Vicipaedia lawiki https://la.wikipedia.org/wiki/Vicipaedia:Pagina_prima MediaWiki 1.47.0-wmf.13 first-letter Media Specialis Disputatio Usor Disputatio Usoris Vicipaedia Disputatio Vicipaediae Fasciculus Disputatio Fasciculi MediaWiki Disputatio MediaWiki Formula Disputatio Formulae Auxilium Disputatio Auxilii Categoria Disputatio Categoriae Porta Disputatio Portae Adumbratio Disputatio Adumbrationis TimedText TimedText talk Modulus Disputatio Moduli Event Event talk 0 799 3977053 3958342 2026-08-04T07:25:46Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3977053 wikitext text/x-wiki {{L-1}} {{Capsa principis Vicidata | nomen = Augustus | titulus = [[Index Imperatorum Romanorum|primus]] imperator Romanus | image = Statue-Augustus.jpg | caption = Statua Augusti, [[Augustus loricatus]] dicta | image_size = | principatus = [[16 Ianuarii|16 Ian.]] [[27 a.C.n.]]—[[19 Augusti]] [[14]] | coronatio = | investitura = | nomen_plenum = Imperator Gaius Iulius Divi Filius Caesar Octavianus Augustus | nomen_natale = | sermo_proprius1 = | sermo_proprius1_nomen1 = | sermo_proprius2 = | sermo_proprius2_nomen1 = | baptisma = | partus = [[23 Septembris]] [[63 a.C.n.]] | locus_natalis = [[Roma antiqua|Roma]] | obitus = [[19 Augusti]] [[14]] (75 annos) | locus_mortis = [[Nola]] | dies_sepulturae = | locus_sepulturae = [[Mausoleum Augusti]] | predecessor = | typus_successoris = | heres = | successor = [[Tiberius (imperator)|Tiberius]] | regina = | consors = | uxor = [[Clodia Pulchra]] ([[42 a.C.n.|42]]–[[40 a.C.n.|40]]) | uxor 1 = [[Scribonia]] ([[40 a.C.n.|40]]–[[38 a.C.n.|38]]) | uxor 2 = [[Livia|Livia Drusilla]] ([[37 a.C.n.|37]]–[[14]]) | domus = | hymnus_regalis = | sententia_regalis = | pater = [[Gaius Octavius]] | mater = [[Atia Balba Caesonia]] | prognati = [[Iulia maior]]<br/>[[Gaius Iulius Caesar Vipsanianus]] (adoptatus)<br/>[[Lucius Caesar]] (adoptatus)<br/>[[Agrippa Postumus]] (adoptatus)<br/>[[Tiberius (imperator)|Tiberius]] (adoptatus) | religio = | signatura = }} '''Augustus''', [[nomen|nomine]] nativo '''Gaius Octavius,''' adoptione '''Gaius Iulius Caesar Octavianus,''' deinde '''Imperator Caesar Divi filius Augustus,''' post [[mors|mortem]] '''Divus Augustus''' tantum<ref>[[Graece]] Γάϊος Ὀκταούιος (Dio Cassius, lib. 45), denuo Καῖσαρ Σεβαστός θεός (Lucianus, ''Macrobii'' 21), h.e. "Gaius Octavius" et "Caesar Augustus deus."</ref> (natus ante diem IX Kal. Octobribus, [[Marcus Tullius Cicero|M. Tullio Cicerone]] [[Gaius Antonius Hybrida|C. Antonio Hybrida]] consulibus, sive [[23 Septembris]] [[63 a.C.n.]]; mortuus ante diem XIV Kal. Septembribus, [[Marcus Iunius Silanus Torquatus|M. Iunio Silano Torquato]] [[Lucius Norbanus Balbus|L. Norbano Balbo]] consulibus, sive [[19 Augusti]] [[14]] [[Anno Domini|p.C.n.]]), fuit [[Gaius Iulius Caesar|Gaii Iulii Caesaris]] [[dictator]]is [[heres]] et [[Bella Civilia (44-30 a.C.n.)|bellorum]] [[Triumviratus alter|triumviratus secundi]] [[victor]], qui ab anno 723 [[AUC|a.V.c]] [[30 a.C.n.]] fere usque ad mortem [[Imperium Romanum|Imperio Romano]] praefuit. Seriem [[imperator]]um vel Caesarum qui [[Romani]]s modo [[monarchia|monarchico]] imperaverunt condidit. ==De origine et nominibus== Fuit [[filius]] [[Gaius Octavius|C. Octavii]] [[eques Romanus|equitis]] [[plebs|plebei]] et [[Atia (Augusti mater)|Atia]]e; haec filia [[soror]]is erat [[Gaius Iulius Caesar|C. Caesaris]] [[dictator]]is futuri. C. Octavius duas filias genuit, quarum [[Octavia maior|maior]] (e matrimonio primo) [[Sextus Appuleius (praefectus urbi Romae)|Sex. Appuleio]] nupserit; [[Octavia minor|minor]] autem, soror Octavii nostri uterina, a [[Marcus Antonius|M. Antonio]] triumviro ducta erit. Octavius ipse, natu minimus, [[Roma]]e natus est "[[63 a.C.n.|M. Tullio Cicerone, C. Antonio conss.]] [[23 Septembris]], paulo ante solis exortum, [[regio]]ne [[Palatinus mons|Palati]], [[ad Capita Bubulo]]," sicut Suetonius minutius refert.<ref>Suetonius, ''[[De vita Caesarum]],'' "Divus Augustus" 5; de fama nativitatis Augusti "in avito suburbano iuxta [[Velitrae|Velitras]]" vide cap. 6</ref> A parentibus "[[C.]] Octavius" nominatus est; cui nomini addere licet, secundum [[Suetonius|Suetonium]], cognomen vel agnomen "Thurinus" e [[pagus Thurinus|regione]] ubi parentes habitabant: :"Thurinum [[cognomen|cognominatum]] satis certa probatione tradiderim, nactus [[puer]]ilem imagunculam eius [[aër]]eam veterem, [[ferrum|ferreis]] et paene iam exolescentibus [[littera|litteris]] hoc nomine inscriptam, quae dono a me [[Hadrianus (imperator)|principi]] data inter cubiculi [[Lares]] colitur. Sed et a [[Marcus Antonius|M. Antonio]] in [[Epistulae Marci Antonii|epistolis]] per contumeliam saepe Thurinus appellatur, et ipse nihil amplius quam mirari se rescribit, pro obprobrio sibi prius nomen obici."<ref>Suetonius, ''[[De vita Caesarum]],'' "Divus Augustus," 7.</ref> A [[Gaius Iulius Caesar|Gaio Iulio Caesare]], [[mater|matris]] [[avunculus|avunculo]], per testamentum [[adoptio|adoptatus]], nomen "C. Iulius C. f. Caesar" a [[44 a.C.n.|44]] (quo anno ille necatus est) gessit, sed a [[42 a.C.n.|42]] "C. Iulius Divi f. Caesar" (C. Caesare iam inter deos recepto); ab anno fere 31 vel antea "Imperator Caesar Divi f.". His appellationibus a quibusdam additur "Octavianus", quo agnomine commemoratur gens eius originalis.<ref>"Caesar Octavianus": [[Cicero]], [[Epistulae ad familiares]] 12.23.2, 12.25.4; sic etiam [[Gaius Asinius Pollio]], [[Epistulae ad familiares|ibidem]] 10.33.3. Apud historicos recentiores "C. Iulius C. f. Caesar (Octavianus)": sic e.g. Syme (1933) p. 307 ff.</ref> Die [[16 Ianuarii]] [[27 a.C.n.|27]], [[Senatus Romanus|Senatus]] agnomen honorificum ''Augustus'' ei concessit; abeo appellatus est "Imperator Caesar Divi f. Augustus," idque nomen usque ad mortem gessit. Post obitum inter [[deus|deos]] receptus, Divus Augustus appellatur. Mensis Sextilis quoque est nominata ex Augusto. Qui nominibus simplicibus uti velint ''Octavium'' usque ad 44 a.C.n. nuncupant, ''Octavianum'' inde ad 27 a.C.n., at postea ''Augustum'' ([[Graece]] {{Polytonic|Ὀκτάβιος}}, {{Polytonic|Ὀκταβιανός}}, {{Polytonic|Αὔγουστος}} sive {{Polytonic|Σεβαστός}}). == Iuvenis et triumvir == [[Fasciculus:NAMA Auguste.jpg|thumb|upright=0.8|left|[[Augustus (statua equestris Atheniensis)|Fragmentum statuae equestris]] Octaviani iuvenis [[Athenae|Athenis]] in [[Museum Archaeologicum Nationale (Athenae)|Museo Archaeologico Nationali]] servatum.]] [[Gaius Octavius|Patre]] anno [[59 a.C.n.]] mortuo, [[mater]] [[Lucius Marcius Philippus (consul 56 a.C.n.)|L. Philippo]] nupsit. Ei erat una soror, nomine Octavia Minor. Octavius duodecimum annum agens [[avia]]m [[Iulia (M. Balbi uxor)|Iuliam]] defunctam pro contione laudavit; qua mortua vitricus L. Philippus cum matre [[iuvenis|iuvenem]] [[educatio|erudiendam]] curavit. Hic [[toga virilis|togam virilem]] curulis legati die [[18 Octobris]] [[48 a.C.n.|48]] sumpsit<ref>"XV K(alendas) Nov<e=I>mbr(es): eo die Caesar togam virilem sumpsit; supplicatio Spei et Iuve[ntuti]": [[Feriale Cumanum]] ({{CIL|10|03875}}) v. 5.</ref> eodemque tempore ad [[Collegium Pontificum]] electus est, loco [[Lucius Domitius Ahenobarbus (consul 54 a.C.n.)|L. Ahenobarbi]] nuper mortui usurpato.<ref>[[Nicolaus Damascenus]], ''[[Vita Augusti (Nicolaus)|Vita Augusti]]'' ({{FGrH}} 90 F 127)</ref> Etsi [[res militaris|rei militaris]] expers militaribus donis anno [[46 a.C.n.]] [[Triumphi Gai Iulii Caesaris|triumpho Caesaris Africano]] adiudicatus est; pro Caesare [[ludus scaenicus|ludis scaenicis]] tam [[Latine|Latinis]] quam [[Graece|Graecis]] ostentatis praesedit; [[Marcus Vipsanius Agrippa|M. Agrippae]] a [[pueritia]] amicus, clementiam pro [[frater|fratre]] [[Lucius Vipsanius Agrippa (filius)|Lucio Agrippa]], [[Marcus Porcius Cato Uticensis|Catonis]] sectatore iamque Caesaris captivo, postulavit. Paulo postea aegrotabat, sed mox Caesarem in [[Hispania]]s adversus [[Gnaeus Pompeius|Cn. Pompeium]] per infestas hostibus vias, [[naufragium]] etiam passus, cum paucis comitibus subsecutus est.<ref>[[Suetonius]], ''[[De vita Caesarum]]'' "Divus Augustus," 8; [[Nicolaus Damascenus]], ''[[Vita Augusti (Nicolaus)|Vita Augusti]],'' 3-15.</ref> Caesar expeditionem in [[Dacia|Dacos]] et inde in [[Parthia|Parthos]] intendens, Octavio ad has res praeparandas [[Apollonia]]m praemisso, [[15 Martii|Idibus Martiis]] [[44 a.C.n.]] necatus est. Octavius, qui litteras de morte avunculi statim a matre recepit, an ad exercitum eo tempore in [[Macedonia (provincia Romana)|Macedonia]] collocatum, praefecto [[Marcus Acilius Caninus|M. Acilio]], properare oporteret dubitavit; statuit autem in [[Italia]]m redire. [[Lupiae|Lupias]] igitur indeque [[Brundisium]] profectus certior factus est seipsum heredem Caesaris principalem esse. Vitrico eum per epistulas hereditatem nomenque Caesaris abicere suadente, matre dubitante, Octavius accipere patremque adoptivum vindicare decrevit.<ref>[[Nicolaus Damascenus]], ''[[Vita Augusti (Nicolaus)|Vita Augusti]]'' 16-18; [[Suetonius]], "Divus Augustus" 8; [[Velleius Paterculus]], ''[[Historiae (Velleius)|Historiae]]'' 2.59-60</ref> Neapolim<ref>[[Cicero]], ''[[Epistulae ad Atticum]]'' 14.10-12.</ref> et inde Romam sine mora progressus, laude fideque legionum et clientium Caesaris graduatim congestis, die [[6 Maii]] [[44 a.C.n.|44]] in urbem advenit. Ibi a [[Marcus Antonius (triumvir)|M. Antonio]] solo [[consul]]e, dictatoris mortui [[magister equitum|equitum magistro]] primum sicut cliens, mox sicut aemulus receptus est. Anno 44 exeunte Antonius ad [[Gallia Cisalpina|Galliam Cisalpinam]] recessit, quam provinciam suam (contra [[Decimus Iunius Brutus Albinus|D. Brutum]] Caesaris sicarius) frustra reclamabat. "Octavianus" (sic enim abhinc oportet nuncupare) iussu senatús ibi die [[21 Aprilis]] [[43 a.C.n.|43]] cum [[consul]]e [[Aulus Hirtius|Aulo Hirtio]] in [[proelium iuxta Mutinam (43 a.C.n.|proelio]] iuxta [[Mutina]]m Antonium aggressus est, bono successu. Decimo Bruto autem ob victorias a Senatú laudato et elevato, Octavianus Romam cum [[exercitus|exercitu]] aggressus est consulatumque (Hirtio et [[Gaius Vibius Pansa Caetronianus|Pansa]] in proeliis mortuis) pro se et cognatum [[Quintus Pedius|Q. Pedium]] die [[17 Augusti]] [[43 a.C.n.|43]] reclamavit. Mense Octobri, [[Bononia]]m profectus, se cum [[Marcus Antonius|Marco Antonio]] [[Marcus Aemilius Lepidus (triumvir)|Marcoque Lepido]] [[triumviratus|triumviratu]] iunxit; qui mox sicarios a [[Roma]] expulserunt multosque alios, ad numerum duorum milium tam senatorum quam equitum, in [[proscriptio]]nibus damnaverunt. Proscripti sunt [[Marcus Tullius Cicero|Cicero]] (et fugiens statim necatus), [[Lucius Iulius Caesar (consul 64 a.C.n.)|Lucius Caesar]] Antonii avunculus (sed postea exculpatus), [[Lucius Aemilius Lepidus Paullus|Lucius Lepidus Paullus]] Marci Lepidi [[frater]], qui apud [[Marcus Iunius Brutus|Marcum Iunium Brutum]] effugit. [[Fasciculus:Antony with Octavian aureus.jpg|thumb|[[Aureus]] effigies [[Marcus Antonius|M. Antonii]] et Octaviani monstrans, anno 41 a.C.n. ad [[Triumviratus#Alter Triumviratus|Triumviratum]] commemorandum incusus. Obv.: <small>M ANT IMP AVG III VIR R P C M BARBAT Q P</small>. Rev.: <small>CAESAR IMP PONT III VIR R P C</small>.]] A die [[1 Ianuarii]] [[42 a.C.n.]], C. Caesare decreto Senatús inter deos numeratus, Octaviano "Divi filius" nuncupari licuit. Mense Octobri eiusdem anni ille cum Antonio et M. Agrippa bis in [[Proelium iuxta Philippos commissum|proelio]] iuxta [[Philippi|Philippos]] [[Marcus Iunius Brutus|M. Brutum]] et [[Gaius Cassius Longinus|C. Cassium]] debellaverunt, qui ambo mortem sibi consciverunt. Octavianus ipse, in proelio haud bene meritus, contra inimicos devictos se crudelem monstravit. Quo facto imperium inter triumviros depertitum est, Gallia, Hispania et Italia Octaviano attributis, Lepido Africa et Sicilia, Antonio [[Aegyptus]]. Octavianus Romam rediit, ubi eum reginam [[Cleopatra VII|Cleopatram]], amatam quondam Iulii Caesaris, [[uxor]]em duxisse Octavianus nuntiavit Romae, et autem Antonium non esse virum verum Romanum, cum reginae Aegyptiae provincias Romanas dedisset; [[bellum]] contra eum non itaque civile fore. Antonius autem [[Ptolemaeus Caesar|Caesarion]]i, filio Cleopatrae Caesarisque, favit, annoque [[31 a.C.n.]] ad [[Actium]] [[Actiaca pugna|pugna navali]] contra Octavianum decertavit. Octavianus et Agrippa eum vicerunt et Antonius Cleopatraque mortem sibi consciverunt. [[Aegyptus]] autem provincia Octaviani, paene regnum clientele, sub praefectis fiebat, qui equestrem ordinem ab eo obtinuerant hanc ementissimam terram ad administrandam; [[senator]]es ne itinera eo facerent vetiti sunt. ==Imperator== [[Fasciculus:August_Labicana_Massimo_Inv56230.jpg|thumb|upright=0.8|left|[[Augusti Pontificis Maximi effigies]] ([[Museum Nationale Romanum]]).]] Post [[Actiaca pugna|Actiacam Pugnam]], Octavianus [[exercitus|exercitum]] suum dimisit. [[Consul]]atus quinquennium gessit, sed anno [[27 a.C.n.]] potestates [[Senatus|Senatui]] reddidit honores et gratias exspectans, cum [[bellum civile|bella civilia]] longa finivisset. Tunc et [[clipeus virtutis]] ei datus est. Senatus etiam ei imperium [[proconsul]]are [[Hispania]]e, [[Gallia]]e, [[Syria]]e, et Aegypti dedit—[[duodecim]] de viginti-duo provinciis in toto. Legatos Augustus misit pro praetore ad suas [[provincia]]s administrandas. "Per consensum omnium universorum potitus rerum omnium" ipse scripsit.<ref>''[[Res gestae Divi Augusti]]'' 34.</ref> Alteri legati [[proconsul]]ibus, quibus provinciae sine copias a senatu mandatae erant, responsa respectaverunt, quae ad legatos Augusti ab eo data erant. Etiam appellationem Augusti enim senatus dedit ac titulum Principis Senatus, quod ei dabat primam in Senatu Romano vocem. Augustus autem publice Princeps appellari maluit. Anno [[23 a.C.n.]], consulatum repudiavit et [[tribunus|tribunatum]] iniit nomine tribunicia potestas (quia patricius adoptione fuerat). Pontificem autem maximum esse necesse ei vidit. Patronus omnium incolarum Italiae et regnarum clientelium autem fiebat, auctoritate, non potestate maiorem esse quam ceteros nobiles voluit. Et quia divitissimus omnium esset, et nomen Caesaris tulerit, id adipisci potuit. Augustus magna cum sagacitate prudentiaque primum locum rei publicae gessit. Cum custodes habuerit, tamen erant secretos. Natura infirme exercitus non ipse duxit—bis id conatus—sed Germanicum et Tiberium in [[Germani|Germanos]] misit. Primum autem exercitum perpetuum creavit in loco huius [[agricola (munus)|agricolarum]] Italicae; limites imperii castris legionum et cohortum et autem [[murus|muris]] vel vallis inter eas munivit. Romae [[praetoriani]]s novum praesidium conlocavit, quod etiam principem ipsum defenderet. Nulla cetera bella maiora gessit, at fines imperii [[Danubius|Danuvii]] et [[Rhenus|Rheni]] instituit. Solus conatus limites propagare [[Clades Variana|cladem Varianam]] (sub [[Publius Quinctilius Varus|Publio Quinctilio Varo]]) anno [[9]] tulit. Multos per [[annus|annos]] conatus est [[Germania]]m subicere, sed [[Cherusci]], [[Arminius|Arminio]] duce, resistebant. Augustus in oriente imperium in [[Armenia]] instituit, et [[pax|pacem]] cum [[Parthia|Parthis]] composuit. Roma sub eius imperio placidissima et felicissima habebatur. Incipit Pax Romana, aetas centum annorum. Apud [[Suetonius|Suetonium]], "urbem neque pro maiestate imperii ornatam et inundationibus incendiisque obnoxiam excoluit adeo, ut iure sit gloriatus [[marmoream se relinquere quam latericiam accepisset]]." Novam [[iudicium|curiam]], novas aedes, et [[Theatrum Pompeii]] [[aedificium|aedificavit]]. Etiam Augusto [[patronus|patrono]] [[ars|artium]], [[poeta]]s, [[pictor]]es, [[sculptor]]es [[architectura|archictectosque]] adiuvit. Patronus [[Gaius Maecenas]], [[rerum scriptor]] [[Livius]], et poetae [[Ovidius]], [[Propertius]], [[Tibullus]], et praecipue [[Quintus Horatius Flaccus|Horatius]] [[Publius Vergilius Maro|Vergiliusque]] sub imperio [[floruit|floruerunt]]. ==Familia et successio== Octavianus [[Claudia (Octaviani uxor)|Claudia]]m, [[Publius Clodius Pulcher|P. Clodii Pulchri]] et [[Fulvia (Marci Antonii uxor)|Fulvia]]e[[ filia]]m, in [[matrimonium]] duxit, sed intactam matri remisit. Postea [[Scribonia (Octaviani uxor)|Scribonia]]m [[uxor]]em duxit, e qua genuit [[Iulia Maior|Iuliam]], eius filia sola, sed Scriboniam quoque reiecit ut [[Livia Drusilla|Liviam]], filiam [[Marcus Livius Drusus Claudianus|Marci Livii Drusi Claudiani]] Aufidiaeque, duceret. Tempore mortis Augusti, ad liberam rem publicam reverti cum non potuissent, successorem invenire necesse erat. Ab Augusto primus antepositus erat [[Marcellus]], vir filiae Iuliae, sed Marcellus obiit, fortasse [[venenum|veneno]] necatus, anno [[23 a.C.n.]]. Eodem anno, Augustus aegrescebat et putabat se mox moriturum. Propter hoc, [[anulus|anulum]] suum tradidit Agrippae, sed Augustus vires recuperavit. Post mortem Marcelli, Iulia [[Marcus Vipsanius Agrippa|Marco Agrippae]] nupsit, cuius [[liberi]] erant [[Gaius Caesar]], [[Lucius Caesar]], [[Iulia minor]], [[Agrippina maior]], et [[Postumus Agrippa]] (qui natus est post mortem Agrippae). Augustus Gaium Luciumque adoptavit favitque [[Nero Claudius Drusus|Neroni Claudio Druso]] et [[Tiberius (imperator)|Tiberio]], filiis uxoris suae [[Livia]]e. Drusus autem anno [[9 a.C.n.]] et Gaius Luciusque annis [[2]] et [[4]] mortui sunt. Tiberius et Postumus ab Augusto adoptati sunt; Augusto mortuo, Postumoque necato, Tiberius principi successit. Augustus mortuus inter [[divus|divos]] a [[Senatus Romanus|Senatu]] relatus est. Eius appellatio omnium imperatorum sequentium appellatio facta est. Eius cineres in [[Mausoleum Augusti|Mausoleo Augusti]] positae sunt. ==Indoles== Augustus erat "[[cibus|cibi]] minimi . . . atque vulgaris fere," secundum [[Suetonius|Suetonium]]. "[[Panis secundarius|Secundarium panem]] et [[piscis|pisciculos]] minutos et [[caseus manu pressus|caseum bibulum manu pressum]] et [[ficus|ficos]] [[viridis|virides]] [[ficus bifera|biferas]] maxime appetebat. Vescebatur . . . quocumque tempore et loco quo [[stomachus]] desiderasset," additque auctor verba nonnulla ex [[epistula|epistulis]] Augusti: "Nos in essedo panem et [[palmula]]s gustavimus"; "dum lectica ex regia domum redeo, panis unciam cum paucis acinis [[uva duracina|uvae duracinae]] comedi"; "in balineo demum post horam primam noctis duas buccas manducavi prius quam ungui inciperem." Interdum ante initum vel post dimissum convivium solus cenitabat. [[Vinum|Vini]] parcissimus erat: "Quotiens largissime se invitaret, senos [[sextans|sextantes]] non excessit, aut si excessisset, [[vomitus|reiciebat]]"; maxime delectatus est [[vinum Raeticum|vino Raetico]], sed pro potione extra cenas sumebat perfusum [[aqua]] frigida panem aut [[cucumis|cucumeris]] frustum vel [[lactuca|lactuculae]] [[thyrsus|thyrsum]] aut [[malum]].<ref>Suetonius, ''[[De vita Caesarum]]'' "Augustus," 76-77.</ref> Talia Suetonius; secundum [[Plinius maior|Plinium]] [[uva]]s passas Raeticas "ex [[Verona|Veronensium]] agro" praetulit; vinum autem minime Raeticum, potius [[vinum Setinum|Setinum]].<ref>{{Pnh}} 14.16, 14.61.</ref> [[Cena Dodecatheos|Cenam "duodecim deorum"]] ab Octaviano celebratam, in qua [[deus|deorum]] dearumque habitu discubuerunt convivae et hospes ipse pro [[Apollo|Apolline]] ornatus est, [[Marcus Antonius]] in epistulis descripsit.<ref>Suetonius, ''[[De vita Caesarum]]'' "Augustus" 70.</ref> De [[cena|cenis]] ab Augusto principe datis [[Suetonius]] sic refert: "Convivabatur assidue nec umquam nisi recta, non sine magno ordinum hominumque dilectu . . . convivia nonnumquam et serius inibat et maturius relinquebat, cum convivae et cenare inciperent, prius quam ille discumberet, et permanerent digresso eo. cenam ternis ferculis aut cum abundantissime senis praebebat, ut non nimio sumptu, ita summa comitate. nam et ad communionem sermonis tacentis uel summissim fabulantis prouocabat, et aut [[acroama|acro<a>mata]] et [[histrio]]nes aut etiam [[trivialis ludius|triviales ex circo lud&lt;i&gt;os]] interponebat ac frequentius [[aretalogus|aretalogos]]."<ref name=cena>Suetonius, ''[[De vita Caesarum]]'' "Augustus" 74.</ref> Inter cenas privatas se [[talus (corpus lusorium)|talis]] lusisse confessus est: "cenavi, mi Tiberi, cum isdem . . . inter cenam lusimus ''geronticos'' et heri et hodie."<ref>[[Epistulae (Augustus)|Epistula Augusti]] apud Suetonium, ''[[De vita Caesarum]]'' "Augustus" 71.</ref> Si una cum [[subrinus|nepotibus]] [[Gaius Iulius Caesar Vipsanianus|Gaio]] et [[Lucius Caesar|Lucio]] cenavit eos in imo lecto assidere mandavit.<ref>Suetonius, ''[[De vita Caesarum]]'' "Augustus" 64.</ref> Cum libertis minime cenavit.<ref name=cena>Suetonius, ''[[De vita Caesarum]]'' "Augustus" 74.</ref> Locutiones sermonesque Augusti nonnullos Suetonius refert, inter quos hanc similitudinem: "[[Celerius quam asparagi cocuntur]]."<ref>Suetonius, ''[[De vita Caesarum]],'' "Augustus" [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/L/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Augustus*.html#87 87].</ref> ==Annales vitae Octaviani== *Natus: anno [[63 a.C.n.]] *Pater: Gaius Octavius (praetor) *Mater: [[Atia]], filia [[Marcus Atius Balbus|Marci Atii Balbi]] *Nomen: Gaius Octavius *[[Cognomen]]: Thurinus, in memoriam maiorum originis (sic [[Suetonius]] scribit) *Adoptatus a [[C. Iulius Caesar|Gaio Caesare]] adoptatore; nomen Octavii nunc fuit Octavianus *Anno 48 a.C.n.: [[pontifex]] *Anno 46: cum [[C. Iulius Caesar|Gaio Caesare]] in [[Africa]] *Anno 45: cum [[C. Iulius Caesar|Gaio Caesare]] in [[Hispanica]] *Post mortem [[C. Iulius Caesar|Gaii Caesaris]] Octavianus se Gaium Iulium Caesarem nominabat *Anno 44: [[Bellum Mutense]] contra [[Marcus Antonius|Marcum Antonium]] *Anno 43: [[Consul]]; [[triumviratus|triumvir]] cum [[Marcus Aemilius Lepidus|Lepido]] et [[Marcus Antonius|Marco Antonio]]; Africa, [[Sicilia]], et [[Sardinia]] regebat *Anno 42: [[Proelium iuxta Philippos commissum|Bellum Philippense]] contra Gaium Cassium et [[Marcus Iunius Brutus|Marcum Iunium Brutum]] *Anno 40: Imperator Caesar divi filius *Anno 31: Octaviani amicus [[Vipsanius Agrippa]] in proelio navali ante [[Actium]] vicit *Anno 30: [[Alexandria]]m visitabat; [[mors]] [[Marcus Antonius|Marci Antonii]] et [[Cleopatra VII (regina Aegypti)|Cleopatrae]] *Anno 29: Curulis [[triumphus|triumphos]] [[tres]] egit: Delmaticum, Actiacum, Alexandrinum. Senatus Octaviano potestatem omnium rerum attribuit *Anno 28: [[Consul]] *Anno 27: Rem publicam restitutam declaravit; Senatus Octavianum Augustum nominavit *Anno 23: [[Consul]] *Anno 2 p.C.n.: ''Pater Patriae'' a Senatus rite nominatus *Anno 14 p.C.n.: [[Nola]]e mortuus, in conclave ubi pater mortuus erat ==Fontes de vita et principatu== *[[Aurelius Victor]], ''[[De Caesaribus (Victor)|De Caesaribus]]'' 1 *[[Cassius Dio Cocceianus|Dio]], ''[[Historia Romana (Dio)|Historia Romana]]'' libri 45–57 *''[[Epitome de Caesaribus]]'' 1 *[[Eutropius (rerum gestarum scriptor)|Eutropius]], ''[[Breviarium (Eutropius)|Breviarium]]'' 7.1–10 *[[Feriale Cumanum]] *''[[Res gestae Divi Augusti]]'' *[[Suetonius]], ''[[De vita Caesarum]]'' liber 2, "Divus Augustus" *[[Velleius Paterculus]], ''[[Historia Romana (Velleius Paterculus)|Historia Romana]],'' liber 2 *[[Nicolaus Damascenus]], ''[[Vita Augusti (Nicolaus)|Vita Augusti]]'' partim servata [http://www.csun.edu/~hcfll004/nicolaus.html Versio] {{NexInt}} * [[Epistulae (Augustus)]] * [[Festina lente]] * [[Quod futuit Glaphyran Antonius]] ==Notae== <references /> ==Bibliographia== *Bleicken, Jochen. [[1998]]. ''Augustus. Eine Biographie.'' Berolini: Alexander Fest. ISBN 3828600271. *Bourne, Ella. [[1918]]. "Augustus as a Letter-Writer." ''Transactions and Proceedings of the American Philological Association'' 49: 53–66. *Bowman, Alan K., ed. [[1996]]. ''The Augustan Empire.'' The Cambridge Ancient History, 10. Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 0521264308. *Bringmann, Klaus. [[2007]]. ''Augustus.'' Darmstadt: Primus. ISBN 9783896786050. *Bringmann, Klaus, et Thomas Schäfer. [[2002]]. ''Augustus und die Begründung des römischen Kaisertums.'' Berolini: Akademie Verlag. ISBN 3050030542. {{Google Books|SYCWBXX7zDAC|Paginae selectae}} *Chisholm, Kitty, et John Ferguson. [[1981]]. ''Rome: The Augustan Age; A Source Book.'' Oxonii: Oxford University Press cum Open University Press. ISBN 9780198721086. *Cosme, Pierre. [[2005]]. ''Auguste.'' Lutetiae: Perrin. *Dahlheim, Werner. [[2010]]. ''Augustus: Aufrührer—Herrscher—Heiland: Eine Biographie.'' Monaci: C. H. Beck. ISBN 9783406605932. *Davies, Mark, Hilary Swain, et Mark Everson Davies. [[2010]]. ''Aspects of Roman history, 82 BC–AD 14: a source-based approach.'' Londinii: Taylor & Francis. {{Google Books|xOr9XsicOs8C|Paginae selectae}} *Eck, Werner. [[2003]]. ''Augustus und seine Zeit.'' Ed. tertia. Monaci: Beck. ISBN 3406418848. {{Google Books|pEcyh5JmNz0C|Paginae selectae}} *Etienne, Robert. [[1970]]. ''Le siècle d'Auguste.'' Lutetiae: Armand Colin. *Everitt, Anthony. [[2006]]. ''Augustus: The Life of Rome's First Emperor.'' Random House Books. ISBN 1400061288. *Galinsky, Karl. [[1998]]. ''Augustan Culture.'' Princetoniae: Princeton University Press. ISBN 9780691058900. {{Google Books|Ejwhh6cXwoQC|Paginae selectae}} *Galinsky, Karl, ed. [[2005]]. ''The Cambridge Companion to the Age of Augustus.'' Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 9780521807968; ISBN 9780521003933. {{Google Books|ftcx-5j7rjwC|Paginae selectae}} *Gray-Fow, Michael J. G. [[1988]]. A Stepfather's Gift: L. Marcius Philippus and Octavian. ''Greece & Rome,'' ser. 2a, 35:184-199. *Holland, Richard. [[2005]]. ''Augustus, Godfather of Europe.'' Sutton Publishing. *Jones, A. H. M. [[1951]]. The Imperium of Augustus. ''The Journal of Roman Studies'' 41: 112–119. *Jones, A. H. M. [[1970]]. ''Augustus.'' Londibii: Chatto & Windus. ISBN 9780701116262. *Kienast, Dietmar. [[2009]]. ''Augustus: Prinzeps und Monarch.'' Ed. quarta. Darmstadt: Wissenschaftliche Buchgesellschaft. ISBN 9783534230235. *Mario Attilio Levi. [[1994]]. ''Augusto e il suo tempo.'' Mediolani. ISBN 8818700413. *Néraudau, Jean-Pierre. [[1996]]. ''Auguste.'' Lutetiae: Les Belles Lettres. ISBN 9782251440828. *Osgood, Josiah. [[2006]]. ''Caesar's Legacy: Civil War and the Emergence of the Roman Empire.'' Novi Eboraci: Cambridge University Press. ISBN 9780521855822; ISBN 9780521671774). {{Google Books|g5OJYtImOlMC|Paginae selectae}} *Raaflaub, Kurt A., et Mark Toher, edd. [[1990]]. ''Between Republic and Empire: Interpretations of Augustus and his Principate.'' Berkeleiae: University of California Press. ISBN 9780520084476. {{Google Books|-UTjncU9zFgC|Paginae selectae}} *Reinhold, Meyer. [[1978]]. ''The Golden Age of Augustus.'' Toronti: University of Toronto Press. ISBN 978089522007-3; ISBN 9780895220080. *Schlange-Schöningen, Heinrich. [[2005]]. ''Augustus.'' Darmstadt: Wissenschaftliche Buchgesellschaft. ISBN 3534165128. *Scott, Kenneth. [[1933]]. "The Political Propaganda of 44–30 B.C." ''Memoirs of the American Academy in Rome'' 117–149. *Southern, Pat. [[1998]]. ''Augustus.'' Londinii: Routledge. ISBN 9780415166317; ISBN 9780415258555. *Spinosa, Antonio. [[1996]]. ''Augusto: il grande baro.'' Mediolani. ISBN 8804410418. {{Google Books|0V7-Akf0160C|Paginae selectae}} *Stahlmann, Ines. [[1988]]. ''Imperator Caesar Augustus: Studien zur Geschichte des Principatsverständnisses in der deutschen Altertumswissenschaft bis 1945.'' Darmstadt: Wissenschaftliche Buchgesellschaft. ISBN 3534038908. *Starr, Chester G. [[1952]]. "The Perfect Democracy of the Roman Empire." ''American Historical Review'' 58 (1): 1–16. *[[Ronaldus Syme|Syme, Ronald]]. [[1933]]. Some Notes on the Legions under Augustus. ''Journal of Roman Studies'' 23:21–25. *Syme, Ronald. [[1939]]. ''[[The Roman Revolution]].'' Oxonii: Oxford University Press. ISBN 0192803204. {{Google Books|P_Pckj4VhncC|Paginae selectae}} *Syme, Ronald. [[1986]]. ''The Augustan Aristocracy.'' Oxonii: Oxford University Press. ISBN 9780198147312 {{Google Books|fj8oQ4lzteIC|Paginae selectae}} *Wells, C. M. [[1972]]. ''The German policy of Augustus.'' Oxonii. ISBN 9780198131625. *Zanker, Paul. [[1997]]. ''Augustus und die Macht der Bilder.'' Ed. tertia. Monaci: Beck. ISBN 340634514X. {{Google Books|y6QM6l9X20gC|Paginae selectae}} ==Nexus externi== *[[The Latin Library]], [http://www.thelatinlibrary.com/suetonius/suet.aug.html ''Suetoni Tranquilli vita Divi Augusti''] *The Latin Library, [http://www.thelatinlibrary.com/aug.html ''Res Gestae Divi Augusti''] *[[LacusCurtius]], [https://web.archive.org/web/20040725154134/http://www.ukans.edu/history/index/europe/ancient_rome/E/Roman/Texts/Augustus/Res_Gestae/home.html ''Res Gestae Divi Augusti''] {{Ling|Latine| Graece|Anglice}} *LacusCurtius, [https://web.archive.org/web/20040803121643/http://www.ukans.edu/history/index/europe/ancient_rome/L/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Augustus*.html ''Suetonius, De Vita Caesarum''] {{Ling|Latine|Anglice}} *"[http://www.historyguide.org/ancient/lecture12b.html Augustus Caesar and the Pax Romana]" *Garrett G. Fagan, "[https://web.archive.org/web/20220317020723/http://www.roman-emperors.org/auggie.htm Augustus]" apud ''De imperatoribus Romanis'' *[https://web.archive.org/web/20070912095555/http://janusquirinus.org/Octavian/OctavianHome.html Paginae de Octaviano/Augusto] **[https://web.archive.org/web/20120229233332/http://janusquirinus.org/Octavian/sayings.html Citationes Augusti] *"[http://www.csun.edu/~hcfll004/augbuilc.html Building projects in Rome in Augustus' time]" *[http://www.mediterranees.net/histoire_romaine/empereurs_1siecle/auguste/chronologie.html Chronologia Octaviani Augusti] {{Imperatores Romani}} {{Index consulum rei publicae| praedecessores=[[Aulus Hirtius]] et [[Gaius Vibius Pansa Caetronianus|C. Vibius Pansa Caetronianus]]| annus= 43 a.C.n.<br />cum<br />[[Quintus Pedius|Quinto Pedio]]| successores= [[Publius Ventidius Bassus]] et [[Gaius Carrinas]]}} {{Index consulum rei publicae| praedecessores= [[Marcus Antonius]] II et [[Lucius Scribonius Libo (consul 34 a.C.n.)|Lucius Scribonius Libo]]| annus= 33 a.C.n.<br/>cum<br/>[[Lucius Volcacius Tullus|Lucio Volcatio Tullo]]| successores= [[Gnaeus Domitius Ahenobarbus (consul 32 a.C.n.)|Gnaeus Domitius Ahenobarbus]] et [[Gaius Sosius]]}} {{Index consulum rei publicae| praedecessores= [[Gnaeus Domitius Ahenobarbus (consul 32 a.C.n.)|Gnaeus Domitius Ahenobarbus]] et [[Gaius Sosius]]| annus= 31 a.C.n.<br/>cum<br/>[[Marcus Valerius Messalla Corvinus (consul 31 a.C.n.)|Marco Valerio Messalla Corvino]]| successores= [[Octavianus Augustus|Imperator Caesar Augustus]] IV et [[Marcus Licinius Crassus (consul 30 a.C.n.)|Marcus Licinius Crassus]]}} {{Index consulum rei publicae| praedecessores= [[Octavianus Augustus|Imperator Caesar Augustus]] III et [[Marcus Valerius Messalla Corvinus (consul 31 a.C.n.)|Marcus Valerius Messalla Corvinus]]| annus= 30 a.C.n.<br/>cum<br/>[[Marcus Licinius Crassus (consul 30 a.C.n.)|Marco Licinio Crasso]]| successores= [[Octavianus Augustus|Imperator Caesar Augustus]] V et [[Sextus Appuleius (consul 29 a.C.n.)|Sextus Appuleius]]}} {{Index consulum rei publicae| praedecessores= [[Octavianus Augustus|Imperator Caesar Augustus]] IV et [[Marcus Licinius Crassus (consul 30 a.C.n.)|Marcus Licinius Crassus]]| annus= 29 a.C.n.<br/>cum<br/>[[Sextus Appuleius (consul 29 a.C.n.)|Sexto Appuleio]]| successores= [[Octavianus Augustus|Imperator Caesar Augustus]] VI et [[Marcus Vipsanius Agrippa]] II}} {{Index consulum rei publicae| praedecessores= [[Octavianus Augustus|Imperator Caesar Augustus]] V et [[Sextus Appuleius (consul 29 a.C.n.)|Sextus Appuleius]]| annus= 28 a.C.n.<br/>cum<br/>[[Marcus Vipsanius Agrippa|Marco Vipsanio Agrippa]] II| successores= [[Octavianus Augustus|Imperator Caesar Augustus]] VII et [[Marcus Vipsanius Agrippa]] III}} {{Index consulum rei publicae| praedecessores= [[Octavianus Augustus|Imperator Caesar Augustus]] VI et [[Marcus Vipsanius Agrippa]] II| annus= 27 a.C.n.<br/>cum<br/>[[Marcus Vipsanius Agrippa|Marco Vipsanio Agrippa]] III| successores= [[Augustus (imperator)|Augustus]] VIII et [[Titus Statilius Taurus]] II}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Octavianus Augustus|Imperator Caesar Augustus]] VII et [[Marcus Vipsanius Agrippa]] III| annus= 26 a.C.n.<br/>cum<br/>[[Titus Statilius Taurus|Tito Statilio Tauro]] II| successores= [[Octavianus Augustus|Imperator Caesar Augustus]] IX et [[Marcus Iunius Silanus]]}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Octavianus Augustus|Imperator Caesar Augustus]] VIII et [[Titus Statilius Taurus]] II| annus= 25 a.C.n.<br/>cum<br/>[[Marcus Iunius Silanus|Marco Iunio Silano]]| successores= [[Octavianus Augustus|Imperator Caesar Augustus]] X et [[Gaius Norbanus Flaccus]]}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Octavianus Augustus|Imperator Caesar Augustus]] IX et [[Marcus Iunius Silanus]]| annus= 24 a.C.n.<br/>cum<br/>[[Gaius Norbanus Flaccus|Gaio Norbano Flacco]]| successores= [[Octavianus Augustus|Imperator Caesar Augustus]] XI et [[Aulus Terentius Varro Murena]]}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Octavianus Augustus|Imperator Caesar Augustus]] X et [[Gaius Norbanus Flaccus]]| annus= 23 a.C.n.<br/>cum<br/>[[Aulus Terentius Varro Murena|Aulo Terentio Varrone Murena]]| successores= [[Marcus Claudius Marcellus Aeserninus]] et [[Lucius Arruntius]]}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Decimus Laelius Balbus]] et [[Gaius Antistius Vetus]]| annus= 5 a.C.n.<br/>cum<br/>[[Lucius Cornelius Sulla (consul 5 a.C.n.)|Lucio Cornelio Sulla]]| successores= [[Gaius Calvisius Sabinus]] et [[Lucius Passienus Rufus]]}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Lucius Cornelius Lentulus]] et [[Marcus Valerius Messalla Messallinus]]| annus= 2 a.C.n.<br/>cum<br/>[[Marcus Plautius Silvanus|Marco Plautio Silvano]]| successores= [[Cossus Cornelius Lentulus]] et [[Lucius Calpurnius Piso]]}} {{Lifetime|63 a.C.n.|14|Augustus}} [[Categoria:Augustus|!]] [[Categoria:Epistolographi]] [[Categoria:Gaius Iulius Caesar]] [[Categoria:Gens Octavia|Iulius Caesar Octavianus Augustus, Gaius]] [[Categoria:Gens Iulia|Iulius Caesar Octavianus Augustus, Gaius]] [[Categoria:Imperatores Romani]] [[Categoria:Participes Belli Civilis (44-30 a.C.n.)]] {{1000 paginae}} {{Myrias|Homines}} {{FA stella}} j6ho6piyse50f1v9qcs92n8orapmsvk 0 953 3976846 3694389 2026-08-03T14:59:43Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976846 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Medeleeff by repin.jpg|thumb|upright=0.8|[[Demetrius Mendeleev]], inter quondam systematis periodici versiones creator versionis nostrae. [[Imago]] ab [[Elias Repin|Elia Repin]] ab [[annus|anno]] [[1885]] picta.]] '''Systema periodicum''', plenius '''systema periodicum elementorum (chemicorum)'''<ref>E.g., {{Creanda|fr|Joseph Gredt|Iosephus Gredt|Iosephi Gredt}} [https://books.google.ru/books?id=RTAnAQAAIAAJ&focus=searchwithinvolume&q=systema+periodicum+elementorum ''Elementa philosophiae Aristotelico-Thomisticae'', vol. I, 1926, p. 210]; Iosephi Donat [https://books.google.ru/books?id=lisPAQAAIAAJ&focus=searchwithinvolume&q=systema+periodicum+elementorum ''Summa philosophiae Christianae'', vol. IV, 1924, pp. 152–153].</ref> appellatum, est [[tabula (informatica)|tabularis]] [[elementum chemicum|elementorum chemicorum]] ostentatio, quae latissime in [[chemia]], [[physica]], aliisque [[scientia (ratio)|scientiis]] adhibetur, atque in universum [[icon]] chemiae videtur. Haec graphica [[lex|legis]] periodicae formula dicit [[proprietas (physica)|proprietates]] elementorum chemicorum fiduciam in suis [[numerus atomicus|numeris atomicis]] [[functio periodica|periodice]] exhibere. Formula systematis periodici in quattuor fere [[regio]]nes [[rectangulum|rectangulares]] dividitur, stipites appellatas. Ordines systematis periodi, columnae autem [[grex (systema periodicum)|greges]] appellantur. Elementa in eodem grege similes proprietates chemicas monstrant. Inclinationes per systema inveniuntur, ubi proprietates non [[metallum|metallicae]] (quae suos [[electron]]es tenent) a laeva ad dextram trans periodum et ab ima ad summam gregis partem crescunt, ac proprietates metallicae (quae electrones aliis [[atomus|atomis]] dent) cursu contrario crescunt. Principalis harum inclinationum causa est figura electronum intra atomos. Praecursores huius systematis exstant, sed id latissime habetur [[inventio|inventum]] [[Demetrius Mendeleev|Demetrii Mendeleev]] anno [[1869]] factum, [[chemicus|chemici]] [[Russia|Russici]] qui constantes periodicasque [[proprietas|proprietatum]] elementorum mutationes illustrare volebat. Suus [[lex]] periodica dicit proprietates chemicas in [[massa atomica]] poni. Quia omnia elementia tum nondum agnoscebantur, huic tabulae erant lacunae, et Mendeleev, lege periodica feliciter utens, [[elementa a Mendeleev praedicta|proprietates nonnullorum ex elementis absentibus praedicavit]]. Lex periodica [[saeculum 1|saeculo undevicensimo]] exeunte accepta est, et explicari coepit [[numerus atomicus|numero atomico]] invento et [[mechanica quantica]] [[saeculum 20|saeculo vicensimo]] expolita, quae internam [[atomus|atomi]] structuram illuminavit. Anno [[1945]], cum [[Glenn T. Seaborg]] [[actinidum|actinida]] reapse esse elementa stipitis-f, non stipitis-d inveniret, manifeste hodierna tabulae forma creata est. Tabula et lex periodica nunc sunt fundamentalis et necessaria chemiae hodiernae pars. Nova [[theoria]]e exemplaria excogitata sunt ut [[mores]] chemicos explicentur.<ref>[http://old.iupac.org/didac/Didac%20Eng/Didac01/Content/S01.htm Commentarius IUPAC de tabula periodica.].</ref> Elaboratum postea est etiam [[systema periodicum extensum ultra septimum periodum]], quod hodie tantum [[theoria|theoricum]] est. Systema periodicum iam mutatur, [[scientia (ratio)|scientia]] progrediente. Quia solum elementa usque ad numerum atomicum nonagesimum quartum in [[natura]] exstant, [[chemicus|chemici]] huius aetatis, ad systema porro augendum, nova elementa in [[laboratorium|laboratorio]] per [[synthesis chemica|synthesin]] artificiosam necessarie componunt. Hodie prima systematis elementa centum et duodeviginti omnino agnoscuntur, primos septem tabulae ordines conficientes, sed investigationes proprietatum chemicarum carent, et iam ignotum est num proprietates elementorum gravissimorum cum eorum locis congruant, nec cognoscitur spatium ubi tabula praeter hos ordines septem extendetur et num exemplaria partis tabulae iam notae in hanc regionem ignotam extendentur. Chemici etiam disputant utrum loci nonnullorum elementorum in tabula hodierna [[veritas|veri]] sunt, necne. Multae alternae legis periodicae repraesentationes concipi possunt,<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=lLPB-BH3uDs "Why is the Periodic Table Shaped the Way It Is? Is an Alternative Periodic Table Better?"] Useful Charts (pellicula videographica), 11 Martii 2022.</ref> et non iam constat inter eruditos num esse optima tabulae periodicae forma. == Systema == {{Systema periodicum}} == Notae == <references/> == Bibliographia == * Atkins, P. W. [[1995]]. ''The Periodic Kingdom.'' Novi Eboraci: HarperCollins Publishers. ISBN 0-465-07265-8. * Ball, Philip. [[2002]]. ''The Ingredients: A Guided Tour of the Elements.'' Oxoniae: Oxford University Press. ISBN 0-19-284100-9. * Brown, Theodore L., H. Eugene LeMay, et Bruce E. Bursten. [[2005]]. ''Chemistry: The Central Science.'' Ed. decima. Prentice Hall. ISBN 0-13-109686-9. * Brush, Stephen G. [[1996]]. "The reception of Mendeleev's Periodic Law in America and Britain." ''Isis'' 87: 595–628. * Calvo, Miguel. [[2019]]. ''Construyendo la Tabla Periódica.'' Caesari Augustae: Prames. ISBN 978-84-8321-908-9. * Dartnell, Lewis. [[2019]]. [https://www.theguardian.com/science/2019/feb/02/elemental-periodic-table-at-150-mendeleev-system-vital-modern-life-smartphones-gallium-indium-helium "Elemental: the periodic table at 150."] ''[[The Guardian]],'' 2 Februarii 2019. * Emsley, J. [[2011]]. "The Periodic Table." In ''Nature's Building Blocks: An A–Z Guide to the Elements,'' ed. nova. Oxoniae: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-960563-7. * Fluck, Ekkehard, et Klaus G. Heumann. [[2012]]. ''Periodensystem der Elemente: physikalische Eigenschaften; [chemische, biologische und geologische Eigenschaften],'' ed. quinta. Weinheim: Wiley-VCH. ISBN 978-3-527-33285-4. * Fontani, Marco, Mariagrazia Costa, et Mary Virginia Orna. [[2007]]. ''The Lost Elements: The Periodic Table's Shadow Side.'' Oxoniae et Novi Eboraci: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-938334-4. * Fricke, B., W. Greiner, et J. T. Waber. [[1971]]. "The continuation of the periodic table up to Z = 172: The chemistry of superheavy elements." ''Theoretica chimica acta'' 21, no. 3 (September): 235-260. {{doi|10.1007/BF01172015}} * Greenwood, Norman N., et Alan Earnshaw. [[1997]]. ''Chemistry of the Elements,'' ed. secunda. Oxoniae: Elsevier. ISBN 978-0-7506-3365-9. Vide caput 2: "Chemical Periodicity and the Periodic Table." * Kurzweil, P., et P. Scheipers. [[2010]]. ''Chemie.'' Wiesbaden: Vieweg + Teubner. ISBN 978-3-8348-0341-2. Vide caput 3: "Periodensystem der Elemente." * Masanori Kaji, Helge Kragh, et Gábor Palló, eds. [[2015]]. ''Early responses to the periodic system.'' Oxoniae: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-020007-7. * Mazurs, E. G. [[1974]]. ''Graphical Representations of the Periodic System during One Hundred Years.'' Alabama: University of Alabama Press. ISBN 978-0-19-960563-7. * Petrucci, Ralph H., William S. Harwood, et F. Geoffrey Herring. [[2002]]. ''General chemistry: principles and modern applications,'' ed. octava. Upper Saddle River Novae Caesareae: Prentice Hall. ISBN 978-0-13-014329-7. LCCN 2001032331. OCLC 46872308. * Pullman, Bernard. [[1998]]. ''The Atom in the History of Human Thought.'' Conversus ab Axel Reisinger. Oxoniae: Oxford University Press. ISBN 0-19-515040-6. * Pyykkö, Pekka. [[2011]]. "A suggested periodic table up to Z ≤ 172, based on Dirac–Fock calculations on atoms and ions." ''Physical Chemistry Chemical Physics'' 13, no. 1 (Ianuarius): 161–68. PMID 20967377. {{doi|10.1039/C0CP01575J}}. Bibcode 2011PCCP...13..161P. * Rouvray, D. H., et R. B. King, eds. [[2004]]. ''The Periodic Table: Into the 21st Century: Proceedings of the 2nd International Conference on the Periodic Table, part 1, Kananaskis Guest Ranch, Alberta, 14–20 July 2003.'' Baldock Hertfordshire: Research Studies Press. ISBN 978-0-86380-292-8. * Rouvray, D. H., et R. B. King, eds. [[2006]]. ''The Mathematics of the Periodic Table: Proceedings of the 2nd International Conference on the Periodic Table, part 2, Kananaskis Guest Ranch, Alberta, 14–20 July 2003.'' Novi Eboraci: Nova Science. ISBN 978-1-59454-259-6. * Scerri, Eric. [[2020]]. ''The Periodic Table, Its Story and Its Significance.'' Ed. secunda. Oxoniae et Novi Eboraci: Oxford University Press. ISBN 978-0190914363. * Scerri, Eric, et G. Restrepo, eds. [[2018]]. ''Mendeleev to Oganesson: A Multidisciplinary Perspective on the Periodic Table: Proceedings of the 3rd International Conference on the Periodic Table, Cuzco, Peru 14–16 August 2012.'' Oxoniae: Oxford University Press. ISBN 978-0-86380-292-8. * Seubert. K., ed. ''Das natürliche System der chemischen Elemente: Abhandlungen von Lothar Meyer (1864–1869) und D. Mendelejeff (1869–1871).'' Lipsiae: Engelmann. Liber digitalizatus. * van Spronsen, Jan W. [[1969]]. ''The Periodic System of Chemical Elements: A History of the First Hundred Years.'' Amstelodami, Londinii, et Novi Eboraci: Elsevier. ISBN 978-0-444-40776-4. * Verde, M., ed. [[1971]]. ''Atti del convegno Mendeleeviano: Periodicità e simmetrie nella struttura elementare della materia: First International Conference on the Periodic Table, Torino-Roma, 15–21 September 1969.'' Turini: Accademia delle Scienze di Torino. == Nexus interni == * [[Index elementorum chemicorum]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Periodic table|Systema Periodicum}} * [https://iupac.org/what-we-do/periodic-table-of-elements/ Versio IUPAC] * [https://web.archive.org/web/20140104110225/http://webelements.com/ WebElements] * [http://www.ptable.com/?lang=la Systema periodicum] {{elementa chemica}} {{1000 paginae}} {{Myrias|Physica}} [[Categoria:Chemia]] [[Categoria:Elementa chemica|+]] [[Categoria:Inventiones]] [[Categoria:Systema periodicum]] [[Categoria:Systemata classificationis]] edmcki4a43nz1nzsqc25xzfqfjrf18c 0 3025 3976845 3663089 2026-08-03T14:59:28Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976845 wikitext text/x-wiki {{Latinitas}}{{Titulus italicus}} [[Fasciculus:Systema Naturae cover.jpg|thumb|[[Pagina titularis]] in editione decima libri, anno [[1760]].]] '''''Systema naturae''''' est [[liber]] tabulas [[classificatio biologica|classificationis biologicae]] comprehendens regnorum [[animalia|animalium]], [[Planta|plantarum]] et [[Mineralia|mineralium]] iuxta [[Systema Taxinomicum|methodum]] quam [[Carolus Linnaeus]] excogitavit. ''Systema'' primum editum est anno [[1735]]; ultima editio Linnaeo vivente edita anno [[1767]] emissa est. [[Ordinatio Regni Mineralium secundum Linnaeum|Ordinatio regni mineralium secundum Linnaeum]], in his libris descripta, a [[mineralogia|mineralogis]] temporis nostri nondum adhibetur, sed ordines [[Biota|Biotorum]], seu regnorum [[plantae|vegetabilis]] et [[animal]]is, etiam hodie partim recognoscuntur. ==Pinacotheca== <gallery> Fasciculus:Systema naturae Regnum vegetabile.jpg|Regnum Vegetabile ([[1735]]). Fasciculus:Linnaeus - Regnum Animale (1735).png|Regnum Animale ([[1735]]). </gallery> ==Nexus interni== *[[Binomen]] *[[Animalia paradoxa]] *[[Nosce te ipsum]] ==Editiones== *[[Carolus Linnaeus]], ''Systema Naturae''. [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: e typ. Ioannis Wilhelmi de Groot, 1735. [https://web.archive.org/web/20150329153227/http://botanicus.org/bibliography/b12438789 Editio prima] legibilis apud locum interretialem [http://botanicus.org ''Botanicus.org'']. *Carolus Linnaeus, ''Systema Naturae''. [[Holmia]]e: impensis Laurentii Salvii, [[1758]]. [http://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/542#/summary Editio decima, duobus voluminibus] legibilibus apud locum interretialem [http://www.biodiversitylibrary.org ''Biodiversity Heritage Library'']. *Carolus Linnaeus, ''Systema Naturae''. [[Holmia]]e: impensis Laurentii Salvii, a [[1766]] ad [[1768]]. [http://gallica.bnf.fr/Search?adva=1&adv=1&tri=&t_relation=%22cb37273248d%22 Editio duodecima, tribus tomis] legibilibus apud [http://gallica.bnf.fr/ locum interretialem Bibliothecae Nationalis Galliae]. ==Nexus externi== * [[:s:la:Liber:Systema naturae 1735.djvu|''Systema naturae'']] apud ''Vicifontem'' [[Categoria:Classificatio biologica]] [[Categoria:Libri biologici]] [[Categoria:Litterae Latinae recentioris aevi]] [[Categoria:Scripta 1735]] [[Categoria:Scripta 1767]] [[Categoria:Sueciae scripta]] [[Categoria:Systemata biologica]] [[Categoria:Systema Naturae]] [[Categoria:Taxinomia Linnaeana]] c1schzpow7yme8rxmbf3k46h1wtbfvm 0 3046 3976970 3971275 2026-08-04T00:55:10Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976970 wikitext text/x-wiki {{Decennium|202|MMXIII}} == Eventa == === Mense Ianuario === * '''[[2 Ianuarii]]''' — [[Civitates Foederatae|Civitatum Foederatarum Americae]] [[Senatus (CFA)|Senatus]] et [[Camera Repraesentantium Civitatum Foederatarum|Camera Repraesentantium]] conventum de fisco cum praeside [[Barack Obama]] faciunt. * '''[[2 Ianuarii]]''' — Vir in parvo vico [[Daillon]] in [[Helvetia]]e [[Valesia]] tres mulieres necat aliosque duos homines vulnerat. * '''[[3 Ianuarii]]'''—Pratorum silvarumque incendia in [[Tasmania]] saevire incipiunt. Ibi et in provincia [[Nova Cambria Australis|Nova Cambria Australi]] usque ad diem 8 Ianuarii late diffunduntur.^{(''[http://www.theaustralian.com.au/news/nation/most-of-bushfire-missing-now-located/story-e6frg6nf-1226548699461 The Australian] [http://www.theaustralian.com.au/news/fast-moving-fire-takes-properties-in-central-victoria-as-nsw-battles-135-blazes/story-e6frg6n6-1226549351466 ibidem]'')} * '''[[3 Ianuarii]]'''—Nova varietas generis ''[[Norovirus|Noroviri]]'' ab eruditis describitur, nomine "[[Sydney 2012]]", quo morbus in homines permultis hieme 2012/2013 transitur.^{(''[http://www.guardian.co.uk/society/2013/jan/09/norovirus-vomiting-bug-rise The Guardian]'')} ^{(''[http://www.eurosurveillance.org/ViewArticle.aspx?ArticleId=20345 Eurosurveillance]'')} * '''[[6 Ianuarii]]'''—Diurnarii nuntiorum ''[[Nanfang zhoumo|Nánfang zhoumò]]'' ("Hebdomas terrae meridianae"), [[Quancheum|Quanchei]] in [[Sinae (regio)|Sinis]] divulgatorum, laborem suum ob [[censura]]m recusant ^{(''[http://www.scmp.com/comment/blogs/article/1121880/southern-weekends-moment-reckoning South China Morning Post]'')} * '''[[6 Ianuarii]]'''—[[Gerardus Depardieu]] ob vectigalia [[Francia]]e "nimis gravia" civitatem [[Russia|Russicam]] manibus [[Vladimirus Putin|Vladimiri Putin]] accepit ^{(''[http://ephemeris.alcuinus.net/homines.php?id=1167 Ephemeris]'')} * '''[[7 Ianuarii]]'''—[[Pinacotheca Nationalis (Britannia)|Pinacotheca Nationalis]] [[Londinium|Londiniensis]] effigiem [[Hieronymus Fracastorius|Fracastorii]] (medici qui [[syphilis|syphilidem]] primus descripsit) a [[Titianus|Titiano]] pictam esse recognovit ^{(''[http://www.guardian.co.uk/artanddesign/2013/jan/07/titian-painting-rediscovered-national-gallery The Guardian]'')} ^{(''[http://www.burlington.org.uk/magazine/back-issues/2013/201301/ The Burlington Magazine (situs venalis)]'')} * '''[[9 Ianuarii]]''' — Asteroides [[99942 Apophis]], e deo Aegyptio [[Apophis|Apophi]] appellatus, orbito suo prope (14&nbsp;500&nbsp;000 km) [[Tellus|Tellurem]] progressus est ^{(''[http://www.tv5.org/TV5Site/sciences/article-2013_une_annee_astronomique_pour_les_amateurs_d_asteroides_et_de_cometes.htm?rub_code=sci&xml=newsmlmmd.7066bf76b5e8d064c0863cbceaceee3c.4a1.xml TV5Monde]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'')} ^{(''[http://www.guardian.co.uk/science/across-the-universe/2013/jan/07/apophis-potentially-hazardous-asteroid-earth-wednesday The Guardian]'')} * '''[[9 Ianuarii]]''' — [[Sakine Cansiz]], quae inter conditores [[Factio Operariorum Carduchorum|Factionis Operariorum Carduchorum]] recognoscitur, cum aliis duabus pro [[Carduchi]]s militantibus [[Lutetia]]e ictu pyrobolico trucidata est ^{(''[http://www.lefigaro.fr/actualite-france/2013/01/10/01016-20130110ARTFIG00423-trois-militantes-kurdes-abattues-a-paris.php Le Figaro]'')} ^{(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/jan/10/sakine-cansiz-pkk-kurdish-activist The Guardian]'')} ^{(''[http://www.hurriyetdailynews.com/three-pkk-members-killed-in-paris-attack.aspx?pageID=238&nID=38748&NewsCatID=338 Hürriyet]'')} * '''[[11 Ianuarii]]''' — Exercitus [[Francia|Francicus]] in partibus [[Malium|Malii]] septentrionalibus ad hanc civitatem contra rebellatores tam [[Islamista]]s quam [[Tuareg]] corroborandam militat ^{(''[https://web.archive.org/web/20130113125009/http://www.liberation.fr/monde/2013/01/12/mali-un-soldat-francais-tue-dans-des-raids-helicopteres_873532 Libération]'')} ^{(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/jan/11/france-intervene-mali-conflict?intcmp=239 The Guardian]'')} * '''[[11 Ianuarii]]''' — [[Aaron Swartz]], qui pro libertate informatica militavit et protocollum [[RSS]] primus composuit, in crimina adductus, annum agens vigesimum et sextum sibi mortem intulisse nuntiatur [[Fasciculus:Aaron_Swartz_2_at_Boston_Wikipedia_Meetup,_2009-08-18.jpg|right|75px|Aaron Swartz]] * '''[[13 Ianuarii]]''' — [[Praemia Globi Aurei 2013]] decreta sunt pelliculis ''[[Les Misérables (pellicula 2012)|Les Misérables]]'' et ''[[Argo (pellicula 2012)|Argo]]'' atque moderatori huius [[Beniaminus Affleck|Ben Affleck]], etiam auctori [[Quintinus Tarantino|Quintino Tarantino]] ob pelliculam ''[[Django Unchained]]''. Laureati sunt histriones [[Daniel Day-Lewis]], [[Jessica Chastain]], [[Hugo Jackman]], [[Jennifer Lawrence]], [[Christophorus Waltz]] et [[Anna Hathaway (actrix)|Anna Hathaway]] ^{(''[http://www.latimes.com/entertainment/envelope/moviesnow/la-et-mn-golden-globes-2013-hugh-jackman-day-lewis-win-acting-honors-20130113,0,2234240.story Los Angeles Times]'')} * '''[[15 Ianuarii]]''' — [[Universitas Halepensis|Universitatis Halepensis]] discipuli hospitesque 87 vel plures impetu tromocratico, auctoribus incertis, necati sunt ^{(''[http://www.cbc.ca/news/world/story/2013/01/16/syria-aleppo-university-deaths.html CBC]'')} ^{(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/jan/15/aleppo-university-blasts-kill-52 The Guardian]'')} * '''[[16 Ianuarii]]''' - [[Maria-Ludovica Dreyer]] ([[SPD]]) praeses ministrorum [[Rhenania-Palatinatus|Rhenaniae-Palatinati]] [[Curtius Beck|Curtio Beck]] successit. * '''[[17 Ianuarii]]''' — Tromocraticos, qui pridie iuxta [[In Aménas]] [[Algerium|Algerii]] operarios fodinarum gasiferarum obsides retinuerunt, exercitus Algerius oppugnavit. Die 20 Ianuarii numerus captivorum interfectorum ad 48 stat, numerus captivorum liberatorum ad 792, numerus tromocraticorum interfectorum ad 32, sed omnia incertissima manent ^{(''[https://web.archive.org/web/20130720103651/http://www.liberation.fr/monde/2013/01/19/tigantourine-tragique-denouement-pour-la-prise-d-otage_875243 Libération]'')} ^{(''[http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-21106795 BBC]'')} * '''[[17 Ianuarii]]''' — [[Sergius Filin]], director corporis ballationis [[Moscua|Moscuensis]] ''[[Magna Ballatio (Moscua)|Bolšoj]]'', acido in oculos iaculato graviter vulneratus est ^{(''[http://izvestia.ru/news/543220 Izvestija]'')} ^{(''[http://www.guardian.co.uk/stage/2013/jan/18/bolshoi-ballet-director-acid-attack The Guardian]'')} * '''[[20 Ianuarii]]''' — [[Benedictus XVI]] papa nuntia ''[[Twitter]]'' Latine emittere incepit ^{(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/jan/17/pope-tweet-latin The Guardian]'')} * '''[[20 Ianuarii]]''' - [[Baracus Obama]] praeses [[CFA]] iterum electus magistratum iniit. * '''[[21 Ianuarii]]''' — [[Michael Winner]], moderator cinematographicus Anglicus, moritur^{(''[http://www.guardian.co.uk/culture/2013/jan/21/michael-winner-dead The Guardian]'')} [[Fasciculus:Michael Winner cropped.jpg|75px|right|Michael Winner]] * '''[[22 Ianuarii]]''' — Electionibus [[Israel (civitas)|Israëlis]] peractis [[Beniaminus Netanjahu]] dux maximae factionis manet, sed vocibus paucioribus; [[Jair Lapid]] diurnarius, novae factionis dux, prospere procedit^{(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/jan/23/israel-election-results-yair-lapid The Guardian]'')} * '''[[23 Ianuarii]]''' — [[Iosephus Glemp]] [[cardinalis]] et [[archiepiscopus]] emeritus [[Varsovia]]e ibi [[Cancer pulmonum|cancro pulmonum]] moritur.^{(''[http://www.tagesanzeiger.ch/ausland/europa/Kardinal-Jozef-Glemp-ist-tot/story/12814031 Tages Anzeiger]'')} [[Fasciculus:Glemp_J%C3%B3zef.JPG|85px|right|Iosephus cardinalis Glemp anno [[2007]]]] * '''[[25 Ianuarii]]''' — [[Parlamentum]] [[Russia |Russicum]] [[lex|legem]] contra [[homophylophilia]]m decernit^{(''[http://www.repubblica.it/esteri/2013/01/26/news/putin_vara_la_legge_anti-gay_vietato_persino_parlarne-51313130/?ref=HRER2-1 La repubblica]'')} * '''[[26 Ianuarii]]''' — Colloquium 2013 [[Forum Oeconomicum Mundiale|Fori Oeconomici Mundialis]] [[Tavaus|Tavai]] in urbe finitur. Ibi pridie de futura aquae egestate disseruit [[Ban Gi-mun]]^{(''[http://www.guardian.co.uk/sustainable-business/davos-2013-partnership-impact-water-crisis?intcmp=239 The Guardian]'')} [[Fasciculus:Ban Ki-moon 1-2.jpg|75px|right|[[Ban Gi-mun]] apud [[Forum Oeconomicum Mundiale]] contionem habet]] * '''[[27 Ianuarii]]''' — [[Silvius Berlusconi]], rerum politicarum peritus Italianus, [[Mediolanum| Mediolani]] inter [[Soa| Holocausti]] diei memoriae celebrationes ipsas tyrannum [[Italia]]num [[Benitus Mussolini |Benitum Mussolini]], [[Adolphus Hitler |Adolphi Hitler]] [[complex |complicem]], defendit^{(''[http://www.huffingtonpost.it/2013/01/27/berlusconi-nel-giorno-della-memoria_n_2560658.html?1359315133&utm_hp_ref=italy Huffington Post]'')} * '''[[27 Ianuarii]]''' — [[Dharmasala]]e in [[India]] series certaminum [[criccetius ludus|criccetiorum]] diurnalium [[India|Indo]]-[[Anglia|Anglicorum]] finitur, Indis victoribus ^{(''[http://www.guardian.co.uk/sport/2013/jan/27/ian-bell-england-india The Guardian]'')} * '''[[27 Ianuarii]]''' — Iuvenes 232 incendio tabernae nocturnae in urbe [[Brasilia|Brasiliensi]] [[Urbs Sanctae Mariae|Sanctae Mariae]] interficiuntur^{(''[https://web.archive.org/web/20130531130727/http://oglobo.globo.com/pais/incendio-em-boate-deixa-mortos-feridos-em-santa-maria-no-rs-7407490 O globo]'')} * '''[[28 Ianuarii]] ''' — [[Beatrix (regina Nederlandiae)|Beatrix]] [[Nederlandia]]e [[regina]], die [[31 Ianuarii]] [[2013]] ad annum nativitatis septuagesimum quintum perventura, se a [[regnum|regno]] abdicaturam esse praenuntiat. Successor a die [[30 Aprilis]] [[2013|huius anni]] erit filius [[Gulielmus Alexander]] [[Fasciculus:Beatriz_dos_Pa%C3%ADses_Baixos.jpg|75px|right| Beatrix Nederlandiae regina ]] * '''[[28 Ianuarii]]''' — E [[Tombutum|Tombuto]] urbe milites [[Francia|Francici]], [[Malium|Maliensibus]] socii, rebellatores [[Religio Islamica|Islamistas]] expulserunt, qui fugientes, [[Institutum Ahmed Baba|Institutum]] bibliothecamque eruditionis mediaevalis igne destruxisse conati, pauca effecerunt ^{(''[https://web.archive.org/web/20130624161012/http://www.liberation.fr/monde/2013/01/30/plus-de-90-des-manuscrits-de-tombouctou-auraient-ete-sauves_877914 Libération]'')} ^{(''[https://web.archive.org/web/20130129045159/http://www.theglobeandmail.com/news/world/priceless-manuscripts-missing-in-timbuktu/article7903879/ The Globe and Mail]'')} * '''[[30 Ianuarii]]''' — Expositio historica de [[Germania Nazistica]] ab hodierna cancellaria [[Angela Merkel]] [[Berolinum|Berolini]] inauguratur (ante octoginta annos [[Adolphus Hitler|Adolpho Hitler]] eo die ad cancellariatum successo) ^{(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/jan/30/berlin-marks-hitler-rise-power The Guardian]'')} * '''[[30 Ianuarii]]''' — [[Asteroides]] no. [[274301 Wikipedia|274301]], die [[25 Augusti]] [[2008]] repertus, nomine "Wikipedia" appellatus est ^{(''[http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=2274301#content JPL Small-Body Database Browser]'')} * '''[[31 Ianuarii]]''' — Apud [[Museum Ashmoleanum]] [[Oxonia|Oxoniense]] ostentatur collectus ornamentorum aureorum argenteorumque a [[Michael Wellby|Michaële Wellby]] legatus ^{(''[https://web.archive.org/web/20130522232017/http://www.culture24.org.uk/history%20%26%20heritage/art418361 Culture24]'')} === Mense Februario === * '''[[1 Februarii]]''' - [[Ioannes Kerry]] [[Minister rerum externarum]] [[CFA]] factus est. * '''[[2 Februarii]]''' — [[Linus Oviedo]] , [[Res militaris|exercitus dux]] et rerum politicarum peritus [[Paraquaria]]nus, sinistro casu [[Helicopterum|helicopteri]] mortuus est ^{(''[https://web.archive.org/web/20130205053804/http://www.abc.com.py/nacionales/hallan-helicoptero-y-cuerpos-en-el-chaco-534898.html ABC]'')} [[Fasciculus:Lino Oviedo.jpg|75 px|right|Linus Oviedo]] * '''[[4 Februarii]]''' — Sepulturam [[Vigornia]]e repertam ossa celavisse per multa saecula deperdita regis [[Ricardus III (rex Angliae)|Ricardi III]], anno [[1485]] proelio interfecti, confirmatur ^{(''[http://www.guardian.co.uk/science/blog/2013/feb/04/richard-iii-skeleton-last-plantagenet-king-live The Guardian "News Blog"]'')} * '''[[4 Februarii]]''' — [[Iustinus Welby]] archiepiscopus [[Cantuaria|Cantuariensis]] sacratus est, successor [[Rowan Williams]] ^{(''[http://www.bbc.co.uk/news/uk-21315054 BBC]'')} * '''[[5 Februarii]]''' — Universitas Dusseldorpensis decrevit, ut ministra [[Germania|Germanica]] [[Annetta Schavan]] non iam doctor esset, quod partem dissertationis ab aliis exscripsisset^{(''[http://www.faz.net/aktuell/politik/inland/plagiatsverfahren-gegen-bildungsministerin-universitaet-duesseldorf-erkennt-schavan-den-doktortitel-ab-12052730.html FAZ die 5 Februarii 2013]'')}. [[Fasciculus:Schavan.jpg |75 px|right|Annetta Schavan]] * '''[[5 Februarii]]''' — [[Reinaldus Gargano]], rerum politicarum peritus [[Uruguaia]]nus mortuus est ^{(''[https://web.archive.org/web/20130615095701/http://www.elobservador.com.uy/noticia/242937/murio-reinaldo-gargano-/ Êl Observador]'')} * '''[[6 Februarii]]''' — [[Chokri Belaïd]], factionis socialisticae [[Tunesia]]nae dux, ictu pyrobolico necatus est. Mors eius tumultos concitavit ^{(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/feb/06/tunisian-politician-shot-dead The Guardian]'')} ^{(''[http://www.tagesanzeiger.ch/ausland/naher-osten-und-afrika/Krawalle-in-Tunesien--neue-Regierung-angekuendigt/story/12856477 Tages Anzeiger]'')} [[Fasciculus:Chokri Belaid.JPG|right|75px|Chokri Belaïd]] * '''[[6 Februarii]]''' — [[Megacyma]] propter submarinum terrae motum oppida quaedam [[Insulae Sanctae Crucis|Insularum S. Crucis]] in [[Oceanus Pacificus|Oceano Pacifico]] devastavit ^{(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/feb/07/solmon-islands-tsunami-death-toll The Guardian]'')} * '''[[6 Februarii]]''' — [[David Morgan]], professor apud [[Universitas Furman|Universitatem Furman]], qui inter principes [[Latinitas Viva|Latinitatis vivae]] [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum]] suspicitur, mortuus est ^{(''[http://www.legacy.com/obituaries/greenvilleonline/obituary.aspx?n=david-wells-morgan&pid=162921384 Greenville Online]'')} [[Fasciculus:David Morgan.jpg|right|75px|David Morgan]] * '''[[8 Februarii]]''' — [[nix |Nivis]] procella "Nemo" [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum]] litus orientalem vexat^{( ''[http://www.tagesanzeiger.ch/panorama/vermischtes/Ich-mag-Schnee--aber-das-hier-ist-ungewoehnlich/story/22564174 Tages Anzeiger]'')} * '''[[9 Februarii]] ''' — ministra [[Germania|Germanica]] [[Annetta Schavan]] se a munere removit post quam [[universitas]] Dusseldorpensis decrevit, ut Schavan non iam doctor esset, quod partem dissertationis ab aliis exscripsisset^{( ''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/bildungsministerin-schavan-tritt-zurueck-1.17992247 NZZ die 9 Februarii 2013]'' )} * '''[[10 Februarii]]'''— [[Festum anni novi Sinici]] incepit, in [[Res publica popularis Sinarum|continente Sinico]], [[Taivania]], [[Hongcongum|Hongcongo]], [[Singapura]], [[Macaum|Macao]], [[Malaysia]], [[Indonesia]], [[Vietnamia]], et [[Bruneium|Bruneio]] celebratum, quod 15 dies durat, desinens in [[Festum lanternarum|Festo laternarum]]. * '''[[11 Februarii]] ''' — [[papa]] [[Benedictus XVI]] ex inopinato nuntiavit se a munere discessurum esse die [[28 Februarii]] [[2013]]. Ante eum solum septem papae ([[Pontianus]], [[Clemens I]], [[Silverius]], [[Benedictus IX]], [[Gregorius VI]], [[Gregorius XII]] atque [[Caelestinus V]]) ante mortem sedem sanctam reliquerunt^{( ''[http://www.repubblica.it/esteri/2013/02/11/news/papa_lascia-52388156/?ref=HREA-1 La Repubblica]'' )} [[Fasciculus:Papa_Benedetto.jpg|75 px|right|]] * '''[[13 Februarii]] ''' — [[Petrus Kooijmans]], iudex et rerum politicarum peritus [[Nederlandia|Nederlandicus]] mortuus est * '''[[13 Februarii]] ''' — [[papa]] [[Benedictus XVI]] inter [[Dies Cinerum|Diem Cinerum]] [[ecclesia]]e divisiones et multorum [[presbyter]]orum superbiam et falsitatem acri iudicio percenset^{( ''[http://www.huffingtonpost.it/2013/02/13/dimissioni-papa-rito-ceneri-bertone_n_2677612.html?utm_hp_ref=italy www.huffingtonpost.it]'' )} [[Fasciculus:Peter_Kooijmans.jpg|75px|right|Benedictus XVI|border]] * '''[[14 Februarii]] ''' — [[Anscharius Pistorius]], [[Africa Australis |Africae Australis]] clarissimus athleta comprehensus est quia putatur sponsam suam [[ostentatrix|ostentatricem]] [[Reeva Steenkamp]] necavisse^{( ''[http://www.repubblica.it/sport/2013/02/14/news/sudafrica_donna_trovata_morta_in_casa_di_pistorius-52591665/ La Repubblica]'' )}. [[Fasciculus:Oscar_Pistorius-2.jpg|75px|right|Anscharius Pistorius|border]] * '''[[15 Februarii]] ''' — [[meteorites]] cadunt in [[Russia]]e mediae ac [[montes Uralenses |montium Uralensium]] provinciae iuxta urbem [[Celiabinsca]]m et multos homines vulnerant^{( ''[http://www.repubblica.it/esteri/2013/02/15/news/russia_meteoriti_sciame_urali-52681067/?ref=HRER3-1 La Repubblica]'')} * '''[[15 Februarii]] ''' — [[amazon.com]], praeclarus situs [[interrete|interretialis]], a multis [[diarium| diaris]] damnatus est post pelliculam Germanicam adfirmantem hanc societatem homines qui pro ea operam dant verberare (imago Amazon conditor [[Jeff Bezos]]^{( ''[http://www.corriere.it/esteri/13_febbraio_16/neonazisti-a-guardia-degli-operai-scandalo-amazon-in-germania-paolo-lepri_d17ba192-77fa-11e2-add6-217507545733.shtml Corriere della Sera]'')} [[Fasciculus:Jeff_Bezos_2005.jpg|75px|right|Jeff Bezos|border]] * '''[[16 Februarii]]''' — [[Pellicula]] ''[[Pozitia copilului]]'' a [[moderator cinematographicus |moderatore cinematographico]] [[Romania| Dacoromano]] [[Calin Petrus Netzer|Calin Petro Netzer]] ducta praemium primum anno 2013 ''[[Internationale Filmfestspiele Berlin]]'' consecutus est.^{( ''[https://web.archive.org/web/20130728220751/http://www.unita.it/culture/l-orso-d-oro-a-child-pose-br-berlinale-vince-il-film-rumeno-1.484034 L'Unità]'')} * '''[[17 Februarii]]''' — [[Nicolaus Anastasiades]], in primo ordine petitionis Praesidatus [[Cyprus|Cypri]] vicit ^{(''[http://www.repubblica.it/esteri/2013/02/18/news/elezioni_ecuador_confermato_correa-52877937/?ref=HREC1-4.La Repubblica]'' )} * '''[[17 Februarii]]''' — [[Raphael Correa]], [[Aequatoria]]e [[praeses]] ab anno [[2007]] iterum electus est ^{(''[http://www.tagesanzeiger.ch/ausland/europa/Zyperns-Krisenmanager-wird-erst-in-Stichwahl-bestimmt/story/28376973 Tages Anzeiger]'' )} * '''[[19 Februarii]]''' — [[Hamadi Jebali]] Primus Minister [[Tunesia |Tunesicus]] se a munere removit^{(''[http://www.tagesanzeiger.ch/ausland/naher-osten-und-afrika/Der-tunesische-Regierungschef-tritt-zurueck/story/15261129 Tages Anzeiger]'' )}. * '''[[19 Februarii]]''' - [[Stephanus Weil]] ([[SPD]]) praeses ministrorum [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] electus est. Antecessor eius [[David McAllister]] ([[CDU]]) erat. * '''[[20 Februarii]]''' — [[Bojko Borisov]] Primus Minister [[Bulgaria|Bulgaricus]] se a munere removit^{(''[http://www.tagesanzeiger.ch/ausland/europa/Volk-zwingt-bulgarische-Regierung-in-die-Knie/story/28351597 Tages Anzeiger]'' )} [[Fasciculus:Boyko Borisov EPP 2014.jpg|75px|right|Bojko Borisov|border]] * '''[[20 Februarii]]''' — [[Antonius Roma]], [[athleta]] qui fuit [[pedilusor]] [[Argentina |Argentinus]] (vide imaginem) mortuus est^{(''[http://espndeportes.espn.go.com/news/story?id=1730191&s=arg&type=story espndeportes.espn.go.com]'')} [[Fasciculus:Antonio roma.jpg |75px|right|Antonius Roma|border]] * '''[[22 Februarii]]''' — [[Ali al-Arayyid|?Ali al-?Arayyi?]] primus minister [[Tunesia]]e selectus est^{(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/feb/22/tunisia-ennahda-prime-minister The Guardian]'')} [[Fasciculus:AliLariath2012.jpg|75px|right|?Ali al-?Arayyi?]] * '''[[22 Februarii]]''' — [[Michael Edwards]], professor creationis litterariae apud [[Collegium Franciae]], primus Anglorum ad cathedram in [[Academia Francica]] succedit^{(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/feb/22/academie-francaise-elect-first-british-member The Guardian]'')} * '''[[23 Februarii]]''' — [[Fridericus Lombardi]], dux [[Sedes diurnariis edocendis|sedis diurnariis edocendis]] [[Sancta Sedes|Sanctae Sedis]], complorat diariorum, [[televisio]]num ac multorum hominum voces quae volunt [[cardinalis|cardinalem]] [[Rogerius Michael Mahony|Rogerium Michaelem Mahony]] (vide imaginem) [[conclave|conclavi]] mense Martio [[2013]] propter partem eius in [[presbyter]]orum turpitudinum contra pueros occultationem non interfuturum esse ^{(''[http://www.repubblica.it/esteri/2013/02/23/news/vaticano_padre_lombardi_media_seminano_discredito-53231209/?ref=HREA-1 La Repubblica]'')} [[Fasciculus:2006-03-31_03_Anaheim%2C_CA_Cardinal_Mahony.jpg|75px|right|Rogerius Michael Mahony]] * '''[[24 Februarii]]''' — [[Neophytus (patriarcha Bulgariae)|Neophytus]] (Simeon Nikolaev Dimitrov), usque adhuc metropolita [[Sexantaprista]]e, patriarcha [[Bulgaria]]e omnis electus est [[Fasciculus:Otkrivane paraklis Svetlen 2.jpg|80px|right|Neophytus patriarcha]] *''' [[24 Februarii]]''' — [[Praemia Academiae?