because we can't use pre or rft or info:
separator = ' ',
},
['ISSN'] = {
parameters = {'issn', 'ISSN'},
link = 'International Standard Serial Number',
redirect = 'ISSN (identifier)',
q = 'Q131276',
label = 'ISSN',
prefix = 'https://search.worldcat.org/issn/',
COinS = 'rft.issn',
encode = false,
separator = ' ',
},
['JFM'] = {
parameters = {'jfm', 'JFM'},
link = 'Jahrbuch über die Fortschritte der Mathematik',
redirect = 'JFM (identifier)',
q = '',
label = 'JFM',
prefix = 'https://zbmath.org/?format=complete&q=an:',
COinS = 'pre', -- use prefix value
encode = true,
separator = ' ',
},
['JSTOR'] = {
parameters = {'jstor', 'JSTOR'},
link = 'JSTOR',
redirect = 'JSTOR (identifier)',
q = 'Q1420342',
label = 'JSTOR',
prefix = 'https://www.jstor.org/stable/',
COinS = 'pre', -- use prefix value
encode = false,
separator = ' ',
custom_access = 'jstor-access',
},
['LCCN'] = {
parameters = {'lccn', 'LCCN'},
link = 'Library of Congress Control Number',
redirect = 'LCCN (identifier)',
q = 'Q620946',
label = 'LCCN',
prefix = 'https://lccn.loc.gov/',
COinS = 'info:lccn',
encode = false,
separator = ' ',
},
['MEDRXIV'] = {
parameters = {'medrxiv'},
link = 'medRxiv',
redirect = 'medRxiv (identifier)',
q = 'Q58465838',
label = 'medRxiv',
prefix = 'https://www.medrxiv.org/content/',
COinS = 'pre', -- use prefix value
access = 'free', -- free to read
encode = false,
separator = ' ',
},
['MR'] = {
parameters = {'mr', 'MR'},
link = 'Mathematical Reviews',
redirect = 'MR (identifier)',
q = 'Q211172',
label = 'MR',
prefix = 'https://mathscinet.ams.org/mathscinet-getitem?mr=',
COinS = 'pre', -- use prefix value
encode = true,
separator = ' ',
},
['OCLC'] = {
parameters = {'oclc', 'OCLC'},
link = 'OCLC',
redirect = 'OCLC (identifier)',
q = 'Q190593',
label = 'OCLC',
prefix = 'https://search.worldcat.org/oclc/',
COinS = 'info:oclcnum',
encode = true,
separator = ' ',
id_limit = id_limits_data_t.OCLC or 0,
},
['OL'] = {
parameters = { 'ol', 'OL' },
link = 'Open Library',
redirect = 'OL (identifier)',
q = 'Q1201876',
label = 'OL',
prefix = 'https://openlibrary.org/',
COinS = 'url',
separator = ' ',
encode = true,
custom_access = 'ol-access',
},
['OSTI'] = {
parameters = {'osti', 'OSTI'},
link = 'Office of Scientific and Technical Information',
redirect = 'OSTI (identifier)',
q = 'Q2015776',
label = 'OSTI',
prefix = 'https://www.osti.gov/biblio/',
COinS = 'pre', -- use prefix value
encode = true,
separator = ' ',
id_limit = id_limits_data_t.OSTI or 0,
custom_access = 'osti-access',
},
['PMC'] = {
parameters = {'pmc', 'PMC'},
link = 'PubMed Central',
redirect = 'PMC (identifier)',
q = 'Q229883',
label = 'PMC',
prefix = 'https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC',
suffix = '',
COinS = 'pre', -- use prefix value
encode = true,
separator = ' ',
id_limit = id_limits_data_t.PMC or 0,
access = 'free', -- free to read
},
['PMID'] = {
parameters = {'pmid', 'PMID'},
link = 'PubMed Identifier',
redirect = 'PMID (identifier)',
q = 'Q2082879',
label = 'PMID',
prefix = 'https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/',
COinS = 'info:pmid',
encode = false,
separator = ' ',
id_limit = id_limits_data_t.PMID or 0,
},
['RFC'] = {
parameters = {'rfc', 'RFC'},
link = 'Request for Comments',
redirect = 'RFC (identifier)',
q = 'Q212971',
label = 'RFC',
prefix = 'https://tools.ietf.org/html/rfc',
COinS = 'pre', -- use prefix value
encode = false,
separator = ' ',
id_limit = id_limits_data_t.RFC or 0,
access = 'free', -- free to read
},
['SBN'] = {
parameters = {'sbn', 'SBN'},
link = 'Standard Book Number', -- redirect to International_Standard_Book_Number#History
redirect = 'SBN (identifier)',
label = 'SBN',
prefix = 'Special:BookSources/0-', -- prefix has leading zero necessary to make 9-digit sbn a 10-digit isbn
COinS = nil, -- nil because we can't use pre or rft or info:
separator = ' ',
},
['SSRN'] = {
parameters = {'ssrn', 'SSRN'},
link = 'Social Science Research Network',
redirect = 'SSRN (identifier)',
q = 'Q7550801',
label = 'SSRN',
prefix = 'https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=',
COinS = 'pre', -- use prefix value
encode = true,
separator = ' ',
id_limit = id_limits_data_t.SSRN or 0,
custom_access = 'ssrn-access',
},
['S2CID'] = {
parameters = {'s2cid', 'S2CID'},
link = 'Semantic Scholar',
redirect = 'S2CID (identifier)',
q = 'Q22908627',
label = 'S2CID',
prefix = 'https://api.semanticscholar.org/CorpusID:',
COinS = 'pre', -- use prefix value
encode = false,
separator = ' ',
id_limit = id_limits_data_t.S2CID or 0,
custom_access = 's2cid-access',
},
['USENETID'] = {
parameters = {'message-id'},
link = 'Usenet',
redirect = 'Usenet (identifier)',
q = 'Q193162',
label = 'Usenet:',
prefix = 'news:',
encode = false,
COinS = 'pre', -- use prefix value
separator = ' ',
},
['ZBL'] = {
parameters = {'zbl', 'ZBL' },
link = 'Zentralblatt MATH',
redirect = 'Zbl (identifier)',
q = 'Q190269',
label = 'Zbl',
prefix = 'https://zbmath.org/?format=complete&q=an:',
COinS = 'pre', -- use prefix value
encode = true,
separator = ' ',
},
}
--[[--------------------------< E X P O R T S >---------------------------------
]]
return {
use_identifier_redirects = use_identifier_redirects, -- booleans defined in the settings at the top of this module
local_lang_cat_enable = local_lang_cat_enable,
date_name_auto_xlate_enable = date_name_auto_xlate_enable,
date_digit_auto_xlate_enable = date_digit_auto_xlate_enable,
enable_sort_keys = enable_sort_keys,
suppress_archive_today_urls = suppress_archive_today_urls,
-- tables and variables created when this module is loaded
dependencies_t = dependencies_t, -- used to suppress parameters dependent on url-holding parameters holding archive.today urls
enum_needs_xlation = '1' ~= date_names.xlate_digits['1'], -- to avoid unnecessary enumerator translation
global_df = get_date_format (), -- this line can be replaced with "global_df = 'dmy-all'," to have all dates auto translated to dmy format.
global_cs1_config_t = global_cs1_config_t, -- global settings from {{cs1 config}}
id_limits_data_load_fail = id_limits_data_load_fail, -- true when commons tabular identifier-limit data fails to load
known_free_doi_registrants_t = build_free_doi_registrants_table(),
punct_skip = build_skip_table (punct_skip, punct_meta_params),
url_skip = build_skip_table (url_skip, url_meta_params),
archive_today_tlds_t = {['today'] = true, ['ph'] = true, ['is'] = true, ['md'] = true, ['li'] = true, ['fo'] = true, ['vn'] = true}; -- used by is_archive_today_url()
name_space_sort_keys = name_space_sort_keys,
aliases = aliases,
special_case_translation = special_case_translation,
date_names = date_names,
err_msg_supl = err_msg_supl,
error_conditions = error_conditions,
editor_markup_patterns = editor_markup_patterns,
et_al_patterns = et_al_patterns,
extended_registrants_t = extended_registrants_t,
id_handlers = id_handlers,
keywords_lists = keywords_lists,
keywords_xlate = keywords_xlate,
stripmarkers = stripmarkers,
invisible_chars = invisible_chars,
invisible_defs = invisible_defs,
indic_script = indic_script,
emoji_t = emoji_t,
maint_cats = maint_cats,
messages = messages,
presentation = presentation,
prop_cats = prop_cats,
script_lang_codes = script_lang_codes,
lang_tag_remap = lang_tag_remap,
lang_name_remap = lang_name_remap,
this_wiki_code = this_wiki_code,
title_types = title_types,
uncategorized_namespaces = uncategorized_namespaces_t,
uncategorized_subpages = uncategorized_subpages,
templates_using_volume = templates_using_volume,
templates_using_issue = templates_using_issue,
templates_not_using_page = templates_not_using_page,
vol_iss_pg_patterns = vol_iss_pg_patterns,
single_letter_2nd_lvl_domains_t = single_letter_2nd_lvl_domains_t,
url_access_map_t = url_access_map_t,
inter_wiki_map = inter_wiki_map,
mw_languages_by_tag_t = mw_languages_by_tag_t,
mw_languages_by_name_t = mw_languages_by_name_t,
citation_class_map_t = citation_class_map_t,
citation_issue_t = citation_issue_t,
citation_no_volume_t = citation_no_volume_t,
}
7oukcgh6jfipsgm5ag4ypttwht4cce8
Modulus:Citation/CS1/Whitelist
828
325112
3960553
2026-05-18T19:43:08Z
JimKillock
109532
Paginam instituit, scribens '--[[--------------------------< S U P P O R T E D P A R A M E T E R S >-------------------------------------- Because a steady-state signal conveys no useful information, whitelist.basic_arguments[] list items can have three values: true - these parameters are valid and supported parameters false - these parameters are deprecated but still supported tracked - these parameters are valid and supported parameters tracked in an eponymous properties category...'
3960553
Scribunto
text/plain
--[[--------------------------< S U P P O R T E D P A R A M E T E R S >--------------------------------------
Because a steady-state signal conveys no useful information, whitelist.basic_arguments[] list items can have three values:
true - these parameters are valid and supported parameters
false - these parameters are deprecated but still supported
tracked - these parameters are valid and supported parameters tracked in an eponymous properties category
nil - these parameters are no longer supported. remove entirely
]]
local basic_arguments_t = {
['accessdate'] = true,
['access-date'] = true,
['agency'] = true,
['archivedate'] = true,
['archive-date'] = true,
['archive-format'] = true,
['archiveurl'] = true,
['archive-url'] = true,
['article'] = true,
['article-format'] = true,
['article-number'] = true, -- {{cite journal}}, {{cite conference}}; {{citation}} when |journal= has a value
['article-url'] = true,
['article-url-access'] = true,
['arxiv'] = true, -- cite arxiv; here because allowed in cite ... as identifier
['asin'] = true,
['ASIN'] = true,
['asin-tld'] = true,
['at'] = true,
['author'] = true,
['author-first'] = true,
['author-given'] = true,
['author-last'] = true,
['author-surname'] = true,
['authorlink'] = true,
['author-link'] = true,
['author-mask'] = true,
['bibcode'] = true,
['bibcode-access'] = true,
['biorxiv'] = true, -- cite biorxiv; here because allowed in cite ... as identifier
['chapter'] = true,
['chapter-format'] = true,
['chapter-url'] = true,
['chapter-url-access'] = true,
['citeseerx'] = true, -- cite citeseerx; here because allowed in cite ... as identifier
['collaboration'] = true,
['contribution'] = true,
['contribution-format'] = true,
['contribution-url'] = true,
['contribution-url-access'] = true,
['contributor'] = true,
['contributor-first'] = true,
['contributor-given'] = true,
['contributor-last'] = true,
['contributor-surname'] = true,
['contributor-link'] = true,
['contributor-mask'] = true,
['date'] = true,
['department'] = true,
['df'] = true,
['dictionary'] = true,
['display-authors'] = true,
['display-contributors'] = true,
['display-editors'] = true,
['display-interviewers'] = true,
['display-subjects'] = true,
['display-translators'] = true,
['doi'] = true,
['DOI'] = true,
['doi-access'] = true,
['doi-broken-date'] = true,
['edition'] = true,
['editor'] = true,
['editor-first'] = true,
['editor-given'] = true,
['editor-last'] = true,
['editor-surname'] = true,
['editor-link'] = true,
['editor-mask'] = true,
['eissn'] = true,
['EISSN'] = true,
['encyclopaedia'] = true,
['encyclopedia'] = true,
['entry'] = true,
['entry-format'] = true,
['entry-url'] = true,
['entry-url-access'] = true,
['eprint'] = true, -- cite arxiv; here because allowed in cite ... as identifier
['first'] = true,
['format'] = true,
['given'] = true,
['hdl'] = true,
['HDL'] = true,
['hdl-access'] = true,
['host'] = true, -- unique to certain templates?
['id'] = true,
['ID'] = true,
['institution'] = true, -- constrain to cite thesis?
['interviewer'] = true,
['interviewer-first'] = true,
['interviewer-given'] = true,
['interviewer-last'] = true,
['interviewer-surname'] = true,
['interviewer-link'] = true,
['interviewer-mask'] = true,
['isbn'] = true,
['ISBN'] = true,
['ismn'] = true,
['ISMN'] = true,
['issn'] = true,
['ISSN'] = true,
['issue'] = true,
['jfm'] = true,
['JFM'] = true,
['journal'] = true,
['jstor'] = true,
['JSTOR'] = true,
['jstor-access'] = true,
['lang'] = true,
['language'] = true,
['last'] = true,
['lccn'] = true,
['LCCN'] = true,
['location'] = true,
['magazine'] = true,
['medium'] = true,
['medrxiv'] = true, -- cite medrxiv; here because allowed in cite ... as identifier
['minutes'] = true, -- constrain to cite AV media and podcast?
['mode'] = true,
['mr'] = true,
['MR'] = true,
['name-list-style'] = true,
['newspaper'] = true,
['no-pp'] = true,
['no-tracking'] = true,
['number'] = true,
['oclc'] = true,
['OCLC'] = true,
['ol'] = true,
['OL'] = true,
['ol-access'] = true,
['orig-date'] = true,
['origyear'] = true,
['orig-year'] = true,
['osti'] = true,
['OSTI'] = true,
['osti-access'] = true,
['others'] = true,
['p'] = true,
['page'] = true,
['pages'] = true,
['periodical'] = true,
['place'] = true,
['pmc'] = true,
['PMC'] = true,
['pmc-embargo-date'] = true,
['pmid'] = true,
['PMID'] = true,
['postscript'] = true,
['pp'] = true,
['publication-date'] = true,
['publication-place'] = true,
['publisher'] = true,
['quotation'] = true,
['quote'] = true,
['quote-page'] = true,
['quote-pages'] = true,
['ref'] = true,
['rfc'] = true,
['RFC'] = true,
['sbn'] = true,
['SBN'] = true,
['scale'] = true,
['script-article'] = true,
['script-chapter'] = true,
['script-contribution'] = true,
['script-encyclopaedia'] = true,
['script-encyclopedia'] = true,
['script-entry'] = true,
['script-journal'] = true,
['script-magazine'] = true,
['script-newspaper'] = true,
['script-periodical'] = true,
['script-quote'] = true,
['script-section'] = true,
['script-title'] = true,
['script-website'] = true,
['script-work'] = true,
['section'] = true,
['section-format'] = true,
['section-url'] = true,
['section-url-access'] = true,
['series'] = true,
['ssrn'] = true, -- cite ssrn; these three here because allowed in cite ... as identifier
['SSRN'] = true,
['ssrn-access'] = true,
['subject'] = true,
['subject-first'] = true,
['subject-given'] = true,
['subject-last'] = true,
['subject-link'] = true,
['subject-mask'] = true,
['subject-surname'] = true,
['surname'] = true,
['s2cid'] = true,
['S2CID'] = true,
['s2cid-access'] = true,
['template-doc-demo'] = true,
['time'] = true, -- constrain to cite av media and podcast?
['time-caption'] = true, -- constrain to cite av media and podcast?
['title'] = true,
['title-link'] = true,
['title-note'] = true,
['translator'] = true,
['translator-first'] = true,
['translator-given'] = true,
['translator-last'] = true,
['translator-surname'] = true,
['translator-link'] = true,
['translator-mask'] = true,
['trans-article'] = true,
['trans-chapter'] = true,
['trans-contribution'] = true,
['trans-encyclopaedia'] = true,
['trans-encyclopedia'] = true,
['trans-entry'] = true,
['trans-journal'] = true,
['trans-magazine'] = true,
['trans-newspaper'] = true,
['trans-periodical'] = true,
['trans-quote'] = true,
['trans-section'] = true,
['trans-title'] = true,
['trans-website'] = true,
['trans-work'] = true,
['type'] = true,
['url'] = true,
['URL'] = true,
['url-access'] = true,
['url-status'] = true,
['vauthors'] = true,
['veditors'] = true,
['version'] = true,
['via'] = true,
['volume'] = true,
['website'] = true,
['work'] = true,
['year'] = true,
['zbl'] = true,
['ZBL'] = true,
}
local numbered_arguments_t = {
['author#'] = true,
['author-first#'] = true,
['author#-first'] = true,
['author-given#'] = true,
['author#-given'] = true,
['author-last#'] = true,
['author#-last'] = true,
['author-surname#'] = true,
['author#-surname'] = true,
['author-link#'] = true,
['author#-link'] = true,
['authorlink#'] = true,
['author#link'] = true,
['author-mask#'] = true,
['author#-mask'] = true,
['contributor#'] = true,
['contributor-first#'] = true,
['contributor#-first'] = true,
['contributor-given#'] = true,
['contributor#-given'] = true,
['contributor-last#'] = true,
['contributor#-last'] = true,
['contributor-surname#'] = true,
['contributor#-surname'] = true,
['contributor-link#'] = true,
['contributor#-link'] = true,
['contributor-mask#'] = true,
['contributor#-mask'] = true,
['editor#'] = true,
['editor-first#'] = true,
['editor#-first'] = true,
['editor-given#'] = true,
['editor#-given'] = true,
['editor-last#'] = true,
['editor#-last'] = true,
['editor-surname#'] = true,
['editor#-surname'] = true,
['editor-link#'] = true,
['editor#-link'] = true,
['editor-mask#'] = true,
['editor#-mask'] = true,
['first#'] = true,
['given#'] = true,
['host#'] = true,
['interviewer#'] = true,
['interviewer-first#'] = true,
['interviewer#-first'] = true,
['interviewer-given#'] = true,
['interviewer#-given'] = true,
['interviewer-last#'] = true,
['interviewer#-last'] = true,
['interviewer-surname#'] = true,
['interviewer#-surname'] = true,
['interviewer-link#'] = true,
['interviewer#-link'] = true,
['interviewer-mask#'] = true,
['interviewer#-mask'] = true,
['last#'] = true,
['subject#'] = true,
['subject-first#'] = true,
['subject#-first'] = true,
['subject-given#'] = true,
['subject#-given'] = true,
['subject-last#'] = true,
['subject#-last'] = true,
['subject-link#'] = true,
['subject#-link'] = true,
['subject-mask#'] = true,
['subject#-mask'] = true,
['subject-surname#'] = true,
['subject#-surname'] = true,
['surname#'] = true,
['translator#'] = true,
['translator-first#'] = true,
['translator#-first'] = true,
['translator-given#'] = true,
['translator#-given'] = true,
['translator-last#'] = true,
['translator#-last'] = true,
['translator-surname#'] = true,
['translator#-surname'] = true,
['translator-link#'] = true,
['translator#-link'] = true,
['translator-mask#'] = true,
['translator#-mask'] = true,
}
--[[--------------------------< P R E P R I N T S U P P O R T E D P A R A M E T E R S >--------------------
Cite arXiv, cite biorxiv, cite citeseerx, cite medrxiv, and cite ssrn are preprint templates that use the limited
set of parameters defined in the limited_basic_arguments and limited_numbered_arguments tables. Those lists are
supplemented with a template-specific list of parameters that are required by the particular template and may be
exclusive to one of the preprint templates. Some of these parameters may also be available to the general cs1|2
templates.
Same conventions for true/false/tracked/nil as above.
]]
local preprint_arguments_t = {
arxiv = {
['arxiv'] = true, -- cite arxiv and arxiv identifiers
['class'] = true,
['eprint'] = true, -- cite arxiv and arxiv identifiers
},
biorxiv = {
['biorxiv'] = true,
},
citeseerx = {
['citeseerx'] = true,
},
medrxiv = {
['medrxiv'] = true,
},
ssrn = {
['ssrn'] = true,
['SSRN'] = true,
['ssrn-access'] = true,
},
}
--[[--------------------------< L I M I T E D S U P P O R T E D P A R A M E T E R S >----------------------
cite arxiv, cite biorxiv, cite citeseerx, cite medrxiv, and cite ssrn templates are preprint templates so are
allowed only a limited subset of parameters allowed to all other cs1|2 templates. The limited subset is defined
here.
This list of parameters also used by {{cite document}}
Same conventions for true/false/tracked/nil as above.
]]
local limited_basic_arguments_t = {
['at'] = true,
['author'] = true,
['author-first'] = true,
['author-given'] = true,
['author-last'] = true,
['author-surname'] = true,
['author-link'] = true,
['authorlink'] = true,
['author-mask'] = true,
['collaboration'] = true,
['date'] = true,
['df'] = true,
['display-authors'] = true,
['first'] = true,
['given'] = true,
['language'] = true,
['last'] = true,
['mode'] = true,
['name-list-style'] = true,
['no-tracking'] = true,
['p'] = true,
['page'] = true,
['pages'] = true,
['postscript'] = true,
['pp'] = true,
['quotation'] = true,
['quote'] = true,
['ref'] = true,
['surname'] = true,
['template-doc-demo'] = true,
['title'] = true,
['trans-title'] = true,
['vauthors'] = true,
['year'] = true,
}
local limited_numbered_arguments_t = {
['author#'] = true,
['author-first#'] = true,
['author#-first'] = true,
['author-given#'] = true,
['author#-given'] = true,
['author-last#'] = true,
['author#-last'] = true,
['author-surname#'] = true,
['author#-surname'] = true,
['author-link#'] = true,
['author#-link'] = true,
['authorlink#'] = true,
['author#link'] = true,
['author-mask#'] = true,
['author#-mask'] = true,
['first#'] = true,
['given#'] = true,
['last#'] = true,
['surname#'] = true,
}
--[[--------------------------< U N I Q U E _ A R G U M E N T S >----------------------------------------------
Some templates have unique parameters. Those templates and their unique parameters are listed here. Keys in this
table are the template's CitationClass parameter value
Same conventions for true/false/tracked/nil as above.
]]
local unique_arguments_t = {
['audio-visual'] = {
['people'] = true,
['transcript'] = true,
['transcript-format'] = true,
['transcript-url'] = true,
},
conference = {
['book-title'] = true,
['conference'] = true,
['conference-format'] = true,
['conference-url'] = true,
['event'] = true,
},
episode = {
['airdate'] = true,
['air-date'] = true,
['credits'] = true,
['episode-link'] = true, -- alias of |title-link=
['network'] = true,
['people'] = true,
['season'] = true,
['series-link'] = true,
['series-no'] = true,
['series-number'] = true,
['station'] = true,
['transcript'] = true,
['transcript-format'] = true,
['transcript-url'] = true,
},
mailinglist = {
['mailing-list'] = true,
},
map = {
['cartography'] = true,
['inset'] = true,
['map'] = true,
['map-format'] = true,
['map-url'] = true,
['map-url-access'] = true,
['script-map'] = true,
['sections'] = true,
['sheet'] = true,
['sheets'] = true,
['trans-map'] = true,
},
newsgroup = {
['message-id'] = true,
['newsgroup'] = true,
},
report = {
['docket'] = true,
},
serial = {
['airdate'] = true,
['air-date'] = true,
['credits'] = true,
['episode'] = true, -- cite serial only TODO: make available to cite episode?