|Academiae Praemiis]] datis, ''[[Argo(pellicula)|Argo]]'' [[pellicula]] optima fit ^{(''[http://www.repubblica.it/speciali/cinema/oscar/edizione2013/2013/02/25/news/oscar_2013_vincitori-53353932/?ref=HRER3-1 La Repubblica]'')} * '''[[24 Februarii]]''' - [[Comitia politica Italica anni 2013]]. *''' [[25 Februarii]]''' — Factio [[MoVimento 5 Stelle]] a [[Iosephus Grillo |Iosepho Grillo]] ducta in electionibus [[Italia]]nis maximum exitum habet ^{(''[http://www.huffingtonpost.it/2013/02/25/elezioni-2013-diretta-lunedi_n_2757263.html?utm_hp_ref=mostpopular www.huffingtonpost.it]'')} [[Fasciculus:Beppe_Grillo_1.JPG |75px|right|Iosephus Grillo]] *'''[[25 Februarii]]''' — Cardinalis [[Keith O'Brien]], archiepiscopus [[Sanctus Andreas apud Scotos|Sancti Andreae]] et [[Edimburgum|Edimburgensis]], e munere decessit, facinoribus iam diu haud pudicis nuper imputatis ^{(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/feb/25/pope-forces-out-keith-obrien The Guardian]'')} ^{(''[http://www.corriere.it/cronache/13_febbraio_25/cardinale-obrien-si-dimette_135f145c-7f3c-11e2-b0f8-b0cda815bb62.shtml Corriere della Sera]'')} * '''[[25 Februarii]]''' - [[Pak Gyunhye]] praeses [[Respublica Coreae|Rei Publicae Coreae]] facta est. *'''[[27 Februarii]]''' — [[Van Cliburn]], clavilista [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum]], mortuus est ^{(''[http://www.guardian.co.uk/music/2013/mar/03/van-cliburn necrologia]'')} ^{(''[http://www.guardian.co.uk/music/2013/feb/27/van-cliburn-russia-world-stage recordatio]'')} *'''[[28 Februarii]]''' — post horam vicesimam abdicationis [[papa]]e [[Benedictus XVI|Benedicti XVI]] causa [[Sancta Sedes|Apostolica Sedes vacans]] est et novum Conclavem complerentur ^{(''[http://www.tagesanzeiger.ch/ausland/europa/Papst-will-kuenftig-ein-Pilger-sein/story/28154225 Tages Anzeiger]'')} *'''[[28 Februarii]]''' — [[Donaldus A. Glaser]], physicus [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum]], [[Praemium Nobelianum Physicae|praemii Nobeliani]] laureatus, mortuus est * '''[[28 Februarii]]''' — [[Nicolaus Anastasiades]] praeses [[Cyprus|Cypri]] [[Demetrius Christofias|Demetrio Christofias]] successit. === Mense Martio === *'''[[1 Martii]]''' — Factionis [[MoVimento 5 Stelle]] conditor [[Ioannes Robertus Casaleggio]] una cum [[Iosephus Grillo |Iosepho Grillo]] foedus cum aliis factionibus Italianis reicit ^{(''[http://it.wikipedia.org/w/index.php?title=Gianroberto_Casaleggio&action=edit&section=6 www.huffingtonpost.it]'')} *'''[[2 Martii]]''' — [[Muhtar Balmuhtar|Mu?tar Balmu?tar]], dux tromocraticus, in [[Malium|Malio]] septentrionali a militibus [[Tzadia|Tchadensibus]] interfectum esse nuntiatur ^{(''[https://web.archive.org/web/20140222014731/http://www.liberation.fr/monde/2013/03/02/l-armee-tchadienne-affirme-avoir-tue-mokhtar-belmokhtar_885872 Libération]'')} ^{(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/mar/02/algerian-siege-mastermind-killed-mali The Observer]'')} *'''[[4 Martii]]''' — Puerulo, [[Mississippia]]e incolae, [[SCDI]] infecto, sanitatem redditam nuntiatur ^{(''[http://www.tagesanzeiger.ch/wissen/medizin-und-psychologie/Mit-AidsVirus-geborenes-Baby-geheilt/story/11987031 Tages Anzeiger]'')} *'''[[4 Martii]]''' — [[Hamad ibn Halifa Al Tani|?amad ibn ?alifa Al ?ani]], [[Quataria|Qatariae]] amiralis, sex insulas [[Ionium mare|maris Ionii]] emit inter quas [[Oxia]]m ^{(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/mar/04/qatar-emir-buys-six-greek-islands The Guardian]'')} * '''[[4 Martii]]''' - [[Uhuru Kenyatta]] praeses [[Kenia]]e electus est. *'''[[5 Martii]]''' — [[Paulus Dmitricenko]], saltator corporis ballationis [[Moscua|Moscuensis]] ''[[Magna Ballatio (Moscua)|Bolšoj]]'', se [[Sergius Filin|Sergium Filin]] directorem vulnerare, acido in oculos iaculato, coniuravisse confessus est ^{(''[http://www.guardian.co.uk/stage/2013/mar/06/bolshoi-dancer-confesses-acid-attack The Guardian]'')} [[Fasciculus:Hamad bin Khalifa Al Thani (cropped).jpg|75px|right|?amad ibn ?alifa Al ?ani]] *'''[[5 Martii]]''' — [[Hugo Chávez]] [[Venetiola]]e praeses, iam multos annos [[cancer (morbus)| cancro]] laborans, mortuus est [[Fasciculus:Chavez-WSF2005.jpg|80px|right|Hugo Chávez]] *'''[[6 Martii]]''' — Milites 21 [[Philippinae|Philippinarum]], qui pacis tuendae causa montes [[Golan]] vigilabant, a rebellatoribus [[Syria|Syris]] capti sunt ^{(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/mar/06/un-peacekeepers-detained-syrian-fighters The Guardian]'')} *'''[[8 Martii]]''' — [[Sulaiman Abu Gait|Sulaiman Abu Gai?]], gener [[Usama bin Ladin|Usama ibn Ladin]], [[Philadelphia (Iordania)|Philadelphia]]e in [[Iordania]] captus, ob coniurationem tromocraticam in iudicium [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]] accusatus est ^{(''[http://www.nytimes.com/2013/03/08/world/middleeast/bin-laden-son-in-law-is-being-held-in-a-new-york-jail.html?_r=0 New York Times]'')} *'''[[8 Martii]]''' — [[cardinalis|Cardinales]], qui in [[Domus Sanctae Marthae|Domo Sanctae Marthae]] ad [[conclave anni 2013|conclave]] hospitabuntur, nuntiant conclave die [[12 Martii]] incepturum esse ^{(''[http://www.huffingtonpost.it/2013/03/08/conclave-2013-si-inizia-il-12-marzo_n_2838134.html?ref=topbar www.huffingtonpost.it]'')} *'''[[9 Martii]]''' — [[Uhuru Kenyatta]] victor proclamatus est comitiorum in [[Kenia]] die [[3 Martii]] celebratorum, vocum 50.07% nactus ^{(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/mar/09/kenyatta-declared-victor-in-kenyan-elections The Guardian]'')} *'''[[10 Martii]]''' — [[Liliana (ducissa Hallandiae)|Liliana]], ducissa Hallandiae, principis [[Suecia|Suecici]] [[Bertoldus (dux Hallandiae)|Bertoldi]] vidua, annum agens septimum et nonagesimum mortua est *'''[[12 Martii]]''' — [[Roma]]e [[Conclave anni 2013|conclave]] ad [[papa]]e abdicantis [[Benedictus XVI|Benedicti XVI]] successorem eligendum incepit et cardinales in [[Aedicula Sixtina]] congregati sunt^{(''[http://www.tagesanzeiger.ch/ www.tagesanzeiger.ch]'')} *'''[[13 Martii]]''' — [[Roma]]e hora undevigesima fumus albus nuntiat papam electum esse. Novus papa [[Georgius Marius Bergoglio]] [[Nomen pontificale|nomen]] "Franciscum" elegit^{(''[http://www.repubblica.it/speciali/esteri/conclave-papa-elezioni2013/2013/03/13/news/fumata_bianca_eletto_il_nuovo_papa-54494392/?ref=HREA-1 www.repubblica.it]'')} [[Fasciculus:Pope_Francis_in_March_2013.jpg|75 px|right|Franciscus papa die [[18 Martii]] [[2013]] inter audientiam cum Argentinae Praeside [[Christina Fernández de Kirchner]]]] *'''[[14 Martii]]''' — [[Xi Jinping]], qui iam secretarius generalis meret [[Factio Communistae Sinensis|factionis Communisticae]] [[Res Publica Popularis Sinarum|Sinensis]], fere nemine contradicente praeses electus est^{(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/mar/14/xi-jinping-installed-china-president The Guardian]'')} *'''[[18 Martii]]''' — Parlamentum [[Cyprus|Cyprium]] novas leges ab [[Unio Europaea|Unione Europaea]] ingestas ad [[argentaria]]s servandas recipere cogitur ^{(''[http://www.lefigaro.fr/conjoncture/2013/03/17/20002-20130317ARTFIG00143-chypre-les-epargnants-taxes-une-premiere-dans-l-ue.php Le Figaro]'')} *'''[[18 Martii]]''' — [[Effigies sui ipsius pileum pinnatum gerentis|Effigies]] [[Rembrandus|Rembrandi]] apud [[Abbatia de Boclanda|abbatiam de Boclanda]] in [[Devonia]] ostentata, usque adhuc discipulo quodam attributa, manu ipsius magistri pictam esse recognoscitur ^{(''[http://www.guardian.co.uk/artanddesign/2013/mar/18/self-portrait-national-trust-rembrandt The Guardian]'')} *'''[[19 Martii]]''' — [[Roma]]e [[missa]] sollemnis celebratur, [[pontifex|pontificatús]] exordium [[papa]]e [[Franciscus (papa)|Francisci]] (vide imaginem) ^{(''[http://www.lefigaro.fr/actualite-france/2013/03/19/01016-20130319ARTFIG00265-le-programme-de-la-messe-d-installation-de-francois.php Le Figaro]'')} *'''[[19 Martii]]''' — post populi tumultus [[Unio Europaea]] et Parlamentum [[Cyprus|Cyprium]] novas leges ab [[Unio Europaea|Unione Europaea]] ingestas ad [[argentaria]]s servandas mutare volunt ^{(''[http://www.lefigaro.fr/conjoncture/2013/03/18/20002-20130318ARTFIG00627-chypre-l-europe-amende-le-plan-de-sauvetage.php Le Figaro]'')} * '''[[21 Martii]]''' — [[Petrus Mennea]], toto orbe clarus [[athleta]] [[Italia|Italicus]], [[Roma]]e mortuus est ^{(''[https://web.archive.org/web/20130728232457/http://www.lastampa.it/2013/03/21/sport/atletica/addio-mennea-re-della-velocita-azzurra-un-campione-proletario-tra-i-borghesi-jeGYcqSvCkdegCOQgjUhGI/pagina.html La Stampa]'')} [[Fasciculus: Pietro_Paolo_Mennea_(cropped).jpg|right|75 px|Petrus Mennea anno 1972]] * '''[[21 Martii]]''' — [[Iustinus Welby]], antea episcopus [[Dunelmum|Dunelmensis]], archiepiscopus [[Cantuaria|Cantuariensis]] inthronatus est ^{(''[http://www.guardian.co.uk/uk/2013/mar/21/justin-welby-archbishop-of-canterbury-enthroned the Guardian]'')} * '''[[22 Martii]]''' — [[Chinua Achebe]], scriptor [[Nigeria]]nus, [[Bostonia]]e mortuus est ^{(''[http://www.guardian.co.uk/books/2013/mar/22/novelist-chinua-achebe-dies The Guardian]'')} [[Fasciculus:Chinua Achebe - Buffalo 25Sep2008 crop.jpg|80px|right|Chinua Achebe anno 2008]] * '''[[23 Martii]]''' — primus, qui adtestatus est, [[historia]]e congressus inter duos [[papa]]s, [[Franciscus (papa)|Franciscum]] et papam emeritum [[Benedictus XVI|Benedictum XVI]], ^{(''[https://web.archive.org/web/20130728214359/http://www.lastampa.it/2013/03/23/italia/cronache/la-prima-volta-di-un-incontro-tra-pontefici-Kuo31Bbmoz5cNtGndFg9dP/pagina.html La Stampa]'')} [[Fasciculus: BentoXVI-30-10052007.jpg|right|75 px|Benedictus XVI anno [[2007]]]] * '''22-[[25 Martii]]''' — Tumultus inter [[Religio Islamica|Mussulmanos]] et [[Religio Buddhistica|Buddhistas]] in media [[Birmania]] magis magisque saeviunt ^{(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/mar/25/muslim-buddhist-violence-spreads-burma The Guardian]'')} * '''21-[[26 Martii]]''' — quamquam [[ver]] est, magna [[Europa]]e pars frigore riget ^{(''[http://www.tagesanzeiger.ch/panorama/vermischtes/Es-gab-so-viele-Schneetage-wie-noch-nie/story/18116013 Tages Anzeiger]'')} * '''[[28 Martii]]''' — [[Dies Cenae Domini |Die Cenae Domini]] [[papa]] [[Franciscus (papa)|Franciscus]] iuvenes captivos in [[carcer]]e ''Casal del Marmo'' visitavit et duodecim eorum secundum ritum [[pes |pedes]] lavit ^{(''[http://www.welt.de/politik/deutschland/article114862849/Papst-ermuntert-Geruch-der-Schafe-anzunehmen.html Die Welt]'')} * '''[[28 Martii]]''' — [[Ricardus Griffiths]], actor [[Anglia|Anglicus]] qui partes in pelliculis de [[Harry Potter (series pellicularum)|Harrio Pottero]] egit, mortuus est * '''[[29 Martii]]''' — [[Corea Septentrionalis]] [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatas Americae]] minatur ^{(''[http://www.thetimes.co.uk/tto/news/world/asia/article3725782.ece The Times]'')} * '''[[30 Martii]]''' — Latro captus est qui dentem exsectum abstrahere conabatur elephanti [[Ludovicus XIV|Ludovico XIV]] regi anno [[1668]] dono dati, cuius ossa in [[Museum Nationale Historiae Naturalis (Lutetia)|Museo Nationali Historiae Naturalis]] [[Lutetia]]e servantur ^{(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/mar/31/chainsaw-man-stealing-elephant-tusk-paris-museum The Guardian]'')} * '''[[30 Martii]]''' — [[Basam Yusif]], saturarum ostentator televisualis et chirurgus cardiothoracicus [[Aegyptus|Aegyptius]], contumelias in religionem Islamicam et praesidi iecisse incusatus, in custodiam ire iussus est ^{(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/mar/31/egypt-orders-arrest-tv-satirist The Guardian]'')} * '''[[31 Martii]]''' — Certamen remigiorum annuale, [[Londinium|Londinii]] actum, vicerunt [[Universitas Oxoniensis|Oxonienses]] === Mense Aprili === * '''[[1 Aprilis]]''' — Diaria libera in [[Birmania]], ab anno [[1964]] prohibita, rursus divulgantur ^{(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/apr/01/burmese-private-newspapers The Guardian]'')} * '''[[2 Aprilis]]''' — [[Hieronymus Cahuzac]], qui usque ad diem [[19 Martii]] [[2013]] officium ministri [[Francia|Francici]] functus est, se divitias in [[Helvetia]] et [[Singapura]] retentas ad vectigalia diminuenda celavisse confessus est ^{([http://www.jerome-cahuzac.com/ Confessio])}^{(''[https://web.archive.org/web/20131211114215/http://www.lepoint.fr/tags/jerome-cahuzac Le Point]'')} [[Fasciculus:PR-2012-05-15 IMG 1493 (crop).jpg|right|75px|Hieronymus Cahuzac]] * '''[[3 Aprilis]]''' — [[Ruth Prawer Jhabvala]] mythistoriarum etiam pellicularum [[Ismail Merchant]] et [[Iacobus Ivory|Iacobi Ivory]] scriptrix, mortua est ^{(''[http://www.guardian.co.uk/books/2013/apr/03/ruth-prawer-jhabvala The Guardian]'')} * '''[[5 Aprilis]]''' — Iudex costitutionalis [[Lusitania|Lusitanus]] decreta ad [[pecunia]]m et [[Euro]]nem servanda partialiter irritat ^{(''[http://www.lefigaro.fr/conjoncture/2013/04/05/20002-20130405ARTFIG00663-portugal-rejet-partiel-des-mesures-d-austerite.php Le Figaro]'')} * '''[[7 Aprilis]]''' — novus papa [[Franciscus (papa)|Franciscus]] ut [[Roma]]e [[episcopus]] in possessionem venit [[Basilica Sancti Ioannis in Laterano|Basilicam Sancti Ioannis in Laterano]] ^{(''[http://www.agi.it/cronaca/notizie/201304071823-cro-rt10096-papa_prende_possesso_del_laterano_e_conferma_vallini agi.it]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'')} * '''[[8 Aprilis]]''' — [[Margarita Thatcher]], [[Regnum Unitum|Regni Uniti]] ministra prima ([[1979]]-[[1990]]) iam grave aetate laborante repente [[ictus (morbus)|ictu]] mortua est * '''[[9 Aprilis]]''' - [[Uhuru Kenyatta]] praeses [[Kenia]]e factus est. * '''[[10 Aprilis]]''' — [[Robertus Edwards]], [[medicus]] [[Regnum Unitum|Britannicus]] qui [[fecundatio in vitro|fecundationem in vitro]] creavit et anno [[2010]] propter hoc [[Praemium Nobelianum Medicinae|Praemio Nobeliano medicinae]] laureatus, mortuus est * '''[[13 Aprilis]]''' — [[influentia aviaria]] undecim homines in [[Sina]] necat^{(''[http://www.thetimes.co.uk/tto/news/world/asia/article3738681.ece The Times]'')} * '''[[13 Aprilis]]''' — [[papa]] [[Franciscus (papa)|Franciscus]] consessum octo [[cardinalis|cardinalium]] ad [[curia Romana|curiam romanam]] emendandam creat^{(''[https://web.archive.org/web/20130421002415/http://kurier.at/politik/vatikan/vatikan-papst-will-mit-fuenf-kardinaelen-regieren/8.622.071 Kurier]'')}. * '''[[14 Aprilis]]''' — [[Nicolaus Maduro]] [[Venetiola]]e praeses electus est^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/maduro-tritt-ein-schweres-erbe-an-1.18064740 Neue Zürcher Zeitung]'')}. * '''[[15 Aprilis]]''' — [[Bostonia]]e in [[cursus Marathonius|cursu Marathonio]] tres homines [[bomba]] necati sunt^{(''[http://www.tagesanzeiger.ch/panorama/vermischtes/Viele-Verletzte-sind-Zuschauer/story/31631044 Tages anzeiger]'')}. * '''[[16 Aprilis]]''' — In [[Venetiola]] petitionum exitus tumultus concitat inter quos septem homines necati sunt^{(''[http://www.tagesanzeiger.ch/panorama/vermischtes/Viele-Verletzte-sind-Zuschauer/story/31631044 Tages Anzeiger]'')}. [[Fasciculus:Thatcher reviews troops.jpg |right|75px|Margarita Thatcher anno [[1990]] ]] * '''[[17 Aprilis]]''' — [[Exsequiae]] [[Margarita Thatcher|Margaritae Thatcher]] celebrantur ^{(''[http://www.thetimes.co.uk/tto/news/politics/article3734775.ece The Times]'')} * '''[[17 Aprilis]]''' - [[Nova Zelandia]] [[Matrimonium hominum eiusdem sexus|matrimonium hominum eiusdem sexus]] legismavit. * '''[[18 Aprilis]]''' — [[Parlamentum Italicum]] incipit novum [[Italia|Rei Publicae]] [[Praeses Reipublicae Italicae|Praesidem]] eligere (imago: Praesedis sedes)^{(''[http://www.repubblica.it/politica/2013/04/18/news/elezioni_presidente-56885072/?ref=HREA-1 Repubblica]'')} * '''[[19 Aprilis]]''' - [[Nicolaus Maduro]] praeses [[Venetiola]]e factus est. [[Fasciculus:Maduro_en_el_Congreso_peruano.jpg |right|75px|[[Nicolaus Maduro]] ]] * '''[[20 Aprilis]]''' — [[Calvert Watkins]], eruditus philologiae [[Linguae Indoeuropaeae|Indoeuropaeae]] [[Civitates Foederatae Americae|Americanus]], mortuus est * '''[[20 Aprilis]]''' — [[Parlamentum Italicum]] [[Georgius Napolitano|Georgium Napolitano]] iterum [[Italia|Rei Publicae]] [[Praeses Reipublicae Italicae|Praesidem]] eligit (imago:Praesedis sedes)^{(''[http://www.repubblica.it/politica/2013/04/18/news/elezioni_presidente-56885072/?ref=HREA-1 Repubblica]'')} [[Fasciculus:Presidente Napolitano.jpg|right|75px|Georgius Napolitano]] * '''[[22 Aprilis]]''' — [[Sancta Sedes]] nuntiat beatificationis iudicium archiepiscopi [[Anscharius Romero|Anscharii Romero]], qui a [[res militaris|militibus]] propter pugnam suam contra [[tyrannia]]m et [[iniustitia]]m necatus est, gradum corrípit^{(''[http://www.la-croix.com/Actualite/Monde/Mgr-Oscar-Romero-pourrait-etre-bientot-beatifie-2013-04-22-951252 La Croix]{{Nexus deficit|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'')} [[Fasciculus:Mural Oscar Romero UES.jpg|right|75px|Anscharius Romero pictus]] * '''[[23 Aprilis]]''' — [[Parlamentum Francicum]] decrevit, ut etiam hominibus [[Homophylophilia |homophylophilis]] in matrimonium ire liceret, quod [[Lutetia]]e tumultum concitavit. ^{(''[http://www.thetimes.co.uk/tto/news/world/europe/article3747051.ece The Times]'')} * '''[[24 Aprilis]]''' — Ruina [[officina]]e in [[Bangladesha]] 323 homines necat. ^{(''[http://www.thetimes.co.uk/tto/news/world/asia/article3747431.ece The Times]'')} * '''[[27 Aprilis]]''' — Domini comprehensi sunt [[officina]]e in [[Bangladesha]] propter cuius ruinam 323 homines necati sunt. ^{(''[https://wayback.archive-it.org/all/20100605093019/http://www.thetimes.co.uk/tto/news/ The Times]'')} * [[28 Aprilis]] - [[Henricus Letta]] primus minister [[Italia]]e [[Marius Monti|Mario Monti]] successit. * '''[[29 Aprilis|29]] et [[30 Aprilis]]''' — [[Parlamentum Italianum]] novae administrationi a [[Henricus Letta |Henrico Letta]] ductae fiduciam votat ^{(''[http://www.tagesanzeiger.ch/ausland/europa/Letta-befluegelt-die-Wallstreet/story/15373158?dossier_id=1934 Tages Anzeiger]'')} * '''[[30 Aprilis]]''' — [[Gulielmus Alexander]] post matris [[Beatrix|Beatricis]] abdicationem [[Nederlandia]]e rex coronatus est ^{(''[http://clarincomhd.tumblr.com/tagged/maxima Clarin]'')} [[Fasciculus:Willem-Alexander (Royal Wedding in Stockholm, 2010) cropped.jpg|thumb|120px|right|[[Gulielmus Alexander]] [[Nederlandia]]e]] [[Fasciculus:Willem-Alexander, Prince of Orange.jpg|right|75px|Gulielmus Alexander Nederlandiae rex ]] === Mense Maio === * '''[[1 Maii]]''' — Mors [[Deanna Durbin|Deannae Durbin]], actricis [[Canada|Canadianae]], die circiter 20 Aprilis mortuae, tarde nuntiatur * '''[[2 Maii]]''' — [[Galfridus Hanneman|Jeff Hanneman]], musicus [[California|Californiensis]], psaltes gregis [[Slayer]], mortuus est ^{(''[http://www.guardian.co.uk/music/2013/may/03/jeff-hanneman-guitarist-slayer-dies The Guardian]'')} [[Fasciculus:Jeff Hanneman Slayer.jpg|right|75px|[[Galfridus Hanneman]]]] * '''[[2 Maii]]''' — Comitiis [[Regnum Britanniarum|Britanniarum regni]] ad interim habitis, numerus suffragiorum pro [[factio Independentiae Regni Britanniarum|factione Independentiae]] (''UKIP'') latorum valde auctus est. Factiones [[Factio Liberalis Democratica (Britannia)|Liberalis Democratica]] et [[Factio Conservativa (Britannia)|Conservativa]] malum successum reportaverunt ^{(''[http://www.guardian.co.uk/politics/2013/may/03/nigel-farage-ukip-change-british-politics The Guardian]'')} * '''[[6 Maii]]''' — Anthropologi quidam, methodo statistico utentes, linguis Euroasiaticis originem communem, quo homines abhinc 14&nbsp;500 locuti essent, proponunt ^{(''[https://web.archive.org/web/20140110085152/http://www.pnas.org/content/early/2013/05/01/1218726110 Proceedings of the National Academy of Sciences]'')} [[Fasciculus:Nigel Farage of UKIP.jpg|right|80px|[[Nigellus Farage]], [[factio Independentiae Regni Britanniarum|factionis Independentiae]] Britannicae dux]] * '''[[6 Maii]]''' — [[Iulius Andreotti]], notus vir publicus Italianus, aetate gravissima, mortuus est^{(''[https://web.archive.org/web/20130509201252/http://gazzettadimantova.gelocal.it/cronaca/2013/05/06/news/la-morte-di-giulio-andreotti-1.7011228 Gazzetta di Mantova]'')} [[Fasciculus:Andreotti.jpg|right|75 px|[[Iulius Andreotti]]]] * '''[[6 Maii]]''' — Mulieres tres, abhinc decem fere annis abductae et frustra quaesitae, e domo quadam urbis [[Cleveland]] [[Ohium|Ohii]] liberatae sunt ^{(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/may/07/cleveland-kidnapping-victims-sudden-end The Guardian]'')} * '''[[7 Maii]]''' — Nave male gubernata turris navigatoria iuxta portum [[Genua|Genuensem]] stans deleta est, hominibus fere decem mortuis ^{(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/may/08/genoa-tower-destroyed-container-ship The Guardian]'')} * '''[[8 Maii]]''' — [[Géza Vermes]], librorum sacrorum [[Iudaismus|Iudaicorum]] [[Christianitas|Christianorum]]que eruditus et praesertim [[Manuscripta Maris Mortui|manuscriptorum Maris Mortui]], annum agens octogesimum et octavum mortuus est * '''[[9 Maii]]''' — E sedimentis [[lacus El'gygytgyn]] [[Tschucotia]]e in [[Siberia]] boreo-orientali derivatur historia calefactionis globalis abhinc annis 3&nbsp;500&nbsp;000 incidentis ^{(''[http://www.guardian.co.uk/environment/2013/may/09/meteorite-crater-global-warming The Guardian]'') (''[http://www.sciencemag.org/content/early/2013/05/08/science.1233137 Science]'': situs venalis)} * '''[[10 Maii]]''' — Conventus inter [[papa]]s [[Ecclesia Catholica |catholicum]] [[Franciscus (papa)|Franciscum]] et [[Papa Alexandriae|Alexandrinum]] [[Theodorus II (papa Alexandriae)|Theodorum II]], tertius historiae post visitam [[Sinuthius III Papa|Sinuthii III]] papae [[Paulus VI|Paulo VI]] anno [[1973]] et conventus [[Cairus |Cairi]] anno [[2000]] inter ipsum Sinuthium III et Papam [[Ioannes Paulus II| Ioannem Paulum II]] ^{(''[http://www.grr.rai.it/dl/grr/notizie/ContentItem-c8d50df1-33bf-41ee-8e35-341ecb50ff25.html www.grr.rai.it]'')} * '''[[11 Maii]]''' - [[Nawaz Sharif]] primus minister [[Pacistania]]e electus est. * '''[[12 Maii]]''' — Comitiis [[Pakistania]]e habitis [[Nawaz Sarif|Nawaz Šarif]], qui primus minister 1997-1999 meruit et 1999-2007 in exsilio vixit, victoriam reportavit ^{(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/may/11/pakistan-elections-turnout-violence-khan The Observer]'')} [[Fasciculus:Nawaz Sharif detail, 981203-D-9880W-117.jpg|right|75px|[[Nawaz Sarif|Nawaz Šarif]]]] * '''[[14 Maii]]''' - [[Brasilia]] in tuta parte matrimonium hominum eiusdem sexus legismavit. * '''[[15 Maii]]''' — [[Papa]] [[Franciscus (papa)|Franciscus]] iussit ob accusationes comportamenti inconvenientis annos '80 habiti [[cardinalis|cardinalem]] [[Keith Michael Patricius O'Brien |Keith Michaelem Patricium O'Brien]] multos menses exsul in [[monasterium|monasterio]] ire^{(''[http://www.thetimes.co.uk/tto/faith/article3766384.ece The Times]'')} [[Fasciculus:A photo of the Cardinal Keith Michael Patrick O'Brien.jpg|right|75px|Cardinalis O'Brien]] * '''[[16 Maii]]''' — Ruina [[officina]]e in [[Cambodia]] 6 homines necat ^{(''[http://it.radiovaticana.va/news/2013/05/16/cambogia:_crolla_il_soffitto_di_una_fabbrica_di_scarpe,_6_morti_e_1/it1-692581 Radio Vaticana]'')} * '''[[18 Maii]]''' — conventus inter [[Germania]]e primam ministram [[Angela Merkel|Angelam Merkel]] et [[papa]]m [[Franciscus (papa)|Franciscum]] habetur ^{(''[http://www.spiegel.de/video/merkel-beim-papst-die-kanzlerin-an-pfingsten-zur-privataudienz-video-1272950.html#ref=vee Der Spiegel]'')} * '''[[18 Maii]]''' - [[Cantus Eurovisionis Certamen]]: Natio Laureata est [[Dania]] con canticum "Only Teardrops" de [[Emmelie de Forest]]. [[Fasciculus:Angela Merkel 24092007.jpg|right|75px|[[Angela Merkel]]]] * '''[[20 Maii]]''' — [[Turbo (caelum)|turbo]] [[Moore (Oclahoma)|Moore]] in urbe [[Oclahoma]]e viginti quattuor homines interfecit ^{(''[http://www.nytimes.com/interactive/2013/05/20/us/oklahoma-tornado-map.html?hp New York Times]'')} * '''[[21 Maii]]''' — [[Dominicus Venner]], [[Francia|Francicus]] qui pro [[Cultura Occidentalis|culturam Occidentalem]] atque contra matrimonium homophylorum necnon immigrationem Mussulmanorum scriptitavit, ad altare [[ecclesia Nostrae Dominae Parisiensis]] sibi ictu pyrobolico mortem intulit ^{(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/may/21/french-historian-kills-himself-notre-dame-gay-marriage The Guardian]'')} * '''[[22 Maii]]''' — [[Henricus Dutilleux]], compositor [[Francia|Francicus]], annum agens nonagesimum et septimum mortuus est ^{(''[http://www.guardian.co.uk/music/2013/may/22/henri-dutilleux The Guardian]'')} * '''[[23 Maii]]''' — [[Georgius Moustaki]], carminum scriptor et cantor [[Francia|Francicus]], collaborator necnon amasius [[Editha Piaf|Edithae Piaf]], mortuus est [[Fasciculus:Goerges mous675.jpg|75px|right|[[Georgius Moustaki]]]] * '''19–[[25 Maii]]''' — Iuvenes [[Holmia]]e in regionibus suburbanis ob egestatem et munerum inopiam noctu tumultús concitaverunt ^{(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/may/23/swedish-riots-stockholm The Guardian]'')} * '''[[26 Maii]]''' — [[Abdellatif Kechiche]], [[moderator cinematographicus]] [[Francia|Franco]]-[[Tunesia|Tunesicus]], [[Festum Canuae|Festi Canuae]] (Festi sedes in imagine) pelliculae ''[[La Vie d'Adèle]]'' gratia palmam auream vicit^{(''[http://www.lefigaro.fr/cinema/2013/05/26/03002-20130526ARTFIG00239-cannes-un-palmares-a-bout-de-soufre.php www.lefigaro.fr]'')} * '''[[29 Maii]]''' — [[Franca Rame]] illustris actoris [[Darius Fo| Darii Fo]] [[uxor]] et ipsa clara [[actrix]] [[Italia]]na et [[scriptor|scriptrix]] praecipue fabularum scaenicarum mortua est.^{(''[http://milano.repubblica.it/cronaca/2013/05/31/news/milano_d_l_addio_alla_sua_franca_rame_il_funerale_laico_sulle_note_di_bella_ciao_-60040178/ www.milano.repubblica.it]'')} * '''[[31 Maii]]''' — [[Russia]] nuntiat regimini [[Baschar al-Assad|Assad]] (vide imaginem) praesidis [[Syria]]e se [[arma]] vendituram esse.^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/russland-will-asads-regime-weiter-aufruesten-1.18091012 www.nzz.ch]'')} [[Fasciculus:Bashar_al-Assad_(cropped).jpg|75px|right|Bashar_al-Assad]] === Mense Iunio === * '''[[1 Iunii]]''' — Novi turbines [[Oclahoma]]m verrerunt, novem fere homines (inter quos duos liberos) interficientes.^{[http://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-22739637 (''BBC News'')]} * '''[[1 Iunii]]''' — Graves tumultus in [[Turcia]] contra administrationem [[Recep Tayyip Erdogan]] (vide imaginem) ^{(''[http://kurier.at/politik/ausland/proteste-gegen-erdogan-sommer-des-unmuts/14.331.073 www.kurier.at]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'')} [[Fasciculus:Tayyip_Erdo%C4%9Fan.JPG |75px|right| Racep Tayyip Erdogan ]] * '''[[3 Iunii]]''' — Quinquagesimus annus mortis [[papa]]e [[Ioannes XXIII| Ioannis XXIII]], qui inter alia [[Concilium Vaticanum Secundum]] indixit, celebratur ^{(''[http://www.ecodibergamo.it/stories/Cronaca/379635_pellegrinaggio/ www.ecodibergamo.it]'')} * '''[[3 Iunii]]''' — [[Bradley Manning]], [[miles]] [[CFA|Americanus]] qui exercitus Americani secreta et arcana [[wikileaks]] enuntiavit, iudicium incipit * '''[[3 Iunii|3]]-[[6 Iunii]]''' — Aquarum eluviones pluviis incitatae magna damna dederunt multis urbibus mediae [[Europa]]e, sicut [[Praga]]e. ^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/haetten-mehr-schutzbauten-geholfen-1.18093558 www.nzz.ch]'')} * '''[[5 Iunii]]''' — [[Philadelphia]]e aedificii ruina tredecim homines necat ^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/newsticker/wohnhaus-in-philadelphia-stuerzt-ein-sechs-tote-13-verletzte-1.18094073 www.nzz.ch]'')} * '''[[5 Iunii]]''' - [[Nawaz Sharif]] primus minister [[Pacistania]]e factus est. * '''[[6 Iunii]]''' — [[Lutetia]]e iuvenis Clemens Méric inter tumultus a [[Fascismus |fascistorum]] grege vulneratus obiit^{(''[http://www.lemonde.fr/societe/article/2013/06/06/l-auteur-presume-de-l-agression-contre-clement-meric-interpelle_3425537_3224.html www.lemonde.fr]'')} * '''[[7 Iunii]]''' — [[Lutetia]]e [[Petrus Mauroy]], rerum politicarum peritus et olim [[Francia]]e minister primus mortuus est ^{(''[http://www.la-croix.com/Actualite/France/Disparition-de-Pierre-Mauroy-hommage-unanime-de-la-classe-politique-2013-06-07-970339 www.la-croix.com]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'')} [[Fasciculus:Pierre Mauroy, Socialist rally, Zénith, 2007 05 29 n5.jpg|75px|right|Petrus Mauroy]] * '''[[9 Iunii]]''' — populus [[Helvetia|Helveticus]] constitutionis mutationem reicit, secundum quam populus [[Consilium Foederale Helvetiae|Consilium Foederale]] id est Helvetiae administrationem (in imagine praesens administratio) recte eligere potest^{(''[http://www.tagesanzeiger.ch/schweiz/standard/Volk-lehnt-Volkswahl-des-Bundesrates-deutlich-ab/story/10517762 www.tagesanzeiger.ch]'')} * '''[[9 Iunii]]''' — [[Ioannes Banks]], mythistoriarum auctor [[Scotia|Scoticus]], mortuus est [[Fasciculus:IainBanks2009.jpg|75px|right|Ioannes Banks]] * '''[[11 Iunii]]''' — [[Graecia]]e administratio [[televisio]]nis publicae opus parsimoniae causa repente sistit * '''[[14 Iunii]]''' — [[Hassan Rohani]] [[Irania]]e praeses electus est ^{(''[https://web.archive.org/web/20130618200407/http://it.euronews.com/2013/06/15/iran-rohani-presidente-vittoria-al-primo-turno/ http://it.euronews.com]'')} [[Fasciculus:Hassan Rouhani 2.jpg|75px|right|Hassan Rohani]] * '''[[16 Iunii]]''' — [[Cechia]]e minister primus [[Petrus Necas]] (vide imaginem) se e munere removit ^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/tschechiens-regierungschef-necas-tritt-zurueck-1.18100188 www.nzz.ch]'')} * '''[[16 Iunii]]''' — graves tumultus in [[Turcia]] contra [[Recep Tayyip Erdogan]] (vide imaginem) administrationem persequuntur ^{(''[http://www.lefigaro.fr/mon-figaro/2013/06/16/10001-20130616ARTFIG00117-truquie-erdogan-et-le-concept-de-democratie.php ww.lefigaro.fr]'')} * '''[[17 Iunii]]''' — [[Baracus Obama]] iter in [[Europa]]m incepit, primo die in [[Hibernia Septentrionalis|Hibernia Septentrionali]]. Postridie [[Berolinum]] visitat ^{(''[http://www.morgenpost.de/berlin-aktuell/obama-in-berlin/article117210663/Obama-in-Berlin-Anwohner-bekommen-Polizei-Eskorte.html www.morgenpost.de]'')}^{(''[http://www.gpb.org/news/2013/06/17/obama-begins-european-trip-with-g-8-summit-in-ireland www.gpb.org/news]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'')} [[Fasciculus:President Barack Obama.jpg |75px|right|Baracus Obama]] * '''[[17 Iunii]]''' — graves tumultus in [[Brasilia]] contra [[Dilma Rousseff|Dilmae Rousseff ]] administrationem propter pecuniam quae pediludii certaminum causa expenditur^{(''[https://web.archive.org/web/20130617214710/http://oglobo.globo.com/pais/protestos-se-espalham-por-capitais-brasileiras-nesta-segunda-feira-8716155 oglobo.globo.com ]'')} * '''[[18 Iunii]]''' — conventus qui dicitur [[Conventus G8|G8]] in [[Hibernia Septentrionalis|Hiberniae Septentrionalis]] [[Lough Erne]] incipitur ^{(''[http://www.americaoggi.info/2013/06/17/36207-g8-riflettori-su-siria-e-lavoro www.americaoggi.info]'')} * '''[[21 Iunii]]''' — Factio [[Sinistra Democratica (Graecia)|Sinistra Democratica]] ministri primi [[Graecia| Graeci]] [[Antonius Samaras|Antonii Samaras]] administrationi suffragationem demovit^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/samaras-will-weiterregieren-1.18103564www.nzz.ch]'')} [[Fasciculus:Flickr_-_europeanpeoplesparty_-_EPP_Congress_Bonn_%28669%29%28cropped%29.jpg |75px|right|Antonius Samaras]] * '''[[23 Iunii]]''' — Proper graves tumultus, qui persequuntur in [[Brasilia]] contra [[Dilma Rousseff|Dilmae Rousseff ]] administrationem propter pecuniam quae pediludii certaminum causa expenditur, Rousseff conventum ad administrationem meliorandam facere voluit^{(''[https://web.archive.org/web/20130626182211/http://oglobo.globo.com/pais/oab-lanca-campanha-pela-reforma-politica-combate-corrupcao-8790311?topico=protestos-no-brasil globo.com]'')}^{(''[https://web.archive.org/web/20130617214710/http://oglobo.globo.com/pais/protestos-se-espalham-por-capitais-brasileiras-nesta-segunda-feira-8716155 www.nzz.ch]'')} [[Fasciculus:Dilma Rousseff - foto oficial 2011-01-09.jpg|75px|right|Dilma Rousseff]] * '''[[24 Iunii]]''' — Putatur antiqui Praeses [[Nelson Mandela]] vita in periculum esse, Mandela, aetate gravissima, ultimos menses in valetudinarium saepe ire debuit. ^{(''[https://web.archive.org/web/20130625002617/http://www.cdt.ch/mondo/cronaca/86249/mandela-le-condizioni-peggiorano.html www.cdt.ch]'')} [[Fasciculus: Nelson_Mandela.jpg |75px|right|Nelson Mandela]] * '''[[25 Iunii]]''' — [[Silvius Berlusconi]], rerum politicarum peritus [[Italia]]nus, septem annos [[carcer]]is damnatus est quia secundum iudicum opinionem cum iuveni [[meretrix| meretrice]], quae illo tempore pupillari aetate erat, [[coitus| coitum]] habuit. [[Fasciculus:Silvio Berlusconi.jpg |75px|right|Silvius Berlusconi ]] * '''[[25 Iunii]]''' — [[Edi Rama]], rerum politicarum peritus [[Albania|Albanicus]], [[Factio Socialistica (Albania)|Factionis Socialisticae]] electiones vicit. ^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/albanien-vor-machtwechsel-1.18104992 www.nzz.ch]'')} [[Fasciculus:Edi Rama.jpg|75px|right|Edi Rama]] * '''[[26 Iunii]]''' — Speciem novam [[aves|avium]] [[passeriformes|passeriformium]] [[Phnom Penh]] in urbe [[Cambodia]]e repertam esse nuntiatur. "''[[Orthotomus chaktomuk]]'' sp.nov." rite nominatur ^{(''[http://www.guardian.co.uk/environment/2013/jun/26/cambodian-tailerbird-new-bird-species The Guardian]'')}^{(''[https://web.archive.org/web/20130928062824/http://orientalbirdclub.org/wp-content/uploads/2013/06/TAILORBIRD_Forktail_29pp1-14.pdf Forktail]'')} * '''[[27 Iunii]]''' — [[Coemgenus Rudd]] dux factionis operariae [[Australia]]nae electus est, [[Iulia Gillard]] subito evicta quae statim a primo ministerio recedit ^{(''[http://www.huffingtonpost.com/2013/06/26/julia-gillard-kevin-rudd-australia_n_3501599.html Huff Post World]'')} * '''[[29 Iunii]]''' — [[Margarita Hack]], clara [[astrophysica]] [[Italia|Italica]] mortua est ^{(''[http://www.agi.it/politica/notizie/201306291719-pol-rt10124-napolitano_margherita_hack_ha_servito_e_onorato_l_italia www.agi.it]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'')} [[Fasciculus: MHack.jpg|right|75px|Margarita Hack anno [[2006]]]] * '''[[29 Iunii]]''' — graves tumultus in [[Aegyptus|Aegypto]] contra [[Machometus Morsi|Machometi Morsi]] administrationem propter difficultates rerum oeconomicarum et magnam partem hominum religiosorum in vita publica^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/auslandnachrichten/tote-bei-anti-mursi-protesten-in-aegypten-1.18107989 www.nzz.ch]'')} [[Fasciculus:President_Mohamed_Morsi.jpg|right|75px|Machometus Morsi]] * '''[[29 Iunii]]''' — Grex musicus [[Britannia|Britannicus]] ''[[The Rolling Stones]]'', [[Michael Jagger|Michaele Jagger]] duce, [[festa Glastoniensia|festis Glastoniensibus]] tunc primum cantitavit [[Fasciculus:Jagger live Italy 2003.JPG|right|75px|Michael Jagger]] * [[29 Iunii]]-[[21 Iulii]] - [[Circuitus Franciae 2013]] === Mense Iulio === * '''[[1 Iulii]]''' — [[Croatia]] in [[Unio Europaea| Unionem Europaeam]] cooptata est ^{(''[https://web.archive.org/web/20130703025339/http://ilpiccolo.gelocal.it/cronaca/2013/06/30/news/l-europa-apre-le-porte-alla-croazia-in-festa-1.7341533 www.ilpiccolo.gelocal.it]'')} * '''[[3 Iulii]] ''' — [[Albertus II (rex Belgiae) |Albertus II ]] [[Belgia]]e [[rex]], ad annum nativitatis undequadravigesimum pervenitus, abdicationem suam praenuntiavit. Successor a die [[21 Iulii]] [[2013|huius anni]] erit filius [[Philippus (rex Belgiae)|Philippus]] ^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/auslandnachrichten/koenig-albert-ii-dankt-ab-1.18110372 /www.nzz.ch]'')} [[Fasciculus:Koning Albert bezoekt Voka Limburg.jpg |75px|right|Albertus II ]] * '''[[3 Iulii]]''' — [[Aegyptus|Aegypti]] praeses [[Machometus Morsi|Machometi Morsi]] a [[res militaris|exercitu]] depositus est^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/startseite/aegypten-ultimatum-1.18110292 www.nzz.ch]'')} * '''[[5 Iulii]]''' — Prima [[epistula Encyclica]] papae [[Franciscus (papa)|Francisci]] ''[[Lumen fidei]]'' edita est. Magna pars huius epistulae tamen a decessore [[Benedictus XVI|Benedicto XVI]] scripta est.^{(''[http://it.radiovaticana.va/news/2013/07/01/“lumen_fidei”:_il_5_luglio_la_pubblicazione_della_prima_enciclica_d/it1-706414 www.it.radiovaticana.va]'')}.Eodem die papa Franciscus suorum decessorum [[Ioannes XXIII| Ioannis XXIII]] et [[Ioannes Paulus II|Ioannis Pauli II]] [[decretum]] [[canonizatio]]nis signavit. Ergo iam anno 2013 hi papae [[sanctus|sancti]] erunt.^{(''[http://www.corriere.it/cronache/13_luglio_05/wojtyla-roncalli-santi-papa-francesco_5c27114e-e562-11e2-8d17-dd9f75fbf0e3.shtml www.corriere.it]'')}. * '''[[5 Iulii]]''' — inter graves tumultus in [[Aegyptus|Aegypto]] contra exercitum post [[Machometus Morsi|Machometi Morsi]] depositionem circiter 20 homines necati sunt ^{(''[http://www.thetimes.co.uk/tto/news/world/africa/article3809605.ece www.thetimes.co.uk]'')} * '''[[6 Iulii]]''' — [[alga]]e propter [[mare| maris]] pollutionem [[Sinae (regio)|Sinarum]] litora invadunt ^{(''[https://web.archive.org/web/20140127233131/http://www.meteogiornale.it/notizia/28251-1-cina-incredibile-invasione-di-alghe-sulle-coste-orientali www.meteogiornale.it]'')} * '''[[7 Iulii]]''' — [[Andreas Murray]] [[teniludius]] [[Scotia|Scoticus]] [[certamina Wimbledonensia]] vicit, primus ille Britannorum post [[Fridericus Perry|Fridericum Perry]] annis 1934-1936 victorem ^{(''[http://www.guardian.co.uk/sport/2013/jul/07/andy-murray-wimbledon-win-djokovic The Guardian]'')} [[Fasciculus:Andy Murray Toyko 2011.jpg|right|75px|Andreas Murray anno 2011]] * '''[[8 Iulii]]''' — Papa [[Franciscus (papa)|Franciscus]] primum pontificatús sui iter in [[insula]]m [[Italia|Italicam]] [[Lopadusa]]m (vide imaginem) facit ubi multi [[migrantes]] paulo antea [[naufragium|naufragio]] in [[mare]] subversi obierant ^{(''[http://www.lefigaro.fr/international/2013/07/08/01003-20130708ARTFIG00274-le-pape-a-lampedusa-pour-soutenir-les-migrants.php www.lefigaro.fr]'')} * '''[[8 Iulii]]''' — Iterum inter graves tumultus in [[Aegyptus|Aegypto]] contra exercitum post [[Mahometus Mursi|Mahometi Mursi]] depositionem homines necati sunt. ^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/startseite/die-nachbeben-des-umsturzes-werden-blutiger-1.18112634 www.nzz.ch]'')} [[Fasciculus:President Mohamed Morsi.jpg|right|75px|Mahometus Mursi]] * '''[[10 Iulii]]''' — in [[Luxemburgum|Luxemburgo]] minister primus [[Ioannes Claudius Juncker]] (vide imaginem) novas electiones nuntiat ^{(''[https://web.archive.org/web/20130714043454/http://it.euronews.com/2013/07/11/lussemburgo-elezioni-in-ottobre-juncker-pronto-a-ricandidarsi/ it.euronews.com]'')} * '''[[12 Iulii]]''' — in [[Aegyptus|Aegypto]] praesidis depositi [[Mahometus Mursi|Mahometi Mursi]] fautores conventum contra exercitum et praesidem ad interim [[Adly Mansour]] parant^{(''[http://www.ilmessaggero.it/flashnews.php?file=2013-07-11_111993385.txt www.ilmessaggero.it]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'')} [[Fasciculus:Jean-Claude Juncker 2012-06-27.JPG |right|75px|Ioannes Claudius Juncker]] * '''[[13 Iulii]]''' — [[Robertus Calderoli]] rerum politicorum peritus [[Italia]]nus dixit ministram [[Caecilia Kyenge|Caeciliam Kyenge]] oriundam e [[Africa]] [[simia]]e similem esse ^{(''[http://internacional.elpais.com/internacional/2013/07/15/actualidad/1373915948_747283.html internacional.elpais.com]'')} [[Fasciculus:Kashetu_kyeng_cecile.jpg |right|75px|Caecilia Kyenge]] * '''[[16 Iulii]]''' — [[Parlamentum]] [[Francia|Francicum]] investigationes scientificas [[embryo]]num [[homo|humanorum]] admittit ^{(''[http://www.lefigaro.fr/flash-actu/2013/07/16/97001-20130716FILWWW00393-le-parlement-a-adopte-le-texte-autorisant-la-recherche-sur-l-embryon.php www.lefigaro.fr]'')} * '''[[17 Iulii]]''' — Septem tabulae pictae pretiosissimae, e pinacotheca [[Roterodamum|Roterodamensi]] furtim mense Octobri 2012 demptae, in [[Romania]] a matre furtis combustas fuisse nuntiantur: vide imaginem "[[Desponsata (Gauguin)|Desponsata]]e" [[Paulus Gauguin|Pauli Gauguin]] ^{(''[http://www.guardian.co.uk/artanddesign/2013/jul/17/stolen-picasso-burned-romania The Guardian]'')} * '''[[17 Iulii]]''' — 23 liberi [[India|Indi]] mortui sunt, multis insuper aegrotantibus, in oppido [[Masarakha|Masrakh]] prope [[Chapara|Chapra]] [[Bihara]]e propter prandia scholastica pharmacis agriculturariis contaminata ^{(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/jul/17/india-school-lunch-poisoning-children-pesticides The Guardian]'')} * '''[[19 Iulii]]''' — [[Mel Smith]], comoedus [[Anglia|Anglicus]], mortuus est ^{(''[http://www.guardian.co.uk/culture/2013/jul/20/comedian-mel-smith-dies-actor The Guardian]'')} * '''[[20 Iulii]]''' — [[Helena Thomas]], diurnaria rerum politicarum [[CFA|Civitatum Foederatarum]], annum agentem nonagesimum secundum mortua est [[Fasciculus:Helen Thomas 2009.jpg|75px|right|Helena Thomas]] * '''[[21 Iulii]]''' — [[Christophorus Froome]], [[Nairobia]]e in [[Kenia]] natus, birotarius [[Regnum Britanniarum|Britannus]], [[Circuitus Franciae 2013|circuitum Franciae 2013]] vicit ^{(''[http://www.guardian.co.uk/sport/2013/jul/21/chris-froome-tour-de-france-paris The Guardian]'')} [[Fasciculus:Chris Froome Tour de Romandie 2013 (cropped).JPG|75px|right|Christophorus Froome]] * '''[[21 Iulii]]''' - [[Philippus (rex Belgiae)|Philippus]] rex [[Belgia]]e coronatus est. * '''[[22 Iulii]]''' — [[Catharina (ducissa Cantabrigiae)|Catharina]], ducissa Cantabrigiae, puerum peperit ^{(''[http://www.guardian.co.uk/media/gallery/2013/jul/23/newspapers-royal-baby-duchess-of-cambridge#/?picture=413434995&index=14 Private Eye]'')} * '''[[22 Iulii]]''' — Captivi circiter 500, inter quos nonnulli morte damnati, e carceribus [[Bagdatum|Bagdatensibus]] a repugnatoribus vi liberati sunt ^{(''[http://www.guardian.co.uk/world/2013/jul/22/iraq-prison-attacks-kill-dozens The Guardian]'')} * '''[[23 Iulii]]''' — Papa [[Franciscus (papa)|Franciscus]] [[Urbs Fluminensis|urbem Fluminensem]] [[Brasilia]]e visitat, multis ibi contra administrationem r. p. Brasiliensem etiamnunc agitantibus ^{(''[http://vaticaninsider.lastampa.it/ La Stampa: "Vatican Insider"]'')} * '''[[24 Iulii]]''' — [[Hamaxostichus|Hamaxostichi]] sinistro casu in urbe [[Hispania| Hispanica]] [[Compostella]] 77 homines necati sunt * '''[[25 Iulii]]''' — [[Bernadetta Lafont]], actrix cinematographica [[Francia|Francica]], mortua est [[Fasciculus:Bernadette Lafont.jpg|75px|right|Bernadetta Lafont]] * '''[[30 Iulii]]''' — [[Bradley Manning]], miles [[CFA|Americanus]] qui [[exercitus Civitatum Foederatarum]] secreta et arcana [[Wikileaks]] publicavit, in omnibus aliis criminibus praeter adiumentum ad hostem condemnatus est [[Fasciculus:Bradley Manning US Army.jpg|right|75px|Bradley Manning]] * '''[[31 Iulii]]''' - Comitia politica en [[Zimbabwe]]. === Mense Augusto === * '''[[1 Augusti]]''' — [[Eduardus Snowden|Eduardo Snowden]], speculationum informaticarum [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum]] delatore, [[Russia|Russi]] asylum praebuerunt ^{(''[http://www.theguardian.com/world/2013/aug/02/edward-snowden-asylum-russia-reaction The Guardian]'')} * '''[[1 Augusti]]''' — [[Silvius Berlusconi]], officinarum magister et rerum politicarum peritus Italianus carcerem damnatus est quia [[erarium|erari]] divitias suas occultavit. ^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/startseite/vorerst-nur-haftstrafe-fuer-berlusconi-1.18126485 NZZ]'')} [[Fasciculus:Robert Mugabe, 12th AU Summit, 090202-N-0506A-411.jpg|right|85px|Robertus Mugabe anno 2009]] * '''[[2 Augusti]]''' — Post comitia [[Zimbabua]]e popularia victoria factionis [[Robertus Mugabe|Roberti Mugabe]] praesidis nuntiatus est. ^{(''[http://www.theguardian.com/world/2013/aug/02/robert-mugabe-election-zimbabwe-sanctions The Guardian]'')} * '''[[3 Augusti]]''' - [[Hasan Ruhani]] praeses [[Irania]]e factus est. * '''[[5 Augusti]]''' — [[Jeff Bezos]], societatis mercatoriae Amazon.com conditor, diarium [[The Washington Post]] emit. ^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/feuilleton/medien/us-medien-amazon-chef-kauft-washington-post-1.18128348 NZZ]'')} [[Fasciculus: Jeff_Bezos%27_iconic_laugh.jpg|right|85px|Jeff Bezos anno [[2010]]]] * '''[[7 Augusti]]''' — [[Aeroportus Nairobiensis|Aeroportus Jomo Kenyatta]] urbis [[Nairobia]]e in [[Kenia]] incendio magna parte destructus est. ^{(''[http://www.theguardian.com/world/2013/aug/07/kenya-airport-fire-forces-closure The Guardian]'')} * '''[[8 Augusti]]''' — [[Fossile|fossilia]] [[aevum Iurassicum|Iurassica]] animalium duorum [[Haramiyida|Haramiyidorum]], aut mammalium valde antiquorum aut prae-mammalium antea incognitorum, nominatim ''[[Arboroharamiya]]'' et ''[[Megaconus]]'', in [[Sinae (regio)|Sinis]] reperta nuntiantur. ^{(''[http://www.theguardian.com/science/2013/aug/07/jurassic-squirrel-mammals-evolution-earth The Guardian]'')}^{(''[http://www.nature.com/nature/journal/v500/n7461/full/nature12429.html 1] [http://www.nature.com/nature/journal/v500/n7461/full/nature12353.html 2] Nature'' [situs venalis])} * '''[[10 Augusti]]''' — Mons ignifer [[Rokatenda]] insulae [[Palu'e]] in [[Indonesia]] subito erupisse nuntiatur, hominibus 5 interfectis. ^{(''[http://www.theguardian.com/world/2013/aug/10/indonesia-volcano-erupts The Guardian]'')} * '''[[10 Augusti]]''' — Ariditas per calore solstitii in [[Cambria]] castam Romanam ostendit. ^{(''[http://www.bbc.co.uk/news/uk-wales-23628630 BBC News]'')} * '''[[12 Augusti]]''' — [[Friso de Oranien-Nassau|Iohannes Friso Auriacus et Nassoviensis]], frater regis [[Nederlandia]]e [[Gulielmus Alexander|Gulielmi Alexandri]] (sed qui successionem recusaverat), malo casu [[nartatio]]nis anno [[2012]] vulneratus, mortuus est. ^{(''[http://www.theguardian.com/world/2013/aug/12/dutch-prince-johan-friso-dies The Guardian]'')} [[Fasciculus:Friso 2b.jpg|75px|right|Iohannes Friso]] * '''[[14 Augusti]]''' — [[Mahometus al-Barada'i]] [[Aegyptus|Aegypti]] praeses vicarius post novos tumultos et multas victimas horum se a munere removit. ^{(''[http://www.tagesanzeiger.ch/ausland/naher-osten-und-afrika/Aegyptens-Vizepraesident-AlBaradei-tritt-zurueck/story/26709079 Tages Anzeiger]'')} [[Fasciculus:Mohamed ElBaradei.jpg|75px|right|Muhammad al Barada'i]] * '''[[15 Augusti]]''' — novi tumultus in [[Aegyptus|Aegypto]] multitudines victimarum faciunt^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/auslandnachrichten/muslimbrueder-planen-fuer-freitag-groessere-protestaktionen-1.18133702 Neue Zürcher Zeitung]'')} * '''[[15 Augusti]]''' — [[Iacobus Vergès]], iuris consultus [[Francia|Francicus]] qui causas [[Djamila Bouhired]], [[Nicolaus Barbie|Nicolai Barbie]] necnon [[Khieu Samphân]] tractavit, annum agens nonum et octagesimum mortuus est ^{(''[http://www.theguardian.com/world/2013/aug/16/jacques-verges The Guardian]'') (''[http://www.lemonde.fr/societe/article/2013/08/20/autour-du-cercueil-de-jacques-verges-se-retrouvent-ceux-qui-ne-se-frequentent-pas_3464050_3224.html Le Monde]'')} [[Fasciculus:Jacques Vergès - 21 November 2011.jpg|75px|right|Iacobus Vergès]] * '''[[15 Augusti]]''' - [[Horatius Cartes]] praeses [[Paraquaria]]e [[Fridericus Franco|Friderico Franco]] successit. * '''[[16 Augusti]]''' — [[Terrae motus]] in [[Nova Zelandia]] ^{(''[https://web.archive.org/web/20130819174906/http://www.bluewin.ch/de/index.php/26,872133/Starkes_Erdbeben_erschuettert_neuseelaendische_Hauptstadt_Wellington/de/news/vermischtes/sda www.bluewin.ch]'')} * '''[[22 Augusti]]''' — [[Bo Xilai]], olim administer rerum commercialium et praefectus provincialis [[Respublica Popularis Sinarum|Sinarum]], quaestionem subire coepit ^{(''[http://www.theguardian.com/world/2013/aug/22/bo-xilai-defiant-trial-opens-china The Guardian]'')} [[Fasciculus:VOA-Bo Xilai.jpg|75px|right|Bo Xilai]] * '''[[23 Augusti]]''' — [[Syria]]e praeses [[Baschar al-Assad]] in [[bellum |bello civili]] [[armis]] [[chemicis]] usus esse putatur^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/auslandnachrichten/typische-symptome-fuer-chemische-kampfstoffe-1.18137611 Neue Zürcher Zeitung]'')} [[Fasciculus: Bashar_al-Assad_(cropped).jpg|75px|right|Baschar al-Assad]] * '''[[28 Augusti]]''' — Vitam terrestrem e planeta [[Mars|Marte]] transmissam proposuit geochemista [[Stephanus Benner]] ^{''[http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-23872765 BBC News]''} * '''[[28 Augusti]]''' - [[Dietmarius Woidke]] (SPD) ministrorum praeses [[Brandenburgum|Brandenburgi]] [[Matthias Platzeck]] successit. * '''[[30 Augusti]]''' — [[Iacobus Heaney|Iacobus (''Seamus'') Heaney]], poëta [[Hibernia|Hibernus]], annum agens quintum et septuagesimum mortuus est [[Fasciculus:Seamus Heaney.jpg|100px|right|Iacobus Heaney]] * '''[[30 Augusti]]''' — [[diarium|diaria]] nuntiaverunt [[archiepiscopus |archiepiscopum]] [[Petrus Parolin| Petrum Parolin]] venturum [[Cardinalis Secretarius Status|Cardinalem Secretarium Statum]] esse. [[Fasciculus:Pietro_parolin.jpg|75px|right|Petrus Parolin]] * '''[[31 Augusti]]''' — [[David Frost]], ostentator et diurnarius televisualis [[Anglia|Anglus]], mortuus est [[Fasciculus:David Frost Rumsfeld interview cropped.jpg|75px|right|David Frost anno 2005]] === Mense Septembri === * '''[[4 Septembris]]''' —Senatus Civitatum Americae Unitarum propositum conscripsit quod praesidem apud Syriam quemdam numerum militium agere et quamdam mensuram virum uti intra tempus 90 dierum sinat^{(''[http://www.latimes.com/world/worldnow/la-fg-wn-new-senate-syria-resolution-20130903,0,4985385.story LA Times]'')} * '''[[7 Septembris]]''' — [[Antonius Abbott]] [[Australia]]e minister primus electus est ^{(''[https://web.archive.org/web/20140111204521/http://sydney.blog.lemonde.fr/2013/09/07/tony-abbott-le-moine-fou-deja-victorieux/ Le Monde]'')} [[Fasciculus:Tony Abbott - 2010.jpg|75px|right|Antonius Abbott]] * '''[[7 Septembris]]''' — [[Roma]]e [[papa]] [[Franciscus (papa)|Franciscus]] [[ieiunium]] constituit et magnam orationis [[vigilia]]m pro [[pax| pace]] in [[Syria]] celebrat ^{(''[https://web.archive.org/web/20130911085014/http://www.clarin.com/mundo/Francisco-guerra-camino-paz_0_988701504.html Clarín]'')} * '''[[7 Septembris]]''' — nuntiatur [[2020 Olympia Aestiva]] [[Tocio]] in [[Iaponia]] fore ^{(''[http://www.tagesanzeiger.ch/sport/weitere/Olympische-Sommerspiele-2020-in-Tokio/story/31877161LA Tages Anzeiger]'')} * '''[[8 Septembris]]''' - [[Mamnoon Hussain]] praeses [[Pacistania]]e factus est. * '''[[9 Septembris]]''' - Comitia politica [[Norvegia|Norvegica]] anni 2013. * '''[[10 Septembris]]''' — [[Thomas Bach]], [[athleta]] [[Germania| Germanicus]], [[Comitatus Olympicus Internationalis|Comitatus Olympici Internationalis]] praeses electus est^{(''[https://web.archive.org/web/20160305073219/http://www1.adnkronos.com/IGN/News/Sport/Cio-tedesco-Bach-nuovo-presidente_32586832491.html www.adnkronos.com]'')} * '''[[12 Septembris]]''' — [[Otto Sander]] , clarus [[histrio]] [[Germania| Germanicus]] mortuus est^{(''[http://www.lagazzettadelmezzogiorno.it/spettacolo/morto-otto-sander-angelo-per-wenders-no652455/ La gazzetta del Mezzogiorno]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'')} [[Fasciculus:Otto Sander Berlinale 2008.jpg |75px|right|Otto Sander]] * '''[[14 Septembris]]''' — conventus inter [[Russia]]m ([[Sergius Victoris filius Lavrov|Sergium Victoris filius Lavrov]] vide imaginem) et [[CFA|Americam]] ([[Ioannes Kerry|Ioannem Kerry]]) ad arma [[chemia| chemica]] [[Syria]]ca delenda^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/startseite/usa-und-russland-gelingt-einigung-zu-syrischen-chemiewaffen-1.18150349# Neue Zürcher Zeitung]'')} [[Fasciculus: John F. Kerry.jpg|75px|right|Ioannes Kerry]] [[Fasciculus:Sergeilavrov.jpg|75px|right|Sergius Lavrov]] * '''[[18 Septembris]]''' — [[Marcellus Reich-Ranicki]] [[Germania|Germanicus]] [[Litterae|litterarum]] [[peritus]] mortuus est^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/feuilleton/uebersicht/der-herr-der-buecher-1.18152568 Neue Zürcher Zeitung]'')} [[Fasciculus: Marcel Reich-Ranicki, during the ceremony of the Boerne-Preis, 2007.jpg |75px|right|Marcellus Reich-Ranicki]] * '''[[18 Septembris]]''' - [[Antonius Abbott]] primus minister [[Australia]]e factus est. * '''[[21 Septembris]]''' — in [[Kenia]] homines triginta novem in insidia [[tromocratia|tromocratica]] in magno [[emporium (aedificium)|aedificio]] [[commercium|mercatorio]] necati sunt^{(''[http://www.lefigaro.fr/international/2013/09/21/01003-20130921ARTFIG00381-kenya-un-centre-commercial-de-nairobi-attaque-par-des-hommes-armes.php Le Figaro]'')} * '''[[22 Septembris]]''' — papa [[Franciscus (papa)|Franciscus]] iter in [[Sardinia]]m facit^{(''[http://www.famigliacristiana.it/articolo/la-sardegna-in-ginocchio-davanti-al-papa_7141381.aspx Famiglia Cristiana]'')} * '''[[22 Septembris]]''' — populus [[Helvetia|Helveticus]] inter alia contra exercitus abrogationem statuit^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/schweiz/tankstellen-wuerste-und-wehrpflicht-1.18153594 Neue Zürcher Zeitung]'')} [[Fasciculus:Werner Faymann Wien08-2008a.jpg |75px|right|Werner Faymann]] * '''[[22 Septembris]]''' — in [[Germania]] [[comitia]] habita sunt. [[Cancellaria]] [[Angela Merkel]] et [[Petrus Steinbrück]] candidati primarum duarum factionarum [[CDU]] et [[SPD]] erant et Angela Merkel vicit^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/schweiz/tankstellen-wuerste-und-wehrpflicht-1.18153594 Neue Zürcher Zeitung]'')} [[Fasciculus: Peer-steinbrueck-mai2008-bonn.jpg |75px|right|Petrus Steinbrück ]] * '''[[26 Septembris]]''' — legati factionis [[Italia|Italicae]] [[Populus Libertatis|Populi Libertatis]], iussu [[Silvius Berlusconi |Silvii Berlusconi]], se a Parlamento recessuros nuntiant postquam Berlusconi ipse, ob divitias suas occultatas, ad carcerem damnatus est ^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/auslandnachrichten/letta-hofft-auf-neue-regierungsmehrheit-1.18158702 Neue Zürcher Zeitung]'')} * '''[[28 Septembris]]''' — ministri factionis [[Italia|Italicae]] [[Populus Libertatis|Populi Libertatis]] ab administratione [[Henricus Letta|Henrici Letta]] removentur ^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/auslandnachrichten/letta-hofft-auf-neue-regierungsmehrheit-1.18158702 Neue Zürcher Zeitung]'')} * '''[[29 Septembris]]''' — in [[Austria]] [[comitia]] habita sunt. Foedus a [[Werner Faymann]] ductum inter [[Socialis Democratica Factio Austriae|Socialem Democraticam Factionem Austriacam]] et [[Factio Popularis Austriaca|Factionem Popularem Austriacam]] suffragia amisit sed iterum Austriam administrare poterit ^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/auslandnachrichten/oesterreichs-parteien-beraten-sich-1.18158954 Neue Zürcher Zeitung]'').} === Mense Octobri === * '''[[1 Octobris]]''' — consessus octo [[cardinalis|cardinalium]] ad [[curia Romana|curiam Romanam]] emendandam a papa Francisco creatus primum congregatur. Eodem die papa in colloquio percontativo cum [[diarium |diarii]] ''[[La Repubblica]]'' antiquo praefecto [[Eugenius Scalfari |Eugenio Scalfari]] de curiae et ecclesiae emendatione locutus est ^{(''[http://qn.quotidiano.net/cronaca/2013/10/01/958477-papa-francesco-corte-lebbra-papato-santa-sede-vaticano-centrica.shtml qn.quotidiano.net]'').} * '''[[1 Octobris]]''' — in [[CFA|Civitatibus Foederatis Americae]] [[aerarium publicum|aerarii]] [[computus]] regimen temporarium incipit quia [[Factio Republicana (CFA)|Factio Republicana]] et [[Factio Democratica (CFA)|Democratica]] haud de aerario paciscuntur ^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/auslandnachrichten/der-shutdown-ist-tatsache-1.18159485 Neue Zürcher Zeitung]'').} * '''[[1 Octobris]]''' — [[Thomas Clancy]], mythistoriarum auctor [[CFA|Civitatum Foederatarum]], annum agens septimum et sexagesimum mortuus est ^{(''[http://www.theguardian.com/books/2013/oct/02/tom-clancy-thriller-writer The Guardian]'')} [[Fasciculus:Tom Clancy at Burns Library cropped.jpg|75px|right|Thomas Clancy anno 1989 pictus]] * '''[[3 Octobris]]''' — iterum [[Lopadusa]]e magis quam 133 [[migrantes]] in [[mare]] [[naufragium]] fecerunt et [[mors|mortui]] sunt ^{(''[https://web.archive.org/web/20140220065136/http://agrigento.blogsicilia.it/lampedusa-commemora-le-vittime-della-tragedia-del-mare/212304/ agrigento.blogsicilia.it]'')}. * '''[[4 Octobris]]''' —[[Franciscus (papa)|Francisco]] secundum pontificati sui iter Italianum in [[Asisium]] die festa [[Franciscus Assisiensis|Sancti Francisci]] fecit et medio die papa haud cum politicis sed pauperibus comedit ^{(''[http://www.ilgiornale.it/news/interni/francesco-fa-francesco-i-poveri-non-i-politici-955872.html www.ilgiornale.it]'')}. * '''[[4 Octobris]]''' — [[Võ Nguyên Giáp]], dux bellorum et minister [[Vietnamia|Vietnamiensis]], [[H? Chí Minh]] contubernius, annum agens tertium et centesimum mortuus est [[Fasciculus:Vo Nguyen Giap 2008.jpg|75px|right|Võ Nguyên Giáp anno 2008 pictus]] * '''[[7 Octobris]]''' — [[Praemium Nobelianum Medicinae]] [[Iacobus Rothman|Iacobo Rothman]] [[Randy Schekman]] et [[Thomas Südhof|Thomae Südhof]] tributum est^{(''[http://www.repubblica.it/salute/medicina/2013/10/07/news/nobel_per_la_medicina_a_rothman_schekman_e_sudhof-68076796/ www.repubblica.it]'')}. * '''[[8 Octobris]]''' — [[Franciscus Englert]] et [[Petrus Higgs]] [[Praemium Nobelianum Physicae]] laudantur ^{(''[http://www.lescienze.it/news/2013/10/08/news/il_premio_nobel_per_la_fisica_2013-1839643/ www.lescienze.it]'')}. * '''[[9 Octobris]]''' — [[Martinus Karplus]], [[Michael Levitt]] et [[Arieh Warshel]] [[Praemium Nobelianum Chemiae|Nobelianum Chemiae Praemium]] accepunt^{(''[http://www.repubblica.it/scienze/2013/10/09/news/nobel_chimica_a_karplus_levitt_e_warshel-68226635/ www.repubblica.it]'')}. * '''[[10 Octobris]]''' — [[Vilfredus Martens]], rerum politicarum peritus qui bis minister primus Belgiae fuit, mortuus est ^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/newsticker/frueherer-belgischer-ministerpraesident-martens-gestorben-1.18165181 www.nzz.ch]'')}. [[Fasciculus:WilfriedMARTENS.jpg |75px|right|Vilfredus Martens anno [[2005]]]] * '''[[10 Octobris]]''' — [[Alice Munro]], scriptrix [[Canada|Canadensis]], [[Praemium Nobelianum Litteraturae]] accepit.^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/feuilleton/uebersicht/alice-munro-gewinnt-literaturnobelpreis-1.18165310 www.nzz.ch]'')}. [[Fasciculus:Alice Munro teikna av Andreas Vartdal (cc-by-sa).jpg|75px|right| Alice Munro anno [[2012]]]] * '''[[11 Octobris]]''' — [[Motus internationalis ad interdictionem armae chemicae]] [[Praemium Nobelianum pacis componendae|Praemio Nobeliano Pacis]] anni [[2013]] laureatus est.^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/auslandnachrichten/der-friedensnobelpreis-geht-an-die-anti-chemiewaffen-organisation-1.18165899 www.nzz.ch]'')}. * '''[[14 Octobris]]''' — [[Eugenius Fama|Eugenius F. Fama]], [[Laurentius Petrus Hansen]] et [[Robertus Iacobus Shiller]] Praemium Nobelianum Oeconomiae accipiunt^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/wirtschaft/wirtschaftsnachrichten/nobelpreis-fuer-erforschung-der-voraussagbarkeit-von-aktienpreisen-1.18167336 www.nzz.ch]'')}. * '''[[16 Octobris]]''' — in [[CFA |Civitatibus Foederatis Americae]] [[aerarium publicum|aerarii]] [[Computus |computus]] regimen temporarium finem habuit quia [[Factio Republicana (CFA)|Factio Republicana]] et [[Factio Democratica (CFA)|Democratica]] de aerario paciscuntur ^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/auslandnachrichten/vorlaeufiges-ende-der-us-budgetkrise-1.18168967 Neue Zürcher Zeitung]'').} * '''[[16 Octobris]]''' — [[Ernesta Solberg]] prima ministra [[Norvegia]]e facta est. * '''[[19 Octobris]]''' — [[Cem Özdemir]] iterum et [[Simona Peter]] primum factionis [[Germania |Germanicae]] [[Foedus 90/Virides]] praefecti electi sunt ^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/auslandnachrichten/simone-peter-zur-neuen-gruenen-chefin-gewaehlt-1.18170334 Neue Zürcher Zeitung]'').} [[Fasciculus: Cem Özdemir (2012) und Simone Peter (2010).jpg|100px|right|Cem Özdemir anno [[2012]] et Simona Peter anno [[2010]]]] * '''[[20 Octobris]]''' — in [[Luxemburgum|Luxemburgo]] [[comitia]] habita sunt. [[Factio Socialis Popularis Christiana]] a [[Ioannes Claudius Juncker|Ioanne Claudio Juncker ]] ducta suffragia amisit sed iterum Luxemburgum administrare poterit ^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/auslandnachrichten/schluesselrolle-fuer-die-liberalen-1.18170796 Neue Zürcher Zeitung]'').} [[Fasciculus:Jean-Claude Juncker 2012-06-27.JPG|right|75px|Ioannes Claudius Juncker anno [[2012]]]] * '''[[22 Octobris]]''' — pullus [[dinosauria|dinosaurus]] fossilis, genere ''[[Parasaurolophus]]'', in [[Uta]] nuper repertus est ^{(''[https://peerj.com/articles/182/ PeerJ]''; ''[http://www.theguardian.com/science/2013/oct/22/beautiful-baby-dinosaur-delights-palaeontologists The Guardian]'')} * '''[[22 Octobris]]''' — [[Norbertus Lammert]] [[Dieta Foederalis Germaniae| Dietae Foederalis Germanicae]] praeses iterum electus est ^{(''[http://www.welt.de/politik/deutschland/article121162981/Lammert-schwingt-sich-zum-Verfassungsbewahrer-auf.html Die Welt]'')} [[Fasciculus:Foto von Norbert Lammert (CDU).jpg |right|75px|Norbertus Lammert anno [[2012]]]] * '''[[23 Octobris]]''' — papa [[Franciscus (papa)|Franciscus]] decrevit episcopum [[Franciscus Petrus Tebartz-van Elst]] propter malum exemplum et vitae suae sumptuosae causa aliquos menses extra diocesim suam vivere debere. [[Wolfgangus Rösch]]? eodem die dioecesis vicarius generalis factus est ^{(''[http://www.kath.net/news/43386 kath.net]'')} [[Fasciculus:Franz-Peter_Tebartz-van_Elst_%282008%29.jpg|right|75px|Franciscus Petrus Tebartz-van Elst anno [[2008]]]] * '''[[25 Octobris]]''' — [[Silvius Berlusconi]] suae factionis [[Popolo della Libertà]] antiquum nomen eius [[Forza Italia]]? restituit ^{(''[https://web.archive.org/web/20140120035000/http://www.liquida.it/forza-italia/ Liquida]'')} * '''[[26 Octobris]]''' — in [[Tsekia]]e suffragis haud victor est, exitum habuit nova factio a [[Andreas Babiš|Andrea Babiš]] condita ^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/auslandnachrichten/bitterer-sieg-fuer-tschechiens-sozialdemokraten-1.18174243 Neue Zürcher Zeitung]'')} * '''[[27 Octobris]]''' — [[Ludovicus Reed]], musicus [[CFA|Civitatum Foederatarum]], olim cantor gregis [[Velvet Underground]], mortuus est ^{(''[http://www.theguardian.com/music/2013/oct/27/lou-reed-velvet-underground-dies The Guardian]'')} [[Fasciculus:Lou Reed at the Hop Farm Music Festival.jpg|right|75px|Ludovicus Reed]] * '''[[28 Octobris]]''' — [[Taddaeus Mazowiecki]], politicus [[Polonia|Polonus]], et etiam patriae suae minister primus, mortuus est ^{(''[https://web.archive.org/web/20160312071705/http://www.avvenire.it/Mondo/Pagine/morto-mazowiecky-polonia.aspx Avvenire]'')} [[Fasciculus:Tadeusz_Mazowiecki_80th_birthday.jpg|right|75px|Taddaeus Mazowiecki octaginta annos natus]] * '''[[28 Octobris]]''' — [[tempestas (meteorologia)|tempestas]] "Christian" vel "S. Iudae" in Europa boreali tredecim homines necat ^{(''[https://web.archive.org/web/20160311033252/http://www.stuttgarter-zeitung.de/inhalt.orkantief-christian-sturm-ueber-europa-fordert-erste-todesopfer.5f11a476-6b77-4f80-90d7-dacf1e8227b6.html Stuttgarter Zeitung]'')} [[Fasciculus:Uetersen Orkan Christian 01.jpg|thumb|150px|right|Tempestas Christian]] === Mense Novembri === * '''[[1 Novembris]]''' — [[Hakim Allah Mahsud|?akim Allah Ma?sud]], dux repugnatorum tromocraticorum [[Taliban|?aliban]] in [[Pakistania]], ad congressum pacificatorium profecturus ab armis missilibus [[CFA|Civitatum Foederatarum]] interfectus est ^{(''[http://www.theguardian.com/world/2013/nov/02/pakistan-taliban-leader-us-drone-strike The Guardian]'')} * '''[[4 Novembris]]''' — in [[Aegyptus|Aegypto]] [[iudicium]] contra veterem praesidem [[Mahometus Mursi|Mahometum Mursi]] incipit, quamquam multi putent hoc iudicium non equum fore^{(''[http://it.radiovaticana.va/news/2013/11/04/egitto._processo_all’ex_presidente._morsi:_è_una_farsa/it1-743382 it.radiovaticana.va]'')} [[Fasciculus:President Mohamed Morsi.jpg|75px|right|[[Mahometus Morsi]]]] * '''[[5 Novembris]]''' — nuntiatur [[Monacum|Monaci]] multae adhuc hodie incognitae tabulae pictae clarorum pictorum in domo cuiusdam [[Cornelius Gurlitt|Cornelii Gurlitt]], artis historici [[Hildebrandus Gurlitt |Hildebrandi Gurlitt]] filius, mense Februario [[2012]] inventae fuisse^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/feuilleton/uebersicht/aus-der-hoehle-des-boesen-raeubers-1.18179833 www.nzz.ch]'')}^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/feuilleton/uebersicht/aus-der-hoehle-des-boesen-raeubers-1.18179833 www.nzz.ch]'')} [[Fasciculus:Marc, Franz - Pferde in Landschaft.jpg|75px|right|[[Franciscus Marc |Francisci Marc]] tabula in Monaco inventa]] * '''[[5 Novembris]]''' — [[Gulielmus de Blasio]], [[Factio Democratica (CFA) |Factionis Democraticae]] politicus, [[Urbs Novum Eboracum |Urbis Novi Eboraci]] praefectus urbis electus est^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/auslandnachrichten/ein-linker-regiert-new-york-1.18180221 www.nzz.ch]'')} [[Fasciculus: NLN Bill DeBlasio 01.jpg|75px|right|Gulielmus de Blasio ]] * '''[[6 Novembris]]''' — [[Iasser Arafat]] mulier nuntiat maritum suum secundum medicos anno [[2004]] scilicet veneno interfectum fuisse^{(''[http://www.thetimes.co.uk/tto/news/world/middleeast/article3914859.ece www.thetimes.co.uk]'')} [[Fasciculus: Yasser-arafat-1999-2.jpg |75px|right|Iasser Arafat anno [[1992]]]] * '''[[8 Novembris]]''' — colloquium diurnariis hodie factum est in [[Sancta Sedes|Sancta Sede]] ad primum volumen introducendum novae seriei commentarii [[Pontificia Academia Latinitatis|Pontificiae Academiae Latinitatis]], cuius nomen [[Latinitas (periodicum)|''Latinitas'']] est^{(''[http://www.zenit.org/en/articles/vatican-launches-new-series-of-latinitas www.zenit.org]'')} [[Fasciculus:St. Peter's Basilica Facade, Rome, June 2004.jpg|75px|right|Basilica Sancti Petri]] * '''[[8 Novembris]]''' — [[Huracanum]] Hayyan [[philippinae |Philippinas]] vastat et multissimos homines necat^{(''[https://web.archive.org/web/20140122205643/http://www.meteogiornale.it/notizia/29981-1-tifone-haiyan-1200-morti-filippine-peggio-tsunami-2004 www.meteogiornale.it]'')} [[Fasciculus:Haiyan 2013-11-07 0420Z.jpg|75px|right|Despectus in huracanum e satellite ]] * '''[[10 Novembris]]''' — [[athleta]] [[Hispania |Hispanicus]] [[Marcus Márquez]] [[Birota automataria|Birotae automatariae]] certamen mundanum vicit^{(''[http://www.tuttomotoriweb.com/2013/11/14/motogp-2014-marc-marquez-lascia-valencia-da-padrone-assoluto/#utm_source=feed&utm_medium=feed&utm_campaign=feed www.tuttomotoriweb.com]'')} [[Fasciculus:Marc_Marquez_2011_Brno_1.jpg|75px|right|Marcus Márquez anno [[2011]]]] * '''[[12 Novembris]]''' — [[Gulielmus Clinton|Clinton]] dicit [[Obama]]m legem de publica sanitate conservare oportere, secundum promissionem suam^{(''[https://web.archive.org/web/20140214121742/http://politicalticker.blogs.cnn.com/2013/11/12/clinton-obama-should-honor-commitment-on-keeping-health-plans/?hpt=hp_t2 www.cnn.com]'')} [[Fasciculus:Bill Clinton.jpg|75px|right|Gulielmus Clinton, XLII Praeses Civitatum Foederatarum Americae]] * '''[[14 Novembris]]''' — papa [[Franciscus (papa)|Franciscus]] praesidem [[Italia]]num [[Georgius Napolitano |Georgium Napolitano]] visitat^{(''[http://www.articolotre.com/2013/11/papa-francesco-al-quirinale-a-bordo-di-unutilitaria-la-delegazione-pontificia-in-ammiraglia/225905 www.articolotre.com]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'')} [[Fasciculus: Presidente_Napolitano.jpg|75px|right|Georgius Napolitano ]] * '''[[17 Novembris]]''' — scriptrix [[Regnum Unitum|Britannica]] [[Dorothea Lessing]] mortua est^{(''[http://www.bluewin.ch/de/news/ausland/2013/11/17/literaturnobelpreistraegerin-doris-lessing-94-jaehri.html www.bluewin.ch]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'')} [[Fasciculus: Doris lessing 20060312.jpg|75px|right|Dorothea Lessing anno [[2006]]]] * '''[[17 Novembris]]''' — in primo ordine petitionis Praesidatus Rei Publicae [[Chilia]]e [[Michaela Bachelet]] cum 47% suffragiorum vicit. [[Evelina Matthei]] cum 25% suffragiorum proxime accessit ^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/auslandnachrichten/bachelet-muss-in-die-stichwahl-1.18187345 www.nzz.ch ]'')} [[Fasciculus:Evelyn_Matthei_foto_campa%C3%B1a.jpg|75px|right|Evelina Matthei]] [[Fasciculus: Michelle Bachelet with sash.jpg|75px|right|Michaela Bachelet anno [[2006]]]] * '''[[18 Novembris]]''' — [[inundatio]]nes in [[Sardinia]] 18 homines necant ^{(''[https://web.archive.org/web/20150104172438/http://www.gazzettadelsud.it/news/69606/18-i-morti--2700-gli.html www.gazzettadelsud.it]'')} * '''[[19 Novembris]]''' — dissidia circa foedus super [[Irania]] tensionem efficiunt inter [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatas Americae]] et [[Israel (civitas)|Israelem]]^{(''[http://www.nytimes.com/2013/11/19/world/middleeast/split-on-accord-on-iran-strains-us-israel-ties.html?hp The New York Times]'')} * '''[[19 Novembris]]''' — [[Fridericus Sanger]], biochemicus Britannicus bis [[Praemium Nobelianum Chemiae|praemio Chemiae Nobeliano]] laureatus, mortuus est ^{(''[http://www.theguardian.com/science/2013/nov/20/frederick-sanger The Guardian]'')} [[Fasciculus:Frederick Sanger2.jpg|75px|right|Fridericus Sanger]] * '''[[20 Novembris]]''' — [[Rupertus Murdoch]] et uxor eius Wendi nuntiant transactionem ad divortium communi consensu faciendum inter eos perfectam fuisse^{(''[http://www.latimes.com/entertainment/envelope/cotown/la-et-ct-rupert-murdoch-wendi-deng-murdoch-divorce-settlement-20131120,0,3769115.story#axzz2lD7v5x9e Los Angeles Times ]'')} [[Fasciculus: Rupert Murdoch - Flickr - Eva Rinaldi Celebrity and Live Music Photographer.jpg|75px|right|Rupertus Murdoch]] * '''[[25 Novembris]]''' — cum senatores [[Italia|Rei publicae Italicae]] de [[Silvius Berlusconi|Silvii Berlusconi]] expulsione ex Senatu italico statuturi sint, ille exorat Senatum ne se expellat ^{(''[http://www.independent.co.uk/news/world/europe/silvio-berlusconi-pleads-with-senate-not-to-expel-him-8963174.html The Independent]'')} * '''[[27 Novembris]]''' — [[Silvius Berlusconi]] de Senatu [[Italia|Rei publicae Italicae]] expulsus est ^{(''[http://www.nytimes.com/2013/11/28/world/europe/berlusconi-expelled-from-senate-in-italy.html?hp&_r=0 The New York Times]'')} [[Fasciculus:Silvio Berlusconi.jpg|75px|right|Silvius Berlusconi]] * '''[[29 Novembris]]''' — Taverna [[Glasgovia|Glasguensis]] ''[[Clutha Vaults]]'' malo casu destructa est, [[Helicopterum|helicoptero]] subito in tectum lapso: ibi homines 9 interfecti sunt ^{(''[http://www.theguardian.com/uk-news/2013/dec/02/ninth-glasgow-pub-helicopter-victim-body-removed The Guardian]''; ''[http://www.mirror.co.uk/news/uk-news/glasgow-pub-clutha-vaults-destroyed-2867351 The Mirror]'')} * '''[[30 Novembris]]''' — [[actor]] [[cinematographus|cinematographicus]] [[Civitates Foederatae Americae|Americanus]] [[Paulus Walker]] mortem per casum viarium occubuit ^{(''[http://www.cnn.com/2013/11/30/showbiz/actor-paul-walker-dies/ www.cnn.com]'')} [[Fasciculus:PaulWalkerEdit-1.jpg|75px|right|Paulus Walker]] === Mense Decembri === * '''[[1 Decembris|Kalendis Decembris]]''' — [[hamaxostichus]] interurbanus per [[Novum Eboracum|Novi Eboraci]] [[Bronx|Bronx Comitatum]] transiens propter nimiam velocitatem ex [[astarium|astario]] egreditur, ex quo viatores 4 moriuntur et fere 60 laesi sunt ^{(''[http://www.nytimes.com/2013/12/02/nyregion/metro-north-derailment.html The New York Times]'')} * '''[[4 Decembris]]''' — [[Xaverius Bettel]] novus [[Luxemburgum|Luxemburgi]] minister primus est ^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/auslandnachrichten/xavier-bettel--der-koenigsmoerder-1.18198230 NZZ]'')} * '''[[5 Decembris]]''' — [[Nelson Mandela]], primus [[Africa Australis|Africae Australis]] praeses qui suffragio omnium electus est [[Praemium Nobelianum|Praemioque Nobeliano]] pacis componendae laureatus, mortuus est [[Ioannisburgum|Ioannisburgi]] anno aetatis suae nonagesimo quinto ^{(''[http://www.huffingtonpost.com/2013/12/05/nelson-mandela-dead-dies-south-africa_n_1699777.html The Huffington Post]''; ''[http://www.lemonde.fr/afrique/article/2013/12/05/nelson-mandela-est-mort_3427343_3212.html Le Monde]'')} [[Fasciculus:Nelson Mandela.jpg|75px|right|Nelson Mandela)]] * '''[[8 Decembris]]''' — [[Matthaeus Renzi]], [[Florentia]]e [[praefectus urbis]] [[Factio Democratica (Italia)|Factionis Democraticae]] [[Italia]]nae dux electus est ^{(''[http://www.bluewin.ch/de/news/ausland/2013/12/9/renzi-gewinnt-urwahl-zum-chef-der-italienischen-de.html www.bluewin.ch]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'')} [[Fasciculus:RenziMatteo_conferenza_2012.jpg|75px|right|Matthaeus Renzi (anno [[2012]])]] * '''[[11 Decembris]]''' — [[papa]] [[Franciscus (papa)|Franciscus]] secundum [[periodicum|libellum]] ''[[Time]]'' homo anni [[2013]] est ^{(''[https://web.archive.org/web/20140218145138/http://vaticaninsider.lastampa.it/vaticano/dettaglio-articolo/articolo/time-vaticano-vatican-30564 vaticaninsider.lastampa.it]'')} [[Fasciculus:Papa Francisco na JMJ - 24072013.jpg|75px|right|Papa Franciscus (die [[24 Iulii]] [[2013]])]] * '''[[12 Decembris]]''' — [[Italia]]e tumultus populares, qui vulgo 'clamores furcarum' vocati sunt, die quarto [[Roma]]m diffunduntur ^{(''[https://web.archive.org/web/20131216181621/http://www.reuters.com/article/2013/12/12/us-italy-protests-idUSBRE9BB0WH20131212 Reuters]'')} * '''[[15 Decembris]]''' — [[Petrus O'Toole]], illustris [[histrio]] [[Regnum Unitum |Britannicus]] mortuus est^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/panorama/schauspieler-peter-otoole-mit-81-jahren-gestorben-1.18205254 www.nzz.ch]'')} [[Fasciculus: Peter_OToole_in_Lawrence_of_Arabia.jpg |75px|right|Petrus O'Toole (anno [[1962]])]] * '''[[15 Decembris]]''' — in secundo ordine petitionis Praesidatus Rei Publicae [[Chilia]]e [[Michaela Bachelet]], quae iam Chiliae praesides fuerat, cum 62% suffragiorum vicit. ^{(''[http://www.nzz.ch/aktuell/international/auslandnachrichten/leichter-sieg-und-schwierige-aufgabe-fuer-bachelet-1.18205422 www.nzz.ch ]'')} [[Fasciculus: Michelle Bachelet with sash.jpg|75px|right|Michaela Bachelet anno [[2006]]]] *'''[[15 Decembris]]''' — [[Ioanna Fontaine]], clara actrix [[CFA|Americana]] mortua est^{(''[https://web.archive.org/web/20131220095210/http://lastampa.it/2013/12/16/spettacoli/addio-a-joan-fontaine-la-rebecca-di-hitchcock-PqZHTGFzZbSR7e9f66zR0O/pagina.html www.lastampa.it]'')} *'''[[23 Decembris]]''' — [[Michael Kalašnikov]], clarus armorum sclopetariorum constructor [[Russia|Russicus]] mortuus est^{(''[http://itar-tass.com/obschestvo/853718 itar-tass.com]'')} [[Fasciculus:Michael Kalashikov.jpg|75px|right|Michael Kalašnikov anno [[2009]]]] * '''[[24 Decembris]]''' — [[Tempestas]] Dirk [[Europa]]m borealem vastat hominesque necat^{(''[http://www.thetimes.co.uk/tto/weather/article3957921.ece www.thetimes.co.uk]'')} *'''[[29 Decembris]]''' — [[Michael Schumacher]], clarus [[autocinetum|autocineti]] ductor [[Germania| Germanicus]], [[nartatio]]nis sinistru casu iuxta [[Gratianopolis| Gratianopolim]] [[caput|capiti]] graviter vulneratus est ^{(''[https://web.archive.org/web/20140201142455/http://www.bluewin.ch/de/sport/2013/12/29/zeitung--zustand-von-schumacher-hat-sich-verschlec.html www.bluewin.ch]'')} [[Fasciculus:Michael_Schumacher_2002.jpg|75px|right|Michael Schumacher anno [[2002]]]] == Nati == * [[22 Iulii]] - [[Georgius Walliae]], princeps [[Britanniarum regnum|Britannicus]] == Mortui == === Mense Ianuario === [[Fasciculus:Patti Page.JPG|thumb|150px|right|[[Patti Page]] 1927-2013]] [[Fasciculus:Michael Winner cropped.jpg|thumb|150px|right|[[Michael Winner]] 1935-2013]] * [[1 Ianuarii|1]] **[[Christophorus Martin-Jenkins]], diurnarius [[criccetius lusus|criccetio luso]] [[Anglia|Anglicus]]; natus est anno [[1945]]. **[[Patti Page]], cantrix [[CFA|Americana]]; nata est anno [[1927]]. * [[2 Ianuarii|2]] **[[Carolus Chilton]], scriptor programmatum radiophonicorum [[Londinium|Londiniensis]], auctor seriei ''[[Journey into Space]]'' ('Iter caeleste': 1953-1956). **[[Ladislaus Mazurkiewicz]], pedilusor [[Uruguaia]]nus; natus est anno [[1945]]. **[[Zaharira Harifai]], actrix [[Israel]]iana; nata est anno [[1929]]. * [[3 Ianuarii|3]] **[[Sergius Nicolaescu]], actor, moderator cinematographicus et politicus [[Romania|Dacoromanus]]; natus est anno [[1930]]. **[[Burry Stander]], birotarius [[Africa Australis|Africae Australis]]; natus est anno [[1987]]. * [[7 Ianuarii|7]] **[[Huell Howser]], histrio [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1945]]. **[[Zvi Yavetz]], rerum gestarum scriptor [[Israel]]ita; natus est anno [[1925]]. * [[8 Ianuarii|8]] - [[Kenojuak Ashevak]], gentis [[Inuit]] (aut Escimaeorum appellatae) artifex; nata est anno [[1927]]. * [[9 Ianuarii|9]] - [[Iacobus M. Buchanan]], oeconomicus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1919]]. * [[10 Ianuarii|10]] ** [[Claudius Nobs]], clararum festarum [[musica]]e ''[[Jazz]]'' in Montreux (''[[Montreux Jazz Festivals]]'' ) conditor [[Helvetia|Helveticus]]; natus est anno [[1936]]. ** [[Georgius Gruntz]], [[musicus]], [[clavista]] et [[compositor]] generis [[Iazium|Iazii]] [[Helvetia|Helveticus]]; natus est anno [[1932]]. * [[11 Ianuarii|11]] **[[Maria Angela Melato]], actrix [[Italia]]na; nata est anno [[1941]]. **[[Aaron Swartz]], informaticus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1986]]. **[[Lars Werner]], rerum politicarum peritus [[Suecia|Suecicus]]; natus est anno [[1935]]. * [[14 Ianuarii|14]] - [[Conradus Bain]], histrio [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1923]]. * [[15 Ianuarii|15]] ** [[Ioannes Bertrandus Pontalis]], philosophus et scriptor [[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1924]]. ** [[Oshima Nagisa]], moderator cinematographicus [[Iaponia|Iaponicus]] qui ''[[Ai no korida]]'' anno [[1976]] duxit. [[Fasciculus:Nagisa Oshima at Cannes in 2000.jpg|right|75px|Oshima Nagisa]] * [[17 Ianuarii|17]] - [[Iacobus Arjouni]], scriptor [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1964]]. * [[21 Ianuarii|21]] - [[Michael Winner]], moderator cinematographicus et pellicularum factor [[Regnum Unitum|Britannicus]]; natus est anno [[1935]]. * [[23 Ianuarii|23]] **[[Iosephus Glemp]], cardinalis [[Polonia|Polonicus]]; natus est anno [[1929]]. **[[Ioannes Vilnet]], Insulae episcopus emeritus [[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1922]]. * [[29 Ianuarii|29]] **[[Franciscus Hahn]], oeconomicus [[Germania|Germano]]-[[Regnum Unitum|Britannicus]]; natus est anno [[1925]]. **[[Anselmus Hollo]], poeta [[Finnia|Finnicus]]; natus est anno [[1934]]. === Mense Februario === [[Fasciculus:Edward Koch at commissioning of USS Lake Champlain (CG-57) cropped.jpg|thumb|150px|right|[[Eduardus Koch]] 1924-2013]] * [[1 Februarii|1]] - [[Eduardus Koch]], [[Urbs Novum Eboracum|Urbis Novi Eboraci]] praefectus; natus est anno [[1924]]. * [[2 Februarii|2]] - [[Linus Oviedo]], [[Res militaris|exercitus dux]] et rerum politicarum peritus [[Paraquaria]]nus; natus est anno [[1943]]. * [[3 Februarii|3]] - [[Anscharius Fel'cman]], compositor [[Russia|Russicus]]; natus est anno [[1921]]. * [[5 Februarii|5]] - [[Reinaldus Gargano]], vir publicus [[Uruguaia]]nus; natus est anno [[1934]]. * [[6 Februarii|6]] **[[Chokri Belaïd]] rerum politicarum peritus [[Tunesia|Tunesicus]] necatus est; natus est anno [[1964]]. **[[David Morgan]], professor linguisticus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1959]]. * [[8 Februarii|8]] - [[Renatus Olivieri]], diurnarius et scriptor [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1925]]. * [[9 Februarii|9]] - [[Ricardus Artschwager]], artifex [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1923]]. * [[12 Februarii|12]] - [[Gennadius Udovenko]], politicorum peritus [[Ucrania]]e; natus est anno [[1931]]. * [[13 Februarii|13]] - [[Petrus Kooijmans]], politicorum peritus [[Nederlandia|Nederlandicus]]; natus est anno [[1933]]. * [[14 Februarii|14]] - [[Reeva Steenkamp]], ostentatrix et televisionis ductrix [[Africa Australis|Africae Australis]]; nata est anno [[1983]]. * [[19 Februarii|19]] - [[Eva Bergh]], actrix [[Norvegia|Norvegica]]; nata est anno [[1926]]. * [[20 Februarii|20]] - [[Antonius Roma]], pedilusor [[Argentina|Argentinus]]; natus est anno [[1932]]. * [[22 Februarii|22]] - [[Ernestus Breit]], foederi syndicali Germanico praefuit; natus est anno [[1924]]. * [[23 Februarii|23]] - [[Iulianus Ries]], cardinalis [[Belgica|Belgicus]]; natus est anno [[1920]]. * [[26 Februarii|26]] - [[Maria Clara Alain]], organista [[Francia|Francica]]; nata est anno [[1926]]. * [[27 Februarii|27]] **[[Van Cliburn]], clavilista [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1934]]. **[[Stephanus Hessel]], legatus et scriptor [[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1917]]. * [[28 Februarii|28]] **[[Gavin Betts]], professor [[Lingua Latina]]e Graecaque professor [[Australia]]nus; natus est anno [[1932]]. **[[Theo Bos]], pedilusor [[Nederlandia|Nederlandicus]]; natus est anno [[1965]]. **[[Donaldus A. Glaser]], physicus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1926]]. **[[Armandus Trovajoli]], musicus [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1917]]. === Mense Martio === [[Fasciculus:Chavez141610-2.jpg|thumb|150px|right|[[Hugo Chavez]] 1954-2013]] [[Fasciculus:Chinua Achebe - Buffalo 25Sep2008 crop.jpg|thumb|150px|right|[[Chinua Achebe]] 1930-2013]] * [[5 Martii|5]] **[[Hugo Chavez]], praeses [[Venetiola]]e; natus est anno [[1954]]. **[[Dieter Pfaff]], histrio [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1947]]. * [[7 Martii|7]] - [[Iulianus Bignasca]], rerum politicarum peritus [[Helvetia|Helveticus]]; natus est anno [[1945]]. * [[10 Martii|10]] - [[Principissa Liliana]] de [[Suecia]]; nata est anno [[1915]]. * [[11 Martii|11]] - [[Boris Vasil'ev]], scriptor [[Russia|Russicus]]; natus est anno [[1924]]. * [[15 Martii|15]] - [[Booth Gardner]], politicorum peritus [[CFA|Americanus]] et gubernator [[Vasingtonia]]e; natus est anno [[1936]]. * [[16 Martii|16]] - [[Marina Solodkin]], politicorum perita [[Israel]]iana; nata est anno [[1952]]. * [[19 Martii|19]] - [[Irina Petrescu]], actrix [[Romania|Dacoromana]]; nata est anno [[1941]]. * [[20 Martii|20]] **[[Georgius Lowe]], oribata et explorator [[Nova Zelandia|Neozelandicus]]; natus est anno [[1924]]. **[[Calvert Watkins]], rerum linguisticarum peritus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1933]]. * [[21 Martii|21]] **[[Chinua Achebe]], scriptor [[Nigeria]]nus; natus est anno [[1930]]. **[[Petrus Mennea]], athleta et vir publicus [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1952]]. * [[26 Martii|26]] - [[Jerzy Nowak]], histrio [[Polonia|Polonicus]]; natus est anno [[1923]]. * [[28 Martii|28]] - [[Ricardus Griffiths]], histrio [[Regnum Unitum|Britannicus]]; natus est anno [[1947]]. * [[29 Martii|29]] **[[Reginaldus Gray]], pictor [[Hibernia|Hibernicus]]; natus est anno [[1930]]. **[[Aentius Jannacci]], medicus, cantor et poeta [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1935]]. * [[30 Martii|30]] - [[Valerius Zolotuchin]], actor theatricus et cinematographicus [[Russia|Russicus]]; natus est anno [[1941]]. * [[31 Martii|31]] - [[Carolus Amarin Brand]], archiepiscopus [[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1920]]. === Mense Aprili === [[Fasciculus:Margaret Thatcher.png|thumb|150px|right|[[Margarita Thatcher]] 1925-2013]] * [[3 Aprilis|3]] - [[Ruth Prawer Jhabvala]], scriptrix [[Germania|Germano]]-[[Regnum Unitum|Britannica]]; nata est anno [[1927]]. * [[6 Aprilis|6]] - [[Bigas Luna]], moderator cinematographicus [[Hispania|Hispanicus]]; natus est anno [[1946]]. * [[7 Aprilis|7]] - [[Les Blank]], moderator cinematographicus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1935]]. * [[8 Aprilis|8]] **[[Vladimirus Esteves da Cunha]], Rex Momus [[Carnelevarium|Carnelevarii]] [[Urbs Sanctorum|Urbis Sanctorum]]; natus est anno [[1920]]. **[[Margarita Thatcher]], prima ministra [[Regnum Unitum|Britanniarum Regni]]; nata est anno [[1925]]. * [[10 Aprilis|10]] - [[Robertus Edwards]], medicus [[Regnum Unitum|Britannicus]]; natus est anno [[1925]]. * [[14 Aprilis|14]] - [[Colin Davis]], concentus magister [[Regnum Unitum|Britannicus]]; natus est anno [[1927]]. * [[15 Aprilis|15]] - [[Ioannes Franciscus Paillard]], concentus magister [[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1928]]. * [[16 Aprilis|16]] **[[Ali Kafi]], politicorum peritus [[Algerium|Algeri]]; natus est anno [[1928]]. **[[Georgius Beverly Shea]], cantor [[Canada]]-[[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1909]]. *[[17 Aprilis|17]] **[[Victor Živov]], philologus [[Russia]]e; natus est [[5 Februarii]] [[1945]]. **[[Deanna Durbin]], actrix et cantrix [[Canada]]-[[CFA|Americana]]; nata est anno [[1921]]. * [[18 Aprilis|18]] - [[Goran Švob]], philosophus [[Croatia]]e; natus est anno [[1947]]. * [[19 Aprilis|19]] - [[Franciscus Jacob]], biologus [[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1920]]. * [[25 Aprilis|25]] - [[Anna Proclemer]], actrix [[Italia|Italica]]; nata est anno [[1923]]. * [[27 Aprilis|27]] **[[Aloysius Jin]], episcopus catholicus [[Res Publica Popularis Sinarum|Sinensis]]; natus est anno [[1916]]. **[[Georgius Warnke]], vir publicus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1932]]. === Mense Maio === [[Fasciculus:Goerges mous675.jpg|thumb|150px|right|[[Georgius Moustaki]] 1934-2013]] * [[2 Maii|2]] - [[Galfridus Hanneman]], musicus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1964]]. * [[4 Maii|4]] - [[Christianus de Duve]], biochemicus [[Belgica|Belgicus]]; natus est anno [[1917]]. * [[5 Maii|5]] - [[Rossella Falk]], actrix [[Italia|Italica]]; nata est anno [[1926]]. * [[6 Maii|6]] - [[Iulius Andreotti]], primus minister [[Italia]]e; natus est anno [[1919]]. * [[9 Maii|9]] **[[Alfredus Landa]], histrio [[Hispania|Hispanicus]]; natus est anno [[1933]]. **[[Georgius Michael Leader]], politicorum peritus [[CFA|Americanus]] et gubernator [[Pennsilvania]]e; natus est anno [[1918]]. **[[Octavius Missoni]], clarus sumptuosorum vestum factor [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1921]]. * [[15 Maii|15]] - [[Henricus Pereira Rosa]], [[Guinea Bissaviensis|Guineae Bissaviensis]] praeses ad interim; natus est anno [[1946]]. * [[16 Maii|16]] - [[Henricus Rohrer]], physicus [[Helvetia|Helveticus]]; natus est anno [[1933]]. * [[17 Maii|17]] - [[Petrus Schulz]], vir publicus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1930]]. * [[21 Maii|21]] - [[Dominicus Venner]], rerum gestarum scriptor et libellorum editor [[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1935]]. * [[22 Maii|22]] **[[Henricus Dutilleux]], compositor [[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1916]]. **[[Andreas Gallo]], presbyter catholicus [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1928]]. * [[23 Maii|23]] - [[Georgius Moustaki]], cantor [[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1934]]. * [[24 Maii|24]] - [[Petrus Todorovskij]], moderator atque scriptor cinematographicus [[Ucraina|Ucraino]]-[[Russia|Russicus]]; natus est anno [[1925]]. * [[28 Maii|28]] - [[Silvia Clavadetscher]], philologa [[Helvetia|Helvetica]]; nata est anno [[1948]]. * [[29 Maii|29]] - [[Franca Rame]], actrix et scriptrix [[Italia|Italica]]; nata est anno [[1929]]. * [[31 Maii|31]] - [[Ioanna Stapleton]], actrix [[CFA|Americana]]; nata est anno [[1923]]. === Mense Iunio === [[Fasciculus:IainBanks2009.jpg|thumb|150px|right|[[Ioannes Banks]] 1954-2013]] * [[5 Iunii|5]] - [[Stanislaus Nagy]], cardinalis [[Polonia|Polonicus]]; natus est anno [[1921]]. * [[6 Iunii|6]] - [[Esther Williams]], actrix et natatrix [[CFA|Americana]]; nata est anno [[1921]]. * [[7 Iunii|7]] - [[Petrus Mauroy]], primus minister [[Francia]]e; natus est anno [[1928]]. * [[8 Iunii|8]] - [[Arego Paulus Cellucci]], politicorum peritus [[CFA|Americanus]] et gubernator [[Massachusetta]]e; natus est anno [[1948]]. * [[9 Iunii|9]] **[[Ioannes Banks]], scriptor [[Scotia|Scotus]]; natus est anno [[1954]]. **[[Gualterius Jens]], scriptor, historicus atque philologus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1923]]. * [[11 Iunii|11]] - [[Robertus Fogel]], historicus oeconomiae [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1926]]. * [[12 Iunii|12]] - [[Jiroemon Kimura]]; natus est anno [[1897]]. * [[19 Iunii|19]] - [[Iulius Horn]], rerum politicorum peritus [[Hungaria|Hungaricus]]; natus est anno [[1932]]. * [[24 Iunii|24]] - [[Aemilius Colombo]], vir publicus [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1920]]. * [[27 Iunii|27]] - [[Stephanus Borgonovo]], pedilusor [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1964]]. * [[29 Iunii|29]] - [[Margarita Hack]], astrophysica [[Italia|Italica]]; nata est anno [[1922]]. === Mense Iulio === [[Fasciculus:Helen Thomas - USNWR.jpg|thumb|right|150px|[[Helena Thomas]] 1920-2013]] * [[1 Iulii|1]] - [[Stojan Ganev]], rerum politicorum peritus [[Bulgaria|Bulgarus]]; natus est anno [[1955]]. * [[3 Iulii|3]] - [[Radu Vasile]], rerum politicorum peritus [[Romania|Dacoromanus]]; natus est anno [[1942]]. * [[4 Iulii|4]] - [[Innocentius Hilarius Lotocky]], episcopus [[Ucraina|Ucraino]]-[[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1915]]. * [[5 Iulii|5]] **[[Iacobus McCoubrey]]; natus est anno [[1901]]. **[[Paulus Raabe]], bibliothecarius [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1927]]. * [[12 Iulii]] - [[Pran Krishan Sikand]], histrio cinematographicus [[India|Indicus]]; natus est anno [[1920]]. * [[17 Iulii|17]] - [[Vincentius Cerami]], scriptor [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1940]]. * [[18 Iulii|18]] - [[Florentinus Sului Hajang Hau]], archiepiscopus [[Indonesia|Indonesicus]]; natus est anno [[1948]]. * [[19 Iulii|19]] **[[Simon Ignatius Pimenta]], cardinalis [[India|Indicus]]; natus est anno [[1920]]. **[[Mel Smith]], comoedus, histrio et moderator cinematographicus [[Regnum Unitum|Britannicus]]; natus est anno [[1952]]. * [[20 Iulii|20]] - [[Helena Thomas]], diurnaria [[CFA|Americana]]; nata est anno [[1920]]. * [[22 Iulii|22]] - [[Dionysius Farina]], histrio [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1944]]. * [[23 Iulii|23]] - [[Djalma Santos]], pedilusor [[Brasilia]]nus; natus est anno [[1929]]. * [[25 Iulii|25]] **[[Gualterius De Maria]], artifex et sculptor [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1935]]. **[[Bernadetta Lafont]], actrix [[Francia|Francica]]; nata est anno [[1938]]. * [[26 Iulii|26]] - [[Sung Jae-gi]], jura civilia activist peritus [[Respublica Coreana|Coreanus]]; natus est anno [[1967]]. * [[28 Iulii|28]] **[[Gulielmus Warren Scranton]], politicorum peritus [[CFA|Americanus]] et gubernator [[Pennsilvania]]e; natus est anno [[1917]]. **[[Hersilius Tonini]], cardinalis [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1914]]. * [[30 Iulii|30]] - [[Bertoldus Beitz]], officinarum magister [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1913]]. === Mense Augusto === [[Fasciculus:Seamus Heaney (cropped).jpg|thumb|150px|right|[[Iacobus Heaney]] 1939-2013]] * [[9 Augusti|9]] - [[Urbanus Tavares Rodrigues]], clarus scriptor [[Lusitania|Lusitanus]]; natus est anno [[1923]]. * [[12 Augusti|12]] - [[Friso de Oranien-Nassau]], princeps [[Nederlandia]]e; natus est anno [[1968]]. * [[13 Augusti|13]] - [[Lotharius Bisky]], vir publicus [[Germania]]e; natus est anno [[1941]]. * [[18 Augusti|18]] - [[Rolv Wesenlund]], actor, comoedus et musicus [[Norvegia|Norvegicus]]; natus est anno [[1936]]. * [[24 Augusti|24]] - [[Iulia Harris]], actrix [[CFA|Americana]]; nata est anno [[1925]]. * [[25 Augusti|25]] - [[Gylmar dos Santos Neves]], pedilusor [[Brasilia]]nus; natus est anno [[1930]]. * [[26 Augusti|26]] - [[Ioannes Gilligan]], rerum politicorum peritus [[CFA|Americanus]] et gubernator [[Ohium|Ohii]]; natus est anno [[1921]]. * [[27 Augusti|27]] - [[Jansem]], pictor [[Armenia|Armeno]]-[[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1920]]. * [[29 Augusti|29]] **[[Medardus Iosephus Mazombwe]], archiepiscopus [[Lusaca]]e; natus est anno [[1931]]. **[[Bruce C. Murray]], geologus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1931]]. * [[30 Augusti|30]] - [[Iacobus Heaney]], scriptor et poeta [[Hibernia|Hibernicus]]; natus est anno [[1939]]. * [[31 Augusti|31]] - [[David Frost]], diurnarius televisionis [[Regnum Unitum|Britannicus]]; natus est anno [[1939]]. === Mense Septembri === [[Fasciculus:Marcel Reich-Ranicki, during the ceremony of the Boerne-Preis, 2007.jpg|thumb|150px|right|[[Marcellus Reich-Ranicki]] 1920-2013]] * [[2 Septembris|2]] **[[Valeria Benguigui]], actrix [[Francia|Francica]]; nata est anno [[1965]]. **[[Ronaldus Coase]], oeconomiae peritus [[Regnum Unitum|Britannicus]]; natus est anno [[1910]]. * [[8 Septembris|8]] - [[Renata Lieckfeldt]], erudita [[Germania|Germanica]]; nata est anno [[1965]]. * [[9 Septembris|9]] - [[Albertus Bevilacqua]], scriptor, poeta et diurnarius [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1934]]. * [[12 Septembris|12]] **[[Otto Sander]], histrio [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1941]]. **[[Ericus Loest]], scriptor [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1926]]. **[[Ray Dolby]], machinator et inventor [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1933]]. * [[13 Septembris|13]] - [[Salustianus Sanchez]]; natus est anno [[1901]]. * [[18 Septembris|18]] - [[Marcellus Reich-Ranicki]], scriptor [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1920]]. * [[19 Septembris|19]] - [[Saye Zerbo]], praeses [[Volta Superior|Voltae Superioris]]; natus est anno [[1932]]. * [[21 Septembris|21]] - [[Gualterius Wallmann]], rerum politicarum peritus [[Germania|Germanicus]] factionis [[CDU]]; natus est anno [[1932]]. * [[22 Septembris|22]] **[[David Hunter Hubel]], biologus [[Canada|Canado]]-[[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1926]]. **[[Alvarus Mutis]], scriptor [[Columbia]]nus; natus est anno [[1923]]. * [[24 Septembris|24]] - [[Petrus Farina]], episcopus [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1942]]. * [[29 Septembris|29]] **[[Carolus Ioachim Classen]], philologus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1928]]. **[[Marcella Hazan]], coquina scriptrix [[Italia|Italo]]-[[CFA|Americana]]; nata est anno [[1924]]. * [[30 Septembris|30]] - [[Kazys Bobelis]], rerum politicarum peritus [[Lituania|Lituanus]]; natus est anno [[1923]]. === Mense Octobri === [[Fasciculus:Lou Reed at the Hop Farm Music Festival.jpg|thumb|150px|right|[[Ludovicus Reed]] 1942-2013]] * [[1 Octobris|1]] **[[Thomas Clancy]], scriptor [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1947]]. **[[Iulianus Gemma]], histrio [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1938]]. **[[Israel Gutman]], historicus [[Israel]]ianus; natus est anno [[1923]]. * [[5 Octobris|5]] **[[Pancratius Freitag]], rerum politicarum peritus [[Helvetia|Helveticus]]; natus est anno [[1952]]. **[[Carolus Lizzani]], moderator cinematographicus [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1922]]. * [[7 Octobris|7]] - [[Abdias Yosef]], rabbinus [[Israel]]iae; natus est anno [[1920]]. * [[8 Octobris|8]] - [[Philippus Chevron]], cantor et musicus [[Hibernia|Hibernicus]]; natus est anno [[1957]]. * [[9 Octobris|9]] - [[Vilfredus Martens]], primus minister [[Belgica]]e; natus est anno [[1936]]. * [[12 Octobris|12]] - [[Anscharius Hijuelos]], scriptor [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1951]]. * [[15 Octobris|15]] - [[Rudolphus Friedrich]], vir publicus [[Helvetia|Helveticus]]; natus est anno [[1923]]. * [[20 Octobris|20]] - [[Laurentius Klein]], oeconomista [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1920]]. * [[27 Octobris|27]] - [[Ludovicus Reed]], musicus, citharista et cantor [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1942]]. * [[28 Octobris|28]] - [[Thaddaeus Mazowiecki]], rerum politicarum peritus [[Polonia|Polonicus]]; natus est anno [[1927]]. * [[31 Octobris|31]] - [[Gerardus de Villiers]], scriptor [[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1929]]. === Mense Novembri === [[Fasciculus:Doris lessing 20060312.jpg|thumb|150px|right|[[Dorothea Lessing]] 1919-2013]] * [[10 Novembris|10]] - [[Georgius Orelli]], scriptor et poeta [[Helvetia|Helveticus]]; natus est anno [[1921]]. * [[11 Novembris|11]] - [[Dominicus Bartolucci]], presbyter et cardinalis [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1917]]. * [[12 Novembris|12]] - [[Ioannes Kenneth Tavener]], compositor [[Regnum Unitum|Britannicus]]; natus est anno [[1944]]. * [[17 Novembris|17]] - [[Dorothea Lessing]], scriptrix [[Regnum Unitum|Britannica]]; nata est anno [[1919]]. * [[19 Novembris|19]] - [[Fridericus Sanger]], biochemicus [[Regnum Unitum|Britannicus]]; natus est anno [[1918]]. * [[21 Novembris|21]] - [[Theodoricus-Iulius Cronenberg]], rerum politicarum peritus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1930]]. * [[30 Novembris|30]] **[[Georgius Jakovlev]], histrio [[Russia|Russicus]]; natus est anno [[1928]]. **[[Paulus Walker]], histrio [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1973]]. === Mense Decembri === [[Fasciculus:Nelson Mandela-2008 (edit).jpg|thumb|150px|right|[[Nelson Mandela]] 1918-2013]] * [[2 Decembris|2]] - [[Gulielmus A. Allain]], rerum politicarum peritus [[CFA|Americanus]] et gubernator [[Mississippia]]e; natus est anno [[1928]]. * [[5 Decembris|5]] **[[Ioannes Lucas Benoziglio]], scriptor [[Helvetia|Helveticus]]; natus est anno [[1941]]. **[[Nelson Mandela]], praeses [[Africa Australis|Africae Australis]]; natus est anno [[1918]]. * [[14 Decembris|14]] - [[Petrus O'Toole]], histrio [[Hibernia|Hibernicus]]; natus est anno [[1932]]. * [[15 Decembris|15]] - [[Ioanna Fontaine]], actrix [[CFA|Americana]]; nata est anno [[1917]]. * [[22 Decembris|22]] - [[Anscharius Peer]], philologus et scriptor [[Helvetia|Helveticus]]; natus est anno [[1928]]. * [[23 Decembris|23]] - [[Michael Kalasnikov]], constructor armorum sclopetariorum [[Russia|Russicus]]; natus est anno [[1919]]. * [[29 Decembris|29]] - [[Adalbertus Kilar]], compositor [[Polonia|Polonicus]]; natus est anno [[1932]]. == [[Praemium Nobelianum|Praemii Nobelianii]] == * [[Praemium Nobelianum physiologiae et medicinae|Physiologia et Medicina]] - [[Iacobus Rothman]], [[Randy Schekman]], [[Thomas Sudhof]] * [[Praemium Nobelianum Physicae|Physica]] - [[Franciscus Englert]], [[Petrus Higgs]] * [[Praemium Nobelianum Chemiae|Chemia]] - [[Michael Levitt]], [[Martinus Karplus]], [[Arieh Warshel]] * [[Praemium Nobelianum Litteraturae|Litteratura]] - [[Alice Munro]] * [[Praemium Nobelianum pacis|Pacis]] - [[Motus internationalis ad interdictionem armae chemicae]] * [[Praemium Nobelianum Oeconomiae|Oeconomia]] - [[Eugenius Fama]], [[Laurentius Petrus Hansen]], [[Robertus Iacobus Shiller]] == Cultura popularis == === Musica === * "[[The Fox (What Does the Fox Say?)]]" === Pelliculae === * ''[[A Gaiola Dourada]]'' ([[Lusitania]]/[[Francia]]) * ''[[Dark Skies]]'' ([[CFA]]) * ''[[La grande bellezza]]'' ([[Italia]]) * ''[[Le Passé]]'' (Francia) * ''[[La Vie d'Adèle]]'' (Francia) * ''[[L'Inconnu du lac]]'' (Francia) === Ludi electronici === * ''[[Grand Theft Auto V]]'' ewrbsv8qouguun68d04icblvuab32ne 0 3284 3977031 3956010 2026-08-04T06:14:31Z InsideNormality 212975 3977031 wikitext text/x-wiki {{Ll}} {{Capsa hominis Vicidata}} '''Abraham Noam Chomsky''' ({{IPA|[ˈnoʊm ˈtʃɒmski]}}; natus ''Avram Noam Chomsky'' [[Philadelphia]]e die [[7 Decembris]] [[1928]]) est [[Linguistica|linguista]] [[CFA|Americanus]] [[philosophia]]e<ref name="szabo">[http://chomsky.info/bios/2004----.htm Zoltán Gendler Szabó, "Noam Chomsky,"] in ''Dictionary of Modern American Philosophers, 1860–1960'', ed. Ernest Lepore (2004). "Chomsky's intellectual life had been divided between his work in linguistics and his political activism, philosophy coming as a distant third. Nonetheless, his influence among analytic philosophers has been enormous because of three factors. First, Chomsky contributed substantially to a major methodological shift in the human sciences, turning away from the prevailing empiricism of the middle of the twentieth century: behaviorism in psychology, structuralism in linguistics and positivism in philosophy. Second, his groundbreaking books on syntax (Chomsky (1957, 1965)) laid a conceptual foundation for a new, cognitivist approach to linguistics and provided philosophers with a new framework for thinking about human language and the mind. And finally, he has persistently defended his views against all takers, engaging in important debates with many of the major figures in analytic philosophy."</ref> [[Scientia cognitiva|scientiarumque cognitivarum]] peritus, qui etiam [[activismus|activismo politico]] incumbit. Chomsky [[professor instituti]] est et [[professor]] [[emeritus]] ordinis linguisticae et philosophiae apud [[Massachusettense Institutum Technologiae|MIT]], ubi plus quinquaginta annos munere fungitur.<ref>{{cite web|url=http://web.mit.edu/linguistics/people/faculty/chomsky/index.html |title=MIT Department of Linguistics: People: Faculty: Noam Chomsky |publisher=Web.mit.edu |date= |accessdate=16 Augusti 2011}}</ref> Chomsky "pater linguisticae contemporaneae" dictus est,<ref>{{cite web|url=http://www.newstatesman.com/200307140016 |title=Great thinkers of our time – Noam Chomsky|accessdate=2 Augusti 2008|last=Clark|first=Neil|date=14 Iulii 2003|publisher=[[New Statesman]]|quote=Regarded as the father of modern linguistics, founder of the field of transformational-generative grammar, which relies heavily on logic and philosophy.}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.nytimes.com/1998/12/05/arts/a-changed-noam-chomsky-simplifies.html|title=A Changed Noam Chomsky Simplifies|last=Fox|first=Margalit|date=5 Decembris 1998|publisher=New York Times|quote= Noam Chomsky, father of modern linguistics and the field's most influential practitioner}}</ref><ref>Thomas Tymoczko, Jim Henle, James M. Henle, ''Sweet Reason: A Field Guide to Modern Logic'' (Birkhäuser, 2000), p. 101.</ref> atque magnus [[Philosophia analytica|philosophiae analyticae]] auctor.<ref name="szabo"/> Opera eius ad doctrinas scientificas (sicut [[informatica]]m, [[mathematica]]m, [[psychologia]]m) multum contulerunt.<ref>{{cite book | authorlink = Michael Sipser | author = Michael Sipser | year = [[1997]] | title = Introduction to the Theory of Computation | publisher = PWS Publishing | isbn = 053494728X}}.</ref><ref name="UMN Cognitive Science">{{cite web|url=http://www.cogsci.umn.edu/OLD/calendar/past_events/millennium/final.html |title=The Cognitive Science Millennium Project |publisher=Cogsci.umn.edu]}}</ref> Chomsky, insignis [[cultura]]e [[auctor]],<ref>Matt Dellinger, "Sounds and Sites: Noam Chomsky", ''[[The New Yorker]]'', [http://www.newyorker.com/archive/2003/03/31/030331on_onlineonly02 Link], 31 Martii 2003, accessum 26 Ianuarii 2009.</ref> in notitiam omnium venit [[Anarcho-syndicalismus|anarcho-syndicalismi]] [[Socialismus libertarianus|socialismique libertariani]] fautor et [[Politica externa Civitatum Foederatarum|politicae externae Americanae]]<ref>[http://www.publishersweekly.com/pw/print/20030505/30953-the-accidental-bestseller-.html "The Accidental Bestseller], ''[[Publishers Weekly]]'', [[5 Maii]] [[2003]], accessum [[5 Martii]] [[2011]]. "Chomsky's controversial political works … became mainstream bestsellers."</ref> [[Capitalismus|capitalismique]]<ref>{{cite journal|last=Arnove|first=Anthony|title=In Perspective: Noam Chomsky|journal=International Socialism|year=[[1997]]|month=March|url=http://pubs.socialistreviewindex.org.uk/isj74/arnove.htm|accessdate=[[29 Octobris]] [[2011]]}}</ref> reprehensor. Libro ''[[Manufacturing Consent: The Political Economy of the Mass Media]]'' inscripto, quem una cum [[Eduardus S. Herman|Eduardo S. Herman]] scripsit et anno [[1988]] edidit, se ad [[Media publica|publicorum mediorum]] criticam confert et [[exemplar propagandae|specimen propagandae]] proponit. Secundum catalogum ''[[Arts and Humanities Citation Index]]'' anno [[1992]] editum, Chomsky ab anno [[1980]] ad annum [[1992]] saepius ullo scholastico alio citatus est, omniumque temporum octavus inter plurimum citatorum.<ref>{{cite web|url=http://www.mnsu.edu/emuseum/information/biography/abcde/chomsky_noam.html |archiveurl=http://web.archive.org/web/20100528222251/http://www.mnsu.edu/emuseum/information/biography/abcde/chomsky_noam.html |archivedate=[[28 Maii]] [[2010]] |title=Noam Chomsky |publisher=Web.archive.org |date=2010-05-28 |accessdate=2011-08-16}}</ref><ref>{{cite news |title=Chomsky is Citation Champ|publisher=[[MIT]] News Office|date=1992-04-15|url=http://web.mit.edu/newsoffice/1992/citation-0415.html|accessdate=2007-09-03}} </ref><ref>{{cite news |last=Hughes | first=Samuel |title=Speech! |publisher=''[[Pennsylvania Gazette (newsletter)|The Pennsylvania Gazette]]'' |date=July/August 2001 |url=http://www.chomsky.info/onchomsky/200107--.htm |accessdate=2007-09-03 |quote=According to a recent survey by the Institute for Scientific Information, only Marx, Lenin, Shakespeare, Aristotle, the Bible, Plato, and Freud are cited more often in academic journals than Chomsky, who edges out Hegel and Cicero.}}</ref><ref name="robinson"> {{cite news |last=Robinson | first=Paul |title=The Chomsky Problem |publisher=''[[The New York Times]]'' |date=[[25 Februarii]] [[1979]] |quote=Judged in terms of the power, range, novelty and influence of his thought, Noam Chomsky is arguably the most important intellectual alive today. He is also a disturbingly divided intellectual.}}</ref> Plures etiam quam centum [[liber|libros]] protulit.<ref>{{cite web|title=Books|url=http://www.chomsky.info/books.htm|publisher=chomsky.info|accessdate=30 August 2011}}</ref> Chomsky bonas gratias accepit propter [[Hierarchia Chomskiana|hierarchiae Chomskianae]], doctrinae [[grammatica universalis|grammaticae universalis]], [[Theorema Chomsky–Schützenberger|theorematis Chomsky–Schützenberger]] excogitationem. == De vita et vitae cursu == Noam Chomsky, parentibus [[Populus Iudaicus|Iudaeis]] genitus, in [[East Oak Lane (Philadelphia)|East Oak Lane]], uberi [[Philadelphia]]e [[Pennsilvania|Pennsilvaniensis]] vicinia, die [[7 Decembris]] [[1928]] in lucem editus est. [[Pater]], [[Gulielmus Chomsky]] (1896–1977), oriundus ex [[Ucraina]], munere professoris [[Lingua Hebraica|linguae Hebraicae]] apud [[Gratz College]] fungebatur ac socius societatis [[Industrial Workers of the World|IWW]] erat. Elsie Chomsky [[mater]] (Simonofsky nata in regione quae postmodo [[Ruthenia Alba]] facta est) in Civitatibus Foederatis adoleverat et, quod de marito non dici potest, "communi [[Dialectus Anglica Neo-Eboracensis|dialecto Anglica Neo-Eboracensi]]" loquebatur.<ref group="conv.">"ordinary New York English."</ref> Parentium autem amborum sermo patrius [[Lingua Iudaeogermanica|Iudaeogermanicus]] erat, sed Chomsky dixit vetitum fuisse hoc sermone loqui.<ref name=Goodman>{{cite web |url=http://www.chomsky.info/interviews/20041126.htm |title=The Life and Times of Noam Chomsky, Noam Chomsky interviewed by Amy Goodman|publisher=www.chomsky.info |last=|first=}}.</ref> Chomsky, quamquam mater activismi radicalis annorum 1930 particeps fuit, potius ab avunculo affectus est, qui, cum nunquam quartam classem praeterierit, actorum diurnorum tabernulam possidebat, quae "fori intellectualis" loco fungebatur, ubi "professores huius et illius rei omnem per noctem inter se certabant."<ref group="conv.">"intellectual center—professors of this and that arguing all night."</ref><ref name="globetrotter.berkeley.edu">{{cite web|url=http://globetrotter.berkeley.edu/people2/Chomsky/chomsky-con1.html |title=Conversation with Noam Chomsky, p. 1 of 5 |publisher=Globetrotter.berkeley.edu}}/</ref> Chomsky etiam affectus est rebus radicalibus Hebraicis Zionisticisque, et in librariis versando anarchisticis.<ref name="globetrotter.berkeley.edu" /> [[Familia]]m in "[[getto]]ne Iudaeo" habitavisse describit,<ref group="conv.">"Jewish ghetto"</ref> qui in partibus Iudaeogermanica et Hebraica scissus sit, suamque familiam huic pertinuisse eumque "in cultura et litteris Hebraicis mers[isse],"<ref group="conv.">"immersed in Hebrew culture and literature"</ref> licet potius de "vico clauso culturali quam physico"<ref group="conv.">"cultural ghetto than a physical one"</ref> loquatur.<ref name="Conversations-with-History">Choamsky, Noam. Conversations with History, U. C. Berkeley, Martii 2002. http://www.youtube.com/watch?v=8ghoXQxdk6s</ref> Contentionem quoque describit Chomsky cum [[Catholici Hibernici|Catholicis Hibernicis]] et Theodiscis et [[Antisemitismus|antisemitismo]] mediis annibus 1930. Memoria "convivia cervisialia"<ref group="conv.">"beer parties"</ref> tenet, [[Proelium Franciae|casum Lutetiae Theodiscis]] celebrantium.<ref name="Conversations-with-History"/> De [[ironia]], in Domu [[Societas Iesu|Iesuitica]] in [[America Centralis|Media America]] [[decennium 199|annibus 1980]] habitandi, inter [[puer]]itiam, inquit Chomsky, "Sola eramus familia Iudaea. Magno Catholicorum in terrore adolevi, quippe qui, cum ad scholam is, te feriant. Eos sciebam, cum ab illo aedificio extrema via venirent, quod Iesuitica schola erat, dementes esse antisemitistas. Longo tempore opus fuit, ut pueritiae memorias convincerem."<ref group="conv.">"We were the only Jewish family around. I grew up with a visceral fear of Catholics. They're the people who beat you up on your way to school. So I knew when they came out of that building down the street, which was the Jesuit school, they were raving anti-Semites. So childhood memories took a long time to overcome."</ref><ref>{{cite journal | url = http://www.thirdworldtraveler.com/Chomsky/Chomsky_Tapes_MAlbert.html | title = The Chomsky Tapes: Conversations with Michael Albert | date = November 2001 | journal = [[Z magazine]]}}.</ref> [[Fasciculus:Noam_chomsky.jpg|thumb|Noam Chomsky.]] Commentarium primum Chomsky, cum annum decimum gerebat discipulusque in [[Oak Lane Day School|Oak Lane Country Day School]] erat, de [[Fascismus|fascismi]] extensionis comminatione post [[Barcino]]nis casum inter [[Bellum Civile Hispanicum]] scripsit. Ex quo annum duodecimum tertiumve decimum egit, plenius se ad res civiles anarchistas convertit.<ref>Kreisler (2002), {{cite web |title=Chapter 1: Background |url=http://globetrotter.berkeley.edu/people2/Chomsky/chomsky-con1.html}}/</ref> Cum apud [[Central High School of Philadelphia]] gradum acceperit, Chomsky [[philosophia]]e [[linguistica]]eque anno [[1945]] apud [[Universitas Pennsylvaniensis|Universitatem Pennsylvaniensem]] studere coepit, talibus philosophis qualibus [[C. West Churchman]] et [[Nelson Goodman]] linguistaque [[Zellig Harris]] docentibus. Inter Harris doctrinas erat transformationem munere fungentem [[Transformatio linearis|analysis mathematicae]] structurae linguarum<!--(mappings from one subset to another in the set of sentences)-->. Chomsky de legibus morphophonemicis in anni [[1951]] [[thesis magistri|thesi magistri]], ''The Morphophonemics of Modern Hebrew'' (sc. "de Morphophonemica Linguae Hebraicae Hodiernae") appellata, locutus est<!--as transformations in the sense of [[Rudolf Carnap|Carnap's]] 1938 notion of rules of transformation (vs. rules of formation), and subsequently reinterpreted the notion of grammatical transformations in a very different way from Harris, as operations on the productions of a [[context-free grammar]] (derived from [[Post canonical system|Post production systems]])-->. Notiones civiles quoque Harris partes gesserunt in eis Chomsky formandis.<ref name="Barsky1997">{{cite book|last=Barsky|first=Robert Franklin|title=Noam Chomsky: a life of dissent|url=http://books.google.com/books?id=GhwvCoZBFoYC&pg=PA47|accessdate=16 August 2011|year=1997|publisher=ECW Press|isbn=9781550222814|page=47}}</ref> Chomsky anno [[1949]] [[Artium Baccalaureus|Artium Baccalaureum]] accepit, annoque [[1951]] [[Magister Artium|Magistrum Artium]]. Anno [[1949]], [[Carola Chomsky|Carolam Schatz]] linguistam in [[matrimonium]] duxit, annosque 59 una remanserunt, usque ad [[mors|mortem]] illius [[cancer|cancro]] mense Decembri [[2008]] effectam.<ref> {{cite web |last=Marquard |first=Bryan |title=Carol Chomsky; at 78; Harvard language professor was wife of MIT linguist |publisher=Boston Globe |date=2008-12-20 |url=http://www.boston.com/news/education/higher/articles/2008/12/20/carol_chomsky_at_78_harvard_language_professor_was_wife_of_mit_linguist/}} </ref> Duas genuerunt filias, [[Aviva Chomsky|Avivam]] (n. 1957) et Dianam (n. 1960), et [[filius|filium]] unum, Harry (n. 1967). Una cum [[uxor]]e, Chomsky tempus anno [[1953]] habuit in [[HaZore'a]], [[kibbutz]] in [[Israel (civitas)|Israël]] sito. Ipse, colloquio utrum mansio ei erat frustrationi<!--a disappointment--> rogatus, inquit, "Non ita, id amavi," quamquam "[[nationalismus|nationalismum]] ferventem" et "[[atmosphaera]]m [[ideologia|ideologicam]] subire nequieba[t]"<ref group="conv.">"No I loved it"; "couldn't stand the ideological atmosphere"; "fervent nationalism"</ref> ineuntibus [[decennium 196|annis 1950]], cum [[Iosephus Stalin|Stalin]] a multis sinistrarum partium defenderetur, qui rebus et illius aetatis et futuris [[Unio Rerum Publicarum Sovieticarum Socialisticarum|Sovieticis]] speciem dare [[pulchritudo|pulchram]] solebant.<ref>{{cite web|author=|url=http://www.chomsky.info/interviews/20051110.htm |title=Noam Chomsky interviewed by Shira Hadad |publisher=Chomsky.info |date= |accessdate=2011-08-16}}.</ref> Chomsky se dicit vidisse multa bona in kibbutz, in quo genitores liberique una [[habitatio|habitabant]] in domibus divisis, et rogatus an sint "praecepta discenda ab historia kibbutzim,"<ref group="conv.">"lessons that we have learned from the history of the kibbutz"</ref> respondit,<ref>{{cite web|url=http://www.zmag.org/zspace/commentaries/186 |title=Eight Question on Kibbutzim: Answers from Noam Chomsky Questions from Nikos Raptis |publisher=Zmag.org |date=1999-08-24 |accessdate=2011-08-16}}.</ref><ref>{{cite web|url=http://www.csudh.edu/dearhabermas/kibbutzim01.htm |title=Kibbutzim as a Climate for Learning |publisher=Csudh.edu}}.</ref> "non nullis modis, kibbutzim proprius ad perfectionem anarchistam ierunt quam ullus conatus alius, qui longius quam momentum breve superaverit ante eius deletionem, aut qui tam magnus fuerit. His modis, apprime suaves et prosperos eos puto fuisse; nisi casu personali, sine dubio ipse ibi vixissem — quanto temporis, difficile coniectu."<ref group="conv.">"In some respects, the kibbutzim came closer to the anarchist ideal than any other attempt that lasted for more than a very brief moment before destruction, or that was on anything like a similar scale. In these respects, I think they were extremely attractive and successful; apart from personal accident, I probably would have lived there myself – for how long, it's hard to guess."</ref> Chomsky [[PhD]] in [[linguistica]] ab [[Universitas Pennsylvaniensis|Universitate Pennsylvaniensi]] anno [[1955]] accepit. Partem exquaesitionis doctoralis apud [[Universitas Harvardiana|Universitatem Harvardianam]] tamquam [[Harvard Junior Fellow]] egit. In thesi sua, rationes linguisticas confirmare coepit, quas extendit in anni 1957 [[liber|libro]] ''[[Syntactic Structures]]'', uno ex illustrissimis operibus linguisticis eius. [[Fasciculus:MIT_Main_Apr09.JPG|thumb|left|Principale [[aedificium]] MIT.]] Chomsky cohorti [[Massachusettense Institutum Technologiae|Massachusettensis Instituti Technologiae]] (MIT) anno [[1955]] se adiunxit, et anno [[1961]] professor confertus in Facultate Linguarum Hodiernarum et Linguisticae (hodie Facultate Linguisticae et Philosophiae) factus est. Ab anno [[1966]] ad annum [[1976]], Ferrari P. Ward Professorship of Modern languages and Linguistics tenebat, et anno [[1976]] munus Institute Professor ei datum est. Anno [[2012]], continue apud MIT 57 annos docuit. Mense Februario [[1967]], Chomsky unus ex principibus adversariis [[Bellum Indosinense II|Belli Vietnamiensis]] factus est propter commentarium suum, ''[[The Responsibility of Intellectuals]]'' ("de Responsabilitate Intellectualium"),<ref>{{cite journal |last=Chomsky |first=Noam |title=The Responsibility of Intellectuals |journal=The New York Review of Books |volume=8 |issue=3 |pages= |date=1967-02-23 |url=http://www.nybooks.com/articles/12172}}.</ref> in ''[[The New York Review of Books]]'' proditum. Secuta est ''[[American Power and the New Mandarins]],'' anni [[1969]] commentariorum collectio. Critica eius [[Civilitas rerum externarum Civitatum Foederataru|civilitatis rerum externarum Civitatum Foederatarum]] et ad legitimitatem potestatis Americanae spectantia multas controversias creaverunt,<ref>{{cite web |last=Flint |first=Anthony |title=Divided Legacy |publisher=''[[The Boston Globe]]'' |date=1995-11-19 |url=http://www.chomsky.info/onchomsky/19951119.htm |quote=Ask this intellectual radical why he is shunned by the mainstream, and he'll say that established powers have never been able to handle his brand of dissent.}} .</ref><ref>Barsky (1997), {{cite web|url=http://cognet.mit.edu/library/books/chomsky/chomsky/4/17.html |title=Chapter 4}} Barsky quotes an excerpt of Edward Herman examining why "one of America's most well-known intellectuals and dissidents would be thus ignored and even ostracized by the mainstream press". For example, "Chomsky has never had an Op Ed column in the ''Washington Post'', and his lone opinion piece in the ''New York Times'' was not an original contribution but rather excerpts from testimony before the Senate Foreign Relations Committee."</ref> et publicationibus et nuntiorum emissariis internationalibus quaeri solet ut sententias suas explanet. Anno 1997, [[Acroasis Huizinga|Acroasin Huizinga]] [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]] protulit, eo titulo: ''Intellectuals and the State'' ("de Intellectualibus et Statu"). Mortis minas Chomsky propter critica eius civilitatis rerum externarum Americanae concepit.<ref name="Stroumboulopoulos">{{cite news |last=Stroumboulopoulos |first=George |title=Noam Chomsky on ''The Hour'' |publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation|CBC]] |date=2006-03-13 |url=http://www.cbc.ca/thehour/video.php?id=991}}.</ref> [[Theodorus Kaczynski|Theodori Kaczynski]], fortasse melius nomine Unabomber noti, indici interficiendorum intererat; eo spatio, quo Kaczynski liber erat, Chomsky omnes epistulas et mandata ne materiae displosivae eis inesset indagari<!--checked for explosives--> habebat.<ref name="Stroumboulopoulos"/> Se dicit [[vigil]]um tectorum<!--"undercover" secundum Morgan's--> custodia solere uti, praecipue cum in campis MIT versatur, licet de hac re abnuat.<ref name="Stroumboulopoulos"/> [[Lexingtonia (Massachusetta)|Lexingtoniae]] in [[Massachusetta]] incolit, et commeare solet, de rebus civilibus acroases proferens. == De cogitationibus == === Linguistica === {{Main|Linguistica}} Linguistica Chomskiana, libro ''[[Syntactic Structures]]'' incepta, destillatione operis sui ''Logical Structure of Linguistic Theory'' (1966, 75) (scilicet "Structura Logica Theoriae Linguisticae"), [[Linguistica structuralis|linguisticae structurali]] obstans [[Grammatica transformationalis|grammaticam transformationalem]] praefert. Quae loquellas,<ref group="conv.">"utterances"</ref> id est verborum sequentias, censet [[Syntaxis|syntaxin]] grammatica formali definitam habere; [[Grammatica contextu vacans|grammatica vacanti contextu]] in primis, legibus transformationalibus extenta. Fortasse hoc est facultati valentissimum et tempore maxime probatum contributum, quod ad scientiam linguae componendam [[grammatica formalis|grammatica formali]] uti productivitatem linguae et creativitatem intuetur. Cuiusdam linguae grammatica formalis abilitatem locutoris auditorisque numeri loquellarum, et novarum, infiniti afferendi et interpretandi, cum [[grammaticalizatio|legum grammaticarum]] quantitate finita et verborum, exponere potest. Chomsky confessus [[Pāṇini]] multa debere est, propter rationem eius generativae grammaticae explicitae, licet rationes eius [[Rationalismus|rationalistis]] quoque cognitionibus de [[Gnocitas|scientia]] [[a priori]] habita nectantur. Saepe perperam dicitur Chomsky linguam omnino innatam esse arguisse, atque [[Grammatica universalis|grammaticam universalem]] comperisse. Re vera, Chomsky modo et infantem humanum et iuvenem [[Feles|felem]] animadvertit [[Inductio (logica)|cogitatione inductiva]] uti posse, sed ambo si eisdem rebus linguisticis subiciantur, infans humanus semper intellegentiae abilitatem adquirat et linguam producendi, feles autem nunquam alterutram. Chomsky quicquam sit haec facultas, quam homo habet quaque felis eget, "mechanismum linguae adquirendae"<ref group="conv.">"language acquisition device"</ref> appellavit, et suasit ut una ex linguisticae curis sit, hic mechanismus quid sit, qualesque coactus comprehensioni linguarum humanarum sint, invenire. Universalia, quae ex his compulsionibus extrahantur, [[grammatica universa]] esse dici solent.<ref>{{cite web|author=Noam Chomsky |url=http://www.chomsky.info/books/architecture01.htm |title=The 'Chomskyan Era' (Excerpted from The Architecture of Language) |publisher=Chomsky.info}}.</ref> [[Principia et parametra|Principiorum et Parametrorum]] (P&P) disciplina—anno [[1979]] Acroasi Pisarum ostensa, postea nomine ''[[Lectures on Government and Binding: The Pisa Lectures]]'' (LGB) provulgata—haec de grammatica ait universali: principia grammatica, quae linguis subsint, innata esse et immobilia, et differentias inter mundi linguas parametris cerebralibus definiri posse (puta parametra [[Lingua Pro-drop|''pro-drop'']], quae ostendunt, utrum subiectum explicitum semper requiratur, sicut Anglice, annon, sicut Latine ["ego sum" ↔ "sum"]), quae ad ''switches'' saepe conectuntur<!--which [parameters] are often likened to switches-->. (Hinc vocabulum "principia et parametra," huic disciplinae saepe datum.) Sic liber cuidam linguae studens solummodo rebus lexicalibus (vocabulis, [[morphema]]tibus grammaticis, [[idioma]]tibus) egeat, et parametris quoque, quod nonnullis magni momenti exemplis fieri possit. Huius sententiae fautores arguunt [[Velocitas|velocitatem]], qua liberi linguam discant, inedicabiliter citam esse, nisi ei abilitatem linguis discendis habeant innatam. Similitudo passuum, quibus liberi patriae linguae student, atque hi errores, qui fieri solent a liberis discentibus, dum alia errorum genera, quae logica videntur (invenirenturque, secundum Chomsky, si omnino generalis, potius quam cuique linguae specialis, eruditionis mechanismus usui esset), nunquam fiunt, innatitatis thesis causa ostenduntur. Recentius eius [[Programma Minimalisticum|Programmate Minimalistico]] ([[1995]]), concepto Principiorum et Parametrorum detento, Chomsky meliorationem gravem machinae linguisticae ad exemplar LGB adtinenti efficere conatur, omnibus praeter nuda elementaria eius exuendis. Disciplinam generalem ad linguae humanae architecturam spectantem advocat, quae oeconomiae formaeque optimae principiis operam det, et disciplinae ad generationem pertinenti derivationali redeat, potius quam theoriae P&P classicae disciplinae aliquam repraesentationali. Rationes Chomskianae multum eos adfecerunt, qui liberorum [[Adquisitio linguae|linguae adquisitionem]] investigant, licet multi in his rebus versantes ut puta [[Elizabetha Bates]]<ref>{{cite book|author=Elman, J., Bates, E., Johnson, M., Karmiloff-Smith, A., Parisi, D., & Plunkett, K. |year=1996|title=Rethinking innateness: A connectionist perspective on development|publisher= Cambridge, MA: MIT Press/Bradford Books}}</ref> et [[Michael Tomasello]]<ref>{{cite book|author=Tomasello, M|year=2003|title= Constructing a Language: A Usage-Based Theory of Language Acquisition|publisher= Harvard University Press| isbn=0674017641}}/</ref> contra theorias Chomskii arguant, advocantque theorias potius [[Emergentia|emergentisticas]] [[Connexionismus|connexionisticasve]]: linguam explanandam censent mechanismis generalibus<!--"general processing mechanisms"--> in [[Cerebrum|cerebro]] sitis, qui multiplicibus et extensis rebus circumiectis socialibus, in quibus lingua adhibetur et discitur, se intermisceant. [[Phonologia]]m tractans notissimum forsitan opus Chomskii est ''[[The Sound Pattern of English]]'' ([[1968]]; sc. "de Forma Sonorum Linguae Anglicae"), una cum [[Morris Halle]] scriptum et saepe tantummodo nomine ''SPE'' appellatum. Hoc opus huius facultatis progressionem valde affecit. Quamquam ex hoc tempore theoria phonologica "phonologiam SPE" multis modis excessit, systema SPE praecursor fuisse dicitur theoriarum phonologicarum maximi momenti hodiernarum, inter quas [[phonologia autosegmentalis]], phonologia lexicalis, [[theoria optimalitatis]]. Chomsky iam de phonologia non scribit. ==== Grammatica generativa ==== {{Main|Grammatica generativa}} Disciplina Chomskiana ad syntaxin inspiciendam, quae ''grammatica generativa'' appellari solet, grammaticam quasi corpus [[Gnaritas|scientiae]] a locutoribus cuiusdam linguae habitum videt. Ex annibus [[Decennium 197|1960]], Chomsky multum huius scientiae censuit esse innatum, quapropter liberis solum non nulla [[Sermo patrius|sermonis eis patrii]] localia discenda sunt.<ref name="aspects">{{cite book|title=Aspects of the Theory of Syntax|publisher=MIT Press|author=Chomsky, Noam|year=1965|isbn=0-262-53007-4}}.</ref> Corpus innatum scientiae linguae saepe [[grammatica universalis]] nominatur. Potentissimum, sententia Chomskii, Grammaticae Universalis existentiae indicium in eo est, quod liberi tam cito linguam patriam feliciter adquirunt, atque quod immane exstat spatium inter stimulos linguisticos, quibus liberi praebentur, et opulentem scientiam linguisticam, quam obtinent. Ecce theoria [[Paupertas stimuli|paupertatis stimuli]]. Hoc spatium scientia Grammaticae Universalis continuetur. Theoriae Chomskii, quippe quae linguisticam valdissime adfecerunt, critica quoque acceperunt. Chomskianae grammaticae generativae continua critica ad eius Anglocentrismum et Eurocentrismum spectant, quod linguistae in hac traditione versantes de Universali Grammatica res dicere soleant, quae ex parvae studio linguarum quantitatis elata sint, interdumque solum unius linguae. In primis, Eurocentrismus per nimiam linguae Anglicae factam emphasin exhibita sit. Nunc autem centenis linguis non nulla saltem opera intra analyses Chomskianas data est.<ref>{{Cite journal|title=Logical relations in Chinese and the theory of grammar|author=Huang, Cheng-Teh James|year=1982|url= |publisher=MIT PhD dissertation}} Available online [http://dspace.mit.edu/handle/1721.1/15215].</ref><ref>{{cite book|title=Hidatsa Syntax|author=Matthews, G.H.|year=1965|publisher=Mouton}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Platero, Paul Randolph|year=1978|title=Missing noun phrases in Navajo|publisher=MIT PhD dissertation}} Available online [http://dspace.mit.edu/handle/1721.1/16328].</ref><ref>{{Cite journal|title=Towards a Minimalist Account of Quirky Case and Licensing in Icelandic|author=Schütze, Carson T.|year=1993|publisher=MIT Working Papers in Linguistics 19}} Available online [http://www.linguistics.ucla.edu/people/cschutze/Icelandic.MITWPL.fixed.pdf].</ref><ref>{{Cite journal|title=Matching Effects and the Syntax-Morphology Interface: Evidence from Hindi Correlatives|author=Bhatt, Rajesh|publisher=MIT Working Papers in Linguistics 31|year=1997}} Available online [http://people.umass.edu/bhatt/papers/mscil.pdf].</ref> Diversitate linguarum, quae derivationibus Grammaticae Universalis definitae sunt, non obstante, critici formalismos linguisticae Chomskianae esse Anglocentricos dicunt, et harum linguarum linguae Anglicae dissimilium detorquere proprietates.<ref>{{Cite journal|title=The myth of language universals: Language diversity and its importance for cognitive science|author=Evans, N., & Levinson, S. C.|year=2009|publisher=Behavioral and Brain Sciences, 32(5), 429-492}}</ref><ref>{{cite book|title=Don't sleep, there are snakes: Life and language in the Amazonian jungle|author=Everett, D.|year=2008|publisher=Pantheon Books|isbn=0-375-42502-0}}.</ref><ref>{{Cite journal|title=Linguistic diversity and theoretical assumptions|author=Van Valin, R.|year=2000|publisher=Chicago Linguistic Society Parasession Papers|volume=35|pages=373-391}}.</ref> Cognitionem Chomskii ideo formam esse [[Imperialismus linguisticus|imperialismi linguistici]].<ref>{{cite book |last= Mühlhäusler |first= Peter |year= 1996 |title= Linguistic Ecology: Language Change and Linguistic Imperialism in the Pacific Region |location= London |publisher= [[Routledge]] |pages= [http://books.google.co.uk/books?id=JteZjcSr038C&pg=PA331 330–1]}}.</ref> Linguistas Chomskianos ceteroquin ut quales cuiusdam linguae phrases bene formatae sint sciant in praesagitione<!--"intuition"--> locutorum, quibus haec lingua sit patria, nimis incumbere. Quod propter methodologiam incusatum est. Non nulli [[Psychologia|psychologi]] et [[Psycholinguistica|psycholinguistae]], doctrinae Chomskianae generaliter amici, arguerunt linguistas Chomskianos parum operae rebus experimentalibus<!--"experimental data"--> ex ''language processing'' obtentis dare, quam ob rem theoriae eorum psychologice inexplebiles fiant. Critici alii (vide "[[Eruditio linguae]]"<!--"language learning"-->) utrum Grammaticam componere Universalem deceat ad liberorum adquisitionem linguisticam explanandam, in dubio habent, quia dominio generales (''domain-general'') eruditionis mechanismos satisfaciant. Nunc sunt multi et diversi grammaticae generativae rami, ita ut constitutiones tamquam [[grammatica syntagmatica nuclearis]], [[grammatica lexico-functionalis]], [[grammatica categorialis combinatoria]] Chomskianae generativaeque fere dici possint. ==== Hierarchia Chomskiana ==== {{Main|Hierarchia Chomskiana}} Chomsky diversa [[Lingua formalis|linguarum formalium]] genera scrutatus est, ut cognosceret utrum proprietates linguae humanae graves capere possent. Ponit hierarchia Chomskiana [[Grammatica formalis|grammaticas formales]] in classes (seu greges), quibus est semper maior potestas expressiva; id est, omnis classis maiorem numerum linguarum formalium classe priori progenerare potest. Chomsky arguit quibusdam linguae humanae partibus, ut formentur, multipliciore opus esse grammatica formali (secundum hierarchiam illam), quam aliis. Dum [[lingua regularis]], exempli gratia, sat potens sit ut linguae Anglicae [[Morphologia (linguistica)|morphologia]] describatur, non ita de [[Syntaxis|syntaxi]] Anglica agitur. Non solum linguisticam sed etiam [[informatica]]m tangit hierarchia Chomskiana (praesertim quod ad [[Compilatrum|compilatrorum]] comparationem et [[Theoria automatorum|automatorum theoriam]] spectat).<ref>Davis Martin, ''Computability, complexity, and languages: Fundamentals of theoretical computer science'' (Bostoniae: Academic, Harcourt, Brace, 1994), 327. Print.</ref> Est enim similitudo inter linguae hierarchiam Chomskianam et diversa automatorum genera, ita ut theoremata de linguis sive linguas (grammaticas) sive automata tractent. Potest etiam fieri ut linguae [[Series formalis potestatum|Serie potestatum formali]] tractentur.<ref>"Computer Programming and Formal Systems", Eds. P. Braffort and D. Hirschberg, pp. 124–135</ref> Series potestatum formalis, necnon nexus inter linguas et [[Semigrex|semigreges]], in [[Marcellus Paulus Schützenberger|Marcelli Pauli Schützenberger]] animo volvebatur cum apud [[Sorbona]]m versabatur. Series potestatum formalis Seriei Taylor, in cursu [[Calculus|calculi]] usui, similis est, et his maxime linguis, quarum verba (symbola terminalia) commutativa sunt, prodest.<ref>Jean-Eric Pin, "Finite Semigroups and Recognizable Languages: An Introduction," ''Bulletin of Research and Development,'' 2002.</ref> === De rebus civilibus === {{Anarchismus}} {{Main|Civilitas Noam Chomsky}} Chomsky dixit suas "sententias personales admodum traditionales [[anarchismus|anarchistas]], cum originibus in [[Aevum Illuminationis|Illuminatione]] et [[Liberalismus classicus|liberalismo classico]]" esse,<ref group="conv.">[[Anglice]]: "personal visions are fairly traditional anarchist ones, with origins in the Enlightenment and classical liberalism."</ref><ref name="Chomsky 1996, pp. 71">Chomsky (1996), pp. 71.</ref> et [[Socialismus libertarianus|socialismum libertarianum]] laudavit.<ref>Chomsky, Noam, "Notes on Anarchism" [http://webarchive.loc.gov/all/20010916053658/http://www.zmag.org/chomsky/other/notes-on-anarchism.html]. . . . "Libertarian socialism is properly to be regarded as the inheritor of the liberal ideals of the Enlightenment."</ref> Quamquam ambiguitatem lemmatum cavet, sententiae eius civiles ad sinistram pertinere dici solent,<ref>{{cite news|last=Shane|first=Scott|title=Bin Laden Resurfaces in Recordings|url=http://www.nytimes.com/2010/10/03/world/asia/03binladen.html|accessdate=20 September 2011|newspaper=The New York Times|date=2 October 2010}}.</ref><ref>{{cite news|last=Thomson|first=Desson|title=Morris, McNamara: Bound by 'The Fog'|newspaper=The Washington Post|date=21 December 2003}}</ref><ref>{{cite news|last=Folkenflik|first=David|title=William F. Buckley, Conservative Bulwark, Dies|url=http://m.npr.org/news/front/62983288?singlePage=true|accessdate=20 September 2011|publisher=NPR|date=27 February 2008}}.</ref><ref>{{cite news|last=Gollust|first=David|title=US Sticking With Choice for Envoy Despite Venezuelan Rejection|url=http://www.voanews.com/english/news/americas/US-Sticking-With-Choice-for-Envoy-Despite-Venezuelan-Rejection--112972279.html|accessdate=20 September 2011|newspaper=Voice of America|date=5 January 2011}}.</ref> seseque [[Anarcho-syndicalismus|anarchosyndicalisticum]] esse dixit.<ref name="Anarcho-Syndicalism 2004">Chomsky wrote the preface to an edition of Rudolf Rocker's book ''Anarcho-Syndicalism: Theory and Practice''. In it Chomsky wrote: "I felt at once, and still feel, that Rocker was pointing the way to a much better world, one that is within our grasp, one that may well be the only alternative to the 'universal catastrophe' towards which 'we are driving on under full sail.'" Book Citation: Rudolph Rocker. ''Anarcho-Syndicalism: Theory and Practice''. AK Press. p. ii. 2004.</ref> Socius est societatum [[Campaign for Peace and Democracy]] et [[Industrial Workers of the World]] syndicatus internationalis,<ref>'[http://www.iww.org/en/history/biography Industrial Workers of the World - IWW Biography] Nexus die 2012-2-11 confirmatus</ref> nec non societatis [[International Organization for a Participatory Society]], quam putat "longe nos conferre" posse "ad conatus disperse in orbe terrarum factos unificandos eosque in vim potentem efficientemque conformare."<ref group="conv.">"carry us a long way towards unifying the many initiatives here and around the world and molding them into a powerful and effective force"</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20210228205219/http://www.iopsociety.org/interim-committee International Organization for a Participatory Society - Interim Committee].</ref><ref>[http://www.zcommunications.org/znet ZNet - Consider IOPS].</ref> De anarchismo librum, ''Chomsky on Anarchism'' nomine, qui acroases et scripta Chomskii ad anarchismum spectantia colligeret, [[AK Press]] societas litteraria collectiva anno [[2006]] protulit. Chomsky in activismo civili partes egit omnem per vitam suam adultam, et sententiae de civilitate rebusque internationalibus, quas sonuit, late citantur<!--cite/quote--> et circumferuntur. Chomsky suas sententias esse illas, quas potentes audire nolint, dixit, quam ob rem Americanum [[dissidens|dissidentem]] civilum esse habetur. Ait Chomsky [[Potestas politica|auctoritatem]], nisi aliter demonstratam, natura illegitimam esse, et in eis, qui auctoritate utantur, indicii pondus<!--"burden of proof"--> esse; hoc pondus, si excusari nequeat, subvertendum esse, cum iniusta sit auctoritas auctoratatis causa. Auctoritatis iustae exempli causa Chomsky adultum, qui liberum, ne in via autocinetorum plena eat, prohibentem excogitavit.<ref>{{cite web|author=|url=http://youtube.com/watch?v=2G6kf7XM9Nk |title='&#39;Anarchism 101 with Noam Chomsky'&#39; |publisher=Youtube.com |date=2007-10-10}}.</ref> Paulum discriminis moralis inter 'veram' servitutem (''chattel slavery'') et "[[servitus salariaria|servitutem salariariam]]," id est sese patrono conducere, esse decertat. Quod impetum esse in libertatem individualem factum putat. [[Operarius|Operariis]] locum laborandi possidendum et gubernendum esse habet, quod etiam (ut notat ille) [[:en:Lowell Mill Girls|Puellae Lowell Mill]] credebant.