['episode-link'] = true, -- alias of |title-link=
['network'] = true,
['people'] = true,
['series-link'] = true,
['station'] = true,
},
speech = {
['conference'] = true,
['conference-format'] = true,
['conference-url'] = true,
['event'] = true,
},
thesis = {
['degree'] = true,
['docket'] = true,
},
}
--[[--------------------------< C I T E _ D O C U M E N T >----------------------------------------------------
Special case for cite document. This template takes the limited basic and limited enumerated parameters plus
others that are apply only to standalone published sources that cannot be cited any other way; no url, book,
periodical, etc parameters; limited support for name lists and named identifiers.
when validating parameters in {{cite document}} templates, the basic and
]]
local document_arguments_t = {
['bibcode'] = true,
['bibcode-access'] = true,
['doi'] = true,
['DOI'] = true,
['doi-access'] = true,
['doi-broken-date'] = true,
['hdl'] = true,
['HDL'] = true,
['hdl-access'] = true,
['id'] = true,
['ID'] = true,
['jfm'] = true,
['JFM'] = true,
['lang'] = true,
['location'] = true,
['mr'] = true,
['MR'] = true,
['no-pp'] = true,
['orig-date'] = true,
['origyear'] = true,
['orig-year'] = true,
['osti'] = true,
['OSTI'] = true,
['osti-access'] = true,
['place'] = true,
['publisher'] = true,
['quote-page'] = true,
['quote-pages'] = true,
['script-quote'] = true,
['script-title'] = true,
['title-link'] = true,
['translator'] = true,
['translator-first'] = true,
['translator-given'] = true,
['translator-last'] = true,
['translator-surname'] = true,
['translator-link'] = true,
['translator-mask'] = true,
['trans-quote'] = true,
['type'] = true,
['zbl'] = true,
['ZBL'] = true,
}
local document_numbered_arguments_t = {
['translator#'] = true,
['translator-first#'] = true,
['translator#-first'] = true,
['translator-given#'] = true,
['translator#-given'] = true,
['translator-last#'] = true,
['translator#-last'] = true,
['translator-surname#'] = true,
['translator#-surname'] = true,
['translator-link#'] = true,
['translator#-link'] = true,
['translator-mask#'] = true,
['translator#-mask'] = true,
}
--[[--------------------------< L I S T _ C O M B I N E >------------------------------------------------------
makes one table from a list of tables. <lists_t> is a sequence of tables to be combined
]]
local function list_combine (lists_t)
local out_t = {};
for _, list_t in ipairs (lists_t) do -- for each list in <lists_t>
for k, v in pairs (list_t) do -- extract each k/v pair
out_t[k] = v; -- add to <out_t>
end
end
return out_t; -- and done
end
--[[--------------------------< T E M P L A T E _ L I S T _ G E T >--------------------------------------------
gets a list of the templates from table t
]]
local function template_list_get (t)
local out_t = {}; -- a table for output
for k, _ in pairs (t) do -- spin through the table and collect the keys
table.insert (out_t, k) -- add each key to the output table
end
return out_t; -- and done
end
--[[--------------------------< E X P O R T E D T A B L E S >------------------------------------------------
]]
return {
preprint_arguments_t = preprint_arguments_t,
preprint_template_list_t = template_list_get (preprint_arguments_t), -- make a template list from preprint_arguments{} table
unique_arguments_t = unique_arguments_t,
unique_param_template_list_t = template_list_get (unique_arguments_t), -- make a template list from unique_arguments{} table
document_parameters_t = list_combine ({limited_basic_arguments_t, limited_numbered_arguments_t, document_arguments_t, document_numbered_arguments_t});
common_parameters_t = list_combine ({basic_arguments_t, numbered_arguments_t});
limited_parameters_t = list_combine ({limited_basic_arguments_t, limited_numbered_arguments_t});
};
baub5v4d976tff8ebf3konhoua4ojgu
Modulus:Citation/CS1/Date validation
828
325113
3960554
2026-05-18T19:43:56Z
JimKillock
109532
Paginam instituit, scribens '--[[--------------------------< F O R W A R D D E C L A R A T I O N S >-------------------------------------- ]] local add_prop_cat, is_set, in_array, set_message, substitute, wrap_style; -- imported functions from selected Module:Citation/CS1/Utilities local cfg; -- table of tables imported from selected Module:Citation/CS1/Configuration --[[--------------------------< F I L E - S C O P E D E C L A R A T I O N S >----------------------...'
3960554
Scribunto
text/plain
--[[--------------------------< F O R W A R D D E C L A R A T I O N S >--------------------------------------
]]
local add_prop_cat, is_set, in_array, set_message, substitute, wrap_style; -- imported functions from selected Module:Citation/CS1/Utilities
local cfg; -- table of tables imported from selected Module:Citation/CS1/Configuration
--[[--------------------------< F I L E - S C O P E D E C L A R A T I O N S >--------------------------------
File-scope variables are declared here
]]
local lang_object = mw.getContentLanguage(); -- used by is_valid_accessdate(), is_valid_year(), date_name_xlate(); TODO: move to ~/Configuration?
local year_limit; -- used by is_valid_year()
--[=[-------------------------< I S _ V A L I D _ A C C E S S D A T E >----------------------------------------
returns true if:
Wikipedia start date <= accessdate < today + 2 days
Wikipedia start date is 2001-01-15T00:00:00 UTC which is 979516800 seconds after 1970-01-01T00:00:00 UTC (the start of Unix time)
accessdate is the date provided in |access-date= at time 00:00:00 UTC
today is the current date at time 00:00:00 UTC plus 48 hours
if today is 2015-01-01T00:00:00 then
adding 24 hours gives 2015-01-02T00:00:00 – one second more than today
adding 24 hours gives 2015-01-03T00:00:00 – one second more than tomorrow
This function does not work if it is fed month names for languages other than English. Wikimedia #time: parser
apparently doesn't understand non-English date month names. This function will always return false when the date
contains a non-English month name because good1 is false after the call to lang.formatDate(). To get around that
call this function with YYYY-MM-DD format dates.
]=]
local function is_valid_accessdate (accessdate)
local good1, good2;
local access_ts, tomorrow_ts; -- to hold Unix time stamps representing the dates
good1, access_ts = pcall (lang_object.formatDate, lang_object, 'U', accessdate ); -- convert accessdate value to Unix timestamp
good2, tomorrow_ts = pcall (lang_object.formatDate, lang_object, 'U', 'today + 2 days' ); -- today midnight + 2 days is one second more than all day tomorrow
if good1 and good2 then -- lang.formatDate() returns a timestamp in the local script which which tonumber() may not understand
access_ts = tonumber (access_ts) or lang_object:parseFormattedNumber (access_ts); -- convert to numbers for the comparison;
tomorrow_ts = tonumber (tomorrow_ts) or lang_object:parseFormattedNumber (tomorrow_ts);
else
return false; -- one or both failed to convert to Unix time stamp
end
if 979516800 <= access_ts and access_ts < tomorrow_ts then -- Wikipedia start date <= accessdate < tomorrow's date
return true;
else
return false; -- accessdate out of range
end
end
--[[--------------------------< G E T _ M O N T H _ N U M B E R >----------------------------------------------
returns a number according to the month in a date: 1 for January, etc. Capitalization and spelling must be correct.
If not a valid month, returns 0
]]
local function get_month_number (month)
return cfg.date_names['local'].long[month] or cfg.date_names['local'].short[month] or -- look for local names first
cfg.date_names['en'].long[month] or cfg.date_names['en'].short[month] or -- failing that, look for English names
0; -- not a recognized month name
end
--[[--------------------------< G E T _ S E A S O N _ N U M B E R >--------------------------------------------
returns a number according to the sequence of seasons in a year: 21 for Spring, etc. Capitalization and spelling
must be correct. If not a valid season, returns 0.
21-24 = Spring, Summer, Autumn, Winter, independent of “Hemisphere”
returns 0 when <param> is not |date=
Season numbering is defined by Extended Date/Time Format (EDTF) specification (https://www.loc.gov/standards/datetime/)
which became part of ISO 8601 in 2019. See '§Sub-year groupings'. The standard defines various divisions using
numbers 21-41. cs1|2 only supports generic seasons. EDTF does support the distinction between north and south
hemisphere seasons but cs1|2 has no way to make that distinction.
These additional divisions not currently supported:
25-28 = Spring - Northern Hemisphere, Summer- Northern Hemisphere, Autumn - Northern Hemisphere, Winter - Northern Hemisphere
29-32 = Spring – Southern Hemisphere, Summer– Southern Hemisphere, Autumn – Southern Hemisphere, Winter - Southern Hemisphere
33-36 = Quarter 1, Quarter 2, Quarter 3, Quarter 4 (3 months each)
37-39 = Quadrimester 1, Quadrimester 2, Quadrimester 3 (4 months each)
40-41 = Semestral 1, Semestral-2 (6 months each)
]]
local function get_season_number (season, param)
if 'date' ~= param then
return 0; -- season dates only supported by |date=
end
return cfg.date_names['local'].season[season] or -- look for local names first
cfg.date_names['en'].season[season] or -- failing that, look for English names
0; -- not a recognized season name
end
--[[--------------------------< G E T _ Q U A R T E R _ N U M B E R >------------------------------------------
returns a number according to the sequence of quarters in a year: 33 for first quarter, etc. Capitalization and spelling
must be correct. If not a valid quarter, returns 0.
33-36 = Quarter 1, Quarter 2, Quarter 3, Quarter 4 (3 months each)
returns 0 when <param> is not |date=
Quarter numbering is defined by Extended Date/Time Format (EDTF) specification (https://www.loc.gov/standards/datetime/)
which became part of ISO 8601 in 2019. See '§Sub-year groupings'. The standard defines various divisions using
numbers 21-41. cs1|2 only supports generic seasons and quarters.
These additional divisions not currently supported:
37-39 = Quadrimester 1, Quadrimester 2, Quadrimester 3 (4 months each)
40-41 = Semestral 1, Semestral-2 (6 months each)
]]
local function get_quarter_number (quarter, param)
if 'date' ~= param then
return 0; -- quarter dates only supported by |date=
end
quarter = mw.ustring.gsub (quarter, ' +', ' '); -- special case replace multiple space chars with a single space char
return cfg.date_names['local'].quarter[quarter] or -- look for local names first
cfg.date_names['en'].quarter[quarter] or -- failing that, look for English names
0; -- not a recognized quarter name
end
--[[--------------------------< G E T _ P R O P E R _ N A M E _ N U M B E R >----------------------------------
returns a non-zero number if date contains a recognized proper-name. Capitalization and spelling must be correct.
returns 0 when <param> is not |date=
]]
local function get_proper_name_number (name, param)
if 'date' ~= param then
return 0; -- proper-name dates only supported by |date=
end
return cfg.date_names['local'].named[name] or -- look for local names dates first
cfg.date_names['en'].named[name] or -- failing that, look for English names
0; -- not a recognized named date
end
--[[--------------------------< G E T _ E L E M E N T _ N U M B E R <------------------------------------------
returns true if month or season or quarter or proper name is valid (properly spelled, capitalized, abbreviated)
]]
local function get_element_number (element, param)
local num;
local funcs = {get_month_number, get_season_number, get_quarter_number, get_proper_name_number}; -- list of functions to execute in order
for _, func in ipairs (funcs) do -- spin through the function list
num = func (element, param); -- call the function and get the returned number
if 0 ~= num then -- non-zero when valid month season quarter
return num; -- return that number
end
end
return nil; -- not valid
end
--[[--------------------------< I S _ V A L I D _ Y E A R >----------------------------------------------------
Function gets current year from the server and compares it to year from a citation parameter. Years more than one
year in the future are not acceptable.
Special case for |pmc-embargo-date=: years more than two years in the future are not acceptable
]]
local function is_valid_year (year, param)
if not is_set (year_limit) then
year_limit = tonumber(os.date("%Y"))+1; -- global variable so we only have to fetch it once
end
year = tonumber (year) or lang_object:parseFormattedNumber (year); -- convert to number for the comparison
if year and (100 > year) then -- years less than 100 not supported
return false;
end
if 'pmc-embargo-date' == param then -- special case for |pmc-embargo-date=
return year and (year <= tonumber(os.date("%Y"))+2) or false; -- years more than two years in the future are not accepted
end
return year and (year <= year_limit) or false;
end
--[[--------------------------< I S _ V A L I D _ D A T E >----------------------------------------------------
Returns true if day is less than or equal to the number of days in month and year is no farther into the future
than next year; else returns false.
Assumes Julian calendar prior to year 1582 and Gregorian calendar thereafter. Accounts for Julian calendar leap
years before 1582 and Gregorian leap years after 1582. Where the two calendars overlap (1582 to approximately
1923) dates are assumed to be Gregorian.
]]
local function is_valid_date (year, month, day, param)
local days_in_month = {31, 28, 31, 30, 31, 30, 31, 31, 30, 31, 30, 31};
local month_length;
if not is_valid_year (year, param) then -- no farther into the future than next year except |pmc-embargo-date= no more than two years in the future
return false;
end
month = tonumber (month); -- required for YYYY-MM-DD dates
if (2 == month) then -- if February
month_length = 28; -- then 28 days unless
if 1582 > tonumber(year) then -- Julian calendar
if 0 == (year%4) then -- is a leap year?
month_length = 29; -- if leap year then 29 days in February
end
else -- Gregorian calendar
if (0 == (year%4) and (0 ~= (year%100) or 0 == (year%400))) then -- is a leap year?
month_length = 29; -- if leap year then 29 days in February
end
end
else
month_length = days_in_month[month] or 0; -- invalid month number is nil so default <month_length> to 0
end
if tonumber (day) > month_length then
return false;
end
return true;
end
--[[--------------------------< I S _ V A L I D _ M O N T H _ R A N G E _ S T Y L E >--------------------------
Months in a range are expected to have the same style: Jan–Mar or October–December but not February–Mar or Jul–August.
This function looks in cfg.date_names{} to see if both month names are listed in the long subtable or both are
listed in the short subtable. When both have the same style (both are listed in the same table), returns true; false else
]]
local function is_valid_month_range_style (month1, month2)
if (cfg.date_names.en.long[month1] and cfg.date_names.en.long[month2]) or -- are both English names listed in the long subtable?
(cfg.date_names.en.short[month1] and cfg.date_names.en.short[month2]) or -- are both English names listed in the short subtable?
(cfg.date_names['local'].long[month1] and cfg.date_names['local'].long[month2]) or -- are both local names listed in the long subtable?
(cfg.date_names['local'].short[month1] and cfg.date_names['local'].short[month2]) then -- are both local names listed in the short subtable?
return true;
end
return false; -- names are mixed
end
--[[--------------------------< I S _ V A L I D _ M O N T H _ S E A S O N _ R A N G E >------------------------
Check a pair of months or seasons to see if both are valid members of a month or season pair.
Month pairs are expected to be left to right, earliest to latest in time.
All season ranges are accepted as valid because there are publishers out there who have published a Summer–Spring YYYY issue, hence treat as ok
]]
local function is_valid_month_season_range(range_start, range_end, param)
local range_start_number = get_month_number (range_start);
local range_end_number;
if 0 == range_start_number then -- is this a month range?
range_start_number = get_season_number (range_start, param); -- not a month; is it a season? get start season number
range_end_number = get_season_number (range_end, param); -- get end season number
if (0 ~= range_start_number) and (0 ~= range_end_number) and (range_start_number ~= range_end_number) then
return true; -- any season pairing is accepted except when both are the same
end
return false; -- range_start and/or range_end is not a season
end
-- here when range_start is a month
range_end_number = get_month_number (range_end); -- get end month number
if range_start_number < range_end_number and -- range_start is a month; does range_start precede range_end?
is_valid_month_range_style (range_start, range_end) then -- do months have the same style?
return true; -- proper order and same style
end
return false; -- range_start month number is greater than or equal to range end number; or range end isn't a month
end
--[[--------------------------< M A K E _ C O I N S _ D A T E >------------------------------------------------
This function receives a table of date parts for one or two dates and an empty table reference declared in
Module:Citation/CS1. The function is called only for |date= parameters and only if the |date=<value> is
determined to be a valid date format. The question of what to do with invalid date formats is not answered here.
The date parts in the input table are converted to an ISO 8601 conforming date string:
single whole dates: yyyy-mm-dd
month and year dates: yyyy-mm
year dates: yyyy
ranges: yyyy-mm-dd/yyyy-mm-dd
yyyy-mm/yyyy-mm
yyyy/yyyy
Dates in the Julian calendar are reduced to year or year/year so that we don't have to do calendar conversion from
Julian to Proleptic Gregorian.
The input table has:
year, year2 – always present; if before 1582, ignore months and days if present
month, month2 – 0 if not provided, 1-12 for months, 21-24 for seasons; 99 Christmas
day, day2 – 0 if not provided, 1-31 for days
the output table receives:
rftdate: an ISO 8601 formatted date
rftchron: a free-form version of the date, usually without year which is in rftdate (season ranges and proper-name dates)
rftssn: one of four season keywords: winter, spring, summer, fall (lowercase)
rftquarter: one of four values: 1, 2, 3, 4
]]
local function make_COinS_date (input, tCOinS_date)
local date; -- one date or first date in a range
local date2 = ''; -- end of range date
input.year = tonumber (input.year) or lang_object:parseFormattedNumber (input.year); -- language-aware tonumber()
input.year2 = tonumber (input.year2) or lang_object:parseFormattedNumber (input.year2); -- COinS dates are pseudo-ISO 8601 so convert to Arabic numerals
if ((1582 == input.year) and (10 > tonumber(input.month))) or (1582 > input.year) then -- if a Julian calendar date
tCOinS_date.rftdate = tostring (input.year); -- &rft.date gets year only
return; -- done
end
-- here for all forms of Gregorian dates
if 20 < tonumber (input.month) then -- if season, quarter, or proper-name date
date = input.year; -- &rft.date gets year only
if 0 ~= input.year2 and input.year ~= input.year2 then -- if a range, only the second year portion when not the same as range start year
date = string.format ('%.4d/%.4d', input.year, input.year2) -- assemble the date range
end
local season = {[24] = 'winter', [21] = 'spring', [22] = 'summer', [23] = 'fall', [33] = '1', [34] = '2', [35] = '3', [36] = '4', [98] = 'Easter', [99] = 'Christmas'}; -- seasons lowercase, no autumn; proper-names use title case
if 0 == input.month2 then -- single season, quarter, or proper-name date
if 40 < tonumber(input.month) then
tCOinS_date.rftchron = season[input.month]; -- proper-name date; used in journal metadata only
elseif 30 < tonumber(input.month) then
tCOinS_date.rftquarter = season[input.month]; -- quarter date; used in journal metadata only
else
tCOinS_date.rftssn = season[input.month]; -- season date; used in journal metadata only
end
else -- season ranges are lumped into &rft.chron; &rft.ssn and &rft.quarter are left blank
if input.year ~= input.year2 then -- season year – season year range or season year–year
if 0 ~= input.month2 then
tCOinS_date.rftchron = string.format ('%s %s – %s %s', season[input.month], input.year, season[input.month2], input.year2); -- used in journal metadata only
end
else -- season–season year range
tCOinS_date.rftchron = season[input.month] .. '–' .. season[input.month2]; -- season–season year range; used in journal metadata only
end
end
tCOinS_date.rftdate = tostring (date);
return; -- done
end
-- here for gregorian calendar dates
if 0 ~= input.day then
date = string.format ('%s-%.2d-%.2d', input.year, tonumber(input.month), tonumber(input.day)); -- whole date
elseif 0 ~= input.month then
date = string.format ('%s-%.2d', input.year, tonumber(input.month)); -- year and month
else
date = string.format ('%s', input.year); -- just year
end
if 0 ~= input.year2 then
if 0 ~= input.day2 then
date2 = string.format ('/%s-%.2d-%.2d', input.year2, tonumber(input.month2), tonumber(input.day2)); -- whole date
elseif 0 ~= input.month2 then
date2 = string.format ('/%s-%.2d', input.year2, tonumber(input.month2)); -- year and month
else
date2 = string.format ('/%s', input.year2); -- just year
end
end
tCOinS_date.rftdate = date .. date2; -- date2 has the '/' separator
return;
end
--[[--------------------------< P A T T E R N S _ T >----------------------------------------------------------
this is the list of patterns for date formats that this module recognizes. Approximately the first half of these
patterns represent formats that might be reformatted into another format. Those that might be reformatted have
'indicator' letters that identify the content of the matching capture: 'd' (day), 'm' (month), 'a' (anchor year),
'y' (year); second day, month, year have a '2' suffix.
These patterns are used for both date validation and for reformatting. This table should not be moved to ~/Configuration
because changes to this table require changes to check_date() and to reformatter() and reformat_date()
]]
local patterns_t = {
-- year-initial numerical year-month-day
['ymd'] = {'^([1-9]%d%d%d)%-(%d%d)%-(%d%d)$', 'y', 'm', 'd'},
-- month-initial: month day, year
['Mdy'] = {'^(%D-) +([1-9]%d?), +(([1-9]%d%d%d?)%a?)$', 'm', 'd', 'a', 'y'},
-- month-initial day range: month day–day, year; days are separated by endash
['Md-dy'] = {'^(%D-) +([1-9]%d?)[%-–]([1-9]%d?), +(([1-9]%d%d%d?)%a?)$', 'm', 'd', 'd2', 'a', 'y'},
-- day-initial: day month year
['dMy'] = {'^([1-9]%d?) +(%D-) +(([1-9]%d%d%d?)%a?)$', 'd', 'm', 'a', 'y'},
-- year-initial: year month day; day: 1 or 2 two digits, leading zero allowed; not supported at en.wiki
-- ['yMd'] = {'^(([1-9]%d%d%d?)%a?) +(%D-) +(%d%d?)$', 'a', 'y', 'm', 'd'},
-- day-range-initial: day–day month year; days are separated by endash
['d-dMy'] = {'^([1-9]%d?)[%-–]([1-9]%d?) +(%D-) +(([1-9]%d%d%d?)%a?)$', 'd', 'd2', 'm', 'a', 'y'},
-- day initial month-day-range: day month - day month year; uses spaced endash
['dM-dMy'] = {'^([1-9]%d?) +(%D-) +[%-–] +([1-9]%d?) +(%D-) +(([1-9]%d%d%d?)%a?)$', 'd', 'm', 'd2', 'm2', 'a', 'y'},
-- month initial month-day-range: month day – month day, year; uses spaced endash
['Md-Mdy'] = {'^(%D-) +([1-9]%d?) +[%-–] +(%D-) +([1-9]%d?), +(([1-9]%d%d%d?)%a?)$','m', 'd', 'm2', 'd2', 'a', 'y'},
-- day initial month-day-year-range: day month year - day month year; uses spaced endash
['dMy-dMy'] = {'^([1-9]%d?) +(%D-) +([1-9]%d%d%d?) +[%-–] +([1-9]%d?) +(%D-) +(([1-9]%d%d%d?)%a?)$', 'd', 'm', 'y', 'd2', 'm2', 'a', 'y2'},
-- month initial month-day-year-range: month day, year – month day, year; uses spaced endash
['Mdy-Mdy'] = {'^(%D-) +([1-9]%d?), +([1-9]%d%d%d?) +[%-–] +(%D-) +([1-9]%d?), +(([1-9]%d%d%d?)%a?)$', 'm', 'd', 'y', 'm2', 'd2', 'a', 'y2'},
-- these date formats cannot be converted, per se, but month name can be rendered short or long
-- month/season year - month/season year; separated by spaced endash
['My-My'] = {'^(%D-) +([1-9]%d%d%d?) +[%-–] +(%D-) +(([1-9]%d%d%d?)%a?)$', 'm', 'y', 'm2', 'a', 'y2'},
-- month/season range year; months separated by endash
['M-My'] = {'^(%D-)[%-–](%D-) +(([1-9]%d%d%d?)%a?)$', 'm', 'm2', 'a', 'y'},
-- month/season year or proper-name year; quarter year when First Quarter YYYY etc.
['My'] = {'^([^%d–]-) +(([1-9]%d%d%d?)%a?)$', 'm', 'a', 'y'}, -- this way because endash is a member of %D; %D- will match January–March 2019 when it shouldn't
-- these date formats cannot be converted
['Sy4-y2'] = {'^(%D-) +(([1-9]%d)%d%d)[%-–]((%d%d)%a?)$'}, -- special case Winter/Summer year-year (YYYY-YY); year separated with unspaced endash
['Sy-y'] = {'^(%D-) +([1-9]%d%d%d?)[%-–](([1-9]%d%d%d?)%a?)$'}, -- special case Winter/Summer year-year; year separated with unspaced endash
['y-y'] = {'^([1-9]%d%d%d?)[%-–](([1-9]%d%d%d?)%a?)$'}, -- year range: YYY-YYY or YYY-YYYY or YYYY–YYYY; separated by unspaced endash; 100-9999
['y4-y2'] = {'^(([1-9]%d)%d%d)[%-–]((%d%d)%a?)$'}, -- year range: YYYY–YY; separated by unspaced endash
['y'] = {'^(([1-9]%d%d%d?)%a?)$'}, -- year; here accept either YYY or YYYY
}
--[[--------------------------< I S _ V A L I D _ E M B A R G O _ D A T E >------------------------------------
returns true and date value if that value has proper dmy, mdy, ymd format.
returns false and 9999 (embargoed forever) when date value is not proper format; assumes that when |pmc-embargo-date= is
set, the editor intended to embargo a PMC but |pmc-embargo-date= does not hold a single date.
]]
local function is_valid_embargo_date (v)
if v:match (patterns_t['ymd'][1]) or -- ymd
v:match (patterns_t['Mdy'][1]) or -- dmy
v:match (patterns_t['dMy'][1]) then -- mdy
return true, v;
end
return false, '9999'; -- if here not good date so return false and set embargo date to long time in future
end
--[[--------------------------< C H E C K _ D A T E >----------------------------------------------------------
Check date format to see that it is one of the formats approved by WP:DATESNO or WP:DATERANGE. Exception: only
allowed range separator is endash. Additionally, check the date to see that it is a real date: no 31 in 30-day
months; no 29 February when not a leap year. Months, both long-form and three character abbreviations, and seasons
must be spelled correctly. Future years beyond next year are not allowed.
If the date fails the format tests, this function returns false and does not return values for anchor_year and
COinS_date. When this happens, the date parameter is (DEBUG: not?) used in the COinS metadata and the CITEREF identifier gets
its year from the year parameter if present otherwise CITEREF does not get a date value.
Inputs:
date_string - date string from date-holding parameters (date, year, publication-date, access-date, pmc-embargo-date, archive-date, lay-date)
Returns:
false if date string is not a real date; else
true, anchor_year, COinS_date
anchor_year can be used in CITEREF anchors
COinS_date is ISO 8601 format date; see make_COInS_date()
]]
local function check_date (date_string, param, tCOinS_date)
local year; -- assume that year2, months, and days are not used;
local year2 = 0; -- second year in a year range
local month = 0;
local month2 = 0; -- second month in a month range
local day = 0;
local day2 = 0; -- second day in a day range
local anchor_year;
local coins_date;
if date_string:match (patterns_t['ymd'][1]) then -- year-initial numerical year month day format
year, month, day = date_string:match (patterns_t['ymd'][1]);
if 12 < tonumber(month) or 1 > tonumber(month) or 1582 > tonumber(year) or 0 == tonumber(day) then return false; end -- month or day number not valid or not Gregorian calendar
anchor_year = year;
elseif mw.ustring.match(date_string, patterns_t['Mdy'][1]) then -- month-initial: month day, year
month, day, anchor_year, year = mw.ustring.match(date_string, patterns_t['Mdy'][1]);
month = get_month_number (month);
if 0 == month then return false; end -- return false if month text isn't one of the twelve months
elseif mw.ustring.match(date_string, patterns_t['Md-dy'][1]) then -- month-initial day range: month day–day, year; days are separated by endash
month, day, day2, anchor_year, year = mw.ustring.match(date_string, patterns_t['Md-dy'][1]);
if tonumber(day) >= tonumber(day2) then return false; end -- date range order is left to right: earlier to later; dates may not be the same;
month = get_month_number (month);
if 0 == month then return false; end -- return false if month text isn't one of the twelve months
month2=month; -- for metadata
year2 = year;
elseif mw.ustring.match(date_string, patterns_t['dMy'][1]) then -- day-initial: day month year
day, month, anchor_year, year = mw.ustring.match(date_string, patterns_t['dMy'][1]);
month = get_month_number (month);
if 0 == month then return false; end -- return false if month text isn't one of the twelve months
--[[ NOT supported at en.wiki
elseif mw.ustring.match(date_string, patterns_t['yMd'][1]) then -- year-initial: year month day; day: 1 or 2 two digits, leading zero allowed
anchor_year, year, month, day = mw.ustring.match(date_string, patterns_t['yMd'][1]);
month = get_month_number (month);
if 0 == month then return false; end -- return false if month text isn't one of the twelve months
-- end NOT supported at en.wiki ]]
elseif mw.ustring.match(date_string, patterns_t['d-dMy'][1]) then -- day-range-initial: day–day month year; days are separated by endash
day, day2, month, anchor_year, year = mw.ustring.match(date_string, patterns_t['d-dMy'][1]);
if tonumber(day) >= tonumber(day2) then return false; end -- date range order is left to right: earlier to later; dates may not be the same;
month = get_month_number (month);
if 0 == month then return false; end -- return false if month text isn't one of the twelve months
month2 = month; -- for metadata
year2 = year;
elseif mw.ustring.match(date_string, patterns_t['dM-dMy'][1]) then -- day initial month-day-range: day month - day month year; uses spaced endash
day, month, day2, month2, anchor_year, year = mw.ustring.match(date_string, patterns_t['dM-dMy'][1]);
if (not is_valid_month_season_range(month, month2)) or not is_valid_year(year) then return false; end -- date range order is left to right: earlier to later;
month = get_month_number (month); -- for metadata
month2 = get_month_number (month2);
year2 = year;
elseif mw.ustring.match(date_string, patterns_t['Md-Mdy'][1]) then -- month initial month-day-range: month day – month day, year; uses spaced endash
month, day, month2, day2, anchor_year, year = mw.ustring.match(date_string, patterns_t['Md-Mdy'][1]);
if (not is_valid_month_season_range(month, month2, param)) or not is_valid_year(year) then return false; end
month = get_month_number (month); -- for metadata
month2 = get_month_number (month2);
year2 = year;
elseif mw.ustring.match(date_string, patterns_t['dMy-dMy'][1]) then -- day initial month-day-year-range: day month year - day month year; uses spaced endash
day, month, year, day2, month2, anchor_year, year2 = mw.ustring.match(date_string, patterns_t['dMy-dMy'][1]);
if tonumber(year2) <= tonumber(year) then return false; end -- must be sequential years, left to right, earlier to later
if not is_valid_year(year2) or not is_valid_month_range_style(month, month2) then return false; end -- year2 no more than one year in the future; months same style
month = get_month_number (month); -- for metadata
month2 = get_month_number (month2);
if 0 == month or 0 == month2 then return false; end -- both must be valid
elseif mw.ustring.match(date_string, patterns_t['Mdy-Mdy'][1]) then -- month initial month-day-year-range: month day, year – month day, year; uses spaced endash
month, day, year, month2, day2, anchor_year, year2 = mw.ustring.match(date_string, patterns_t['Mdy-Mdy'][1]);
if tonumber(year2) <= tonumber(year) then return false; end -- must be sequential years, left to right, earlier to later
if not is_valid_year(year2) or not is_valid_month_range_style(month, month2) then return false; end -- year2 no more than one year in the future; months same style
month = get_month_number (month); -- for metadata
month2 = get_month_number(month2);
if 0 == month or 0 == month2 then return false; end -- both must be valid
elseif mw.ustring.match(date_string, patterns_t['Sy4-y2'][1]) then -- special case Winter/Summer year-year (YYYY-YY); year separated with unspaced endash
local century;
month, year, century, anchor_year, year2 = mw.ustring.match(date_string, patterns_t['Sy4-y2'][1]);
if 'Winter' ~= month and 'Summer' ~= month then return false end; -- 'month' can only be Winter or Summer
anchor_year = year .. '–' .. anchor_year; -- assemble anchor_year from both years
year2 = century..year2; -- add the century to year2 for comparisons
if 1 ~= tonumber(year2) - tonumber(year) then return false; end -- must be sequential years, left to right, earlier to later
if not is_valid_year(year2) then return false; end -- no year farther in the future than next year
month = get_season_number(month, param);
elseif mw.ustring.match(date_string, patterns_t['Sy-y'][1]) then -- special case Winter/Summer year-year; year separated with unspaced endash
month, year, anchor_year, year2 = mw.ustring.match(date_string, patterns_t['Sy-y'][1]);
month = get_season_number (month, param); -- <month> can only be winter or summer; also for metadata
if (month ~= cfg.date_names['en'].season['Winter']) and (month ~= cfg.date_names['en'].season['Summer']) then
return false; -- not Summer or Winter; abandon
end
anchor_year = year .. '–' .. anchor_year; -- assemble anchor_year from both years
if 1 ~= tonumber(year2) - tonumber(year) then return false; end -- must be sequential years, left to right, earlier to later
if not is_valid_year(year2) then return false; end -- no year farther in the future than next year
elseif mw.ustring.match(date_string, patterns_t['My-My'][1]) then -- month/season year - month/season year; separated by spaced endash
month, year, month2, anchor_year, year2 = mw.ustring.match(date_string, patterns_t['My-My'][1]);
anchor_year = year .. '–' .. anchor_year; -- assemble anchor_year from both years
if tonumber(year) >= tonumber(year2) then return false; end -- left to right, earlier to later, not the same
if not is_valid_year(year2) then return false; end -- no year farther in the future than next year
if 0 ~= get_month_number(month) and 0 ~= get_month_number(month2) and is_valid_month_range_style(month, month2) then -- both must be month year, same month style
month = get_month_number(month);
month2 = get_month_number(month2);
elseif 0 ~= get_season_number(month, param) and 0 ~= get_season_number(month2, param) then -- both must be season year, not mixed
month = get_season_number(month, param);
month2 = get_season_number(month2, param);
else
return false;
end
elseif mw.ustring.match(date_string, patterns_t['M-My'][1]) then -- month/season range year; months separated by endash
month, month2, anchor_year, year = mw.ustring.match(date_string, patterns_t['M-My'][1]);
if (not is_valid_month_season_range(month, month2, param)) or (not is_valid_year(year)) then return false; end
if 0 ~= get_month_number(month) then -- determined to be a valid range so just check this one to know if month or season
month = get_month_number(month);
month2 = get_month_number(month2);
if 0 == month or 0 == month2 then return false; end
else
month = get_season_number(month, param);
month2 = get_season_number(month2, param);
end
year2 = year;
elseif mw.ustring.match(date_string, patterns_t['My'][1]) then -- month/season/quarter/proper-name year
month, anchor_year, year = mw.ustring.match(date_string, patterns_t['My'][1]);
if not is_valid_year(year) then return false; end
month = get_element_number(month, param); -- get month season quarter proper-name number or nil
if not month then return false; end -- not valid whatever it is
elseif mw.ustring.match(date_string, patterns_t['y-y'][1]) then -- Year range: YYY-YYY or YYY-YYYY or YYYY–YYYY; separated by unspaced endash; 100-9999
year, anchor_year, year2 = mw.ustring.match(date_string, patterns_t['y-y'][1]);
anchor_year = year .. '–' .. anchor_year; -- assemble anchor year from both years
if tonumber(year) >= tonumber(year2) then return false; end -- left to right, earlier to later, not the same
if not is_valid_year(year2) then return false; end -- no year farther in the future than next year
elseif mw.ustring.match(date_string, patterns_t['y4-y2'][1]) then -- Year range: YYYY–YY; separated by unspaced endash
local century;
year, century, anchor_year, year2 = mw.ustring.match(date_string, patterns_t['y4-y2'][1]);
anchor_year = year .. '–' .. anchor_year; -- assemble anchor year from both years
if 13 > tonumber(year2) then return false; end -- don't allow 2003-05 which might be May 2003
year2 = century .. year2; -- add the century to year2 for comparisons
if tonumber(year) >= tonumber(year2) then return false; end -- left to right, earlier to later, not the same
if not is_valid_year(year2) then return false; end -- no year farther in the future than next year
if in_array (param, {'date', 'publication-date', 'year'}) then -- here when 'valid' abbreviated year range; if one of these parameters
add_prop_cat ('year-range-abbreviated'); -- add properties cat
end
elseif mw.ustring.match(date_string, patterns_t['y'][1]) then -- year; here accept either YYY or YYYY
anchor_year, year = mw.ustring.match(date_string, patterns_t['y'][1]);
if false == is_valid_year(year) then
return false;
end
else
return false; -- date format not one of the MOS:DATE approved formats
end
if param ~= 'date' then -- CITEREF disambiguation only allowed in |date=; |year= & |publication-date= promote to date
if anchor_year:match ('%l$') then
return false;
end
end
if 'access-date' == param then -- test access-date here because we have numerical date parts
if 0 ~= year and 0 ~= month and 0 ~= day and -- all parts of a single date required
0 == year2 and 0 == month2 and 0 == day2 then -- none of these; access-date must not be a range
if not is_valid_accessdate(year .. '-' .. month .. '-' .. day) then
return false; -- return false when access-date out of bounds
end
else
return false; -- return false when access-date is a range of two dates
end
end
if 'archive-date' == param then -- test archive-date here because we have numerical date parts
if not (0 ~= year and 0 ~= month and 0 ~= day and -- all parts of a single date required
0 == year2 and 0 == month2 and 0 == day2) then -- none of these; archive-date must not be a range
return false; -- return false when archive-date is a range of two dates
end
end
local result=true; -- check whole dates for validity; assume true because not all dates will go through this test
if 0 ~= year and 0 ~= month and 0 ~= day and 0 == year2 and 0 == month2 and 0 == day2 then -- YMD (simple whole date)
result = is_valid_date (year, month, day, param); -- <param> for |pmc-embargo-date=
elseif 0 ~= year and 0 ~= month and 0 ~= day and 0 == year2 and 0 == month2 and 0 ~= day2 then -- YMD-d (day range)
result = is_valid_date (year, month, day);
result = result and is_valid_date (year, month, day2);
elseif 0 ~= year and 0 ~= month and 0 ~= day and 0 == year2 and 0 ~= month2 and 0 ~= day2 then -- YMD-md (day month range)
result = is_valid_date (year, month, day);
result = result and is_valid_date (year, month2, day2);
elseif 0 ~= year and 0 ~= month and 0 ~= day and 0 ~= year2 and 0 ~= month2 and 0 ~= day2 then -- YMD-ymd (day month year range)
result = is_valid_date(year, month, day);
result = result and is_valid_date(year2, month2, day2);
end
if false == result then return false; end
if nil ~= tCOinS_date then -- this table only passed into this function when testing |date= parameter values
make_COinS_date ({year = year, month = month, day = day, year2 = year2, month2 = month2, day2 = day2}, tCOinS_date); -- make an ISO 8601 date string for COinS
end
return true, anchor_year; -- format is good and date string represents a real date
end
--[[--------------------------< D A T E S >--------------------------------------------------------------------
Cycle the date-holding parameters in passed table date_parameters_list through check_date() to check compliance with MOS:DATE. For all valid dates, check_date() returns
true. The |date= parameter test is unique, it is the only date holding parameter from which values for anchor_year (used in CITEREF identifiers) and COinS_date (used in
the COinS metadata) are derived. The |date= parameter is the only date-holding parameter that is allowed to contain the no-date keywords "n.d." or "nd" (without quotes).
Unlike most error messages created in this module, only one error message is created by this function. Because all of the date holding parameters are processed serially,
parameters with errors are added to the <error_list> sequence table as the dates are tested.
]]
local function dates(date_parameters_list, tCOinS_date, error_list)
local anchor_year; -- will return as nil if the date being tested is not |date=
local COinS_date; -- will return as nil if the date being tested is not |date=
local embargo_date; -- if embargo date is a good dmy, mdy, ymd date then holds original value else reset to 9999
local good_date = false;
for k, v in pairs(date_parameters_list) do -- for each date-holding parameter in the list
if is_set(v.val) then -- if the parameter has a value
v.val = mw.ustring.gsub(v.val, '%d', cfg.date_names.local_digits); -- translate 'local' digits to Western 0-9
if v.val:match("^c%. [1-9]%d%d%d?%a?$") then -- special case for c. year or with or without CITEREF disambiguator - only |date= and |year=
local year = v.val:match("c%. ([1-9]%d%d%d?)%a?"); -- get the year portion so it can be tested
if 'date' == k then
anchor_year, COinS_date = v.val:match("((c%. [1-9]%d%d%d?)%a?)"); -- anchor year and COinS_date only from |date= parameter
good_date = is_valid_year(year);
elseif 'year' == k then
good_date = is_valid_year(year);
else
good_date = false;
end
elseif 'date' == k then -- if the parameter is |date=
if v.val:match("^n%.d%.%a?$") then -- ToDo: I18N -- if |date=n.d. with or without a CITEREF disambiguator
good_date, anchor_year, COinS_date = true, v.val:match("((n%.d%.)%a?)"); -- ToDo: I18N -- "n.d."; no error when date parameter is set to no date
elseif v.val:match("^nd%a?$") then -- ToDo: I18N -- if |date=nd with or without a CITEREF disambiguator
good_date, anchor_year, COinS_date = true, v.val:match("((nd)%a?)"); -- ToDo: I18N -- "nd"; no error when date parameter is set to no date
else
good_date, anchor_year, COinS_date = check_date (v.val, k, tCOinS_date); -- go test the date
end
elseif 'year' == k then -- if the parameter is |year= it should hold only a year value
if v.val:match("^[1-9]%d%d%d?%a?$") then -- if |year = 3 or 4 digits only with or without a CITEREF disambiguator
good_date, anchor_year, COinS_date = true, v.val:match("((%d+)%a?)");
else
good_date = false;
end
elseif 'pmc-embargo-date' == k then -- if the parameter is |pmc-embargo-date=
good_date = check_date (v.val, k); -- go test the date
if true == good_date then -- if the date is a valid date
good_date, embargo_date = is_valid_embargo_date (v.val); -- is |pmc-embargo-date= date a single dmy, mdy, or ymd formatted date? yes: returns embargo date; no: returns 9999
end
else -- any other date-holding parameter
good_date = check_date (v.val, k); -- go test the date
end
if false == good_date then -- assemble one error message so we don't add the tracking category multiple times
table.insert (error_list, wrap_style ('parameter', v.name)); -- make parameter name suitable for error message list
end
end
end
return anchor_year, embargo_date; -- and done
end
--[[--------------------------< Y E A R _ C H E C K >----------------------------------------------------------
Temporary function to test |year= for acceptable values:
YYY, YYYY, year-only ranges, their circa forms, with or without CITEREF disambiguators.
When |year= holds some form of date that is not one of these year-only dates, emit a maintenance message.
This function necessary because many non-cs1|2 templates have a |year= parameter so cirrus searches are more-or-
less useless
]]
local function year_check (year)
year = year:gsub ('c%. *', ''); -- remove circa annotation (if present) before testing <year>
for _, index in ipairs ({'y-y', 'y4-y2', 'y'}) do -- spin through these indexes into patterns_t
if mw.ustring.match (year, patterns_t[index][1]) then
return; -- if a match then |year= holds a valid 'year'
end
end
set_message ('maint_year'); -- if here, |year= value is not an accepted value; add a maint cat
end
--[[--------------------------< Y E A R _ D A T E _ C H E C K >------------------------------------------------
Compare the value provided in |year= with the year value(s) provided in |date=. This function sets a local numeric value:
0 - year value does not match the year value in date
1 - (default) year value matches the year value in date or one of the year values when date contains two years
2 - year value matches the year value in date when date is in the form YYYY-MM-DD and year is disambiguated (|year=YYYYx)
the numeric value in <result> determines the 'output' if any from this function:
0 – adds error message to error_list sequence table
1 – adds maint cat
2 – does nothing
]]
local function year_date_check (year_string, year_origin, date_string, date_origin, error_list)
local year;
local date1;
local date2;
local result = 1; -- result of the test; assume that the test passes
year = year_string:match ('(%d%d%d%d?)');
if date_string:match ('%d%d%d%d%-%d%d%-%d%d') then --special case where both date and year are required YYYY-MM-DD and YYYYx
date1 = date_string:match ('(%d%d%d%d)');
year = year_string:match ('(%d%d%d%d)');
if year ~= date1 then
result = 0; -- years don't match
elseif year_string:match ('%d%d%d%d%a') then
result = 2; -- years match; but because disambiguated, don't add to maint cat
end
elseif date_string:match ("%d%d%d%d?.-%d%d%d%d?") then -- any of the standard range formats of date with two three- or four-digit years
date1, date2 = date_string:match ("(%d%d%d%d?).-(%d%d%d%d?)");
if year ~= date1 and year ~= date2 then
result = 0;
end
elseif mw.ustring.match(date_string, "%d%d%d%d[%-–]%d%d") then -- YYYY-YY date ranges
local century;
date1, century, date2 = mw.ustring.match(date_string, "((%d%d)%d%d)[%-–]+(%d%d)");
date2 = century..date2; -- convert YY to YYYY
if year ~= date1 and year ~= date2 then
result = 0;
end
elseif date_string:match ("%d%d%d%d?") then -- any of the standard formats of date with one year
date1 = date_string:match ("(%d%d%d%d?)");
if year ~= date1 then
result = 0;
end
else -- should never get here; this function called only when no other date errors
result = 0; -- no recognizable year in date
end
if 0 == result then -- year / date mismatch
table.insert (error_list, substitute (cfg.messages['mismatch'], {year_origin, date_origin})); -- add error message to error_list sequence table
elseif 1 == result then -- redundant year / date
set_message ('maint_date_year'); -- add a maint cat
end
end
--[[--------------------------< R E F O R M A T T E R >--------------------------------------------------------
reformat 'date' into new format specified by format_param if pattern_idx (the current format of 'date') can be
reformatted. Does the grunt work for reformat_dates().