<ref>{{cite web|url=http://globetrotter.berkeley.edu/people2/Chomsky/chomsky-con2.html |title=Conversation with Noam Chomsky, p. 2 of 5 |publisher=Globetrotter.berkeley.edu |date= |accessdate=2011-08-16}}</ref> Vehementer incusavit Chomsky [[Civilitas rerum externarum Civitatum Foederatarum|civilitatem rerum externarum Americanam]]. [[Norma duplex|Duplice norma]] Civitates Foederatas uti habet, quae [[democratia]]m libertatemque adnuntient dum antidemocraticas tyrannicasque organizationes adiuvent, sicut [[Chilia]]m [[Augustus Pinochet|Augusto Pinochet]] regnante. Quod putat magnas in violationes [[Iura humana|iurum humanorum]] defluere. Arguere solet Civitatum Foederatarum interventus in civitatibus aliis factos, inter quos operam ad [[Contras]] [[Nicaragua]]e datam, quam rem multum repugnavit, ulli [[tromocratia]]e definitioni convenire,<ref>[https://web.archive.org/web/20090923024350/http://www.zmag.org/GlobalWatch/chomskymit.htm An Evening With Noam Chomsky]</ref> et enim "definitioni publicae in Americano Codice et Exercitus Enchiridiis inventae ineuntibus annis 1980."<ref group="conv.">[[Anglice]]: "official definitions in the US Code and Army Manuals in the early 1980s"</ref><ref>{{cite web|url=http://www.chomsky.info/articles/200501--.pdf |title=Simple Truths, Hard Problems: Some thoughts on terror, justice, and self-defence* |format=PDF |date= |accessdate=2011-08-16}}</ref><ref>{{cite web|author=Noam Chomsky |url=http://www.chomsky.info/articles/199112--02.htm |title=International Terrorism: Image and Reality |publisher=Chomsky.info}}.</ref> Ante eius casum, [[Unio Sovietica|Unionis quoque Sovieticae]] imperialismum Chomsky condemnavit; anno [[1986]], verbi gratia, inter cursum quaestionum et respondorum post acroasin, quae apud [[Universidad Centroamericana "José Simeón Cañas"]] dederat, cum provocatus sit de modo, quo "de Americae Septentrionalis imperialismo et Russico imperialismo eadem anima loqui"<ref group="conv.">"talk about North American imperialism and Russian imperialism in the same breath"</ref> potuerit, Chomsky respondit: "Una e mundi veritatibus est [[superpotentia]]s esse duas, alteram, quae sit immanis et quae, ut evenit, in cervice tua caligam suam teneat; alteram, quae sit minor et quae, ut evenit, in aliorum cervicibus caligam suam teneat. Quemquam in [[Orbis Tertius|Orbi Tertio]] viventem puto graviter errare, si in illusiones de his rebus cadat."<ref group="conv.">"One of the truths about the world is that there are two superpowers, one a huge power which happens to have its boot on your neck; another, a smaller power which happens to have its boot on other people's necks. I think that anyone in the Third World would be making a grave error if they succumbed to illusions about these matters."</ref><ref name="Chomsky1987">{{cite book|last=Chomsky|first=Noam|title=On power and ideology: the Managua lectures|url=http://books.google.com/books?id=Ot6pRjxv2ykC&pg=PA93#v=onepage&q=a%20huge%20power&f=false|year=1987|publisher=South End Press|isbn=9780896082892|pages=51}}.</ref> De [[Mors Usamae bin Laden|Usamae bin Laden morte]], Chomsky inquit: <blockquote> Nobis est rogandum, quo modo reaguerimus, si [[Iracum|Iracenses]] manus in [[Georgius W. Bush|Georgii W. Bush]] domum appulerint, eum occiderint, corpusque suum in [[Oceanus Atlanticus|Atlantico]] deiacuerint. Sine controversia, scelera eius valde ultra ea bin Laden excesserunt, neque is est 'suspectus' sed sine controversia 'imperator' qui iussit 'summum scelus internationale' contrahi, 'quod modo in hoc ab aliis belli sceleribus discrepet, quod in eo ipso omnium rerum malum accumulatum concludat' (ut [[Iudicia Norimbergensia]] revocem), propter quae malefactores [[Nazista]]e [[Damnatio ad furcam|ad furcam]] damnati sunt: centena milia mortuorum, milliones [[Profugus|profugorum]], deletionem multi nationis, amaram dissensionem sectarianam, quae in regionis reliquum effudit.<ref group="conv.">"We might ask ourselves how we would be reacting if Iraqi commandos landed at George W. Bush's compound, assassinated him, and dumped his body in the Atlantic. Uncontroversially, his crimes vastly exceed bin Laden’s, and he is not a 'suspect' but uncontroversially the 'decider' who gave the orders to commit the 'supreme international crime differing only from other war crimes in that it contains within itself the accumulated evil of the whole' (quoting the Nuremberg Tribunal) for which Nazi criminals were hanged: the hundreds of thousands of deaths, millions of refugees, destruction of much of the country, [and] the bitter sectarian conflict that has now spread to the rest of the region."</ref><ref>{{cite web|url=http://www.guernicamag.com/blog/2652/noam_chomsky_my_reaction_to_os/ |title=Noam Chomsky: My Reaction to Osama bin Laden’s Death |publisher=Guernicamag.com}}.</ref> </blockquote> {{Socialismus libertarianus}} [[Media in Civitatibus Foederatis|Media Civitatum Foederatarum]] contendit late munere fungi "[[Bought Priesthood|sacerdotii empticii]]"<ref name="ChomskyOtero2003_2">{{cite book|last1=Chomsky|first1=Noam|last2=Otero|first2=Carlos Peregrín|title=Chomsky on democracy & education|url=http://books.google.com/books?id=84NQ3IXpbOYC&pg=PA30|year=2003|publisher=Psychology Press|isbn=9780415926324|pages=30–}}.</ref> [[Rectio CFA|rectionis]] et [[corporatio]]num Americanarum, cum haec tria communibus causis intexantur. In illustra [[Gualterius Lippmann|Gualterio Lippmann]] relatione<!--"reference"-->, Chomsky una cum coscriptore [[Eduardus S. Herman|Eduardo S. Herman]] in libro ''[[Manufacturing Consent]]'' scripsit media Americana plebis consensionem per [[exemplar propagandae]] adferre. Chomsky anni [[2010]] [[Iudicium Summum Civitatum Foederatarum|Iudicii Summi Civitatum Foederatarum]] ''[[Citizens United v. Federal Election Commission|Citizens United]]'' consilium condemnavit, quo fines expeditionibus comitialibus<!--"electoral campaigns"--> facti abrogati sunt, quod "corporatam democratiae rapinam" appellavit.<ref group="conv.">"corporate takeover of democracy."</ref><ref>{{cite web|author=Noam Chomsky |url=http://chomsky.info/articles/20100124.htm |title=The Corporate Takeover of U.S. Democracy |publisher=Chomsky.info}}.</ref> [[:en:War on Drugs|Bello Drogis Facto]] adversatur, dicens usum dictionis decipere, idque "bellum nonnullis drogis factum" (''the war on certain drugs'') advocat. [[:en:Drug policy reform|Reformationi civilitatis drogarum]] favet, docendo et praeveniendo factae potius quam actionibus rei militaris vigilumve, ad drogarum usum minuendum.<ref name="certain">{{cite web |last=Chomsky |first=Noam |title=What Uncle Sam Really Wants |publisher=[[Z Communications|ZMag]] |year=1993 |url=http://www.zmag.org/chomsky/sam/sam-3-2.html}}.</ref> In anni [[1999]] colloquio, Chomsky arguit, cum nihil usus talium rerum qualium [[tabacum|tabaci]] curae sit rectioni, tum in usum [[cannabis]], verbi gratia, impetum facit propter [[Paupertas|pauperum]] opprimendorum consecutiones.<ref name="poor">{{cite video | people = Noam Chomsky et al. |title=Noam Chomsky on Drugs{{dead link |url=http://www.freespeech.org/videodb/index.php?action=detail&video_id=9529&browse=0 ||date=August 2011}} | medium = TV |publisher=ROX |date=1999}}.</ref> Dixit enim: <blockquote> Leges Civitatum Foederatarum domesticae metas, quas dicunt eis esse, non exsecutunt, legislatoresque bene hoc sciunt. Si non ad drogarum usum deminuendum, qualem ad rem spectant? Sane clarum est, actis et hodiernis et historicis, drogas criminalizari solere cum [[Classis socialis|classibus]] periculosis dictis coniungantur, non nullarum drogarum criminalizationem technicam imperii socialis esse.<ref group="conv.">"U.S. domestic drug policy does not carry out its stated goals, and policymakers are well aware of that. If it isn't about reducing substance abuse, what is it about? It is reasonably clear, both from current actions and the historical record, that substances tend to be criminalized when they are associated with the so-called dangerous classes, that the criminalization of certain substances is a technique of social control."</ref><ref name=control>{{cite web |last=Chomsky |first=Noam |title=DRCNet Interview: Noam Chomsky |publisher=[http://stopthedrugwar.org/home DRCNet] |date=2002-02-08 |url=http://stopthedrugwar.org/chronicle-old/223/noamchomsky.shtml}}.</ref> </blockquote> Chomsky socialistos credit mores exemplum esse rationum e [[Liberalismus classicus|liberalismo classico]] et radicali humanismo ortarum contextui industriali extentarum. Societatem eminenter componi et in democratico communitatum locorumque laborandi imperio fundari. Rationes humanistas radicales [[Bertrandus Russell|Bertrandi Russell]] et [[Ioannes Dewey|Ioannis Dewey]], qui multum eum adfecerint, "in Illuminatione classicoque liberalismo radicatas esse virtutemque [[Res novae|rebus novis]] faventem retinere."<ref group="conv.">"rooted in the Enlightenment and classical liberalism, and retain their revolutionary character"</ref><ref>Chomsky (1996), p. 77.</ref> Civitates Foederatas iam dixit ille "nationem orbis terrarum optimam" esse,<ref group="conv.">"greatest country in the world"</ref><ref>[http://transcripts.cnn.com/TRANSCRIPTS/0205/30/ltm.01.html "Interview with Noam Chomsky, Bill Bennett"], die 30 Maii 2002 ''American Morning with Paula Zahn CNN''</ref> quod serius explanavit dicendo: "Stupidum est nationes aestimare neque unquam sic res ponam, sed non nulla Americae bona, praesertim ad [[Libertas loquendi|libertatem loquendi]] pertinentia, quae saeculis contentionum publicarum, admiranda sunt."<ref group="conv.">"Evaluating countries is senseless and I would never put things in those terms, but that some of America's advances, particularly in the area of free speech, that have been achieved by centuries of popular struggle, are to be admired."</ref><ref>{{cite news |last=Adams |first=Tim |title=Noam Chomsky: Thorn in America's Side |publisher=''[[The Observer]]'' |date=2003-10-30 |url=http://observer.guardian.co.uk/magazine/story/0,11913,1094708,00.html |accessdate=2007-09-04 | location=London}}</ref> Dixit etiam: "Modis multis, Civitates Foederatae liberrima est orbis terrarum natio. Non solum de coercitionis statalis{{dubsig}} finibus loquor, licet hoc quoque verum sit, sed etiam de adfinitatibus domesticis. Civitates Foederatae propius a societate classibus carente, quod ad adfinitatibus interpersonalibus spectat, quam virtualiter ulla societas alia pervenit."<ref group="conv.">"In many respects, the United States is the freest country in the world. I don't just mean in terms of limits on state coercion, though that's true too, but also in terms of individual relations. The United States comes closer to classlessness in terms of interpersonal relations than virtually any society."</ref><ref>Noam Chomsky, ''Chomsky on Democracy and Education'' (Routledge, 2003), 399.</ref> Chomsky criticis adversatur, quae aiunt [[anarchismus|anarchismum]] a [[Subsidium sociale|subsidio sociali]] abhorrere, nam: <blockquote> Potes sane affirmare non nobis curae esse problemata, quibus homines hodie dolent, cum de rebus futuris velimus cogitare possibilibus. Sit ita, sed tunc noli simulare tibi curae esse homines eorumque fatum, ac in seminarii conclavi mane et in [[caupona cafearia]] intellectuali una cum aliis hominibus privilegiatis. Alioquin potes humanitate agere: laborare volo, hodie, ad meliorem crastini causa societatem instituendam — quod est classicus status anarchisticus [. . .] . Hoc iustum est, et recte ad homines problematibus dolentes sustinendos adducit: [[salus|salutis]] securitatisque moderationem, [[Assecuratio valetudinaria|assecurationem valetudinariam]] nationalem, systemata auxilii eis, quibus eis opus est, et cetera. Hoc non satis est ad res futuras diversas melioresque componendas, sed necesse est. Quodlibet alii eorum contemptum accipiet benemeritum, qui tam luxuria non utuntur, quam ut circumstantias, in quibus vivunt, negligant dum superesse conantur.<ref group="conv.">One can, of course, take the position that we don't care about the problems people face today, and want to think about a possible tomorrow. OK, but then don't pretend to have any interest in human beings and their fate, and stay in the seminar room and intellectual coffee house with other privileged people. Or one can take a much more humane position: I want to work, today, to build a better society for tomorrow – the classical anarchist position, quite different from the slogans in the question. That's exactly right, and it leads directly to support for the people facing problems today: for enforcement of health and safety regulation, provision of national health insurance, support systems for people who need them, etc. That is not a sufficient condition for organizing for a different and better future, but it is a necessary condition. Anything else will receive the well-merited contempt of people who do not have the luxury to disregard the circumstances in which they live, and try to survive.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20070929074956/https://www.zmag.org/chomsky_repliesana.htm 'Answers by Noam Chomsky' to questions about anarchism]</ref> </blockquote> Sententiae Chomskii [[Antibellum|antibellicae]] esse summatim dici possint, sed non adstricte [[Pacifismus|pacificae]]. [[Bellum Indosinense II|Bello Vietnamiensi]] celse adversatus est et plerisque aliis bellis per vitam suam gestis. [[Resistentia fiscalis|Resistentia fiscali]] et ambulacris pacis has sententias ostendit. Anno [[1968]], nomen suum voto "Writers and Editors War Tax Protest" subnotavit, se pensionem [[Tributum|tributorum]] abnuiturum esse iurans ut Bellum Vietnamiense increpet.<ref>“Writers and Editors War Tax Protest” January 30, 1968 ''New York Post''</ref> Commentationes de hoc bello conscripsit, inter quas ''[[The Responsibility of Intellectuals]]'' ("de Responsabilitate Intellectualium"). Implicationem Americanam in [[Bellum Orbis Terrarum Secundum|Bello Orbis Terrarum Secundo]], ut [[Potestates Axis]] vincantur, tenet probabiliter fas fuisse, quamvis eventum belli consiliis prioribus desiti praeventive praeoptoverit. Missionem autem [[Oppugnatio atomica Hirosimae et Nagasacii|pyrobolorum atomicorum in Hirosimam et Negasacium]] "inter maxime inedicibilia historiae scelera" fuisse.<ref group="conv.">"among the most unspeakable crimes in history"</ref><ref>{{cite web|url=http://www.chomsky.info/debates/19670420.htm |title=An Exchange on "The Responsibility of Intellectuals", Noam Chomsky debates with Fryar Calhoun, E. B. Murray, and Arthur Dorfman |publisher=Chomsky.info |date=1967-04-20 |accessdate=2011-08-16}}</ref> Chomsky rectionem [[Israel (civitas)|Israëlensem]], nec non fautores eius et Civitatum Foederatarum amicitiam cum ea, propter [[Palaestinenses|populi Palaestinensis]] tractatum incusavit, quod "'Israëlis defensores' re vera degenerationem moralem eius et sine dubio deletionem eius ultimam defendunt" atque "manifestissima Israëlis electio expansionis pro securitate huic rei adducere possit."<ref group="conv.">"'supporters of Israel' are in reality supporters of its moral degeneration and probable ultimate destruction"; "Israel's very clear choice of expansion over security may well lead to that consequence."</ref><ref>{{cite web|url=http://www.chomsky.info/interviews/20080606.htm |title=On the Future of Israel and Palestine |publisher=Chomsky.info |date=2008-06-06 |accessdate=2011-08-16}}.</ref> Chomsky de Israële tamquam statu Iudaeo instituendo abnuit, quoniam "Non censeo statum Iudaeum sive Christianum sive Islamicum conceptum esse bonum. Civitates Foederatas statum Christianum esse recusaverim."<ref group="conv.">"I don't think a Jewish or Christian or Islamic state is a proper concept. I would object to the United States as a Christian state."</ref><ref>{{cite news |title=Questions for Noam Chomsky: The Professorial Provocateur |work=The New York Times Magazine |publisher=The New York Times |date=November 2, 2003 |first=Deborah |last=Solomon |url=http://www.nytimes.com/2003/11/02/magazine/way-we-live-now-11-02-03-questions-for-noam-chomsky-professorial-provocateur.html}}.</ref> Chomsky haesit prius quam opera civilitatem Israëlensem incusantia provulgaverit dum parentes eius vivebant, nam "sciebam id eos vulnaraturum esse, praecipue propter amicos eorum, qui hysterice palam sententiis tamquam meis reagebant."<ref group="conv.">"I knew it would hurt them, mostly because of their friends, who reacted hysterically to views like those expressed in my work."</ref><ref name="Jones1988">{{cite book|last=Jones|first=Mother|title=Mother Jones Magazine|url=http://books.google.com/books?id=I-cDAAAAMBAJ&pg=PA30|accessdate=16 August 2011|date=1988-10|publisher=Mother Jones|pages=30}}</ref> Die [[16 Maii]] [[2010]], auctoritates{{dubsig}} Chomsky detinuerunt denique ei in [[Cisiordania]]m per [[Iordania]]m inire non siverunt.<ref>{{cite news |title=Israel bars Noam Chomsky from West Bank |agency=Agence France-Presse |date=May 16, 2010 |work=The Gazette |publisher=Canwest Publishing Inc |url=http://www.montrealgazette.com/Israel+bars+Noam+Chomsky+from+West+Bank/3035253/story.html }}{{dead link|date=August 2011}}</ref> Primi Ministri Israëlensis interpres initus recusationem solum ob finis custodem, qui "auctoritatem suam praeteriit,"<ref group="conv.">"overstepped his authority"</ref> evenisse declaravit, secundumque ineundi conatum credibiliter situm iri.<ref name=Bronner>{{cite news |title=Israel Roiled After Chomsky Barred From West Bank |first=Ethan Bronner |work=The New York Times |date=May 17, 2010 |url=http://www.nytimes.com/2010/05/18/world/middleeast/18chomsky.html?partner=rss&emc=rss }}</ref> Chomsky dissensit, nam ministral,<!--"Interior Ministry official"--> qui eum interrogaverit, ordines accepisset a superioribus: non nullas post interrogationis horas, initus ei reprobatus sit propter res, quas dicat, et nam universitatem Cisiordanianam visurus esset neque universitates ullas Israëlenses.<ref name=Bronner/> Chomsky [[Libertas loquendi|libertati loquendi]] valde favet, multumque de hac re et [[Media communicationis socialis|mediis publicis]] scripsit, et omni [[censura]]e adversatur. Ait: "Quod ad libertatem loquendi spectat, sunt duo status: vehementer eam defendis harum sententiarum causa, quas odisti, aut eam recusas formulasque Stalinistas/fascistas praeoptas."<ref group="conv.">"with regard to freedom of speech there are basically two positions: you defend it vigorously for views you hate, or you reject it and prefer Stalinist/fascist standards"</ref><ref name="ChomskyPateman2005">{{cite book|last1=Chomsky|first1=Noam|last2=Pateman|first2= Barry|title=Chomsky on Anarchism|url=http://books.google.com/books?id=_HkOaB89p7YC&pg=PA167|accessdate=16 Augusti 2011|year=2005|publisher=AK Press|isbn=978-1-904859-20-8|pages=167}}</ref> De anni [[2010]] [[Cablegate|documentorum Americanorum divulgatione]] ab [[Wikileaks]] facta, Chomsky inquit, "momenti fortasse maximi … est illud acerbum democratiae odium, quod ostendunt et Rectio CFA — [[Hilaria Clinton]], aliique — et legati."<ref group="conv.">"perhaps the most dramatic revelation … is the bitter hatred of democracy that is revealed both by the U.S. Government — Hillary Clinton, others — and also by the diplomatic service"</ref><ref>{{cite web |url=http://www.chomsky.info/interviews/20101130.htm |title=WikiLeaks Cables Reveal "Profound Hatred for Democracy on the Part of Our Political Leadership" |publisher=Noam Chomsky website |accessdate=December 25, 2010}}.</ref> Chomsky eos, qui eum [[Diffamatio|diffamaverint]], in ius non vocat, sed eis epistulis publicis in diariis provulgandis adversatur. Notum huius rationis exemplum responsum eius est commentationi ab Emma Brockes in ''[[The Guardian]]'' scriptae, secundum quam ille [[Laniena Argentariae|Lanienam Argentariae]]<!--:en:Srebrenica massacre--> negavisset.<ref>{{cite web|last=Brockes |first=Emma |url=http://www.chomsky.info/onchomsky/20051031.htm |title=The Greatest Intellectual?, by Emma Brockes |publisher=Chomsky.info |date=2005-10-31 |accessdate=2011-08-16}}</ref><ref>{{cite web|author=Noam Chomsky |url=http://www.chomsky.info/letters/20051113.htm |title=Open Letter to The Guardian (ZNet)|publisher=Chomsky.info |date=2005-11-13 |accessdate=2011-08-16}}.</ref><ref>{{cite web|author=Noam Chomsky |url=http://www.chomsky.info/letters/198509--.htm |title=Free speech in a Democracy, (Daily Camera) |publisher=Chomsky.info |date=1980-09-10 |accessdate=2011-08-16}}.</ref> Epistula Chomskii effecit ut ''The Guardian'' correctionem divulgaret apologeticam, commentationemque a [[Situs interretialis|situ eius interretiali]] removeret.<ref>{{cite news |title=Corrections and clarifications |url=http://www.guardian.co.uk/media/2005/nov/17/pressandpublishing.corrections |publisher=The Guardian |date=2005-11-17 |accessdate=2011-04-28 }}</ref> Chomsky saepe dixit nihil nexus inter opus linguisticum sententiasque civiles eius esse, et huic rationi, bonas de rebus civilibus collocutiones perita rerum academicarum scientia egere, adversari solet. In anni [[1969]] colloquio, de nexu inter civilitate et opus suum linguisticum dixit: <blockquote> Adhuc ipse sentio quemlibet nexum tenuem esse. Eum dilatare non velim, sed mihi saltem aliquid significare puto. Cuiusdam rationibus civilibus rationibusve ad constitutionem socialem adtinentibus puto tandem in quolibet naturae humanae operumque humanorum concepto constandum esse.<ref group="conv.">"I still feel myself that there is a kind of tenuous connection. I would not want to overstate it but I think it means something to me at least. I think that anyone's political ideas or their ideas of social organization must be rooted ultimately in some concept of human nature and human needs."</ref><ref>''New Left Review'', 57, Sept. – Oct. 1969, p. 21</ref> </blockquote> Non nulli censores Chomsky hypocrisis incusaverunt cum, quamvis imperialismum militarem Americanum et Europaeanum incuset, priscae investigationes linguisticae apud MIT factae multa ex parte Americanae rei militaris pecuniam acceperant.<ref>{{Cite journal|title=Chomsky Discusses Economy, Military Hegemony|author=Ghoshroy, S.|year=2008|publisher=The Tech, 128, 51}} Available online [https://web.archive.org/web/20170216050423/http://tech.mit.edu/V128/N51/chomsky.html].</ref> Chomsky arguit, quo pecuniam a re militari CFA acceperit, eo responsabilitatem magnam ei esse factorum infas eius incusandorum et occurrendorum. [[Poena capitalis|Poenae capitali]] adversatur et contra [[Stephanus Michael Woods, Jr.|Stephani Woods]] supplicium extremum<!--"execution"--> locutus est: "Poenam capitalem habeo scelus esse omnibus circumstantiis, et cummaxime in casu Stephani Woods. Vehementer supplicio extremo Stephani Woods diei 13 Septembris 2011 adversor."<ref group="conv.">"I think the death penalty is a crime no matter what the circumstances, and it is particularly awful in the Steven Woods case. I strongly oppose the execution of Steven Woods on September 13, 2011."</ref> [[Fasciculus:Noam_Chomsky_4.JPG|thumb|Noam Chomsky acroasin gregi Occupy Harvard ferens.]] Cum series [[manifestatio]]num, [[Occupy Wall Street]] nomine, [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]] die [[17 Septembris]] [[2011]] coepta est, Chomsky approbavit (et enim [[:en:Occupy Boston|Occupy Boston]] in via allocutus est),<ref>{{cite web|author=dwgthed|url=http://www.youtube.com/watch?v=olxp34z_Mns |title=Noam Chomsky at Occupy Boston: Video 1 of 3|publisher=Youtube.com |date=23 Octobris 2011 |accessdate=15 Iunii 2012}}.</ref> scribens: <blockquote> Quisquam, qui oculos habeat apertos, gangsterismum [[Wall Street]] — immo institutionum argentariarum generaliter — severas calamitates populo Civitatum Foederatarum (et orbis terrarum) scit effecisse. Et enim semper magis sic egisse plures quam triginta annos, cum potestas oeconomica sua radicitus auxerit, una cum potestate sua civile. Hoc [[Circulus vitiosus|circulum vitiosum]] coepit, quo divitia immanis, et cum ea potestas civilis, congregata est minimam in populi partem, fractionem unius centesimae, dum reliquum semper magis id fit, quod interdum "[[Precariatus|precariatum]]" appellatur — ei, qui superesse in existentia precaria conantur. Ea quoque mala omnino fere impunite agunt — non solum [[too big to fail]] (scilicet "maiores quam ut fallant"), sed etiam "too big to jail" ("maiores quam ut incarcerentur"). ¶ Audaces et honorabiles manifestationes, quae in Wall Street aguntur, ad hanc calamitatem animadversioni publicae ferendam iuvent, et ad conatus dedicatos adducant ut ea superetur et societas melioretur.<ref group="conv.">"Anyone with eyes open knows that the gangsterism of Wall Street -- financial institutions generally -- has caused severe damage to the people of the United States (and the world). And should also know that it has been doing so increasingly for over 30 years, as their power in the economy has radically increased, and with it their political power. That has set in motion a vicious cycle that has concentrated immense wealth, and with it political power, in a tiny sector of the population, a fraction of 1%, while the rest increasingly become what is sometimes called "a precariat"—seeking to survive in a precarious existence. They also carry out these ugly activities with almost complete impunity—not only too big to fail, but also "too big to jail." ¶ The courageous and honorable protests underway in Wall Street should serve to bring this calamity to public attention, and to lead to dedicated efforts to overcome it and set the society on a more healthy course."</ref><ref>{{cite news|last=McVeigh|first=Karen|title=Occupy Wall Street activists name officer over pepper spray incident|url=http://www.guardian.co.uk/world/2011/sep/26/occupy-wall-street-police-named|accessdate=15 Iunii 2012|newspaper=The New York Times|date=26 Septembris 2011}}.</ref><ref>{{cite web|author=|url=http://occupywallst.org/article/noam-chomsky-solidarity/ |title=Noam Chomsky Announces Solidarity With #occupywallstreet |publisher=occupywallst.org |date=26 Septembris 2011 |accessdate=15 Iunii 2012}}</ref><ref>{{cite news|last=Grant|first=Drew|title=Celebrity Support for ‘Occupy Wall Street’|url=http://observer.com/2011/09/celebrity-support-for-occupy-wall-street/|accessdate=15 Iunii 2012|newspaper=New York Observer|date=30 Septembris 2011}}</ref> </blockquote> Chomsky [[Atheismus|atheus]] est.<ref>[https://web.archive.org/web/20130413030733/http://www.edge.org/discourse/bb.html#chomsky The Reality Club: BEYOND BELIEF]</ref><ref>[http://www.equaltimeforfreethought.org/2007/05/27/show-219-noam-chomsky-chomsky-on-humanism/ Show 219: Noam Chomsky – “Chomsky on Humanism” | Equal Time For Freethought | Tune in, Pay it Forward, and Question Everything!<!-- Bot generated title -->]</ref> ==== De mediis ==== Alius animi conspectus operis civilis Chomskii est analysis eius [[Media communicationis socialis|mediorum]], praesertim Civitatrum Foederatarum, structurarum et coactuum eorum, et huius partis, quam Chomsky eis agi retur, magnarum negotationum commodorumque statalium{{dubsig}} fulciendorum. ''[[Manufacturing Consent: The Political Economy of the Mass Media]]'', anni [[1988]] liber a Chomskio et [[Eduardus S. Herman|Eduardo S. Herman]] conscriptus, hanc rem penitus tractat, [[exemplar propagandae]] illud rerum nuntiarum ostendendo, una cum multis et prolixis causae studiis (''case study''), quae id testificentur. Hoc propagandae exemplar profert tales societates democraticiores quales CFA persubtilibus et placidis (''non-violent'') imperii modis uti, dissimilibus his, quibus systemata totalitariana utantur, qui viribus physicis prompte utantur ad populum cogendum. Ut inquit Chomsky, "[[Propaganda]] [[democratia]]e est id, quod [[fustis]] statui totalitariano."<ref group="conv.">"propaganda is to a democracy what the bludgeon is to a totalitarian state."</ref> Exemplar sibi vult explanare quandam [[Error systematicus|animi intentionem systematicam]] mediorum communicationis socialis, non propter hominum conspirationem, sed potius propter causas oeconomicas et structurales. Intentionem animi arguit a quinque "filtris" defluere, quae nuntiis omnibus "permeanda" sint,<ref group="conv.">"filters"; "pass through"</ref> quibusque coniectis nuntia systematice detorqueantur. Filtra diversas res notant. Primum filtrum, quod est [[:en:Concentration of media ownership|mediorum proprietas]], pleraque nuntiorum emissaria magnis corporationibus possideri. Filtrum secundum, q.e. argentarius commeatus<!--"funding"-->, emissaria maximam pecuniae partem ex [[praeconium|praeconio]] neque lectoribus obtinere, quam ob rem nuntia, quae provulgent, desideria [[mos|moresque]] negotationum resonent. Filtrum tertium, nuntiorum media institutionibus statalibus{{dubsig}} et negotationibus magnis, quippe quibus intentiones animi sint maximae, delitoribus uti. Quartum autem filtrum, q.e. critica, varios greges media propter inclinationem animi — inclinationem contrariam ei, quam Chomsky reatur esse — aggredi. Quintum filtrum tandem, q.e. normae, rationes communes esse inter relatores. (Hoc filtrum in textu originali, i.e. anni [[1988]], ad [[anticommunismus|anticommunismum]] spectabat. [[Unio Sovietica|Unione Sovietica]] tamen casa, dilatum est.) Exemplar igitur modum ostendat, quo media systema nec centralizatum<!--?--> nec conspiratioriale sed nihilo minus fortissimum forment, quo consensus delectorum creetur et disputationes publicae intra delectorum perspectivam conpingantur, simul atque adspectus [[democratia]]e teneatur. Exemplis duplicibus Chomsky Hermanque exemplar suum demonstrant, id est paribus exemplorum rerum persimilium. Exempli gratia, secundum eos, si "hostis publicus" aliquid faciat, sicut ministralem<!--?--> [[religio]]sum necare, prelum tam callide inquirat tantaque de hac re provulget, quam ut victimae "hostis publici" "dignae" habeantur; quodsi amicus eandem peioremve rem faciat, prelum efficiat ut [[fabula]]m minus malam, quam est, videatur, ita ut victimae [[Civitates Foederatae|Civitatum Americanarum]] aut cuiusdam [[status cliens|status clientis]] eius "indignae" habeantur.<ref group="conv.">"public enemy"; "worthy and unworthy victims"</ref> Inter studia causarum invenitur id, quod demonstrari solet, ut liberrimi preli exemplum optimum, quod est modus, quo media [[Bellum Vietnamiense|Belli Vietnamiensis]] [[Tet Offensive]] tractaverunt. Hac quidem in re, prelum arguunt ad delectorum causam ferendam egisse. === Scientia === Chomsky [[Scientia (ratio)|scientiam]] habet explicationis inquisitionem esse, et sententiam, eam catalogum rerum explanationumve mechanicarum esse, recusat. Quocirca maxima pars contributorum eius scientiae factorum [[hypothesis|hypotheses]] fuerunt, potius quam "inventa."<ref name="mysteries of nature">{{Cite journal | last = Chomsky | first = Noam | coauthors = | title = Mysteries of Nature: How Deeply Hidden? | journal = Journal of Philosophy | volume = 106 | issue = 4 | pages = 167–200 | publisher = | year = [[2009]] | url = | issn = 0022-362X | doi = | accessdate =}} </ref> Ergo [[logica]]e critica [[Poststructuralismus|poststructuralia]] aut [[Postmodernismus|postmoderna]] nugas esse retur: <blockquote> Multum [[vita]]e meae habui quaestiones harum similes disserans, et modis solis, quos cognovi, utens; hos hic condemnatos ut "scientia," "rationalitas," "logica," et sic porro. Symbolas igitur lego, eas sperans me adiuvaturas, ut hos fines "superem," aut fortasse cursum omnino diversum admoneant. Falsus autem sum. Fortasse solum propter fines meos sic evenit. Saepius, "oculi mei vitreantur" cum rhetoricam polysyllabam lego de [[Poststructuralismus|poststructuralismo]] et [[postmodernismus|postmodernismo]]; id, quod intellego, plerumque [[truismus]] errorve est, haec autem res solum fractio est omnium verborum. Verum est multa alia esse, quae non intellego: commentationes de rebus nuper factis in [[mathematica]] et [[physica]], exempli gratia. Adest autem discrimen. Hac in re, scio, quo modo ea intellegem, idque feci, cum mea interesset; et scio quoque earum disciplinarum homines mihi ea explanare posse, ita ut (partialem) scientiam, cui studeam, accipere possim. Contra, nemo mihi explanare posse videtur, quid posthoc postqueillud sit, nisi truismus aut error aut nugae, ita ut quo modo progrediar, nesciam.<ref group="conv.">I have spent a lot of my life working on questions such as these, using the only methods I know of; those condemned here as "science", "rationality," "logic," and so on. I therefore read the papers with some hope that they would help me "transcend" these limitations, or perhaps suggest an entirely different course. I'm afraid I was disappointed. Admittedly, that may be my own limitation. Quite regularly, "my eyes glaze over" when I read polysyllabic discourse on the themes of poststructuralism and postmodernism; what I understand is largely truism or error, but that is only a fraction of the total word count. True, there are lots of other things I don't understand: the articles in the current issues of math and physics journals, for example. But there is a difference. In the latter case, I know how to get to understand them, and have done so, in cases of particular interest to me; and I also know that people in these fields can explain the contents to me at my level, so that I can gain what (partial) understanding I may want. In contrast, no one seems to be able to explain to me why the latest post-this-and-that is (for the most part) other than truism, error, or gibberish, and I do not know how to proceed.</ref><ref name="ChomskyOtero2003">{{cite book|last1=Chomsky|first1=Noam|last2=Otero|first2=Carlos Peregrín|title=Chomsky on democracy & education|url=http://books.google.com/books?id=Y5Ouy4XoXPsC|accessdate=16 August 2011|year=[[2003]]|publisher=RoutledgeFalmer|isbn=978-0-415-92632-4|page=93}}</ref> </blockquote> Quamquam Chomsky scientiam credit magni momenti esse, ut ratio bona doceatur, scientiam non sat esse habet ut res multiplices velut res humanae intellegantur: <blockquote> Scientia de rebus persimplicibus agit, difficilesque quaestiones de eis poscit. Cum primum res multipliciores fiant, scientia ea tractare nequit. . . . Sed haec est valde intricata res: Scientia ei, quod in margine intellectus est, studet, et id, quod in margine est intellectus, simplicius esse solet. Et rare res humanas adtingit. Res humanae valde multipliciores sunt.<ref group="conv.">Science talks about very simple things, and asks hard questions about them. As soon as things become too complex, science can’t deal with them. . . . But it’s a complicated matter: Science studies what’s at the edge of understanding, and what’s at the edge of understanding is usually fairly simple. And it rarely reaches human affairs. Human affairs are way too complicated.</ref><ref>{{cite web|url=http://www.chomsky.info/debates/20060301.htm |title=Science in the Dock, Discussion with Noam Chomsky, Lawrence Krauss & Sean M. Carroll |publisher=Chomsky.info |date=2006-03-01 |accessdate=2011-08-16}}</ref> </blockquote> === Psychologia === Opus Chomskii linguisticum graviter [[psychologia]]m movit hodiernam.<ref name="UMN Cognitive Science"/> Linguistica Chomskio ramus [[Psychologia cognitiva|psychologiae cognitivae]] est; ad verum linguisticae conspectum formandum, intellectu naturae humanae et rerum mentalium opus est. Theoria eius [[Grammatica universalis|grammaticae universalis]] a multis visa est ut illius temporis [[Behaviorismus|behaviorismo]] provocatio, et consequentias graves illi scientiae tulit, cum investigaverit, quo modo liberi [[lingua]]m discant, quidque sit potestas lingua utendi. [[Fasciculus:Noam Chomsky, 2004.jpg|thumb|left|Noam Chomsky [[Vancuverium|Vancuverii]] [[Columbia Britannica|Columbiae Britannicae]] anno [[2004]]]] Anno [[1959]], Chomsky critica divulgavit libri [[B. F. Skinner]] ''[[Verbal Behavior]]'', quo Skinner res theoricas linguae, quae ad behaviorismum pertinebant, obtulerat. Is "verbal behavior" (sc. ''mores verbales'') habebat esse mores discitos, quibus sunt consecutiones propriae per aliorum mores discitos delatae. Quam ob rem conspectus morum ad communicationem adtinentium, quem liber tractabat, valde maior erat eo, quem linguistae adire solent. Skinneri disciplina circumstantias, in quibus lingua usurpatur, intuebatur; verbi gratia, discrimen functionale est inter aquam petendam et aliquid aquam dicendum et aliquem, qui aquam petat, respondendum. Ea responsorum genera functionaliter diversa, quae explicationibus diversis egebant, cum et traditionalibus linguae rationibus et psycholinguistica Chomskii disciplina dissentiebant. Chomsky explicationem functionalem ad quaestiones de actu communicativo coactam gravia credebat neglegare.<ref>Chomsky—Language and Mind, 1968.</ref> Quaestionibus operam dedit de operatione progressioneque innatarum structurarum ad [[Syntaxis|syntaxin]] pertinentium, quae possint verba et phrases adparare, cohaerescere, aptare, componere in loquellam, quae intellegatur. Chomsky in critica sua affirmavit applicationem scientificam behavioralium doctrinarum, quae de investigationibus in [[animal]]ibus factis deducuntur, severe delinquere, et superficialem esse morum verbalium humanorum explanationem, quia theoria, quae sese in condicionibus externalibus adstringat, ei, "quod compertum" sit,<ref group="conv.">"what is learned"</ref> non satis grammaticam generativam interpretetur. Chomsky exempli causa liberorum citam linguae adquisitionem usurpavit, et facultatem suam, quae cito crescat, phrasium grammaticalium creandarum, et linguae universaliter creativum usum a [[sermo patrius|locutoribus nativis]]<!--?nativis--> ostensum. Quas ob res Chomsky habet Skinneri sententiam exemplificavisse theoriae testimonio factae limitationes. Dotationem [[Genum|geneticam]] prius esse proponendam, quam mores verbales<!--?--> humani, tamquam usus linguistici et evolutionis linguisticae creativae partes, intellegi possint. Sententia quidem, secundum qualem partes linguae genimen sint facultatis innatae et universalis, Skinneri behaviorismo radicali adversatur. Chomskii anni [[1959]] scriptum critica a multis concepit, quibus interfuit illa [[Canicus MacCorquodale|Canici MacCorquodale]] anno [[1970]] vulgata, nomine ''On Chomsky's Review of Skinner's Verbal Behavior''<ref>''Journal of the Experimental Analysis of Behavior,'' volumen 13, pp. 83–99.</ref> (scilicet "De Chomskii Iudicio Verbalium Morum Skinneri"). Canici MacCorquodale argumentum gravi modo a Nathan Stemmer expassum est in anni [[1990]] symbola, ''Skinner's Verbal Behavior, Chomsky's review, and mentalism''<ref>''Journal of the Experimental Analysis of Behavior,'' volumen 54, pp. 307–319.</ref> (sc. "De Skinneri Moribus Verbalibus, criticis Chomskii, mentalismoque"). Haec et similia critica non nulla disputaverunt, quae extra psychologiam behavioralem non dici solent, tamquam Chomsky parum behavioralismum, dissimilitudinemve inter behavioralismum Skinnerianum varietatesque eius alias, intellegere, ideoque in multis graviter erravisse. Critici critica Chomskiana ceterum censent fefellisse in eo, quod demonstrandum, demonstrando, et in opere Skinneri aliorumque detorquerendo, rebus extra contextum citandis.<ref>[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2774611/?tool=pmcentrez Journal citation PMC2774611 - An Underdiscussed Aspect of Chomsky (1959)]</ref> Chomsky critica sua dicit ad modum directa esse, quo Skinneri psychologiae behavioralis typus "in Quineano empirismo philosophiaeque naturalizatione" usurpatus esset.<ref group="conv.">"was being used in Quinean empiricism and naturalization of philosophy"</ref><ref>Barsky (1997), {{cite web|url=http://cognet.mit.edu/library/books/chomsky/chomsky/3/2.html |title=Chapter 3|accessdate=2007-09-04}}.</ref> Postulatum est, critica Chomskii methodologiae et assumptionum Skinneri "[[Res novae cognitivae|rebus novis cognitivis]]" ("cognitive revolution") viam delapidavisse, quae est conversio in rebus psychologicis Americanis inter annos 1950 et 1970 facta, ut potius cognitivae essent quam behaviorales. In ''Cartesian Linguistics'' anni [[1966]] opere suo (sc. "Linguistica [[Renatus Cartesius|Cartesiana]]"), et enim in operibus consequentibus, Chomsky explanationem linguisticarum hominis facultatum ostendit, quae exemplar facta est, quod et hodie non nullis psychologicis rebus scrutandis adhibetur. Multae rationes hodiernae ad modum, quo mens munere suo fungatur, pertinentes, ex scriptis Chomskii nobis venerunt. Hae rationes sunt tres. * Mentem "cognitivam" esse, mentem id est re vera status mentales, sententias, dubia, et sic porro, continere. * Plerasque ex gravibus linguae et mentis virtutibus innatas esse. Adquisitionem linguae et progressionem exire pronitate innata, quae rerum externarum experientia incipiatur. Nexus inter innatam humanam linguae abilitatem et hereditatem causa fuit eminens in Chomskii et [[Ioannes Piaget|Ioannis Piaget]] disputatione, apud [[Regalis Mons|Regalem Montem]] anno [[1975]] habitam.<ref>''Language and Learning: The Debate between Jean Piaget and Noam Chomsky'' (Harvard University Press, 1980).</ref> Quamquam nexus inter compositionem [[Genum|geneticam]] hominis et linguae abilitatem illo tempore et postea conlatus est, longe adhuc ab geneticis linguae humanae fundamentis intellengendis absumus. Opus de exemplari stabilitationis selectivae [[Synapsis chemica|synapsium]] deductum ab [[Ioannes Petrus Changeux|Ioanne Petro Changeux]], Philippe Courrège, [[Antonius Danchin|Antonioque Danchin]] factum,<ref> {{Cite journal |doi=10.1073/pnas.70.10.2974 |author=Changeux, Jean-Pierre; Courrége, Philippe; Danchin, Antoine |title=A Theory of the Epigenesis of Neuronal Networks by Selective Stabilization of Synapses |publisher=PNAS |pages=2974–8 |date=October [[1973]] |issue=10 | volume=70 |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America |pmid=4517949 |pmc=427150}} </ref> et recentius theoria et experientia ab [[Iacobus Mehler|Iacobo Mehler]] et [[Stanislas Dehaene]] confirmatum, praesertim quod ad [[Cognitio numerica|cognitionem numericam]] (''numerical cognition'') adtinet, "nativismo" Chomskiano adiuvat. De genere legum, quae nexus [[neuron]]ales componerent ad linguam admittendam, [[nihil]] ostendit. Psychologi consequentes "nativistam" thesin illam ultra linguam tetenderunt. * "[[Modularitas Mentis|Modularitatis]]" conceptum, cognitivam ad mentis architecturam spectans. Mentem diversorum et inter se agentium et specialium (''specialised'') subsystematum esse. Quod acriter de ratione, qua ulla res in mente sita processibus cognitivis adtingi possit, discrepat. == Disputationes == [[Fasciculus:Noam Chomsky WSF - 2003.jpg|thumb|Chomsky apud [[Forum Sociale Mundi]] ([[Portus Alacer in Brasilia|Portu Alacro]] in urbe) anno 2003 sermocinatur.]] Chomsky suas sententias de [[philosophia]], [[linguistica]], [[civilitas|civilitate]] disputare solet.<ref name="szabo"/> Id fecit cum [[Ioannes Piaget|Ioanne Piaget]],<ref>Massimo Piatelli-Palmarini, ed., ''Language and Learning: The Debate Between Jean Piaget and Noam Chomsky'' (Routledge, 1975).</ref> [[Michael Foucault|Michaele Foucault]],<ref>{{cite web|author=|url=http://www.chomsky.info/debates/1971xxxx.htm |title='&#39;The Chomsky–Foucault Debate: On Human Nature'&#39; |publisher=Chomsky.info |date= |accessdate=2011-08-16}}.</ref> [[Gulielmus F. Buckley, Jr.|Gulielmo F. Buckley, Jr.]],<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=VYlMEVTa-PI William F. Buckley vs. Noam Chomsky], YouTube.</ref> [[Christophorus Hitchens|Christophoro Hitchens]],<ref>Noam Chomsky "[https://web.archive.org/web/20110629132011/http://www.counterpunch.org/chomskybomb.html A Quick Reaction]", ''Counterpunch'' September 12, 2001.</ref><ref>Christopher Hitchens, "[https://web.archive.org/web/20130325182025/http://www.thenation.com/doc/20011008/hitchens Against Rationalization: Minority Report]", ''The Nation'', [[24 Septembris]] [[2001]].</ref><ref>Christopher Hitchens, "[https://web.archive.org/web/20130325182015/http://www.thenation.com/doc/20011008/hitchens20010924 Of Sin, the Left & Islamic Fascism]", ''The Nation'', [[2001]].</ref><ref>Noam Chomsky, "[https://web.archive.org/web/20130325181955/http://www.thenation.com/doc/20011015/chomsky20011001 Reply to Hitchens]", ''The Nation'', [[2001]].</ref><ref>Christopher Hitchens, "[https://web.archive.org/web/20130325182036/http://www.thenation.com/doc/20011015/hitchens20011004 A Rejoinder to Noam Chomsky]", ''The Nation'', 2001.</ref><ref>Noam Chomsky, "[https://web.archive.org/web/20130325182005/http://www.thenation.com/doc/20011015/chomsky20011004 Reply to Hitchens' 'Rejoinder']", ''The Nation'', [[2001]].</ref> [[Georgius Lakoff|Georgio Lakoff]],<ref>{{cite web|url=http://www.nybooks.com/articles/archives/1973/jul/19/chomsky-replies/ |title=The New York Review of Books, "Chomsky Replies", 1973 20;12 |publisher=Nybooks.com |date= |accessdate=2011-08-16}}.</ref> [[Richardus Perle|Richardo Perle]],<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=KNAGE9rLFRg Chomsky vs. Perle], YouTube.</ref> [[Hilarius Putnam|Hilario Putnam]],<ref>[https://web.archive.org/web/20110511153421/http://blip.tv/file/420305 Hilary Putnam, "Externalism: Its Motivation and Its Critics"], Harvard University, 2007.</ref> [[Willard Van Orman Quine|Willard Quine]],<ref>K. U. Leuven, [https://web.archive.org/web/20170807035109/http://www.researchportal.be/en/project/an-epistemological-reading-of-the-debate-between-quine-and-chomsky--(KUL_3H050619)/ "An Epistemological Reading of the Debate between Quine and Chomsky"], October 2003.</ref> [[Alanus Dershowitz|Alanoque Dershowitz]].<ref>[http://www.democracynow.org/2005/12/23/noam_chomsky_v_alan_dershowitz_a "Noam Chomsky v. Alan Dershowitz: A Debate on the Israeli-Palestinian Conflict"], Democracy Now!, [[23 Decembris]] [[2005]].</ref> Modo loquendi suo propter taeditudinem incusato, inquit Chomky, "locutor taediosus sum hocque mihi placet . . . non credo multos personae, quidcumque sit illa, allici . . . controversiis student, et controversiis student nam sunt magni momenti."<ref group="conv.">"I'm a boring speaker and I like it that way. . . . I doubt that people are attracted to whatever the persona is. . . . People are interested in the issues, and they're interested in the issues because they are important."</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dvdverdict.com/reviews/chomskyrebel.php |title=Chomsky Rebel |publisher=Dvdverdict.com |date=2005-05-16 |accessdate=2011-08-16}}.</ref> "Eloquentia superficiali, motu animi et sic porro circumagi nolumus."<ref group="conv.">"We don't want to be swayed by superficial eloquence, by emotion and so on."</ref><ref>Noam Chomsky, [https://web.archive.org/web/20150923203125/http://www.chomsky.info/interviews/19990120.htm "False, False, False, and False: Noam Chomsky interviewed by Ray Suarez"], [[20 Ianuarii]] [[1999]] ''Chomsky.info.''</ref> == Auctoritas == Exemplaria Chomskiana fundamenti theoretici causa in multis disciplinis adhibentur. [[Hierarchia Chomskiana]] doceri simplicibus in [[informatica]]e cursibus solet, cum generum variorum [[Lingua formalis|linguarum formalium]] offerat conspectum. Haec hierarchia in rebus [[mathematica|mathematicis]] quoque conferri potest<ref>{{cite web |last=Sakharov|first=Alex|title=Grammar|publisher=MathWorld|date=[[12 Maii]] [[2003]]|url=http://mathworld.wolfram.com/Grammar.html|accessdate=2007-09-04}}.</ref> studiaque inter mathematicos citavit, praesertim [[Combinatoria|combinatores]]. Argumenta [[psychologia evolutionaris|psychologiae evolutionaris]] non nulla ab exquaesitionis proventibus suae oriuntur.<ref>{{cite web |title=Lecture 6: Evolutionary Psychology, Problem Solving, and 'Machiavellian' Intelligence|publisher=Massey University|work=School of Psychology|year=[[1996]]|url=http://evolution.massey.ac.nz/lecture6/lect600.htm|accessdate=2007-09-04 |archiveurl = http://web.archive.org/web/20070117055247/http://evolution.massey.ac.nz/lecture6/lect600.htm |archivedate = [[17 Ianuarii]] [[2007]]}}.</ref> [[Nicolaus K. Jerne]], anni [[1984]] [[Praemium Nobelianum|Praemii Nobeliani]] [[Praemium Nobelianum physiologiae et medicinae|physiologiae et medicinae]] laureatus, exemplare generativo Chomskii usus est ut [[systema immunitatis]] humanum explicaret coaequando "grammaticae generativae constituta … una cum proprietatibus compositionis [[Proteinum|proteinorum]] variis."<ref group="conv.">"components of a generative grammar . . . with various features of protein structures"</ref> Titulus Nicolai Jerne acroasis Nobelianae [[Holmia]]e datae erat "De Grammatica Generativa Systematis Immunitatis."<ref group="conv.">"The Generative Grammar of the Immune System"</ref> [[Nim Chimpsky]], [[Pan (genus)|pan]] studii causa de [[animal]]ium adeptione linguistica apud [[Universitas Columbiana|Universitatem Columbianam]] habitum, e Chomskio appellatus est (''pan'' [[Lingua Anglica|Anglice]] dicitur ''chimp'') cum Chomsky adeptionem linguisticam haberet facultatem solummodo humanam esse. [[Donaldus Knuth]], informaticae peritus, inquit, "Me fateor mecum apportavisse Noam Chomskii librum ''[[Syntactic Structures]]'' in [[Luna mellis|lunam mellis]] meam anno [[1961]]. . . . Ecce res mirabilis: doctrina linguarum mathematica, in qua [[programmatura|programmatoris]] intuitu uti potuerim!"<ref group="conv.">"I must admit to taking a copy of Noam Chomsky's Syntactic Structures along with me on my honeymoon in 1961. … Here was a marvelous thing: a mathematical theory of language in which I could use a computer programmer's intuition!"</ref><ref name="Knuth">{{citation |last=Knuth | |first=Donald | |authorlink= Donald Knuth |title=Selected Papers on Computer Languages |series=CSLI Lecture Notes |url=http://www-cs-faculty.stanford.edu/~knuth/cl.html |year=[[2003]] | |publisher=Center for the Study of Language and Information |location=Stanfordiae Californiae}}</ref> Inter [[linguista]]s quos opera Chomskiana movent est [[Andreas Carnie]]. == Academica facta, praemia, honores == Anno [[1969|1969 ineunte]], [[Acroases Ioannis Lockii]] apud [[Universitas Oxoniensis|Universitatem Oxoniensem]] egit; mense Ianuario [[1970]], Acroasin Memorialem [[Bertrandus Russell|Bertrandi Russell]] apud [[Universitas Cantabrigiensis|Universitas Cantabrigiensem]]; anno [[1972]], Acroasin Memorialem [[Jawaharlal Nehru|Nehru]] [[Dellium Novum|Dellii Novi]]; anno [[1977]], Acroasin Huizinga [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]; anno [[1988]] [[Acroases Massey]] apud [[Universitas Torontonensis|Universitatem Torontonensem]], "Necessary Illusions: Thought Control in Democratic Societies" nomine; anno [[1997]], Acroasin Memorialem Davie de [[Libertas philosophandi|Libertate Philosophandi]] [[Civitas Capitis|Civitate Capitis]];<ref>{{cite web|url=http://www.uct.ac.za/mondaypaper/archives/?id=4104 |title=Van Zyl Slabbert to present TB Davie Memorial Lecture |publisher=Uct.ac.za |date=[[13 Octobris]] [[2003]] |accessdate=2011-08-16}}.</ref> inter multa alia.<ref>[http://mitworld.mit.edu/video/403/ The Current Crisis in the Middle East: About the Lecture]. ''MIT World''.</ref> Chomsky multos [[gradus honoris causa]] ab [[universitas|universitatibus]] totum per orbem terrarum accepit, inter quas: {{div col|cols=4}} * [[Universitas Londiniensis]] * [[Universitas Chicaginiensis]] * [[Universitas Chicaginiensis Loyola]] * [[Collegium Swarthmore]] * [[Universitas Dellii]] * [[Collegium Bard]] * [[Universitas Massachusettensium]] * [[Universitas Pennsylvaniensis]] * [[Universitas Georgiopolitana]] * [[Collegium Amherstensis]] * [[Universitas Cantabrigiensis]] * [[Universitas Coloratensis]]<ref>{{cite web|url=https://www.cu.edu/regents/Awards/AwardsMaster.htm |title=CU Regents |publisher=Cu.edu|accessdate=2011-08-16}}</ref> * [[Universitas Bonaeropolitana]] * [[Universitas McGill]] * [[Rovira i Virgili University]]{{dubsig}} * [[Universitas Columbiana]] * [[Universitas Villae Novae]] * [[University of Connecticut]] * [[University of Maine]] * [[Schola Normalis Superior Pisarum]] * [[University of Western Ontario]] * [[Universitas Torontonensis]] * [[Universitas Harvardiana]] * [[Universitas Tsiliensis]]{{dubsig}} * [[Alma Mater Studiorum]] Bononiensis * [[Universidad de La Frontera]]{{dubsig}} * [[Universitas Calcuttensis]] * [[Universitas Civitatis Colombiae]] * [[Universitas Bruxellensis]] * [[Santo Domingo Institute of Technology]]{{dubsig}} * [[Universitas Upsaliensis]] * [[Universitas Athenarum]] * [[Universitas Cypri]] * [[Universitas Civitatis Connecticutae Mediae]] * [[Universitas Nationalis Autonoma Mexici]] (UNAM) * [[Universitas Pechini]]<ref>{{cite web|url=http://english.pku.edu.cn/News_Events/News/Campus/6797.htm |title=Welcome to Peking University |publisher=English.pku.edu.cn |date=2010-08-13 |accessdate=2011-08-16}}</ref> * [[Universitas Civitatis Tsing Hua]]{{dubsig}}<ref>{{cite web|url=http://www.chinatoday.com.cn/ctenglish/se/txt/2010-08/23/content_293243.htm |title=Noam Chomsky Lectured in Beijing |publisher=Chinatoday.com.cn |date=2010-12-12 |accessdate=2011-08-16}}</ref> {{div col end}} Socius est [[Academia Americana Artium et Scientiarum|Academiae Americanae Artium et Scientiarum]], [[Civitatum Foederatarum Academia Nationalis Scientiarum|Academiae Nationalis Civitatum Foederatarum Scientiarum]], [[Societas Philosophica Americana|Societatis Philosophicae Americanae]], [[Academia Serbiana Scientiarum et Artium|Academiae Serbianae Scientiarum et Artium]] in Facultate Scientiarum Socialium,<ref>[https://web.archive.org/web/20171110171401/http://www.sanu.ac.rs/english/Clanstvo/Clanstvo.aspx?arg=odeljenja,06 Serbian Academy of Sciences and Arts - Department of Social Sciences members] Accessum [[11 Februarii]] [[2012]].</ref> necnon aliarum societatum in Civitatibus Foederatis forasque fundatarum. [[Societas Psychologica Americana|Societatis Psychologicae Americanae]] Praemium Contributi Scientifici Excellentis<ref group="conv.">"Distinguished Scientific Contribution Award."</ref> accepit, [[Praemium Kyoti]] in Scientiis Fundamentalibus, Insigne Helmholtz,<ref group="conv.">"Helmholtz Medal."</ref> Praemium Dorotheae Eldridge Pacificatoris,<ref group="conv.">"Dorothy Eldridge Peacemaker Award."</ref> anni [[1999]] Insigne Beniamini Franklinii in Scientiis Informaticis Cognitivisque.<ref group="conv.">"Benjamin Franklin Medal in Computer and Cognitive Science."</ref><ref>{{cite web|url=http://www.chomsky.info/bios/2002----.htm |title=Noam Chomsky, MIT Linguistics Program |publisher=Chomsky.info |date=1928-12-07 |accessdate=2011-08-16}}</ref> Bis (annibus [[1987]] et [[1989]]) [[Orwell Award]] accepit, Concilio Nationali Doctorum Linguae Anglicae datum, propter "contributa excellentia honestati et claritati sermonis publici facta."<ref group="conv.">"The National Council of Teachers of English"; "Distinguished Contributions to Honesty and Clarity in Public Language"</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ncte.org/library/NCTEFiles/Involved/Volunteer/Appointed%20Groups/Past_Recipients_Orwell_Award.pdf |title=Past Recipients of the NCTE Orwell Award |format=PDF |date= |accessdate=[[16 Augusti]] [[2011]]}}</ref> Anno [[2005]], Chomsky honorarium accepit consortium<ref group="conv.">"honorary fellowship"</ref> [[Societas Litteraria et Historica (University College Dublin)|Societatis Litterariae et Historicae]];<ref>{{cite web|url=http://soundtracksforthem.com/blog/?p=81 |title=Interviews Polathicks/Society » Interview: Noam Chomsky Speaks Out On Education and Power |publisher=Soundtracksforthem |date=[[20 Septembria]] [[2005]] |accessdate=2011-08-16}}.</ref> anno 2007, [[Universitas Upsaliensis|Universitatis Upsaliensis]] ([[Suecia]]e) Gradum Honorarium Doctoris in commemoratione [[Carolus Linnaeus|Caroli Linnaei]];<ref group="conv.">"Honorary Doctor's degree in commemoration of Carolus Linnaeus."</ref><ref>{{cite web |title=Uppsala University’s Honorary Doctorates in Commemoration of Linnaeus|publisher=[[Uppsala University]]|date=2007-02-13|url=http://info.uu.se/press.nsf/pm/uppsala.universitys.id0AC.html|accessdate=2007-09-04}}</ref> mense Februario [[2008]], Insigne Praesidentis Societatis Litterariae et Disputationum<ref group="conv.">"President's Medal"; "Literary and Debating Society."</ref> a [[National University of Ireland, Galway]].<ref>https://web.archive.org/web/20110511134531/http://www.literaryanddebating.com/press/80-archbishop-desmond-tutu-to-speak-to-litndeb; excerpt:the Literary and Debating Society’s President’s Medal, the society’s achievement award, [has] been won in the past by the likes of Noam Chomsky, Senator Mike Gravel, Congressman Bruce Morrison, journalist Fintan O’Toole and, playwright, Tom Murphy.</ref> Ex anno [[2009]] honorarius socius est societatis [[IAPTI]].<ref>{{cite web|url=http://www.aipti.org/eng/honorary_members/ |title=Noam Chomsky, honorary member of IAPTI |publisher=Aipti.org |accessdate=2011-08-16}}.</ref> Anno [[2010]], Chomsky Praemium [[Ericus Fromm|Erici Fromm]] [[Stutgardia]]e in [[Germania]] accepit.<ref>{{cite web|url=http://www.erich-fromm.de/biophil/en/index.php?option=com_content&view=article&id=190:the-2010-erich-fromm-prize-to-noam-chomsky&catid=54:latest-news |title=The 2010 Erich Fromm Prize to Noam Chomsky |accessdate=2010-04-05 |date=2010-01-16 |publisher=International Erich Fromm Society}}.</ref> Mense Aprili eiusdem anni, Chomsky tertius scholasticus factus est, qui [[Universitas of Wisconsin–Madison|Universitatis of Wisconsin–Madison]] A.E. Havens Center's Award for Lifetime Contribution to Critical Scholarship admiserit.<ref>{{cite web|url=http://www.news.wisc.edu/17889 |title=Author, activist Noam Chomsky to receive award |publisher=News.wisc.edu |date=2010-03-29 |accessdate=2011-08-16}}.</ref> [[Numerus Erdős]] eius est [[quattuor]].<ref>{{cite web|title=Some Famous People with Finite Erdös Numbers|url=http://www.oakland.edu/enp/erdpaths/|work=The Erdös Number Project|publisher=Oakland University|accessdate=[[18 Septembris]] [[2011]]}}.</ref> Suffragium in [[The 2005 Global Intellectuals Poll]], [[periodicum|periodico]] Britannico ''[[Prospect (periodicum)|Prospect]]'' facto, habuit Chomsky principem [[Intellectualis publicus|intellectualem publicum]] esse. De hac re inquit ille: "Suffragiis non do multam operam."<ref group="conv.">"I don't pay a lot of attention to polls."</ref><ref> {{cite web |title=Chomsky named top intellectual: British poll |publisher=Breitbart.com |date=2005-10-18 |url=http://www.breitbart.com/news/2005/10/18/051018152652.77esbn1j.html |accessdate=2007-09-04}} </ref> In indice "Heroes nostrae aetatis"<ref group="conv.">"Heroes or our time"</ref> anni [[2006]] periodico ''[[New Statesman]]'' facto, qui quoque suffragio compositus est, Chomsky septimum locum habuit.<ref>{{cite web |last=Cowley |first=Jason |title=Heroes of Our Time |publisher=''[[New Statesman]]'' |date=2006-05-22 |url=http://www.newstatesman.com/200605220016 |accessdate=2007-09-04}}</ref> [[Viggo Mortensen]] [[histrio]] Americanus, una cum [[Buckethead]] citharista ''[[avant-garde]]'', album anno 2006 divulgatum, ''[[Pandemoniumfromamerica]]'' appellatum, Chomskio consecraverunt.<ref>{{cite web|title=Viggo Mortensen's Spoken Word & Music CDs|url=http://www.viggofanbase.com/cds/#pfa|publisher=Viggo Fan Base}}</ref> Die [[22 Ianuarii]] [[2010]] spectaculum honorarium Chomskio datum est in [[Auditorium Kresge|Auditorio Kresge]] apud MIT.<ref>{{cite web|url=http://www.edwardmanukyan.com/concerts/chomsky_tribute.html |title=Noam Chomsky Honorary Concert |publisher=Edwardmanukyan.com |accessdate=2011-08-16}}.</ref><ref> {{cite news |last=Weininger |first=David |title=Chomsky Tribute |publisher=Boston Globe |date=2010-01-21 |url=http://www.boston.com/ae/music/articles/2010/01/22/fours_a_charm_for_parker_quartet/ |accessdate=2010-03-16}}</ref> Spectaculum, cui adfuerunt Chomsky et sui, musica ab [[Eduardus Manukyan|Eduardo Manukyan]] confecta usum est et orationibus a Chomskii collegis factis, inter quos [[David Pesetsky]] ex [[MIT]] et [[Gennaro Chierchia]], capite facultatis linguisticae in [[Universitas Harvardiana|Universitate Harvardiana]]. Mense Iunio [[2011]], Chomsky [[Sydney Peace Prize]] accepit propter eius "indeficientem virtutem, criticam potestatis analysin, humanorum promotionem iurum."<ref group="conv.">"unfailing courage, critical analysis of power and promotion of human rights"</ref><ref>{{cite web|url=http://www.smh.com.au/entertainment/books/controversy-dogs-chomsky-as-he-accepts-sydney-peace-prize-20110601-1fgqf.html#ixzz1O7yqP75P |title=Controversy dogs Chomsky as he accepts Sydney Peace Prize |publisher=Smh.com.au |date=2011-06-02 |accessdate=2011-08-16}}.</ref> Anno [[2011]], in periodici [[IEEE Intelligent Systems]] ''[[Intellegentia artificialis|AI]]'s Hall of Fame'' positus est propter "contributa ponderosa agro [[Intellegentia artificialis|intellegentiae artificialis]] et systematum intellegentium facta."<ref group="conv.">"significant contributions to the field of AI and intelligent systems"</ref><ref>{{Cite journal | doi = 10.1109/MIS.2011.64 | title = AI's Hall of Fame | url = http://www.computer.org/cms/Computer.org/ComputingNow/homepage/2011/0811/rW_IS_AIsHallofFame.pdf | journal = [[IEEE Intelligent Systems]] | publisher = [[IEEE Computer Society]] | volume = 26 | issue = 4 | pages = 5–15 | year = 2011 }}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.digitaljournal.com/pr/399442 |title=IEEE Computer Society Magazine Honors Artificial Intelligence Leaders |newspaper=[[DigitalJournal.com]] |date=[[24 Augusti]] [[2011]] |accessdate=[[18 Septembris]] [[2011]] }} Press release source: ''[[PRWeb]]'' ([[Vocus]]).</ref> == Bibliographia == {{Main|Bibliographia Noam Chomsky}} <!--Nolite bibliographiam hic augere, sed potius commentationem "Bibliographia Noam Chomsky" incipere.--> ; Opera scientifica potiora * 1957 : ''Syntactic Structures''. Hagae Comitum: Mouton * 1959 : "[https://web.archive.org/web/20150929070654/http://www.chomsky.info/articles/1967----.htm ''Verbal behavior'' by B. F. Skinner]": recensio in ''Language'' vol. 35 pp. 26–58 * 1965 : ''Aspects of the Theory of Syntax''. Cantabrigiae Massachusettensium: MIT Press * 1966 : ''Cartesian Linguistics: A Chapter in the History of Rationalist Thought'' * 1968 : ''Language and Mind''. Novi Eboraci: Harcourt Brace & World * 1968 (cum [[Morris Halle]]) : ''The Sound Pattern of English''. Novi Eboraci: Harper & Row * 1981 : ''Lectures on Government and Binding'' * 1986 : ''Knowledge of Language. Its Nature, Origin and Use'' * 1993 : ''Language and Thought'' * 1995 : ''The Minimalist Program'' ; Opera politica potiora * 1967 : "[http://www.nybooks.com/articles/archives/1967/feb/23/a-special-supplement-the-responsibility-of-intelle/ The Responsibility of Intellectuals]" in ''[[New York Review of Books]]'' vol. 8 no. 3 (23 Feb. 1967) * 1969 : ''American Power and the New Mandarins. Historical and Political Essays''. Novi Eboraci: Pantheon * 1971 : ''Problems of Knowledge and Freedom. The Russell Lectures''. Novi Eboraci: Pantheon * 1973 divulgandum, ab editore retractum : ''[https://web.archive.org/web/20040611022032/http://mass-multi-media.com/CRV Counter-Revolutionary Violence: Bloodbaths in Fact & Propaganda]'' * 1979 (cum Edward S. Herman) : ''The Political Economics of Human Rights''. 2 voll. Bostoniae: South End Press * 1983 : ''The Fateful Triangle. The United States, Israel and the Palestinians'' * 1987 : ''On power and ideology: the Managua lectures''. Bostoniae: South End Press {{Google Books|Ot6pRjxv2ykC|Paginae selectae}} * 1988 : ''Language and Politics''. Monte Regio: Black Rose * 1988 (cum Edward S. Herman) : ''Manufacturing Consent: The Political Economy of the Mass Media''. Novi Eboraci: Pantheon * 1989 : ''Necessary Illusions: Thought Control in Democratic Societies''. Bostoniae: South End Press * 1992 : ''Deterring Democracy''. Novi Eboraci: Hill and Wang * 1996 : ''Powers and Prospects: Reflections on Human Nature and the Social Order''. Bostoniae: South End Press [http://dwardmac.pitzer.edu/anarchist_archives/chomsky/powerandprospects.pdf Textus interretialis] * 2000 : ''Rogue States: The Rule of Force in World Affairs''. Bostoniae: South End Press * 2001 : ''9-11''. Novi Eboraci: Seven Stories Press * 2003 : ''Hegemony or Survival''. Novi Eboraci: Metropolitan Books * 2006 : ''Failed States. The Abuse of Power and the Assault on Democracy''. Novi Eboraci: Metropolitan Books * 2008 (editore Anthony Arnove) : ''The Essential Chomsky''. Novi Eboraci: Vintage ; De vita et opere * {{Cite book|last=Barsky |first=Robert F. |authorlink=Robertus Barsky |year=1997 |title=Noam Chomsky: A Life of Dissent |location=Cambridge, MA |publisher=[[MIT Press]] |isbn=978-0-262-02418-1}} * {{Cite web|last=Kreisler |first=Harry |day=22 |month= March |year= 2002 |title=Activism, Anarchism, and Power: Conversation with Noam Chomsky |url=http://globetrotter.berkeley.edu/people2/Chomsky/chomsky-con1.html |work=Conversations with History |publisher=Institute of International Studies, UC Berkeley}} * {{Cite book|last=Lyons |first=John |authorlink=John Lyons (linguist) |year=1978 |title=Noam Chomsky ''(revised edition)'' |location=Harmondsworth |publisher=[[Penguin Books]] |isbn=978-0-140-04370-9}} * Pateman, Barry, ed. (2005). ''Chomsky on anarchism''. AK Press. ISBN 978-1-904859-20-8. * {{Cite book|last=Poole|first=Geoffrey|year=2005|chapter=Noam Chomsky|title=''In Siobhan Chapman and Christopher Routledge, eds.,'' Key Thinkers in Linguistics and the Philosophy of Language ''(pp.