The table re_formats maps pattern_idx (current format) and format_param (desired format) to a table that holds:
format string used by string.format()
identifier letters ('d', 'm', 'y', 'd2', 'm2', 'y2') that serve as indexes into a table t{} that holds captures
from mw.ustring.match() for the various date parts specified by patterns_t[pattern_idx][1]
Items in patterns_t{} have the general form:
['ymd'] = {'^(%d%d%d%d)%-(%d%d)%-(%d%d)$', 'y', 'm', 'd'}, where:
['ymd'] is pattern_idx
patterns_t['ymd'][1] is the match pattern with captures for mw.ustring.match()
patterns_t['ymd'][2] is an indicator letter identifying the content of the first capture
patterns_t['ymd'][3] ... the second capture etc.
when a pattern matches a date, the captures are loaded into table t{} in capture order using the idemtifier
characters as indexes into t{} For the above, a ymd date is in t{} as:
t.y = first capture (year), t.m = second capture (month), t.d = third capture (day)
To reformat, this function is called with the pattern_idx that matches the current format of the date and with
format_param set to the desired format. This function loads table t{} as described and then calls string.format()
with the format string specified by re_format[pattern_idx][format_param][1] using values taken from t{} according
to the capture identifier letters specified by patterns_t[pattern_idx][format_param][n] where n is 2..
]]
local re_formats = {
['ymd'] = { -- date format is ymd; reformat to:
['mdy'] = {'%s %s, %s', 'm', 'd', 'y'}, -- |df=mdy
['dmy'] = {'%s %s %s', 'd', 'm', 'y'}, -- |df=dmy
-- ['yMd'] = {'%s %s %s', 'y', 'm', 'd'}, -- |df=yMd; not supported at en.wiki
},
['Mdy'] = { -- date format is Mdy; reformat to:
['mdy'] = {'%s %s, %s', 'm', 'd', 'y'}, -- for long/short reformatting
['dmy'] = {'%s %s %s', 'd', 'm', 'y'}, -- |df=dmy
['ymd'] = {'%s-%s-%s', 'y', 'm', 'd'}, -- |df=ymd
-- ['yMd'] = {'%s %s %s', 'y', 'm', 'd'}, -- |df=yMd; not supported at en.wiki
},
['dMy'] = { -- date format is dMy; reformat to:
['dmy'] = {'%s %s %s', 'd', 'm', 'y'}, -- for long/short reformatting
['mdy'] = {'%s %s, %s', 'm', 'd', 'y'}, -- |df=mdy
['ymd'] = {'%s-%s-%s', 'y', 'm', 'd'}, -- |df=ymd
-- ['yMd'] = {'%s %s %s', 'y', 'm', 'd'}, -- |df=yMd; not supported at en.wiki
},
['Md-dy'] = { -- date format is Md-dy; reformat to:
['mdy'] = {'%s %s–%s, %s', 'm', 'd', 'd2', 'y'}, -- for long/short reformatting
['dmy'] = {'%s–%s %s %s', 'd', 'd2', 'm', 'y'}, -- |df=dmy -> d-dMy
},
['d-dMy'] = { -- date format is d-d>y; reformat to:
['dmy'] = {'%s–%s %s %s', 'd', 'd2', 'm', 'y'}, -- for long/short reformatting
['mdy'] = {'%s %s–%s, %s', 'm', 'd', 'd2', 'y'}, -- |df=mdy -> Md-dy
},
['dM-dMy'] = { -- date format is dM-dMy; reformat to:
['dmy'] = {'%s %s – %s %s %s', 'd', 'm', 'd2', 'm2', 'y'}, -- for long/short reformatting
['mdy'] = {'%s %s – %s %s, %s', 'm', 'd', 'm2', 'd2', 'y'}, -- |df=mdy -> Md-Mdy
},
['Md-Mdy'] = { -- date format is Md-Mdy; reformat to:
['mdy'] = {'%s %s – %s %s, %s', 'm', 'd', 'm2', 'd2', 'y'}, -- for long/short reformatting
['dmy'] = {'%s %s – %s %s %s', 'd', 'm', 'd2', 'm2', 'y'}, -- |df=dmy -> dM-dMy
},
['dMy-dMy'] = { -- date format is dMy-dMy; reformat to:
['dmy'] = {'%s %s %s – %s %s %s', 'd', 'm', 'y', 'd2', 'm2', 'y2'}, -- for long/short reformatting
['mdy'] = {'%s %s, %s – %s %s, %s', 'm', 'd', 'y', 'm2', 'd2', 'y2'}, -- |df=mdy -> Mdy-Mdy
},
['Mdy-Mdy'] = { -- date format is Mdy-Mdy; reformat to:
['mdy'] = {'%s %s, %s – %s %s, %s', 'm', 'd', 'y', 'm2', 'd2', 'y2'}, -- for long/short reformatting
['dmy'] = {'%s %s %s – %s %s %s', 'd', 'm', 'y', 'd2', 'm2', 'y2'}, -- |df=dmy -> dMy-dMy
},
['My-My'] = { -- these for long/short reformatting
['any'] = {'%s %s – %s %s', 'm', 'y', 'm2', 'y2'}, -- dmy/mdy agnostic
},
['M-My'] = { -- these for long/short reformatting
['any'] = {'%s–%s %s', 'm', 'm2', 'y'}, -- dmy/mdy agnostic
},
['My'] = { -- these for long/short reformatting
['any'] = {'%s %s', 'm', 'y'}, -- dmy/mdy agnostic
},
-- ['yMd'] = { -- not supported at en.wiki
-- ['mdy'] = {'%s %s, %s', 'm', 'd', 'y'}, -- |df=mdy
-- ['dmy'] = {'%s %s %s', 'd', 'm', 'y'}, -- |df=dmy
-- ['ymd'] = {'%s-%s-%s', 'y', 'm', 'd'}, -- |df=ymd
-- },
}
local function reformatter (date, pattern_idx, format_param, mon_len)
if not in_array (pattern_idx, {'ymd', 'Mdy', 'Md-dy', 'dMy', 'yMd', 'd-dMy', 'dM-dMy', 'Md-Mdy', 'dMy-dMy', 'Mdy-Mdy', 'My-My', 'M-My', 'My'}) then
return; -- not in this set of date format patterns_t then not a reformattable date
end
if 'ymd' == format_param and in_array (pattern_idx, {'ymd', 'Md-dy', 'd-dMy', 'dM-dMy', 'Md-Mdy', 'dMy-dMy', 'Mdy-Mdy', 'My-My', 'M-My', 'My'}) then
return; -- ymd date ranges not supported at en.wiki; no point in reformatting ymd to ymd
end
if in_array (pattern_idx, {'My', 'M-My', 'My-My'}) then -- these are not dmy/mdy so can't be 'reformatted' into either
format_param = 'any'; -- so format-agnostic
end
-- yMd is not supported at en.wiki; when yMd is supported at your wiki, uncomment the next line
-- if 'yMd' == format_param and in_array (pattern_idx, {'yMd', 'Md-dy', 'd-dMy', 'dM-dMy', 'Md-Mdy', 'dMy-dMy', 'Mdy-Mdy'}) then -- these formats not convertable; yMd not supported at en.wiki
if 'yMd' == format_param then -- yMd not supported at en.wiki; when yMd is supported at your wiki, remove or comment-out this line
return; -- not a reformattable date
end
local c1, c2, c3, c4, c5, c6, c7; -- these hold the captures specified in patterns_t[pattern_idx][1]
c1, c2, c3, c4, c5, c6, c7 = mw.ustring.match (date, patterns_t[pattern_idx][1]); -- get the captures
local t = { -- table that holds k/v pairs of date parts from the captures and patterns_t[pattern_idx][2..]
[patterns_t[pattern_idx][2]] = c1; -- at minimum there is always one capture with a matching indicator letter
[patterns_t[pattern_idx][3] or 'x'] = c2; -- patterns_t can have a variable number of captures; each capture requires an indicator letter;
[patterns_t[pattern_idx][4] or 'x'] = c3; -- where there is no capture, there is no indicator letter so n in patterns_t[pattern_idx][n] will be nil;
[patterns_t[pattern_idx][5] or 'x'] = c4; -- the 'x' here spoofs an indicator letter to prevent 'table index is nil' error
[patterns_t[pattern_idx][6] or 'x'] = c5;
[patterns_t[pattern_idx][7] or 'x'] = c6;
[patterns_t[pattern_idx][8] or 'x'] = c7;
};
if t.a then -- if this date has an anchor year capture (all convertable date formats except ymd)
if t.y2 then -- for year range date formats
t.y2 = t.a; -- use the anchor year capture when reassembling the date
else -- here for single date formats (except ymd)
t.y = t.a; -- use the anchor year capture when reassembling the date
end
end
if tonumber(t.m) then -- if raw month is a number (converting from ymd)
if 's' == mon_len then -- if we are to use abbreviated month names
t.m = cfg.date_names['inv_local_short'][tonumber(t.m)]; -- convert it to a month name
else
t.m = cfg.date_names['inv_local_long'][tonumber(t.m)]; -- convert it to a month name
end
t.d = t.d:gsub ('0(%d)', '%1'); -- strip leading '0' from day if present
elseif 'ymd' == format_param then -- when converting to ymd
t.y = t.y:gsub ('%a', ''); -- strip CITREF disambiguator if present; anchor year already known so process can proceed; TODO: maint message?
if 1582 > tonumber (t.y) then -- ymd format dates not allowed before 1582
return;
end
t.m = string.format ('%02d', get_month_number (t.m)); -- make sure that month and day are two digits
t.d = string.format ('%02d', t.d);
elseif mon_len then -- if mon_len is set to either 'short' or 'long'
for _, mon in ipairs ({'m', 'm2'}) do -- because there can be two month names, check both
if t[mon] then
t[mon] = get_month_number (t[mon]); -- get the month number for this month (is length agnostic)
if 0 == t[mon] then return; end -- seasons and named dates can't be converted
t[mon] = (('s' == mon_len) and cfg.date_names['inv_local_short'][t[mon]]) or cfg.date_names['inv_local_long'][t[mon]]; -- fetch month name according to length
end
end
end
local new_date = string.format (re_formats[pattern_idx][format_param][1], -- format string
t[re_formats[pattern_idx][format_param][2]], -- named captures from t{}
t[re_formats[pattern_idx][format_param][3]],
t[re_formats[pattern_idx][format_param][4]],
t[re_formats[pattern_idx][format_param][5]],
t[re_formats[pattern_idx][format_param][6]],
t[re_formats[pattern_idx][format_param][7]],
t[re_formats[pattern_idx][format_param][8]]
);
return new_date;
end
--[[-------------------------< R E F O R M A T _ D A T E S >--------------------------------------------------
Reformats existing dates into the format specified by format.
format is one of several manual keywords: dmy, dmy-all, mdy, mdy-all, ymd, ymd-all. The -all version includes
access- and archive-dates; otherwise these dates are not reformatted.
This function allows automatic date formatting. In ~/Configuration, the article source is searched for one of
the {{use xxx dates}} templates. If found, xxx becomes the global date format as xxx-all. If |cs1-dates= in
{{use xxx dates}} has legitimate value then that value determines how cs1|2 dates will be rendered. Legitimate
values for |cs1-dates= are:
l - all dates are rendered with long month names
ls - publication dates use long month names; access-/archive-dates use abbreviated month names
ly - publication dates use long month names; access-/archive-dates rendered in ymd format
s - all dates are rendered with abbreviated (short) month names
sy - publication dates use abbreviated month names; access-/archive-dates rendered in ymd format
y - all dates are rendered in ymd format
the format argument for automatic date formatting will be the format specified by {{use xxx dates}} with the
value supplied by |cs1-dates so one of: xxx-l, xxx-ls, xxx-ly, xxx-s, xxx-sy, xxx-y, or simply xxx (|cs1-dates=
empty, omitted, or invalid) where xxx shall be either of dmy or mdy.
dates are extracted from date_parameters_list, reformatted (if appropriate), and then written back into the
list in the new format. Dates in date_parameters_list are presumed here to be valid (no errors). This function
returns true when a date has been reformatted, false else. Actual reformatting is done by reformatter().
]]
local function reformat_dates (date_parameters_list, format)
local all = false; -- set to false to skip access- and archive-dates
local len_p = 'l'; -- default publication date length shall be long
local len_a = 'l'; -- default access-/archive-date length shall be long
local result = false;
local new_date;
if format:match('%a+%-all') then -- manual df keyword; auto df keyword when length not specified in {{use xxx dates}};
format = format:match('(%a+)%-all'); -- extract the format
all = true; -- all dates are long format dates because this keyword doesn't specify length
elseif format:match('%a+%-[lsy][sy]?') then -- auto df keywords; internal only
all = true; -- auto df applies to all dates; use length specified by capture len_p for all dates
format, len_p, len_a = format:match('(%a+)%-([lsy])([sy]?)'); -- extract the format and length keywords
if 'y' == len_p then -- because allowed by MOS:DATEUNIFY (sort of) range dates and My dates not reformatted
format = 'ymd'; -- override {{use xxx dates}}
elseif (not is_set(len_a)) or (len_p == len_a) then -- no access-/archive-date length specified or same length as publication dates then
len_a = len_p; -- in case len_a not set
end
end -- else only publication dates and they are long
for param_name, param_val in pairs (date_parameters_list) do -- for each date-holding parameter in the list
if is_set (param_val.val) then -- if the parameter has a value
if not (not all and in_array (param_name, {'access-date', 'archive-date'})) then -- skip access- or archive-date unless format is xxx-all; yeah, ugly; TODO: find a better way
for pattern_idx, pattern in pairs (patterns_t) do
if mw.ustring.match (param_val.val, pattern[1]) then
if all and in_array (param_name, {'access-date', 'archive-date'}) then -- if this date is an access- or archive-date
new_date = reformatter (param_val.val, pattern_idx, (('y' == len_a) and 'ymd') or format, len_a); -- choose ymd or dmy/mdy according to len_a setting
else -- all other dates
new_date = reformatter (param_val.val, pattern_idx, format, len_p);
end
if new_date then -- set when date was reformatted
date_parameters_list[param_name].val = new_date; -- update date in date list
result = true; -- and announce that changes have been made
break;
end
end -- if
end -- for
end -- if
end -- if
end -- for
return result; -- declare boolean result and done
end
--[[--------------------------< D A T E _ H Y P H E N _ T O _ D A S H >----------------------------------------
Loops through the list of date-holding parameters and converts any hyphen to an ndash. Not called if the cs1|2
template has any date errors.
Modifies the date_parameters_list and returns true if hyphens are replaced, else returns false.
]]
local function date_hyphen_to_dash (date_parameters_list)
local result = false;
local n;
for param_name, param_val in pairs(date_parameters_list) do -- for each date-holding parameter in the list
if is_set (param_val.val) and
not mw.ustring.match (param_val.val, patterns_t.ymd[1]) then -- for those that are not ymd dates (ustring because here digits may not be Western)
param_val.val, n = param_val.val:gsub ('%-', '–'); -- replace any hyphen with ndash
if 0 ~= n then
date_parameters_list[param_name].val = param_val.val; -- update the list
result = true;
end
end
end
return result; -- so we know if any hyphens were replaced
end
--[[-------------------------< D A T E _ N A M E _ X L A T E >------------------------------------------------
Attempts to translate English date names to local-language date names using names supplied by MediaWiki's
date parser function. This is simple name-for-name replacement and may not work for all languages.
if xlat_dig is true, this function will also translate Western (English) digits to the local language's digits.
This will also translate ymd dates.
]]
local function date_name_xlate (date_parameters_list, xlt_dig)
local xlate;
local mode; -- long or short month names
local modified = false;
local date;
local sources_t = {
{cfg.date_names.en.long, cfg.date_names.inv_local_long}, -- for translating long English month names to long local month names
{cfg.date_names.en.short, cfg.date_names.inv_local_short}, -- short month names
{cfg.date_names.en.quarter, cfg.date_names.inv_local_quarter}, -- quarter date names
{cfg.date_names.en.season, cfg.date_names.inv_local_season}, -- season date nam
{cfg.date_names.en.named, cfg.date_names.inv_local_named}, -- named dates
}
local function is_xlateable (month) -- local function to get local date name that replaces existing English-language date name
for _, date_names_t in ipairs (sources_t) do -- for each sequence table in date_names_t
if date_names_t[1][month] then -- if date name is English month (long or short), quarter, season or named and
if date_names_t[2][date_names_t[1][month]] then -- if there is a matching local date name
return date_names_t[2][date_names_t[1][month]]; -- return the local date name
end
end
end
end
for param_name, param_val in pairs(date_parameters_list) do -- for each date-holding parameter in the list
if is_set(param_val.val) then -- if the parameter has a value
date = param_val.val;
for month in mw.ustring.gmatch (date, '[%a ]+') do -- iterate through all date names in the date (single date or date range)
month = mw.text.trim (month); -- this because quarterly dates contain whitespace
xlate = is_xlateable (month); -- get translate <month>; returns translation or nil
if xlate then
date = mw.ustring.gsub (date, month, xlate); -- replace the English with the translation
date_parameters_list[param_name].val = date; -- save the translated date
modified = true;
end
end
if xlt_dig then -- shall we also translate digits?
date = date:gsub ('%d', cfg.date_names.xlate_digits); -- translate digits from Western to 'local digits'
date_parameters_list[param_name].val = date; -- save the translated date
modified = true;
end
end
end
return modified;
end
--[[--------------------------< S E T _ S E L E C T E D _ M O D U L E S >--------------------------------------
Sets local imported functions table to same (live or sandbox) as that used by the other modules.
]]
local function set_selected_modules (cfg_table_ptr, utilities_page_ptr)
add_prop_cat = utilities_page_ptr.add_prop_cat ; -- import functions from selected Module:Citation/CS1/Utilities module
is_set = utilities_page_ptr.is_set;
in_array = utilities_page_ptr.in_array;
set_message = utilities_page_ptr.set_message;
substitute = utilities_page_ptr.substitute;
wrap_style = utilities_page_ptr.wrap_style;
cfg = cfg_table_ptr; -- import tables from selected Module:Citation/CS1/Configuration
end
--[[--------------------------< A R C H I V E _ D A T E _ C H E C K >------------------------------------------
Compare value in |archive-date= with the timestamp in Wayback machine urls. Emits an error message with suggested
date from the |archive-url= timestamp in an appropriate format when the value in |archive-date= does not match
the timestamp.
this function never called when any date in a cs1|2 template has errors
error message suggests new |archive-date= value in an appropriate format specified by <df>. <df> is either
|df= or cfg.global_df in that order. If <df> is nil, suggested date has format from |archive-date=. There is
a caveat: when |df=dmy or |df=mdy, the reformatter leaves |access-date= and |archive-date= formats as they are.
The error message suggested date is passed to the formatter as YYYY-MM-DD so when |df=dmy or |df=mdy, the format
is not changed.
]]
local function archive_date_check (archive_date, archive_url_timestamp, df)
local archive_date_format = 'dmy-y'; -- holds the date format of date in |archive-date; default to ymd; 'dmy' used here to spoof reformat_dates()
for _, v_t in ipairs ({{'dMy', 'dmy-all'}, {'Mdy', 'mdy-all'}}) do -- is |archive-date= format dmy or mdy?
if archive_date:match (patterns_t[v_t[1]][1]) then -- does the pattern match?
archive_date_format = cfg.keywords_xlate[v_t[2]]; -- get appropriate |df= supported keyword from the i18n translator table
break;
end
end
local dates_t = {};
dates_t['archive-date'] = {val=archive_date, name=''}; -- setup to call reformat_dates(); never called when errors so <name> unset as not needed
reformat_dates (dates_t, 'dmy-y'); -- reformat |archive-date= to ymd; 'dmy' used here to spoof reformat_dates()
local archive_url_date = archive_url_timestamp:gsub ('(%d%d%d%d)(%d%d)(%d%d)%d*', '%1-%2-%3'); -- make ymd format date from timestamp
if dates_t['archive-date'].val == archive_url_date then -- are the two dates the same
return; -- yes, done
else
dates_t['archive-date'] = {val=archive_url_date, name=''}; -- setup to call reformat_dates() with the timestamp date
reformat_dates (dates_t, df or archive_date_format); -- reformat timestamp to format specified by <df> or format used in |archive-date=
archive_url_date = dates_t['archive-date'].val;
set_message ('err_archive_date_url_ts_mismatch', archive_url_date); -- emit an error message
end
end
--[[--------------------------< E X P O R T E D F U N C T I O N S >------------------------------------------
]]
return { -- return exported functions
archive_date_check = archive_date_check,
date_hyphen_to_dash = date_hyphen_to_dash,
date_name_xlate = date_name_xlate,
dates = dates,
is_valid_date = is_valid_date,
reformat_dates = reformat_dates,
set_selected_modules = set_selected_modules,
year_check = year_check,
year_date_check = year_date_check,
}
039z8dc7ugbbv8w4tsnejz5bfud8dgw
Modulus:Citation/CS1/Identifiers
828
325114
3960556
2026-05-18T19:44:51Z
JimKillock
109532
Paginam instituit, scribens '--[[--------------------------< F O R W A R D D E C L A R A T I O N S >-------------------------------------- ]] local has_accept_as_written, is_set, in_array, set_message, select_one, -- functions in Module:Citation/CS1/Utilities substitute, make_wikilink; local z; -- table of tables defined in Module:Citation/CS1/Utilities local cfg; -- table of configuration tables that are defined in Module:Citation/CS1/Configurati...'
3960556
Scribunto
text/plain
--[[--------------------------< F O R W A R D D E C L A R A T I O N S >--------------------------------------
]]
local has_accept_as_written, is_set, in_array, set_message, select_one, -- functions in Module:Citation/CS1/Utilities
substitute, make_wikilink;
local z; -- table of tables defined in Module:Citation/CS1/Utilities
local cfg; -- table of configuration tables that are defined in Module:Citation/CS1/Configuration
--[[--------------------------< P A G E S C O P E V A R I A B L E S >--------------------------------------
declare variables here that have page-wide scope that are not brought in from other modules; that are created here and used here
]]
local auto_link_urls = {}; -- holds identifier URLs for those identifiers that can auto-link |title=
--============================<< H E L P E R F U N C T I O N S >>============================================
--[[--------------------------< W I K I D A T A _ A R T I C L E _ N A M E _ G E T >----------------------------
as an aid to internationalizing identifier-label wikilinks, gets identifier article names from Wikidata.
returns w:<lang code>:<article title> when <q> has an <article title> for <lang code>; nil else. 'w:<lang code>'
ensures that sister project (like wiktionary) will link to the <lang code>.wikipedia article.
for identifiers that do not have <q>, returns nil
for wikis that do not have mw.wikibase installed, returns nil
]]
local function wikidata_article_name_get (q)
if not is_set (q) or (q and not mw.wikibase) then -- when no q number or when a q number but mw.wikibase not installed on this wiki
return nil; -- abandon
end
local wd_article;
local this_wiki_code = cfg.this_wiki_code; -- Wikipedia subdomain; 'en' for en.wikipedia.org
wd_article = mw.wikibase.getSitelink (q, this_wiki_code .. 'wiki'); -- fetch article title from WD; nil when no title available at this wiki
if wd_article then
wd_article = table.concat ({'w:', this_wiki_code, ':', wd_article}); -- interwiki-style link without brackets if taken from WD; leading 'w:' required
end
return wd_article; -- article title from WD; nil else
end
--[[--------------------------< L A B E L _ L I N K _ M A K E >------------------------------------------------
common function to create a link for an identifier label from handler table or from Wikidata
returns the first available of:
1. redirect from local wiki's handler table (if enabled)
2. Wikidata sitelink to the local language wikipedia article (if there is a Wikidata entry for this identifier in the local language)
3. link to wikipedia article specified in the local wiki's handler table
]]
local function label_link_make (handler)
local wd_article;
if not (cfg.use_identifier_redirects and is_set (handler.redirect)) then -- redirect has priority so if enabled and available don't fetch from Wikidata because expensive
wd_article = wikidata_article_name_get (handler.q); -- if Wikidata has an article title for this wiki, get it;
end
return (cfg.use_identifier_redirects and is_set (handler.redirect) and handler.redirect) or wd_article or handler.link;
end
--[[--------------------------< E X T E R N A L _ L I N K _ I D >----------------------------------------------
Formats a wiki-style external link
]]
local function external_link_id (options)
local url_string = options.id;
local ext_link;
local this_wiki_code = cfg.this_wiki_code; -- Wikipedia subdomain; 'en' for en.wikipedia.org
local wd_article; -- article title from Wikidata
if options.encode == true or options.encode == nil then
url_string = mw.uri.encode (url_string, 'PATH');
end
if options.auto_link and is_set (options.access) then
auto_link_urls[options.auto_link] = table.concat ({options.prefix, url_string, options.suffix});
end
ext_link = mw.ustring.format ('[%s%s%s %s]', options.prefix, url_string, options.suffix or "", mw.text.nowiki (options.id));
if is_set (options.access) then
ext_link = substitute (cfg.presentation['ext-link-access-signal'], {cfg.presentation[options.access].class, cfg.presentation[options.access].title, ext_link}); -- add the free-to-read / paywall lock
end
return table.concat ({
make_wikilink (label_link_make (options), options.label), -- redirect, Wikidata link, or locally specified link (in that order)
options.separator or ' ',
ext_link
});
end
--[[--------------------------< I N T E R N A L _ L I N K _ I D >----------------------------------------------
Formats a wiki-style internal link
TODO: Does not currently need to support options.access, options.encode, auto-linking and COinS (as in external_link_id),
but may be needed in the future for :m:Interwiki_map custom-prefixes like :arxiv:, :bibcode:, :DOI:, :hdl:, :ISSN:,
:JSTOR:, :Openlibrary:, :PMID:, :RFC:.
]]
local function internal_link_id (options)
local id = mw.ustring.gsub (options.id, '%d', cfg.date_names.local_digits); -- translate 'local' digits to Western 0-9
return table.concat (
{
make_wikilink (label_link_make (options), options.label), -- wiki-link the identifier label
options.separator or ' ', -- add the separator
make_wikilink (
table.concat (
{
options.prefix,
id, -- translated to Western digits
options.suffix or ''
}),
substitute (cfg.presentation['bdi'], {'', mw.text.nowiki (options.id)}) -- bdi tags to prevent Latin script identifiers from being reversed at RTL language wikis
); -- nowiki because MediaWiki still has magic links for ISBN and the like; TODO: is it really required?
});
end
--[[--------------------------< I S _ E M B A R G O E D >------------------------------------------------------
Determines if a PMC identifier's online version is embargoed. Compares the date in |pmc-embargo-date= against
today's date. If embargo date is in the future, returns the content of |pmc-embargo-date=; otherwise, returns
an empty string because the embargo has expired or because |pmc-embargo-date= was not set in this cite.
]]
local function is_embargoed (embargo)
if is_set (embargo) then
local lang = mw.getContentLanguage();
local good1, embargo_date, todays_date;
good1, embargo_date = pcall (lang.formatDate, lang, 'U', embargo);
todays_date = lang:formatDate ('U');
if good1 then -- if embargo date is a good date
if tonumber (embargo_date) >= tonumber (todays_date) then -- is embargo date is in the future?
return embargo; -- still embargoed
else
set_message ('maint_pmc_embargo'); -- embargo has expired; add main cat
return ''; -- unset because embargo has expired
end
end
end
return ''; -- |pmc-embargo-date= not set return empty string
end
--[=[-------------------------< I S _ V A L I D _ R X I V _ D A T E >------------------------------------------
for biorxiv, returns true if:
2019-12-11T00:00Z <= biorxiv_date < today + 2 days
for medrxiv, returns true if:
2020-01-01T00:00Z <= medrxiv_date < today + 2 days
The dated form of biorxiv identifier has a start date of 2019-12-11. The Unix timestamp for that date is {{#time:U|2019-12-11}} = 1576022400
The medrxiv identifier has a start date of 2020-01-01. The Unix timestamp for that date is {{#time:U|2020-01-01}} = 1577836800
<rxiv_date> is the date provided in those |biorxiv= parameter values that are dated and in |medrxiv= parameter values at time 00:00:00 UTC
<today> is the current date at time 00:00:00 UTC plus 48 hours
if today's date is 2023-01-01T00:00:00 then
adding 24 hours gives 2023-01-02T00:00:00 – one second more than today
adding 24 hours gives 2023-01-03T00:00:00 – one second more than tomorrow
inputs:
<y>, <m>, <d> – year, month, day parts of the date from the birxiv or medrxiv identifier
<select> 'b' for biorxiv, 'm' for medrxiv; defaults to 'b'
]=]
local function is_valid_rxiv_date (y, m, d, select)
if 0 == tonumber (m) and 12 < tonumber (m) then -- <m> must be a number 1–12
return false;
end
if 0 == tonumber (d) and 31 < tonumber (d) then -- <d> must be a number 1–31; TODO: account for month length and leap yer?
return false;
end
local rxiv_date = table.concat ({y, m, d}, '-'); -- make ymd date string
local good1, good2;
local rxiv_ts, tomorrow_ts; -- to hold Unix timestamps representing the dates
local lang_object = mw.getContentLanguage();
good1, rxiv_ts = pcall (lang_object.formatDate, lang_object, 'U', rxiv_date); -- convert rxiv_date value to Unix timestamp
good2, tomorrow_ts = pcall (lang_object.formatDate, lang_object, 'U', 'today + 2 days' ); -- today midnight + 2 days is one second more than all day tomorrow
if good1 and good2 then -- lang.formatDate() returns a timestamp in the local script which tonumber() may not understand
rxiv_ts = tonumber (rxiv_ts) or lang_object:parseFormattedNumber (rxiv_ts); -- convert to numbers for the comparison;
tomorrow_ts = tonumber (tomorrow_ts) or lang_object:parseFormattedNumber (tomorrow_ts);
else
return false; -- one or both failed to convert to Unix timestamp
end
local limit_ts = ((select and ('m' == select)) and 1577836800) or 1576022400; -- choose the appropriate limit timesatmp
return ((limit_ts <= rxiv_ts) and (rxiv_ts < tomorrow_ts)) -- limit_ts <= rxiv_date < tomorrow's date
end
--[[--------------------------< IS _ V A L I D _ I S X N >-----------------------------------------------------
ISBN-10 and ISSN validator code calculates checksum across all ISBN/ISSN digits including the check digit.
ISBN-13 is checked in isbn().
If the number is valid the result will be 0. Before calling this function, ISBN/ISSN must be checked for length
and stripped of dashes, spaces and other non-ISxN characters.
]]
local function is_valid_isxn (isxn_str, len)
local temp = 0;
isxn_str = { isxn_str:byte(1, len) }; -- make a table of byte values '0' → 0x30 .. '9' → 0x39, 'X' → 0x58
len = len + 1; -- adjust to be a loop counter
for i, v in ipairs (isxn_str) do -- loop through all of the bytes and calculate the checksum
if v == string.byte ("X" ) then -- if checkdigit is X (compares the byte value of 'X' which is 0x58)
temp = temp + 10 * (len - i); -- it represents 10 decimal
else
temp = temp + tonumber (string.char (v) )*(len-i);
end
end
return temp % 11 == 0; -- returns true if calculation result is zero
end
--[[--------------------------< IS _ V A L I D _ I S X N _ 1 3 >-----------------------------------------------
ISBN-13 and ISMN validator code calculates checksum across all 13 ISBN/ISMN digits including the check digit.
If the number is valid, the result will be 0. Before calling this function, ISBN-13/ISMN must be checked for length
and stripped of dashes, spaces and other non-ISxN-13 characters.
]]
local function is_valid_isxn_13 (isxn_str)
local temp=0;
isxn_str = { isxn_str:byte(1, 13) }; -- make a table of byte values '0' → 0x30 .. '9' → 0x39
for i, v in ipairs (isxn_str) do
temp = temp + (3 - 2*(i % 2)) * tonumber (string.char (v) ); -- multiply odd index digits by 1, even index digits by 3 and sum; includes check digit
end
return temp % 10 == 0; -- sum modulo 10 is zero when ISBN-13/ISMN is correct
end
--[[--------------------------< N O R M A L I Z E _ L C C N >--------------------------------------------------
LCCN normalization (https://www.loc.gov/marc/lccn-namespace.html#normalization)
1. Remove all blanks.
2. If there is a forward slash (/) in the string, remove it, and remove all characters to the right of the forward slash.
3. If there is a hyphen in the string:
a. Remove it.
b. Inspect the substring following (to the right of) the (removed) hyphen. Then (and assuming that steps 1 and 2 have been carried out):
1. All these characters should be digits, and there should be six or less. (not done in this function)
2. If the length of the substring is less than 6, left-fill the substring with zeroes until the length is six.
Returns a normalized LCCN for lccn() to validate. There is no error checking (step 3.b.1) performed in this function.
]]
local function normalize_lccn (lccn)
lccn = lccn:gsub ("%s", ""); -- 1. strip whitespace
if nil ~= string.find (lccn, '/') then
lccn = lccn:match ("(.-)/"); -- 2. remove forward slash and all character to the right of it
end
local prefix
local suffix
prefix, suffix = lccn:match ("(.+)%-(.+)"); -- 3.a remove hyphen by splitting the string into prefix and suffix
if nil ~= suffix then -- if there was a hyphen
suffix = string.rep("0", 6-string.len (suffix)) .. suffix; -- 3.b.2 left fill the suffix with 0s if suffix length less than 6
lccn = prefix..suffix; -- reassemble the LCCN
end
return lccn;
end
--============================<< I D E N T I F I E R F U N C T I O N S >>====================================
--[[--------------------------< A R X I V >--------------------------------------------------------------------
See: https://arxiv.org/help/arxiv_identifier
format and error check arXiv identifier. There are three valid forms of the identifier:
the first form, valid only between date codes 9107 and 0703, is:
arXiv:<archive>.<class>/<date code><number><version>
where:
<archive> is a string of alpha characters - may be hyphenated; no other punctuation
<class> is a string of alpha characters - may be hyphenated; no other punctuation; not the same as |class= parameter which is not supported in this form
<date code> is four digits in the form YYMM where YY is the last two digits of the four-digit year and MM is the month number January = 01
first digit of YY for this form can only 9 and 0
<number> is a three-digit number
<version> is a 1 or more digit number preceded with a lowercase v; no spaces (undocumented)
the second form, valid from April 2007 through December 2014 is:
arXiv:<date code>.<number><version>
where:
<date code> is four digits in the form YYMM where YY is the last two digits of the four-digit year and MM is the month number January = 01
<number> is a four-digit number
<version> is a 1 or more digit number preceded with a lowercase v; no spaces
the third form, valid from January 2015 is:
arXiv:<date code>.<number><version>
where:
<date code> and <version> are as defined for 0704-1412
<number> is a five-digit number
]]
local function arxiv (options)
local id = options.id;
local class = options.Class; -- TODO: lowercase?
local handler = options.handler;
local year, month, version;
local err_msg = false; -- assume no error message
local text; -- output text
if id:match("^%a[%a%.%-]+/[90]%d[01]%d%d%d%d$") or id:match("^%a[%a%.%-]+/[90]%d[01]%d%d%d%dv%d+$") then -- test for the 9107-0703 format with or without version
year, month = id:match("^%a[%a%.%-]+/([90]%d)([01]%d)%d%d%d[v%d]*$");
year = tonumber (year);
month = tonumber (month);
if ((not (90 < year or 8 > year)) or (1 > month or 12 < month)) or -- if invalid year or invalid month
((91 == year and 7 > month) or (7 == year and 3 < month)) then -- if years ok, are starting and ending months ok?
err_msg = true; -- flag for error message
end
elseif id:match("^%d%d[01]%d%.%d%d%d%d$") or id:match("^%d%d[01]%d%.%d%d%d%dv%d+$") then -- test for the 0704-1412 with or without version
year, month = id:match("^(%d%d)([01]%d)%.%d%d%d%d[v%d]*$");
year = tonumber (year);
month = tonumber (month);
if ((7 > year) or (14 < year) or (1 > month or 12 < month)) or -- is year invalid or is month invalid? (doesn't test for future years)
((7 == year) and (4 > month)) then -- when year is 07, is month invalid (before April)?
err_msg = true; -- flag for error message
end
elseif id:match("^%d%d[01]%d%.%d%d%d%d%d$") or id:match("^%d%d[01]%d%.%d%d%d%d%dv%d+$") then -- test for the 1501- format with or without version
year, month = id:match("^(%d%d)([01]%d)%.%d%d%d%d%d[v%d]*$");
year = tonumber (year);
month = tonumber (month);
if ((15 > year) or (1 > month or 12 < month)) then -- is year invalid or is month invalid? (doesn't test for future years)
err_msg = true; -- flag for error message
end
else
err_msg = true; -- not a recognized format; flag for error message
end
if err_msg then
options.coins_list_t['ARXIV'] = nil; -- when error, unset so not included in COinS
end
local err_msg_t = {};
if err_msg then
set_message ('err_bad_arxiv');
end
text = external_link_id ({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q, redirect = handler.redirect,
prefix = handler.prefix, id = id, separator = handler.separator, encode = handler.encode, access = handler.access});
if is_set (class) then
if id:match ('^%d+') then
text = table.concat ({text, ' [[https://arxiv.org/archive/', class, ' ', class, ']]'}); -- external link within square brackets, not wikilink
else
set_message ('err_class_ignored');
end
else -- class not set
if id:match ('^%d+') and options.CitationClass == 'arxiv' then -- new (post 2007) format; {{cite arxiv}} only
set_message ('maint_missing_class'); -- add maint cat
end
end
return text;
end
--[[--------------------------< B I B C O D E >--------------------------------------------------------------------
Validates (sort of) and formats a bibcode ID.
Format for bibcodes is specified here: https://adsabs.harvard.edu/abs_doc/help_pages/data.html#bibcodes
But, this: 2015arXiv151206696F is apparently valid so apparently, the only things that really matter are length, 19 characters
and first four digits must be a year. This function makes these tests:
length must be 19 characters
characters in position
1–4 must be digits and must represent a year in the range of 1000 – next year
5 must be a letter
6–8 must be letter, digit, ampersand, or dot (ampersand cannot directly precede a dot; &. )
9–18 must be letter, digit, or dot
19 must be a letter or dot
]]
local function bibcode (options)
local id = options.id;
local access = options.access;
local handler = options.handler;
local ignore_invalid = options.accept;
local err_type;
local err_msg = '';
local year;
local text = external_link_id ({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q, redirect = handler.redirect,
prefix = handler.prefix, id = id, separator = handler.separator, encode = handler.encode,
access = access});
if 19 ~= id:len() then
err_type = cfg.err_msg_supl.length;
else
year = id:match ("^(%d%d%d%d)[%a][%w&%.][%w&%.][%w&%.][%w.]+[%a%.]$");
if not year then -- if nil then no pattern match
err_type = cfg.err_msg_supl.value; -- so value error
else
local next_year = tonumber (os.date ('%Y')) + 1; -- get the current year as a number and add one for next year
year = tonumber (year); -- convert year portion of bibcode to a number
if (1000 > year) or (year > next_year) then
err_type = cfg.err_msg_supl.year; -- year out of bounds
end
if id:find('&%.') then
err_type = cfg.err_msg_supl.journal; -- journal abbreviation must not have '&.' (if it does it's missing a letter)
end
if id:match ('.........%.tmp%.') then -- temporary bibcodes when positions 10–14 are '.tmp.'
set_message ('maint_bibcode');
end
end
end
if is_set (err_type) and not ignore_invalid then -- if there was an error detected and accept-as-written markup not used
set_message ('err_bad_bibcode', {err_type});
options.coins_list_t['BIBCODE'] = nil; -- when error, unset so not included in COinS
end
return text;
end
--[[--------------------------< B I O R X I V >-----------------------------------------------------------------
Format bioRxiv ID and do simple error checking. Before 2019-12-11, biorXiv IDs were 10.1101/ followed by exactly
6 digits. After 2019-12-11, biorXiv IDs retained the six-digit identifier but prefixed that with a yyyy.mm.dd.
date and suffixed with an optional version identifier.
From December 2025 biorxiv added a new 'doi' prefix: 10.64898:
10.64898/2025.12.10.693067
The bioRxiv ID is the string of characters:
https://doi.org/10.1101/078733 -> 10.1101/078733
or a date followed by a six-digit number followed by an optional version indicator 'v' and one or more digits:
https://www.biorxiv.org/content/10.1101/2019.12.11.123456v2 -> 10.1101/2019.12.11.123456v2
see https://www.biorxiv.org/about-biorxiv
]]
local function biorxiv (options)
local id = options.id;
local handler = options.handler;
local err_msg = true; -- flag; assume that there will be an error
local patterns = {
'^10%.1101/%d%d%d%d%d%d$', -- simple 6-digit identifier (before 2019-12-11)
'^10%.1101/(20%d%d)%.(%d%d)%.(%d%d)%.%d%d%d%d%d%dv%d+$', -- y.m.d. date + 6-digit identifier + version (after 2019-12-11)
'^10%.1101/(20%d%d)%.(%d%d)%.(%d%d)%.%d%d%d%d%d%d$', -- y.m.d. date + 6-digit identifier (after 2019-12-11)
'^10%.64898/(20%d%d)%.(%d%d)%.(%d%d)%.%d%d%d%d%d%dv%d+$', -- y.m.d. date + 6-digit identifier + version (from December 2025)
'^10%.64898/(20%d%d)%.(%d%d)%.(%d%d)%.%d%d%d%d%d%d$', -- y.m.d. date + 6-digit identifier (from December 2025)
}
for _, pattern in ipairs (patterns) do -- spin through the patterns looking for a match
if id:match (pattern) then
local y, m, d = id:match (pattern); -- found a match, attempt to get year, month and date from the identifier
if m then -- m is nil when id is the six-digit form
if not is_valid_rxiv_date (y, m, d, 'b') then -- validate the encoded date; 'b' for biorxiv limit
break; -- date fail; break out early so we don't unset the error message
end
end
err_msg = nil; -- we found a match so unset the error message
break; -- and done
end
end -- err_cat remains set here when no match
if err_msg then
options.coins_list_t['BIORXIV'] = nil; -- when error, unset so not included in COinS
set_message ('err_bad_biorxiv'); -- and set the error message
end
return external_link_id ({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q, redirect = handler.redirect,
prefix = handler.prefix, id = id, separator = handler.separator,
encode = handler.encode, access = handler.access});
end
--[[--------------------------< C I T E S E E R X >------------------------------------------------------------
CiteSeerX use their own notion of "doi" (not to be confused with the identifiers resolved via doi.org).
The description of the structure of this identifier can be found at Help_talk:Citation_Style_1/Archive_26#CiteSeerX_id_structure
]]
local function citeseerx (options)
local id = options.id;
local handler = options.handler;
local matched;
local text = external_link_id ({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q, redirect = handler.redirect,
prefix = handler.prefix, id = id, separator = handler.separator, encode = handler.encode,
access = handler.access});
matched = id:match ("^10%.1%.1%.[1-9]%d?%d?%d?%.[1-9]%d?%d?%d?$");
if not matched then
set_message ('err_bad_citeseerx' );
options.coins_list_t['CITESEERX'] = nil; -- when error, unset so not included in COinS
end
return text;
end
--[[--------------------------< D O I >------------------------------------------------------------------------
Formats a DOI and checks for DOI errors.
DOI names contain two parts: prefix and suffix separated by a forward slash.
Prefix: directory indicator '10.' followed by a registrant code
Suffix: character string of any length chosen by the registrant
This function checks a DOI name for: prefix/suffix. If the DOI name contains spaces or endashes, or, if it ends
with a period or a comma, this function will emit a bad_doi error message.
DOI names are case-insensitive and can incorporate any printable Unicode characters so the test for spaces, endash,
and terminal punctuation may not be technically correct but it appears, that in practice these characters are rarely
if ever used in DOI names.
https://www.doi.org/doi_handbook/2_Numbering.html -- 2.2 Syntax of a DOI name
https://www.doi.org/doi_handbook/2_Numbering.html#2.2.2 -- 2.2.2 DOI prefix
]]
local function doi (options)
local id = options.id;
local inactive = options.DoiBroken
local access = options.access;
local ignore_invalid = options.accept;
local handler = options.handler;
local err_flag;
local function is_extended_free (registrant, suffix) -- local function to check those few registrants that are mixed; identifiable by the doi suffix <incipit>
suffix = suffix:lower(); -- ascii [a-z] same as [A-Z] in doi names; see §3.4.4 Case Insensitivity of the Doi Name
if cfg.extended_registrants_t[registrant] then -- if this registrant has known free-to-read extentions
for _, incipit in ipairs (cfg.extended_registrants_t[registrant]) do -- loop through the registrant's incipits
if mw.ustring.find (suffix, '^' .. incipit:lower()) then -- ascii [a-z] same as [A-Z] in doi names
return true; -- if foundm done
end
end
end
end
local text;
if is_set (inactive) then
local inactive_year = inactive:match("%d%d%d%d"); -- try to get the year portion from the inactive date
local inactive_month, good;
if is_set (inactive_year) then
if 4 < inactive:len() then -- inactive date has more than just a year (could be anything)
local lang_obj = mw.getContentLanguage(); -- get a language object for this wiki
good, inactive_month = pcall (lang_obj.formatDate, lang_obj, 'F', inactive); -- try to get the month name from the inactive date
if not good then
inactive_month = nil; -- something went wrong so make sure this is unset
end
end
end -- otherwise, |doi-broken-date= has something but it isn't a date
if is_set (inactive_year) and is_set (inactive_month) then
set_message ('maint_doi_inactive_dated', {inactive_year, inactive_month, ' '});
elseif is_set (inactive_year) then
set_message ('maint_doi_inactive_dated', {inactive_year, '', ''});
else
set_message ('maint_doi_inactive');
end
inactive = substitute (cfg.messages['inactive'], inactive );
end
local suffix;
local registrant, suffix = mw.ustring.match (id, '^10%.([^/]+)/([^%s–]-[^%.,])$'); -- registrant and suffix set when DOI has the proper basic form; both nil else
local registrant_err_patterns = { -- these patterns are for code ranges that are not supported
'^[^1-3]%d%d%d%d%.%d+$', -- 5 digits with subcode (reject 0xxxx, 40000+); accepts: 10000–39999
'^[^1-8]%d%d%d%d$', -- 5 digits without subcode (reject 0xxxx, 90000+); accepts: 10000–89999
'^[^1-9]%d%d%d%.%d+$', -- 4 digits with subcode (reject 0xxx); accepts: 1000–9999
'^[^1-9]%d%d%d$', -- 4 digits without subcode (reject 0xxx); accepts: 1000–9999
'^%d%d%d%d%d%d+', -- 6 or more digits
'^%d%d?%d?$', -- less than 4 digits without subcode (3 digits with subcode is legitimate)
'^%d%d?%.[%d%.]+', -- 1 or 2 digits with subcode
'^5555$', -- test registrant will never resolve
'[^%d%.]', -- any character that isn't a digit or a dot
}
if not ignore_invalid then
if registrant then -- when DOI has proper form
for i, pattern in ipairs (registrant_err_patterns) do -- spin through error patterns
if registrant:match (pattern) then -- to validate registrant codes
err_flag = set_message ('err_bad_doi'); -- when found, mark this DOI as bad
break; -- and done
end
end
else
err_flag = set_message ('err_bad_doi'); -- invalid directory or malformed
end
else
set_message ('maint_doi_ignore');
end
if err_flag then
options.coins_list_t['DOI'] = nil; -- when error, unset so not included in COinS
else -- here when doi has no errors or has been wrapped in accept-as-written markup
suffix = mw.ustring.match (id, '^10%.[^/]+/(.+)'); -- refetch suffix because doi may have been wrapped in accept-as-written markup
if not access and (cfg.known_free_doi_registrants_t[registrant] or is_extended_free (registrant, suffix)) then -- |doi-access=free not set and <registrant> is known to be free
set_message ('maint_doi_unflagged_free'); -- set a maint cat
end
end
text = external_link_id ({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q, redirect = handler.redirect,
prefix = handler.prefix, id = id, separator = handler.separator, encode = handler.encode, access = access,
auto_link = not (err_flag or is_set (inactive) or ignore_invalid) and 'doi' or nil -- do not auto-link when |doi-broken-date= has a value or when there is a DOI error or (to play it safe, after all, auto-linking is not essential) when invalid DOIs are ignored
}) .. (inactive or '');
return text;
end
--[[--------------------------< H D L >------------------------------------------------------------------------
Formats an HDL with minor error checking.