&nbsp;53–59)''|location=Edinburgh|publisher=[[Edinburgh University Press]]|isbn=978-0-748-61757-9}} * Piatelli-Palmarini, Massimo, ed. (1975). ''Language and Learning: The Debate Between Jean Piaget and Noam Chomsky''. Londinii: Routledge * {{Cite journal|last=Rabbani|first=Mouin|authorlink=Mouin Rabbani|year=2012|title=Reflections on a Lifetime of Engagement with Zionism, the Palestine Question, and American Empire: An Interview with Noam Chomsky|url=http://www.palestine-studies.org/journals.aspx?id=11394&jid=1&href=fulltext|journal=[[Journal of Palestine Studies]]|volume=41|issue=3|pages=92–120|doi=10.1525/jps.2012.XLI.3.92}} == Cinematographia == {{div col|2}} * ''[[Manufacturing Consent: Noam Chomsky and the Media]]'', [[Moderator cinematographicus|Moderatores]]: [[Marcus Achbar]] et [[Petrus Wintonick]] (1992) * ''Last Party 2000'', Moderatrices: Rebecca Chaiklin et Donovan Leitch (2001) * ''Power and Terror: Noam Chomsky in Our Times'', Moderator: Ioannes Junkerman (2002) * ''Distorted Morality—America's War On Terror?'', Moderator: Ioannes Junkerman (2003) * ''Noam Chomsky: Rebel Without a Pause'' (TV), Moderator: Gulielmus Pascoe (2003) * ''[[The Corporation (film)|The Corporation]]'', Moderatores: Marcus Achbar et [[Jennifer Abbott]]; Writer: [[Joel Bakan]] (2003) * ''[[Peace, Propaganda & the Promised Land]]'', Moderatores: [[Sut Jhally]] et [[Bathsheba Ratzkoff]] (2004) * ''On Power, Dissent and Racism: A discussion with Noam Chomsky'', Journalist: Nicolas Rossier; Producers: Eli Choukri, Baraka Productions (2004) * ''[[Lake of Fire (film)|Lake of Fire]]'', Moderator: [[Antonius Kaye (moderator)|Antonius Kaye]] (2006) * ''[[American Feud: A History of Conservatives and Liberals]]'', Moderator: [[Ricardus Hall]] (2008) * ''Chomsky & Cie'' Moderator: [[Oliviarius Azam]] (2008) * ''[[An Inconvenient Tax]]'', Moderator: Christopher P. Marshall (2009) * ''The Money Fix,'' Moderator: Alanus Rosenblith (2009) * ''[[Pax Americana and the Weaponization of Space]]'', Moderator: [[Dionysius Delestrac]] (2010) * ''Article 12: Waking up in a surveillance society'', Moderator: Ioannes Emmanuel Biaiñ (2010) {{div col end}} {{NexInt}} * "[[Colorless green ideas sleep furiously]]" * ''[[Educating Eve]]'' * [[Scientia cognitiva]] == Notae == <references /> === Citationes Latine conversae === <references group="conv." /> == Nexus externi == {{Fontes biographici}} {{CommuniaCat|Noam Chomsky}} * [[wikinews:Interview with US political activist and philosopher Noam Chomsky]] * [http://www.chomsky.info/ chomsky.info De Chomsky] apud www.chomsky.info * [https://web.archive.org/web/20070210081306/http://web.mit.edu/linguistics/www/chomsky.home.html Noam Chomsky] apud web.mit.edu ([[Massachusettense Institutum Technologiae|MIT]]) * {{Dmoz|Science/Social_Sciences/Linguistics/People/Chomsky%2C_Noam/}} * [http://libcom.org/tags/noam-chomsky Commentationes Noam Chomsky,] apud libcom.org * [https://web.archive.org/web/20120216234439/http://www.democracynow.org/tags/noam_chomsky Noam Chomsky,] apud www.democracynow.org ([[Democracy Now!]]) * [http://www.guardian.co.uk/profile/noamchomsky Column archive,] apud www.guardian.co.uk (''[[The Guardian]]'') * [http://www.c-span.org/person/?noamchomsky Adspectus] apud ''C-SPAN'' ** [http://www.c-spanvideo.org/program/Chom ''In Depth,''] colloquium cum Chomsky, die [[1 Iunii]] [[2003]] * {{Charlie Rose view|440}} * {{IMDb name|0159008|Noam Chomskio}} * {{Worldcat id|lccn-n79-104267}} * {{ZSpace|noamchomsky}} * [https://web.archive.org/web/20080412095048/http://anarchismtoday.org/News/topic=12.html Commentationes] et [https://web.archive.org/web/20121105045532/http://anarchismtoday.org/DF_Multimedia/categoryby=17.html visifica] quibus interest Noam Chomsky apud [http://AnarchismToday.org/ AnarchismToday.org] * {{Guardiantopic|world/noam-chomsky}} * {{JPosttopic|Noam_Chomsky}} * {{NYTtopic|people/c/noam_chomsky}} * {{MathGenealogy|id=82231}} * {{AIGenealogy|id=5973}} * {{Perlentaucher|noam-chomsky|a|Noam Chomskio}} ;Colloquia et acroases * [https://web.archive.org/web/20081211210426/http://www.radio4all.net/index.php?op=search&nav=&session=&searchtext=chomsky Talks by Noam Chomsky] apud www.radio4all.net ([[Radio4all.net|A-Infos Radio Project]]) * [https://web.archive.org/web/20120304085842/http://www.paroledechercheurs.net/spip.php?article765 Colloquium de iuribus humanis a scholasticis factum (cum subtitulis Anglicis et Francogallicis) – 2009,] apud www.paroledechercheurs.net * [http://www.archive.org/search.php?query=chomsky Chomsky media files,] apud www.archive.org ([[Internet Archive]]) * [http://www.newstatesman.com/international-politics/2010/09/war-crimes-interview-obama Noam Chomsky,] colloquium ab Alyssa McDonald factum in ''[[New Statesman]]'', mense Septembro 2010, apud www.newstatesman.com * [http://therealnews.com/t2/index.php?option=com_content&task=view&id=33&Itemid=74&jumival=638 Colloquia] Noam Chomsky in [[The Real News]] (TRNN) * [https://web.archive.org/web/20121008054229/http://fora.tv/2004/02/03/Noam_Chomsky Hegemony or Survival: America's Quest for Global Dominance] – de "doctrina [[Georgius W. Bush|Bushiana]]", [[C-SPAN]], mense Februario 2004 * [https://web.archive.org/web/20121008054334/http://fora.tv/2009/10/06/Noam_Chomsky_Philosophies_of_Language_and_Politics Philosophies of Language & Politics] – acroasis apud [[The Commonwealth Club]], October 2009 * [https://web.archive.org/web/20120418132955/http://thoughtstrategy.co.uk/2011/04/27/understanding-democracy/ Thought Economics Interviews Noam Chomsky] – Noam Chomsky de democratia globali, mense Aprili 2011 {{FA stella}} {{Myrias|Homines}} {{DEFAULTSORT:Chomsky, Noam}} [[Categoria:Nati 1928]] [[Categoria:Anarchistae Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Atheistae Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Incolae Pennsilvaniae]] [[Categoria:Linguistae Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Noam Chomsky|!]] [[Categoria:Ontologi]] [[Categoria:Philologi Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Philosophi mentis]] [[Categoria:Philosophi technologiae]] [[Categoria:Professores Instituti Technologiae Massachusettensis]] [[Categoria:Repugnatores vectigalium Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Socii Industrial Workers of the World]] lse7lgdvvib3gb1kspca9sfcsisegvk 3977032 3977031 2026-08-04T06:14:44Z InsideNormality 212975 3977032 wikitext text/x-wiki {{L1}} {{Capsa hominis Vicidata}} '''Abraham Noam Chomsky''' ({{IPA|[ˈnoʊm ˈtʃɒmski]}}; natus ''Avram Noam Chomsky'' [[Philadelphia]]e die [[7 Decembris]] [[1928]]) est [[Linguistica|linguista]] [[CFA|Americanus]] [[philosophia]]e<ref name="szabo">[http://chomsky.info/bios/2004----.htm Zoltán Gendler Szabó, "Noam Chomsky,"] in ''Dictionary of Modern American Philosophers, 1860–1960'', ed. Ernest Lepore (2004). "Chomsky's intellectual life had been divided between his work in linguistics and his political activism, philosophy coming as a distant third. Nonetheless, his influence among analytic philosophers has been enormous because of three factors. First, Chomsky contributed substantially to a major methodological shift in the human sciences, turning away from the prevailing empiricism of the middle of the twentieth century: behaviorism in psychology, structuralism in linguistics and positivism in philosophy. Second, his groundbreaking books on syntax (Chomsky (1957, 1965)) laid a conceptual foundation for a new, cognitivist approach to linguistics and provided philosophers with a new framework for thinking about human language and the mind. And finally, he has persistently defended his views against all takers, engaging in important debates with many of the major figures in analytic philosophy."</ref> [[Scientia cognitiva|scientiarumque cognitivarum]] peritus, qui etiam [[activismus|activismo politico]] incumbit. Chomsky [[professor instituti]] est et [[professor]] [[emeritus]] ordinis linguisticae et philosophiae apud [[Massachusettense Institutum Technologiae|MIT]], ubi plus quinquaginta annos munere fungitur.<ref>{{cite web|url=http://web.mit.edu/linguistics/people/faculty/chomsky/index.html |title=MIT Department of Linguistics: People: Faculty: Noam Chomsky |publisher=Web.mit.edu |date= |accessdate=16 Augusti 2011}}</ref> Chomsky "pater linguisticae contemporaneae" dictus est,<ref>{{cite web|url=http://www.newstatesman.com/200307140016 |title=Great thinkers of our time – Noam Chomsky|accessdate=2 Augusti 2008|last=Clark|first=Neil|date=14 Iulii 2003|publisher=[[New Statesman]]|quote=Regarded as the father of modern linguistics, founder of the field of transformational-generative grammar, which relies heavily on logic and philosophy.}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.nytimes.com/1998/12/05/arts/a-changed-noam-chomsky-simplifies.html|title=A Changed Noam Chomsky Simplifies|last=Fox|first=Margalit|date=5 Decembris 1998|publisher=New York Times|quote= Noam Chomsky, father of modern linguistics and the field's most influential practitioner}}</ref><ref>Thomas Tymoczko, Jim Henle, James M. Henle, ''Sweet Reason: A Field Guide to Modern Logic'' (Birkhäuser, 2000), p. 101.</ref> atque magnus [[Philosophia analytica|philosophiae analyticae]] auctor.<ref name="szabo"/> Opera eius ad doctrinas scientificas (sicut [[informatica]]m, [[mathematica]]m, [[psychologia]]m) multum contulerunt.<ref>{{cite book | authorlink = Michael Sipser | author = Michael Sipser | year = [[1997]] | title = Introduction to the Theory of Computation | publisher = PWS Publishing | isbn = 053494728X}}.</ref><ref name="UMN Cognitive Science">{{cite web|url=http://www.cogsci.umn.edu/OLD/calendar/past_events/millennium/final.html |title=The Cognitive Science Millennium Project |publisher=Cogsci.umn.edu]}}</ref> Chomsky, insignis [[cultura]]e [[auctor]],<ref>Matt Dellinger, "Sounds and Sites: Noam Chomsky", ''[[The New Yorker]]'', [http://www.newyorker.com/archive/2003/03/31/030331on_onlineonly02 Link], 31 Martii 2003, accessum 26 Ianuarii 2009.</ref> in notitiam omnium venit [[Anarcho-syndicalismus|anarcho-syndicalismi]] [[Socialismus libertarianus|socialismique libertariani]] fautor et [[Politica externa Civitatum Foederatarum|politicae externae Americanae]]<ref>[http://www.publishersweekly.com/pw/print/20030505/30953-the-accidental-bestseller-.html "The Accidental Bestseller], ''[[Publishers Weekly]]'', [[5 Maii]] [[2003]], accessum [[5 Martii]] [[2011]]. "Chomsky's controversial political works … became mainstream bestsellers."</ref> [[Capitalismus|capitalismique]]<ref>{{cite journal|last=Arnove|first=Anthony|title=In Perspective: Noam Chomsky|journal=International Socialism|year=[[1997]]|month=March|url=http://pubs.socialistreviewindex.org.uk/isj74/arnove.htm|accessdate=[[29 Octobris]] [[2011]]}}</ref> reprehensor. Libro ''[[Manufacturing Consent: The Political Economy of the Mass Media]]'' inscripto, quem una cum [[Eduardus S. Herman|Eduardo S. Herman]] scripsit et anno [[1988]] edidit, se ad [[Media publica|publicorum mediorum]] criticam confert et [[exemplar propagandae|specimen propagandae]] proponit. Secundum catalogum ''[[Arts and Humanities Citation Index]]'' anno [[1992]] editum, Chomsky ab anno [[1980]] ad annum [[1992]] saepius ullo scholastico alio citatus est, omniumque temporum octavus inter plurimum citatorum.<ref>{{cite web|url=http://www.mnsu.edu/emuseum/information/biography/abcde/chomsky_noam.html |archiveurl=http://web.archive.org/web/20100528222251/http://www.mnsu.edu/emuseum/information/biography/abcde/chomsky_noam.html |archivedate=[[28 Maii]] [[2010]] |title=Noam Chomsky |publisher=Web.archive.org |date=2010-05-28 |accessdate=2011-08-16}}</ref><ref>{{cite news |title=Chomsky is Citation Champ|publisher=[[MIT]] News Office|date=1992-04-15|url=http://web.mit.edu/newsoffice/1992/citation-0415.html|accessdate=2007-09-03}} </ref><ref>{{cite news |last=Hughes | first=Samuel |title=Speech! |publisher=''[[Pennsylvania Gazette (newsletter)|The Pennsylvania Gazette]]'' |date=July/August 2001 |url=http://www.chomsky.info/onchomsky/200107--.htm |accessdate=2007-09-03 |quote=According to a recent survey by the Institute for Scientific Information, only Marx, Lenin, Shakespeare, Aristotle, the Bible, Plato, and Freud are cited more often in academic journals than Chomsky, who edges out Hegel and Cicero.}}</ref><ref name="robinson"> {{cite news |last=Robinson | first=Paul |title=The Chomsky Problem |publisher=''[[The New York Times]]'' |date=[[25 Februarii]] [[1979]] |quote=Judged in terms of the power, range, novelty and influence of his thought, Noam Chomsky is arguably the most important intellectual alive today. He is also a disturbingly divided intellectual.}}</ref> Plures etiam quam centum [[liber|libros]] protulit.<ref>{{cite web|title=Books|url=http://www.chomsky.info/books.htm|publisher=chomsky.info|accessdate=30 August 2011}}</ref> Chomsky bonas gratias accepit propter [[Hierarchia Chomskiana|hierarchiae Chomskianae]], doctrinae [[grammatica universalis|grammaticae universalis]], [[Theorema Chomsky–Schützenberger|theorematis Chomsky–Schützenberger]] excogitationem. == De vita et vitae cursu == Noam Chomsky, parentibus [[Populus Iudaicus|Iudaeis]] genitus, in [[East Oak Lane (Philadelphia)|East Oak Lane]], uberi [[Philadelphia]]e [[Pennsilvania|Pennsilvaniensis]] vicinia, die [[7 Decembris]] [[1928]] in lucem editus est. [[Pater]], [[Gulielmus Chomsky]] (1896–1977), oriundus ex [[Ucraina]], munere professoris [[Lingua Hebraica|linguae Hebraicae]] apud [[Gratz College]] fungebatur ac socius societatis [[Industrial Workers of the World|IWW]] erat. Elsie Chomsky [[mater]] (Simonofsky nata in regione quae postmodo [[Ruthenia Alba]] facta est) in Civitatibus Foederatis adoleverat et, quod de marito non dici potest, "communi [[Dialectus Anglica Neo-Eboracensis|dialecto Anglica Neo-Eboracensi]]" loquebatur.<ref group="conv.">"ordinary New York English."</ref> Parentium autem amborum sermo patrius [[Lingua Iudaeogermanica|Iudaeogermanicus]] erat, sed Chomsky dixit vetitum fuisse hoc sermone loqui.<ref name=Goodman>{{cite web |url=http://www.chomsky.info/interviews/20041126.htm |title=The Life and Times of Noam Chomsky, Noam Chomsky interviewed by Amy Goodman|publisher=www.chomsky.info |last=|first=}}.</ref> Chomsky, quamquam mater activismi radicalis annorum 1930 particeps fuit, potius ab avunculo affectus est, qui, cum nunquam quartam classem praeterierit, actorum diurnorum tabernulam possidebat, quae "fori intellectualis" loco fungebatur, ubi "professores huius et illius rei omnem per noctem inter se certabant."<ref group="conv.">"intellectual center—professors of this and that arguing all night."</ref><ref name="globetrotter.berkeley.edu">{{cite web|url=http://globetrotter.berkeley.edu/people2/Chomsky/chomsky-con1.html |title=Conversation with Noam Chomsky, p. 1 of 5 |publisher=Globetrotter.berkeley.edu}}/</ref> Chomsky etiam affectus est rebus radicalibus Hebraicis Zionisticisque, et in librariis versando anarchisticis.<ref name="globetrotter.berkeley.edu" /> [[Familia]]m in "[[getto]]ne Iudaeo" habitavisse describit,<ref group="conv.">"Jewish ghetto"</ref> qui in partibus Iudaeogermanica et Hebraica scissus sit, suamque familiam huic pertinuisse eumque "in cultura et litteris Hebraicis mers[isse],"<ref group="conv.">"immersed in Hebrew culture and literature"</ref> licet potius de "vico clauso culturali quam physico"<ref group="conv.">"cultural ghetto than a physical one"</ref> loquatur.<ref name="Conversations-with-History">Choamsky, Noam. Conversations with History, U. C. Berkeley, Martii 2002. http://www.youtube.com/watch?v=8ghoXQxdk6s</ref> Contentionem quoque describit Chomsky cum [[Catholici Hibernici|Catholicis Hibernicis]] et Theodiscis et [[Antisemitismus|antisemitismo]] mediis annibus 1930. Memoria "convivia cervisialia"<ref group="conv.">"beer parties"</ref> tenet, [[Proelium Franciae|casum Lutetiae Theodiscis]] celebrantium.<ref name="Conversations-with-History"/> De [[ironia]], in Domu [[Societas Iesu|Iesuitica]] in [[America Centralis|Media America]] [[decennium 199|annibus 1980]] habitandi, inter [[puer]]itiam, inquit Chomsky, "Sola eramus familia Iudaea. Magno Catholicorum in terrore adolevi, quippe qui, cum ad scholam is, te feriant. Eos sciebam, cum ab illo aedificio extrema via venirent, quod Iesuitica schola erat, dementes esse antisemitistas. Longo tempore opus fuit, ut pueritiae memorias convincerem."<ref group="conv.">"We were the only Jewish family around. I grew up with a visceral fear of Catholics. They're the people who beat you up on your way to school. So I knew when they came out of that building down the street, which was the Jesuit school, they were raving anti-Semites. So childhood memories took a long time to overcome."</ref><ref>{{cite journal | url = http://www.thirdworldtraveler.com/Chomsky/Chomsky_Tapes_MAlbert.html | title = The Chomsky Tapes: Conversations with Michael Albert | date = November 2001 | journal = [[Z magazine]]}}.</ref> [[Fasciculus:Noam_chomsky.jpg|thumb|Noam Chomsky.]] Commentarium primum Chomsky, cum annum decimum gerebat discipulusque in [[Oak Lane Day School|Oak Lane Country Day School]] erat, de [[Fascismus|fascismi]] extensionis comminatione post [[Barcino]]nis casum inter [[Bellum Civile Hispanicum]] scripsit. Ex quo annum duodecimum tertiumve decimum egit, plenius se ad res civiles anarchistas convertit.<ref>Kreisler (2002), {{cite web |title=Chapter 1: Background |url=http://globetrotter.berkeley.edu/people2/Chomsky/chomsky-con1.html}}/</ref> Cum apud [[Central High School of Philadelphia]] gradum acceperit, Chomsky [[philosophia]]e [[linguistica]]eque anno [[1945]] apud [[Universitas Pennsylvaniensis|Universitatem Pennsylvaniensem]] studere coepit, talibus philosophis qualibus [[C. West Churchman]] et [[Nelson Goodman]] linguistaque [[Zellig Harris]] docentibus. Inter Harris doctrinas erat transformationem munere fungentem [[Transformatio linearis|analysis mathematicae]] structurae linguarum<!--(mappings from one subset to another in the set of sentences)-->. Chomsky de legibus morphophonemicis in anni [[1951]] [[thesis magistri|thesi magistri]], ''The Morphophonemics of Modern Hebrew'' (sc. "de Morphophonemica Linguae Hebraicae Hodiernae") appellata, locutus est<!--as transformations in the sense of [[Rudolf Carnap|Carnap's]] 1938 notion of rules of transformation (vs. rules of formation), and subsequently reinterpreted the notion of grammatical transformations in a very different way from Harris, as operations on the productions of a [[context-free grammar]] (derived from [[Post canonical system|Post production systems]])-->. Notiones civiles quoque Harris partes gesserunt in eis Chomsky formandis.<ref name="Barsky1997">{{cite book|last=Barsky|first=Robert Franklin|title=Noam Chomsky: a life of dissent|url=http://books.google.com/books?id=GhwvCoZBFoYC&pg=PA47|accessdate=16 August 2011|year=1997|publisher=ECW Press|isbn=9781550222814|page=47}}</ref> Chomsky anno [[1949]] [[Artium Baccalaureus|Artium Baccalaureum]] accepit, annoque [[1951]] [[Magister Artium|Magistrum Artium]]. Anno [[1949]], [[Carola Chomsky|Carolam Schatz]] linguistam in [[matrimonium]] duxit, annosque 59 una remanserunt, usque ad [[mors|mortem]] illius [[cancer|cancro]] mense Decembri [[2008]] effectam.<ref> {{cite web |last=Marquard |first=Bryan |title=Carol Chomsky; at 78; Harvard language professor was wife of MIT linguist |publisher=Boston Globe |date=2008-12-20 |url=http://www.boston.com/news/education/higher/articles/2008/12/20/carol_chomsky_at_78_harvard_language_professor_was_wife_of_mit_linguist/}} </ref> Duas genuerunt filias, [[Aviva Chomsky|Avivam]] (n. 1957) et Dianam (n. 1960), et [[filius|filium]] unum, Harry (n. 1967). Una cum [[uxor]]e, Chomsky tempus anno [[1953]] habuit in [[HaZore'a]], [[kibbutz]] in [[Israel (civitas)|Israël]] sito. Ipse, colloquio utrum mansio ei erat frustrationi<!--a disappointment--> rogatus, inquit, "Non ita, id amavi," quamquam "[[nationalismus|nationalismum]] ferventem" et "[[atmosphaera]]m [[ideologia|ideologicam]] subire nequieba[t]"<ref group="conv.">"No I loved it"; "couldn't stand the ideological atmosphere"; "fervent nationalism"</ref> ineuntibus [[decennium 196|annis 1950]], cum [[Iosephus Stalin|Stalin]] a multis sinistrarum partium defenderetur, qui rebus et illius aetatis et futuris [[Unio Rerum Publicarum Sovieticarum Socialisticarum|Sovieticis]] speciem dare [[pulchritudo|pulchram]] solebant.<ref>{{cite web|author=|url=http://www.chomsky.info/interviews/20051110.htm |title=Noam Chomsky interviewed by Shira Hadad |publisher=Chomsky.info |date= |accessdate=2011-08-16}}.</ref> Chomsky se dicit vidisse multa bona in kibbutz, in quo genitores liberique una [[habitatio|habitabant]] in domibus divisis, et rogatus an sint "praecepta discenda ab historia kibbutzim,"<ref group="conv.">"lessons that we have learned from the history of the kibbutz"</ref> respondit,<ref>{{cite web|url=http://www.zmag.org/zspace/commentaries/186 |title=Eight Question on Kibbutzim: Answers from Noam Chomsky Questions from Nikos Raptis |publisher=Zmag.org |date=1999-08-24 |accessdate=2011-08-16}}.</ref><ref>{{cite web|url=http://www.csudh.edu/dearhabermas/kibbutzim01.htm |title=Kibbutzim as a Climate for Learning |publisher=Csudh.edu}}.</ref> "non nullis modis, kibbutzim proprius ad perfectionem anarchistam ierunt quam ullus conatus alius, qui longius quam momentum breve superaverit ante eius deletionem, aut qui tam magnus fuerit. His modis, apprime suaves et prosperos eos puto fuisse; nisi casu personali, sine dubio ipse ibi vixissem — quanto temporis, difficile coniectu."<ref group="conv.">"In some respects, the kibbutzim came closer to the anarchist ideal than any other attempt that lasted for more than a very brief moment before destruction, or that was on anything like a similar scale. In these respects, I think they were extremely attractive and successful; apart from personal accident, I probably would have lived there myself – for how long, it's hard to guess."</ref> Chomsky [[PhD]] in [[linguistica]] ab [[Universitas Pennsylvaniensis|Universitate Pennsylvaniensi]] anno [[1955]] accepit. Partem exquaesitionis doctoralis apud [[Universitas Harvardiana|Universitatem Harvardianam]] tamquam [[Harvard Junior Fellow]] egit. In thesi sua, rationes linguisticas confirmare coepit, quas extendit in anni 1957 [[liber|libro]] ''[[Syntactic Structures]]'', uno ex illustrissimis operibus linguisticis eius. [[Fasciculus:MIT_Main_Apr09.JPG|thumb|left|Principale [[aedificium]] MIT.]] Chomsky cohorti [[Massachusettense Institutum Technologiae|Massachusettensis Instituti Technologiae]] (MIT) anno [[1955]] se adiunxit, et anno [[1961]] professor confertus in Facultate Linguarum Hodiernarum et Linguisticae (hodie Facultate Linguisticae et Philosophiae) factus est. Ab anno [[1966]] ad annum [[1976]], Ferrari P. Ward Professorship of Modern languages and Linguistics tenebat, et anno [[1976]] munus Institute Professor ei datum est. Anno [[2012]], continue apud MIT 57 annos docuit. Mense Februario [[1967]], Chomsky unus ex principibus adversariis [[Bellum Indosinense II|Belli Vietnamiensis]] factus est propter commentarium suum, ''[[The Responsibility of Intellectuals]]'' ("de Responsabilitate Intellectualium"),<ref>{{cite journal |last=Chomsky |first=Noam |title=The Responsibility of Intellectuals |journal=The New York Review of Books |volume=8 |issue=3 |pages= |date=1967-02-23 |url=http://www.nybooks.com/articles/12172}}.</ref> in ''[[The New York Review of Books]]'' proditum. Secuta est ''[[American Power and the New Mandarins]],'' anni [[1969]] commentariorum collectio. Critica eius [[Civilitas rerum externarum Civitatum Foederataru|civilitatis rerum externarum Civitatum Foederatarum]] et ad legitimitatem potestatis Americanae spectantia multas controversias creaverunt,<ref>{{cite web |last=Flint |first=Anthony |title=Divided Legacy |publisher=''[[The Boston Globe]]'' |date=1995-11-19 |url=http://www.chomsky.info/onchomsky/19951119.htm |quote=Ask this intellectual radical why he is shunned by the mainstream, and he'll say that established powers have never been able to handle his brand of dissent.}} .</ref><ref>Barsky (1997), {{cite web|url=http://cognet.mit.edu/library/books/chomsky/chomsky/4/17.html |title=Chapter 4}} Barsky quotes an excerpt of Edward Herman examining why "one of America's most well-known intellectuals and dissidents would be thus ignored and even ostracized by the mainstream press". For example, "Chomsky has never had an Op Ed column in the ''Washington Post'', and his lone opinion piece in the ''New York Times'' was not an original contribution but rather excerpts from testimony before the Senate Foreign Relations Committee."</ref> et publicationibus et nuntiorum emissariis internationalibus quaeri solet ut sententias suas explanet. Anno 1997, [[Acroasis Huizinga|Acroasin Huizinga]] [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]] protulit, eo titulo: ''Intellectuals and the State'' ("de Intellectualibus et Statu"). Mortis minas Chomsky propter critica eius civilitatis rerum externarum Americanae concepit.<ref name="Stroumboulopoulos">{{cite news |last=Stroumboulopoulos |first=George |title=Noam Chomsky on ''The Hour'' |publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation|CBC]] |date=2006-03-13 |url=http://www.cbc.ca/thehour/video.php?id=991}}.</ref> [[Theodorus Kaczynski|Theodori Kaczynski]], fortasse melius nomine Unabomber noti, indici interficiendorum intererat; eo spatio, quo Kaczynski liber erat, Chomsky omnes epistulas et mandata ne materiae displosivae eis inesset indagari<!--checked for explosives--> habebat.<ref name="Stroumboulopoulos"/> Se dicit [[vigil]]um tectorum<!--"undercover" secundum Morgan's--> custodia solere uti, praecipue cum in campis MIT versatur, licet de hac re abnuat.<ref name="Stroumboulopoulos"/> [[Lexingtonia (Massachusetta)|Lexingtoniae]] in [[Massachusetta]] incolit, et commeare solet, de rebus civilibus acroases proferens. == De cogitationibus == === Linguistica === {{Main|Linguistica}} Linguistica Chomskiana, libro ''[[Syntactic Structures]]'' incepta, destillatione operis sui ''Logical Structure of Linguistic Theory'' (1966, 75) (scilicet "Structura Logica Theoriae Linguisticae"), [[Linguistica structuralis|linguisticae structurali]] obstans [[Grammatica transformationalis|grammaticam transformationalem]] praefert. Quae loquellas,<ref group="conv.">"utterances"</ref> id est verborum sequentias, censet [[Syntaxis|syntaxin]] grammatica formali definitam habere; [[Grammatica contextu vacans|grammatica vacanti contextu]] in primis, legibus transformationalibus extenta. Fortasse hoc est facultati valentissimum et tempore maxime probatum contributum, quod ad scientiam linguae componendam [[grammatica formalis|grammatica formali]] uti productivitatem linguae et creativitatem intuetur. Cuiusdam linguae grammatica formalis abilitatem locutoris auditorisque numeri loquellarum, et novarum, infiniti afferendi et interpretandi, cum [[grammaticalizatio|legum grammaticarum]] quantitate finita et verborum, exponere potest. Chomsky confessus [[Pāṇini]] multa debere est, propter rationem eius generativae grammaticae explicitae, licet rationes eius [[Rationalismus|rationalistis]] quoque cognitionibus de [[Gnocitas|scientia]] [[a priori]] habita nectantur. Saepe perperam dicitur Chomsky linguam omnino innatam esse arguisse, atque [[Grammatica universalis|grammaticam universalem]] comperisse. Re vera, Chomsky modo et infantem humanum et iuvenem [[Feles|felem]] animadvertit [[Inductio (logica)|cogitatione inductiva]] uti posse, sed ambo si eisdem rebus linguisticis subiciantur, infans humanus semper intellegentiae abilitatem adquirat et linguam producendi, feles autem nunquam alterutram. Chomsky quicquam sit haec facultas, quam homo habet quaque felis eget, "mechanismum linguae adquirendae"<ref group="conv.">"language acquisition device"</ref> appellavit, et suasit ut una ex linguisticae curis sit, hic mechanismus quid sit, qualesque coactus comprehensioni linguarum humanarum sint, invenire. Universalia, quae ex his compulsionibus extrahantur, [[grammatica universa]] esse dici solent.<ref>{{cite web|author=Noam Chomsky |url=http://www.chomsky.info/books/architecture01.htm |title=The 'Chomskyan Era' (Excerpted from The Architecture of Language) |publisher=Chomsky.info}}.</ref> [[Principia et parametra|Principiorum et Parametrorum]] (P&P) disciplina—anno [[1979]] Acroasi Pisarum ostensa, postea nomine ''[[Lectures on Government and Binding: The Pisa Lectures]]'' (LGB) provulgata—haec de grammatica ait universali: principia grammatica, quae linguis subsint, innata esse et immobilia, et differentias inter mundi linguas parametris cerebralibus definiri posse (puta parametra [[Lingua Pro-drop|''pro-drop'']], quae ostendunt, utrum subiectum explicitum semper requiratur, sicut Anglice, annon, sicut Latine ["ego sum" ↔ "sum"]), quae ad ''switches'' saepe conectuntur<!--which [parameters] are often likened to switches-->. (Hinc vocabulum "principia et parametra," huic disciplinae saepe datum.) Sic liber cuidam linguae studens solummodo rebus lexicalibus (vocabulis, [[morphema]]tibus grammaticis, [[idioma]]tibus) egeat, et parametris quoque, quod nonnullis magni momenti exemplis fieri possit. Huius sententiae fautores arguunt [[Velocitas|velocitatem]], qua liberi linguam discant, inedicabiliter citam esse, nisi ei abilitatem linguis discendis habeant innatam. Similitudo passuum, quibus liberi patriae linguae student, atque hi errores, qui fieri solent a liberis discentibus, dum alia errorum genera, quae logica videntur (invenirenturque, secundum Chomsky, si omnino generalis, potius quam cuique linguae specialis, eruditionis mechanismus usui esset), nunquam fiunt, innatitatis thesis causa ostenduntur. Recentius eius [[Programma Minimalisticum|Programmate Minimalistico]] ([[1995]]), concepto Principiorum et Parametrorum detento, Chomsky meliorationem gravem machinae linguisticae ad exemplar LGB adtinenti efficere conatur, omnibus praeter nuda elementaria eius exuendis. Disciplinam generalem ad linguae humanae architecturam spectantem advocat, quae oeconomiae formaeque optimae principiis operam det, et disciplinae ad generationem pertinenti derivationali redeat, potius quam theoriae P&P classicae disciplinae aliquam repraesentationali. Rationes Chomskianae multum eos adfecerunt, qui liberorum [[Adquisitio linguae|linguae adquisitionem]] investigant, licet multi in his rebus versantes ut puta [[Elizabetha Bates]]<ref>{{cite book|author=Elman, J., Bates, E., Johnson, M., Karmiloff-Smith, A., Parisi, D., & Plunkett, K. |year=1996|title=Rethinking innateness: A connectionist perspective on development|publisher= Cambridge, MA: MIT Press/Bradford Books}}</ref> et [[Michael Tomasello]]<ref>{{cite book|author=Tomasello, M|year=2003|title= Constructing a Language: A Usage-Based Theory of Language Acquisition|publisher= Harvard University Press| isbn=0674017641}}/</ref> contra theorias Chomskii arguant, advocantque theorias potius [[Emergentia|emergentisticas]] [[Connexionismus|connexionisticasve]]: linguam explanandam censent mechanismis generalibus<!--"general processing mechanisms"--> in [[Cerebrum|cerebro]] sitis, qui multiplicibus et extensis rebus circumiectis socialibus, in quibus lingua adhibetur et discitur, se intermisceant. [[Phonologia]]m tractans notissimum forsitan opus Chomskii est ''[[The Sound Pattern of English]]'' ([[1968]]; sc. "de Forma Sonorum Linguae Anglicae"), una cum [[Morris Halle]] scriptum et saepe tantummodo nomine ''SPE'' appellatum. Hoc opus huius facultatis progressionem valde affecit. Quamquam ex hoc tempore theoria phonologica "phonologiam SPE" multis modis excessit, systema SPE praecursor fuisse dicitur theoriarum phonologicarum maximi momenti hodiernarum, inter quas [[phonologia autosegmentalis]], phonologia lexicalis, [[theoria optimalitatis]]. Chomsky iam de phonologia non scribit. ==== Grammatica generativa ==== {{Main|Grammatica generativa}} Disciplina Chomskiana ad syntaxin inspiciendam, quae ''grammatica generativa'' appellari solet, grammaticam quasi corpus [[Gnaritas|scientiae]] a locutoribus cuiusdam linguae habitum videt. Ex annibus [[Decennium 197|1960]], Chomsky multum huius scientiae censuit esse innatum, quapropter liberis solum non nulla [[Sermo patrius|sermonis eis patrii]] localia discenda sunt.<ref name="aspects">{{cite book|title=Aspects of the Theory of Syntax|publisher=MIT Press|author=Chomsky, Noam|year=1965|isbn=0-262-53007-4}}.</ref> Corpus innatum scientiae linguae saepe [[grammatica universalis]] nominatur. Potentissimum, sententia Chomskii, Grammaticae Universalis existentiae indicium in eo est, quod liberi tam cito linguam patriam feliciter adquirunt, atque quod immane exstat spatium inter stimulos linguisticos, quibus liberi praebentur, et opulentem scientiam linguisticam, quam obtinent. Ecce theoria [[Paupertas stimuli|paupertatis stimuli]]. Hoc spatium scientia Grammaticae Universalis continuetur. Theoriae Chomskii, quippe quae linguisticam valdissime adfecerunt, critica quoque acceperunt. Chomskianae grammaticae generativae continua critica ad eius Anglocentrismum et Eurocentrismum spectant, quod linguistae in hac traditione versantes de Universali Grammatica res dicere soleant, quae ex parvae studio linguarum quantitatis elata sint, interdumque solum unius linguae. In primis, Eurocentrismus per nimiam linguae Anglicae factam emphasin exhibita sit. Nunc autem centenis linguis non nulla saltem opera intra analyses Chomskianas data est.<ref>{{Cite journal|title=Logical relations in Chinese and the theory of grammar|author=Huang, Cheng-Teh James|year=1982|url= |publisher=MIT PhD dissertation}} Available online [http://dspace.mit.edu/handle/1721.1/15215].</ref><ref>{{cite book|title=Hidatsa Syntax|author=Matthews, G.H.|year=1965|publisher=Mouton}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Platero, Paul Randolph|year=1978|title=Missing noun phrases in Navajo|publisher=MIT PhD dissertation}} Available online [http://dspace.mit.edu/handle/1721.1/16328].</ref><ref>{{Cite journal|title=Towards a Minimalist Account of Quirky Case and Licensing in Icelandic|author=Schütze, Carson T.|year=1993|publisher=MIT Working Papers in Linguistics 19}} Available online [http://www.linguistics.ucla.edu/people/cschutze/Icelandic.MITWPL.fixed.pdf].</ref><ref>{{Cite journal|title=Matching Effects and the Syntax-Morphology Interface: Evidence from Hindi Correlatives|author=Bhatt, Rajesh|publisher=MIT Working Papers in Linguistics 31|year=1997}} Available online [http://people.umass.edu/bhatt/papers/mscil.pdf].</ref> Diversitate linguarum, quae derivationibus Grammaticae Universalis definitae sunt, non obstante, critici formalismos linguisticae Chomskianae esse Anglocentricos dicunt, et harum linguarum linguae Anglicae dissimilium detorquere proprietates.<ref>{{Cite journal|title=The myth of language universals: Language diversity and its importance for cognitive science|author=Evans, N., & Levinson, S. C.|year=2009|publisher=Behavioral and Brain Sciences, 32(5), 429-492}}</ref><ref>{{cite book|title=Don't sleep, there are snakes: Life and language in the Amazonian jungle|author=Everett, D.|year=2008|publisher=Pantheon Books|isbn=0-375-42502-0}}.</ref><ref>{{Cite journal|title=Linguistic diversity and theoretical assumptions|author=Van Valin, R.|year=2000|publisher=Chicago Linguistic Society Parasession Papers|volume=35|pages=373-391}}.</ref> Cognitionem Chomskii ideo formam esse [[Imperialismus linguisticus|imperialismi linguistici]].<ref>{{cite book |last= Mühlhäusler |first= Peter |year= 1996 |title= Linguistic Ecology: Language Change and Linguistic Imperialism in the Pacific Region |location= London |publisher= [[Routledge]] |pages= [http://books.google.co.uk/books?id=JteZjcSr038C&pg=PA331 330–1]}}.</ref> Linguistas Chomskianos ceteroquin ut quales cuiusdam linguae phrases bene formatae sint sciant in praesagitione<!--"intuition"--> locutorum, quibus haec lingua sit patria, nimis incumbere. Quod propter methodologiam incusatum est. Non nulli [[Psychologia|psychologi]] et [[Psycholinguistica|psycholinguistae]], doctrinae Chomskianae generaliter amici, arguerunt linguistas Chomskianos parum operae rebus experimentalibus<!--"experimental data"--> ex ''language processing'' obtentis dare, quam ob rem theoriae eorum psychologice inexplebiles fiant. Critici alii (vide "[[Eruditio linguae]]"<!--"language learning"-->) utrum Grammaticam componere Universalem deceat ad liberorum adquisitionem linguisticam explanandam, in dubio habent, quia dominio generales (''domain-general'') eruditionis mechanismos satisfaciant. Nunc sunt multi et diversi grammaticae generativae rami, ita ut constitutiones tamquam [[grammatica syntagmatica nuclearis]], [[grammatica lexico-functionalis]], [[grammatica categorialis combinatoria]] Chomskianae generativaeque fere dici possint. ==== Hierarchia Chomskiana ==== {{Main|Hierarchia Chomskiana}} Chomsky diversa [[Lingua formalis|linguarum formalium]] genera scrutatus est, ut cognosceret utrum proprietates linguae humanae graves capere possent. Ponit hierarchia Chomskiana [[Grammatica formalis|grammaticas formales]] in classes (seu greges), quibus est semper maior potestas expressiva; id est, omnis classis maiorem numerum linguarum formalium classe priori progenerare potest. Chomsky arguit quibusdam linguae humanae partibus, ut formentur, multipliciore opus esse grammatica formali (secundum hierarchiam illam), quam aliis. Dum [[lingua regularis]], exempli gratia, sat potens sit ut linguae Anglicae [[Morphologia (linguistica)|morphologia]] describatur, non ita de [[Syntaxis|syntaxi]] Anglica agitur. Non solum linguisticam sed etiam [[informatica]]m tangit hierarchia Chomskiana (praesertim quod ad [[Compilatrum|compilatrorum]] comparationem et [[Theoria automatorum|automatorum theoriam]] spectat).<ref>Davis Martin, ''Computability, complexity, and languages: Fundamentals of theoretical computer science'' (Bostoniae: Academic, Harcourt, Brace, 1994), 327. Print.</ref> Est enim similitudo inter linguae hierarchiam Chomskianam et diversa automatorum genera, ita ut theoremata de linguis sive linguas (grammaticas) sive automata tractent. Potest etiam fieri ut linguae [[Series formalis potestatum|Serie potestatum formali]] tractentur.<ref>"Computer Programming and Formal Systems", Eds. P. Braffort and D. Hirschberg, pp. 124–135</ref> Series potestatum formalis, necnon nexus inter linguas et [[Semigrex|semigreges]], in [[Marcellus Paulus Schützenberger|Marcelli Pauli Schützenberger]] animo volvebatur cum apud [[Sorbona]]m versabatur. Series potestatum formalis Seriei Taylor, in cursu [[Calculus|calculi]] usui, similis est, et his maxime linguis, quarum verba (symbola terminalia) commutativa sunt, prodest.<ref>Jean-Eric Pin, "Finite Semigroups and Recognizable Languages: An Introduction," ''Bulletin of Research and Development,'' 2002.</ref> === De rebus civilibus === {{Anarchismus}} {{Main|Civilitas Noam Chomsky}} Chomsky dixit suas "sententias personales admodum traditionales [[anarchismus|anarchistas]], cum originibus in [[Aevum Illuminationis|Illuminatione]] et [[Liberalismus classicus|liberalismo classico]]" esse,<ref group="conv.">[[Anglice]]: "personal visions are fairly traditional anarchist ones, with origins in the Enlightenment and classical liberalism."</ref><ref name="Chomsky 1996, pp. 71">Chomsky (1996), pp. 71.</ref> et [[Socialismus libertarianus|socialismum libertarianum]] laudavit.<ref>Chomsky, Noam, "Notes on Anarchism" [http://webarchive.loc.gov/all/20010916053658/http://www.zmag.org/chomsky/other/notes-on-anarchism.html]. . . . "Libertarian socialism is properly to be regarded as the inheritor of the liberal ideals of the Enlightenment."</ref> Quamquam ambiguitatem lemmatum cavet, sententiae eius civiles ad sinistram pertinere dici solent,<ref>{{cite news|last=Shane|first=Scott|title=Bin Laden Resurfaces in Recordings|url=http://www.nytimes.com/2010/10/03/world/asia/03binladen.html|accessdate=20 September 2011|newspaper=The New York Times|date=2 October 2010}}.</ref><ref>{{cite news|last=Thomson|first=Desson|title=Morris, McNamara: Bound by 'The Fog'|newspaper=The Washington Post|date=21 December 2003}}</ref><ref>{{cite news|last=Folkenflik|first=David|title=William F. Buckley, Conservative Bulwark, Dies|url=http://m.npr.org/news/front/62983288?singlePage=true|accessdate=20 September 2011|publisher=NPR|date=27 February 2008}}.</ref><ref>{{cite news|last=Gollust|first=David|title=US Sticking With Choice for Envoy Despite Venezuelan Rejection|url=http://www.voanews.com/english/news/americas/US-Sticking-With-Choice-for-Envoy-Despite-Venezuelan-Rejection--112972279.html|accessdate=20 September 2011|newspaper=Voice of America|date=5 January 2011}}.</ref> seseque [[Anarcho-syndicalismus|anarchosyndicalisticum]] esse dixit.<ref name="Anarcho-Syndicalism 2004">Chomsky wrote the preface to an edition of Rudolf Rocker's book ''Anarcho-Syndicalism: Theory and Practice''. In it Chomsky wrote: "I felt at once, and still feel, that Rocker was pointing the way to a much better world, one that is within our grasp, one that may well be the only alternative to the 'universal catastrophe' towards which 'we are driving on under full sail.'" Book Citation: Rudolph Rocker. ''Anarcho-Syndicalism: Theory and Practice''. AK Press. p. ii. 2004.</ref> Socius est societatum [[Campaign for Peace and Democracy]] et [[Industrial Workers of the World]] syndicatus internationalis,<ref>'[http://www.iww.org/en/history/biography Industrial Workers of the World - IWW Biography] Nexus die 2012-2-11 confirmatus</ref> nec non societatis [[International Organization for a Participatory Society]], quam putat "longe nos conferre" posse "ad conatus disperse in orbe terrarum factos unificandos eosque in vim potentem efficientemque conformare."<ref group="conv.">"carry us a long way towards unifying the many initiatives here and around the world and molding them into a powerful and effective force"</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20210228205219/http://www.iopsociety.org/interim-committee International Organization for a Participatory Society - Interim Committee].</ref><ref>[http://www.zcommunications.org/znet ZNet - Consider IOPS].</ref> De anarchismo librum, ''Chomsky on Anarchism'' nomine, qui acroases et scripta Chomskii ad anarchismum spectantia colligeret, [[AK Press]] societas litteraria collectiva anno [[2006]] protulit. Chomsky in activismo civili partes egit omnem per vitam suam adultam, et sententiae de civilitate rebusque internationalibus, quas sonuit, late citantur<!--cite/quote--> et circumferuntur. Chomsky suas sententias esse illas, quas potentes audire nolint, dixit, quam ob rem Americanum [[dissidens|dissidentem]] civilum esse habetur. Ait Chomsky [[Potestas politica|auctoritatem]], nisi aliter demonstratam, natura illegitimam esse, et in eis, qui auctoritate utantur, indicii pondus<!--"burden of proof"--> esse; hoc pondus, si excusari nequeat, subvertendum esse, cum iniusta sit auctoritas auctoratatis causa. Auctoritatis iustae exempli causa Chomsky adultum, qui liberum, ne in via autocinetorum plena eat, prohibentem excogitavit.<ref>{{cite web|author=|url=http://youtube.com/watch?v=2G6kf7XM9Nk |title='&#39;Anarchism 101 with Noam Chomsky'&#39; |publisher=Youtube.com |date=2007-10-10}}.</ref> Paulum discriminis moralis inter 'veram' servitutem (''chattel slavery'') et "[[servitus salariaria|servitutem salariariam]]," id est sese patrono conducere, esse decertat. Quod impetum esse in libertatem individualem factum putat. [[Operarius|Operariis]] locum laborandi possidendum et gubernendum esse habet, quod etiam (ut notat ille) [[:en:Lowell Mill Girls|Puellae Lowell Mill]] credebant.<ref>{{cite web|url=http://globetrotter.berkeley.edu/people2/Chomsky/chomsky-con2.html |title=Conversation with Noam Chomsky, p. 2 of 5 |publisher=Globetrotter.berkeley.edu |date= |accessdate=2011-08-16}}</ref> Vehementer incusavit Chomsky [[Civilitas rerum externarum Civitatum Foederatarum|civilitatem rerum externarum Americanam]]. [[Norma duplex|Duplice norma]] Civitates Foederatas uti habet, quae [[democratia]]m libertatemque adnuntient dum antidemocraticas tyrannicasque organizationes adiuvent, sicut [[Chilia]]m [[Augustus Pinochet|Augusto Pinochet]] regnante. Quod putat magnas in violationes [[Iura humana|iurum humanorum]] defluere. Arguere solet Civitatum Foederatarum interventus in civitatibus aliis factos, inter quos operam ad [[Contras]] [[Nicaragua]]e datam, quam rem multum repugnavit, ulli [[tromocratia]]e definitioni convenire,<ref>[https://web.archive.org/web/20090923024350/http://www.zmag.org/GlobalWatch/chomskymit.htm An Evening With Noam Chomsky]</ref> et enim "definitioni publicae in Americano Codice et Exercitus Enchiridiis inventae ineuntibus annis 1980."<ref group="conv.">[[Anglice]]: "official definitions in the US Code and Army Manuals in the early 1980s"</ref><ref>{{cite web|url=http://www.chomsky.info/articles/200501--.pdf |title=Simple Truths, Hard Problems: Some thoughts on terror, justice, and self-defence* |format=PDF |date= |accessdate=2011-08-16}}</ref><ref>{{cite web|author=Noam Chomsky |url=http://www.chomsky.info/articles/199112--02.htm |title=International Terrorism: Image and Reality |publisher=Chomsky.info}}.</ref> Ante eius casum, [[Unio Sovietica|Unionis quoque Sovieticae]] imperialismum Chomsky condemnavit; anno [[1986]], verbi gratia, inter cursum quaestionum et respondorum post acroasin, quae apud [[Universidad Centroamericana "José Simeón Cañas"]] dederat, cum provocatus sit de modo, quo "de Americae Septentrionalis imperialismo et Russico imperialismo eadem anima loqui"<ref group="conv.">"talk about North American imperialism and Russian imperialism in the same breath"</ref> potuerit, Chomsky respondit: "Una e mundi veritatibus est [[superpotentia]]s esse duas, alteram, quae sit immanis et quae, ut evenit, in cervice tua caligam suam teneat; alteram, quae sit minor et quae, ut evenit, in aliorum cervicibus caligam suam teneat. Quemquam in [[Orbis Tertius|Orbi Tertio]] viventem puto graviter errare, si in illusiones de his rebus cadat."<ref group="conv.">"One of the truths about the world is that there are two superpowers, one a huge power which happens to have its boot on your neck; another, a smaller power which happens to have its boot on other people's necks. I think that anyone in the Third World would be making a grave error if they succumbed to illusions about these matters."</ref><ref name="Chomsky1987">{{cite book|last=Chomsky|first=Noam|title=On power and ideology: the Managua lectures|url=http://books.google.com/books?id=Ot6pRjxv2ykC&pg=PA93#v=onepage&q=a%20huge%20power&f=false|year=1987|publisher=South End Press|isbn=9780896082892|pages=51}}.</ref> De [[Mors Usamae bin Laden|Usamae bin Laden morte]], Chomsky inquit: <blockquote> Nobis est rogandum, quo modo reaguerimus, si [[Iracum|Iracenses]] manus in [[Georgius W. Bush|Georgii W. Bush]] domum appulerint, eum occiderint, corpusque suum in [[Oceanus Atlanticus|Atlantico]] deiacuerint. Sine controversia, scelera eius valde ultra ea bin Laden excesserunt, neque is est 'suspectus' sed sine controversia 'imperator' qui iussit 'summum scelus internationale' contrahi, 'quod modo in hoc ab aliis belli sceleribus discrepet, quod in eo ipso omnium rerum malum accumulatum concludat' (ut [[Iudicia Norimbergensia]] revocem), propter quae malefactores [[Nazista]]e [[Damnatio ad furcam|ad furcam]] damnati sunt: centena milia mortuorum, milliones [[Profugus|profugorum]], deletionem multi nationis, amaram dissensionem sectarianam, quae in regionis reliquum effudit.<ref group="conv.">"We might ask ourselves how we would be reacting if Iraqi commandos landed at George W. Bush's compound, assassinated him, and dumped his body in the Atlantic. Uncontroversially, his crimes vastly exceed bin Laden’s, and he is not a 'suspect' but uncontroversially the 'decider' who gave the orders to commit the 'supreme international crime differing only from other war crimes in that it contains within itself the accumulated evil of the whole' (quoting the Nuremberg Tribunal) for which Nazi criminals were hanged: the hundreds of thousands of deaths, millions of refugees, destruction of much of the country, [and] the bitter sectarian conflict that has now spread to the rest of the region."</ref><ref>{{cite web|url=http://www.guernicamag.com/blog/2652/noam_chomsky_my_reaction_to_os/ |title=Noam Chomsky: My Reaction to Osama bin Laden’s Death |publisher=Guernicamag.com}}.</ref> </blockquote> {{Socialismus libertarianus}} [[Media in Civitatibus Foederatis|Media Civitatum Foederatarum]] contendit late munere fungi "[[Bought Priesthood|sacerdotii empticii]]"<ref name="ChomskyOtero2003_2">{{cite book|last1=Chomsky|first1=Noam|last2=Otero|first2=Carlos Peregrín|title=Chomsky on democracy & education|url=http://books.google.com/books?id=84NQ3IXpbOYC&pg=PA30|year=2003|publisher=Psychology Press|isbn=9780415926324|pages=30–}}.</ref> [[Rectio CFA|rectionis]] et [[corporatio]]num Americanarum, cum haec tria communibus causis intexantur. In illustra [[Gualterius Lippmann|Gualterio Lippmann]] relatione<!--"reference"-->, Chomsky una cum coscriptore [[Eduardus S. Herman|Eduardo S. Herman]] in libro ''[[Manufacturing Consent]]'' scripsit media Americana plebis consensionem per [[exemplar propagandae]] adferre. Chomsky anni [[2010]] [[Iudicium Summum Civitatum Foederatarum|Iudicii Summi Civitatum Foederatarum]] ''[[Citizens United v. Federal Election Commission|Citizens United]]'' consilium condemnavit, quo fines expeditionibus comitialibus<!--"electoral campaigns"--> facti abrogati sunt, quod "corporatam democratiae rapinam" appellavit.<ref group="conv.">"corporate takeover of democracy."</ref><ref>{{cite web|author=Noam Chomsky |url=http://chomsky.info/articles/20100124.htm |title=The Corporate Takeover of U.S. Democracy |publisher=Chomsky.info}}.</ref> [[:en:War on Drugs|Bello Drogis Facto]] adversatur, dicens usum dictionis decipere, idque "bellum nonnullis drogis factum" (''the war on certain drugs'') advocat. [[:en:Drug policy reform|Reformationi civilitatis drogarum]] favet, docendo et praeveniendo factae potius quam actionibus rei militaris vigilumve, ad drogarum usum minuendum.<ref name="certain">{{cite web |last=Chomsky |first=Noam |title=What Uncle Sam Really Wants |publisher=[[Z Communications|ZMag]] |year=1993 |url=http://www.zmag.org/chomsky/sam/sam-3-2.html}}.</ref> In anni [[1999]] colloquio, Chomsky arguit, cum nihil usus talium rerum qualium [[tabacum|tabaci]] curae sit rectioni, tum in usum [[cannabis]], verbi gratia, impetum facit propter [[Paupertas|pauperum]] opprimendorum consecutiones.<ref name="poor">{{cite video | people = Noam Chomsky et al. |title=Noam Chomsky on Drugs{{dead link |url=http://www.freespeech.org/videodb/index.php?action=detail&video_id=9529&browse=0 ||date=August 2011}} | medium = TV |publisher=ROX |date=1999}}.</ref> Dixit enim: <blockquote> Leges Civitatum Foederatarum domesticae metas, quas dicunt eis esse, non exsecutunt, legislatoresque bene hoc sciunt. Si non ad drogarum usum deminuendum, qualem ad rem spectant? Sane clarum est, actis et hodiernis et historicis, drogas criminalizari solere cum [[Classis socialis|classibus]] periculosis dictis coniungantur, non nullarum drogarum criminalizationem technicam imperii socialis esse.<ref group="conv.">"U.S. domestic drug policy does not carry out its stated goals, and policymakers are well aware of that. If it isn't about reducing substance abuse, what is it about? It is reasonably clear, both from current actions and the historical record, that substances tend to be criminalized when they are associated with the so-called dangerous classes, that the criminalization of certain substances is a technique of social control."</ref><ref name=control>{{cite web |last=Chomsky |first=Noam |title=DRCNet Interview: Noam Chomsky |publisher=[http://stopthedrugwar.org/home DRCNet] |date=2002-02-08 |url=http://stopthedrugwar.org/chronicle-old/223/noamchomsky.shtml}}.</ref> </blockquote> Chomsky socialistos credit mores exemplum esse rationum e [[Liberalismus classicus|liberalismo classico]] et radicali humanismo ortarum contextui industriali extentarum. Societatem eminenter componi et in democratico communitatum locorumque laborandi imperio fundari. Rationes humanistas radicales [[Bertrandus Russell|Bertrandi Russell]] et [[Ioannes Dewey|Ioannis Dewey]], qui multum eum adfecerint, "in Illuminatione classicoque liberalismo radicatas esse virtutemque [[Res novae|rebus novis]] faventem retinere."<ref group="conv.">"rooted in the Enlightenment and classical liberalism, and retain their revolutionary character"</ref><ref>Chomsky (1996), p. 77.</ref> Civitates Foederatas iam dixit ille "nationem orbis terrarum optimam" esse,<ref group="conv.">"greatest country in the world"</ref><ref>[http://transcripts.cnn.com/TRANSCRIPTS/0205/30/ltm.01.html "Interview with Noam Chomsky, Bill Bennett"], die 30 Maii 2002 ''American Morning with Paula Zahn CNN''</ref> quod serius explanavit dicendo: "Stupidum est nationes aestimare neque unquam sic res ponam, sed non nulla Americae bona, praesertim ad [[Libertas loquendi|libertatem loquendi]] pertinentia, quae saeculis contentionum publicarum, admiranda sunt."<ref group="conv.">"Evaluating countries is senseless and I would never put things in those terms, but that some of America's advances, particularly in the area of free speech, that have been achieved by centuries of popular struggle, are to be admired."</ref><ref>{{cite news |last=Adams |first=Tim |title=Noam Chomsky: Thorn in America's Side |publisher=''[[The Observer]]'' |date=2003-10-30 |url=http://observer.guardian.co.uk/magazine/story/0,11913,1094708,00.html |accessdate=2007-09-04 | location=London}}</ref> Dixit etiam: "Modis multis, Civitates Foederatae liberrima est orbis terrarum natio. Non solum de coercitionis statalis{{dubsig}} finibus loquor, licet hoc quoque verum sit, sed etiam de adfinitatibus domesticis. Civitates Foederatae propius a societate classibus carente, quod ad adfinitatibus interpersonalibus spectat, quam virtualiter ulla societas alia pervenit."<ref group="conv.">"In many respects, the United States is the freest country in the world. I don't just mean in terms of limits on state coercion, though that's true too, but also in terms of individual relations. The United States comes closer to classlessness in terms of interpersonal relations than virtually any society."</ref><ref>Noam Chomsky, ''Chomsky on Democracy and Education'' (Routledge, 2003), 399.</ref> Chomsky criticis adversatur, quae aiunt [[anarchismus|anarchismum]] a [[Subsidium sociale|subsidio sociali]] abhorrere, nam: <blockquote> Potes sane affirmare non nobis curae esse problemata, quibus homines hodie dolent, cum de rebus futuris velimus cogitare possibilibus. Sit ita, sed tunc noli simulare tibi curae esse homines eorumque fatum, ac in seminarii conclavi mane et in [[caupona cafearia]] intellectuali una cum aliis hominibus privilegiatis. Alioquin potes humanitate agere: laborare volo, hodie, ad meliorem crastini causa societatem instituendam — quod est classicus status anarchisticus [. . .] . Hoc iustum est, et recte ad homines problematibus dolentes sustinendos adducit: [[salus|salutis]] securitatisque moderationem, [[Assecuratio valetudinaria|assecurationem valetudinariam]] nationalem, systemata auxilii eis, quibus eis opus est, et cetera. Hoc non satis est ad res futuras diversas melioresque componendas, sed necesse est. Quodlibet alii eorum contemptum accipiet benemeritum, qui tam luxuria non utuntur, quam ut circumstantias, in quibus vivunt, negligant dum superesse conantur.<ref group="conv.">One can, of course, take the position that we don't care about the problems people face today, and want to think about a possible tomorrow. OK, but then don't pretend to have any interest in human beings and their fate, and stay in the seminar room and intellectual coffee house with other privileged people. Or one can take a much more humane position: I want to work, today, to build a better society for tomorrow – the classical anarchist position, quite different from the slogans in the question. That's exactly right, and it leads directly to support for the people facing problems today: for enforcement of health and safety regulation, provision of national health insurance, support systems for people who need them, etc. That is not a sufficient condition for organizing for a different and better future, but it is a necessary condition. Anything else will receive the well-merited contempt of people who do not have the luxury to disregard the circumstances in which they live, and try to survive.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20070929074956/https://www.zmag.org/chomsky_repliesana.htm 'Answers by Noam Chomsky' to questions about anarchism]</ref> </blockquote> Sententiae Chomskii [[Antibellum|antibellicae]] esse summatim dici possint, sed non adstricte [[Pacifismus|pacificae]]. [[Bellum Indosinense II|Bello Vietnamiensi]] celse adversatus est et plerisque aliis bellis per vitam suam gestis. [[Resistentia fiscalis|Resistentia fiscali]] et ambulacris pacis has sententias ostendit. Anno [[1968]], nomen suum voto "Writers and Editors War Tax Protest" subnotavit, se pensionem [[Tributum|tributorum]] abnuiturum esse iurans ut Bellum Vietnamiense increpet.<ref>“Writers and Editors War Tax Protest” January 30, 1968 ''New York Post''</ref> Commentationes de hoc bello conscripsit, inter quas ''[[The Responsibility of Intellectuals]]'' ("de Responsabilitate Intellectualium"). Implicationem Americanam in [[Bellum Orbis Terrarum Secundum|Bello Orbis Terrarum Secundo]], ut [[Potestates Axis]] vincantur, tenet probabiliter fas fuisse, quamvis eventum belli consiliis prioribus desiti praeventive praeoptoverit. Missionem autem [[Oppugnatio atomica Hirosimae et Nagasacii|pyrobolorum atomicorum in Hirosimam et Negasacium]] "inter maxime inedicibilia historiae scelera" fuisse.<ref group="conv.">"among the most unspeakable crimes in history"</ref><ref>{{cite web|url=http://www.chomsky.info/debates/19670420.htm |title=An Exchange on "The Responsibility of Intellectuals", Noam Chomsky debates with Fryar Calhoun, E. B. Murray, and Arthur Dorfman |publisher=Chomsky.info |date=1967-04-20 |accessdate=2011-08-16}}</ref> Chomsky rectionem [[Israel (civitas)|Israëlensem]], nec non fautores eius et Civitatum Foederatarum amicitiam cum ea, propter [[Palaestinenses|populi Palaestinensis]] tractatum incusavit, quod "'Israëlis defensores' re vera degenerationem moralem eius et sine dubio deletionem eius ultimam defendunt" atque "manifestissima Israëlis electio expansionis pro securitate huic rei adducere possit."<ref group="conv.">"'supporters of Israel' are in reality supporters of its moral degeneration and probable ultimate destruction"; "Israel's very clear choice of expansion over security may well lead to that consequence."</ref><ref>{{cite web|url=http://www.chomsky.info/interviews/20080606.htm |title=On the Future of Israel and Palestine |publisher=Chomsky.info |date=2008-06-06 |accessdate=2011-08-16}}.</ref> Chomsky de Israële tamquam statu Iudaeo instituendo abnuit, quoniam "Non censeo statum Iudaeum sive Christianum sive Islamicum conceptum esse bonum. Civitates Foederatas statum Christianum esse recusaverim."<ref group="conv.">"I don't think a Jewish or Christian or Islamic state is a proper concept. I would object to the United States as a Christian state."</ref><ref>{{cite news |title=Questions for Noam Chomsky: The Professorial Provocateur |work=The New York Times Magazine |publisher=The New York Times |date=November 2, 2003 |first=Deborah |last=Solomon |url=http://www.nytimes.com/2003/11/02/magazine/way-we-live-now-11-02-03-questions-for-noam-chomsky-professorial-provocateur.html}}.</ref> Chomsky haesit prius quam opera civilitatem Israëlensem incusantia provulgaverit dum parentes eius vivebant, nam "sciebam id eos vulnaraturum esse, praecipue propter amicos eorum, qui hysterice palam sententiis tamquam meis reagebant."<ref group="conv.">"I knew it would hurt them, mostly because of their friends, who reacted hysterically to views like those expressed in my work."</ref><ref name="Jones1988">{{cite book|last=Jones|first=Mother|title=Mother Jones Magazine|url=http://books.google.com/books?id=I-cDAAAAMBAJ&pg=PA30|accessdate=16 August 2011|date=1988-10|publisher=Mother Jones|pages=30}}</ref> Die [[16 Maii]] [[2010]], auctoritates{{dubsig}} Chomsky detinuerunt denique ei in [[Cisiordania]]m per [[Iordania]]m inire non siverunt.<ref>{{cite news |title=Israel bars Noam Chomsky from West Bank |agency=Agence France-Presse |date=May 16, 2010 |work=The Gazette |publisher=Canwest Publishing Inc |url=http://www.montrealgazette.com/Israel+bars+Noam+Chomsky+from+West+Bank/3035253/story.html }}{{dead link|date=August 2011}}</ref> Primi Ministri Israëlensis interpres initus recusationem solum ob finis custodem, qui "auctoritatem suam praeteriit,"<ref group="conv.">"overstepped his authority"</ref> evenisse declaravit, secundumque ineundi conatum credibiliter situm iri.<ref name=Bronner>{{cite news |title=Israel Roiled After Chomsky Barred From West Bank |first=Ethan Bronner |work=The New York Times |date=May 17, 2010 |url=http://www.nytimes.com/2010/05/18/world/middleeast/18chomsky.html?partner=rss&emc=rss }}</ref> Chomsky dissensit, nam ministral,<!--"Interior Ministry official"--> qui eum interrogaverit, ordines accepisset a superioribus: non nullas post interrogationis horas, initus ei reprobatus sit propter res, quas dicat, et nam universitatem Cisiordanianam visurus esset neque universitates ullas Israëlenses.<ref name=Bronner/> Chomsky [[Libertas loquendi|libertati loquendi]] valde favet, multumque de hac re et [[Media communicationis socialis|mediis publicis]] scripsit, et omni [[censura]]e adversatur. Ait: "Quod ad libertatem loquendi spectat, sunt duo status: vehementer eam defendis harum sententiarum causa, quas odisti, aut eam recusas formulasque Stalinistas/fascistas praeoptas."<ref group="conv.">"with regard to freedom of speech there are basically two positions: you defend it vigorously for views you hate, or you reject it and prefer Stalinist/fascist standards"</ref><ref name="ChomskyPateman2005">{{cite book|last1=Chomsky|first1=Noam|last2=Pateman|first2= Barry|title=Chomsky on Anarchism|url=http://books.google.com/books?id=_HkOaB89p7YC&pg=PA167|accessdate=16 Augusti 2011|year=2005|publisher=AK Press|isbn=978-1-904859-20-8|pages=167}}</ref> De anni [[2010]] [[Cablegate|documentorum Americanorum divulgatione]] ab [[Wikileaks]] facta, Chomsky inquit, "momenti fortasse maximi … est illud acerbum democratiae odium, quod ostendunt et Rectio CFA — [[Hilaria Clinton]], aliique — et legati."<ref group="conv.">"perhaps the most dramatic revelation … is the bitter hatred of democracy that is revealed both by the U.S. Government — Hillary Clinton, others — and also by the diplomatic service"</ref><ref>{{cite web |url=http://www.chomsky.info/interviews/20101130.htm |title=WikiLeaks Cables Reveal "Profound Hatred for Democracy on the Part of Our Political Leadership" |publisher=Noam Chomsky website |accessdate=December 25, 2010}}.</ref> Chomsky eos, qui eum [[Diffamatio|diffamaverint]], in ius non vocat, sed eis epistulis publicis in diariis provulgandis adversatur. Notum huius rationis exemplum responsum eius est commentationi ab Emma Brockes in ''[[The Guardian]]'' scriptae, secundum quam ille [[Laniena Argentariae|Lanienam Argentariae]]<!--:en:Srebrenica massacre--> negavisset.<ref>{{cite web|last=Brockes |first=Emma |url=http://www.chomsky.info/onchomsky/20051031.htm |title=The Greatest Intellectual?, by Emma Brockes |publisher=Chomsky.info |date=2005-10-31 |accessdate=2011-08-16}}</ref><ref>{{cite web|author=Noam Chomsky |url=http://www.chomsky.info/letters/20051113.htm |title=Open Letter to The Guardian (ZNet)|publisher=Chomsky.info |date=2005-11-13 |accessdate=2011-08-16}}.</ref><ref>{{cite web|author=Noam Chomsky |url=http://www.chomsky.info/letters/198509--.htm |title=Free speech in a Democracy, (Daily Camera) |publisher=Chomsky.info |date=1980-09-10 |accessdate=2011-08-16}}.</ref> Epistula Chomskii effecit ut ''The Guardian'' correctionem divulgaret apologeticam, commentationemque a [[Situs interretialis|situ eius interretiali]] removeret.<ref>{{cite news |title=Corrections and clarifications |url=http://www.guardian.co.uk/media/2005/nov/17/pressandpublishing.corrections |publisher=The Guardian |date=2005-11-17 |accessdate=2011-04-28 }}</ref> Chomsky saepe dixit nihil nexus inter opus linguisticum sententiasque civiles eius esse, et huic rationi, bonas de rebus civilibus collocutiones perita rerum academicarum scientia egere, adversari solet. In anni [[1969]] colloquio, de nexu inter civilitate et opus suum linguisticum dixit: <blockquote> Adhuc ipse sentio quemlibet nexum tenuem esse. Eum dilatare non velim, sed mihi saltem aliquid significare puto. Cuiusdam rationibus civilibus rationibusve ad constitutionem socialem adtinentibus puto tandem in quolibet naturae humanae operumque humanorum concepto constandum esse.<ref group="conv.">"I still feel myself that there is a kind of tenuous connection. I would not want to overstate it but I think it means something to me at least. I think that anyone's political ideas or their ideas of social organization must be rooted ultimately in some concept of human nature and human needs."</ref><ref>''New Left Review'', 57, Sept. – Oct. 1969, p. 21</ref> </blockquote> Non nulli censores Chomsky hypocrisis incusaverunt cum, quamvis imperialismum militarem Americanum et Europaeanum incuset, priscae investigationes linguisticae apud MIT factae multa ex parte Americanae rei militaris pecuniam acceperant.<ref>{{Cite journal|title=Chomsky Discusses Economy, Military Hegemony|author=Ghoshroy, S.|year=2008|publisher=The Tech, 128, 51}} Available online [https://web.archive.org/web/20170216050423/http://tech.mit.edu/V128/N51/chomsky.html].</ref> Chomsky arguit, quo pecuniam a re militari CFA acceperit, eo responsabilitatem magnam ei esse factorum infas eius incusandorum et occurrendorum. [[Poena capitalis|Poenae capitali]] adversatur et contra [[Stephanus Michael Woods, Jr.|Stephani Woods]] supplicium extremum<!--"execution"--> locutus est: "Poenam capitalem habeo scelus esse omnibus circumstantiis, et cummaxime in casu Stephani Woods. Vehementer supplicio extremo Stephani Woods diei 13 Septembris 2011 adversor."<ref group="conv.">"I think the death penalty is a crime no matter what the circumstances, and it is particularly awful in the Steven Woods case. I strongly oppose the execution of Steven Woods on September 13, 2011."</ref> [[Fasciculus:Noam_Chomsky_4.JPG|thumb|Noam Chomsky acroasin gregi Occupy Harvard ferens.]] Cum series [[manifestatio]]num, [[Occupy Wall Street]] nomine, [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]] die [[17 Septembris]] [[2011]] coepta est, Chomsky approbavit (et enim [[:en:Occupy Boston|Occupy Boston]] in via allocutus est),<ref>{{cite web|author=dwgthed|url=http://www.youtube.com/watch?v=olxp34z_Mns |title=Noam Chomsky at Occupy Boston: Video 1 of 3|publisher=Youtube.com |date=23 Octobris 2011 |accessdate=15 Iunii 2012}}.</ref> scribens: <blockquote> Quisquam, qui oculos habeat apertos, gangsterismum [[Wall Street]] — immo institutionum argentariarum generaliter — severas calamitates populo Civitatum Foederatarum (et orbis terrarum) scit effecisse. Et enim semper magis sic egisse plures quam triginta annos, cum potestas oeconomica sua radicitus auxerit, una cum potestate sua civile. Hoc [[Circulus vitiosus|circulum vitiosum]] coepit, quo divitia immanis, et cum ea potestas civilis, congregata est minimam in populi partem, fractionem unius centesimae, dum reliquum semper magis id fit, quod interdum "[[Precariatus|precariatum]]" appellatur — ei, qui superesse in existentia precaria conantur. Ea quoque mala omnino fere impunite agunt — non solum [[too big to fail]] (scilicet "maiores quam ut fallant"), sed etiam "too big to jail" ("maiores quam ut incarcerentur"). ¶ Audaces et honorabiles manifestationes, quae in Wall Street aguntur, ad hanc calamitatem animadversioni publicae ferendam iuvent, et ad conatus dedicatos adducant ut ea superetur et societas melioretur.<ref group="conv.">"Anyone with eyes open knows that the gangsterism of Wall Street -- financial institutions generally -- has caused severe damage to the people of the United States (and the world). And should also know that it has been doing so increasingly for over 30 years, as their power in the economy has radically increased, and with it their political power. That has set in motion a vicious cycle that has concentrated immense wealth, and with it political power, in a tiny sector of the population, a fraction of 1%, while the rest increasingly become what is sometimes called "a precariat"—seeking to survive in a precarious existence. They also carry out these ugly activities with almost complete impunity—not only too big to fail, but also "too big to jail." ¶ The courageous and honorable protests underway in Wall Street should serve to bring this calamity to public attention, and to lead to dedicated efforts to overcome it and set the society on a more healthy course."</ref><ref>{{cite news|last=McVeigh|first=Karen|title=Occupy Wall Street activists name officer over pepper spray incident|url=http://www.guardian.co.uk/world/2011/sep/26/occupy-wall-street-police-named|accessdate=15 Iunii 2012|newspaper=The New York Times|date=26 Septembris 2011}}.</ref><ref>{{cite web|author=|url=http://occupywallst.org/article/noam-chomsky-solidarity/ |title=Noam Chomsky Announces Solidarity With #occupywallstreet |publisher=occupywallst.org |date=26 Septembris 2011 |accessdate=15 Iunii 2012}}</ref><ref>{{cite news|last=Grant|first=Drew|title=Celebrity Support for ‘Occupy Wall Street’|url=http://observer.com/2011/09/celebrity-support-for-occupy-wall-street/|accessdate=15 Iunii 2012|newspaper=New York Observer|date=30 Septembris 2011}}</ref> </blockquote> Chomsky [[Atheismus|atheus]] est.<ref>[https://web.archive.org/web/20130413030733/http://www.edge.org/discourse/bb.html#chomsky The Reality Club: BEYOND BELIEF]</ref><ref>[http://www.equaltimeforfreethought.org/2007/05/27/show-219-noam-chomsky-chomsky-on-humanism/ Show 219: Noam Chomsky – “Chomsky on Humanism” | Equal Time For Freethought | Tune in, Pay it Forward, and Question Everything!<!-- Bot generated title -->]</ref> ==== De mediis ==== Alius animi conspectus operis civilis Chomskii est analysis eius [[Media communicationis socialis|mediorum]], praesertim Civitatrum Foederatarum, structurarum et coactuum eorum, et huius partis, quam Chomsky eis agi retur, magnarum negotationum commodorumque statalium{{dubsig}} fulciendorum. ''[[Manufacturing Consent: The Political Economy of the Mass Media]]'', anni [[1988]] liber a Chomskio et [[Eduardus S. Herman|Eduardo S. Herman]] conscriptus, hanc rem penitus tractat, [[exemplar propagandae]] illud rerum nuntiarum ostendendo, una cum multis et prolixis causae studiis (''case study''), quae id testificentur. Hoc propagandae exemplar profert tales societates democraticiores quales CFA persubtilibus et placidis (''non-violent'') imperii modis uti, dissimilibus his, quibus systemata totalitariana utantur, qui viribus physicis prompte utantur ad populum cogendum. Ut inquit Chomsky, "[[Propaganda]] [[democratia]]e est id, quod [[fustis]] statui totalitariano."<ref group="conv.">"propaganda is to a democracy what the bludgeon is to a totalitarian state."</ref> Exemplar sibi vult explanare quandam [[Error systematicus|animi intentionem systematicam]] mediorum communicationis socialis, non propter hominum conspirationem, sed potius propter causas oeconomicas et structurales. Intentionem animi arguit a quinque "filtris" defluere, quae nuntiis omnibus "permeanda" sint,<ref group="conv.">"filters"; "pass through"</ref> quibusque coniectis nuntia systematice detorqueantur. Filtra diversas res notant. Primum filtrum, quod est [[:en:Concentration of media ownership|mediorum proprietas]], pleraque nuntiorum emissaria magnis corporationibus possideri. Filtrum secundum, q.e. argentarius commeatus<!