HDL names contain two parts: prefix and suffix separated by a forward slash.
Prefix: character string using any character in the UCS-2 character set except '/'
Suffix: character string of any length using any character in the UCS-2 character set chosen by the registrant
This function checks a HDL name for: prefix/suffix. If the HDL name contains spaces, endashes, or, if it ends
with a period or a comma, this function will emit a bad_hdl error message.
HDL names are case-insensitive and can incorporate any printable Unicode characters so the test for endashes and
terminal punctuation may not be technically correct but it appears, that in practice these characters are rarely
if ever used in HDLs.
Query string parameters are named here: https://www.handle.net/proxy_servlet.html. query strings are not displayed
but since '?' is an allowed character in an HDL, '?' followed by one of the query parameters is the only way we
have to detect the query string so that it isn't URL-encoded with the rest of the identifier.
]]
local function hdl (options)
local id = options.id;
local access = options.access;
local handler = options.handler;
local query_params = { -- list of known query parameters from https://www.handle.net/proxy_servlet.html
'noredirect',
'ignore_aliases',
'auth',
'cert',
'index',
'type',
'urlappend',
'locatt',
'action',
}
local hdl, suffix, param = id:match ('(.-)(%?(%a+).+)$'); -- look for query string
local found;
if hdl then -- when there are query strings, this is the handle identifier portion
for _, q in ipairs (query_params) do -- spin through the list of query parameters
if param:match ('^' .. q) then -- if the query string begins with one of the parameters
found = true; -- announce a find
break; -- and stop looking
end
end
end
if found then
id = hdl; -- found so replace id with the handle portion; this will be URL-encoded, suffix will not
else
suffix = ''; -- make sure suffix is empty string for concatenation else
end
local text = external_link_id ({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q, redirect = handler.redirect,
prefix = handler.prefix, id = id, suffix = suffix, separator = handler.separator, encode = handler.encode, access = access})
if nil == id:match("^[^%s–]-/[^%s–]-[^%.,]$") then -- HDL must contain a forward slash, must not contain spaces, endashes, and must not end with period or comma
set_message ('err_bad_hdl' );
options.coins_list_t['HDL'] = nil; -- when error, unset so not included in COinS
end
return text;
end
--[[--------------------------< I S B N >----------------------------------------------------------------------
Determines whether an ISBN string is valid
]]
local function isbn (options_t)
local isbn_str = options_t.id;
local ignore_invalid = options_t.accept;
local handler = options_t.handler;
local year = options_t.Year; -- when set, valid anchor_year; may have a disambiguator which must be removed
local function return_result (check, err_type) -- local function to handle the various returns
local ISBN = internal_link_id ({link = handler.link, label = handler.label, redirect = handler.redirect,
prefix = handler.prefix, id = isbn_str, separator = handler.separator});
if ignore_invalid then -- if ignoring ISBN errors
set_message ('maint_isbn_ignore'); -- add a maint category even when there is no error
else -- here when not ignoring
if not check then -- and there is an error
options_t.coins_list_t['ISBN'] = nil; -- when error, unset so not included in COinS
set_message ('err_bad_isbn', err_type); -- set an error message
return ISBN; -- return id text
end
end
return ISBN; -- return id text
end
if year and not ignore_invalid then --
year = year:match ('%d%d%d%d?'); -- strip disambiguator if present
if year and (1965 > tonumber(year)) then -- <year> will be nil here when |year=n.d. or |year=nd
set_message ('err_invalid_isbn_date'); -- set an error message
return internal_link_id ({link = handler.link, label = handler.label, redirect = handler.redirect,
prefix = handler.prefix, id = isbn_str, separator = handler.separator});
end
end
if nil ~= isbn_str:match ('[^%s-0-9X]') then
return return_result (false, cfg.err_msg_supl.char); -- fail if isbn_str contains anything but digits, hyphens, or the uppercase X
end
local id = isbn_str:gsub ('[%s-]', ''); -- remove hyphens and whitespace
local len = id:len();
if len ~= 10 and len ~= 13 then
return return_result (false, cfg.err_msg_supl.length); -- fail if incorrect length
end
if len == 10 then
if id:match ('^%d*X?$') == nil then -- fail if isbn_str has 'X' anywhere but last position
return return_result (false, cfg.err_msg_supl.form);
end
if not is_valid_isxn (id, 10) then -- test isbn-10 for numerical validity
return return_result (false, cfg.err_msg_supl.check); -- fail if isbn-10 is not numerically valid
end
if id:find ('^63[01]') then -- 630xxxxxxx and 631xxxxxxx are (apparently) not valid isbn group ids but are used by amazon as numeric identifiers (asin)
return return_result (false, cfg.err_msg_supl.group); -- fail if isbn-10 begins with 630/1
end
return return_result (true, cfg.err_msg_supl.check); -- pass if isbn-10 is numerically valid
else
if id:match ('^%d+$') == nil then
return return_result (false, cfg.err_msg_supl.char); -- fail if ISBN-13 is not all digits
end
if id:match ('^97[89]%d*$') == nil then
return return_result (false, cfg.err_msg_supl.prefix); -- fail when ISBN-13 does not begin with 978 or 979
end
if id:match ('^9790') then
return return_result (false, cfg.err_msg_supl.group); -- group identifier '0' is reserved to ISMN
end
return return_result (is_valid_isxn_13 (id), cfg.err_msg_supl.check);
end
end
--[[--------------------------< A S I N >----------------------------------------------------------------------
Formats a link to Amazon. Do simple error checking: ASIN must be mix of 10 numeric or uppercase alpha
characters. If a mix, first character must be uppercase alpha; if all numeric, ASINs must be 10-digit
ISBN. If 10-digit ISBN, add a maintenance category so a bot or AWB script can replace |asin= with |isbn=.
Error message if not 10 characters, if not ISBN-10, if mixed and first character is a digit.
|asin=630....... and |asin=631....... are (apparently) not a legitimate ISBN though it checksums as one; these
do not cause this function to emit the maint_asin message
This function is positioned here because it calls isbn()
]]
local function asin (options)
local id = options.id;
local domain = options.ASINTLD;
local err_flag;
if not id:match("^[%d%u][%d%u][%d%u][%d%u][%d%u][%d%u][%d%u][%d%u][%d%u][%d%u]$") then
err_flag = set_message ('err_bad_asin'); -- ASIN is not a mix of 10 uppercase alpha and numeric characters
else
if id:match("^%d%d%d%d%d%d%d%d%d[%dX]$") then -- if 10-digit numeric (or 9 digits with terminal X)
if is_valid_isxn (id, 10) then -- see if ASIN value is or validates as ISBN-10
if not id:find ('^63[01]') then -- 630xxxxxxx and 631xxxxxxx are (apparently) not a valid isbn prefixes but are used by amazon as a numeric identifier
err_flag = set_message ('err_bad_asin'); -- ASIN has ISBN-10 form but begins with something other than 630/1 so probably an isbn
end
elseif not is_set (err_flag) then
err_flag = set_message ('err_bad_asin'); -- ASIN is not ISBN-10
end
elseif not id:match("^%u[%d%u]+$") then
err_flag = set_message ('err_bad_asin'); -- asin doesn't begin with uppercase alpha
end
end
if (not is_set (domain)) or in_array (domain, {'us'}) then -- default: United States
domain = "com";
elseif in_array (domain, {'jp', 'uk'}) then -- Japan, United Kingdom
domain = "co." .. domain;
elseif in_array (domain, {'z.cn'}) then -- China
domain = "cn";
elseif in_array (domain, {'au', 'br', 'mx', 'sg', 'tr'}) then -- Australia, Brazil, Mexico, Singapore, Turkey
domain = "com." .. domain;
elseif not in_array (domain, {'ae', 'ca', 'cn', 'de', 'es', 'fr', 'in', 'it', 'nl', 'pl', 'sa', 'se', 'co.jp', 'co.uk', 'com', 'com.au', 'com.br', 'com.mx', 'com.sg', 'com.tr'}) then -- Arabic Emirates, Canada, China, Germany, Spain, France, Indonesia, Italy, Netherlands, Poland, Saudi Arabia, Sweden (as of 2021-03 Austria (.at), Liechtenstein (.li) and Switzerland (.ch) still redirect to the German site (.de) with special settings, so don't maintain local ASINs for them)
err_flag = set_message ('err_bad_asin_tld'); -- unsupported asin-tld value
end
local handler = options.handler;
if not is_set (err_flag) then
options.coins_list_t['ASIN'] = handler.prefix .. domain .. "/dp/" .. id; -- asin for coins
else
options.coins_list_t['ASIN'] = nil; -- when error, unset so not included in COinS
end
return external_link_id ({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q, redirect = handler.redirect,
prefix = handler.prefix .. domain .. "/dp/",
id = id, encode = handler.encode, separator = handler.separator})
end
--[[--------------------------< I S M N >----------------------------------------------------------------------
Determines whether an ISMN string is valid. Similar to ISBN-13, ISMN is 13 digits beginning 979-0-... and uses the
same check digit calculations. See https://www.ismn-international.org/download/Web_ISMN_Users_Manual_2008-6.pdf
section 2, pages 9–12.
ismn value not made part of COinS metadata because we don't have a url or isn't a COinS-defined identifier (rft.xxx)
or an identifier registered at info-uri.info (info:)
]]
local function ismn (options)
local id = options.id;
local handler = options.handler;
local text;
local valid_ismn = true;
local id_copy;
id_copy = id; -- save a copy because this testing is destructive
id = id:gsub ('[%s-]', ''); -- remove hyphens and white space
if 13 ~= id:len() or id:match ("^9790%d*$" ) == nil then -- ISMN must be 13 digits and begin with 9790
valid_ismn = false;
else
valid_ismn=is_valid_isxn_13 (id); -- validate ISMN
end
-- text = internal_link_id ({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q, redirect = handler.redirect, -- use this (or external version) when there is some place to link to
-- prefix = handler.prefix, id = id_copy, separator = handler.separator, encode = handler.encode})
text = table.concat ( -- because no place to link to yet
{
make_wikilink (label_link_make (handler), handler.label),
handler.separator,
id_copy
});
if false == valid_ismn then
options.coins_list_t['ISMN'] = nil; -- when error, unset so not included in COinS; not really necessary here because ismn not made part of COinS
set_message ('err_bad_ismn'); -- create an error message if the ISMN is invalid
end
return text;
end
--[[--------------------------< I S S N >----------------------------------------------------------------------
Validate and format an ISSN. This code fixes the case where an editor has included an ISSN in the citation but
has separated the two groups of four digits with a space. When that condition occurred, the resulting link looked
like this:
|issn=0819 4327 gives: [https://www.worldcat.org/issn/0819 4327 0819 4327] -- can't have spaces in an external link
This code now prevents that by inserting a hyphen at the ISSN midpoint. It also validates the ISSN for length
and makes sure that the checkdigit agrees with the calculated value. Incorrect length (8 digits), characters
other than 0-9 and X, or checkdigit / calculated value mismatch will all cause a check ISSN error message. The
ISSN is always displayed with a hyphen, even if the ISSN was given as a single group of 8 digits.
]]
local function issn (options)
local id = options.id;
local handler = options.handler;
local ignore_invalid = options.accept;
local issn_copy = id; -- save a copy of unadulterated ISSN; use this version for display if ISSN does not validate
local text;
local valid_issn = true;
id = id:gsub ('[%s-]', ''); -- remove hyphens and whitespace
if 8 ~= id:len() or nil == id:match ("^%d*X?$" ) then -- validate the ISSN: 8 digits long, containing only 0-9 or X in the last position
valid_issn = false; -- wrong length or improper character
else
valid_issn = is_valid_isxn (id, 8); -- validate ISSN
end
if true == valid_issn then
id = string.sub (id, 1, 4 ) .. "-" .. string.sub (id, 5 ); -- if valid, display correctly formatted version
else
id = issn_copy; -- if not valid, show the invalid ISSN with error message
end
text = external_link_id ({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q, redirect = handler.redirect,
prefix = handler.prefix, id = id, separator = handler.separator, encode = handler.encode})
if ignore_invalid then
set_message ('maint_issn_ignore');
else
if false == valid_issn then
options.coins_list_t['ISSN'] = nil; -- when error, unset so not included in COinS
set_message ('err_bad_issn', (options.hkey == 'EISSN') and 'e' or ''); -- create an error message if the ISSN is invalid
end
end
return text;
end
--[[--------------------------< J F M >-----------------------------------------------------------------------
A numerical identifier in the form nn.nnnn.nn
]]
local function jfm (options)
local id = options.id;
local handler = options.handler;
local id_num;
id_num = id:match ('^[Jj][Ff][Mm](.*)$'); -- identifier with jfm prefix; extract identifier
if is_set (id_num) then
set_message ('maint_jfm_format');
else -- plain number without JFM prefix
id_num = id; -- if here id does not have prefix
end
if id_num and id_num:match('^%d%d%.%d%d%d%d%.%d%d$') then
id = id_num; -- jfm matches pattern
else
set_message ('err_bad_jfm' ); -- set an error message
options.coins_list_t['JFM'] = nil; -- when error, unset so not included in COinS
end
return external_link_id ({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q, redirect = handler.redirect,
prefix = handler.prefix, id = id, separator = handler.separator, encode = handler.encode});
end
--[[--------------------------< J S T O R >--------------------------------------------------------------------
Format a JSTOR with some error checking
]]
local function jstor (options)
local id = options.id;
local access = options.access;
local handler = options.handler;
if id:find ('[Jj][Ss][Tt][Oo][Rr]') or id:find ('^https?://') or id:find ('%s') then
set_message ('err_bad_jstor'); -- set an error message
options.coins_list_t['JSTOR'] = nil; -- when error, unset so not included in COinS
end
return external_link_id ({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q, redirect = handler.redirect,
prefix = handler.prefix, id = id, separator = handler.separator, encode = handler.encode, access = access});
end
--[[--------------------------< L C C N >----------------------------------------------------------------------
Format LCCN link and do simple error checking. LCCN is a character string 8-12 characters long. The length of
the LCCN dictates the character type of the first 1-3 characters; the rightmost eight are always digits.
https://oclc-research.github.io/infoURI-Frozen/info-uri.info/info:lccn/reg.html
length = 8 then all digits
length = 9 then lccn[1] is lowercase alpha
length = 10 then lccn[1] and lccn[2] are both lowercase alpha or both digits
length = 11 then lccn[1] is lower case alpha, lccn[2] and lccn[3] are both lowercase alpha or both digits
length = 12 then lccn[1] and lccn[2] are both lowercase alpha
]]
local function lccn (options)
local lccn = options.id;
local handler = options.handler;
local err_flag; -- presume that LCCN is valid
local id = lccn; -- local copy of the LCCN
id = normalize_lccn (id); -- get canonical form (no whitespace, hyphens, forward slashes)
local len = id:len(); -- get the length of the LCCN
if 8 == len then
if id:match("[^%d]") then -- if LCCN has anything but digits (nil if only digits)
err_flag = set_message ('err_bad_lccn'); -- set an error message
end
elseif 9 == len then -- LCCN should be adddddddd
if nil == id:match("%l%d%d%d%d%d%d%d%d") then -- does it match our pattern?
err_flag = set_message ('err_bad_lccn'); -- set an error message
end
elseif 10 == len then -- LCCN should be aadddddddd or dddddddddd
if id:match("[^%d]") then -- if LCCN has anything but digits (nil if only digits) ...
if nil == id:match("^%l%l%d%d%d%d%d%d%d%d") then -- ... see if it matches our pattern
err_flag = set_message ('err_bad_lccn'); -- no match, set an error message
end
end
elseif 11 == len then -- LCCN should be aaadddddddd or adddddddddd
if not (id:match("^%l%l%l%d%d%d%d%d%d%d%d") or id:match("^%l%d%d%d%d%d%d%d%d%d%d")) then -- see if it matches one of our patterns
err_flag = set_message ('err_bad_lccn'); -- no match, set an error message
end
elseif 12 == len then -- LCCN should be aadddddddddd
if not id:match("^%l%l%d%d%d%d%d%d%d%d%d%d") then -- see if it matches our pattern
err_flag = set_message ('err_bad_lccn'); -- no match, set an error message
end
else
err_flag = set_message ('err_bad_lccn'); -- wrong length, set an error message
end
if not is_set (err_flag) and nil ~= lccn:find ('%s') then
err_flag = set_message ('err_bad_lccn'); -- lccn contains a space, set an error message
end
if is_set (err_flag) then
options.coins_list_t['LCCN'] = nil; -- when error, unset so not included in COinS
end
return external_link_id ({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q, redirect = handler.redirect,
prefix = handler.prefix, id = lccn, separator = handler.separator, encode = handler.encode});
end
--[[--------------------------< M E D R X I V >-----------------------------------------------------------------
Format medRxiv ID and do simple error checking. Similar to later bioRxiv IDs, medRxiv IDs are prefixed with a
yyyy.mm.dd. date and suffixed with an optional version identifier. Ealiest date accepted is 2020.01.01
The medRxiv ID is a date followed by an eight-digit number followed by an optional version indicator 'v' and one or more digits:
https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.11.16.20232009v2 -> 10.1101/2020.11.16.20232009v2
]]
local function medrxiv (options)
local id = options.id;
local handler = options.handler;
local err_msg_flag = true; -- flag; assume that there will be an error
local patterns = {
'^%d%d%d%d%d%d%d%d$', -- simple 8-digit identifier; these should be relatively rare
'^10%.1101/(20%d%d)%.(%d%d)%.(%d%d)%.%d%d%d%d%d%d%d%dv%d+$', -- y.m.d. date + 8-digit identifier + version (2020-01-01 and later)
'^10%.1101/(20%d%d)%.(%d%d)%.(%d%d)%.%d%d%d%d%d%d%d%d$', -- y.m.d. date + 8-digit identifier (2020-01-01 and later)
'^10%.64898/(20%d%d)%.(%d%d)%.(%d%d)%.%d%d%d%d%d%d%d%dv%d+$', -- y.m.d. date + 8-digit identifier + version (2025-12-01 and later)
'^10%.64898/(20%d%d)%.(%d%d)%.(%d%d)%.%d%d%d%d%d%d%d%d$', -- y.m.d. date + 8-digit identifier (2025-12-01 and later)
}
for _, pattern in ipairs (patterns) do -- spin through the patterns looking for a match
if id:match (pattern) then
local y, m, d = id:match (pattern); -- found a match, attempt to get year, month and date from the identifier
if m then -- m is nil when id is the 8-digit form
if not is_valid_rxiv_date (y, m, d, 'b') then -- validate the encoded date; 'b' for medrxiv limit
break; -- date fail; break out early so we don't unset the error message
end
end
err_msg_flag = nil; -- we found a match so unset the error message
break; -- and done
end
end -- <err_msg_flag> remains set here when no match
if err_msg_flag then
options.coins_list_t['MEDRXIV'] = nil; -- when error, unset so not included in COinS
set_message ('err_bad_medrxiv'); -- and set the error message
end
return external_link_id ({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q, redirect = handler.redirect,
prefix = handler.prefix, id = id, separator = handler.separator,
encode = handler.encode, access = handler.access});
end
--[[--------------------------< M R >--------------------------------------------------------------------------
A seven digit number; if not seven digits, zero-fill leading digits to make seven digits.
]]
local function mr (options)
local id = options.id;
local handler = options.handler;
local id_num;
local id_len;
id_num = id:match ('^[Mm][Rr](%d+)$'); -- identifier with mr prefix
if is_set (id_num) then
set_message ('maint_mr_format'); -- add maint cat
else -- plain number without mr prefix
id_num = id:match ('^%d+$'); -- if here id is all digits
end
id_len = id_num and id_num:len() or 0;
if (7 >= id_len) and (0 ~= id_len) then
id = string.rep ('0', 7-id_len) .. id_num; -- zero-fill leading digits
else
set_message ('err_bad_mr'); -- set an error message
options.coins_list_t['MR'] = nil; -- when error, unset so not included in COinS
end
return external_link_id ({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q, redirect = handler.redirect,
prefix = handler.prefix, id = id, separator = handler.separator, encode = handler.encode});
end
--[[--------------------------< O C L C >----------------------------------------------------------------------
Validate and format an OCLC ID. https://www.oclc.org/batchload/controlnumber.en.html {{dead link}}
archived at: https://web.archive.org/web/20161228233804/https://www.oclc.org/batchload/controlnumber.en.html
]]
local function oclc (options)
local id = options.id;
local handler = options.handler;
local number;
if id:match('^ocm%d%d%d%d%d%d%d%d$') then -- ocm prefix and 8 digits; 001 field (12 characters)
number = id:match('ocm(%d+)'); -- get the number
elseif id:match('^ocn%d%d%d%d%d%d%d%d%d$') then -- ocn prefix and 9 digits; 001 field (12 characters)
number = id:match('ocn(%d+)'); -- get the number
elseif id:match('^on%d%d%d%d%d%d%d%d%d%d+$') then -- on prefix and 10 or more digits; 001 field (12 characters)
number = id:match('^on(%d%d%d%d%d%d%d%d%d%d+)$'); -- get the number
elseif id:match('^%(OCoLC%)[1-9]%d*$') then -- (OCoLC) prefix and variable number digits; no leading zeros; 035 field
number = id:match('%(OCoLC%)([1-9]%d*)'); -- get the number
if 9 < number:len() then
number = nil; -- constrain to 1 to 9 digits; change this when OCLC issues 10-digit numbers
end
elseif id:match('^%d+$') then -- no prefix
number = id; -- get the number
if tonumber (id) > handler.id_limit then
number = nil; -- unset when id value exceeds the limit
end
end
if number then -- proper format
id = number; -- exclude prefix, if any, from external link
else
set_message ('err_bad_oclc') -- add an error message if the id is malformed
options.coins_list_t['OCLC'] = nil; -- when error, unset so not included in COinS
end
return external_link_id ({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q, redirect = handler.redirect,
prefix = handler.prefix, id = id, separator = handler.separator, encode = handler.encode});
end
--[[--------------------------< O P E N L I B R A R Y >--------------------------------------------------------
Formats an OpenLibrary link, and checks for associated errors.
]]
local function openlibrary (options)
local id = options.id;
local access = options.access;
local handler = options.handler;
local ident, code = id:gsub('^OL', ''):match("^(%d+([AMW]))$"); -- strip optional OL prefix followed immediately by digits followed by 'A', 'M', or 'W';
local err_flag;
local prefix = { -- these are appended to the handler.prefix according to code
['A']='authors/OL',
['M']='books/OL',
['W']='works/OL',
['X']='OL' -- not a code; spoof when 'code' in id is invalid
};
if not ident then
code = 'X'; -- no code or id completely invalid
ident = id; -- copy id to ident so that we display the flawed identifier
err_flag = set_message ('err_bad_ol');
end
if not is_set (err_flag) then
options.coins_list_t['OL'] = handler.prefix .. prefix[code] .. ident; -- experiment for ol coins
else
options.coins_list_t['OL'] = nil; -- when error, unset so not included in COinS
end
return external_link_id ({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q, redirect = handler.redirect,
prefix = handler.prefix .. prefix[code],
id = ident, separator = handler.separator, encode = handler.encode,
access = access});
end
--[[--------------------------< O S T I >----------------------------------------------------------------------
Format OSTI and do simple error checking. OSTIs are sequential numbers beginning at 1 and counting up. This
code checks the OSTI to see that it contains only digits and is less than test_limit specified in the configuration;
the value in test_limit will need to be updated periodically as more OSTIs are issued.
NB. 1018 is the lowest OSTI number found in the wild (so far) and resolving OK on the OSTI site
]]
local function osti (options)
local id = options.id;
local access = options.access;
local handler = options.handler;
if id:match("[^%d]") then -- if OSTI has anything but digits
set_message ('err_bad_osti'); -- set an error message
options.coins_list_t['OSTI'] = nil; -- when error, unset so not included in COinS
else -- OSTI is only digits
local id_num = tonumber (id); -- convert id to a number for range testing
if 1018 > id_num or handler.id_limit < id_num then -- if OSTI is outside test limit boundaries
set_message ('err_bad_osti'); -- set an error message
options.coins_list_t['OSTI'] = nil; -- when error, unset so not included in COinS
end
end
return external_link_id ({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q, redirect = handler.redirect,
prefix = handler.prefix, id = id, separator = handler.separator, encode = handler.encode, access = access});
end
--[[--------------------------< P M C >------------------------------------------------------------------------
Format a PMC, do simple error checking, and check for embargoed articles.
The embargo parameter takes a date for a value. If the embargo date is in the future the PMC identifier will not
be linked to the article. If the embargo date is today or in the past, or if it is empty or omitted, then the
PMC identifier is linked to the article through the link at cfg.id_handlers['PMC'].prefix.
PMC embargo date testing is done in function is_embargoed () which is called earlier because when the citation
has |pmc=<value> but does not have a |url= then |title= is linked with the PMC link. Function is_embargoed ()
returns the embargo date if the PMC article is still embargoed, otherwise it returns an empty string.
PMCs are sequential numbers beginning at 1 and counting up. This code checks the PMC to see that it contains only digits and is less
than test_limit; the value in local variable test_limit will need to be updated periodically as more PMCs are issued.
]]
local function pmc (options)
local id = options.id;
local embargo = options.Embargo; -- TODO: lowercase?
local handler = options.handler;
local err_flag;
local id_num;
local text;
id_num = id:match ('^[Pp][Mm][Cc](%d+)$'); -- identifier with PMC prefix
if is_set (id_num) then
set_message ('maint_pmc_format');
else -- plain number without PMC prefix
id_num = id:match ('^%d+$'); -- if here id is all digits
end
if is_set (id_num) then -- id_num has a value so test it
id_num = tonumber (id_num); -- convert id_num to a number for range testing
if 1 > id_num or handler.id_limit < id_num then -- if PMC is outside test limit boundaries
err_flag = set_message ('err_bad_pmc'); -- set an error message
else
id = tostring (id_num); -- make sure id is a string
end
else -- when id format incorrect
err_flag = set_message ('err_bad_pmc'); -- set an error message
end
if is_set (embargo) and is_set (is_embargoed (embargo)) then -- is PMC is still embargoed?
text = table.concat ( -- still embargoed so no external link
{
make_wikilink (label_link_make (handler), handler.label),
handler.separator,
id,
});
else
text = external_link_id ({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q, redirect = handler.redirect, -- no embargo date or embargo has expired, ok to link to article
prefix = handler.prefix, id = id, separator = handler.separator, encode = handler.encode, access = handler.access,
auto_link = not err_flag and 'pmc' or nil -- do not auto-link when PMC has error
});
end
if err_flag then
options.coins_list_t['PMC'] = nil; -- when error, unset so not included in COinS
end
return text;
end
--[[--------------------------< P M I D >----------------------------------------------------------------------
Format PMID and do simple error checking. PMIDs are sequential numbers beginning at 1 and counting up. This
code checks the PMID to see that it contains only digits and is less than test_limit; the value in local variable
test_limit will need to be updated periodically as more PMIDs are issued.
]]
local function pmid (options)
local id = options.id;
local handler = options.handler;
if id:match("[^%d]") then -- if PMID has anything but digits
set_message ('err_bad_pmid'); -- set an error message
options.coins_list_t['PMID'] = nil; -- when error, unset so not included in COinS
else -- PMID is only digits
local id_num = tonumber (id); -- convert id to a number for range testing
if 1 > id_num or handler.id_limit < id_num then -- if PMID is outside test limit boundaries
set_message ('err_bad_pmid'); -- set an error message
options.coins_list_t['PMID'] = nil; -- when error, unset so not included in COinS
end
end
return external_link_id ({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q, redirect = handler.redirect,
prefix = handler.prefix, id = id, separator = handler.separator, encode = handler.encode});
end
--[[--------------------------< R F C >------------------------------------------------------------------------
Format RFC and do simple error checking. RFCs are sequential numbers beginning at 1 and counting up. This
code checks the RFC to see that it contains only digits and is less than test_limit specified in the configuration;
the value in test_limit will need to be updated periodically as more RFCs are issued.
An index of all RFCs is here: https://tools.ietf.org/rfc/
]]
local function rfc (options)
local id = options.id;
local handler = options.handler;
if id:match("[^%d]") then -- if RFC has anything but digits
set_message ('err_bad_rfc'); -- set an error message
options.coins_list_t['RFC'] = nil; -- when error, unset so not included in COinS
else -- RFC is only digits
local id_num = tonumber (id); -- convert id to a number for range testing
if 1 > id_num or handler.id_limit < id_num then -- if RFC is outside test limit boundaries
set_message ('err_bad_rfc'); -- set an error message
options.coins_list_t['RFC'] = nil; -- when error, unset so not included in COinS
end
end
return external_link_id ({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q, redirect = handler.redirect,
prefix = handler.prefix, id = id, separator = handler.separator, encode = handler.encode, access = handler.access});
end
--[[--------------------------< S 2 C I D >--------------------------------------------------------------------
Format an S2CID, do simple error checking
S2CIDs are sequential numbers beginning at 1 and counting up. This code checks the S2CID to see that it is only
digits and is less than test_limit; the value in local variable test_limit will need to be updated periodically
as more S2CIDs are issued.
]]
local function s2cid (options)
local id = options.id;
local access = options.access;
local handler = options.handler;
local id_num;
local text;
id_num = id:match ('^[1-9]%d*$'); -- id must be all digits; must not begin with 0; no open access flag
if is_set (id_num) then -- id_num has a value so test it
id_num = tonumber (id_num); -- convert id_num to a number for range testing
if handler.id_limit < id_num then -- if S2CID is outside test limit boundaries
set_message ('err_bad_s2cid'); -- set an error message
options.coins_list_t['S2CID'] = nil; -- when error, unset so not included in COinS
end
else -- when id format incorrect
set_message ('err_bad_s2cid'); -- set an error message
options.coins_list_t['S2CID'] = nil; -- when error, unset so not included in COinS
end
text = external_link_id ({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q, redirect = handler.redirect,
prefix = handler.prefix, id = id, separator = handler.separator, encode = handler.encode, access = access});
return text;
end
--[[--------------------------< S B N >------------------------------------------------------------------------
9-digit form of ISBN-10; uses same check-digit validation when SBN is prefixed with an additional '0' to make 10 digits
sbn value not made part of COinS metadata because we don't have a url or isn't a COinS-defined identifier (rft.xxx)
or an identifier registered at info-uri.info (info:)
]]
local function sbn (options)
local id = options.id;
local ignore_invalid = options.accept;
local handler = options.handler;
local function return_result (check, err_type) -- local function to handle the various returns
local SBN = internal_link_id ({link = handler.link, label = handler.label, redirect = handler.redirect,
prefix = handler.prefix, id = id, separator = handler.separator});
if not ignore_invalid then -- if not ignoring SBN errors
if not check then
options.coins_list_t['SBN'] = nil; -- when error, unset so not included in COinS; not really necessary here because sbn not made part of COinS
set_message ('err_bad_sbn', {err_type}); -- display an error message
return SBN;
end
else
set_message ('maint_isbn_ignore'); -- add a maint category even when there is no error (ToDo: Possibly switch to separate message for SBNs only)
end
return SBN;
end
if id:match ('[^%s-0-9X]') then
return return_result (false, cfg.err_msg_supl.char); -- fail if SBN contains anything but digits, hyphens, or the uppercase X
end
local ident = id:gsub ('[%s-]', ''); -- remove hyphens and whitespace; they interfere with the rest of the tests
if 9 ~= ident:len() then
return return_result (false, cfg.err_msg_supl.length); -- fail if incorrect length
end
if ident:match ('^%d*X?$') == nil then
return return_result (false, cfg.err_msg_supl.form); -- fail if SBN has 'X' anywhere but last position
end
return return_result (is_valid_isxn ('0' .. ident, 10), cfg.err_msg_supl.check);
end
--[[--------------------------< S S R N >----------------------------------------------------------------------
Format an SSRN, do simple error checking
SSRNs are sequential numbers beginning at 100? and counting up. This code checks the SSRN to see that it is
only digits and is greater than 99 and less than test_limit; the value in local variable test_limit will need
to be updated periodically as more SSRNs are issued.
]]
local function ssrn (options)
local id = options.id;
local handler = options.handler;
local id_num;
local text;
id_num = id:match ('^%d+$'); -- id must be all digits
if is_set (id_num) then -- id_num has a value so test it
id_num = tonumber (id_num); -- convert id_num to a number for range testing
if 100 > id_num or handler.id_limit < id_num then -- if SSRN is outside test limit boundaries
set_message ('err_bad_ssrn'); -- set an error message
options.coins_list_t['SSRN'] = nil; -- when error, unset so not included in COinS
end
else -- when id format incorrect
set_message ('err_bad_ssrn'); -- set an error message
options.coins_list_t['SSRN'] = nil; -- when error, unset so not included in COinS
end
text = external_link_id ({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q, redirect = handler.redirect,
prefix = handler.prefix, id = id, separator = handler.separator, encode = handler.encode, access = options.access});
return text;
end
--[[--------------------------< U S E N E T _ I D >------------------------------------------------------------
Validate and format a usenet message id. Simple error checking, looks for 'id-left@id-right' not enclosed in
'<' and/or '>' angle brackets.
]]
local function usenet_id (options)
local id = options.id;
local handler = options.handler;
local text = external_link_id ({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q, redirect = handler.redirect,
prefix = handler.prefix, id = id, separator = handler.separator, encode = handler.encode})
if not id:match('^.+@.+$') or not id:match('^[^<].*[^>]$') then -- doesn't have '@' or has one or first or last character is '< or '>'
set_message ('err_bad_usenet_id') -- add an error message if the message id is invalid
options.coins_list_t['USENETID'] = nil; -- when error, unset so not included in COinS
end
return text;
end
--[[--------------------------< Z B L >-----------------------------------------------------------------------
A numerical identifier in the form nnnn.nnnnn - leading zeros in the first quartet optional
format described here: http://emis.mi.sanu.ac.rs/ZMATH/zmath/en/help/search/
temporary format is apparently eight digits. Anything else is an error
]]
local function zbl (options)
local id = options.id;
local handler = options.handler;
if id:match('^%d%d%d%d%d%d%d%d$') then -- is this identifier using temporary format?
set_message ('maint_zbl'); -- yes, add maint cat
elseif not id:match('^%d?%d?%d?%d%.%d%d%d%d%d$') then -- not temporary, is it normal format?
set_message ('err_bad_zbl'); -- no, set an error message
options.coins_list_t['ZBL'] = nil; -- when error, unset so not included in COinS
end
return external_link_id ({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q, redirect = handler.redirect,
prefix = handler.prefix, id = id, separator = handler.separator, encode = handler.encode});
end
--============================<< I N T E R F A C E F U N C T I O N S >>==========================================
--[[--------------------------< E X T R A C T _ I D S >------------------------------------------------------------
Populates ID table from arguments using configuration settings. Loops through cfg.id_handlers and searches args for
any of the parameters listed in each cfg.id_handlers['...'].parameters. If found, adds the parameter and value to
the identifier list. Emits redundant error message if more than one alias exists in args
]]
local function extract_ids (args)
local id_list = {}; -- list of identifiers found in args
for k, v in pairs (cfg.id_handlers) do -- k is uppercase identifier name as index to cfg.id_handlers; e.g. cfg.id_handlers['ISBN'], v is a table
v = select_one (args, v.parameters, 'err_redundant_parameters' ); -- v.parameters is a table of aliases for k; here we pick one from args if present
if is_set (v) then id_list[k] = v; end -- if found in args, add identifier to our list
end
return id_list;
end
--[[--------------------------< E X T R A C T _ I D _ A C C E S S _ L E V E L S >--------------------------------------
Fetches custom id access levels from arguments using configuration settings. Parameters which have a predefined access
level (e.g. arxiv) do not use this function as they are directly rendered as free without using an additional parameter.
returns a table of k/v pairs where k is same as the identifier's key in cfg.id_handlers and v is the assigned (valid) keyword
access-level values must match the case used in cfg.keywords_lists['id-access'] (lowercase unless there is some special reason for something else)
]]
local function extract_id_access_levels (args, id_list)
local id_accesses_list = {};
for k, v in pairs (cfg.id_handlers) do
local access_param = v.custom_access; -- name of identifier's access-level parameter
if is_set (access_param) then
local access_level = args[access_param]; -- get the assigned value if there is one
if is_set (access_level) then
if not in_array (access_level, cfg.keywords_lists['id-access']) then -- exact match required
set_message ('err_invalid_param_val', {access_param, access_level});
access_level = nil; -- invalid so unset
end
if not is_set (id_list[k]) then -- identifier access-level must have a matching identifier
set_message ('err_param_access_requires_param', {k:lower()}); -- parameter name is uppercase in cfg.id_handlers (k); lowercase for error message
end
id_accesses_list[k] = cfg.keywords_xlate[access_level]; -- get translated keyword
end
end
end
return id_accesses_list;
end
--[[--------------------------< B U I L D _ I D _ L I S T >----------------------------------------------------
render the identifiers into a sorted sequence table
<ID_list_coins_t> is a table of k/v pairs where k is same as key in cfg.id_handlers and v is the assigned value
<options_t> is a table of various k/v option pairs provided in the call to new_build_id_list();
modified by this function and passed to all identifier rendering functions
<access_levels_t> is a table of k/v pairs where k is same as key in cfg.id_handlers and v is the assigned value (if valid)
returns a sequence table of sorted (by hkey - 'handler' key) rendered identifier strings
]]
local function build_id_list (ID_list_coins_t, options_t, access_levels_t)
local ID_list_t = {};
local accept;
local func_map = { --function map points to functions associated with hkey identifier
['ARXIV'] = arxiv,
['ASIN'] = asin,
['BIBCODE'] = bibcode,
['BIORXIV'] = biorxiv,
['CITESEERX'] = citeseerx,
['DOI'] = doi,
['EISSN'] = issn,
['HDL'] = hdl,
['ISBN'] = isbn,
['ISMN'] = ismn,
['ISSN'] = issn,
['JFM'] = jfm,
['JSTOR'] = jstor,
['LCCN'] = lccn,
['MEDRXIV'] = medrxiv,
['MR'] = mr,
['OCLC'] = oclc,
['OL'] = openlibrary,
['OSTI'] = osti,
['PMC'] = pmc,
['PMID'] = pmid,
['RFC'] = rfc,
['S2CID'] = s2cid,
['SBN'] = sbn,
['SSRN'] = ssrn,
['USENETID'] = usenet_id,
['ZBL'] = zbl,
}
for hkey, v in pairs (ID_list_coins_t) do
v, accept = has_accept_as_written (v); -- remove accept-as-written markup if present; accept is boolean true when markup removed; false else
-- every function gets the options table with value v and accept boolean
options_t.hkey = hkey; -- ~/Configuration handler key
options_t.id = v; -- add that identifier value to the options table
options_t.accept = accept; -- add the accept boolean flag
options_t.access = access_levels_t[hkey]; -- add the access level for those that have an |<identifier-access= parameter
options_t.handler = cfg.id_handlers[hkey];
options_t.coins_list_t = ID_list_coins_t; -- pointer to ID_list_coins_t; for |asin= and |ol=; also to keep erroneous values out of the citation's metadata
options_t.coins_list_t[hkey] = v; -- id value without accept-as-written markup for metadata
if options_t.handler.access and not in_array (options_t.handler.access, cfg.keywords_lists['id-access']) then
error (cfg.messages['unknown_ID_access'] .. options_t.handler.access); -- here when handler access key set to a value not listed in list of allowed id access keywords
end
if func_map[hkey] then
local id_text = func_map[hkey] (options_t); -- call the function to get identifier text and any error message
table.insert (ID_list_t, {hkey, id_text}); -- add identifier text to the output sequence table
else
error (cfg.messages['unknown_ID_key'] .. hkey); -- here when func_map doesn't have a function for hkey
end
end
local function comp (a, b) -- used by following table.sort()
return a[1]:lower() < b[1]:lower(); -- sort by hkey
end
table.sort (ID_list_t, comp); -- sequence table of tables sort
for k, v in ipairs (ID_list_t) do -- convert sequence table of tables to simple sequence table of strings
ID_list_t[k] = v[2]; -- v[2] is the identifier rendering from the call to the various functions in func_map{}
end
return ID_list_t;
end
--[[--------------------------< O P T I O N S _ C H E C K >----------------------------------------------------
check that certain option parameters have their associated identifier parameters with values
<ID_list_coins_t> is a table of k/v pairs where k is same as key in cfg.id_handlers and v is the assigned value
<ID_support_t> is a sequence table of tables created in citation0() where each subtable has four elements:
[1] is the support parameter's assigned value; empty string if not set
[2] is a text string same as key in cfg.id_handlers
[3] is cfg.error_conditions key used to create error message
[4] is original ID support parameter name used to create error message
returns nothing; on error emits an appropriate error message
]]
local function options_check (ID_list_coins_t, ID_support_t)
for _, v in ipairs (ID_support_t) do
if is_set (v[1]) and not ID_list_coins_t[v[2]] then -- when support parameter has a value but matching identifier parameter is missing or empty
set_message (v[3], (v[4])); -- emit the appropriate error message
end
end
end
--[[--------------------------< I D E N T I F I E R _ L I S T S _ G E T >--------------------------------------
Creates two identifier lists: a k/v table of identifiers and their values to be used locally and for use in the
COinS metadata, and a sequence table of the rendered identifier strings that will be included in the rendered
citation.
]]
local function identifier_lists_get (args_t, options_t, ID_support_t)
local ID_list_coins_t = extract_ids (args_t); -- get a table of identifiers and their values for use locally and for use in COinS
options_check (ID_list_coins_t, ID_support_t); -- ID support parameters must have matching identifier parameters
local ID_access_levels_t = extract_id_access_levels (args_t, ID_list_coins_t); -- get a table of identifier access levels
local ID_list_t = build_id_list (ID_list_coins_t, options_t, ID_access_levels_t); -- get a sequence table of rendered identifier strings
return ID_list_t, ID_list_coins_t; -- return the tables
end
--[[--------------------------< S E T _ S E L E C T E D _ M O D U L E S >--------------------------------------
Sets local cfg table and imported functions table to same (live or sandbox) as that used by the other modules.
]]
local function set_selected_modules (cfg_table_ptr, utilities_page_ptr)
cfg = cfg_table_ptr;
has_accept_as_written = utilities_page_ptr.has_accept_as_written; -- import functions from select Module:Citation/CS1/Utilities module
is_set = utilities_page_ptr.is_set;
in_array = utilities_page_ptr.in_array;
set_message = utilities_page_ptr.set_message;
select_one = utilities_page_ptr.select_one;
substitute = utilities_page_ptr.substitute;
make_wikilink = utilities_page_ptr.make_wikilink;
z = utilities_page_ptr.z; -- table of tables in Module:Citation/CS1/Utilities
end
--[[--------------------------< E X P O R T E D F U N C T I O N S >------------------------------------------
]]
return {
auto_link_urls = auto_link_urls, -- table of identifier URLs to be used when auto-linking |title=
identifier_lists_get = identifier_lists_get, -- experiment to replace individual calls to build_id_list(), extract_ids, extract_id_access_levels
is_embargoed = is_embargoed;
set_selected_modules = set_selected_modules;
}
e4jc9mw0kujge8fok9aztk214jmz0lr
Modulus:Citation/CS1/COinS
828
325115
3960557
2026-05-18T19:45:31Z
JimKillock
109532
Paginam instituit, scribens '--[[--------------------------< F O R W A R D D E C L A R A T I O N S >-------------------------------------- ]] local has_accept_as_written, is_set, in_array, remove_wiki_link, strip_apostrophe_markup; -- functions in Module:Citation/CS1/Utilities local cfg; -- table of configuration tables that are defined in Module:Citation/CS1/Configuration --[[--------------------------< M A K E _ C O I N S _ T I T L E >------------------------------...'
3960557
Scribunto
text/plain
--[[--------------------------< F O R W A R D D E C L A R A T I O N S >--------------------------------------
]]
local has_accept_as_written, is_set, in_array, remove_wiki_link, strip_apostrophe_markup; -- functions in Module:Citation/CS1/Utilities
local cfg; -- table of configuration tables that are defined in Module:Citation/CS1/Configuration
--[[--------------------------< M A K E _ C O I N S _ T I T L E >----------------------------------------------
Makes a title for COinS from Title and / or ScriptTitle (or any other name-script pairs)
Apostrophe markup (bold, italics) is stripped from each value so that the COinS metadata isn't corrupted with strings
of %27%27...
]]
local function make_coins_title (title, script)
title = has_accept_as_written (title);
if is_set (title) then
title = strip_apostrophe_markup (title); -- strip any apostrophe markup
else
title = ''; -- if not set, make sure title is an empty string
end
if is_set (script) then
script = script:gsub ('^%l%l%s*:%s*', ''); -- remove language prefix if present (script value may now be empty string)
script = strip_apostrophe_markup (script); -- strip any apostrophe markup
else
script = ''; -- if not set, make sure script is an empty string
end
if is_set (title) and is_set (script) then
script = ' ' .. script; -- add a space before we concatenate
end
return title .. script; -- return the concatenation
end
--[[--------------------------< E S C A P E _ L U A _ M A G I C _ C H A R S >----------------------------------
Returns a string where all of Lua's magic characters have been escaped. This is important because functions like
string.gsub() treat their pattern and replace strings as patterns, not literal strings.
]]
local function escape_lua_magic_chars (argument)
argument = argument:gsub("%%", "%%%%"); -- replace % with %%
argument = argument:gsub("([%^%$%(%)%.%[%]%*%+%-%?])", "%%%1"); -- replace all other Lua magic pattern characters
return argument;
end
--[[--------------------------< G E T _ C O I N S _ P A G E S >------------------------------------------------
Extract page numbers from external wikilinks in any of the |page=, |pages=, or |at= parameters for use in COinS.