--"funding"-->, emissaria maximam pecuniae partem ex [[praeconium|praeconio]] neque lectoribus obtinere, quam ob rem nuntia, quae provulgent, desideria [[mos|moresque]] negotationum resonent. Filtrum tertium, nuntiorum media institutionibus statalibus{{dubsig}} et negotationibus magnis, quippe quibus intentiones animi sint maximae, delitoribus uti. Quartum autem filtrum, q.e. critica, varios greges media propter inclinationem animi — inclinationem contrariam ei, quam Chomsky reatur esse — aggredi. Quintum filtrum tandem, q.e. normae, rationes communes esse inter relatores. (Hoc filtrum in textu originali, i.e. anni [[1988]], ad [[anticommunismus|anticommunismum]] spectabat. [[Unio Sovietica|Unione Sovietica]] tamen casa, dilatum est.) Exemplar igitur modum ostendat, quo media systema nec centralizatum<!--?--> nec conspiratioriale sed nihilo minus fortissimum forment, quo consensus delectorum creetur et disputationes publicae intra delectorum perspectivam conpingantur, simul atque adspectus [[democratia]]e teneatur. Exemplis duplicibus Chomsky Hermanque exemplar suum demonstrant, id est paribus exemplorum rerum persimilium. Exempli gratia, secundum eos, si "hostis publicus" aliquid faciat, sicut ministralem<!--?--> [[religio]]sum necare, prelum tam callide inquirat tantaque de hac re provulget, quam ut victimae "hostis publici" "dignae" habeantur; quodsi amicus eandem peioremve rem faciat, prelum efficiat ut [[fabula]]m minus malam, quam est, videatur, ita ut victimae [[Civitates Foederatae|Civitatum Americanarum]] aut cuiusdam [[status cliens|status clientis]] eius "indignae" habeantur.<ref group="conv.">"public enemy"; "worthy and unworthy victims"</ref> Inter studia causarum invenitur id, quod demonstrari solet, ut liberrimi preli exemplum optimum, quod est modus, quo media [[Bellum Vietnamiense|Belli Vietnamiensis]] [[Tet Offensive]] tractaverunt. Hac quidem in re, prelum arguunt ad delectorum causam ferendam egisse. === Scientia === Chomsky [[Scientia (ratio)|scientiam]] habet explicationis inquisitionem esse, et sententiam, eam catalogum rerum explanationumve mechanicarum esse, recusat. Quocirca maxima pars contributorum eius scientiae factorum [[hypothesis|hypotheses]] fuerunt, potius quam "inventa."<ref name="mysteries of nature">{{Cite journal | last = Chomsky | first = Noam | coauthors = | title = Mysteries of Nature: How Deeply Hidden? | journal = Journal of Philosophy | volume = 106 | issue = 4 | pages = 167–200 | publisher = | year = [[2009]] | url = | issn = 0022-362X | doi = | accessdate =}} </ref> Ergo [[logica]]e critica [[Poststructuralismus|poststructuralia]] aut [[Postmodernismus|postmoderna]] nugas esse retur: <blockquote> Multum [[vita]]e meae habui quaestiones harum similes disserans, et modis solis, quos cognovi, utens; hos hic condemnatos ut "scientia," "rationalitas," "logica," et sic porro. Symbolas igitur lego, eas sperans me adiuvaturas, ut hos fines "superem," aut fortasse cursum omnino diversum admoneant. Falsus autem sum. Fortasse solum propter fines meos sic evenit. Saepius, "oculi mei vitreantur" cum rhetoricam polysyllabam lego de [[Poststructuralismus|poststructuralismo]] et [[postmodernismus|postmodernismo]]; id, quod intellego, plerumque [[truismus]] errorve est, haec autem res solum fractio est omnium verborum. Verum est multa alia esse, quae non intellego: commentationes de rebus nuper factis in [[mathematica]] et [[physica]], exempli gratia. Adest autem discrimen. Hac in re, scio, quo modo ea intellegem, idque feci, cum mea interesset; et scio quoque earum disciplinarum homines mihi ea explanare posse, ita ut (partialem) scientiam, cui studeam, accipere possim. Contra, nemo mihi explanare posse videtur, quid posthoc postqueillud sit, nisi truismus aut error aut nugae, ita ut quo modo progrediar, nesciam.<ref group="conv.">I have spent a lot of my life working on questions such as these, using the only methods I know of; those condemned here as "science", "rationality," "logic," and so on. I therefore read the papers with some hope that they would help me "transcend" these limitations, or perhaps suggest an entirely different course. I'm afraid I was disappointed. Admittedly, that may be my own limitation. Quite regularly, "my eyes glaze over" when I read polysyllabic discourse on the themes of poststructuralism and postmodernism; what I understand is largely truism or error, but that is only a fraction of the total word count. True, there are lots of other things I don't understand: the articles in the current issues of math and physics journals, for example. But there is a difference. In the latter case, I know how to get to understand them, and have done so, in cases of particular interest to me; and I also know that people in these fields can explain the contents to me at my level, so that I can gain what (partial) understanding I may want. In contrast, no one seems to be able to explain to me why the latest post-this-and-that is (for the most part) other than truism, error, or gibberish, and I do not know how to proceed.</ref><ref name="ChomskyOtero2003">{{cite book|last1=Chomsky|first1=Noam|last2=Otero|first2=Carlos Peregrín|title=Chomsky on democracy & education|url=http://books.google.com/books?id=Y5Ouy4XoXPsC|accessdate=16 August 2011|year=[[2003]]|publisher=RoutledgeFalmer|isbn=978-0-415-92632-4|page=93}}</ref> </blockquote> Quamquam Chomsky scientiam credit magni momenti esse, ut ratio bona doceatur, scientiam non sat esse habet ut res multiplices velut res humanae intellegantur: <blockquote> Scientia de rebus persimplicibus agit, difficilesque quaestiones de eis poscit. Cum primum res multipliciores fiant, scientia ea tractare nequit. . . . Sed haec est valde intricata res: Scientia ei, quod in margine intellectus est, studet, et id, quod in margine est intellectus, simplicius esse solet. Et rare res humanas adtingit. Res humanae valde multipliciores sunt.<ref group="conv.">Science talks about very simple things, and asks hard questions about them. As soon as things become too complex, science can’t deal with them. . . . But it’s a complicated matter: Science studies what’s at the edge of understanding, and what’s at the edge of understanding is usually fairly simple. And it rarely reaches human affairs. Human affairs are way too complicated.</ref><ref>{{cite web|url=http://www.chomsky.info/debates/20060301.htm |title=Science in the Dock, Discussion with Noam Chomsky, Lawrence Krauss & Sean M. Carroll |publisher=Chomsky.info |date=2006-03-01 |accessdate=2011-08-16}}</ref> </blockquote> === Psychologia === Opus Chomskii linguisticum graviter [[psychologia]]m movit hodiernam.<ref name="UMN Cognitive Science"/> Linguistica Chomskio ramus [[Psychologia cognitiva|psychologiae cognitivae]] est; ad verum linguisticae conspectum formandum, intellectu naturae humanae et rerum mentalium opus est. Theoria eius [[Grammatica universalis|grammaticae universalis]] a multis visa est ut illius temporis [[Behaviorismus|behaviorismo]] provocatio, et consequentias graves illi scientiae tulit, cum investigaverit, quo modo liberi [[lingua]]m discant, quidque sit potestas lingua utendi. [[Fasciculus:Noam Chomsky, 2004.jpg|thumb|left|Noam Chomsky [[Vancuverium|Vancuverii]] [[Columbia Britannica|Columbiae Britannicae]] anno [[2004]]]] Anno [[1959]], Chomsky critica divulgavit libri [[B. F. Skinner]] ''[[Verbal Behavior]]'', quo Skinner res theoricas linguae, quae ad behaviorismum pertinebant, obtulerat. Is "verbal behavior" (sc. ''mores verbales'') habebat esse mores discitos, quibus sunt consecutiones propriae per aliorum mores discitos delatae. Quam ob rem conspectus morum ad communicationem adtinentium, quem liber tractabat, valde maior erat eo, quem linguistae adire solent. Skinneri disciplina circumstantias, in quibus lingua usurpatur, intuebatur; verbi gratia, discrimen functionale est inter aquam petendam et aliquid aquam dicendum et aliquem, qui aquam petat, respondendum. Ea responsorum genera functionaliter diversa, quae explicationibus diversis egebant, cum et traditionalibus linguae rationibus et psycholinguistica Chomskii disciplina dissentiebant. Chomsky explicationem functionalem ad quaestiones de actu communicativo coactam gravia credebat neglegare.<ref>Chomsky—Language and Mind, 1968.</ref> Quaestionibus operam dedit de operatione progressioneque innatarum structurarum ad [[Syntaxis|syntaxin]] pertinentium, quae possint verba et phrases adparare, cohaerescere, aptare, componere in loquellam, quae intellegatur. Chomsky in critica sua affirmavit applicationem scientificam behavioralium doctrinarum, quae de investigationibus in [[animal]]ibus factis deducuntur, severe delinquere, et superficialem esse morum verbalium humanorum explanationem, quia theoria, quae sese in condicionibus externalibus adstringat, ei, "quod compertum" sit,<ref group="conv.">"what is learned"</ref> non satis grammaticam generativam interpretetur. Chomsky exempli causa liberorum citam linguae adquisitionem usurpavit, et facultatem suam, quae cito crescat, phrasium grammaticalium creandarum, et linguae universaliter creativum usum a [[sermo patrius|locutoribus nativis]]<!--?nativis--> ostensum. Quas ob res Chomsky habet Skinneri sententiam exemplificavisse theoriae testimonio factae limitationes. Dotationem [[Genum|geneticam]] prius esse proponendam, quam mores verbales<!--?--> humani, tamquam usus linguistici et evolutionis linguisticae creativae partes, intellegi possint. Sententia quidem, secundum qualem partes linguae genimen sint facultatis innatae et universalis, Skinneri behaviorismo radicali adversatur. Chomskii anni [[1959]] scriptum critica a multis concepit, quibus interfuit illa [[Canicus MacCorquodale|Canici MacCorquodale]] anno [[1970]] vulgata, nomine ''On Chomsky's Review of Skinner's Verbal Behavior''<ref>''Journal of the Experimental Analysis of Behavior,'' volumen 13, pp. 83–99.</ref> (scilicet "De Chomskii Iudicio Verbalium Morum Skinneri"). Canici MacCorquodale argumentum gravi modo a Nathan Stemmer expassum est in anni [[1990]] symbola, ''Skinner's Verbal Behavior, Chomsky's review, and mentalism''<ref>''Journal of the Experimental Analysis of Behavior,'' volumen 54, pp. 307–319.</ref> (sc. "De Skinneri Moribus Verbalibus, criticis Chomskii, mentalismoque"). Haec et similia critica non nulla disputaverunt, quae extra psychologiam behavioralem non dici solent, tamquam Chomsky parum behavioralismum, dissimilitudinemve inter behavioralismum Skinnerianum varietatesque eius alias, intellegere, ideoque in multis graviter erravisse. Critici critica Chomskiana ceterum censent fefellisse in eo, quod demonstrandum, demonstrando, et in opere Skinneri aliorumque detorquerendo, rebus extra contextum citandis.<ref>[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2774611/?tool=pmcentrez Journal citation PMC2774611 - An Underdiscussed Aspect of Chomsky (1959)]</ref> Chomsky critica sua dicit ad modum directa esse, quo Skinneri psychologiae behavioralis typus "in Quineano empirismo philosophiaeque naturalizatione" usurpatus esset.<ref group="conv.">"was being used in Quinean empiricism and naturalization of philosophy"</ref><ref>Barsky (1997), {{cite web|url=http://cognet.mit.edu/library/books/chomsky/chomsky/3/2.html |title=Chapter 3|accessdate=2007-09-04}}.</ref> Postulatum est, critica Chomskii methodologiae et assumptionum Skinneri "[[Res novae cognitivae|rebus novis cognitivis]]" ("cognitive revolution") viam delapidavisse, quae est conversio in rebus psychologicis Americanis inter annos 1950 et 1970 facta, ut potius cognitivae essent quam behaviorales. In ''Cartesian Linguistics'' anni [[1966]] opere suo (sc. "Linguistica [[Renatus Cartesius|Cartesiana]]"), et enim in operibus consequentibus, Chomsky explanationem linguisticarum hominis facultatum ostendit, quae exemplar facta est, quod et hodie non nullis psychologicis rebus scrutandis adhibetur. Multae rationes hodiernae ad modum, quo mens munere suo fungatur, pertinentes, ex scriptis Chomskii nobis venerunt. Hae rationes sunt tres. * Mentem "cognitivam" esse, mentem id est re vera status mentales, sententias, dubia, et sic porro, continere. * Plerasque ex gravibus linguae et mentis virtutibus innatas esse. Adquisitionem linguae et progressionem exire pronitate innata, quae rerum externarum experientia incipiatur. Nexus inter innatam humanam linguae abilitatem et hereditatem causa fuit eminens in Chomskii et [[Ioannes Piaget|Ioannis Piaget]] disputatione, apud [[Regalis Mons|Regalem Montem]] anno [[1975]] habitam.<ref>''Language and Learning: The Debate between Jean Piaget and Noam Chomsky'' (Harvard University Press, 1980).</ref> Quamquam nexus inter compositionem [[Genum|geneticam]] hominis et linguae abilitatem illo tempore et postea conlatus est, longe adhuc ab geneticis linguae humanae fundamentis intellengendis absumus. Opus de exemplari stabilitationis selectivae [[Synapsis chemica|synapsium]] deductum ab [[Ioannes Petrus Changeux|Ioanne Petro Changeux]], Philippe Courrège, [[Antonius Danchin|Antonioque Danchin]] factum,<ref> {{Cite journal |doi=10.1073/pnas.70.10.2974 |author=Changeux, Jean-Pierre; Courrége, Philippe; Danchin, Antoine |title=A Theory of the Epigenesis of Neuronal Networks by Selective Stabilization of Synapses |publisher=PNAS |pages=2974–8 |date=October [[1973]] |issue=10 | volume=70 |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America |pmid=4517949 |pmc=427150}} </ref> et recentius theoria et experientia ab [[Iacobus Mehler|Iacobo Mehler]] et [[Stanislas Dehaene]] confirmatum, praesertim quod ad [[Cognitio numerica|cognitionem numericam]] (''numerical cognition'') adtinet, "nativismo" Chomskiano adiuvat. De genere legum, quae nexus [[neuron]]ales componerent ad linguam admittendam, [[nihil]] ostendit. Psychologi consequentes "nativistam" thesin illam ultra linguam tetenderunt. * "[[Modularitas Mentis|Modularitatis]]" conceptum, cognitivam ad mentis architecturam spectans. Mentem diversorum et inter se agentium et specialium (''specialised'') subsystematum esse. Quod acriter de ratione, qua ulla res in mente sita processibus cognitivis adtingi possit, discrepat. == Disputationes == [[Fasciculus:Noam Chomsky WSF - 2003.jpg|thumb|Chomsky apud [[Forum Sociale Mundi]] ([[Portus Alacer in Brasilia|Portu Alacro]] in urbe) anno 2003 sermocinatur.]] Chomsky suas sententias de [[philosophia]], [[linguistica]], [[civilitas|civilitate]] disputare solet.<ref name="szabo"/> Id fecit cum [[Ioannes Piaget|Ioanne Piaget]],<ref>Massimo Piatelli-Palmarini, ed., ''Language and Learning: The Debate Between Jean Piaget and Noam Chomsky'' (Routledge, 1975).</ref> [[Michael Foucault|Michaele Foucault]],<ref>{{cite web|author=|url=http://www.chomsky.info/debates/1971xxxx.htm |title='&#39;The Chomsky–Foucault Debate: On Human Nature'&#39; |publisher=Chomsky.info |date= |accessdate=2011-08-16}}.</ref> [[Gulielmus F. Buckley, Jr.|Gulielmo F. Buckley, Jr.]],<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=VYlMEVTa-PI William F. Buckley vs. Noam Chomsky], YouTube.</ref> [[Christophorus Hitchens|Christophoro Hitchens]],<ref>Noam Chomsky "[https://web.archive.org/web/20110629132011/http://www.counterpunch.org/chomskybomb.html A Quick Reaction]", ''Counterpunch'' September 12, 2001.</ref><ref>Christopher Hitchens, "[https://web.archive.org/web/20130325182025/http://www.thenation.com/doc/20011008/hitchens Against Rationalization: Minority Report]", ''The Nation'', [[24 Septembris]] [[2001]].</ref><ref>Christopher Hitchens, "[https://web.archive.org/web/20130325182015/http://www.thenation.com/doc/20011008/hitchens20010924 Of Sin, the Left & Islamic Fascism]", ''The Nation'', [[2001]].</ref><ref>Noam Chomsky, "[https://web.archive.org/web/20130325181955/http://www.thenation.com/doc/20011015/chomsky20011001 Reply to Hitchens]", ''The Nation'', [[2001]].</ref><ref>Christopher Hitchens, "[https://web.archive.org/web/20130325182036/http://www.thenation.com/doc/20011015/hitchens20011004 A Rejoinder to Noam Chomsky]", ''The Nation'', 2001.</ref><ref>Noam Chomsky, "[https://web.archive.org/web/20130325182005/http://www.thenation.com/doc/20011015/chomsky20011004 Reply to Hitchens' 'Rejoinder']", ''The Nation'', [[2001]].</ref> [[Georgius Lakoff|Georgio Lakoff]],<ref>{{cite web|url=http://www.nybooks.com/articles/archives/1973/jul/19/chomsky-replies/ |title=The New York Review of Books, "Chomsky Replies", 1973 20;12 |publisher=Nybooks.com |date= |accessdate=2011-08-16}}.</ref> [[Richardus Perle|Richardo Perle]],<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=KNAGE9rLFRg Chomsky vs. Perle], YouTube.</ref> [[Hilarius Putnam|Hilario Putnam]],<ref>[https://web.archive.org/web/20110511153421/http://blip.tv/file/420305 Hilary Putnam, "Externalism: Its Motivation and Its Critics"], Harvard University, 2007.</ref> [[Willard Van Orman Quine|Willard Quine]],<ref>K. U. Leuven, [https://web.archive.org/web/20170807035109/http://www.researchportal.be/en/project/an-epistemological-reading-of-the-debate-between-quine-and-chomsky--(KUL_3H050619)/ "An Epistemological Reading of the Debate between Quine and Chomsky"], October 2003.</ref> [[Alanus Dershowitz|Alanoque Dershowitz]].<ref>[http://www.democracynow.org/2005/12/23/noam_chomsky_v_alan_dershowitz_a "Noam Chomsky v. Alan Dershowitz: A Debate on the Israeli-Palestinian Conflict"], Democracy Now!, [[23 Decembris]] [[2005]].</ref> Modo loquendi suo propter taeditudinem incusato, inquit Chomky, "locutor taediosus sum hocque mihi placet . . . non credo multos personae, quidcumque sit illa, allici . . . controversiis student, et controversiis student nam sunt magni momenti."<ref group="conv.">"I'm a boring speaker and I like it that way. . . . I doubt that people are attracted to whatever the persona is. . . . People are interested in the issues, and they're interested in the issues because they are important."</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dvdverdict.com/reviews/chomskyrebel.php |title=Chomsky Rebel |publisher=Dvdverdict.com |date=2005-05-16 |accessdate=2011-08-16}}.</ref> "Eloquentia superficiali, motu animi et sic porro circumagi nolumus."<ref group="conv.">"We don't want to be swayed by superficial eloquence, by emotion and so on."</ref><ref>Noam Chomsky, [https://web.archive.org/web/20150923203125/http://www.chomsky.info/interviews/19990120.htm "False, False, False, and False: Noam Chomsky interviewed by Ray Suarez"], [[20 Ianuarii]] [[1999]] ''Chomsky.info.''</ref> == Auctoritas == Exemplaria Chomskiana fundamenti theoretici causa in multis disciplinis adhibentur. [[Hierarchia Chomskiana]] doceri simplicibus in [[informatica]]e cursibus solet, cum generum variorum [[Lingua formalis|linguarum formalium]] offerat conspectum. Haec hierarchia in rebus [[mathematica|mathematicis]] quoque conferri potest<ref>{{cite web |last=Sakharov|first=Alex|title=Grammar|publisher=MathWorld|date=[[12 Maii]] [[2003]]|url=http://mathworld.wolfram.com/Grammar.html|accessdate=2007-09-04}}.</ref> studiaque inter mathematicos citavit, praesertim [[Combinatoria|combinatores]]. Argumenta [[psychologia evolutionaris|psychologiae evolutionaris]] non nulla ab exquaesitionis proventibus suae oriuntur.<ref>{{cite web |title=Lecture 6: Evolutionary Psychology, Problem Solving, and 'Machiavellian' Intelligence|publisher=Massey University|work=School of Psychology|year=[[1996]]|url=http://evolution.massey.ac.nz/lecture6/lect600.htm|accessdate=2007-09-04 |archiveurl = http://web.archive.org/web/20070117055247/http://evolution.massey.ac.nz/lecture6/lect600.htm |archivedate = [[17 Ianuarii]] [[2007]]}}.</ref> [[Nicolaus K. Jerne]], anni [[1984]] [[Praemium Nobelianum|Praemii Nobeliani]] [[Praemium Nobelianum physiologiae et medicinae|physiologiae et medicinae]] laureatus, exemplare generativo Chomskii usus est ut [[systema immunitatis]] humanum explicaret coaequando "grammaticae generativae constituta … una cum proprietatibus compositionis [[Proteinum|proteinorum]] variis."<ref group="conv.">"components of a generative grammar . . . with various features of protein structures"</ref> Titulus Nicolai Jerne acroasis Nobelianae [[Holmia]]e datae erat "De Grammatica Generativa Systematis Immunitatis."<ref group="conv.">"The Generative Grammar of the Immune System"</ref> [[Nim Chimpsky]], [[Pan (genus)|pan]] studii causa de [[animal]]ium adeptione linguistica apud [[Universitas Columbiana|Universitatem Columbianam]] habitum, e Chomskio appellatus est (''pan'' [[Lingua Anglica|Anglice]] dicitur ''chimp'') cum Chomsky adeptionem linguisticam haberet facultatem solummodo humanam esse. [[Donaldus Knuth]], informaticae peritus, inquit, "Me fateor mecum apportavisse Noam Chomskii librum ''[[Syntactic Structures]]'' in [[Luna mellis|lunam mellis]] meam anno [[1961]]. . . . Ecce res mirabilis: doctrina linguarum mathematica, in qua [[programmatura|programmatoris]] intuitu uti potuerim!"<ref group="conv.">"I must admit to taking a copy of Noam Chomsky's Syntactic Structures along with me on my honeymoon in 1961. … Here was a marvelous thing: a mathematical theory of language in which I could use a computer programmer's intuition!"</ref><ref name="Knuth">{{citation |last=Knuth | |first=Donald | |authorlink= Donald Knuth |title=Selected Papers on Computer Languages |series=CSLI Lecture Notes |url=http://www-cs-faculty.stanford.edu/~knuth/cl.html |year=[[2003]] | |publisher=Center for the Study of Language and Information |location=Stanfordiae Californiae}}</ref> Inter [[linguista]]s quos opera Chomskiana movent est [[Andreas Carnie]]. == Academica facta, praemia, honores == Anno [[1969|1969 ineunte]], [[Acroases Ioannis Lockii]] apud [[Universitas Oxoniensis|Universitatem Oxoniensem]] egit; mense Ianuario [[1970]], Acroasin Memorialem [[Bertrandus Russell|Bertrandi Russell]] apud [[Universitas Cantabrigiensis|Universitas Cantabrigiensem]]; anno [[1972]], Acroasin Memorialem [[Jawaharlal Nehru|Nehru]] [[Dellium Novum|Dellii Novi]]; anno [[1977]], Acroasin Huizinga [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]; anno [[1988]] [[Acroases Massey]] apud [[Universitas Torontonensis|Universitatem Torontonensem]], "Necessary Illusions: Thought Control in Democratic Societies" nomine; anno [[1997]], Acroasin Memorialem Davie de [[Libertas philosophandi|Libertate Philosophandi]] [[Civitas Capitis|Civitate Capitis]];<ref>{{cite web|url=http://www.uct.ac.za/mondaypaper/archives/?id=4104 |title=Van Zyl Slabbert to present TB Davie Memorial Lecture |publisher=Uct.ac.za |date=[[13 Octobris]] [[2003]] |accessdate=2011-08-16}}.</ref> inter multa alia.<ref>[http://mitworld.mit.edu/video/403/ The Current Crisis in the Middle East: About the Lecture]. ''MIT World''.</ref> Chomsky multos [[gradus honoris causa]] ab [[universitas|universitatibus]] totum per orbem terrarum accepit, inter quas: {{div col|cols=4}} * [[Universitas Londiniensis]] * [[Universitas Chicaginiensis]] * [[Universitas Chicaginiensis Loyola]] * [[Collegium Swarthmore]] * [[Universitas Dellii]] * [[Collegium Bard]] * [[Universitas Massachusettensium]] * [[Universitas Pennsylvaniensis]] * [[Universitas Georgiopolitana]] * [[Collegium Amherstensis]] * [[Universitas Cantabrigiensis]] * [[Universitas Coloratensis]]<ref>{{cite web|url=https://www.cu.edu/regents/Awards/AwardsMaster.htm |title=CU Regents |publisher=Cu.edu|accessdate=2011-08-16}}</ref> * [[Universitas Bonaeropolitana]] * [[Universitas McGill]] * [[Rovira i Virgili University]]{{dubsig}} * [[Universitas Columbiana]] * [[Universitas Villae Novae]] * [[University of Connecticut]] * [[University of Maine]] * [[Schola Normalis Superior Pisarum]] * [[University of Western Ontario]] * [[Universitas Torontonensis]] * [[Universitas Harvardiana]] * [[Universitas Tsiliensis]]{{dubsig}} * [[Alma Mater Studiorum]] Bononiensis * [[Universidad de La Frontera]]{{dubsig}} * [[Universitas Calcuttensis]] * [[Universitas Civitatis Colombiae]] * [[Universitas Bruxellensis]] * [[Santo Domingo Institute of Technology]]{{dubsig}} * [[Universitas Upsaliensis]] * [[Universitas Athenarum]] * [[Universitas Cypri]] * [[Universitas Civitatis Connecticutae Mediae]] * [[Universitas Nationalis Autonoma Mexici]] (UNAM) * [[Universitas Pechini]]<ref>{{cite web|url=http://english.pku.edu.cn/News_Events/News/Campus/6797.htm |title=Welcome to Peking University |publisher=English.pku.edu.cn |date=2010-08-13 |accessdate=2011-08-16}}</ref> * [[Universitas Civitatis Tsing Hua]]{{dubsig}}<ref>{{cite web|url=http://www.chinatoday.com.cn/ctenglish/se/txt/2010-08/23/content_293243.htm |title=Noam Chomsky Lectured in Beijing |publisher=Chinatoday.com.cn |date=2010-12-12 |accessdate=2011-08-16}}</ref> {{div col end}} Socius est [[Academia Americana Artium et Scientiarum|Academiae Americanae Artium et Scientiarum]], [[Civitatum Foederatarum Academia Nationalis Scientiarum|Academiae Nationalis Civitatum Foederatarum Scientiarum]], [[Societas Philosophica Americana|Societatis Philosophicae Americanae]], [[Academia Serbiana Scientiarum et Artium|Academiae Serbianae Scientiarum et Artium]] in Facultate Scientiarum Socialium,<ref>[https://web.archive.org/web/20171110171401/http://www.sanu.ac.rs/english/Clanstvo/Clanstvo.aspx?arg=odeljenja,06 Serbian Academy of Sciences and Arts - Department of Social Sciences members] Accessum [[11 Februarii]] [[2012]].</ref> necnon aliarum societatum in Civitatibus Foederatis forasque fundatarum. [[Societas Psychologica Americana|Societatis Psychologicae Americanae]] Praemium Contributi Scientifici Excellentis<ref group="conv.">"Distinguished Scientific Contribution Award."</ref> accepit, [[Praemium Kyoti]] in Scientiis Fundamentalibus, Insigne Helmholtz,<ref group="conv.">"Helmholtz Medal."</ref> Praemium Dorotheae Eldridge Pacificatoris,<ref group="conv.">"Dorothy Eldridge Peacemaker Award."</ref> anni [[1999]] Insigne Beniamini Franklinii in Scientiis Informaticis Cognitivisque.<ref group="conv.">"Benjamin Franklin Medal in Computer and Cognitive Science."</ref><ref>{{cite web|url=http://www.chomsky.info/bios/2002----.htm |title=Noam Chomsky, MIT Linguistics Program |publisher=Chomsky.info |date=1928-12-07 |accessdate=2011-08-16}}</ref> Bis (annibus [[1987]] et [[1989]]) [[Orwell Award]] accepit, Concilio Nationali Doctorum Linguae Anglicae datum, propter "contributa excellentia honestati et claritati sermonis publici facta."<ref group="conv.">"The National Council of Teachers of English"; "Distinguished Contributions to Honesty and Clarity in Public Language"</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ncte.org/library/NCTEFiles/Involved/Volunteer/Appointed%20Groups/Past_Recipients_Orwell_Award.pdf |title=Past Recipients of the NCTE Orwell Award |format=PDF |date= |accessdate=[[16 Augusti]] [[2011]]}}</ref> Anno [[2005]], Chomsky honorarium accepit consortium<ref group="conv.">"honorary fellowship"</ref> [[Societas Litteraria et Historica (University College Dublin)|Societatis Litterariae et Historicae]];<ref>{{cite web|url=http://soundtracksforthem.com/blog/?p=81 |title=Interviews Polathicks/Society » Interview: Noam Chomsky Speaks Out On Education and Power |publisher=Soundtracksforthem |date=[[20 Septembria]] [[2005]] |accessdate=2011-08-16}}.</ref> anno 2007, [[Universitas Upsaliensis|Universitatis Upsaliensis]] ([[Suecia]]e) Gradum Honorarium Doctoris in commemoratione [[Carolus Linnaeus|Caroli Linnaei]];<ref group="conv.">"Honorary Doctor's degree in commemoration of Carolus Linnaeus."</ref><ref>{{cite web |title=Uppsala University’s Honorary Doctorates in Commemoration of Linnaeus|publisher=[[Uppsala University]]|date=2007-02-13|url=http://info.uu.se/press.nsf/pm/uppsala.universitys.id0AC.html|accessdate=2007-09-04}}</ref> mense Februario [[2008]], Insigne Praesidentis Societatis Litterariae et Disputationum<ref group="conv.">"President's Medal"; "Literary and Debating Society."</ref> a [[National University of Ireland, Galway]].<ref>https://web.archive.org/web/20110511134531/http://www.literaryanddebating.com/press/80-archbishop-desmond-tutu-to-speak-to-litndeb; excerpt:the Literary and Debating Society’s President’s Medal, the society’s achievement award, [has] been won in the past by the likes of Noam Chomsky, Senator Mike Gravel, Congressman Bruce Morrison, journalist Fintan O’Toole and, playwright, Tom Murphy.</ref> Ex anno [[2009]] honorarius socius est societatis [[IAPTI]].<ref>{{cite web|url=http://www.aipti.org/eng/honorary_members/ |title=Noam Chomsky, honorary member of IAPTI |publisher=Aipti.org |accessdate=2011-08-16}}.</ref> Anno [[2010]], Chomsky Praemium [[Ericus Fromm|Erici Fromm]] [[Stutgardia]]e in [[Germania]] accepit.<ref>{{cite web|url=http://www.erich-fromm.de/biophil/en/index.php?option=com_content&view=article&id=190:the-2010-erich-fromm-prize-to-noam-chomsky&catid=54:latest-news |title=The 2010 Erich Fromm Prize to Noam Chomsky |accessdate=2010-04-05 |date=2010-01-16 |publisher=International Erich Fromm Society}}.</ref> Mense Aprili eiusdem anni, Chomsky tertius scholasticus factus est, qui [[Universitas of Wisconsin–Madison|Universitatis of Wisconsin–Madison]] A.E. Havens Center's Award for Lifetime Contribution to Critical Scholarship admiserit.<ref>{{cite web|url=http://www.news.wisc.edu/17889 |title=Author, activist Noam Chomsky to receive award |publisher=News.wisc.edu |date=2010-03-29 |accessdate=2011-08-16}}.</ref> [[Numerus Erdős]] eius est [[quattuor]].<ref>{{cite web|title=Some Famous People with Finite Erdös Numbers|url=http://www.oakland.edu/enp/erdpaths/|work=The Erdös Number Project|publisher=Oakland University|accessdate=[[18 Septembris]] [[2011]]}}.</ref> Suffragium in [[The 2005 Global Intellectuals Poll]], [[periodicum|periodico]] Britannico ''[[Prospect (periodicum)|Prospect]]'' facto, habuit Chomsky principem [[Intellectualis publicus|intellectualem publicum]] esse. De hac re inquit ille: "Suffragiis non do multam operam."<ref group="conv.">"I don't pay a lot of attention to polls."</ref><ref> {{cite web |title=Chomsky named top intellectual: British poll |publisher=Breitbart.com |date=2005-10-18 |url=http://www.breitbart.com/news/2005/10/18/051018152652.77esbn1j.html |accessdate=2007-09-04}} </ref> In indice "Heroes nostrae aetatis"<ref group="conv.">"Heroes or our time"</ref> anni [[2006]] periodico ''[[New Statesman]]'' facto, qui quoque suffragio compositus est, Chomsky septimum locum habuit.<ref>{{cite web |last=Cowley |first=Jason |title=Heroes of Our Time |publisher=''[[New Statesman]]'' |date=2006-05-22 |url=http://www.newstatesman.com/200605220016 |accessdate=2007-09-04}}</ref> [[Viggo Mortensen]] [[histrio]] Americanus, una cum [[Buckethead]] citharista ''[[avant-garde]]'', album anno 2006 divulgatum, ''[[Pandemoniumfromamerica]]'' appellatum, Chomskio consecraverunt.<ref>{{cite web|title=Viggo Mortensen's Spoken Word & Music CDs|url=http://www.viggofanbase.com/cds/#pfa|publisher=Viggo Fan Base}}</ref> Die [[22 Ianuarii]] [[2010]] spectaculum honorarium Chomskio datum est in [[Auditorium Kresge|Auditorio Kresge]] apud MIT.<ref>{{cite web|url=http://www.edwardmanukyan.com/concerts/chomsky_tribute.html |title=Noam Chomsky Honorary Concert |publisher=Edwardmanukyan.com |accessdate=2011-08-16}}.</ref><ref> {{cite news |last=Weininger |first=David |title=Chomsky Tribute |publisher=Boston Globe |date=2010-01-21 |url=http://www.boston.com/ae/music/articles/2010/01/22/fours_a_charm_for_parker_quartet/ |accessdate=2010-03-16}}</ref> Spectaculum, cui adfuerunt Chomsky et sui, musica ab [[Eduardus Manukyan|Eduardo Manukyan]] confecta usum est et orationibus a Chomskii collegis factis, inter quos [[David Pesetsky]] ex [[MIT]] et [[Gennaro Chierchia]], capite facultatis linguisticae in [[Universitas Harvardiana|Universitate Harvardiana]]. Mense Iunio [[2011]], Chomsky [[Sydney Peace Prize]] accepit propter eius "indeficientem virtutem, criticam potestatis analysin, humanorum promotionem iurum."<ref group="conv.">"unfailing courage, critical analysis of power and promotion of human rights"</ref><ref>{{cite web|url=http://www.smh.com.au/entertainment/books/controversy-dogs-chomsky-as-he-accepts-sydney-peace-prize-20110601-1fgqf.html#ixzz1O7yqP75P |title=Controversy dogs Chomsky as he accepts Sydney Peace Prize |publisher=Smh.com.au |date=2011-06-02 |accessdate=2011-08-16}}.</ref> Anno [[2011]], in periodici [[IEEE Intelligent Systems]] ''[[Intellegentia artificialis|AI]]'s Hall of Fame'' positus est propter "contributa ponderosa agro [[Intellegentia artificialis|intellegentiae artificialis]] et systematum intellegentium facta."<ref group="conv.">"significant contributions to the field of AI and intelligent systems"</ref><ref>{{Cite journal | doi = 10.1109/MIS.2011.64 | title = AI's Hall of Fame | url = http://www.computer.org/cms/Computer.org/ComputingNow/homepage/2011/0811/rW_IS_AIsHallofFame.pdf | journal = [[IEEE Intelligent Systems]] | publisher = [[IEEE Computer Society]] | volume = 26 | issue = 4 | pages = 5–15 | year = 2011 }}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.digitaljournal.com/pr/399442 |title=IEEE Computer Society Magazine Honors Artificial Intelligence Leaders |newspaper=[[DigitalJournal.com]] |date=[[24 Augusti]] [[2011]] |accessdate=[[18 Septembris]] [[2011]] }} Press release source: ''[[PRWeb]]'' ([[Vocus]]).</ref> == Bibliographia == {{Main|Bibliographia Noam Chomsky}} <!--Nolite bibliographiam hic augere, sed potius commentationem "Bibliographia Noam Chomsky" incipere.--> ; Opera scientifica potiora * 1957 : ''Syntactic Structures''. Hagae Comitum: Mouton * 1959 : "[https://web.archive.org/web/20150929070654/http://www.chomsky.info/articles/1967----.htm ''Verbal behavior'' by B. F. Skinner]": recensio in ''Language'' vol. 35 pp. 26–58 * 1965 : ''Aspects of the Theory of Syntax''. Cantabrigiae Massachusettensium: MIT Press * 1966 : ''Cartesian Linguistics: A Chapter in the History of Rationalist Thought'' * 1968 : ''Language and Mind''. Novi Eboraci: Harcourt Brace & World * 1968 (cum [[Morris Halle]]) : ''The Sound Pattern of English''. Novi Eboraci: Harper & Row * 1981 : ''Lectures on Government and Binding'' * 1986 : ''Knowledge of Language. Its Nature, Origin and Use'' * 1993 : ''Language and Thought'' * 1995 : ''The Minimalist Program'' ; Opera politica potiora * 1967 : "[http://www.nybooks.com/articles/archives/1967/feb/23/a-special-supplement-the-responsibility-of-intelle/ The Responsibility of Intellectuals]" in ''[[New York Review of Books]]'' vol. 8 no. 3 (23 Feb. 1967) * 1969 : ''American Power and the New Mandarins. Historical and Political Essays''. Novi Eboraci: Pantheon * 1971 : ''Problems of Knowledge and Freedom. The Russell Lectures''. Novi Eboraci: Pantheon * 1973 divulgandum, ab editore retractum : ''[https://web.archive.org/web/20040611022032/http://mass-multi-media.com/CRV Counter-Revolutionary Violence: Bloodbaths in Fact & Propaganda]'' * 1979 (cum Edward S. Herman) : ''The Political Economics of Human Rights''. 2 voll. Bostoniae: South End Press * 1983 : ''The Fateful Triangle. The United States, Israel and the Palestinians'' * 1987 : ''On power and ideology: the Managua lectures''. Bostoniae: South End Press {{Google Books|Ot6pRjxv2ykC|Paginae selectae}} * 1988 : ''Language and Politics''. Monte Regio: Black Rose * 1988 (cum Edward S. Herman) : ''Manufacturing Consent: The Political Economy of the Mass Media''. Novi Eboraci: Pantheon * 1989 : ''Necessary Illusions: Thought Control in Democratic Societies''. Bostoniae: South End Press * 1992 : ''Deterring Democracy''. Novi Eboraci: Hill and Wang * 1996 : ''Powers and Prospects: Reflections on Human Nature and the Social Order''. Bostoniae: South End Press [http://dwardmac.pitzer.edu/anarchist_archives/chomsky/powerandprospects.pdf Textus interretialis] * 2000 : ''Rogue States: The Rule of Force in World Affairs''. Bostoniae: South End Press * 2001 : ''9-11''. Novi Eboraci: Seven Stories Press * 2003 : ''Hegemony or Survival''. Novi Eboraci: Metropolitan Books * 2006 : ''Failed States. The Abuse of Power and the Assault on Democracy''. Novi Eboraci: Metropolitan Books * 2008 (editore Anthony Arnove) : ''The Essential Chomsky''. Novi Eboraci: Vintage ; De vita et opere * {{Cite book|last=Barsky |first=Robert F. |authorlink=Robertus Barsky |year=1997 |title=Noam Chomsky: A Life of Dissent |location=Cambridge, MA |publisher=[[MIT Press]] |isbn=978-0-262-02418-1}} * {{Cite web|last=Kreisler |first=Harry |day=22 |month= March |year= 2002 |title=Activism, Anarchism, and Power: Conversation with Noam Chomsky |url=http://globetrotter.berkeley.edu/people2/Chomsky/chomsky-con1.html |work=Conversations with History |publisher=Institute of International Studies, UC Berkeley}} * {{Cite book|last=Lyons |first=John |authorlink=John Lyons (linguist) |year=1978 |title=Noam Chomsky ''(revised edition)'' |location=Harmondsworth |publisher=[[Penguin Books]] |isbn=978-0-140-04370-9}} * Pateman, Barry, ed. (2005). ''Chomsky on anarchism''. AK Press. ISBN 978-1-904859-20-8. * {{Cite book|last=Poole|first=Geoffrey|year=2005|chapter=Noam Chomsky|title=''In Siobhan Chapman and Christopher Routledge, eds.,'' Key Thinkers in Linguistics and the Philosophy of Language ''(pp.&nbsp;53–59)''|location=Edinburgh|publisher=[[Edinburgh University Press]]|isbn=978-0-748-61757-9}} * Piatelli-Palmarini, Massimo, ed. (1975). ''Language and Learning: The Debate Between Jean Piaget and Noam Chomsky''. Londinii: Routledge * {{Cite journal|last=Rabbani|first=Mouin|authorlink=Mouin Rabbani|year=2012|title=Reflections on a Lifetime of Engagement with Zionism, the Palestine Question, and American Empire: An Interview with Noam Chomsky|url=http://www.palestine-studies.org/journals.aspx?id=11394&jid=1&href=fulltext|journal=[[Journal of Palestine Studies]]|volume=41|issue=3|pages=92–120|doi=10.1525/jps.2012.XLI.3.92}} == Cinematographia == {{div col|2}} * ''[[Manufacturing Consent: Noam Chomsky and the Media]]'', [[Moderator cinematographicus|Moderatores]]: [[Marcus Achbar]] et [[Petrus Wintonick]] (1992) * ''Last Party 2000'', Moderatrices: Rebecca Chaiklin et Donovan Leitch (2001) * ''Power and Terror: Noam Chomsky in Our Times'', Moderator: Ioannes Junkerman (2002) * ''Distorted Morality—America's War On Terror?'', Moderator: Ioannes Junkerman (2003) * ''Noam Chomsky: Rebel Without a Pause'' (TV), Moderator: Gulielmus Pascoe (2003) * ''[[The Corporation (film)|The Corporation]]'', Moderatores: Marcus Achbar et [[Jennifer Abbott]]; Writer: [[Joel Bakan]] (2003) * ''[[Peace, Propaganda & the Promised Land]]'', Moderatores: [[Sut Jhally]] et [[Bathsheba Ratzkoff]] (2004) * ''On Power, Dissent and Racism: A discussion with Noam Chomsky'', Journalist: Nicolas Rossier; Producers: Eli Choukri, Baraka Productions (2004) * ''[[Lake of Fire (film)|Lake of Fire]]'', Moderator: [[Antonius Kaye (moderator)|Antonius Kaye]] (2006) * ''[[American Feud: A History of Conservatives and Liberals]]'', Moderator: [[Ricardus Hall]] (2008) * ''Chomsky & Cie'' Moderator: [[Oliviarius Azam]] (2008) * ''[[An Inconvenient Tax]]'', Moderator: Christopher P. Marshall (2009) * ''The Money Fix,'' Moderator: Alanus Rosenblith (2009) * ''[[Pax Americana and the Weaponization of Space]]'', Moderator: [[Dionysius Delestrac]] (2010) * ''Article 12: Waking up in a surveillance society'', Moderator: Ioannes Emmanuel Biaiñ (2010) {{div col end}} {{NexInt}} * "[[Colorless green ideas sleep furiously]]" * ''[[Educating Eve]]'' * [[Scientia cognitiva]] == Notae == <references /> === Citationes Latine conversae === <references group="conv." /> == Nexus externi == {{Fontes biographici}} {{CommuniaCat|Noam Chomsky}} * [[wikinews:Interview with US political activist and philosopher Noam Chomsky]] * [http://www.chomsky.info/ chomsky.info De Chomsky] apud www.chomsky.info * [https://web.archive.org/web/20070210081306/http://web.mit.edu/linguistics/www/chomsky.home.html Noam Chomsky] apud web.mit.edu ([[Massachusettense Institutum Technologiae|MIT]]) * {{Dmoz|Science/Social_Sciences/Linguistics/People/Chomsky%2C_Noam/}} * [http://libcom.org/tags/noam-chomsky Commentationes Noam Chomsky,] apud libcom.org * [https://web.archive.org/web/20120216234439/http://www.democracynow.org/tags/noam_chomsky Noam Chomsky,] apud www.democracynow.org ([[Democracy Now!]]) * [http://www.guardian.co.uk/profile/noamchomsky Column archive,] apud www.guardian.co.uk (''[[The Guardian]]'') * [http://www.c-span.org/person/?noamchomsky Adspectus] apud ''C-SPAN'' ** [http://www.c-spanvideo.org/program/Chom ''In Depth,''] colloquium cum Chomsky, die [[1 Iunii]] [[2003]] * {{Charlie Rose view|440}} * {{IMDb name|0159008|Noam Chomskio}} * {{Worldcat id|lccn-n79-104267}} * {{ZSpace|noamchomsky}} * [https://web.archive.org/web/20080412095048/http://anarchismtoday.org/News/topic=12.html Commentationes] et [https://web.archive.org/web/20121105045532/http://anarchismtoday.org/DF_Multimedia/categoryby=17.html visifica] quibus interest Noam Chomsky apud [http://AnarchismToday.org/ AnarchismToday.org] * {{Guardiantopic|world/noam-chomsky}} * {{JPosttopic|Noam_Chomsky}} * {{NYTtopic|people/c/noam_chomsky}} * {{MathGenealogy|id=82231}} * {{AIGenealogy|id=5973}} * {{Perlentaucher|noam-chomsky|a|Noam Chomskio}} ;Colloquia et acroases * [https://web.archive.org/web/20081211210426/http://www.radio4all.net/index.php?op=search&nav=&session=&searchtext=chomsky Talks by Noam Chomsky] apud www.radio4all.net ([[Radio4all.net|A-Infos Radio Project]]) * [https://web.archive.org/web/20120304085842/http://www.paroledechercheurs.net/spip.php?article765 Colloquium de iuribus humanis a scholasticis factum (cum subtitulis Anglicis et Francogallicis) – 2009,] apud www.paroledechercheurs.net * [http://www.archive.org/search.php?query=chomsky Chomsky media files,] apud www.archive.org ([[Internet Archive]]) * [http://www.newstatesman.com/international-politics/2010/09/war-crimes-interview-obama Noam Chomsky,] colloquium ab Alyssa McDonald factum in ''[[New Statesman]]'', mense Septembro 2010, apud www.newstatesman.com * [http://therealnews.com/t2/index.php?option=com_content&task=view&id=33&Itemid=74&jumival=638 Colloquia] Noam Chomsky in [[The Real News]] (TRNN) * [https://web.archive.org/web/20121008054229/http://fora.tv/2004/02/03/Noam_Chomsky Hegemony or Survival: America's Quest for Global Dominance] – de "doctrina [[Georgius W. Bush|Bushiana]]", [[C-SPAN]], mense Februario 2004 * [https://web.archive.org/web/20121008054334/http://fora.tv/2009/10/06/Noam_Chomsky_Philosophies_of_Language_and_Politics Philosophies of Language & Politics] – acroasis apud [[The Commonwealth Club]], October 2009 * [https://web.archive.org/web/20120418132955/http://thoughtstrategy.co.uk/2011/04/27/understanding-democracy/ Thought Economics Interviews Noam Chomsky] – Noam Chomsky de democratia globali, mense Aprili 2011 {{FA stella}} {{Myrias|Homines}} {{DEFAULTSORT:Chomsky, Noam}} [[Categoria:Nati 1928]] [[Categoria:Anarchistae Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Atheistae Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Incolae Pennsilvaniae]] [[Categoria:Linguistae Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Noam Chomsky|!]] [[Categoria:Ontologi]] [[Categoria:Philologi Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Philosophi mentis]] [[Categoria:Philosophi technologiae]] [[Categoria:Professores Instituti Technologiae Massachusettensis]] [[Categoria:Repugnatores vectigalium Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Socii Industrial Workers of the World]] g702nbo91kcjiroy96rojqyqguvoftc 0 3560 3977054 3711724 2026-08-04T07:32:31Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3977054 wikitext text/x-wiki {{Videhom|Aulus Vitellius (consul 32)}} {{Capsa hominis Vicidata}} [[Imago:Aulus Vitellius (MRABASF Matritum) 01.jpg|thumb|upright|Vitellius (R.A.B.A.S.F., [[Matritum]])]] '''Aulus Vitellius Germanicus''' ([[24 Septembris]] [[15]] - [[22 Decembris]] [[69]]) erat [[Imperatores Romani|imperator Romanus]] ab [[2 Ianuarii]] 69 usque ad mortem, nempe [[annus quattuor imperatorum|anno quattuor imperatorum]]. ==Familia== Filius erat [[Lucius Vitellius (consul 34)|L. Vitellii]] (qui [[consul]] et gubernator [[Syria]]e sub [[Tiberius (imperator)|Tiberio]] meruit) et Sextiliae. Frater minor natu fuit [[Lucius Vitellius (consul 48)|L. Vitellius]] qui anno [[48]] consul suffectus creatus est. Vitellius ipse uxorem primam [[Petronia (A. Vitellii uxor)|Petronia]]m, filiam seu sororem [[Publius Petronius Turpilianus|Publii Petronii Turpiliani]] duxit, e qua unum filium [[Vitellius Petronianus|Vitellium Petronianum]] habuit, qui ante 69 mortuus est. Tum [[Galeria Fundana|Galeriam Fundanam]]<ref>Propinqua erat [[Publius Galerius Trachalus|Publii Galerii Trachali]], consulis ordinarii anni [[68]].</ref> filiam senatoris in matrimonium duxit, e qua filium [[Vitellius Germanicus|Vitellium Germanicum]] et filiam [[Vitellia (imperatoris filia)|Vitelliam]] habuit. ==Cursus honorum== Vitellius Germanicus consul anno [[48]] et [[proconsul]] [[Africa (provincia Romana)|Africae]] anno [[60]] fuit. [[1 Decembris]] [[68]] [[Galba]] eum legatum Augusti pro praetore [[Germania Inferior|Germaniae Inferiori]] praefecit, et gratum inter milites magna cum effusione benignitateque se fecit. ==Imperator== Nec ambitiosus nec machinans at ignavus et indulgens erat. [[2 Ianuarii]] anni 69 legiones [[Rhenus|Rheni]] eum imperatorem pronuntiaverunt. Quamquam a duabus legionibus tantum fulciebatur, [[Senatus]] eum accepit. Romae epulas et gladiatores dedit; interim in oriente legiones [[Dalmatia]]e et [[Illyricum|Illyrici]] favorem [[Vespasianus|Vespasiano]] dederant. == Vitellius gastronomus == De profectione luxuriosa Vitellii per [[Gallia Cisalpina|Galliam Cisalpinam]] Tacitus sic narrat: "Epularum foeda et inexplebilis libido: ex urbe atque Italia inritamenta gulae gestabantur, strepentibus ab utroque mari itineribus; exhausti conviviorum apparatibus principes civitatum; vastabantur ipsae civitates; degenerabat a labore ac virtute miles adsuetudine voluptatum et contemptu ducis."<ref>Tacitus, ''Historiae'' 2.62</ref> Addit de epulis a Vitellio iuxta [[Papia|Ticinum]] [[Lucius Verginius Rufus|L. Verginio Rufo]] oblatis: "Apud Vitellium omnia indisposita, temulenta, [[pervigilium|pervigiliis]] ac [[bacchanalia|bacchanalibus]] quam disciplinae et castris propiora;"<ref>Tacitus, ''Historiae'' 2.68</ref> Suetonius etiam auctor est Vitellium in [[Appenninus mons|Appennini]] iugis pervigilium egisse.<ref>Suetonius, ''De vita Caesarum'' "Vitellius" 10.3</ref> [[Suetonius|Suetonium]] [[Cena adventicia Vitellio data|cenam adventiciam]] Vitellio a fratre [[Lucius Vitellius (consul 48)|L. Vitellio]] anno 69 datam descripsit. Idem auctor adseverat: "[Vitellius] praecipue luxuriae saevitiaeque deditus epulas trifariam semper, interdum quadrifariam dispertiebat, in [[ientaculum|ientacula]] et [[prandium|prandia]] et [[cena]]s [[comissatio]]nesque, facile omnibus sufficiens [[vomitandi consuetudo|vomitandi consuetudine]]. Indicebat autem aliud alii eadem die, nec cuiquam minus singuli apparatus quadringenis milibus nummum constiterunt ... Ut autem homo non profundae modo sed intempestivae quoque ac sordidae gulae, ne in sacrificio quidem umquam aut itinere ullo temperavit, quin inter altaria ... rapta e foco manderet circaque viarum [[popina]]s fumantia obsonia vel pridiana atque semesa."<ref name="Suet">Suetonius, ''De vita Caesarum'' "Vitellius" 13.</ref> Secundum [[Cornelius Tacitus|Tacitum]] "nemo in illa aula probitate aut industria certavit: unum ad potentiam iter, prodigis epulis et sumptu ganeaque satiare inexplebilis Vitellii libidines. ipse abunde ratus si praesentibus frueretur, nec in longius consultans, noviens miliens sestertium paucissimis mensibus intervertisse creditur."<ref>Tacitus, ''[[Historiae (Tacitus)|Historiae]]'' 2.95; similiter Dio Cassius apud [[Xiphilinus|Xiphilinum]], ''Epitome historiarum Dionis Cassii'' 193-194 R.St.</ref> Tanta ad cenas praeparandas et condiendas dispensit ut et saeculis posterioribus fercula nonnulla nomen "Vitellianum" ferebant,<ref name="Dio">[[Xiphilinus]], ''Epitome historiarum Dionis Cassii'' 193-194 R.St.</ref> quorum tria in ''[[Apicius sive De re coquinaria|Apicio]]'' reperiuntur: * [[Pisum Vitellianum|Pisa sive faba Vitelliana]] (nomen bis usurpatum) * [[Porcellum Vitellianum]]<ref>''Apicius sive De re coquinaria'' 5.3.5, 5.3.9, 8.7.7.</ref> Vitellius primus inventor fuit "patinae quam ob immensam magnitudinem [[Clipeum Minervae (ferculum)|clipeum Minervae πολιούχου]] dictitabat"; in hoc ferculum patella ingens argentea facta est, quam [[Hadrianus (imperator)|Hadrianus]] postea in culina imperiali repperit et dissolvi iussit. Sive in hoc ferculum sive in aliis, obsonia e [[Parthia]], a [[Fretum Hispanicum|Fretu Hispanico]] et "e regione ultra Oceanum iacente" ad urbem vecta sunt;<ref name="Suet">Suetonius, ''De vita Caesarum'' "Vitellius" 13.</ref><ref name="Dio">[[Xiphilinus]], ''Epitome historiarum Dionis Cassii'' 193-194 R.St.</ref> quibus verbis [[Cassius Dio Cocceianus|Dio Cassius]] [[India]]m vel potius [[Britannia (provincia Romana)|Britannia]]m indicat.<ref>[[Andreas Dalby|A. Dalby]], "Dining with the Caesars" in ''Food and the Memory'' ed. Harlan Walker (Totnes: Prospect Books, 2001. ISBN 1-903018-16-1) p. 73.</ref> Vitellius a Palatio fugiens, die vitae suae ultimo, "duobus solis comitibus, [[pistor|pistore]] et [[coquus|coco]]" paternam domum in [[Mons Aventinus|Aventino]] petivit.<ref>Suetonius, ''De vita Caesarum'' "Vitellius" 16.</ref> == Fortuna == Vitellius a lectoribus ''Apicii'' (vide supra) et a posterioribus praecipue ut gastronomus vel ganeo notus est. Carmine [[Iohannes Oldham|Iohannis Oldham]] ''[[Satires upon the Jesuits|Saturae in Iesuitas]]'', anno circiter 1680 docto, sic memoratur: :''With dainties load your board, whose ev'ry dish'' :''May tempt cloy'd gluttons or Vitellius wish.''<ref>Apud Charles L. Murison (ed.) ''Suetonius: Galba, Otho, Vitellius'' (Londinii: Bristol Classical Press, 1992) p. 161.</ref> (mensam deliciis onerate, quarum omnis patella vel ganeonum repletorum vel Vitellii ipsius cupiditatem sollicitet). ==Mors== Vitellius abdicare voluit sed [[praetorianus|praetoriani]] non siverunt. Cum Vespasianus Romam inivisset, Vitellius necatus est. == Fontes de vita et principatu Vitellii == [[Imago:Vittelius monnaie ag1.JPG|thumb|upright|Vitellius ([[sestertius]])]] * [[Aurelius Victor]], ''[[De Caesaribus (Victor)|De Caesaribus]]'' 8 * [[Cassius Dio Cocceianus|Dio]], ''[[Historia Romana (Dio)|Historia Romana]]'' liber 64 * ''[[Epitome de Caesaribus]]'' 8 * [[Eutropius (rerum gestarum scriptor)|Eutropius]], ''[[Breviarium (Eutropius)|Breviarium]]'' 7.18 * [[Flavius Iosephus|Iosephus]], ''[[De bello Iudaico]]'' liber 4 * [[Plutarchus]], ''[[Vita Galbae]]'' et ''[[Vita Othonis]]'' * [[Suetonius]], ''[[De vita Caesarum]]'' liber 7 "Vitellius" * [[Tacitus]], ''[[Historiae (Tacitus)|Historiae]]'' {{NexInt}} * [[Annus quattuor imperatorum]] == Notae == <div class="references-small"><references/></div> == Nexus externi == *[https://web.archive.org/web/20120629131842/http://www.livius.org/vi-vr/vitellius/vitellius.html Vita] apud livius.org {{Ling|Anglice}} *[https://web.archive.org/web/20200612140251/http://www.roman-emperors.org/vitell.htm Vita] apud roman-emperors.org {{Ling|Anglice}} == Bibliographia == * "Vitellius. II. 2" in {{KP}} * Rhiannon Ash, ''Ordering anarchy: armies and leaders in Tacitus' Histories'' (Londinii: Duckworth, 1999. ISBN 0715628003) pp. 95-125 * J. W. Burke, "Emblematic scenes in Suetonius' Vitellius" in ''Histos'' vol. 2 (1998) * E. Cizek, "La mort de Vitellius dans les Vies des douze Césars de Suétone" in ''Revue des études anciennes'' vol. 77 (1975) pp. 125-130 * R. Engel, "Das Charakterbild des Kaisers Vitellius bei Tacitus und sein historischer Kern" in ''Athenaeum'' vol. 55 (1977) pp. 345-368 * Egon Flaig, ''Den Kaiser herausfordern. Die Usurpation im Römischen Reich''. Francofurti ad Moenum, 1992. ISBN 3-593-34639-7 * C. L. Murison, "Some Vitellian dates: an exercise in methodology" in ''Transactions of the American Philological Association'' vol. 109 (1979) pp. 187-197 * C. L. Murison, ''Galba, Otho and Vitellius: careers and controversies''. Hildesheim, 1993 * R. F. Newbold, "Vitellius and the Roman Plebs" in ''Historia'' vol. 21 (1972) pp. 308-319 * Brigitte Ritter, ''Vitellius. Ein Zerrbild der Geschichtsschreibung''. Francofurti ad Moenum: Peter Lang, 1992. ISBN 3-631-44753-1. * P. Schunk, "Studien zur Darstellung des Endes von Galba, Otho und Vitellius in den Historien des Tacitus" in ''Symbolae Osloenses'' vol. 39 (1964) pp. 38-82 * Thomas Wiedemann, "Valerius Asiaticus and the Regime of Vitellius" in ''Philologus'' vol. 143 (1999) pp. 323–335 * Z. Yavetz, "Vitellius and the Fickleness of the Mob" in ''Historia'' vol. 18 (1969) pp. 557-569 {{Communia|Vitellius}} {{Imperatores Romani}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Claudius (imperator)|Tiberius Claudius Caesar Augustus]] IV et [[Lucius Vitellius (consul 34)|Lucius Vitellius]] III| annus= 48<br />cum<br />[[Lucius Vipstanus Poplicola|Lucio Vipstanio Poplicola]]| successores= [[Gaius Pompeius Longus Gallus]] et [[Quintus Veranius]]}} {{DEFAULTSORT:Vitellius, Aulus}} [[Categoria:Imperatores Romani]] [[Categoria:Proconsules Africae]] [[Categoria:Legati Germaniae Inferioris]] [[Categoria:Gens Vitellia]] [[Categoria:Ganeones]] [[Categoria:Nati 15]] [[Categoria:Mortui 69]] [[Categoria:Necati]] m0zusb3t2fit1jd7r1gw0yxmxulxjr3 0 3793 3976913 3976686 2026-08-03T20:26:58Z Bartholomite 116968 /* Mortui */ 3976913 wikitext text/x-wiki {{Eventus currens}} {{Decennium|203|MMXXVI}} == Eventa == * 1 Ianuarii: [[Bulgaria]] [[euro]]nem [[moneta]]m induxit. * 3 Ianuarii: [[Nicolaus Maduro]] [[Venetiola]]e praeses a [[miles|militibus]] [[CFA|Civitatum Foederatarum]] raptus est; [[Caracae]] multis ictibus affliguntur. * 6 Ianuarii: [[Leo XIV|Leo papa XIV]] [[Iubilaeum anni 2025]] claudit. * 7 Ianuarii: Necatio {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Renatae Good||en|qid=Q137723290}} inter Operationem "Metro Surge" ad protestationes [[Minneapolis]] excitat. * 15 Ianuarii: [[Vicipaedia]], anno 2001 a [[Iacobus Wales|Iacobo Wales]] et [[Laurentius Sanger|Laurentio Sanger]] condita, annum vicesimum quintum celebrat. * 22 Ianuarii: [[Civitates Foederatae Americae]] ab [[Ordo mundi sanitarius|Ordine Mundi Sanitarii]] se recedunt. * 28 Ianuarii: [[Sarah Mullally]] prima femina fit quae [[Ecclesia Anglicana|Ecclesiae Anglicanae]] praeest. * 30 Ianuarii: Tria miliones paginarum ad acta [[Galfridus Epstein|Epstein]] pertinentium publicantur, multae personae publicae clarissimae toto orbe terrarum commemorantur. * 2–6 Februarii: [[Curdistania Syriaca|Curdistaniam Syriacam]] [[Ahmedus Husainus al-Shara|rectio Damasci nova]] sibi adiungit. * 6 Februarii: [[Olympia hiemalia 2026|Olympia hiemalia]] in [[Italia]] simul [[Mediolanum|Mediolani]], [[Cortina Ampecanorum|Cortinae Ampecanorum]], [[Pralatium|Pralatii]], [[Livignum|Livigni]] et [[Resinae|Ante Silvam]] patefiunt. * 21 Februarii: Bellum inter [[Afghania]] et [[Pakistania]] erumpit. * 28 Februarii: Civitas [[Israël]] et [[Civitates Foederatae]] impetum in [[Irania]]m faciunt, impetum praeemptivum appellantes. * 1 Martii: Irania [[Fretum Ormusense]] commeatui maritimo claudit. * 8 Martii: [[Mojtaba Khamenei|Mojtaba Husainus Khamenei]], [[Ali Khamenei|Alii]] necati filius, magnus dux [[Irania]]e eligitur. * 31 Martii: In [[Mongolia]], {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Uchral Nyam-Osor||en|qid=Q110962738}}, post abdicationem Gombojavyn Zandanshatar, primus minister iurat. * 6 Aprilis: [[Programma Artemis|Artemis II]] cum quattuor astronautis Lunam circumvolat et 11 Aprilis feliciter in Tellurem revertitur. * 9 Aprilis: [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatae]] et [[Irania]] indutiis pactionem faciunt, colloquiisque ut discrimen inter se componant. * 26 Aprilis: [[Sebastianus Sawe]] Londinii primus homo [[Cursus Marathonius|cursum Marathonium]] minore tempore quam duabus horis perficit. * 3 Maii: Epidemia [[hantaviridae|hantavirus]] [[Andes|Andini]] ad [[quadragena]]m [[navis]] vectoriae ''Hondius'' ducit, tres mortui. * 16 Maii: Epidemia [[ebolavirus]] Bundibugyoensis in [[Res publica democratica Congensis|Re publica democratica Congolensi]] declaratur. Contra hunc typum neque cura neque vaccinatio nota est. * 23 Maii: Protestationes in [[Albania]], quae "Revolutio Phoenicopterorum" appellantur. * 25 Maii: ''[[Magnifica humanitas]]'', epistola encyclica [[Leo XIV|Leonis XIV]] prima, editur. * 12 Iunii: [[Elon Musk]] primus fit, qui {{num|1000000000000}} [[dollarium Civitatum Foederatarum|dollariorum Americanorum]] accumulaverit. * 22 Iunii: [[Keir Starmer]] se ab officio primi ministri [[Britanniarum regnum|Britanniarum regni]] abdicaturum nuntiat. * 24 Iunii: [[Terrae motus]] maior magnitudinis 7.5 in Venetiola complura milia hominum necat multaque aedificia concidit. * 1 Iulii: [[Fraternitas Sacerdotalis Sancti Pii X]] [[Esquinia]]e quattuor [[episcopus|episcopos]] novos sine mandato [[papa]]li consecrat. [[Leo XIV]] papa totam societatem [[excommunicatio|excommunicat]]. * 3 Iulii: [[Keiko Fujimori]] prima muliebris praeses civitatis [[Peruvia|Peruviae]] eligitur. * 19 Iulii: [[Turma Pedilusoria Nationalis Hispanica]] vincit [[Certamen Mundanum Pedilusorium (2026)|certamen mundanum pediludii]]. [[Turma Pedilusoria Nationalis Argentina|Argentina]] secunda et [[Turma Pedilusoria Nationalis Anglica|Anglia]] tertia sunt. * 20 Iulii: [[Carolus III (rex Britanniarum)|Carolus III]] rex [[Andreas Burnham|Andream Burnham]] primum ministrum [[Britanniarum regnum|Britanniarum regni]] constituit. * 26 Iulii: [[Thaddaeus Pogačar]], birotarius [[Slovenia|Slovenicus]], quintum [[Circuitus Franciae|Circuitum Franciae]] vincit. * 30 Iulii: Sexaginta milia [[migratio|migrantium]] [[Septa]]m e [[Marocum|Maroco]] intrant, 83 moriuntur, plerique remittuntur. == Nati == {{Nati desiderati}} == Mortui == * [[8 Ianuarii]]: [[Ludovicus E. Brus]], chimicus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1943]]. * [[10 Ianuarii]]: [[Ericus de Däniken]], scriptor [[Helvetia|Helveticus]]; natus est anno [[1935]]. * [[13 Ianuarii]]: [[Georgius Basiliu]], politicus [[Cyprus|Cypri]]; natus est anno [[1931]]. * [[16 Ianuarii]]: [[Ludovica Diogo]], politica [[Mozambicum|Mozambicana]]; nata est anno [[1958]]. * [[24 Ianuarii]] ** [[David Abulafia]], historicus [[Britanniarum regnum|Britannicus]]; natus est anno [[1949]]. ** [[Gulielmus Foege]], [[medicus]] et [[epidemiologia|epidemiologus]] [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1936]]. * [[25 Ianuarii]]: [[Yi Haechan]], politicus [[Res publica Coreana|Rei publicae Coreanae]]; natus est anno [[1952]]. * [[26 Ianuarii]]: [[Sia Figiel]], poeta, scriptrix, et pictrix [[Samoa]]na; nata est anno [[1967]]. * [[1 Februarii]]: [[Rita Süssmuth]], politica [[Germania|Germanica]]; nata est anno [[1937]]. * [[11 Februarii]]: [[Iacobus van der Beek]], actor [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1977]]. * [[15 Februarii]]: [[Robertus Duvall]], actor et moderator cinematographicus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1931]]. * [[19 Februarii]]: [[Polycarpus Pengo]], archiepiscopus [[Tanzania|Tanzanicus]]; natus est anno [[1944]]. * [[28 Februarii]]: [[Ali Khamenei]], magnus dux [[Irania]]e, ab [[Israel]]e occiditur; natus est anno [[1939]]. * [[1 Martii]]: [[David Oddi filius]], politicus [[Islandia|Islandicus]]; natus est anno [[1948]]. * [[5 Martii]]: [[Antonius Lobo Antunes]], scriptor et psychologus [[Portugallia|Lusitanus]]; natus est anno [[1942]]. * [[8 Martii]]: [[Antonius Iacobus Leggett]], physicus [[Regnum Britanniarum|Britannicus]]; natus est anno [[1936]]. * [[12 Martii]]: [[Ioachimus Wanke]], episcopus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1941]]. * [[14 Martii]]: **[[Georgius Habermas]], philosophus continentalis et sociologus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1929]]. **[[Christophorus A. Sims]], oeconomiae peritus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1942]]. * [[17 Martii]]: [[Ilia II]], patriarcha Ecclesiae Orthodoxae Georgianae [[Russia|Russicus]]; natus est anno [[1933]]. * [[19 Martii]]: ** [[Humbertus Bossi]], politicus [[Italia|Italianus]]; natus est anno 1941. ** [[Carolus Norris]], artifex martialis [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1940]]. * [[22 Martii]]: [[Leonillus Jospin]], politicus [[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1937]]. * [[6 Aprilis]]: [[Christianus Schwarz-Schilling]], politicus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1930]]. * [[7 Aprilis]]: [[Iacobus Whittaker]], alpinista [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1929]]. * [[8 Aprilis]]: [[Carolus Delhez]], presbyter et sociologicus [[Belgica|Belgicus]]; natus est anno [[1951]]. * [[9 Aprilis]]: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Björgvin Halldórsson||en|qid=Q879495}}, musicus [[Islandia|Islandicus]]; natus est anno [[1951]]. * [[19 Aprilis]]: [[Desmond Morris|Desmondus Morris]], zoologus ethologusque Anglicus; natus est anno [[1928]]. * [[24 Aprilis]]: [[Sophia Zdybicka]], philosopha et monacha [[Polonia|Polonica]]; nata est anno [[1928]]. * [[6 Maii]]: [[Theodorus Turner]], vir negotii et philanthropus Americanus; natus est anno 1938. * [[25 Maii]]: [[Sonny Rollins]], saxophonista iazensis Americanus; natus est anno 1930. * [[29 Maii]]: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Bryan Bergougnoux||en|qid=Q936402}}, lusor harpastum Gallicus; nata est anno [[1983]]. * [[6 Iunii]]: [[Osorius Citora Afonso]], episcopus necatus [[Mozambicum|Mozambicanus]]; natus est anno [[1972]]. * [[14 Iunii]]: [[Oliverius Tree]], cantor histrioque [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1993]]. * [[16 Iunii]]: [[Camillus Ruini]], cardinalis [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1931]]. * [[21 Iunii]]: [[Franciscus Guterres]], politicus [[Timora Orientalis|Timoracus]]; natus est anno [[1954]]. * [[22 Iunii]]: [[Alanus Greenspan]], pristinus praeses [[Systema aerarium foederale|systematis aerarii foederalis Americae]]; natus est anno [[1926]]. * [[8 Iulii]]: [[Anna Widdecombe]], politica Britannica; nata est anno [[1947]]. * [[11 Iulii]]: [[Lindsey Graham]], politicus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1955]]. * [[14 Iulii]]: [[Ioannes Michael Maitzen]], astronomus [[Austria]]cus; natus est anno [[1943]]. * [[29 Iulii]]: [[Harrius Mitchell]], politicus Americanus; natus est anno [[1940]]. * [[31 Iulii]]: [[Francus Baresi]] pedilusor Italicus; natus est anno [[1960]]. * [[3 Augusti]]: [[Iulius Duarte Langa]], cardinalis [[Mozambicum|Mozambicanus]]; natus est anno [[1927]]. 