]]
local function get_coins_pages (pages)
local pattern;
if not is_set (pages) then return pages; end -- if no page numbers then we're done
while true do
pattern = pages:match("%[(%w*:?//[^ ]+%s+)[%w%d].*%]"); -- pattern is the opening bracket, the URL and following space(s): "[url "
if nil == pattern then break; end -- no more URLs
pattern = escape_lua_magic_chars (pattern); -- pattern is not a literal string; escape Lua's magic pattern characters
pages = pages:gsub(pattern, ""); -- remove as many instances of pattern as possible
end
pages = pages:gsub("[%[%]]", ""); -- remove the brackets
pages = pages:gsub("–", "-" ); -- replace endashes with hyphens
pages = pages:gsub("&%w+;", "-" ); -- and replace HTML entities (– etc.) with hyphens; do we need to replace numerical entities like   and the like?
pages = pages:gsub ('%b<>', ''); -- remove html-like tags; spans are added to <Pages> by utilities.hyphen_to_dash() which should not appear in COinS metadata
return pages;
end
--[=[-------------------------< C O I N S _ R E P L A C E _ M A T H _ S T R I P M A R K E R >------------------
There are three options for math markup rendering that depend on the editor's math preference settings. These
settings are at [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering]] and are
PNG images
TeX source
MathML with SVG or PNG fallback
All three are heavy with HTML and CSS which doesn't belong in the metadata.
Without this function, the metadata saved in the raw wikitext contained the rendering determined by the settings
of the last editor to save the page.
This function gets the rendered form of an equation according to the editor's preference before the page is saved. It
then searches the rendering for the text equivalent of the rendered equation and replaces the rendering with that so
that the page is saved without extraneous HTML/CSS markup and with a reasonably readable text form of the equation.
When a replacement is made, this function returns true and the value with replacement; otherwise false and the initial
value. To replace multipe equations it is necessary to call this function from within a loop.
]=]
local function coins_replace_math_stripmarker (value)
local stripmarker = cfg.stripmarkers['math'];
local rendering = value:match (stripmarker); -- is there a math stripmarker
if not rendering then -- when value doesn't have a math stripmarker, abandon this test
return false, value;
end
rendering = mw.text.unstripNoWiki (rendering); -- convert stripmarker into rendered value (or nil? ''? when math render error)
if rendering:match ('alt="[^"]+"') then -- if PNG math option
rendering = rendering:match ('alt="([^"]+)"'); -- extract just the math text
elseif rendering:match ('$%s+.+%s+%$') then -- if TeX math option; $ is legit character that is escapes as \$
rendering = rendering:match ('$%s+(.+)%s+%$') -- extract just the math text
elseif rendering:match ('<annotation[^>]+>.+</annotation>') then -- if MathML math option
rendering = rendering:match ('<annotation[^>]+>(.+)</annotation>') -- extract just the math text
else
return false, value; -- had math stripmarker but not one of the three defined forms
end
return true, value:gsub (stripmarker, rendering, 1);
end
--[[--------------------------< C O I N S _ C L E A N U P >----------------------------------------------------
Cleanup parameter values for the metadata by removing or replacing invisible characters and certain HTML entities.
2015-12-10: there is a bug in mw.text.unstripNoWiki (). It replaces math stripmarkers with the appropriate content
when it shouldn't. See https://phabricator.wikimedia.org/T121085 and Wikipedia_talk:Lua#stripmarkers_and_mw.text.unstripNoWiki.28.29
TODO: move the replacement patterns and replacement values into a table in /Configuration similar to the invisible
characters table?
]]
local function coins_cleanup (value)
local replaced = true; -- default state to get the do loop running
while replaced do -- loop until all math stripmarkers replaced
replaced, value = coins_replace_math_stripmarker (value); -- replace math stripmarker with text representation of the equation
end
value = value:gsub (cfg.stripmarkers['math'], "MATH RENDER ERROR"); -- one or more couldn't be replaced; insert vague error message
value = mw.text.unstripNoWiki (value); -- replace nowiki stripmarkers with their content
value = value:gsub ('<span class="nowrap" style="padding%-left:0%.1em;">'(s?)</span>', "'%1"); -- replace {{'}} or {{'s}} with simple apostrophe or apostrophe-s
value = value:gsub (' ', ' '); -- replace entity with plain space
value = value:gsub ('\226\128\138', ' '); -- replace hair space with plain space
if not mw.ustring.find (value, cfg.indic_script) then -- don't remove zero-width joiner characters from indic script
value = value:gsub ('‍', ''); -- remove ‍ entities
value = mw.ustring.gsub (value, '[\226\128\141\226\128\139\194\173]', ''); -- remove zero-width joiner, zero-width space, soft hyphen
end
value = value:gsub ('[\009\010\013 ]+', ' '); -- replace horizontal tab, line feed, carriage return with plain space
return value;
end
--[[--------------------------< C O I N S >--------------------------------------------------------------------
COinS metadata (see <http://ocoins.info/>) allows automated tools to parse the citation information.
]]
local function COinS(data, class)
if 'table' ~= type(data) or nil == next(data) then
return '';
end
for k, v in pairs (data) do -- spin through all of the metadata parameter values
if 'ID_list' ~= k and 'Authors' ~= k then -- except the ID_list and Author tables (author nowiki stripmarker done when Author table processed)
data[k] = coins_cleanup (v);
end
end
local ctx_ver = "Z39.88-2004";
-- treat table strictly as an array with only set values.
local OCinSoutput = setmetatable( {}, {
__newindex = function(self, key, value)
if is_set(value) then
rawset( self, #self+1, table.concat{ key, '=', mw.uri.encode( remove_wiki_link( value ) ) } );
end
end
});
if in_array (class, {'arxiv', 'biorxiv', 'citeseerx', 'medrxiv', 'ssrn', 'journal', 'news', 'magazine'}) or
(in_array (class, {'conference', 'interview', 'map', 'press release', 'web'}) and is_set(data.Periodical)) or
('citation' == class and is_set(data.Periodical) and not is_set (data.Encyclopedia)) then
OCinSoutput.rft_val_fmt = "info:ofi/fmt:kev:mtx:journal"; -- journal metadata identifier
if in_array (class, {'arxiv', 'biorxiv', 'citeseerx', 'medrxiv', 'ssrn'}) then -- set genre according to the type of citation template we are rendering
OCinSoutput["rft.genre"] = "preprint"; -- cite arxiv, cite biorxiv, cite citeseerx, cite medrxiv, cite ssrn
elseif 'conference' == class then
OCinSoutput["rft.genre"] = "conference"; -- cite conference (when Periodical set)
elseif 'web' == class then
OCinSoutput["rft.genre"] = "unknown"; -- cite web (when Periodical set)
else
OCinSoutput["rft.genre"] = "article"; -- journal and other 'periodical' articles
end
OCinSoutput["rft.jtitle"] = data.Periodical; -- journal only
OCinSoutput["rft.atitle"] = data.Title; -- 'periodical' article titles
-- these used only for periodicals
OCinSoutput["rft.ssn"] = data.Season; -- keywords: winter, spring, summer, fall
OCinSoutput["rft.quarter"] = data.Quarter; -- single digits 1->first quarter, etc.
OCinSoutput["rft.chron"] = data.Chron; -- free-form date components
OCinSoutput["rft.volume"] = data.Volume; -- does not apply to books
OCinSoutput["rft.issue"] = data.Issue;
OCinSoutput['rft.artnum'] = data.ArticleNumber; -- {{cite journal}} only
OCinSoutput["rft.pages"] = data.Pages; -- also used in book metadata
elseif 'thesis' ~= class then -- all others except cite thesis are treated as 'book' metadata; genre distinguishes
OCinSoutput.rft_val_fmt = "info:ofi/fmt:kev:mtx:book"; -- book metadata identifier
if 'report' == class or 'techreport' == class then -- cite report and cite techreport
OCinSoutput["rft.genre"] = "report";
elseif 'conference' == class then -- cite conference when Periodical not set
OCinSoutput["rft.genre"] = "conference";
OCinSoutput["rft.atitle"] = data.Chapter; -- conference paper as chapter in proceedings (book)
elseif in_array (class, {'book', 'citation', 'encyclopaedia', 'interview', 'map'}) then
if is_set (data.Chapter) then
OCinSoutput["rft.genre"] = "bookitem";
OCinSoutput["rft.atitle"] = data.Chapter; -- book chapter, encyclopedia article, interview in a book, or map title
else
if 'map' == class or 'interview' == class then
OCinSoutput["rft.genre"] = 'unknown'; -- standalone map or interview
else
OCinSoutput["rft.genre"] = 'book'; -- book and encyclopedia
end
end
else -- {'audio-visual', 'AV-media-notes', 'DVD-notes', 'episode', 'interview', 'mailinglist', 'map', 'newsgroup', 'podcast', 'press release', 'serial', 'sign', 'speech', 'web'}
OCinSoutput["rft.genre"] = "unknown";
end
OCinSoutput["rft.btitle"] = data.Title; -- book only
OCinSoutput["rft.place"] = data.PublicationPlace; -- book only
OCinSoutput["rft.series"] = data.Series; -- book only
OCinSoutput["rft.pages"] = data.Pages; -- book, journal
OCinSoutput["rft.edition"] = data.Edition; -- book only
OCinSoutput["rft.pub"] = data.PublisherName; -- book and dissertation
else -- cite thesis
OCinSoutput.rft_val_fmt = "info:ofi/fmt:kev:mtx:dissertation"; -- dissertation metadata identifier
OCinSoutput["rft.title"] = data.Title; -- dissertation (also patent but that is not yet supported)
OCinSoutput["rft.degree"] = data.Degree; -- dissertation only
OCinSoutput['rft.inst'] = data.PublisherName; -- book and dissertation
end
-- NB. Not currently supported are "info:ofi/fmt:kev:mtx:patent", "info:ofi/fmt:kev:mtx:dc", "info:ofi/fmt:kev:mtx:sch_svc", "info:ofi/fmt:kev:mtx:ctx"
-- and now common parameters (as much as possible)
OCinSoutput["rft.date"] = data.Date; -- book, journal, dissertation
for k, v in pairs( data.ID_list ) do -- what to do about these? For now assume that they are common to all?
if k == 'ISBN' then v = v:gsub( "[^-0-9X]", "" ); end
local id = cfg.id_handlers[k].COinS;
if string.sub( id or "", 1, 4 ) == 'info' then -- for ids that are in the info:registry
OCinSoutput["rft_id"] = table.concat{ id, "/", v };
elseif string.sub (id or "", 1, 3 ) == 'rft' then -- for isbn, issn, eissn, etc. that have defined COinS keywords
OCinSoutput[ id ] = v;
elseif 'url' == id then -- for urls that are assembled in ~/Identifiers; |asin= and |ol=
OCinSoutput["rft_id"] = table.concat ({data.ID_list[k], "#id-name=", cfg.id_handlers[k].label});
elseif id then -- when cfg.id_handlers[k].COinS is not nil so urls created here
OCinSoutput["rft_id"] = table.concat{ cfg.id_handlers[k].prefix, v, cfg.id_handlers[k].suffix or '', "#id-name=", cfg.id_handlers[k].label }; -- others; provide a URL and indicate identifier name as #fragment (human-readable, but transparent to browsers)
end
end
local last, first;
for k, v in ipairs( data.Authors ) do
last, first = coins_cleanup (v.last), coins_cleanup (v.first or ''); -- replace any nowiki stripmarkers, non-printing or invisible characters
if k == 1 then -- for the first author name only
if is_set(last) and is_set(first) then -- set these COinS values if |first= and |last= specify the first author name
OCinSoutput["rft.aulast"] = last; -- book, journal, dissertation
OCinSoutput["rft.aufirst"] = first; -- book, journal, dissertation
elseif is_set(last) then
OCinSoutput["rft.au"] = last; -- book, journal, dissertation -- otherwise use this form for the first name
end
else -- for all other authors
if is_set(last) and is_set(first) then
OCinSoutput["rft.au"] = table.concat{ last, ", ", first }; -- book, journal, dissertation
elseif is_set(last) then
OCinSoutput["rft.au"] = last; -- book, journal, dissertation
end
-- TODO: At present we do not report "et al.". Add anything special if this condition applies?
end
end
OCinSoutput.rft_id = data.URL;
OCinSoutput.rfr_id = table.concat{ "info:sid/", mw.site.server:match( "[^/]*$" ), ":", data.RawPage };
-- TODO: Add optional extra info:
-- rfr_dat=#REVISION<version> (referrer private data)
-- ctx_id=<data.RawPage>#<ref> (identifier for the context object)
-- ctx_tim=<ts> (timestamp in format yyyy-mm-ddThh:mm:ssTZD or yyyy-mm-dd)
-- ctx_enc=info:ofi/enc:UTF-8 (character encoding)
OCinSoutput = setmetatable( OCinSoutput, nil );
-- sort with version string always first, and combine.
-- table.sort( OCinSoutput );
table.insert( OCinSoutput, 1, "ctx_ver=" .. ctx_ver ); -- such as "Z39.88-2004"
return table.concat(OCinSoutput, "&");
end
--[[--------------------------< S E T _ S E L E C T E D _ M O D U L E S >--------------------------------------
Sets local cfg table and imported functions table to same (live or sandbox) as that used by the other modules.
]]
local function set_selected_modules (cfg_table_ptr, utilities_page_ptr)
cfg = cfg_table_ptr;
has_accept_as_written = utilities_page_ptr.has_accept_as_written; -- import functions from selected Module:Citation/CS1/Utilities module
is_set = utilities_page_ptr.is_set;
in_array = utilities_page_ptr.in_array;
remove_wiki_link = utilities_page_ptr.remove_wiki_link;
strip_apostrophe_markup = utilities_page_ptr.strip_apostrophe_markup;
end
--[[--------------------------< E X P O R T E D F U N C T I O N S >------------------------------------------
]]
return {
make_coins_title = make_coins_title,
get_coins_pages = get_coins_pages,
COinS = COinS,
set_selected_modules = set_selected_modules,
}
2eba9cn0u4yseyeujt1vmrglxrgcllo
Modulus:Citation/CS1/styles.css
828
325116
3960559
2026-05-18T19:46:43Z
JimKillock
109532
Prima adumbratio
3960559
sanitized-css
text/css
/* Protection icon
the following line controls the page-protection icon in the upper right corner
it must remain within this comment
{{sandbox other||{{pp-template}}}}
*/
/* Overrides
Some wikis do not override user agent default styles for HTML <cite> and <q>,
unlike en.wp. On en.wp, keep these the same as [[MediaWiki:Common.css]].
The word-wrap and :target styles were moved here from Common.css.
On en.wp, keep these the same as [[Template:Citation/styles.css]].
*/
cite.citation {
font-style: inherit; /* Remove italics for <cite> */
/* Break long urls, etc., rather than overflowing box */
word-wrap: break-word;
}
.citation q {
quotes: '"' '"' "'" "'"; /* Straight quote marks for <q> */
}
/* Highlight linked elements (such as clicked references) in blue */
.citation:target {
/* ignore the linter - all browsers of interest implement this */
background-color: rgba(0, 127, 255, 0.133);
}
/* ID and URL access
Both core and Common.css have selector .mw-parser-output a[href$=".pdf"].external
for PDF pages. All TemplateStyles pages are hoisted to .mw-parser-output. We need
to have specificity equal to a[href$=".pdf"].external for locks to override PDF icon.
That's essentially 2 classes and 1 element.
the .id-lock-... selectors are for use by non-citation templates like
{{Catalog lookup link}}
bg-size `contain` in Minerva and Timeless is too large, so we set a size for them
and then exclude them later
*/
.id-lock-free.id-lock-free a {
background: url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/65/Lock-green.svg)
right 0.1em center/9px no-repeat;
}
.id-lock-limited.id-lock-limited a,
.id-lock-registration.id-lock-registration a {
background: url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d6/Lock-gray-alt-2.svg)
right 0.1em center/9px no-repeat;
}
.id-lock-subscription.id-lock-subscription a {
background: url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/aa/Lock-red-alt-2.svg)
right 0.1em center/9px no-repeat;
}
/* Wikisource
Wikisource icon when |chapter= or |title= is wikilinked to Wikisource
as in cite wikisource
*/
.cs1-ws-icon a {
background: url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4c/Wikisource-logo.svg)
right 0.1em center/12px no-repeat;
}
body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .id-lock-free a,
body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .id-lock-limited a,
body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .id-lock-registration a,
body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .id-lock-subscription a,
body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .cs1-ws-icon a {
background-size: contain;
/* Common.css has a padding set for PDF URLs. bg-contain expands to the
* size of the padding which makes the icons very large. we "reset" the
* padding here. 1em picked out of a hat based on console having a similar
* rule from elsewhere
*/
padding: 0 1em 0 0;
}
/* Errors and maintenance */
.cs1-code {
/* <code>...</code> style override: mediawiki's css definition is specified here:
https://git.wikimedia.org/blob/mediawiki%2Fcore.git/
69cd73811f7aadd093050dbf20ed70ef0b42a713/skins%2Fcommon%2FcommonElements.css#L199
*/
color: inherit;
background: inherit;
border: none;
padding: inherit;
}
.cs1-hidden-error {
display: none;
color: var(--color-error, #bf3c2c);
}
.cs1-visible-error {
color: var(--color-error, #bf3c2c);
}
.cs1-maint {
display: none;
color: #085;
margin-left: 0.3em;
}
/* kerning */
.cs1-kern-left {
padding-left: 0.2em;
}
.cs1-kern-right {
padding-right: 0.2em;
}
/* selflinks – avoid bold font style when cs1|2 template links to the current page */
.citation .mw-selflink {
font-weight: inherit;
}
@media screen {
/* Small text size
Set small text size in one place. 0.95 (here) * 0.9 (from references list) is
~0.85, which is the lower bound for size for accessibility. Old styling for this
was just 0.85. We could write the rule so that when this template is inside
references/reflist, only then does it multiply by 0.95; else multiply by 0.85 */
.cs1-format {
font-size: 95%;
}
html.skin-theme-clientpref-night .cs1-maint {
color: #18911f;
}
}
@media screen and (prefers-color-scheme: dark) {
html.skin-theme-clientpref-os .cs1-maint {
color: #18911f;
}
}
2wrho6o1q12cvwhaslan5n9g140q3wl
Dale Chihuly
0
325117
3960583
2026-05-18T22:08:01Z
Bartholomite
116968
nova
3960583
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Dale Patricius Chihuly}} (natus [[Tacoma]]e die [[20 Septembris]] [[1941]]) est artifex vitri [[CFA|Americanus]]. Alumnus [[Universitas Vasingtoniensis|Universitatis Vasingtoniensis]] et [[Universitas Wisconsinensis|Universitatis Wisconsinensis]] est.
== Pinacotheca operae selectae ==
<gallery>
Glass.sculpture.kewgardens.london.arp.jpg|''The Sun'' (''Sol'')
Chandelier in the rotunda of the V and A museum - geograph.org.uk - 1569071.jpg|Candelabrum
Fiori Boat (2018) by Dale Chihuly.jpg|''Fiori Boat'' (2018, ''Navis Floralis'')
Sapphire Star (2010) by Dale Chihuly.jpg|''Sapphire Star (2010, ''Stella Sapphira'')
</gallery>
== Bibliographia ==
* William Warmus and Dana Self (1996). ''Chihuly Over Venice''. Seattli: Portland Press.
* Donald Kuspit (1998). ''Chihuly''. Novi Eboraci: Harry N. Abrams.
* William Warmus (2000). ''The Essential Dale Chihuly''. Novi Eboraci: Harry N. Abrams.
* Nathan Kernan (2003). ''Chihuly Drawing''. Portland Press. ISBN 1-57684-019-0
* Margaret L. Kaplan (2008). ''Dale Chihuly: 365 Days''. Novi Eboraci: Harry N. Abrams.
* Warmus, William; Oldknow, Tina (2020). ''Venice and American Studio Glass''. Mediolani: Skira. ISBN 9788857243870.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat}}
{{Fontes biographici}}
* [http://www.chihuly.com/ Situs interretialis]
{{Lifetime|1941||Chihuly, Dale Patricius}}
[[Categoria:Alumni Universitatis Vasingtoniensis]]
[[Categoria:Alumni Universitatis Wisconsinensis]]
[[Categoria:Pictores Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Sculptores Civitatum Foederatarum]]
tlu55k40dhz2tj34h5obv2xbsazvczh
3960585
3960583
2026-05-18T22:12:25Z
Bartholomite
116968
3960585
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Dale Patricius Chihuly}} (natus [[Tacoma]]e die [[20 Septembris]] [[1941]]) est artifex vitri [[CFA|Americanus]]. Notus est ob magnas [[sculptura]]s [[vitrum|vitreas]]. Alumnus [[Universitas Vasingtoniensis|Universitatis Vasingtoniensis]] et [[Universitas Wisconsinensis|Universitatis Wisconsinensis]] est.
== Pinacotheca operae selectae ==
<gallery>
Glass.sculpture.kewgardens.london.arp.jpg|''The Sun'' (''Sol'')
Chandelier in the rotunda of the V and A museum - geograph.org.uk - 1569071.jpg|Candelabrum
Fiori Boat (2018) by Dale Chihuly.jpg|''Fiori Boat'' (2018, ''Navis Floralis'')
Sapphire Star (2010) by Dale Chihuly.jpg|''Sapphire Star (2010, ''Stella Sapphira'')
</gallery>
== Bibliographia ==
* William Warmus and Dana Self (1996). ''Chihuly Over Venice''. Seattli: Portland Press.
* Donald Kuspit (1998). ''Chihuly''. Novi Eboraci: Harry N. Abrams.
* William Warmus (2000). ''The Essential Dale Chihuly''. Novi Eboraci: Harry N. Abrams.
* Nathan Kernan (2003). ''Chihuly Drawing''. Portland Press. ISBN 1-57684-019-0
* Margaret L. Kaplan (2008). ''Dale Chihuly: 365 Days''. Novi Eboraci: Harry N. Abrams.
* Warmus, William; Oldknow, Tina (2020). ''Venice and American Studio Glass''. Mediolani: Skira. ISBN 9788857243870.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat}}
{{Fontes biographici}}
* [http://www.chihuly.com/ Situs interretialis]
{{Lifetime|1941||Chihuly, Dale Patricius}}
[[Categoria:Alumni Universitatis Vasingtoniensis]]
[[Categoria:Alumni Universitatis Wisconsinensis]]
[[Categoria:Incolae Vasingtoniae civitatis]]
[[Categoria:Pictores Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Sculptores Civitatum Foederatarum]]
ah7k69omo8byvwbedzu6saufp4yxtms
The Seattle Times
0
325118
3960620
2026-05-19T02:35:46Z
Bartholomite
116968
nova
3960620
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa societatis
| nomen = The Seattle Times
| imago = The Seattle Times logo.svg
| de_imagine = [[Logotypus]]
| fundatus = 1886
| praetorium = [[Seattlum]]
| dux = Ryan Blethen
| opus = [[Diarium]]
}}
{{ores|The Seattle Times}} ('Tempora Seattlensia') est [[diarium]] [[Civitates Foederatae|Americanum]], [[Seattlum|Seattli]] quotidie editum. Quod diarium, die [[2 Maii]] [[1886]] ab Thoma H. Dempsey et Iudo R. Andrews conditum. 11 [[Praemium Pulitzer|Praemia Pulitzerana]] accepit.
== Bibliographia==
* Crowley, Gualterius (2006). [https://www.historylink.org/File/7896 ''The Seattle Times'' publishes its first edition edited by new co-owner Alden J. Blethen on August 10, 1896]. ''HistoryLink''.
* Meany, Edmundus S. (1923). [https://www.jstor.org/stable/23908638 Newspapers of Washington Territory]. ''The Washington Historical Quarterly, 14''.
== Nexus externi ==
* [https://www.seattletimes.com/ Situs interretialis]
{{Titulus italicus}}
{{Diarium-stipula}}
[[Categoria:Diaria Anglice edita]]
[[Categoria:Diaria in Civitatibus Foederatis edita]]
[[Categoria:Praemium Pulitzer]]
[[Categoria:Seattlum]]
fapmb26p30vx5xn1wh1crvz0ygnexlh