0hiz415kxayxglfv5dg1bv94n900v8q 3976914 3976913 2026-08-03T20:28:43Z Bartholomite 116968 /* Mortui */ 3976914 wikitext text/x-wiki {{Eventus currens}} {{Decennium|203|MMXXVI}} == Eventa == * 1 Ianuarii: [[Bulgaria]] [[euro]]nem [[moneta]]m induxit. * 3 Ianuarii: [[Nicolaus Maduro]] [[Venetiola]]e praeses a [[miles|militibus]] [[CFA|Civitatum Foederatarum]] raptus est; [[Caracae]] multis ictibus affliguntur. * 6 Ianuarii: [[Leo XIV|Leo papa XIV]] [[Iubilaeum anni 2025]] claudit. * 7 Ianuarii: Necatio {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Renatae Good||en|qid=Q137723290}} inter Operationem "Metro Surge" ad protestationes [[Minneapolis]] excitat. * 15 Ianuarii: [[Vicipaedia]], anno 2001 a [[Iacobus Wales|Iacobo Wales]] et [[Laurentius Sanger|Laurentio Sanger]] condita, annum vicesimum quintum celebrat. * 22 Ianuarii: [[Civitates Foederatae Americae]] ab [[Ordo mundi sanitarius|Ordine Mundi Sanitarii]] se recedunt. * 28 Ianuarii: [[Sarah Mullally]] prima femina fit quae [[Ecclesia Anglicana|Ecclesiae Anglicanae]] praeest. * 30 Ianuarii: Tria miliones paginarum ad acta [[Galfridus Epstein|Epstein]] pertinentium publicantur, multae personae publicae clarissimae toto orbe terrarum commemorantur. * 2–6 Februarii: [[Curdistania Syriaca|Curdistaniam Syriacam]] [[Ahmedus Husainus al-Shara|rectio Damasci nova]] sibi adiungit. * 6 Februarii: [[Olympia hiemalia 2026|Olympia hiemalia]] in [[Italia]] simul [[Mediolanum|Mediolani]], [[Cortina Ampecanorum|Cortinae Ampecanorum]], [[Pralatium|Pralatii]], [[Livignum|Livigni]] et [[Resinae|Ante Silvam]] patefiunt. * 21 Februarii: Bellum inter [[Afghania]] et [[Pakistania]] erumpit. * 28 Februarii: Civitas [[Israël]] et [[Civitates Foederatae]] impetum in [[Irania]]m faciunt, impetum praeemptivum appellantes. * 1 Martii: Irania [[Fretum Ormusense]] commeatui maritimo claudit. * 8 Martii: [[Mojtaba Khamenei|Mojtaba Husainus Khamenei]], [[Ali Khamenei|Alii]] necati filius, magnus dux [[Irania]]e eligitur. * 31 Martii: In [[Mongolia]], {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Uchral Nyam-Osor||en|qid=Q110962738}}, post abdicationem Gombojavyn Zandanshatar, primus minister iurat. * 6 Aprilis: [[Programma Artemis|Artemis II]] cum quattuor astronautis Lunam circumvolat et 11 Aprilis feliciter in Tellurem revertitur. * 9 Aprilis: [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatae]] et [[Irania]] indutiis pactionem faciunt, colloquiisque ut discrimen inter se componant. * 26 Aprilis: [[Sebastianus Sawe]] Londinii primus homo [[Cursus Marathonius|cursum Marathonium]] minore tempore quam duabus horis perficit. * 3 Maii: Epidemia [[hantaviridae|hantavirus]] [[Andes|Andini]] ad [[quadragena]]m [[navis]] vectoriae ''Hondius'' ducit, tres mortui. * 16 Maii: Epidemia [[ebolavirus]] Bundibugyoensis in [[Res publica democratica Congensis|Re publica democratica Congolensi]] declaratur. Contra hunc typum neque cura neque vaccinatio nota est. * 23 Maii: Protestationes in [[Albania]], quae "Revolutio Phoenicopterorum" appellantur. * 25 Maii: ''[[Magnifica humanitas]]'', epistola encyclica [[Leo XIV|Leonis XIV]] prima, editur. * 12 Iunii: [[Elon Musk]] primus fit, qui {{num|1000000000000}} [[dollarium Civitatum Foederatarum|dollariorum Americanorum]] accumulaverit. * 22 Iunii: [[Keir Starmer]] se ab officio primi ministri [[Britanniarum regnum|Britanniarum regni]] abdicaturum nuntiat. * 24 Iunii: [[Terrae motus]] maior magnitudinis 7.5 in Venetiola complura milia hominum necat multaque aedificia concidit. * 1 Iulii: [[Fraternitas Sacerdotalis Sancti Pii X]] [[Esquinia]]e quattuor [[episcopus|episcopos]] novos sine mandato [[papa]]li consecrat. [[Leo XIV]] papa totam societatem [[excommunicatio|excommunicat]]. * 3 Iulii: [[Keiko Fujimori]] prima muliebris praeses civitatis [[Peruvia|Peruviae]] eligitur. * 19 Iulii: [[Turma Pedilusoria Nationalis Hispanica]] vincit [[Certamen Mundanum Pedilusorium (2026)|certamen mundanum pediludii]]. [[Turma Pedilusoria Nationalis Argentina|Argentina]] secunda et [[Turma Pedilusoria Nationalis Anglica|Anglia]] tertia sunt. * 20 Iulii: [[Carolus III (rex Britanniarum)|Carolus III]] rex [[Andreas Burnham|Andream Burnham]] primum ministrum [[Britanniarum regnum|Britanniarum regni]] constituit. * 26 Iulii: [[Thaddaeus Pogačar]], birotarius [[Slovenia|Slovenicus]], quintum [[Circuitus Franciae|Circuitum Franciae]] vincit. * 30 Iulii: Sexaginta milia [[migratio|migrantium]] [[Septa]]m e [[Marocum|Maroco]] intrant, 83 moriuntur, plerique remittuntur. == Nati == {{Nati desiderati}} == Mortui == * [[8 Ianuarii]]: [[Ludovicus E. Brus]], chimicus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1943]]. * [[10 Ianuarii]]: [[Ericus de Däniken]], scriptor [[Helvetia|Helveticus]]; natus est anno [[1935]]. * [[13 Ianuarii]]: [[Georgius Basiliu]], politicus [[Cyprus|Cypri]]; natus est anno [[1931]]. * [[16 Ianuarii]]: [[Ludovica Diogo]], politica [[Mozambicum|Mozambicana]]; nata est anno [[1958]]. * [[24 Ianuarii]] ** [[David Abulafia]], historicus [[Britanniarum regnum|Britannicus]]; natus est anno [[1949]]. ** [[Gulielmus Foege]], [[medicus]] et [[epidemiologia|epidemiologus]] [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1936]]. * [[25 Ianuarii]]: [[Yi Haechan]], politicus [[Res publica Coreana|Rei publicae Coreanae]]; natus est anno [[1952]]. * [[26 Ianuarii]]: [[Sia Figiel]], poeta, scriptrix, et pictrix [[Samoa]]na; nata est anno [[1967]]. * [[1 Februarii]]: [[Rita Süssmuth]], politica [[Germania|Germanica]]; nata est anno [[1937]]. * [[11 Februarii]]: [[Iacobus van der Beek]], actor [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1977]]. * [[15 Februarii]]: [[Robertus Duvall]], actor et moderator cinematographicus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1931]]. * [[19 Februarii]]: [[Polycarpus Pengo]], archiepiscopus [[Tanzania|Tanzanicus]]; natus est anno [[1944]]. * [[28 Februarii]]: [[Ali Khamenei]], magnus dux [[Irania]]e, ab [[Israel]]e occiditur; natus est anno [[1939]]. * [[1 Martii]]: [[David Oddi filius]], politicus [[Islandia|Islandicus]]; natus est anno [[1948]]. * [[5 Martii]]: [[Antonius Lobo Antunes]], scriptor et psychologus [[Portugallia|Lusitanus]]; natus est anno [[1942]]. * [[8 Martii]]: [[Antonius Iacobus Leggett]], physicus [[Regnum Britanniarum|Britannicus]]; natus est anno [[1936]]. * [[12 Martii]]: [[Ioachimus Wanke]], episcopus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1941]]. * [[14 Martii]]: **[[Georgius Habermas]], philosophus continentalis et sociologus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1929]]. **[[Christophorus A. Sims]], oeconomiae peritus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1942]]. * [[17 Martii]]: [[Ilia II]], patriarcha Ecclesiae Orthodoxae Georgianae [[Russia|Russicus]]; natus est anno [[1933]]. * [[19 Martii]]: ** [[Humbertus Bossi]], politicus [[Italia|Italianus]]; natus est anno 1941. ** [[Carolus Norris]], artifex martialis [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1940]]. * [[22 Martii]]: [[Leonillus Jospin]], politicus [[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1937]]. * [[6 Aprilis]]: [[Christianus Schwarz-Schilling]], politicus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1930]]. * [[7 Aprilis]]: [[Iacobus Whittaker]], alpinista [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1929]]. * [[8 Aprilis]]: [[Carolus Delhez]], presbyter et sociologicus [[Belgica|Belgicus]]; natus est anno [[1951]]. * [[9 Aprilis]]: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Björgvin Halldórsson||en|qid=Q879495}}, musicus [[Islandia|Islandicus]]; natus est anno [[1951]]. * [[19 Aprilis]]: [[Desmond Morris|Desmondus Morris]], zoologus ethologusque Anglicus; natus est anno [[1928]]. * [[24 Aprilis]]: [[Sophia Zdybicka]], philosopha et monacha [[Polonia|Polonica]]; nata est anno [[1928]]. * [[6 Maii]]: [[Theodorus Turner]], vir negotii et philanthropus Americanus; natus est anno 1938. * [[25 Maii]]: [[Sonny Rollins]], saxophonista iazensis Americanus; natus est anno 1930. * [[29 Maii]]: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Bryan Bergougnoux||en|qid=Q936402}}, lusor harpastum Gallicus; nata est anno [[1983]]. * [[6 Iunii]]: [[Osorius Citora Afonso]], episcopus necatus [[Mozambicum|Mozambicanus]]; natus est anno [[1972]]. * [[14 Iunii]]: [[Oliverius Tree]], cantor histrioque [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1993]]. * [[16 Iunii]]: [[Camillus Ruini]], cardinalis [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1931]]. * [[21 Iunii]]: [[Franciscus Guterres]], politicus [[Timora Orientalis|Timoracus]]; natus est anno [[1954]]. * [[22 Iunii]]: [[Alanus Greenspan]], pristinus praeses [[Systema aerarium foederale|systematis aerarii foederalis Americae]]; natus est anno [[1926]]. * [[8 Iulii]]: [[Anna Widdecombe]], politica Britannica; nata est anno [[1947]]. * [[11 Iulii]]: [[Lindsey Graham]], politicus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1955]]. * [[14 Iulii]]: [[Ioannes Michael Maitzen]], astronomus [[Austria]]cus; natus est anno [[1943]]. * [[29 Iulii]]: [[Harrius Mitchell]], politicus Americanus; natus est anno [[1940]]. * [[31 Iulii]]: [[Francus Baresi]] pedilusor Italicus; natus est anno [[1960]]. * [[2 Augusti]]: [[Kay Granger]], politica Americana; nata est anno 1943. * [[3 Augusti]]: [[Iulius Duarte Langa]], cardinalis [[Mozambicum|Mozambicanus]]; natus est anno [[1927]]. ig30bi2cixy0fcwpz5crhu1qmzpnu32 3976919 3976914 2026-08-03T20:39:09Z Bartholomite 116968 /* Eventa */ 3976919 wikitext text/x-wiki {{Eventus currens}} {{Decennium|203|MMXXVI}} == Eventa == * 1 Ianuarii: [[Bulgaria]] [[euro]]nem [[moneta]]m induxit. * 3 Ianuarii: [[Nicolaus Maduro]] [[Venetiola]]e praeses a [[miles|militibus]] [[CFA|Civitatum Foederatarum]] raptus est; [[Caracae]] multis ictibus affliguntur. * 6 Ianuarii: [[Leo XIV|Leo papa XIV]] [[Iubilaeum anni 2025]] claudit. * 7 Ianuarii: Necatio {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Renatae Good||en|qid=Q137723290}} inter Operationem "Metro Surge" ad protestationes [[Minneapolis]] excitat. * 15 Ianuarii: [[Vicipaedia]], anno 2001 a [[Iacobus Wales|Iacobo Wales]] et [[Laurentius Sanger|Laurentio Sanger]] condita, annum vicesimum quintum celebrat. * 22 Ianuarii: [[Civitates Foederatae Americae]] ab [[Ordo mundi sanitarius|Ordine Mundi Sanitarii]] se recedunt. * 28 Ianuarii: [[Sarah Mullally]] prima femina fit quae [[Ecclesia Anglicana|Ecclesiae Anglicanae]] praeest. * 30 Ianuarii: Tria miliones paginarum ad acta [[Galfridus Epstein|Epstein]] pertinentium publicantur, multae personae publicae clarissimae toto orbe terrarum commemorantur. * 2–6 Februarii: [[Curdistania Syriaca|Curdistaniam Syriacam]] [[Ahmedus Husainus al-Shara|rectio Damasci nova]] sibi adiungit. * 6 Februarii: [[Olympia hiemalia 2026|Olympia hiemalia]] in [[Italia]] simul [[Mediolanum|Mediolani]], [[Cortina Ampecanorum|Cortinae Ampecanorum]], [[Pralatium|Pralatii]], [[Livignum|Livigni]] et [[Resinae|Ante Silvam]] patefiunt. * 21 Februarii: Bellum inter [[Afghania]] et [[Pakistania]] erumpit. * 28 Februarii: Civitas [[Israël]] et [[Civitates Foederatae]] impetum in [[Irania]]m faciunt, impetum praeemptivum appellantes. * 1 Martii: Irania [[Fretum Ormusense]] commeatui maritimo claudit. * 8 Martii: [[Mojtaba Khamenei|Mojtaba Husainus Khamenei]], [[Ali Khamenei|Alii]] necati filius, magnus dux [[Irania]]e eligitur. * 31 Martii: In [[Mongolia]], {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Uchral Nyam-Osor||en|qid=Q110962738}}, post abdicationem Gombojavyn Zandanshatar, primus minister iurat. * 6 Aprilis: [[Programma Artemis|Artemis II]] cum quattuor astronautis Lunam circumvolat et 11 Aprilis feliciter in Tellurem revertitur. * 9 Aprilis: [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatae]] et [[Irania]] indutiis pactionem faciunt, colloquiisque ut discrimen inter se componant. * 26 Aprilis: [[Sebastianus Sawe]] Londinii primus homo [[Cursus Marathonius|cursum Marathonium]] minore tempore quam duabus horis perficit. * 3 Maii: Epidemia [[hantaviridae|hantavirus]] [[Andes|Andini]] ad [[quadragena]]m [[navis]] vectoriae ''Hondius'' ducit, tres mortui. * 16 Maii: Epidemia [[ebolavirus]] Bundibugyoensis in [[Res publica democratica Congensis|Re publica democratica Congolensi]] declaratur. Contra hunc typum neque cura neque vaccinatio nota est. * 23 Maii: Protestationes in [[Albania]], quae "Revolutio Phoenicopterorum" appellantur. * 25 Maii: ''[[Magnifica humanitas]]'', epistola encyclica [[Leo XIV|Leonis XIV]] prima, editur. * 12 Iunii: [[Elon Musk]] primus fit, qui {{num|1000000000000}} [[dollarium Civitatum Foederatarum|dollariorum Americanorum]] accumulaverit. * 22 Iunii: [[Keir Starmer]] se ab officio primi ministri [[Britanniarum regnum|Britanniarum regni]] abdicaturum nuntiat. * 24 Iunii: [[Terrae motus]] maior magnitudinis 7.5 in Venetiola complura milia hominum necat multaque aedificia concidit. * 1 Iulii: [[Fraternitas Sacerdotalis Sancti Pii X]] [[Esquinia]]e quattuor [[episcopus|episcopos]] novos sine mandato [[papa]]li consecrat. [[Leo XIV]] papa totam societatem [[excommunicatio|excommunicat]]. * 3 Iulii: [[Keiko Fujimori]] prima muliebris praeses civitatis [[Peruvia|Peruviae]] eligitur. * 19 Iulii: [[Turma Pedilusoria Nationalis Hispanica]] vincit [[Certamen Mundanum Pedilusorium (2026)|certamen mundanum pediludii]]. [[Turma Pedilusoria Nationalis Argentina|Argentina]] secunda et [[Turma Pedilusoria Nationalis Anglica|Anglia]] tertia sunt. * 20 Iulii: [[Carolus III (rex Britanniarum)|Carolus III]] rex [[Andreas Burnham|Andream Burnham]] primum ministrum [[Britanniarum regnum|Britanniarum regni]] constituit. * 26 Iulii: [[Thaddaeus Pogačar]], birotarius [[Slovenia|Slovenicus]], quintum [[Circuitus Franciae|Circuitum Franciae]] vincit. * 30 Iulii: Sexaginta milia [[migratio|migrantium]] [[Septa]]m e [[Marocum|Maroco]] intrant, 83 moriuntur, plerique remittuntur. * 2 Augusti: [[Ignis silvestris]] partem [[Spocanum|Spocani]] comburit. == Nati == {{Nati desiderati}} == Mortui == * [[8 Ianuarii]]: [[Ludovicus E. Brus]], chimicus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1943]]. * [[10 Ianuarii]]: [[Ericus de Däniken]], scriptor [[Helvetia|Helveticus]]; natus est anno [[1935]]. * [[13 Ianuarii]]: [[Georgius Basiliu]], politicus [[Cyprus|Cypri]]; natus est anno [[1931]]. * [[16 Ianuarii]]: [[Ludovica Diogo]], politica [[Mozambicum|Mozambicana]]; nata est anno [[1958]]. * [[24 Ianuarii]] ** [[David Abulafia]], historicus [[Britanniarum regnum|Britannicus]]; natus est anno [[1949]]. ** [[Gulielmus Foege]], [[medicus]] et [[epidemiologia|epidemiologus]] [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1936]]. * [[25 Ianuarii]]: [[Yi Haechan]], politicus [[Res publica Coreana|Rei publicae Coreanae]]; natus est anno [[1952]]. * [[26 Ianuarii]]: [[Sia Figiel]], poeta, scriptrix, et pictrix [[Samoa]]na; nata est anno [[1967]]. * [[1 Februarii]]: [[Rita Süssmuth]], politica [[Germania|Germanica]]; nata est anno [[1937]]. * [[11 Februarii]]: [[Iacobus van der Beek]], actor [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1977]]. * [[15 Februarii]]: [[Robertus Duvall]], actor et moderator cinematographicus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1931]]. * [[19 Februarii]]: [[Polycarpus Pengo]], archiepiscopus [[Tanzania|Tanzanicus]]; natus est anno [[1944]]. * [[28 Februarii]]: [[Ali Khamenei]], magnus dux [[Irania]]e, ab [[Israel]]e occiditur; natus est anno [[1939]]. * [[1 Martii]]: [[David Oddi filius]], politicus [[Islandia|Islandicus]]; natus est anno [[1948]]. * [[5 Martii]]: [[Antonius Lobo Antunes]], scriptor et psychologus [[Portugallia|Lusitanus]]; natus est anno [[1942]]. * [[8 Martii]]: [[Antonius Iacobus Leggett]], physicus [[Regnum Britanniarum|Britannicus]]; natus est anno [[1936]]. * [[12 Martii]]: [[Ioachimus Wanke]], episcopus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1941]]. * [[14 Martii]]: **[[Georgius Habermas]], philosophus continentalis et sociologus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1929]]. **[[Christophorus A. Sims]], oeconomiae peritus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1942]]. * [[17 Martii]]: [[Ilia II]], patriarcha Ecclesiae Orthodoxae Georgianae [[Russia|Russicus]]; natus est anno [[1933]]. * [[19 Martii]]: ** [[Humbertus Bossi]], politicus [[Italia|Italianus]]; natus est anno 1941. ** [[Carolus Norris]], artifex martialis [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1940]]. * [[22 Martii]]: [[Leonillus Jospin]], politicus [[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1937]]. * [[6 Aprilis]]: [[Christianus Schwarz-Schilling]], politicus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1930]]. * [[7 Aprilis]]: [[Iacobus Whittaker]], alpinista [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1929]]. * [[8 Aprilis]]: [[Carolus Delhez]], presbyter et sociologicus [[Belgica|Belgicus]]; natus est anno [[1951]]. * [[9 Aprilis]]: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Björgvin Halldórsson||en|qid=Q879495}}, musicus [[Islandia|Islandicus]]; natus est anno [[1951]]. * [[19 Aprilis]]: [[Desmond Morris|Desmondus Morris]], zoologus ethologusque Anglicus; natus est anno [[1928]]. * [[24 Aprilis]]: [[Sophia Zdybicka]], philosopha et monacha [[Polonia|Polonica]]; nata est anno [[1928]]. * [[6 Maii]]: [[Theodorus Turner]], vir negotii et philanthropus Americanus; natus est anno 1938. * [[25 Maii]]: [[Sonny Rollins]], saxophonista iazensis Americanus; natus est anno 1930. * [[29 Maii]]: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Bryan Bergougnoux||en|qid=Q936402}}, lusor harpastum Gallicus; nata est anno [[1983]]. * [[6 Iunii]]: [[Osorius Citora Afonso]], episcopus necatus [[Mozambicum|Mozambicanus]]; natus est anno [[1972]]. * [[14 Iunii]]: [[Oliverius Tree]], cantor histrioque [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1993]]. * [[16 Iunii]]: [[Camillus Ruini]], cardinalis [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1931]]. * [[21 Iunii]]: [[Franciscus Guterres]], politicus [[Timora Orientalis|Timoracus]]; natus est anno [[1954]]. * [[22 Iunii]]: [[Alanus Greenspan]], pristinus praeses [[Systema aerarium foederale|systematis aerarii foederalis Americae]]; natus est anno [[1926]]. * [[8 Iulii]]: [[Anna Widdecombe]], politica Britannica; nata est anno [[1947]]. * [[11 Iulii]]: [[Lindsey Graham]], politicus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1955]]. * [[14 Iulii]]: [[Ioannes Michael Maitzen]], astronomus [[Austria]]cus; natus est anno [[1943]]. * [[29 Iulii]]: [[Harrius Mitchell]], politicus Americanus; natus est anno [[1940]]. * [[31 Iulii]]: [[Francus Baresi]] pedilusor Italicus; natus est anno [[1960]]. * [[2 Augusti]]: [[Kay Granger]], politica Americana; nata est anno 1943. * [[3 Augusti]]: [[Iulius Duarte Langa]], cardinalis [[Mozambicum|Mozambicanus]]; natus est anno [[1927]]. dixuqimgrtxeh7k6r5ueu1ao2v3kbpx 0 4055 3977075 3751533 2026-08-04T10:33:07Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3977075 wikitext text/x-wiki {{latinitas}} <!-- Incipit data !--> {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Bonn Siebengebirge.jpg|thumb|[[Rhenus]] [[fluvius]]]] '''Bonna''' ([[Lingua Germanica|Germanice]]: ''[[:de:Bonn|Bonn]]'') post [[secundum bellum mundanum]] de facto vel provisorium ut dicitur [[caput (oppidum)|caput]] [[Germania]]e fuit in [[Res publica Foederalis Germanica (1949-1990)|occidentali parte Germaniae]] in [[terra Foederalis Germaniae|terra foederali]] [[Rhenania Septentrionalis-Vestfalia|Rhenania Septentrionali-Vestfalia]] sita. Anno 2004 Bonna habebat circa ter centena milia (313 605) incolarum. Bonnae sunt nonnulla aedificia [[CN|Consociationis Nationum]] et etiam nonnullae administrationes foederales exempli gratia administratio valetudinaria quamquam sedes regiminis Germaniae [[Berolinum]], quod semper caput officiale erat, mota est. [[Castenica]]e in parte urbis est societas "Haribo", quae [[Ursa cumminea|ursas cummineas]] esculentas fabricat. == Vicinia == Bonna in meridiana parte provinciae Coloniensis sita est regione Rhenana-Siegiensi circumdata cuius caput municipium [[Siegburgum]] est. == De rebus actis == '''circiter anno 30 p. C. n.''': [[Tib. Claudius Nero Caesar|Tiberio]] imperatore, [[castra]] Bonnensia condita sunt. '''usque ad annum 69/70''': legio I Germanica ibi collocata erat. '''usque ad annum 83''': legio XXI rapax ibi collocata erat. '''usque ad annum circiter 400''': Usque ad finem imperii Romani Bonnae legio Minerva pia fidelis collocata erat. [[Fasciculus:BurschAlemannBN.JPG|thumb|250px|left|"Castris per Alemannos captis ululandum est Romanis cum lupis vel potius vulpibus."]] Ubi angulus inter ortum solis et meridiem spectans Romanorum castrorum fuit ibi nunc domus studentium collegii vel corporis "Alamannorum" est ab anno 1844. In hoc angulo, hi Alamanni opus caelatum vallo inserebant, quod inscribitur "Castris per [[Alamanni|Alemannos]] captis ululandum est Romanis cum [[lupus|lupis]] vel potius [[vulpes|vulpibus]]." "Vulpes" novi socii studentium collegiorum vel studentium corporum in Germania nuncupantur. == Vita civium == Bonnae [[leuga|leuca]] [[museum|museorum]] ut dicitur est. Ibi musea sunt: * Artis Basilica Foederalis vulgo ''Bundeskunsthalle'' * Domus rerum gestarum Germaniae vulgo ''Haus der deutschen Geschichte'' * Galeria ifa * museum Koenig Dies festi sunt exempli gratia quotannis mense Maio dies Rheni inflammati vulgo ''Rhein in Flammen'' et mense Iulio dies artium Rheni vulgo ''Rheinkultur''. Praterea quotannis mensibus Aprilis usque ad Octobrem tertio quoque mensium die Saturni negotium tabernarum habetur in Rheni campis. Praeterea secundo quoque die Saturni Solisque mensis Septembris paganalia in vico vulgo Pützchen appellato habentur. Pützchen in falsa ut dicitur ripa Rheni est. In museo ''Arithmeum'' machinae computatoriae veterae propalam collocantur. == Commeatus == === Ferrivia strataria === [[Fasciculus:SWB9470 Puetzstrasse.jpg|thumb|left|[[ferrivia strataria]]]] === Ferrivia === Stationes [[ferrivia]]riae sunt: * Statio capitalis * Aquae Godesbergenses (''Bad Godesberg'') * Beuelum (''Beuel'') trans Rhenum * [[Societas vecturae Rheno-Sigensi]] (Germanice litteris compendiariis VRS) <ref>[https://web.archive.org/web/20070930041127/http://www.db.de/site/shared/de/dateianhaenge/presse/pi__latein__papstbesuch.pdf Diurnariis edocendis nuntiatio societatis 77/2005] ([[PDF]])</ref> === Aeroportus === Aeroportus Coloniensis Bonnensis 15 kiliometris ad septentrionalem et occidentalem partem Bonnae spectat. == Res oeconomicae == ''Collegium Leoninum'' usque ad annum 1999 schola pastorum [[Ecclesia Catholica|catholicorum]] erat, nunc deversorium est. Ibi etiam senectudinarium nomine NOVA VITA est. == Scholae == * [[Universitas Fridericia Guilelmia Rhenana]] (nomine breviore ''Universitas Bonnensis'', vulgo ''Universität Bonn'') * [[Collegium Josephinum Bonn]] * Amos-Comenius-Gymnasium<ref>[[:de:Amos-Comenius-Gymnasium Bonn]]</ref> * Ernst-Moritz-Gymnasium<ref>[[:de:Ernst-Moritz-Gymnasium_Bonn]]</ref> == Incolae noti == === Nati === * [[Catharina Focke]] (*1922), rerum politicarum perita factionis [[SPD]] * [[Godofredus Kinkel]], scriptor (in tribu Oberkassel) * [[Heida Simonis]] (*1943), rerum politicarum perita factionis SPD * [[Ludovicus van Beethoven]] (1770 - 1827), compositor praeclarissimus * [[Nicolaus Becker]], poeta * [[Udalricus Lins]], historicus === Mortui === * [[Henricus Krone]] (1895 - 1989), vir publicus factionis primo [[Centrum|Centri]], deinde [[CDU]] * [[Hermannus Lindrath]] (1896 - 1960), vir publicus factionis CDU * [[Waldemarius Kraft]] (1898 - 1977), vir publicus factionis CDU * [[Ioannes Krüger]] (1902 - 1971), vir publicus et sodalis factionis CDU * [[Ioannes-Christopherus Seebohm]] (1903 - 1967), vir publicus factionis CDU * [[Ludovicus Erhard]] (1897 - 1977), vir publicus factionis CDU * [[Heribertus Wehner]] (1906 - 1990), vir publicus factionis primo [[KPD]], deinde [[SPD]] * [[Ludgerius Westrick]] (1897 - 1990), vir publicus factionis CDU * [[Theodorus Oberländer]] (1905 - 1998), vir publicus factionis CDU * [[Henricus Starke]] (1911 - 2001), vir publicus factionis primo [[FDP]], deinde [[CSU]] {{NexInt}} * [[Cohors Parata Consociationis Signo Crucis Rubrae Designatae Bonnensis-Endenicensis]] * [[Antiche]] * [[Hortus Medicus]]<ref name=st>[http://hss.ulb.uni-bonn.de/diss_online/phil_fak/2001/stoverock_helga/teil13.pdf Latine et Germanice p285seqq.]</ref> * [[Vicus Populi]]<ref name=st/> * [[Septem Montes]]<ref name=st/> * [[Mons Crucis (Bonnae)]]<ref name=st/> * [[Godesburgum]]<ref name=st/> == Notae == <references/> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Bonn|Bonnam}} {{Fontes geographici}} == Legendum == Franciscus Xaverius Trips, theologus et poeta: ''Querela et suspirium Urbis Bonnae'' {{Urbes Romanae Germaniae}} {{CirculiRSV}} [[Categoria:Bonna| ]] [[Categoria:Urbes Rhenaniae Septentrionalis-Vestfaliae]] pjay9v00v3xdolb0xroykzf8d9j3sfz 0 4369 3976866 3708044 2026-08-03T16:24:39Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976866 wikitext text/x-wiki {{Capsa civitatis Vicidata}} '''Thailandia'''<ref>{{Morgan}}. [[Ebbe Vilborg]]. ''Norstedts svensk-latinska ordbok''. Editio secunda anni 2009.</ref> ([[Thai]] ประเทศไทย, ''Prathet Thai'' '[[regnum]] [[Thai]]orum'), olim '''Siamum'''<ref>Vide "regni Siami caput" s.v. [http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof3/s0417a.html ''Odiaa''] in {{Hofmannus}}.</ref> (สยาม<ref>{{dictionary.com|Siam|access-date=11 January 2020}}</ref><ref>{{Cite web |title=Siam definition and meaning |url=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/siam |access-date=11 Ianuarii 2020 |website=Collins English Dictionary}}.</ref>), et rite '''Regnum Thailandiae''', est [[civitas sui iuris]] in media [[Indosina|Indosinensi]] [[Asia austro-orientalis|Asiae austro-orientalis]] [[paeninsula]] sita, 513&thinsp;120 [[chiliometrum quadratum|chiliometra quadrata]] comprehendens, cui anno [[2015]] erant 67&thinsp;959&thinsp;000 [[civis|civium]].<ref name="macro" /> A [[Birmania]] [[Laotia]]que [[septentrio]]nalibus, a Laotia [[Cambosia]]que [[oriens|oriente]], a [[Sinus Siamensis|Sinu Siamensi]] [[Malaesia]]que [[meridies|meridie]], atque a [[Mare Andamanense|Mari Andamanensi]] Birmaniaque [[occidens|occidente]] finitur. Thailandia etiam [[fines]] maritimos cum [[Vietnamia]] meridie et oriente et cum [[Indonesia]] [[India]]que meridie et occidente habet. [[Rectio]] [[civilitas|civilis]] nonnullas [[interceptio regiminis|interceptiones]] [[dictatura]]sque [[res militaris|militares]] passa est. Ex enno [[2019]], Thailandia nomine est [[parliamentum|parliamentaria]] [[monarchia constitutionalis]]; loci autem opportunitatis in [[constitutio]]ne [[potestas (socialis et politicus)|potestatem]] militare confirmant.<ref name="military rule">{{cite news |last1=Abuza |first1=Zachary |title=Thailand's Constitutional Dictatorship Weathers the Storm |url=https://thediplomat.com/2021/09/thailands-constitutional-dictatorship-weathers-the-storm/ |access-date=14 Martii 2022 |work=The Diplomat |date=27 Septembris [[2021]]}}. *{{cite journal |last1=Glassman |first1=Jim |title=Lineages of the Authoritarian State in Thailand: Military Dictatorship, Lazy Capitalism and the Cold War Past as Post-Cold War Prologue |journal=Journal of Contemporary Asia |date=[[2020]] |volume=50 |issue=4 |pages=571–92 |doi=10.1080/00472336.2019.1688378 |s2cid=211436855 |url=https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/00472336.2019.1688378 |access-date=14 Martii 2022}}. *{{cite news |last1=Bandow |first1=Doug |title=Thailand's Military Is Getting Ready for Another Crackdown |url=https://foreignpolicy.com/2020/12/03/thailand-military-crackdown-protests-biden/ |access-date=14 Martii 2022 |work=Foreign Policy |date=3 Decembris [[2020]]}}.</ref> [[Caput (urbs)|Caput]] et maxima [[urbs]] est [[Bancocum]]. [[Populi Taienses]] ex [[Sinae|Sinis]] meridianis et occidentalibus ad [[Asia Meridiorientalis|Asiam Meridiorientalem]] a [[saeculum 11|saeculo undecimo]] migrabant. [[Regnum|Regna]] [[India Maior|ab India umpulsa]] sicut [[regna Mon]], [[mperium Khmer|Khmer]], et [[monarchiae Malaesiae|civitates Malayanae]] [[regio]]nem regebant, cum [[civitas|civitatibus]] Thaiensibus sicut regnis [[Ngoenyang]], [[regna Sukhothai|Sukhothai]], [[Lan Na]], et [[Regnum Ayutthaya|Ayutthaya]] certantia, quae ipsae etiam inter se contendebant. Contactus [[Europa]]eus anno [[1511]] coepit, cum [[diplomatia|diplomatica]] [[Imperium|Imperii]] [[Imperium Portugallense|Portugallensis]] missio Ayutthayam attigit, regnum quod ante [[saeculum 15|saeculum quintum decimum]] [[potestas (socialis et politicus)|potestatem]] [[societas humana|socialem]] et [[civilitas|politicam]] adeptum erat. Ayutthaya summam potestatem assecuta est, cosmopolito [[Narai]] regnante, unde gradatim deficiebat usque ad [[bellum]] [[Bellum (1765–1767)|Birmanio–Thailandicum]] annis [[1765]], [[1766]], et [[1767]], cum omnino everta est. Cito autem [[Taksin]], dux magnus, [[terra]]s Siamenses iterum coniungens, [[Regnum Thonburiense]] constituit, sed ipso capto supplicioque anno [[1782]] affecto, [[Rama I|Buddha Yodfa Chulaloke]] regnum excepit, primus [[monarcha]] [[domus Siacriensis]]<!--Anglice Chakri--> hodierni. Inter magnas urbes praeter Bancocum numerantur [[Nonthaburi]], [[Pak Kret]], [[Nakhon Ratchasima]], [[Hat Yai]], [[Udon Thani]], [[Phitsanulok]]. In recentissima regiminis interceptione anno [[2014]], civitas a [[Concilium nationale pro pace et ordine|Concilio nationali pro pace et ordine]] subversa est. == Archaeologia == Loci [[archaeologia|archaeologici]] [[Spelunca Spirituum (Thailandia)|Spelunca Spirituum]], [[Khao Sam Kaeo]], [[Aiuthia]] intra fines Thailandiae iacent. == Ecclesia Catholica == Dioeceses [[Ecclesia Catholica|Ecclesiae Catholicae]] constituuntur, [[Archidioecesis Bangkokensis|archidioecesi Bangkokensi]] (sede [[Bancocum|Bancoco]]) tributariae, quae sequuntur: [[Dioecesis Chanthaburiensis|Chanthaburiensis]] (sede [[Chonburi]]), [[Dioecesis Chiangmaiensis|Chiangmaiensis]] (sede [[Chiang Mai]]), [[Dioecesis Nakhonsauanensis|Nakhonsauanensis]] (sede [[Nakhon Sawan]]), [[Dioecesis Ratchaburensis|Ratchaburensis]] (sede [[Ratchaburi]]), [[Dioecesis Suratthanensis|Suratthanensis]] (sede [[Surat Thani]]). [[Archidioecesis Tharensis et Nonsengensis|Archidioecesi Tharensi et Nonsengensi]] (sede [[Sakon Nakhon]]) attribuuntur dioeceses [[Dioecesis Nakhonratchasimaensis|Nakhonratchasimaensis]] (sede [[Nakhon Ratchasima]]), [[Dioecesis Ubonratchathaniensis|Ubonratchathaniensis]] (sede [[Ubon Ratchathani]]), [[Dioecesis Udonthaniensis|Udonthaniensis]] (sede [[Udon Thani]]).<ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/country/dth2.html "Thailand: current dioeceses"] apud ''Catholic Hierarchy.''</ref> == Notae == <references/> == Bibliographia == [[Fasciculus:Thailand map CIA.png|thumb|upright=0.8|[[Tabula geographica]] Thailandiae.]] * Baker, Chris, et Pasuk Phongpaichit. [[2005]]. ''A History of Thailand.'' Ed. secunda. Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 0-521-75915-3. * Chachavalpongpun, Pavin, ed. [[2020]]. ''Routledge Handbook Of Contemporary Thailand.'' * Cooper, Robert. [[2008]]. ''Culture Shock! Thailand: A Survival Guide to Customs and Etiquette.'' * Donner, Wolf. [[1996]].T''hailand: Land zwischen Tradition und Moderne.'' Monaci: C. H. Beck. ISBN 978-3406398629. * Grabowsky, Volker. [[2011]]. ''Kleine Geschichte Thailands.'' Monaci: C. H. Beck. ISBN 978-3-406-60129-3. * London, Ellen. [[2008]]. ''Thailand Condensed: 2000 Years of History & Culture.'' * Lonely Planet. [[2020]]. ''Lonely Planet's Best of Thailand.'' * Mishra, Patit Paban. [[2010]]. ''The History of Thailand.'' Greenwood. * Moore, Frank J. ed. [[1974]]. ''Thailand: Its People, Its Society, Its Culture.'' HRAF Press. * Nartsupha, Chatthip, et Suthy Prasartset. [[1981]]. ''The Political Economy of Siam 1851-1910.'' Bangcoci: The Social Science Association of Thailand. * Nartsupha, Chatthip, Suthy Prasartset, et Montri Chenvidyakarn. [[1981]]. ''The Political Economy of Siam 1910-1932.'' Bangcoci: Social Science Association of Thailand. * Stowe, Judith A.. [[1991]]. ''Siam Becomes Thailand: a story of intrigue.'' Londinii: Hurst. ISBN 1-85065-083-7 {{Google Books|YTgJ8aRwZkAC|Paginae selectae}} * Terwiel, Barend Jan. [[2011]]. ''Thailand’s Political History: From the 13th Century to Recent Times.'' Bangcoci: River Books. ISBN 978-974-9863-96-1. * Wyatt, David K.. [[2003]]. ''Thailand: A Short History.'' Ed. secunda. Portu Novo: Yale University Press. ISBN 0-300-08475-7. * Zawacki, Benjamin. [[2021]]. ''Thailand: Shifting ground between the US and a rising China.'' Ed. secunda. Bloomsbury. {{NexInt}} * [[Bhumibol Adulyadej]], Rama [[rex]] IX * [[Mare Andamanense]] * [[Pumpuang Duangjan]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Thailand|Thailandiam}} {{Fontes geographici}} ; Rectio * [http://www.thaigov.go.th/ Thaigov.go.th,] rectio civitatis. * [https://web.archive.org/web/20081210073951/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-t/thailand.html Caput civitatus et sodales consilii.] * [http://www.mfa.go.th/ Mfa.go.th], ministerium rerum externarum. * [https://web.archive.org/web/20220808073210/http://internet.nectec.or.th/webstats/internetmap.current.iir?Sec=internetmap_Data interretialia de Thailandia.] National Electronics and Computer Technology Center. * [https://web.archive.org/web/20150428064708/http://www.m-culture.go.th/english/ Ministerium culturae.] ; Data generalia<!-- * {{curlie|Regional/Asia/Thailand}}* {{wikiatlas|Thailand}}--> * [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/thailand/ "Thailand."] ''The World Factbook,'' Central Intelligence Agency. * [http://countrystudies.us/thailand/ "Thailand."] Library of Congress Country Studies, 1987. * [https://web.archive.org/web/20090207001737/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/thailand.htm "Thailand."] ''UCB Libraries GovPubs.'' * [https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-15581957 "Thailand."] [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/589625/Thailand "Thailand."] ''[[Encyclopaedia Britannica]].'' * [http://map.longdo.com/en "Longdo Map."] [[Tabula geographica|Tabulae geographicae]] [[Anglice]] et [[Siamice]] scriptae. * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=TH "Key Development Forecasts for Thailand."] International Futures. * [https://web.archive.org/web/20130116235916/http://popcensus.nso.go.th/file/popcensus-20-12-54.pdf 2010 Census Thailandiae ex Economic and Social Statistics Bureau.] ; Periegesis * [http://www.tourismthailand.org/ Tourism Authority of Thailand.] Situs periegesis proprius. ; Aliae res * [http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20140731093617/http://www.commonlanguageproject.net/?page_id%3D41#Thailand "Thailand Country Fact Sheet."] Common Language Project. * {{cite web |url=http://dlxs.library.cornell.edu/s/sea/browse_image/date/1900.php|title=Browse the Southeast Asia Visions Collection |author=Southeast Asia Visions |publisher=Cornell University Library }} * [https://web.archive.org/web/20101229000203/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/th.html Statisticae Thailandiae in ''CIA World Factbook'' ]{{ling|Anglice}} {{Asia}} {{Capsae collectae|Thailandia|politica|{{Reges Thailandiae}}{{Primi ministri Thailandiae}}{{Ministri rerum externarum Thailandenses}}}} [[Categoria:Civitates sui iuris]] [[Categoria:Monarchiae constitutionales]] [[Categoria:Thailandia|!]] {{1000 paginae}} {{Myrias|Geographia}} 84fuwu3rvvxvg15z9pa13qhgne36ruz 0 8957 3977018 3891520 2026-08-04T06:03:46Z InsideNormality 212975 3977018 wikitext text/x-wiki {{L}} {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Joseph Stalin, 1950 (cropped).jpg|200px|right|thumb|Stalin (1950)]] '''Iosephus Bessarionis filius Stalin''' ([[Lingua Georgiana|Georgiane]] იოსებ ბესარიონის ძე სტალინი, [[translitteratio|tr.]] ''Ioseb Besarionis je Stalini''; [[Russice]] Иосиф Виссарионович Сталин, [[translitteratio|tr.]] ''Iosif Vissarionovič Stalin''), vero nomine '''''J̌uḡašvili''''' (ჯუღაშვილი, Джугашвили), [[Goridis|Goride]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160305024121/http://orbis-latinus.geog.uni-heidelberg.de/detail.php?id=39649&type=0 Orbis Latinus]</ref> natus die [[21 Decembris]] [[1879]]<ref name=D>Hanc diem Stalin ipse indicavit postquam potestate suprema functus est, sed verus dies 18 Decembris 1878 est.</ref> aut [[6 Decembris]] [[1878]], [[Moscua]]e mortuus die [[5 Martii]] [[1953]] poisonatus apud mors: ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10105823</ref>, fuit [[Secretarius Generalis]] [[Comitatus Summus Factionis Communisticae Unionis Sovieticae|Comitatus Summi]] [[Factio Communistica Unionis Sovieticae|Factionis Communisticae Unionis Sovieticae]]. == Vita == [[Fasciculus:Stalin - Der Marxismus und die Fragen der Sprachwissenschaft, Dietz Verlag.jpg|thumb|Stalin linguistica politica docens.]] Iosephus Vissarioni filius ''J̌uḡašvili'', pseudonymum ''Stalin'' (de verbo ''сталь'' '[[chalybs]]') accepturus, natus est [[Goridis|Goride]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160305024121/http://orbis-latinus.geog.uni-heidelberg.de/detail.php?id=39649&type=0 Orbis Latinus]</ref> in [[urbs|urbe]] [[Georgia]]e (quae illo tempore pars [[Imperium Russicum|Imperii Russici]] erat), [[filius]] sutoris Bessarionis J̌uḡašvili [[uxor]]isque Catharinae Geladze. Anno [[1894]] studium suum in quadam [[schola]] [[religio]]sorum huius urbis complevit. Dein in seminario [[Ecclesia Orthodoxa Georgiana|Orthodoxo]] in urbe [[Triphelis|Tripheli]] (nunc [[caput (urbs)|capite]] Georgiae) studebat; e quo anno [[1899]] exclusus est. Rerum novarum suasor post annum [[1903]] [[bolsevici|bolsevicus]] factus est, eius causa quotiens arrestationibus et exsiliis adfectabatur. Post res novas Octobres in [[Russia]] factas annis [[1917]] ad [[1922]] investigator popularis (i.e. 'minister') rerum gentilium fuit. Anno 1922 factus est generalis Comitatus Medius [[Factio Communistica Unionis Sovieticae|Factionis Communisticae]] secretarius, quod officium ad [[mors|mortem]] administrabat. [[Vladimirus Lenin|Vladimiro Lenin]] mortuo Stalin inter quattuor annos vim apprehendit. In pugna de summa auctoritate gesta aemulos suos vicit et illos ut plurimum delevit, deinde imperio potebat Unionis Sovieticae. Vi capta hostes suos ex illa pulsit, e. g. [[Leo Trotski|Leonem Trotski]]. Stalin multa coercitiones perfecit. Res gesta eius extrema prima fuit anno [[1932]]: [[Agricola (munus)|Agricolas]] Unionis Sovieticae in [[Kolkhoz|praedia collectiva]] (vulgo ''kolchozy'') adire iussit. Eo facto paene vim suam amisit (dies partis communisticae anno [[1934]]). Itaque terrorem fecit; cuius culmen, ''Ežovščina'' vocatum (secundum nomen Nicolai ''Ežov'', tunc comissarius popularis rerum internarum), annis [[1937]] et [[1938]] erat. Finis terroris solum post annos [[1939]]–[[1940]], post mortem Nicolai ''Ežov'' (qui etiam supplicium sumpsit), fit. Stalin vidit [[bellum]] unum novum venturum, itaque servandae causa Unionis Sovieticae cum dictatore [[Germania]]e [[Adolphus Hitler|Hitler]] pactum fecit, ut bellum inter ambas terras non fieret. Stalin ipse bellum contra [[Finnia]]m, "[[Bellum Hiemale]]" vocatum, gerere voluit fiendae zonis servandae causa [[Leninopolis|Leninopoli]]{{dubsig}}. Cum Finnia bene pugnaret, Unio Sovietica vicit in hoc bello. Bellum maximum autem Stalini erat contra [[Germania]]m ab Adolpho Hitler ductam. Die [[22 Iunii]] anni [[1941]] [[exercitus]] Germanicus Unionem Sovieticam offendit bellum, illic [[Bellum Magnum Patrium]] nominatum, incipiens. Tempore belli Stalin, qui initio monitus tamen nullum fecit, depressione venit, fuit supremus omnium copiarum Unionis Sovieticae praefectus.{{dubsig}} Post Bellum Magnum Patrioticum Stalin participebat in restitutione oeconomiae Soveticae. Et oeconomia Sovetica fuit restitutum ad annum [[1950]]. Stalin mortuus est [[5 Martii]] [[1953]]. Hodie opera dictatoris Stalin pessima a multis videntur, sed opiniones variae sunt: alii dicunt Stalin scelerum suorum causa malum fuisse; alii dicunt Stalin bonum fuisse victoriae super Germanos causa. In Unione Sovietica iam anno [[1956]] (in concilio vicensimo [[Factio Communistica Unionis Sovieticae|Factionis Communisticae Unionis Sovieticae]]) Stalin damnatus, sed aevo [[Leonidas Brežnev|Brežneviano]] Stalin reputatus est. In [[Sinae (regio)|Sinis]], [[Mao Zedong]] statuit operum Stalin 70% bonum, 30% mala fuisse. == Nota == <references /> == Bibliographia == ; Documenta fere contemporanea * [[Nicetas Chruščëv|Chruščëv, Nicetas]]. [[1956]]. "[https://web.archive.org/web/20141008074629/http://www.fordham.edu/halsall/mod/1956khrushchev-secret1.html Contio secreta de cultu personalitatis]." {{Ling|Anglice}} * Soviet Information Bureau. [[1948]]. ''Falsifiers of History (Historical Survey).'' Moscuae: Foreign Languages Publishing House. * [[Leo Trotzki|Trotsky, Leo]], ''The Revolution Betrayed: What is the Soviet Union and Where is it Going?'' (1936) [http://www.marxists.org/archive/trotsky/1936/revbet/index.htm Textus interretialis] {{Ling|Anglice}} ; De vita et opere * Boobbyer, Phillip. [[2000]]. ''The Stalin Era.'' Routledge. ISBN 0-7679-0056-1. * Brackman, Roman. [[2001]]. ''The Secret File of Joseph Stalin: A Hidden Life.'' Frank Cass Publishers. ISBN 0-7146-5050-1. * Brent, Jonathan, et Vladimir Naumov. [[2004]]. ''Stalin's Last Crime: The Plot Against the Jewish Doctors, 1948–1953.'' HarperCollins. ISBN 0-06-093310-0. * Conquest, Robert. [[1986]]. ''The Harvest of Sorrow: Soviet Collectivization and the Terror-Famine''. University of Alberta Press. [http://www.ditext.com/conquest/harvest.html Paginae selectae] * Montefiore, Simon Sebag. [[2007]]. ''Young Stalin.'' Weidenfeld & Nicolson. ISBN 978-0-297-85068-7. * Montefiore, Simon Sebag. [[2004]]. ''Stalin: The Court of the Red Tsar''. Novi Eboraci: Alfred A. Knopf. ISBN 1-4000-4230-5; ISBN 1-4000-7678-1 * Murphy, David E. [[2006]]. ''What Stalin Knew: The Enigma of Barbarossa.'' Portu Novo: Yale University Press. ISBN 0-300-11981-X. * Overy, R. J. [[2004]]. ''The Dictators: Hitler's Germany and Stalin's Russia.'' Novi Eboraci: W. W. Norton & Company. ISBN 0-393-02030-4. * Roberts, Geoffrey. [[2002]]. ''Stalin, the Pact with Nazi Germany, and the Origins of Postwar Soviet Diplomatic Historiography.'' * Roberts, Geoffrey. [[2006]]. ''Stalin's Wars: From World War to Cold War, 1939–1953.'' Yale University Press. ISBN 0-300-11204-1. * Tucker, Robert C. [[1992]]. ''Stalin in Power: The Revolution from Above, 1928–1941.'' Novi Eboraci: W. W. Norton & Company. ISBN 0-393-30869-3. * Wettig, Gerhard. [[2008]]. ''Stalin and the Cold War in Europe.'' Rowman & Littlefield. ISBN 0-7425-5542-9. ; Specialia * Applebaum, Anne. [[2003]]. ''Gulag: A History.'' Doubleday. ISBN 0-7679-0056-1. * Bideleux, Robert, et Ian Jeffries. [[1998]]. ''A History of Eastern Europe: Crisis and Change.'' Routledge. ISBN 978-0-203-05024-8. * Fest, Joachim C. [[2002]]. ''Hitler.'' Houghton Mifflin Harcourt. ISBN 0-15-602754-2. * Henig, Ruth Beatrice. [[2000]]. ''The Origins of the Second World War, 1933–41.'' Routledge. ISBN 0-415-33262-1. * Nekrich, Aleksandr Moiseevich, Adam Bruno Ulam, et Gregory L. Freeze. [[1997]]. ''Pariahs, Partners, Predators: German-Soviet Relations, 1922–1941.'' Columbia University Press. ISBN 0-231-10676-9. * Department of State. [[1948]]. ''Nazi-Soviet Relations, 1939–1941: Documents from the Archives of The German Foreign Office.'' Department of State. http://www.ibiblio.org/pha/nsr/nsr-preface.html. * Taubert, Fritz. [[2003]]. ''The Myth of Munich.'' Oldenbourg Wissenschaftsverlag. ISBN 3-486-56673-3. * Watson, Derek. [[2000]]. "Molotov's Apprenticeship in Foreign Policy: The Triple Alliance Negotiations in 1939." ''Europe-Asia Studies'' 52(4):695–722. doi:10.1080/713663077. http://www.jstor.org/stable/153322 == Nexus externi == ; Bibliographica * [https://web.archive.org/web/20060828131524/http://alsos.wlu.edu/qsearch.aspx?browse=people%2FStalin%2C+Joseph Bibliographia Stalin] apud ''Alsos Digital Library for Nuclear Issues'' ; Encyclopaedica {{CommuniaCat|Joseph Stalin|Iosephum Stalin}} {{Fontes biographici}} * "[http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/RUSstalin.htm Stalin]" apud ''spartacus educational'' * "[http://www.historyguide.org/europe/cult.html Stalin and the Cult of Personality]" apud historyguide.org ; Opera et documenta * [http://www.marx2mao.com/Stalin/Index.html Bibliotheca I. B.f. Stalin interretialis] (opera Iosephi Stalin) * [http://www.marxists.org/reference/archive/stalin/ Josef Stalin Internet Archive] apud marxists.org * [http://images.library.pitt.edu/s/stalinka/ Stalinka]: ''digital library of Staliniana'' * [https://web.archive.org/web/20120308124314/http://www.foia.cia.gov/CPE/CAESAR/caesar-02.pdf De morte Stalin] (''Central Intelligence Agency, Office of Current Intelligence'', 16 Iul. 1953) ; Historica et apologetica * Grover Furr, [http://clogic.eserver.org/2005/furr.html "Stalin and the Struggle for Democratic Reform": 1], [http://clogic.eserver.org/2005/furr2.html 2] * Paul R. Gregory, "[http://assets.cambridge.org/052182/6284/sample/0521826284WS.pdf The political economy of Stalinism: evidence from the Soviet secret archives]" * Ludo Martens, "Another view of Stalin" [https://web.archive.org/web/20120129090419/http://www.plp.org/books/book1.pdf 1], [https://web.archive.org/web/20120129090347/http://www.plp.org/books/book2.pdf 2], [https://web.archive.org/web/20120129090403/http://www.plp.org/books/book3.pdf 3] apud Factionem Laboris Progressivam (CFA) {{Factionis Communisticae Unionis Sovieticae duces}} {{1000 paginae}} {{Myrias|Homines}} {{Lifetime|1879|1953|Stalin, Iosephus}} [[Categoria:Atheistae]] [[Categoria:Bellum Magnum Patrium]] [[Categoria:Bolsevici]] [[Categoria:Communismi fautores]] [[Categoria:Dictatores]] [[Categoria:Generalissimi]] [[Categoria:Gubernatores civitatum]] [[Categoria:Incolae Georgiae]] [[Categoria:Incolae Imperii Russici]] [[Categoria:Incolae Unionis Sovieticae]] [[Categoria:Marxistae]] [[Categoria:Participes Belli Civilis Russici]] [[Categoria:Rerum novarum cupidi Russiae]] [[Categoria:Secundum bellum mundanum]] lda78wd64tr2vpe2ygu4a3i7ldl65l3 3977043 3977018 2026-08-04T06:18:36Z InsideNormality 212975 Jo Stalijn poisonatus apud mors: ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10105823 3977043 wikitext text/x-wiki {{L}} {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Joseph Stalin, 1950 (cropped).jpg|200px|right|thumb|Stalin (1950)]] '''Iosephus Bessarionis filius Stalin''' ([[Lingua Georgiana|Georgiane]] იოსებ ბესარიონის ძე სტალინი, [[translitteratio|tr.]] ''Ioseb Besarionis je Stalini''; [[Russice]] Иосиф Виссарионович Сталин, [[translitteratio|tr.]] ''Iosif Vissarionovič Stalin''), vero nomine '''''J̌uḡašvili''''' (ჯუღაშვილი, Джугашвили), [[Goridis|Goride]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160305024121/http://orbis-latinus.geog.uni-heidelberg.de/detail.php?id=39649&type=0 Orbis Latinus]</ref> natus die [[21 Decembris]] [[1879]]<ref name=D>Hanc diem Stalin ipse indicavit postquam potestate suprema functus est, sed verus dies 18 Decembris 1878 est.</ref> aut [[6 Decembris]] [[1878]], [[Moscua]]e mortuus die [[5 Martii]] [[1953]], fuit [[Secretarius Generalis]] [[Comitatus Summus Factionis Communisticae Unionis Sovieticae|Comitatus Summi]] [[Factio Communistica Unionis Sovieticae|Factionis Communisticae Unionis Sovieticae]]. == Vita == [[Fasciculus:Stalin - Der Marxismus und die Fragen der Sprachwissenschaft, Dietz Verlag.jpg|thumb|Stalin linguistica politica docens.]] Iosephus Vissarioni filius ''J̌uḡašvili'', pseudonymum ''Stalin'' (de verbo ''сталь'' '[[chalybs]]') accepturus, natus est [[Goridis|Goride]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160305024121/http://orbis-latinus.geog.uni-heidelberg.de/detail.php?id=39649&type=0 Orbis Latinus]</ref> in [[urbs|urbe]] [[Georgia]]e (quae illo tempore pars [[Imperium Russicum|Imperii Russici]] erat), [[filius]] sutoris Bessarionis J̌uḡašvili [[uxor]]isque Catharinae Geladze. Anno [[1894]] studium suum in quadam [[schola]] [[religio]]sorum huius urbis complevit. Dein in seminario [[Ecclesia Orthodoxa Georgiana|Orthodoxo]] in urbe [[Triphelis|Tripheli]] (nunc [[caput (urbs)|capite]] Georgiae) studebat; e quo anno [[1899]] exclusus est. Rerum novarum suasor post annum [[1903]] [[bolsevici|bolsevicus]] factus est, eius causa quotiens arrestationibus et exsiliis adfectabatur. Post res novas Octobres in [[Russia]] factas annis [[1917]] ad [[1922]] investigator popularis (i.e. 'minister') rerum gentilium fuit. Anno 1922 factus est generalis Comitatus Medius [[Factio Communistica Unionis Sovieticae|Factionis Communisticae]] secretarius, quod officium ad [[mors|mortem]] administrabat. [[Vladimirus Lenin|Vladimiro Lenin]] mortuo Stalin inter quattuor annos vim apprehendit. In pugna de summa auctoritate gesta aemulos suos vicit et illos ut plurimum delevit, deinde imperio potebat Unionis Sovieticae. Vi capta hostes suos ex illa pulsit, e. g. [[Leo Trotski|Leonem Trotski]]. Stalin multa coercitiones perfecit. Res gesta eius extrema prima fuit anno [[1932]]: [[Agricola (munus)|Agricolas]] Unionis Sovieticae in [[Kolkhoz|praedia collectiva]] (vulgo ''kolchozy'') adire iussit. Eo facto paene vim suam amisit (dies partis communisticae anno [[1934]]). Itaque terrorem fecit; cuius culmen, ''Ežovščina'' vocatum (secundum nomen Nicolai ''Ežov'', tunc comissarius popularis rerum internarum), annis [[1937]] et [[1938]] erat. Finis terroris solum post annos [[1939]]–[[1940]], post mortem Nicolai ''Ežov'' (qui etiam supplicium sumpsit), fit. Stalin vidit [[bellum]] unum novum venturum, itaque servandae causa Unionis Sovieticae cum dictatore [[Germania]]e [[Adolphus Hitler|Hitler]] pactum fecit, ut bellum inter ambas terras non fieret. Stalin ipse bellum contra [[Finnia]]m, "[[Bellum Hiemale]]" vocatum, gerere voluit fiendae zonis servandae causa [[Leninopolis|Leninopoli]]{{dubsig}}. Cum Finnia bene pugnaret, Unio Sovietica vicit in hoc bello. Bellum maximum autem Stalini erat contra [[Germania]]m ab Adolpho Hitler ductam. Die [[22 Iunii]] anni [[1941]] [[exercitus]] Germanicus Unionem Sovieticam offendit bellum, illic [[Bellum Magnum Patrium]] nominatum, incipiens. Tempore belli Stalin, qui initio monitus tamen nullum fecit, depressione venit, fuit supremus omnium copiarum Unionis Sovieticae praefectus.{{dubsig}} Post Bellum Magnum Patrioticum Stalin participebat in restitutione oeconomiae Soveticae. Et oeconomia Sovetica fuit restitutum ad annum [[1950]]. Stalin mortuus est [[5 Martii]] [[1953]]. Hodie opera dictatoris Stalin pessima a multis videntur, sed opiniones variae sunt: alii dicunt Stalin scelerum suorum causa malum fuisse; alii dicunt Stalin bonum fuisse victoriae super Germanos causa. In Unione Sovietica iam anno [[1956]] (in concilio vicensimo [[Factio Communistica Unionis Sovieticae|Factionis Communisticae Unionis Sovieticae]]) Stalin damnatus, sed aevo [[Leonidas Brežnev|Brežneviano]] Stalin reputatus est. In [[Sinae (regio)|Sinis]], [[Mao Zedong]] statuit operum Stalin 70% bonum, 30% mala fuisse. == Nota == <references /> == Bibliographia == ; Documenta fere contemporanea * [[Nicetas Chruščëv|Chruščëv, Nicetas]]. [[1956]]. "[https://web.archive.org/web/20141008074629/http://www.fordham.edu/halsall/mod/1956khrushchev-secret1.html Contio secreta de cultu personalitatis]." {{Ling|Anglice}} * Soviet Information Bureau. [[1948]]. ''Falsifiers of History (Historical Survey).'' Moscuae: Foreign Languages Publishing House. * [[Leo Trotzki|Trotsky, Leo]], ''The Revolution Betrayed: What is the Soviet Union and Where is it Going?'' (1936) [http://www.marxists.org/archive/trotsky/1936/revbet/index.htm Textus interretialis] {{Ling|Anglice}} ; De vita et opere * Boobbyer, Phillip. [[2000]]. ''The Stalin Era.'' Routledge. ISBN 0-7679-0056-1. * Brackman, Roman. [[2001]]. ''The Secret File of Joseph Stalin: A Hidden Life.'' Frank Cass Publishers. ISBN 0-7146-5050-1. * Brent, Jonathan, et Vladimir Naumov. [[2004]]. ''Stalin's Last Crime: The Plot Against the Jewish Doctors, 1948–1953.'' HarperCollins. ISBN 0-06-093310-0. * Conquest, Robert. [[1986]]. ''The Harvest of Sorrow: Soviet Collectivization and the Terror-Famine''. University of Alberta Press. [http://www.ditext.com/conquest/harvest.html Paginae selectae] * Montefiore, Simon Sebag. [[2007]]. ''Young Stalin.'' Weidenfeld & Nicolson. ISBN 978-0-297-85068-7. * Montefiore, Simon Sebag. [[2004]]. ''Stalin: The Court of the Red Tsar''. Novi Eboraci: Alfred A. Knopf. ISBN 1-4000-4230-5; ISBN 1-4000-7678-1 * Murphy, David E. [[2006]]. ''What Stalin Knew: The Enigma of Barbarossa.'' Portu Novo: Yale University Press. ISBN 0-300-11981-X. * Overy, R. J. [[2004]]. ''The Dictators: Hitler's Germany and Stalin's Russia.'' Novi Eboraci: W. W. Norton & Company. ISBN 0-393-02030-4. * Roberts, Geoffrey. [[2002]]. ''Stalin, the Pact with Nazi Germany, and the Origins of Postwar Soviet Diplomatic Historiography.'' * Roberts, Geoffrey. [[2006]]. ''Stalin's Wars: From World War to Cold War, 1939–1953.'' Yale University Press. ISBN 0-300-11204-1. * Tucker, Robert C. [[1992]]. ''Stalin in Power: The Revolution from Above, 1928–1941.'' Novi Eboraci: W. W. Norton & Company. ISBN 0-393-30869-3. * Wettig, Gerhard. [[2008]]. ''Stalin and the Cold War in Europe.'' Rowman & Littlefield. ISBN 0-7425-5542-9. ; Specialia * Applebaum, Anne. [[2003]]. ''Gulag: A History.'' Doubleday. ISBN 0-7679-0056-1. * Bideleux, Robert, et Ian Jeffries. [[1998]]. ''A History of Eastern Europe: Crisis and Change.'' Routledge. ISBN 978-0-203-05024-8. * Fest, Joachim C. [[2002]]. ''Hitler.'' Houghton Mifflin Harcourt. ISBN 0-15-602754-2. * Henig, Ruth Beatrice. [[2000]]. ''The Origins of the Second World War, 1933–41.'' Routledge. ISBN 0-415-33262-1. * Nekrich, Aleksandr Moiseevich, Adam Bruno Ulam, et Gregory L. Freeze. [[1997]]. ''Pariahs, Partners, Predators: German-Soviet Relations, 1922–1941.'' Columbia University Press. ISBN 0-231-10676-9. * Department of State. [[1948]]. ''Nazi-Soviet Relations, 1939–1941: Documents from the Archives of The German Foreign Office.'' Department of State. http://www.ibiblio.org/pha/nsr/nsr-preface.html. * Taubert, Fritz. [[2003]]. ''The Myth of Munich.'' Oldenbourg Wissenschaftsverlag. ISBN 3-486-56673-3. * Watson, Derek. [[2000]]. "Molotov's Apprenticeship in Foreign Policy: The Triple Alliance Negotiations in 1939." ''Europe-Asia Studies'' 52(4):695–722. doi:10.1080/713663077. http://www.jstor.org/stable/153322 == Nexus externi == ; Bibliographica * [https://web.archive.org/web/20060828131524/http://alsos.wlu.edu/qsearch.aspx?browse=people%2FStalin%2C+Joseph Bibliographia Stalin] apud ''Alsos Digital Library for Nuclear Issues'' ; Encyclopaedica {{CommuniaCat|Joseph Stalin|Iosephum Stalin}} {{Fontes biographici}} * "[http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/RUSstalin.htm Stalin]" apud ''spartacus educational'' * "[http://www.historyguide.org/europe/cult.html Stalin and the Cult of Personality]" apud historyguide.org ; Opera et documenta * [http://www.marx2mao.com/Stalin/Index.html Bibliotheca I. B.f. Stalin interretialis] (opera Iosephi Stalin) * [http://www.marxists.org/reference/archive/stalin/ Josef Stalin Internet Archive] apud marxists.org * [http://images.library.pitt.edu/s/stalinka/ Stalinka]: ''digital library of Staliniana'' * [https://web.archive.org/web/20120308124314/http://www.foia.cia.gov/CPE/CAESAR/caesar-02.pdf De morte Stalin] (''Central Intelligence Agency, Office of Current Intelligence'', 16 Iul. 1953) ; Historica et apologetica * Grover Furr, [http://clogic.eserver.org/2005/furr.html "Stalin and the Struggle for Democratic Reform": 1], [http://clogic.eserver.org/2005/furr2.html 2] * Paul R. Gregory, "[http://assets.cambridge.org/052182/6284/sample/0521826284WS.pdf The political economy of Stalinism: evidence from the Soviet secret archives]" * Ludo Martens, "Another view of Stalin" [https://web.archive.org/web/20120129090419/http://www.plp.org/books/book1.pdf 1], [https://web.archive.org/web/20120129090347/http://www.plp.org/books/book2.pdf 2], [https://web.archive.org/web/20120129090403/http://www.plp.org/books/book3.pdf 3] apud Factionem Laboris Progressivam (CFA) {{Factionis Communisticae Unionis Sovieticae duces}} {{1000 paginae}} {{Myrias|Homines}} {{Lifetime|1879|1953|Stalin, Iosephus}} [[Categoria:Atheistae]] [[Categoria:Bellum Magnum Patrium]] [[Categoria:Bolsevici]] [[Categoria:Communismi fautores]] [[Categoria:Dictatores]] [[Categoria:Generalissimi]] [[Categoria:Gubernatores civitatum]] [[Categoria:Incolae Georgiae]] [[Categoria:Incolae Imperii Russici]] [[Categoria:Incolae Unionis Sovieticae]] [[Categoria:Marxistae]] [[Categoria:Participes Belli Civilis Russici]] [[Categoria:Rerum novarum cupidi Russiae]] [[Categoria:Secundum bellum mundanum]] h755mk74cq709c3e4cheibj4icimgfs 0 9130 3977066 3537769 2026-08-04T09:09:21Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3977066 wikitext text/x-wiki {{pro pagina discretiva vide|Garda (discretiva)}} {{pro pagina discretiva vide|Guardia (discretiva)}} {{Lacus |Nomen = Benacus lacus |Nomen_vulgarium = '''Lago di Garda / Benaco''' |Imago = [[Fasciculus:Lago di Garda 0195.JPG|300px|''Despectus ad lacum'']] |Inscriptio_imaginis = ''Despectus ad lacum'' |Nomina_latina = Benacus {{victio|Benacus|i|m}} |Nomina_vulgaria = Lago di Garda, Benaco |Origo = Glacialis |Area = 370,00 |Profunditas maxima = 346 |Profunditas mediocris = 136 |Altitudo = 65 |Insulae = 5 |Imissaria = [[Sarca]] |Emissaria = [[Mincius]] |Altera = |Terrae = [[Fasciculus:Flag of Italy.svg|20px|Vexillum Italiae]] [[Italia]] |Regiones = [[Fasciculus:Flag of Lombardy.svg|20px|Vexillum Langobardia]] [[Langobardia]],<br>[[Fasciculus:Flag of Veneto.svg|20px|Vexillum Venetiae]] [[Venetia (regio)|Venetia]],<br>[[Fasciculus:Flag of Trentino-South Tyrol.svg|20px|Vexillum Tridentini Altae Athesiae]] [[Tridentinum Alta Athesia / Tirolis Meridionalis|<br>Tridentinum Alta Athesia]] /<br> [[Tridentinum Alta Athesia / Tirolis Meridionalis|Tirolis Meridionalis]] |Provinciae = [[Provincia Brixiensis]],<br> [[Provincia Veronensis]],<br> [[Tridentinum]] |Municipia = |Urbs princeps = [[Sirmio]] |Coordinata = 45° 37′ 00″ N 10° 40′ 00″ E |postscripta = [[:la:Categoria:Lacus Italiae|Lacus Italiae]] |tabula = [[Fasciculus:Lake Garda map.png|300px|Tabula]] }} '''Benacus lacus'''<ref>[http://www.ancientlibrary.com/gazetteer Hazlitt, ''The Classical Gazetteer'']</ref><ref name="graesse">{{Graesse}}}</ref> (etiam ''Gardae lacus''<ref name="graesse" />, ''Gardensis lacus''<ref name="graesse" />, ''Guardae lacus''<ref name="graesse" />, ''Minciadis lacus''<ref name="graesse" /> vocari potest) ([[Lingua Italiana|Italiane]] ''[[:it:Lago di Garda|Lago di Garda]]'') est [[Italia]]e lacuum maximus: hic Italiae septemtrionalis lacus inter [[Verona]]e provinciam in [[Venetia]], [[Brixia]]e provinciam in [[Langobardia]] et [[Tridentum et Tirolum Meridionale|Tridentinam]] regionem dividitur; [[Mincius]] Benaci lacus emissarium est. [[Sirmio]] locus saluber est. Acria poma et olivae apud lacum coluntur. ==Insulae== * [[Insula Benacensis]] ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Isola di Garda|Isola di Garda]]'') ==Imissaria et emissaria== ===Sarca-Mincius=== [[Sarca]]-[[Mincius]] est systema fluvialis [[Italia septentrionalis|Italiae septentrionalis]], quod includit flumen Sarcam (77 [[Chiliometrum|km]]]), lacum Benacum (51,5 km) et flumen Mincium (75 km). Sarca est flumen imissarium Benaci et Mincius emissarium. Systema fluvialis patet 203 km et undecimum italicum flumen in longitudine est. Sarca-Mincius in regioninus [[Tridentinum-Athesia Superior/Tirolis Meridionalis|Tridentino-Athesia Superiori/Tirole Meridionali]], [[Langobardia]], [[Venetia (regio)|Venetiaque]] fluit. == Vici et loci ad oras Benaci == Ad oras lacus Benaci sunt parvae urbes: * [[Ripa (Tridentinum)|Ripa]], ''Riva del Garda'', * [[Salodium]], ''Salò'', * [[Tremosinum]] ''Tremosine'', * [[Limo (Langobardia)|Limo]] {{victio|Limo|onis|m}} seu [[Limonum (Langobardia)|Limonum]] (alia nomina: [[Limonis]], [[Limes Sancti Ioannis]]) ''Limone sul Garda'', * [[Nacus-Turbulae]] ''Nago-Torbole'', * [[Sirmio]], ''Sirmione'', * [[Lonatum]] (Lonadum) et [[Lonatum Benaci]], ''Lonato del Garda'' * [[Decentianum]], ''Desenzano del Garda'', * [[Malesilica]] ''Malcesine'', * [[Turres Benaci]] ''Torri del Benàco'', * [[Guardia (Venetia)|Guardia]], ''Garda'', * [[Bardolinum]], ''Bardolino'', * [[Arilica]] (alia nomina: [[Piscaria Benaci]]), ''Peschiera del Garda''. De Sirmione et Benaco laudationis verba inveniri possunt apud [[caius Valerius Catullus|Catulli]] ''Carmina''. {{NexInt}} * [[Langobardia]] (''regio''), * [[Venetia (regio)|Venetia]] (''regio''), * [[Tridentinum-Athesia Superior/Tirolis Meridionalis]] (''regio''), * [[Libera Provincia Tridentina]], * [[Provincia Brixiana]], * [[Provincia Veronensis]], * [[Planities Padana]], * [[Riviera Benacensis Brixiana]], * [[Valtenesis]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20061128165813/http://www.checkcams.com/italy/lakegarda Despectus in Benacum lacum ex "webcams"] {{CommuniaCat|Lake Garda|Benacum}} == Pinacotheca == <gallery> Image:Riva2004Garda.jpg|Horti Rivae File:Girolamo Dai Libri - Madonna della quercia - 1533 after - Museo Castelvecchio, Verona (ITALY), dettail.jpg|View of south lake near Peschiera del Garda (Verona, Italy) (probably with Lake Frassino or River Mincio), up the panting mountains of side Brescia (Italy), painted start to 1533 by Girolamo dai Libri. </gallery> == Notae == <div class="references-small"><references/></div> {{geo-stipula}} [[Categoria:Benacus lacus]] 6o5cxz44l22pkx8sq4680tfdh483i0i 0 11455 3977009 3974212 2026-08-04T05:55:12Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3977009 wikitext text/x-wiki {{Imperator | nomen = Arcadius | titulus = Imperator | image = Altes Museum-Arcadius.jpg | caption = Strongyla Arcadii, Berolini | image_size = | principatus = [[396]] - [[408]] | nomen_plenum = Flavius Arcadius | partus = [[377]] | locus_natalis = [[Hispania Romana|Hispania]] | obitus = 1. Maii [[408]] | locus_mortis = [[Constantinopolis]] | regina = | consors = | uxor 1 = [[Aelia Eudoxia]] | uxor 2 = | domus = [[Dynastia Theodosiana]] | pater = | mater = | prognati = Pulcheria<br>Arcadia<br>Marina<br>[[Theodosius II]] | religio = }} '''Flavius Arcadius''', in [[Hispania]] natus, ab anno [[395]] usque ad mortem anno [[408]] partibus orientalibus [[Imperium Romanum Orientale|Imperii Romani]] imperavit. Erat filius natu maior Imperatoris [[Theodosius I|Theodosii I]] et Aeliae Flacillae, frater [[Honorius|Honorii]] eo tempore Imperatoris partibus occidentalibus. A patre Augustus nominatus est anno [[393]]. Imperante Arcadio Sanctus [[Iohannes Chrysostomus]], patriarcha [[Constantinopolis|Constantinopolitanus]], ab [[Aelia Eudoxia]] uxore depositus est et [[Roma]] a [[Visigothi]]s capta est. [[Rufinus]] praefectus praetorio in Imperium Romanum dominatus est donec a [[Stilicho]]ne trucidatus est; post Rufinum [[Eutropius (consul)|Eutropius]] consiliarius ab Aelia Eudoxia depositus est; ultimus [[Flavius Anthemius|Anthemius]] praefectus praetorio fines orientales murumque Constantinopolitanum corroborat, Christianitatem proseruit. Theodosio mortuo Imperium numquam rediunctum est; Arcadius ergo primus Imperator Constantinopolitanorum dicitur. Eo regnante Constantinopolis elevata, Roma deiecta est, consilium semper mutatum, Imperium fragile. {{NexInt}} * [[Imperium Romanum Orientale]] ==Nexus externi== {{Communia|Flavius Arcadius|Arcadius}} * [https://web.archive.org/web/20130419011303/http://www.roman-emperors.org/arcadius.htm De Arcadio in ] ''www.roman-emperors.org'' {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Flavius Richomeres]] et [[Flavius Clearchus]]| annus= 385<br />cum<br />[[Flavius Bauto|Flavio Bautone]]| successores=[[Flavius Honorius]] et [[Flavius Euodius]]}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Flavius Eutolmius Tatianus]] et [[Quintus Aurelius Symmachus]]| annus= 392<br />cum<br />[[Flavius Rufinus|Flavio Rufino]]| successores=[[Flavius Honorius]] et [[Flavius Abundantius]]}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Theodosius I|Imp. Caesar Flavius Theodosius Augustus]] III et [[Flavius Abundantius]]; [[Eugenius (imperator)|Imp. Caesar Flavius Eugenius Augustus]] | annus= 394<br />cum<br />[[Honorius (imperator)|Imp. Caesare Flavio Honorio Augusto]] II| successores=[[Flavius Anicius Hermogenianus Olybrius]] et [[Flavius Anicius Probinus]]}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Flavius Anicius Hermogenianus Olybrius]] et [[Flavius Anicius Probinus]]| annus= 396<br />cum<br />[[Honorius (imperator)|Imp. Caesare Flavio Honorio Augusto]] III| successores=[[Flavius Caesarius]] et [[Nonius Atticus]] }} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Flavius Fravitta]] et [[Flavius Vincentius]]| annus= 402<br />cum<br />[[Honorius (imperator)|Imp. Caesar Flavio Honorio Augusto]] V| successores=[[Theodosius II|Imp. Caesar Flavius Theodosius Augustus]] et [[Flavius Rumoridus]]}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Flavius Fravitta]] et [[Flavius Vincentius]]| annus= 406<br />cum<br />[[Anicius Flavius Petronius Probus|Anicio Flavio Petronio Probo]]| successores=[[Honorius (imperator)|Imp. Caesar Flavius Honorius Augustus]] VII et [[Theodosius II|Imp. Caesar Flavius Theodosius Augustus]] III}} {{Imperatores Constantinopolitani| praedecessor= [[Theodosius I]]| annus-annus= 395-408| successor= [[Theodosius II]]}} [[Categoria:Imperatores Constantinopolitani]] [[Categoria:Mortui 408]] [[Categoria:Nati saeculo 4]] [[Categoria:Theodosius I]] [[Categoria:Arcadius (imperator)|!]] plibe2y4x00v2x39gqkhbjiktws17pd 0 11489 3976885 3806025 2026-08-03T17:09:15Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976885 wikitext text/x-wiki {{Imperator | nomen = Theodosius II | titulus = Imperator | image = Théodose II.JPG | caption = Fragmentum strongyliae Theodosii II | image_size = | principatus = | nomen_plenum = Theodosius Flavius | partus = [[10 Aprilis]] [[401]] | locus_natalis = | obitus = [[28 Iulii]] [[450]] | locus_mortis = | regina = | consors = | uxor 1 = [[Aelia Eudocia]] | uxor 2 = | domus = [[Dynastia Theodosiana]] | pater = | mater = | prognati = [[Licinia Eudoxia]] | religio = }} '''Theodosius Flavius Secundus''' (natus [[Constantinopolis]] [[10 Aprilis]] [[401]]; mortuus [[28 Iulii]] [[450]]) fuit Imperator [[Imperium Romanum Orientale|Imperii Constantinopolitani]]. [[Aeliam Eudoxiam]] in [[matrimonium]] duxit, sed a [[soror]] sua dominatus est. [[Licinia Eudoxia]] filia [[Imperium Romanum Occidentale|Imperatori Occidentali]] [[Valentinianus III|Valentiniano III]] nupsit; sic duae partes imperii iterum paucos annos coniuncti sunt. {{Creanda|en|University of Constantinople|Universitas Constantinopolis|Universitatem Constantinopolis}} condidit et mandatores designavit qui codificationem [[lex|legum]] a [[Constantinus I|Constantino I]] inceptum finirent. [[Christianitas|Christiana fide]] sola licita facta [[persecutio adversus paganos in Imperio Romano|persecutionem paganorum]] auxit. [[Codex Theodosianus]] anno [[438]] publicatus est. Ludi pagani prohibita et [[templum|templa]] et circenses clausi sunt. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Theodosius II|Theodosium II}} * [https://web.archive.org/web/20200413123203/http://www.roman-emperors.org/theo2.htm De Theodosio II] apud www.roman-emperors.org (Anglice). * [http://www.documentacatholicaomnia.eu/a_1010_Conspectus_Omnium_Rerum_Alphabeticus_Littera_T.html#Theodosius_Imperator Textus Theodosii Decreti contra Haereticos.] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] V et [[Honorius (imperator)|Imp. Caesar Flavius Honorius Augustus]] V| annus= 403<br />cum<br />[[Flavius Rumoridus|Flavio Rumorido]]| successores=[[Honorius (imperator)|Imp. Caesar Flavius Honorius Augustus]] VI et [[Aristaenetus]] }} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] VI et [[Anicius Flavius Petronius Probus]]| annus= 407<br />cum<br />[[Honorius (imperator)|Imp. Caesar Flavio Honorio Augusto]] VII| successores=[[Anicius Auchenius Bassus (consul 408)|Anicius Auchenius Bassus]] et [[Flavius Philippus (consul 408)|Flavius Philippus]] }} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Anicius Auchenius Bassus (consul 408)|Anicius Auchenius Bassus]] et [[Flavius Philippus (consul 408)|Flavius Philippus]] | annus= 409<br />cum<br />[[Honorius (imperator)|Imp. Caesare Flavio Honorio Augusto]] VIII ; [[Constantinus III (imperator Romanus occidentalis)|Imp. Caesare Flavio Claudio Constantino Augusto]]| successores=[[Varanes]] et [[Tertullus]]}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Varanes]] et [[Tertullus]]| annus= 411<br />sine<br />collega| successores=[[Honorius (imperator)|Imp. Caesar Flavius Honorius Augustus]] IX et [[Theodosius II|Imp. Caesar Flavius Theodosius Augustus]] V}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Theodosius II|Imp. Caesar Flavius Theodosius Augustus]] IV ''(sine collega)''| annus= 412<br />cum<br />[[Honorius (imperator)|Imp. Caesare Flavio Honorio Augusto]] IX| successores=[[Heraclianus]] et [[Flavius Lucius]]}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Constantius III|Flavius Constantius]] et [[Flavius Constans]] | annus= 415<br />cum<br />[[Honorius (imperator)|Imp. Caesare Flavio Honorio Augusto]] X| successores=[[Theodosius II|Imp. Caesar Flavius Theodosius Augustus]] VII et [[Flavius Iunius Quartus Palladius]]}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Honorius (imperator)|Imp. Caesar Flavius Honorius Augustus]] X et [[Theodosius II|Imp. Caesar Flavius Theodosius Augustus]] VI| annus= 416<br />cum<br />[[Flavius Iunius Quartus Palladius|Flavio Iunio Quarto Palladio]]| successores=[[Honorius (imperator)|Imp. Caesar Flavius Honorius Augustus]] XI et [[Constantius III|Flavius Constantius]] II}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Honorius (imperator)|Imp. Caesar Flavius Honorius Augustus]] XI et [[Constantius III|Flavius Constantius]] II| annus= 418<br />cum<br />[[Honorius (imperator)|Imp. Caesar Flavius Honorius Augustus]] XII| successores=[[Flavius Monaxius]] et [[Flavius Plinta]]}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Flavius Monaxius]] et [[Flavius Plinta]]| annus= 420<br />cum<br />[[Constantius III|Flavio Constantio]] III| successores=[[Flavius Agricola (consul 421)|Flavius Agricola]] et [[Flavius Eustathius]]}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Flavius Agricola (consul 421)|Flavius Agricola]] et [[Flavius Eustathius]]| annus= 422<br />cum<br />[[Honorius (imperator)|Imp. Caesar Flavius Honorius Augustus]] XIII| successores=[[Flavius Avitus Marinianus]] et [[Flavius Asclepiodotus]] }} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Flavius Castinus]] et [[Flavius Victor (consul 424)|Flavius Victor]]| annus= 425<br />cum<br />[[Valentinianus III|Flavio Placido Valentiniano Caesare]]| successores=[[Theodosius II|Imp. Caesar Flavius Theodosius Augustus]] XII et [[Valentinianus III|Imp. Caesar Flavius Placidus Valentinianus Augustus]] II}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Theodosius II|Imp. Caesar Flavius Theodosius Augustus]] XI et [[Valentinianus III|Flavius Placidus Valentinianus Caesar]]| annus= 426<br />cum<br />[[Valentinianus III|Imp. Caesare Flavio Placido Valentiniano Augusto]] II| successores=[[Flavius Hierius]] et [[Flavius Ardaburius]]}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Flavius Florentius (consul 429)|Flavius Florentius]] et [[Flavius Dionysius]]| annus= 430<br />cum<br />[[Valentinianus III|Imp. Caesare Flavio Placido Valentiniano Augusto]] III| successores=[[Flavius Anicius Auchenius Bassus]] et [[Flavius Antiochus]]}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Flavius Aetius]] et [[Flavius Valerius]]| annus= 433<br />cum<br />[[Petronius Maximus|Flavio Petronio Maximo]]| successores=[[Flavius Ardaburius Asparus]] et [[Flavius Areobindus]]}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Flavius Ardaburius Asparus]] et [[Flavius Areobindus]]| annus= 435<br />cum<br />[[Valentinianus III|Imp. Caesare Flavio Placido Valentiniano Augusto]] IV| successores=[[Flavius Anthemius Isidorus]] et [[Flavius Senator]]}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Flavius Aetius]] II et [[Flavius Sigisvultus]]| annus= 438<br />cum<br />[[Anicius Acilius Glabrio Faustus|Anicio Acilio Glabrione Fausto]]| successores=[[Theodosius II|Imp. Caesar Flavius Theodosius Augustus]] XVII et [[Flavius Festus]]}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Theodosius II|Imp. Caesar Flavius Theodosius Augustus]] XVI et [[Anicius Acilius Glabrio Faustus]]| annus= 439<br />cum<br />[[Flavius Festus|Flavius Festo]]| successores=[[Valentinianus III|Imp. Caesar Flavius Placidus Valentinianus Augustus]] V et [[Anatolius (consul 440)|Anatolius]]}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Petronius Maximus|Flavius Petronius Maximus]] II et [[Flavius Paterius]]| annus= 444<br />cum<br />[[Flavius Caecina Decius Aginatius Albinus|Flavio Caecina Decio Aginatio Albino]]| successores=[[Valentinianus III|Imp. Caesar Flavius Placidus Valentinianus Augustus]] VI et [[Flavius Nomus]]}} {{Imperatores Constantinopolitani| praedecessor= [[Arcadius]]| annus-annus= 408-450| successor= [[Marcianus]]}} {{Lifetime|401|450|Theodosius Flavius II}} [[Categoria:Arcadius (imperator)]] [[Categoria:Imperatores Constantinopolitani]] [[Categoria:Legis latores]] [[Categoria:Theodosius II| ]] lhy0uw8ydhg7bytmq7mgssvvoff24k8 0 12558 3976984 2569883 2026-08-04T02:25:11Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976984 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Aemilianus.jpg|thumb|200px|M. Aemilius Aemilianus]] '''Aemilianus''' ([[207]] aut [[213]]–[[253]]) ultimo vitae suae anno [[Caesar]] factus est. Fuit [[consul suffectus]] ante annum [[252]]. Eo anno ''legatus Augusti pro praetore'' in provinciam [[Moesia Superior|Moesiam Superiorem]] missus est, ubi postero anno [[Gothi|Gothos]] vicit. Post eam ingentem victoriam Aemilianus imperator exclamatus a militibus suis, quibus multam pecuniam post victoriam promittebat. Eo imperatore appellato Aemilianus Romam iter fecit, ubi in [[via Flaminia]] contra [[Trebonianus Gallus|Trebonianum Gallum]], legitimum Caesarem, pugnavit et eum vicit milites paucos habens. Proeliis nonnullis confectis exercitus Galli diluebatur. Reliqui milites Galli ad Aemilianum transgrediebantur. Mox Caesar imperator novus a senatu confirmatus est. Tamen inde vitam incertam gerebat. Ante ultimum proelium et caedem Galli auxilium [[Valerianus|Valeriani]] petebat, qui ad [[Rhenus|Rhenum]] ibi exercitus ducebat. Cum milites Aemiliani exercitus Valeriani viderint, timorem habentes converterunt partem et eum interfecerunt 253 prope [[Spoletium]]. Nunc erat Caesar novus post tres breves menses, qui quoque imperium incertum invalidumque gerebat. Aemilianus quidem imperator exiguus memorandus non est, sed tamen unus imperatorum Romanorum fuit. Succesor Aemiliani [[Valerianus]] erat paulum validior prioribus imperatoribus in hoc saeculo. Sed quam omnes imperatores in hoc saeculo sedem incertam habebat et cuique singulo imperatori exspectandum erat alium virum venturum priorem necatum. ==Fontes de vita et principatu Aemiliani== * [[Aurelius Victor]], ''[[De Caesaribus (Victor)|De Caesaribus]]'' 31 * ''[[Epitome de Caesaribus]]'' 31 * [[Ioannes Zonaras|Zonaras]], ''[[Epitome historiarum (Zonaras)|Epitome historiarum]]'' vol. 3 pp. 138-139 Dindorf ==Nexus externi== * [https://web.archive.org/web/20230419051922/http://www.roman-emperors.org/aemaem.htm Vita apud roman-emperors.org] {{Imperatores Romani}} [[Categoria:Mortui 253]] [[Categoria:Nati saeculo 3]] [[Categoria:Consules]] [[Categoria:Discrimen Tertii Saeculi]] [[Categoria:Imperatores Romani]] [[Categoria:Legati Moesiae Superioris]] 4jwnh9wbfbiyevf0gk89sgoi68xgn62 0 13757 3976892 3955890 2026-08-03T17:37:44Z ~2026-42999-89 212988 /* Vita et opera Alexandri Puskini */ 3976892 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Alexander Puskinus''',<ref>Nomen Latinum in libro ''[https://www.google.it/books/edition/Certamen_capitolinum/k0E_AQAAIAAJ?hl=it&gbpv=1&bsq=Puskinus+Hyperboreus&dq=Puskinus+Hyperboreus&printsec=frontcover Certamen capitolinum]'' nuncupatur: "Alexander Puskinus Hyperboreus cycnus Latino fonte altus."</ref> plenius '''Alexander Sergii filius Puškin''' ([[Russice]] Александр Сергеевич Пушкин, [[translitteratio|tr.]] ''Aleksandr Sergeevič Puškin,'' natus die [[6 Iunii]] [[1799]]; mortuus [[10 Februarii]] [[1837]]), fuit magnus [[poeta]] et [[scriptor]] [[Russia|Russicus]], conditor novarum [[litterae|litterarum]] [[litterae Russicae|Russicarum]], creator formae hodiernae [[lingua Russica|linguae Russicae]] [[litterae Russicae|litterariae]]. == Vita et opera Alexandri Puskini == Alexander Puskinus natus est [[Moscua]]e die [[26 Maii]] ([[6 Iunii]] [[Calendarium Gregorianum|Calendarii Gregoriani]]) anno [[1799]] in [[familia]]m nobilem. Iam [[infans]] primos fecit [[versus]]. Eius proavus fuit [[Abraham Hannibal]], princeps [[Africa]]nus a [[Turcae|Turcis]] captus et [[rex Franciae|regi Francico]] redditus, qui postea [[amicus]] [[Petrus Magnus|Petri Magni]] [[centurio]]que in [[exercitus|exercitu]] Russico factus est. Ab anno [[1811]] ad annum [[1817]] Puskinus in [[Lycaeum Villae Augusti|Lycaeo]] in [[oppidum|oppido]] [[Tzarskoe Selo]] (Russice Царское Село, nunc ex poeta ''Puškin'' appellato) prope [[Petropolis|Petropolim]] studebat. Tempore studii eo loco nonnulla creavit [[poema]]ta perfecta, inter quae ''Memoriae in Tzarskoe Selo'' («Воспоминания в Царском Селе», [[1814]]), ''Oppidulum'' («Городок», [[1815]]), ''Licinio'' («Лицинию», 1815), ''Rosa'' («Роза», 1815). Certi poetae Russici animum ad eum adverterunt, qui in circulo litterario, [[nomen proprium|nomine]] ''Arsamas'' («Арзамас», Petropoli annis ab [[1815]] ad [[1818]] exsistebat), interfuit, qui reformationem [[lingua Russica|linguae Russicae]] litterariae (e.g., congressionem cum lingua vernaculari) sustinebat. Anno [[1817]], Puskinus studium in Lycaeo complevit, munusque in collegio (i.e., ministerio) rerum exterarum cepit. [[Petropolis|Petropoli]] [[habitatio|habitabat]], socius circuli litterarii et politici Laterna Viridis («Зелёная лампа», Petropoli annis ab [[1819]] ad [[1820]] exsistebat) appellati. Socii Laternae Viridis (ex quibus nonnulli dein facti sunt [[Rebellio Decembristarum|revolutionarii]]) pro [[libertas|libertate]] aequalitateque et contra [[tyrannis|tyrannidem]] erant, quas opiniones Puskinus in carmina ''Libertas'' («Вольность») et ''Rus'' («Деревня») appellata et in aliis [[carmen|carminibus]] sustinebat et exprimebat (cum ipse [[Rebellio Decembristarum|Decembrista]] non esset). Lyrica politica et [[epigramma]]ta poetae multos lectores et adulatores habebant. Puskinus ea, quae ars poetica Russica saeculi [[saeculum 18|saeculo duodevicesimi]] adepta fuisset, bene aestimabat, sed a limitationibus regularum huius temporis abscessit et libertatem expressionis poeticae affectabat. Poema eius ''Ruslan et Ludmila'' («[[:ru:Руслан и Людмила|Руслан и Людмила]]»), anno [[1820]] divulgatum, disputationes provocavit et de facto initium mutationum in arte poetica Russica significavit. Mense Maio anni [[1820]], Puskinus in [[meridies|meridiem]] [[Europa]]eae partis [[Imperium Russicum|Imperii Russici]] stipendio eductus, et sic exilio ([[carmen|carmina]] politica ab eo creata causa) adfectus est. [[Caucasus|Caucasum]] et [[Crimaea]]m visitans, [[Chisinovia]]e et [[Odessa]]e habitabat. Motus pro revolutione et liberatione civitatis subactorum in [[Europa]] resque perturbata [[agricola (munera)|agricolarum]] et [[miles|militum]] in Russia addiderunt poetae voluntatem actionum revolutionariarum, quae in ''Pugione'' («Кинжал») et aliis [[versus|carminibus]] anni [[1821]] expressa sunt. Poematum ab illo tempore exsilii meridiani scriptorum gratia, Puskinus laudem cepit poetae Russici principis. Accessus [[philosophia|philosophicus]] ad quaestiones libertatis personae et [[amor]]is designatus est in poematis illis, quorum sunt ''Captivus Caucaseus'' («Кавказский пленник», [[1820]]–[[1821]]), ''Fratres-latrunculi'' («Братья-разбойники», [[1821]]–[[1822]]), ''Fontana [[Baccasara]]na'' («Бахчисарайский фонтан», [[1823]]), etc. Illo tempore in [[vita]] Alexandri Puskini factum est discrimen spirituale, cuius vestigia in carminibus perfusis [[scepticismus|scepticismo]] maesto inveniuntur, e.g., ''Libertatis sator desertus'' («Свободы сеятель пустынный», [[1823]]) et ''Daemon'' («Демон», [[1823]]). Cogitationibus de arcanis fati humani viarumque historiae plena sunt talia poemata, ut: ''Cantio de sago [[Helgus (dux Rutheniae)|Helgo]]'' («Песнь о вещем Олеге», [[1822]]), ''Cur missus fuisti...'' («Зачем ты послан был...» [[1824]]), etc. Poeta opinionem de mundo ut de integritate [[historia|historica]], [[lex|leges]] obiectivas habenti, accepit. Intellexit unilateralitatem atque angustiam cum [[Rationalismus|rationalisticae]] interpretationis mundi sicut obiecti oboedientis activitati humanae, tum [[Romanticismus|romanticae]] oppositionis personae liberae mundo legibusque illius. Mense Maio anni [[1823]], Puskinus [[fabula]]m poeticam nomine ''Eugenius Onegin'' («[[Евгений Онегин]]») scribere coepit, in qua typos depinxit oppositos [[conscientia]]e: [[scepticismus|scepticum]] (Eugenius Onegin) et romanticum (Vladimirus Lenskij). Persona et societas atque confinium inter libertatem personae et licentiam sunt poematis ''Zingari'' («Цыганы», [[1824]]) propositum. In quo poemate, operum romanticorum Alexandri Puskini ultimo, quaestio de felicitate ut problema [[philosophia]]e [[tragoedia|tragicae]] apparet, quod viam aperuit ad explorationem ulteriorem thematis "hominis et mundi," quod Pudkino fuit principale. Mense Iulio anni [[1824]], Puskinus ex collegio rerum exterarum exclusus est, conflictuum cum magistratibus antistantibus causa, et in exilium eiectus est in vicum Michajlovskoe ([[:ru:Михайловское (Псковская область)|Михайловское]])—possessionem [[familia]]e suae, in gubernio [[Pscovia|Pscoviensi]] situm. Illo loco creavit certa opera palmaria,{{dubsig}} e.g. cyclum versuum ''Imitationes [[Alcoranus|Alcorani]]'' («Подражания Корану»), ubi propositum propheticae missionis poetae ostensum est. Puskinus [[historia Russiae|historiam Russiae]] chronicasque studebat; [[fabula]]s et cantiones populares exscripsit. Anno [[1825]], scripsit ''[[Boris Godunov (tragoedia)|Boris Godunov]]'' («Борис Годунов»), [[tragoedia]]m historicam quam aestimavit sicut aversionem ad studium obiectivum aequitatis [[lex|legum]] [[exsistentia]]e. Clavem interpretationis huic creaturae poeticae fuit carmen ''Propheta'' («Пророк»), anno [[1826]] scriptum. [[Fasciculus:AleksandrPushkin.jpg|thumb|upright=0.7|left|Alexander Puskinus, a [[Basilius Tropinin|Basilio Tropinin]] anno [[1827]] pictus.]] Initio mensis Septembris anno [[1826]], Puskinus allatus est Moscuam, et [[8 Septembris]] conversatus est cum [[Nicolaus I (imperator Russiae)|Nicolao I]], novo [[Imperatores Russiae|imperatore Russiae]] (a mense Decembri anni [[1825]]). Imperator veniam poetae declarans promisit se ipsum eius solum censorem esse. Puskinum, credere volens, quod reformationes politicae et sociales possibiles sunt quodque cum [[imperator]]e cooperare ob rem progressus et libertatis potest, in versibus ''In spe gloriae et boni'' («В надежде славы и добра», 1826) suasit Nicolao I [[Petrus I (imperator Russiae)|Petrum I]], [[monarcha]]m reformatorem, in exemplum assumere. In [[scriptura]] ''De educatione populari'' («О народном воспитании», 1826) certas notiones criticas ostendit. Initio anni [[1827]] Puskinus secreto misit duas [[epistula]]s poeticas adiutantes in [[Siberia]]m ad Decembristas, [[Rebellio Decembristarum|rebellionis]] contra [[tyrannis|tyranniam]] (mense Decembri anno 1825) causa exilio affectos, quorum nonnulli fuerunt amici eius. In carmine ''Arion'' ille («Арион») se modo obliquo participem motus revolutionarii fuisse allegorice scripsit. Illo tempore Puškin maxime attractus est ad investigationem historiae Russiae (e.g., rerum gestarum Petri I) et rerum status in [[Europa]] extranea (e.g., consequentiarum revolutionis annorum [[1789]]–[[1794]] in [[Francia]]); quaerebat eo modo locum valoremque hominis in [[historia]] Terrae. Tum ab eo scripta sunt, e.g., ''Aethiops Petri Magni'' («Арап Петра Великого», 1827), quod fuit primum amplorum operum prosaicorum eius, sed incompletum mansit, et poema ''Poltava'' («[[:ru:Полтава (поэма)|Полтава]]», [[1828]]). Attentionis ad politicam externam Imperii Russici causa, Puskinus anno [[1829]] in [[Caucasus|Caucasum]] venit, ubi Russia tunc contra [[Turcia]]m bellum gerebat. Diarium peregrinationis illius contribuit formationi Alexandri Puskini ut prosaici, qui diligentiam et brevitatem [[prosa]]e virtutes principales aestimavit. Annis ab [[1830]] ad [[1831]] Puskinus [[diurnarius]] et criticus laudatus est. Increscebat attentio eius ad theoreticas litterarum illius temporis quaestiones. Venit Puskinus die [[3 Septembris]] anno [[1830]] in praedium Boldino (Болдино) vocatum, ubi ad diem [[30 Novembris]] commoratus est, [[periculum|periculi]] [[epidemia]]e [[cholera]]e causa. Illo ''autumno Boldinensi'' creavit circa quinquaginta opera, quorum sunt prosaicae ''Narrationes Belkin'' («Повести Белкина», sunt quinque) et quattuor ''tragoediae parvae'': ''Miles parcus'' («Скупой рыцарь»), ''Mozart et Salieri'' («Моцарт и Сальери»), ''Hospes lapideus'' («Каменный гость»), ''Cena tempore pestilentiae'' («Пир во время чумы»), poema ''Domicella in Columna'' («Домик в Коломне»), ''Fabula de sacerdote et de operario eius Balda'' («[[:ru:Сказка о попе и о работнике его Балде|Сказка о попе и о работнике его Балде]]», fuit prima [[Fabella puerilis|fabellarum puerilium]] poeticarum Alexandri Puskini), etc. ''Eugenius Onegin'', opus poeticum, etiam tunc ut plurimum perfectum est. [[Fasciculus:Pushkin_Alexander,_1831_by_Sokolov_P..jpg|thumb|upright=0.8|Tabula a [[Petrus Sokolov|Petro Sokolov]] (1831) picta.]] Die [[18 Februarii]] anni [[1831]], Puskinus [[Moscua]]e [[uxor]]em duxit. Die [[15 Maii]] eiusdem anni [[Petropolis|Petropolim]] migravit. Dein [[ephemeris|ephemeridem]] edere et [[historia]]m tractare intendens denuo munus publicum suscepit et ad documenta historica admissionem cepit. Eventa in [[Europa Occidentalis|Europa Occidentali]] (revolutio in [[Francia]] mense Iulio anno 1830) et in Russia (e.g., rebellio [[Polonia|Polonica]] annis 1830–1831) observans, Puskinus quaerebat viam, ut mentes gubernationis societatisque diurnarii et historici ad progressum verterentur. Nec tamen consentaneos sibi invenit nec permissionem, ut ephemeris ederetur, cepit. Historiae studens, denuo de valore intercessionis publicae dubitare coepit. Anno [[1833]] historicam inchoavit fabulam vocabulo ''Filiola capitanei'' («Капитанская дочка», anno [[1836]] completa), in qua descripsit [[subitanea rerum conversio|eventa rebellionis]] ab [[Aemilianus Pugačëv|Aemiliano Pugačëv]] ductae (quae processit in Russia annis [[1773]]–[[1775]]). Praeterea opus historicum scientificum de seditione Aemiliani Pugačëv scribens, documenta legebat et mensibus Septembri Augustoque anni [[1833]] visitavit loca a tumultu illo attacta ([[Orenburgum]], [[Casanum]], etc.), cum testibus [[oculus|oculorum]] eventuum illorum collocutus est. Die [[1 Octobris]] anno [[1833]], Puskinus domum redit, denuo in Boldinum venit, et illo loco unum dimidiatumque mensis mansit. Quo tempore ''Historiam Pugačëv'' («История Пугачёва») absolvit, scripsitque nonnullas ''Cantium Slavorum occidentalium'' («Песни западных славян»), ''Fabulam de piscatore et pisciculo'' («Сказка о рыбаке и рыбке»), poema ''[[Eques aeneus (poema)|Eques aeneus]]'' («Медный всадник»), anno 1834 ''[[chartae lusoriae|Regina spiculorum]]'' («Пиковая дама»),<ref>[[Narratiuncula]] quae origo [[Regina spiculorum (drama melicum)|operae musicae eiusdem nominis]] a [[Petrus Čajkovskij|Petro Čaikovskij]] anno [[1890]] facta est.</ref> et alia. Ultimum [[vita]]e tempus, ab anno 1833 inceptus, fuit difficilis. Puskinus sententia hominum poeta princeps Russicus mansit, sed ut plurimum poematorum antea ab eo scriptorum gratia. Novae autem adeptiones eius tunc saepe aestimata sunt sicut testimonia decessionis. Ille a multis damnabatur. Cum imperator se solum censorem eius esse promississet, censores Puskinus gradatim facti sunt frequentes. [[Epistula]]e eius perlustrabantur. Puskinus, sumptus causa usuram [[pecunia]]e e fisco requisitus, factus est dependens{{dubsig}} ab imperatore. Cum Puskinus (fine anni 1833 aulicus ordinis humilis tributus) dimissionem quaesisset, [[Nicolaus I (imperator Russiae)|Nicolaus I]] imperator minatus est ei offensam et prohibitionem admissionis ad documenta historica (quae admissio necessaria erat ad operum historicorum compositionem). Illo tempore maximae attentioni{{dubsig}} Alexandro Puskino manebant eventa historica quaestionesque contemporariae terrae et populi, viae [[cultura]]e nationalis et analysis philosophica vitae historiaeque. Anno [[1836]], condidit ''Contemporaneu,'' («Современник», Petropoli ad annum [[1866]] editum), [[periodicum]] ubi praeter ab aliis scriptum edidit, et opera sua divulgavit, quorum [[prosa]]ica annis ultimis vitae scriptoris praevalebant. Mense Novembri anno [[1836]], Puskinus accepit [[epistula]]m anonymam, pro eo eiusque [[uxor]]e contumeliosam. Conflictus sic surrecti causa, die [[27 Ianuarii]] ([[8 Februarii]] Calendarii Gregoriani) anno [[1837]] loco prope Petropolim accidit [[duellum]] inter eum et amatorem [[uxor]]is. In qua pugna, gravi [[vulnus|vulnere]] affectus, Puskinus obiit Petropoli [[29 Ianuarii]] ([[10 Februarii]] Calendarii Gregoriani) anno [[1837]]. == Opera selecta == * 1820: [[Руслан и Людмила]] ("Ruslan et Ludmila", poëma fabulosa) * 1831: [[Повести покойного Ивана Петровича Белкина]] ("Narrationes defuncti Ioannis Petri filii Belkin", quinque fabulae) * 1832: [[Сказка о царе Салтане]], о сыне его славном и могучем богатыре князе Гвидоне Салтановиче и о прекрасной царевне Лебеди (Fabula de rege Saltan, de filio eius glorioso et forti heroë Guidone Saltani filio, et de pulcherrima principissa Cycno) * 1833: [[Евгений Онегин]] ("Eugenius Onegin", mythistoria poëtica) * 1836: [[Капитанская дочка]] ("Filiola capitanei [praefecti]", mythistoria historica) * 1834: [[Пиковая дама]] ("Domina picarum", sive "Regina spatharum", fabula mystica) * 1834: [[Медный всадник]], ("[[Eques aeneus (poema)|Eques aeneus]]", poëma) {{NexInt}} * [[Boris Godunov (tragoedia)|''Boris Godunov'' (tragoedia)]] * [[Exegi monumentum (Puškin)|Exegi monumentum (Puskinus)]] * [[Евгений Онегин|''Eugenius Onegin'' (mythistoria)]] * [[Eugenius Onegin (opera)|''Eugenius Onegin'' (opera)]] * [[2208 Pushkin]] == Notae == <references /> == Bibliographia == * [[T. J. Binyon|Binyon, T. J.]] [[2002]]. [http://www.arlindo-correia.com/pushkin.html ''Pushkin: A Biography.''] Londinii: HarperCollins. ISBN 0-00-215084-0. Editio CFA: Novi Eboraci: Knopf, 2003. ISBN 1-4000-4110-4. * [[Georgius Druzhnikov|Druzhnikov, Yuri]]. [[2008]]. ''Prisoner of Russia: Alexander Pushkin and the Political Uses of Nationalism.'' Transaction Publishers. ISBN 1-56000-390-1. * Dunning, Chester, Caryl Emerson, Sergei Fomichev, Lidiia Lotman. [[2006]]. [http://books.google.com/books?id=bLQEcJZSDNIC&printsec=frontcover&dq=Chester+Dunning:+The+Uncensored+Boris+Godunov&source=bl&ots=wqJAk12SA1&sig=ZJZPBB-A8zSoOiTDO3t8vdXGfRM&hl=en&ei=esu5TOTHIISKlwfL3Zj8DQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CBUQ6AEwAA#v=onepage&q&f=false ''The Uncensored Boris Godunov: The Case for Pushkin's Original Comedy.''] Conversus ab Anthony Wood. University of Wisconsin Press. ISBN 0-299-20760-9. * [[Elaine Feinstein|Feinstein, Elaine]], ed. [[1999]]. ''After Pushkin: versions of the poems of Alexander Sergeevich Pushkin by contemporary poets.'' Manchester: Carcanet Press; Londinii: Folio Society. ISBN 1-85754-444-7. * Jakowlew, Valentin. [[2006]]. Pushkin's Farewell Dinner in Paris. (Textus Russicus.) Koblenz: Fölbach. ISBN 3-934795-38-2. * [[Victor Pogadaev|Pogadaev, Victor]]. [[2003]]. ''Penyair Agung Rusia Pushkin dan Dunia Timur (The Great Russian Poet Pushkin and the Oriental World).'' Monograph Series. Centre For Civilisational Dialogue. University Malaya. ISBN 983-3070-06-X/ * Vitale, Serena. [[1998]]/ ''Pushkin's button.'' Conversus ex Italiano ab Ann Goldstein. Novi Eboraci: Farrar, Straus & Giroux. ISBN 1-85702-937-2. * Wachtel, Michael. 2009–2010. Pushkin and the Wikipedia. ''Pushkin Review'' 12–13: 163-66. * [[Marcus Wolf|Wolfe, Markus]]. 1998. ''Freemasonry in life and literature.'' Monaci: Otto Sagner Ltd. ISBN 3-87690-692-X. * Благой, Д. Д. 1950. Творческий путь Пушкина (1813-1826). Moscuae: Издательство Академии наук СССР. * Благой, Д. Д. 1967. Творческий путь Пушкина (1826-1830). Moscuae: Советский писатель. * Благой, Д. Д. 1951. Стихотворения Пушкина // Собрание сочинений А. С. Пушкина в десяти томах. Vol. 1. — Moscuae: Икар. * Васькин, А. А. 2010. Я не люблю московской жизни, или Что осталось от пушкинской Москвы. Moscuae. * Волович, Н. М. 1979. Пушкинские места Москвы и Подмосковья. Moscuae. * Грановская, Н. И. 1989. Если ехать вам случится… Leninopoli: Лениздат. * Иванов, Вс. Н. 1977. Александр Пушкин и его время. Moscuae: Молодая гвардия. * [[Georgius Lotman|Лотман, Ю.]] 1995. Александр Сергеевич Пушкин: Биография писателя // Пушкин: Биография писателя; Статьи и заметки, 1960—1990; «Евгений Онегин»: Комментарий. — Petropoli: Искусство-СПБ, P. 21—184. * Непомнящий, В. С. "[http://bse.sci-lib.com/article094348.html Пушкин Александр Сергеевич.]" In: ''Большая Советская Энциклопедия'', ed. 3a. (Fons principalis huius commentationis) * Ободовская, И. et Дементьев, М. 1975. Вокруг Пушкина. Moscuae. * Рыскин, Е. И. 1967. Журнал А. С. Пушкина «Современник»: 1836—1837: Указ. содерж. Moscuae. * Телетова, Н. К. 2007. Забытые родственные связи А.С. Пушкина. Petropoli: Dorn. OCLC 214284063 987. * Щёголев, П. Е. 2012. Злой рок Пушкина: Он, Дантес и Гончарова. Moscuae: Алгоритм, Эксмо. — ISBN 978-5-699-55039-5. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Aleksandr Pushkin|Alexandrum Puskinum}} {{Fontes biographici}} * [https://archive.org/details/stephanos Carmina Puškinii nonnulla] a [[Theodorus Korsch|Theodoro Korsch]] Latine reddita * [https://archive.org/details/saenger Carmina Puškinii nonnulla] a [[Gregorius Saenger|Gregorio Saenger]] Latine reddita * Translationes versuum nonnullarum Alexandri Puškin (Pushkin) in situ ''Lingua Latina Aeterna'': ''[https://web.archive.org/web/20101217042248/http://linguaeterna.com/bibl/lentus-trans-la.php Amabam te…, Qua oras…, Somnianti,][https://web.archive.org/web/20101217045223/http://linguaeterna.com/bibl/lentus-trans-la-2.php Luscinia ac rosa, Ad poetam, Ad ***, Autumnus, Propheta,][https://web.archive.org/web/20101217043308/http://linguaeterna.com/bibl/lentus-trans-la-3.php Angelus, Ancaris, Quotnam mirorum inventorum…, Rus, Dialogus versificus Pushcini et sacerdotis Philareti]''. == Pinacotheca == <gallery> Fasciculus:Pushkin Alexander, self portret, 1820s.jpg|Alexander Puskinus, a se pictus, [[decennium 183|decennio 183]]. Fasciculus:Kiprensky Pushkin.jpg|Tabula Alexandri Puskini ab [[Orestes Kiprenskoi|Oreste Kiprenskoi]] (1827) picta. Fasciculus:Pushkin alexander .jpg|Tabula a Petro Sokolov (1836) picta. Fasciculus:Pushkin 1839.jpg|Tabula a K. Mozer (1839) picta. Fasciculus:Pushkin farewell to the sea.jpg|Tabula "Puskinus [[mare|mari]] valere iubet," ab [[Ioannes Ajvazovskij|Ioanne Ajvazovskij]] et [[Elias Repin|Elia Repin]] (1877) picta. Fasciculus:Pushkin portrait by somov .JPG|Tabula a [[Constantinus Somov|Constantino Somov]] (1899) picta. Fasciculus:RIAN archive 786660 Room No.14 in Tsarskoye Selo Lyceum.jpg|Conclave Puskinianum cum [[discipulus]] in lycaeo in Tzarskoe Selo esset. Fasciculus:RIAN archive 549323 Alexander Pushkin's study.jpg|[[Mensa]] scribendi Puskini.<!-- Fasciculus:|[[Statua]] Puskini et uxoris Nataliae in [[Via Arbat]] Moscuae.--> Fasciculus:RIAN archive 51354 Vest Pushkin Wore during his Duel.jpg|[[Vestimentum]] a Puskino gestum per certamen exitioso anno 1837. </gallery> {{Lifetime|1799|1837|Puskin, Alexander}} [[Categoria:Alexander Puškin|!]] [[Categoria:Auctores Russici]] [[Categoria:Francomurarii]] [[Categoria:Incolae Imperii Russici]] [[Categoria:Incolae Moscuae]] [[Categoria:Incolae Petropolis]] [[Categoria:Interpretes]] [[Categoria:Necati]] [[Categoria:Poetae Russiae]] [[Categoria:Scriptores mythistoriarum]] [[Categoria:Scriptores Russiae]] {{1000 paginae}} {{Myrias|Homines}} {{FA stella}} jqe7trx77gmverp2360ji1ddqiuxlt6 0 15145 3976927 3905298 2026-08-03T21:51:58Z Bis-Taurinus 70496 /* */ Numerum unius verbi correxi. 3976927 wikitext text/x-wiki {{Calendarium-Augusti}} '''5 Augusti''' est [[dies]] 217ª anni (218ª [[Annus bisextilis|anni bissextilis]]) in [[Calendarium Gregorianum|calendario Gregoriano]]. 148 dies manent. Secundum [[calendarium Romanum]] sunt ''[[Nonae]] Augustae'' quae ''Non. Aug.'' [[abbreviatio|abbreviantur]]. == Eventa == [[Fasciculus:Krunidba Celestin Medović.JPG|thumb|left|100px|Coronatio [[Ladislaus I rex Neapolitanus|Ladislai I regis Neapolitani]] ut rex [[Croatia]]e [[Hungaria]]eque]] === Saeculo 15 === * [[1403]] - [[Ladislaus I rex Neapolitanus]] regem [[Regnum Croatiae|Croatiae]] [[Hungaria]]eque contra [[Sigismundus Luxemburgicus|Sigismundum Luxemburgicum]] se facit. === Saeculo 16 === * [[1529]] - [[Franciscus I (rex Franciae)|Franciscus I]] rex [[Francia]]e et [[Carolus V (imperator)|Carolus V]] imperator [[Cameracum|Cameraci]] de [[Foedus Cameraci|pace]] conveniunt. * === Saeculo 17 === * [[1620]] - Navis ''[[Mayflower]]'' e [[Hantonia]] ad [[continens|continentem]] [[America]]e it. === Saeculo 19 === * [[1876]] - [[Manuel Constantinus Epureanu]] primus minister [[Romania]]e dimittitur; successor [[Ioannes Constantinus Brătianu]] fit. === Saeculo 20 === * [[1960]] - [[Burkina|Burkina Faso]] nomine ''Voltae Superioris'' libertatem a Francia adipiscitur. Primus praeses [[Mauritius Yaméogo]] fit. * [[1962]] - [[Nelson Mandela]] in vincula conicitur resistentiae contra segegrationem phyleticam (''[[apartheid]]'') causa. * [[1963]] - Pactio de interdictione particurali experimentorum [[arma nuclearia|armorum nuclearium]] decernitur. === Saeculo 21 === * [[2009]] ** Iustitiae minister [[Belgica|Belgicus]] [[Stephanus de Clerck]] maledictus est, postquam tres viri iam antea damnati forum iudiciarium [[Bruxellae|Bruxellense]] fugerunt. Intra duodecium dies tres incarcerati (includens unum sceleratorum Belgicorum periculosissimorum) [[helicopterum|helicoptero]] et sex incarcerati scalis quoque fugerant. ** [[Mahometus Ould Abdel Aziz]] praeses [[Mauritania]]e successor praesidis pro tempore [[Ba Mamadou Mbaré]] magistratum init. * [[2010]] - [[Consilium securitatis]] resolutionem 1936 de situatione in [[Iracum|Iraco]] decernit. * [[2016]] - [[Olympia aestiva 2016]] in [[Urbs Fluminensis|Urbe Fluminensi]] incipiunt. == Nati == === Saeculo 14 === * [[1397]] - [[Gulielmus Dufay]], compositor Franco-[[Flandria|Flandricus]] (mortuus anno [[1474]]) === Saeculo 16 === * [[1540]] - [[Iosephus Iustus Scaliger]], philologus Francicus (mortuus anno [[1609]]) === Saeculo 17 === * [[1681]] - [[Vitus Bering]], explorator [[Dania|Danicus]] (mortuus anno [[1741]]) === Saeculo 18 === * [[1749]] - [[Thomas Lynch]], rerum politicorum peritus [[CFA|Americanus]] (mortuus anno [[1779]]) === Saeculo 19 === * [[1827]] - [[Deodorus da Fonseca]], praeses [[Brasilia]]e (mortuus anno [[1892]]) * [[1844]] - [[Elias Repin]], pictor [[Russia|Russicus]] (mortuus anno [[1930]]) * [[1850]] - [[Guido de Maupassant]], [[scriptor]] Francicus (mortuus anno [[1893]]) * [[1862]] - [[Iosephus Merrick]] (mortuus anno [[1890]]) * 1890 - [[Ericus Kleiber]], concentus magister [[Austria]]cus (mortuus anno [[1956]]) * [[1900]] - [[Rudolphus Schottlaender]], philologus, philosophus atque humanista [[Germania|Germanicus]] (mortuus anno [[1988]]) === Saeculo 20 === * [[1901]] - [[Herbertus Richter]], [[architectus]] Germanicus (a [[NSDAP|Nazistis]] supplicio affectus anno [[1944]]) * [[1905]] - [[Basilius Leontief]], oeconomicus Germanicus (mortuus anno [[1999]]) * [[1910]] - [[Herminius Masantonio]], pedilusor [[Argentina|Argentinus]] (mortuus anno 1956) * [[1912]] - [[Abbas Petrus]], sacerdos [[Ecclesia catholicacatholicus Romanus]], qui [[Communitas Emmaüs|communitatem Emmaüs]] creabit (mortuus anno [[2007]]) * 1930 - [[Nialus Armstrong]], [[astronauta]] Americanus et primus homo in luna ambulans (mortuus anno [[2012]]) * [[1934]] - [[Cammie King]], actrix Americana (mortua anno 2010) * [[1937]] - [[Manuel Pinto da Costa]], praeses [[Insulae Sancti Thomae et Principis|Insularum Sancti Thomae et Principis]] * 1944 ** [[Polycarpus Pengo]], [[cardinalis]] [[Ecclesia Catholica|Ecclesiae Catholicae]], [[archiepiscopus]] [[archidioecesis Daressalaamensis]] ** [[Ioannes-Petrus Uhl]], vir publicus Germanicus et sodalis factionis [[CSU]] (mortuus anno [[2019]]) * [[1960]] - [[David Baldacci]], scriptor Americanus [[mythistoria]]rum criminalium * [[1963]] **[[Stephanus Lee]], musicus et cantor [[Helvetia|Helveticus]] gregis [[Gotthard(grex)|Gotthard]] (mortuus anno 2010) **[[Brianus Sandoval]], gubernator [[Nivata]]e * [[1964]] - [[Adam Yauch]], musicus generis [[rap]] Americanus (mortuus anno 2012) * [[1968]] - [[Marina Le Pen]], rerum politicarum perita Francica * [[1980]] - [[Jason Culina]], pedilusor [[Australia]]nus * [[1985]] ** [[Salomon Kalou]], pedilusor [[Litus Eburneum|Litoris Eburnei]] ** [[Shin Soyul]], actrix [[Respublica Coreae|Coreana]] * 1988 - [[Friderica Pellegrini]], natatrix [[Italia|Italica]] == Mortui == === Saeculo 16 === * [[1579]] - [[Stanislaus Hosius]], theologus et cardinalis [[Polonia|Polonicus]] (*&nbsp;[[1504]]) === Saeculo 17 === * [[1630]] - [[Antonius Tempesta]], pictor Italicus (natus circa annum [[1555]]) * [[1697]] - [[Ioannes-Baptista Santolius]], poeta et hymnographus Latinus Francicus (natus anno 1630) === Saeculo 18 === * [[1792]] - [[Fridericus North]], primus minister [[Britanniarum regnum|Britanniarum Regni]] (natus anno [[1732]]) === Saeculo 19 === * 1862 - [[Felix de Muelenaere]], primus minister [[Belgica]]e (natus anno [[1793]]) * [[1880]] - [[Ferdinandus de Hebra]], [[dermatologia|dermatologus]] Austriacus (natus anno [[1816]]) * [[1895]] - [[Fridericus Engels]], sodalis [[Carolus Marx|Caroli Marx]] (natus anno [[1820]]) === Saeculo 20 === * 1901 - [[Victoria (imperatrix Germaniae)|Victoria]] imperatrix [[Imperium Germanicum|Germaniae]] (nata anno [[1840]]) * [[1921]] - [[Demetrius Ralles]], vir publicus [[Graecia|Graecus]] (natus anno 1844) * [[1946]] - [[Gulielmus Marx]], vir publicus Germanicus factionis [[Centrum (factio|Centri]] (natus anno [[1863]]) * [[1949]] - [[Theodorus Teodorov]], rerum politicarum peritus [[Bulgaria|Bulgaricus]] (natus anno [[1859]]) * [[1957]] - [[Henricus Otto Wieland]], [[chemicus]] Germanicus, [[Praemium Nobelianum chemiae|praemio Nobeliano chemiae]] affectus (natus anno [[1877]]) * [[1961]] - [[Ioannes Seidel]], vir publicus Germanicus et ministrorum praeses [[Bavaria]]e (natus anno 1901) * 1962 - [[Marilyn Monroe]], [[cantrix]] actrixque Americana (anno [[1926]] nata) * [[1984]] - [[Ricardus Burton]], histrio [[Cambria|Cambrensis]] (natus anno [[1925]]) * [[1998]] - [[Theodorus Živkov]], rerum politicarum peritus [[Bulgaria|Bulgaricus]] (natus anno [[1911]]) * [[2000]] - [[Alexander Guinness]], actor Britannicus (natus anno [[1914]]) === Saeculo 21 === * [[2005]] - [[Raymundus Klibansky]], historiae philosophiae eruditus polyglottus (natus anno [[1905]]) * 2007 ** [[Ioannes Maria Lustiger]], illustris [[cardinalis]] ac [[Archidioecesis Parisiensis|archiepiscopus Parisiensis]] (natus anno 1926) ** [[Florianus Pittiş]], histrio [[theatrum|theatralis]] et [[cinematographia|cinematographicus]], theatri dux et [[musica popularis|musicae popularis]] Dacoromanicae cantor (natus anno [[1943]]) * 2012 ** [[Michael Daerden]], rerum politicarum peritus Belgicus [[Factio Socialistica Belgica|Factionis Socialisticae Belgicae]] (natus anno [[1949]]) ** [[Rogerius Ricci]], [[fidiculae|fidicularum]] psaltes Americanus (natus anno [[1918]]) ** [[Ervinus Axer]], [[theatrum|moderator theatralis]] [[Polonia|Polonicus]] (natus anno [[1917]]) ** [[Chavela Vargas]], cantrix [[Ora Opulenta]]e (nata anno [[1919]]) * [[2016]] - [[Alphonsus Egli]], vir publicus Helveticus (natus anno [[1924]] * [[2017]] **[[Dionysius Tettamanzi]], cardinalis Italicus (natus anno 1934) **[[Marcus Wells White (gubernator)|Marcus Wells White]], gubernator [[Texia]]e (natus anno [[1940]]) * [[2019]] - [[Antonia Morrison]], scriptrix Americana (nata anno [[1931]]) == Festa et Feriae == * Dedicatio [[Basilica Sanctae Mariae Maioris|basilicae S. Mariae ad nives]] * Sanctus [[Fabianus (papa)|Fabianus]], episcopus Romanus (in [[ecclesia orthodoxa]]) * Dies Libertatis ([[Burkina Faso]]) * Dies Victoriae ([[Croatia]]) {{menses}} [[Categoria:Dies]] 6w7532j6w0tfsmmf1x8l47b83954q7k 3976928 3976927 2026-08-03T21:53:00Z Bis-Taurinus 70496 /* */ Komma inserui. 3976928 wikitext text/x-wiki {{Calendarium-Augusti}} '''5 Augusti''' est [[dies]] 217ª anni (218ª [[Annus bisextilis|anni bissextilis]]) in [[Calendarium Gregorianum|calendario Gregoriano]]. 148 dies manent. Secundum [[calendarium Romanum]] sunt ''[[Nonae]] Augustae'', quae ''Non. Aug.'' [[abbreviatio|abbreviantur]]. == Eventa == [[Fasciculus:Krunidba Celestin Medović.JPG|thumb|left|100px|Coronatio [[Ladislaus I rex Neapolitanus|Ladislai I regis Neapolitani]] ut rex [[Croatia]]e [[Hungaria]]eque]] === Saeculo 15 === * [[1403]] - [[Ladislaus I rex Neapolitanus]] regem [[Regnum Croatiae|Croatiae]] [[Hungaria]]eque contra [[Sigismundus Luxemburgicus|Sigismundum Luxemburgicum]] se facit. === Saeculo 16 === * [[1529]] - [[Franciscus I (rex Franciae)|Franciscus I]] rex [[Francia]]e et [[Carolus V (imperator)|Carolus V]] imperator [[Cameracum|Cameraci]] de [[Foedus Cameraci|pace]] conveniunt. * === Saeculo 17 === * [[1620]] - Navis ''[[Mayflower]]'' e [[Hantonia]] ad [[continens|continentem]] [[America]]e it. === Saeculo 19 === * [[1876]] - [[Manuel Constantinus Epureanu]] primus minister [[Romania]]e dimittitur; successor [[Ioannes Constantinus Brătianu]] fit. === Saeculo 20 === * [[1960]] - [[Burkina|Burkina Faso]] nomine ''Voltae Superioris'' libertatem a Francia adipiscitur. Primus praeses [[Mauritius Yaméogo]] fit. * [[1962]] - [[Nelson Mandela]] in vincula conicitur resistentiae contra segegrationem phyleticam (''[[apartheid]]'') causa. * [[1963]] - Pactio de interdictione particurali experimentorum [[arma nuclearia|armorum nuclearium]] decernitur. === Saeculo 21 === * [[2009]] ** Iustitiae minister [[Belgica|Belgicus]] [[Stephanus de Clerck]] maledictus est, postquam tres viri iam antea damnati forum iudiciarium [[Bruxellae|Bruxellense]] fugerunt. Intra duodecium dies tres incarcerati (includens unum sceleratorum Belgicorum periculosissimorum) [[helicopterum|helicoptero]] et sex incarcerati scalis quoque fugerant. ** [[Mahometus Ould Abdel Aziz]] praeses [[Mauritania]]e successor praesidis pro tempore [[Ba Mamadou Mbaré]] magistratum init. * [[2010]] - [[Consilium securitatis]] resolutionem 1936 de situatione in [[Iracum|Iraco]] decernit. * [[2016]] - [[Olympia aestiva 2016]] in [[Urbs Fluminensis|Urbe Fluminensi]] incipiunt. == Nati == === Saeculo 14 === * [[1397]] - [[Gulielmus Dufay]], compositor Franco-[[Flandria|Flandricus]] (mortuus anno [[1474]]) === Saeculo 16 === * [[1540]] - [[Iosephus Iustus Scaliger]], philologus Francicus (mortuus anno [[1609]]) === Saeculo 17 === * [[1681]] - [[Vitus Bering]], explorator [[Dania|Danicus]] (mortuus anno [[1741]]) === Saeculo 18 === * [[1749]] - [[Thomas Lynch]], rerum politicorum peritus [[CFA|Americanus]] (mortuus anno [[1779]]) === Saeculo 19 === * [[1827]] - [[Deodorus da Fonseca]], praeses [[Brasilia]]e (mortuus anno [[1892]]) * [[1844]] - [[Elias Repin]], pictor [[Russia|Russicus]] (mortuus anno [[1930]]) * [[1850]] - [[Guido de Maupassant]], [[scriptor]] Francicus (mortuus anno [[1893]]) * [[1862]] - [[Iosephus Merrick]] (mortuus anno [[1890]]) * 1890 - [[Ericus Kleiber]], concentus magister [[Austria]]cus (mortuus anno [[1956]]) * [[1900]] - [[Rudolphus Schottlaender]], philologus, philosophus atque humanista [[Germania|Germanicus]] (mortuus anno [[1988]]) === Saeculo 20 === * [[1901]] - [[Herbertus Richter]], [[architectus]] Germanicus (a [[NSDAP|Nazistis]] supplicio affectus anno [[1944]]) * [[1905]] - [[Basilius Leontief]], oeconomicus Germanicus (mortuus anno [[1999]]) * [[1910]] - [[Herminius Masantonio]], pedilusor [[Argentina|Argentinus]] (mortuus anno 1956) * [[1912]] - [[Abbas Petrus]], sacerdos [[Ecclesia catholicacatholicus Romanus]], qui [[Communitas Emmaüs|communitatem Emmaüs]] creabit (mortuus anno [[2007]]) * 1930 - [[Nialus Armstrong]], [[astronauta]] Americanus et primus homo in luna ambulans (mortuus anno [[2012]]) * [[1934]] - [[Cammie King]], actrix Americana (mortua anno 2010) * [[1937]] - [[Manuel Pinto da Costa]], praeses [[Insulae Sancti Thomae et Principis|Insularum Sancti Thomae et Principis]] * 1944 ** [[Polycarpus Pengo]], [[cardinalis]] [[Ecclesia Catholica|Ecclesiae Catholicae]], [[archiepiscopus]] [[archidioecesis Daressalaamensis]] ** [[Ioannes-Petrus Uhl]], vir publicus Germanicus et sodalis factionis [[CSU]] (mortuus anno [[2019]]) * [[1960]] - [[David Baldacci]], scriptor Americanus [[mythistoria]]rum criminalium * [[1963]] **[[Stephanus Lee]], musicus et cantor [[Helvetia|Helveticus]] gregis [[Gotthard(grex)|Gotthard]] (mortuus anno 2010) **[[Brianus Sandoval]], gubernator [[Nivata]]e * [[1964]] - [[Adam Yauch]], musicus generis [[rap]] Americanus (mortuus anno 2012) * [[1968]] - [[Marina Le Pen]], rerum politicarum perita Francica * [[1980]] - [[Jason Culina]], pedilusor [[Australia]]nus * [[1985]] ** [[Salomon Kalou]], pedilusor [[Litus Eburneum|Litoris Eburnei]] ** [[Shin Soyul]], actrix [[Respublica Coreae|Coreana]] * 1988 - [[Friderica Pellegrini]], natatrix [[Italia|Italica]] == Mortui == === Saeculo 16 === * [[1579]] - [[Stanislaus Hosius]], theologus et cardinalis [[Polonia|Polonicus]] (*&nbsp;[[1504]]) === Saeculo 17 === * [[1630]] - [[Antonius Tempesta]], pictor Italicus (natus circa annum [[1555]]) * [[1697]] - [[Ioannes-Baptista Santolius]], poeta et hymnographus Latinus Francicus (natus anno 1630) === Saeculo 18 === * [[1792]] - [[Fridericus North]], primus minister [[Britanniarum regnum|Britanniarum Regni]] (natus anno [[1732]]) === Saeculo 19 === * 1862 - [[Felix de Muelenaere]], primus minister [[Belgica]]e (natus anno [[1793]]) * [[1880]] - [[Ferdinandus de Hebra]], [[dermatologia|dermatologus]] Austriacus (natus anno [[1816]]) * [[1895]] - [[Fridericus Engels]], sodalis [[Carolus Marx|Caroli Marx]] (natus anno [[1820]]) === Saeculo 20 === * 1901 - [[Victoria (imperatrix Germaniae)|Victoria]] imperatrix [[Imperium Germanicum|Germaniae]] (nata anno [[1840]]) * [[1921]] - [[Demetrius Ralles]], vir publicus [[Graecia|Graecus]] (natus anno 1844) * [[1946]] - [[Gulielmus Marx]], vir publicus Germanicus factionis [[Centrum (factio|Centri]] (natus anno [[1863]]) * [[1949]] - [[Theodorus Teodorov]], rerum politicarum peritus [[Bulgaria|Bulgaricus]] (natus anno [[1859]]) * [[1957]] - [[Henricus Otto Wieland]], [[chemicus]] Germanicus, [[Praemium Nobelianum chemiae|praemio Nobeliano chemiae]] affectus (natus anno [[1877]]) * [[1961]] - [[Ioannes Seidel]], vir publicus Germanicus et ministrorum praeses [[Bavaria]]e (natus anno 1901) * 1962 - [[Marilyn Monroe]], [[cantrix]] actrixque Americana (anno [[1926]] nata) * [[1984]] - [[Ricardus Burton]], histrio [[Cambria|Cambrensis]] (natus anno [[1925]]) * [[1998]] - [[Theodorus Živkov]], rerum politicarum peritus [[Bulgaria|Bulgaricus]] (natus anno [[1911]]) * [[2000]] - [[Alexander Guinness]], actor Britannicus (natus anno [[1914]]) === Saeculo 21 === * [[2005]] - [[Raymundus Klibansky]], historiae philosophiae eruditus polyglottus (natus anno [[1905]]) * 2007 ** [[Ioannes Maria Lustiger]], illustris [[cardinalis]] ac [[Archidioecesis Parisiensis|archiepiscopus Parisiensis]] (natus anno 1926) ** [[Florianus Pittiş]], histrio [[theatrum|theatralis]] et [[cinematographia|cinematographicus]], theatri dux et [[musica popularis|musicae popularis]] Dacoromanicae cantor (natus anno [[1943]]) * 2012 ** [[Michael Daerden]], rerum politicarum peritus Belgicus [[Factio Socialistica Belgica|Factionis Socialisticae Belgicae]] (natus anno [[1949]]) ** [[Rogerius Ricci]], [[fidiculae|fidicularum]] psaltes Americanus (natus anno [[1918]]) ** [[Ervinus Axer]], [[theatrum|moderator theatralis]] [[Polonia|Polonicus]] (natus anno [[1917]]) ** [[Chavela Vargas]], cantrix [[Ora Opulenta]]e (nata anno [[1919]]) * [[2016]] - [[Alphonsus Egli]], vir publicus Helveticus (natus anno [[1924]] * [[2017]] **[[Dionysius Tettamanzi]], cardinalis Italicus (natus anno 1934) **[[Marcus Wells White (gubernator)|Marcus Wells White]], gubernator [[Texia]]e (natus anno [[1940]]) * [[2019]] - [[Antonia Morrison]], scriptrix Americana (nata anno [[1931]]) == Festa et Feriae == * Dedicatio [[Basilica Sanctae Mariae Maioris|basilicae S. Mariae ad nives]] * Sanctus [[Fabianus (papa)|Fabianus]], episcopus Romanus (in [[ecclesia orthodoxa]]) * Dies Libertatis ([[Burkina Faso]]) * Dies Victoriae ([[Croatia]]) {{menses}} [[Categoria:Dies]] cqb3dbq7hk5ccbev4f6zh8nacjmp95w 3976935 3976928 2026-08-03T22:03:33Z Bis-Taurinus 70496 /* Events */ Aliquas errores minores correxi. 3976935 wikitext text/x-wiki {{Calendarium-Augusti}} '''5 Augusti''' est [[dies]] 217ª anni (218ª [[Annus bisextilis|anni bissextilis]]) in [[Calendarium Gregorianum|calendario Gregoriano]]. 148 dies manent. Secundum [[calendarium Romanum]] sunt ''[[Nonae]] Augustae'', quae ''Non. Aug.'' [[abbreviatio|abbreviantur]]. [[Fasciculus:Krunidba Celestin Medović.JPG|thumb|left|100px|Coronatio [[Ladislaus I rex Neapolitanus|Ladislai I]] regis [[Neapolis]] ut rex [[Croatia]]e [[Hungaria]]eque]] == Events == === Saeculo 15 === * [[1403]] - [[Ladislaus I rex Neapolitanus]] regem [[Regnum Croatiae|Croatiae]] [[Hungaria]]eque contra [[Sigismundus Luxemburgicus|Sigismundum Luxemburgicum]] se facit. === Saeculo 16 === * [[1529]] - [[Franciscus I (rex Franciae)|Franciscus I]] rex [[Francia]]e et [[Carolus V (imperator)|Carolus V]] imperator [[Cameracum|Cameraci]] de [[Foedus Cameraci|pace]] conveniunt. * === Saeculo 17 === * [[1620]] - Navis ''[[Mayflower]]'' e [[Hantonia]] ad [[continens|continentem]] [[America]]num it. === Saeculo 19 === * [[1876]] - [[Manuel Constantinus Epureanu]] primus minister [[Romania]]e dimittitur; successor [[Ioannes Constantinus Brătianu]] fit. === Saeculo 20 === * [[1960]] - [[Burkina|Burkina Faso]] nomine ''Voltae Superioris'' libertatem a Francia adipiscitur. Primus praeses [[Mauritius Yaméogo]] fit. * [[1962]] - [[Nelson Mandela]] in vincula conicitur resistentiae contra segregationem phyleticam (''[[apartheid]]'') causa. * [[1963]] - Pactio de interdictione particulari experimentorum [[arma nuclearia|armorum nuclearium]] decernitur. === Saeculo 21 === * [[2009]] ** Iustitiae minister [[Belgica|Belgicus]] [[Stephanus de Clerck]] maledicitur, postquam tres viri iam antea damnati forum iudiciarium [[Bruxellae|Bruxellense]] fugerunt. Intra duodecium dies tres incarcerati (incluso uno sceleratorum Belgicorum periculosissimorum) [[helicopterum|helicoptero]] et sex incarcerati scalis quoque fugerant. ** [[Mahometus Ould Abdel Aziz]] praeses [[Mauritania]]e successor praesidis pro tempore [[Ba Mamadou Mbaré]] magistratum init. * [[2010]] - [[Consilium securitatis]] resolutionem 1936 de situatione [[Iracum|Iraci]] decernit. * [[2016]] - [[Olympia aestiva 2016]] in [[Urbs Fluminensis|Urbe Fluminensi]] incipiunt. == Nati == === Saeculo 14 === * [[1397]] - [[Gulielmus Dufay]], compositor Franco-[[Flandria|Flandricus]] (mortuus anno [[1474]]) === Saeculo 16 === * [[1540]] - [[Iosephus Iustus Scaliger]], philologus Francicus (mortuus anno [[1609]]) === Saeculo 17 === * [[1681]] - [[Vitus Bering]], explorator [[Dania|Danicus]] (mortuus anno [[1741]]) === Saeculo 18 === * [[1749]] - [[Thomas Lynch]], rerum politicorum peritus [[CFA|Americanus]] (mortuus anno [[1779]]) === Saeculo 19 === * [[1827]] - [[Deodorus da Fonseca]], praeses [[Brasilia]]e (mortuus anno [[1892]]) * [[1844]] - [[Elias Repin]], pictor [[Russia|Russicus]] (mortuus anno [[1930]]) * [[1850]] - [[Guido de Maupassant]], [[scriptor]] Francicus (mortuus anno [[1893]]) * [[1862]] - [[Iosephus Merrick]] (mortuus anno [[1890]]) * 1890 - [[Ericus Kleiber]], concentus magister [[Austria]]cus (mortuus anno [[1956]]) * [[1900]] - [[Rudolphus Schottlaender]], philologus, philosophus atque humanista [[Germania|Germanicus]] (mortuus anno [[1988]]) === Saeculo 20 === * [[1901]] - [[Herbertus Richter]], [[architectus]] Germanicus (a [[NSDAP|Nazistis]] supplicio affectus anno [[1944]]) * [[1905]] - [[Basilius Leontief]], oeconomicus Germanicus (mortuus anno [[1999]]) * [[1910]] - [[Herminius Masantonio]], pedilusor [[Argentina|Argentinus]] (mortuus anno 1956) * [[1912]] - [[Abbas Petrus]], sacerdos [[Ecclesia catholicacatholicus Romanus]], qui [[Communitas Emmaüs|communitatem Emmaüs]] creabit (mortuus anno [[2007]]) * 1930 - [[Nialus Armstrong]], [[astronauta]] Americanus et primus homo in luna ambulans (mortuus anno [[2012]]) * [[1934]] - [[Cammie King]], actrix Americana (mortua anno 2010) * [[1937]] - [[Manuel Pinto da Costa]], praeses [[Insulae Sancti Thomae et Principis|Insularum Sancti Thomae et Principis]] * 1944 ** [[Polycarpus Pengo]], [[cardinalis]] [[Ecclesia Catholica|Ecclesiae Catholicae]], [[archiepiscopus]] [[archidioecesis Daressalaamensis]] ** [[Ioannes-Petrus Uhl]], vir publicus Germanicus et sodalis factionis [[CSU]] (mortuus anno [[2019]]) * [[1960]] - [[David Baldacci]], scriptor Americanus [[mythistoria]]rum criminalium * [[1963]] **[[Stephanus Lee]], musicus et cantor [[Helvetia|Helveticus]] gregis [[Gotthard(grex)|Gotthard]] (mortuus anno 2010) **[[Brianus Sandoval]], gubernator [[Nivata]]e * [[1964]] - [[Adam Yauch]], musicus generis [[rap]] Americanus (mortuus anno 2012) * [[1968]] - [[Marina Le Pen]], rerum politicarum perita Francica * [[1980]] - [[Jason Culina]], pedilusor [[Australia]]nus * [[1985]] ** [[Salomon Kalou]], pedilusor [[Litus Eburneum|Litoris Eburnei]] ** [[Shin Soyul]], actrix [[Respublica Coreae|Coreana]] * 1988 - [[Friderica Pellegrini]], natatrix [[Italia|Italica]] == Mortui == === Saeculo 16 === * [[1579]] - [[Stanislaus Hosius]], theologus et cardinalis [[Polonia|Polonicus]] (*&nbsp;[[1504]]) === Saeculo 17 === * [[1630]] - [[Antonius Tempesta]], pictor Italicus (natus circa annum [[1555]]) * [[1697]] - [[Ioannes-Baptista Santolius]], poeta et hymnographus Latinus Francicus (natus anno 1630) === Saeculo 18 === * [[1792]] - [[Fridericus North]], primus minister [[Britanniarum regnum|Britanniarum Regni]] (natus anno [[1732]]) === Saeculo 19 === * 1862 - [[Felix de Muelenaere]], primus minister [[Belgica]]e (natus anno [[1793]]) * [[1880]] - [[Ferdinandus de Hebra]], [[dermatologia|dermatologus]] Austriacus (natus anno [[1816]]) * [[1895]] - [[Fridericus Engels]], sodalis [[Carolus Marx|Caroli Marx]] (natus anno [[1820]]) === Saeculo 20 === * 1901 - [[Victoria (imperatrix Germaniae)|Victoria]] imperatrix [[Imperium Germanicum|Germaniae]] (nata anno [[1840]]) * [[1921]] - [[Demetrius Ralles]], vir publicus [[Graecia|Graecus]] (natus anno 1844) * [[1946]] - [[Gulielmus Marx]], vir publicus Germanicus factionis [[Centrum (factio|Centri]] (natus anno [[1863]]) * [[1949]] - [[Theodorus Teodorov]], rerum politicarum peritus [[Bulgaria|Bulgaricus]] (natus anno [[1859]]) * [[1957]] - [[Henricus Otto Wieland]], [[chemicus]] Germanicus, [[Praemium Nobelianum chemiae|praemio Nobeliano chemiae]] affectus (natus anno [[1877]]) * [[1961]] - [[Ioannes Seidel]], vir publicus Germanicus et ministrorum praeses [[Bavaria]]e (natus anno 1901) * 1962 - [[Marilyn Monroe]], [[cantrix]] actrixque Americana (anno [[1926]] nata) * [[1984]] - [[Ricardus Burton]], histrio [[Cambria|Cambrensis]] (natus anno [[1925]]) * [[1998]] - [[Theodorus Živkov]], rerum politicarum peritus [[Bulgaria|Bulgaricus]] (natus anno [[1911]]) * [[2000]] - [[Alexander Guinness]], actor Britannicus (natus anno [[1914]]) === Saeculo 21 === * [[2005]] - [[Raymundus Klibansky]], historiae philosophiae eruditus polyglottus (natus anno [[1905]]) * 2007 ** [[Ioannes Maria Lustiger]], illustris [[cardinalis]] ac [[Archidioecesis Parisiensis|archiepiscopus Parisiensis]] (natus anno 1926) ** [[Florianus Pittiş]], histrio [[theatrum|theatralis]] et [[cinematographia|cinematographicus]], theatri dux et [[musica popularis|musicae popularis]] Dacoromanicae cantor (natus anno [[1943]]) * 2012 ** [[Michael Daerden]], rerum politicarum peritus Belgicus [[Factio Socialistica Belgica|Factionis Socialisticae Belgicae]] (natus anno [[1949]]) ** [[Rogerius Ricci]], [[fidiculae|fidicularum]] psaltes Americanus (natus anno [[1918]]) ** [[Ervinus Axer]], [[theatrum|moderator theatralis]] [[Polonia|Polonicus]] (natus anno [[1917]]) ** [[Chavela Vargas]], cantrix [[Ora Opulenta]]e (nata anno [[1919]]) * [[2016]] - [[Alphonsus Egli]], vir publicus Helveticus (natus anno [[1924]] * [[2017]] **[[Dionysius Tettamanzi]], cardinalis Italicus (natus anno 1934) **[[Marcus Wells White (gubernator)|Marcus Wells White]], gubernator [[Texia]]e (natus anno [[1940]]) * [[2019]] - [[Antonia Morrison]], scriptrix Americana (nata anno [[1931]]) == Festa et Feriae == * Dedicatio [[Basilica Sanctae Mariae Maioris|basilicae S. Mariae ad nives]] * Sanctus [[Fabianus (papa)|Fabianus]], episcopus Romanus (in [[ecclesia orthodoxa]]) * Dies Libertatis ([[Burkina Faso]]) * Dies Victoriae ([[Croatia]]) {{menses}} [[Categoria:Dies]] 9xtir4zj4pkv1kzh8lyu1okim5hy5vs 3976936 3976935 2026-08-03T22:16:19Z Bis-Taurinus 70496 /* Saeculo 20 */ Nexus imternos correxi. 3976936 wikitext text/x-wiki {{Calendarium-Augusti}} '''5 Augusti''' est [[dies]] 217ª anni (218ª [[Annus bisextilis|anni bissextilis]]) in [[Calendarium Gregorianum|calendario Gregoriano]]. 148 dies manent. Secundum [[calendarium Romanum]] sunt ''[[Nonae]] Augustae'', quae ''Non. Aug.'' [[abbreviatio|abbreviantur]]. [[Fasciculus:Krunidba Celestin Medović.JPG|thumb|left|100px|Coronatio [[Ladislaus I rex Neapolitanus|Ladislai I]] regis [[Neapolis]] ut rex [[Croatia]]e [[Hungaria]]eque]] == Events == === Saeculo 15 === * [[1403]] - [[Ladislaus I rex Neapolitanus]] regem [[Regnum Croatiae|Croatiae]] [[Hungaria]]eque contra [[Sigismundus Luxemburgicus|Sigismundum Luxemburgicum]] se facit. === Saeculo 16 === * [[1529]] - [[Franciscus I (rex Franciae)|Franciscus I]] rex [[Francia]]e et [[Carolus V (imperator)|Carolus V]] imperator [[Cameracum|Cameraci]] de [[Foedus Cameraci|pace]] conveniunt. * === Saeculo 17 === * [[1620]] - Navis ''[[Mayflower]]'' e [[Hantonia]] ad [[continens|continentem]] [[America]]num it. === Saeculo 19 === * [[1876]] - [[Manuel Constantinus Epureanu]] primus minister [[Romania]]e dimittitur; successor [[Ioannes Constantinus Brătianu]] fit. === Saeculo 20 === * [[1960]] - [[Burkina|Burkina Faso]] nomine ''Voltae Superioris'' libertatem a Francia adipiscitur. Primus praeses [[Mauritius Yaméogo]] fit. * [[1962]] - [[Nelson Mandela]] in vincula conicitur resistentiae contra segregationem phyleticam (''[[apartheid]]'') causa. * [[1963]] - Pactio de interdictione particulari experimentorum [[arma nuclearia|armorum nuclearium]] decernitur. === Saeculo 21 === * [[2009]] ** Iustitiae minister [[Belgica|Belgicus]] [[Stephanus de Clerck]] maledicitur, postquam tres viri iam antea damnati forum iudiciarium [[Bruxellae|Bruxellense]] fugerunt. Intra duodecium dies tres incarcerati (incluso uno sceleratorum Belgicorum periculosissimorum) [[helicopterum|helicoptero]] et sex incarcerati scalis quoque fugerant. ** [[Mahometus Ould Abdel Aziz]] praeses [[Mauritania]]e successor praesidis pro tempore [[Ba Mamadou Mbaré]] magistratum init. * [[2010]] - [[Consilium securitatis]] resolutionem 1936 de situatione [[Iracum|Iraci]] decernit. * [[2016]] - [[Olympia aestiva 2016]] in [[Urbs Fluminensis|Urbe Fluminensi]] incipiunt. == Nati == === Saeculo 14 === * [[1397]] - [[Gulielmus Dufay]], compositor Franco-[[Flandria|Flandricus]] (mortuus anno [[1474]]) === Saeculo 16 === * [[1540]] - [[Iosephus Iustus Scaliger]], philologus Francicus (mortuus anno [[1609]]) === Saeculo 17 === * [[1681]] - [[Vitus Bering]], explorator [[Dania|Danicus]] (mortuus anno [[1741]]) === Saeculo 18 === * [[1749]] - [[Thomas Lynch]], rerum politicorum peritus [[CFA|Americanus]] (mortuus anno [[1779]]) === Saeculo 19 === * [[1827]] - [[Deodorus da Fonseca]], praeses [[Brasilia]]e (mortuus anno [[1892]]) * [[1844]] - [[Elias Repin]], pictor [[Russia|Russicus]] (mortuus anno [[1930]]) * [[1850]] - [[Guido de Maupassant]], [[scriptor]] Francicus (mortuus anno [[1893]]) * [[1862]] - [[Iosephus Merrick]] (mortuus anno [[1890]]) * 1890 - [[Ericus Kleiber]], concentus magister [[Austria]]cus (mortuus anno [[1956]]) * [[1900]] - [[Rudolphus Schottlaender]], philologus, philosophus atque humanista [[Germania|Germanicus]] (mortuus anno [[1988]]) === Saeculo 20 === * [[1901]] - [[Herbertus Richter]], [[architectus]] Germanicus (a [[NSDAP|Nazistis]] supplicio affectus anno [[1944]]) * [[1905]] - [[Basilius Leontief]], oeconomicus Germanicus (mortuus anno [[1999]]) * [[1910]] - [[Herminius Masantonio]], pedilusor [[Argentina|Argentinus]] (mortuus anno 1956) * [[1912]] - [[Abbas Petrus]], sacerdos [[Ecclesia catholica|catholicus Romanus]], qui [[Communitas Emmaüs|communitatem Emmaüs]] creabit (mortuus anno [[2007]]) * 1930 - [[Nialus Armstrong]], [[astronauta]] Americanus et primus homo in luna ambulans (mortuus anno [[2012]]) * [[1934]] - [[Cammie King]], actrix Americana (mortua anno 2010) * [[1937]] - [[Manuel Pinto da Costa]], praeses [[Insulae Sancti Thomae et Principis|Insularum Sancti Thomae et Principis]] * 1944 ** [[Polycarpus Pengo]], [[cardinalis]] ecclesiae catholicae, [[archiepiscopus]] [[archidioecesis Daressalaamensis]] ** [[Ioannes-Petrus Uhl]], vir publicus Germanicus et sodalis factionis [[CSU]] (mortuus anno [[2019]]) * [[1960]] - [[David Baldacci]], scriptor Americanus [[mythistoria]]rum criminalium * [[1963]] **[[Stephanus Lee]], musicus et cantor [[Helvetia|Helveticus]] gregis [[Gotthard(grex)|Gotthard]] (mortuus anno 2010) **[[Brianus Sandoval]], gubernator [[Nivata]]e * [[1964]] - [[Adam Yauch]], musicus generis [[rap]] Americanus (mortuus anno 2012) * [[1968]] - [[Marina Le Pen]], rerum politicarum perita Francica, praeses factionis [[Contio Nationalis|Contionis Nationalis]] * [[1980]] - [[Jason Culina]], pedilusor [[Australia]]nus * [[1985]] ** [[Salomon Kalou]], pedilusor [[Litus Eburneum|Litoris Eburnei]] ** [[Shin Soyul]], actrix [[Respublica Coreae|Coreana]] * 1988 - [[Friderica Pellegrini]], natatrix [[Italia|Italica]] == Mortui == === Saeculo 16 === * [[1579]] - [[Stanislaus Hosius]], theologus et cardinalis [[Polonia|Polonicus]] (*&nbsp;[[1504]]) === Saeculo 17 === * [[1630]] - [[Antonius Tempesta]], pictor Italicus (natus circa annum [[1555]]) * [[1697]] - [[Ioannes-Baptista Santolius]], poeta et hymnographus Latinus Francicus (natus anno 1630) === Saeculo 18 === * [[1792]] - [[Fridericus North]], primus minister [[Britanniarum regnum|Britanniarum Regni]] (natus anno [[1732]]) === Saeculo 19 === * 1862 - [[Felix de Muelenaere]], primus minister [[Belgica]]e (natus anno [[1793]]) * [[1880]] - [[Ferdinandus de Hebra]], [[dermatologia|dermatologus]] Austriacus (natus anno [[1816]]) * [[1895]] - [[Fridericus Engels]], sodalis [[Carolus Marx|Caroli Marx]] (natus anno [[1820]]) === Saeculo 20 === * 1901 - [[Victoria (imperatrix Germaniae)|Victoria]] imperatrix [[Imperium Germanicum|Germaniae]] (nata anno [[1840]]) * [[1921]] - [[Demetrius Ralles]], vir publicus [[Graecia|Graecus]] (natus anno 1844) * [[1946]] - [[Gulielmus Marx]], vir publicus Germanicus factionis [[Centrum (factio|Centri]] (natus anno [[1863]]) * [[1949]] - [[Theodorus Teodorov]], rerum politicarum peritus [[Bulgaria|Bulgaricus]] (natus anno [[1859]]) * [[1957]] - [[Henricus Otto Wieland]], [[chemicus]] Germanicus, [[Praemium Nobelianum chemiae|praemio Nobeliano chemiae]] affectus (natus anno [[1877]]) * [[1961]] - [[Ioannes Seidel]], vir publicus Germanicus et ministrorum praeses [[Bavaria]]e (natus anno 1901) * 1962 - [[Marilyn Monroe]], [[cantrix]] actrixque Americana (anno [[1926]] nata) * [[1984]] - [[Ricardus Burton]], histrio [[Cambria|Cambrensis]] (natus anno [[1925]]) * [[1998]] - [[Theodorus Živkov]], rerum politicarum peritus [[Bulgaria|Bulgaricus]] (natus anno [[1911]]) * [[2000]] - [[Alexander Guinness]], actor Britannicus (natus anno [[1914]]) === Saeculo 21 === * [[2005]] - [[Raymundus Klibansky]], historiae philosophiae eruditus polyglottus (natus anno [[1905]]) * 2007 ** [[Ioannes Maria Lustiger]], illustris [[cardinalis]] ac [[Archidioecesis Parisiensis|archiepiscopus Parisiensis]] (natus anno 1926) ** [[Florianus Pittiş]], histrio [[theatrum|theatralis]] et [[cinematographia|cinematographicus]], theatri dux et [[musica popularis|musicae popularis]] Dacoromanicae cantor (natus anno [[1943]]) * 2012 ** [[Michael Daerden]], rerum politicarum peritus Belgicus [[Factio Socialistica Belgica|Factionis Socialisticae Belgicae]] (natus anno [[1949]]) ** [[Rogerius Ricci]], [[fidiculae|fidicularum]] psaltes Americanus (natus anno [[1918]]) ** [[Ervinus Axer]], [[theatrum|moderator theatralis]] [[Polonia|Polonicus]] (natus anno [[1917]]) ** [[Chavela Vargas]], cantrix [[Ora Opulenta]]e (nata anno [[1919]]) * [[2016]] - [[Alphonsus Egli]], vir publicus Helveticus (natus anno [[1924]] * [[2017]] **[[Dionysius Tettamanzi]], cardinalis Italicus (natus anno 1934) **[[Marcus Wells White (gubernator)|Marcus Wells White]], gubernator [[Texia]]e (natus anno [[1940]]) * [[2019]] - [[Antonia Morrison]], scriptrix Americana (nata anno [[1931]]) == Festa et Feriae == * Dedicatio [[Basilica Sanctae Mariae Maioris|basilicae S. Mariae ad nives]] * Sanctus [[Fabianus (papa)|Fabianus]], episcopus Romanus (in [[ecclesia orthodoxa]]) * Dies Libertatis ([[Burkina Faso]]) * Dies Victoriae ([[Croatia]]) {{menses}} [[Categoria:Dies]] 3bysoskcwz4ehl1j3n4kb0rcrq7pqxc 3976938 3976936 2026-08-03T22:23:48Z Bis-Taurinus 70496 /* Mortui */ Errores minores correxi. 3976938 wikitext text/x-wiki {{Calendarium-Augusti}} '''5 Augusti''' est [[dies]] 217ª anni (218ª [[Annus bisextilis|anni bissextilis]]) in [[Calendarium Gregorianum|calendario Gregoriano]]. 148 dies manent. Secundum [[calendarium Romanum]] sunt ''[[Nonae]] Augustae'', quae ''Non. Aug.'' [[abbreviatio|abbreviantur]]. [[Fasciculus:Krunidba Celestin Medović.JPG|thumb|left|100px|Coronatio [[Ladislaus I rex Neapolitanus|Ladislai I]] regis [[Neapolis]] ut rex [[Croatia]]e [[Hungaria]]eque]] == Events == === Saeculo 15 === * [[1403]] - [[Ladislaus I rex Neapolitanus]] regem [[Regnum Croatiae|Croatiae]] [[Hungaria]]eque contra [[Sigismundus Luxemburgicus|Sigismundum Luxemburgicum]] se facit. === Saeculo 16 === * [[1529]] - [[Franciscus I (rex Franciae)|Franciscus I]] rex [[Francia]]e et [[Carolus V (imperator)|Carolus V]] imperator [[Cameracum|Cameraci]] de [[Foedus Cameraci|pace]] conveniunt. * === Saeculo 17 === * [[1620]] - Navis ''[[Mayflower]]'' e [[Hantonia]] ad [[continens|continentem]] [[America]]num it. === Saeculo 19 === * [[1876]] - [[Manuel Constantinus Epureanu]] primus minister [[Romania]]e dimittitur; successor [[Ioannes Constantinus Brătianu]] fit. === Saeculo 20 === * [[1960]] - [[Burkina|Burkina Faso]] nomine ''Voltae Superioris'' libertatem a Francia adipiscitur. Primus praeses [[Mauritius Yaméogo]] fit. * [[1962]] - [[Nelson Mandela]] in vincula conicitur resistentiae contra segregationem phyleticam (''[[apartheid]]'') causa. * [[1963]] - Pactio de interdictione particulari experimentorum [[arma nuclearia|armorum nuclearium]] decernitur. === Saeculo 21 === * [[2009]] ** Iustitiae minister [[Belgica|Belgicus]] [[Stephanus de Clerck]] maledicitur, postquam tres viri iam antea damnati forum iudiciarium [[Bruxellae|Bruxellense]] fugerunt. Intra duodecium dies tres incarcerati (incluso uno sceleratorum Belgicorum periculosissimorum) [[helicopterum|helicoptero]] et sex incarcerati scalis quoque fugerant. ** [[Mahometus Ould Abdel Aziz]] praeses [[Mauritania]]e successor praesidis pro tempore [[Ba Mamadou Mbaré]] magistratum init. * [[2010]] - [[Consilium securitatis]] resolutionem 1936 de situatione [[Iracum|Iraci]] decernit. * [[2016]] - [[Olympia aestiva 2016]] in [[Urbs Fluminensis|Urbe Fluminensi]] incipiunt. == Nati == === Saeculo 14 === * [[1397]] - [[Gulielmus Dufay]], compositor Franco-[[Flandria|Flandricus]] (mortuus anno [[1474]]) === Saeculo 16 === * [[1540]] - [[Iosephus Iustus Scaliger]], philologus Francicus (mortuus anno [[1609]]) === Saeculo 17 === * [[1681]] - [[Vitus Bering]], explorator [[Dania|Danicus]] (mortuus anno [[1741]]) === Saeculo 18 === * [[1749]] - [[Thomas Lynch]], rerum politicorum peritus [[CFA|Americanus]] (mortuus anno [[1779]]) === Saeculo 19 === * [[1827]] - [[Deodorus da Fonseca]], praeses [[Brasilia]]e (mortuus anno [[1892]]) * [[1844]] - [[Elias Repin]], pictor [[Russia|Russicus]] (mortuus anno [[1930]]) * [[1850]] - [[Guido de Maupassant]], [[scriptor]] Francicus (mortuus anno [[1893]]) * [[1862]] - [[Iosephus Merrick]] (mortuus anno [[1890]]) * 1890 - [[Ericus Kleiber]], concentus magister [[Austria]]cus (mortuus anno [[1956]]) * [[1900]] - [[Rudolphus Schottlaender]], philologus, philosophus atque humanista [[Germania|Germanicus]] (mortuus anno [[1988]]) === Saeculo 20 === * [[1901]] - [[Herbertus Richter]], [[architectus]] Germanicus (a [[NSDAP|Nazistis]] supplicio affectus anno [[1944]]) * [[1905]] - [[Basilius Leontief]], oeconomicus Germanicus (mortuus anno [[1999]]) * [[1910]] - [[Herminius Masantonio]], pedilusor [[Argentina|Argentinus]] (mortuus anno 1956) * [[1912]] - [[Abbas Petrus]], sacerdos [[Ecclesia catholica|catholicus Romanus]], qui [[Communitas Emmaüs|communitatem Emmaüs]] creabit (mortuus anno [[2007]]) * 1930 - [[Nialus Armstrong]], [[astronauta]] Americanus et primus homo in luna ambulans (mortuus anno [[2012]]) * [[1934]] - [[Cammie King]], actrix Americana (mortua anno 2010) * [[1937]] - [[Manuel Pinto da Costa]], praeses [[Insulae Sancti Thomae et Principis|Insularum Sancti Thomae et Principis]] * 1944 ** [[Polycarpus Pengo]], [[cardinalis]] ecclesiae catholicae, [[archiepiscopus]] [[archidioecesis Daressalaamensis]] ** [[Ioannes-Petrus Uhl]], vir publicus Germanicus et sodalis factionis [[CSU]] (mortuus anno [[2019]]) * [[1960]] - [[David Baldacci]], scriptor Americanus [[mythistoria]]rum criminalium * [[1963]] **[[Stephanus Lee]], musicus et cantor [[Helvetia|Helveticus]] gregis [[Gotthard(grex)|Gotthard]] (mortuus anno 2010) **[[Brianus Sandoval]], gubernator [[Nivata]]e * [[1964]] - [[Adam Yauch]], musicus generis [[rap]] Americanus (mortuus anno 2012) * [[1968]] - [[Marina Le Pen]], rerum politicarum perita Francica, praeses factionis [[Contio Nationalis|Contionis Nationalis]] * [[1980]] - [[Jason Culina]], pedilusor [[Australia]]nus * [[1985]] ** [[Salomon Kalou]], pedilusor [[Litus Eburneum|Litoris Eburnei]] ** [[Shin Soyul]], actrix [[Respublica Coreae|Coreana]] * 1988 - [[Friderica Pellegrini]], natatrix [[Italia|Italica]] == Mortui == === Saeculo 16 === * [[1579]] - [[Stanislaus Hosius]], theologus et cardinalis [[Polonia|Polonicus]] (*&nbsp;[[1504]]) === Saeculo 17 === * [[1630]] - [[Antonius Tempesta]], pictor Italicus (natus circa annum [[1555]]) * [[1697]] - [[Ioannes-Baptista Santolius]], poeta et hymnographus Latinus Francicus (natus anno 1630) === Saeculo 18 === * [[1792]] - [[Fridericus North]], primus minister [[Britanniarum regnum|Britanniarum Regni]] (natus anno [[1732]]) === Saeculo 19 === * 1862 - [[Felix de Muelenaere]], primus minister Belgicae (natus anno [[1793]]) * [[1880]] - [[Ferdinandus de Hebra]], [[dermatologia|dermatologus]] Austriacus (natus anno [[1816]]) * [[1895]] - [[Fridericus Engels]], sodalis [[Carolus Marx|Caroli Marx]] (natus anno [[1820]]) === Saeculo 20 === * 1901 - [[Victoria (imperatrix Germaniae)|Victoria]] imperatrix [[Imperium Germanicum|Germaniae]] (nata anno [[1840]]) * [[1921]] - [[Demetrius Ralles]], vir publicus [[Graecia|Graecus]] (natus anno 1844) * [[1946]] - [[Gulielmus Marx]], vir publicus Germanicus factionis [[Centrum (facti)|Centri]] (natus anno [[1863]]) * [[1949]] - [[Theodorus Teodorov]], rerum politicarum peritus [[Bulgaria|Bulgaricus]] (natus anno [[1859]]) * [[1957]] - [[Henricus Otto Wieland]], [[chemicus]] Germanicus, [[Praemium Nobelianum chemiae|praemio Nobeliano chemiae]] affectus (natus anno [[1877]]) * [[1961]] - [[Ioannes Seidel]], vir publicus Germanicus et ministrorum praeses [[Bavaria]]e (natus anno 1901) * 1962 - [[Marilyn Monroe]], [[cantrix]] actrixque Americana (anno [[1926]] nata) * [[1984]] - [[Ricardus Burton]], histrio [[Cambria|Cambrensis]] (natus anno [[1925]]) * [[1998]] - [[Theodorus Živkov]], rerum politicarum peritus Bulgaricus (natus anno [[1911]]) * [[2000]] - [[Alexander Guinness]], actor Britannicus (natus anno [[1914]]) === Saeculo 21 === * [[2005]] - [[Raymundus Klibansky]], historiae philosophiae eruditus polyglottus (natus anno [[1905]]) * 2007 ** [[Ioannes Maria Lustiger]], cardinalis sc [[Archidioecesis Parisiensis|archiepiscopus Parisiensis]] (natus anno 1926) ** [[Florianus Pittiş]], histrio [[theatrum|theatralis]] et [[cinematographia|cinematographicus]], theatri dux et [[musica popularis|musicae popularis]] Dacoromanicae cantor (natus anno [[1943]]) * 2012 ** [[Michael Daerden]], rerum politicarum peritus Belgicus [[Factio Socialistica Belgica|Factionis Socialisticae Belgicae]] (natus anno [[1949]]) ** [[Rogerius Ricci]], [[fidiculae|fidicularum]] psaltes Americanus (natus anno [[1918]]) ** [[Ervinus Axer]], [[theatrum|moderator theatralis]] [[Polonia|Polonicus]] (natus anno [[1917]]) ** [[Chavela Vargas]], cantrix [[Ora Opulenta|Orae Opulentae] (nata anno [[1919]]) * [[2016]] - [[Alphonsus Egli]], vir publicus Helveticus (natus anno [[1924]] * [[2017]] **[[Dionysius Tettamanzi]], cardinalis Italicus (natus anno 1934) **[[Marcus Wells White (gubernator)|Marcus Wells White]], gubernator [[Texia]]e (natus anno [[1940]]) * [[2019]] - [[Antonia Morrison]], scriptrix Americana (nata anno [[1931]]) == Festa et Feriae == * Dedicatio [[Basilica Sanctae Mariae Maioris|basilicae S. Mariae ad nives]] * Sanctus [[Fabianus (papa)|Fabianus]], episcopus Romanus (in [[ecclesia orthodoxa]]) * Dies Libertatis ([[Burkina Faso]]) * Dies Victoriae ([[Croatia]]) {{menses}} [[Categoria:Dies]] py0fuxvoga121pduvz617t5lgbvjphj 3976939 3976938 2026-08-03T22:25:33Z Bis-Taurinus 70496 /* Saeculo 21 */ Parenthesem addidi. 3976939 wikitext text/x-wiki {{Calendarium-Augusti}} '''5 Augusti''' est [[dies]] 217ª anni (218ª [[Annus bisextilis|anni bissextilis]]) in [[Calendarium Gregorianum|calendario Gregoriano]]. 148 dies manent. Secundum [[calendarium Romanum]] sunt ''[[Nonae]] Augustae'', quae ''Non. Aug.'' [[abbreviatio|abbreviantur]]. [[Fasciculus:Krunidba Celestin Medović.JPG|thumb|left|100px|Coronatio [[Ladislaus I rex Neapolitanus|Ladislai I]] regis [[Neapolis]] ut rex [[Croatia]]e [[Hungaria]]eque]] == Events == === Saeculo 15 === * [[1403]] - [[Ladislaus I rex Neapolitanus]] regem [[Regnum Croatiae|Croatiae]] [[Hungaria]]eque contra [[Sigismundus Luxemburgicus|Sigismundum Luxemburgicum]] se facit. === Saeculo 16 === * [[1529]] - [[Franciscus I (rex Franciae)|Franciscus I]] rex [[Francia]]e et [[Carolus V (imperator)|Carolus V]] imperator [[Cameracum|Cameraci]] de [[Foedus Cameraci|pace]] conveniunt. * === Saeculo 17 === * [[1620]] - Navis ''[[Mayflower]]'' e [[Hantonia]] ad [[continens|continentem]] [[America]]num it. === Saeculo 19 === * [[1876]] - [[Manuel Constantinus Epureanu]] primus minister [[Romania]]e dimittitur; successor [[Ioannes Constantinus Brătianu]] fit. === Saeculo 20 === * [[1960]] - [[Burkina|Burkina Faso]] nomine ''Voltae Superioris'' libertatem a Francia adipiscitur. Primus praeses [[Mauritius Yaméogo]] fit. * [[1962]] - [[Nelson Mandela]] in vincula conicitur resistentiae contra segregationem phyleticam (''[[apartheid]]'') causa. * [[1963]] - Pactio de interdictione particulari experimentorum [[arma nuclearia|armorum nuclearium]] decernitur. === Saeculo 21 === * [[2009]] ** Iustitiae minister [[Belgica|Belgicus]] [[Stephanus de Clerck]] maledicitur, postquam tres viri iam antea damnati forum iudiciarium [[Bruxellae|Bruxellense]] fugerunt. Intra duodecium dies tres incarcerati (incluso uno sceleratorum Belgicorum periculosissimorum) [[helicopterum|helicoptero]] et sex incarcerati scalis quoque fugerant. ** [[Mahometus Ould Abdel Aziz]] praeses [[Mauritania]]e successor praesidis pro tempore [[Ba Mamadou Mbaré]] magistratum init. * [[2010]] - [[Consilium securitatis]] resolutionem 1936 de situatione [[Iracum|Iraci]] decernit. * [[2016]] - [[Olympia aestiva 2016]] in [[Urbs Fluminensis|Urbe Fluminensi]] incipiunt. == Nati == === Saeculo 14 === * [[1397]] - [[Gulielmus Dufay]], compositor Franco-[[Flandria|Flandricus]] (mortuus anno [[1474]]) === Saeculo 16 === * [[1540]] - [[Iosephus Iustus Scaliger]], philologus Francicus (mortuus anno [[1609]]) === Saeculo 17 === * [[1681]] - [[Vitus Bering]], explorator [[Dania|Danicus]] (mortuus anno [[1741]]) === Saeculo 18 === * [[1749]] - [[Thomas Lynch]], rerum politicorum peritus [[CFA|Americanus]] (mortuus anno [[1779]]) === Saeculo 19 === * [[1827]] - [[Deodorus da Fonseca]], praeses [[Brasilia]]e (mortuus anno [[1892]]) * [[1844]] - [[Elias Repin]], pictor [[Russia|Russicus]] (mortuus anno [[1930]]) * [[1850]] - [[Guido de Maupassant]], [[scriptor]] Francicus (mortuus anno [[1893]]) * [[1862]] - [[Iosephus Merrick]] (mortuus anno [[1890]]) * 1890 - [[Ericus Kleiber]], concentus magister [[Austria]]cus (mortuus anno [[1956]]) * [[1900]] - [[Rudolphus Schottlaender]], philologus, philosophus atque humanista [[Germania|Germanicus]] (mortuus anno [[1988]]) === Saeculo 20 === * [[1901]] - [[Herbertus Richter]], [[architectus]] Germanicus (a [[NSDAP|Nazistis]] supplicio affectus anno [[1944]]) * [[1905]] - [[Basilius Leontief]], oeconomicus Germanicus (mortuus anno [[1999]]) * [[1910]] - [[Herminius Masantonio]], pedilusor [[Argentina|Argentinus]] (mortuus anno 1956) * [[1912]] - [[Abbas Petrus]], sacerdos [[Ecclesia catholica|catholicus Romanus]], qui [[Communitas Emmaüs|communitatem Emmaüs]] creabit (mortuus anno [[2007]]) * 1930 - [[Nialus Armstrong]], [[astronauta]] Americanus et primus homo in luna ambulans (mortuus anno [[2012]]) * [[1934]] - [[Cammie King]], actrix Americana (mortua anno 2010) * [[1937]] - [[Manuel Pinto da Costa]], praeses [[Insulae Sancti Thomae et Principis|Insularum Sancti Thomae et Principis]] * 1944 ** [[Polycarpus Pengo]], [[cardinalis]] ecclesiae catholicae, [[archiepiscopus]] [[archidioecesis Daressalaamensis]] ** [[Ioannes-Petrus Uhl]], vir publicus Germanicus et sodalis factionis [[CSU]] (mortuus anno [[2019]]) * [[1960]] - [[David Baldacci]], scriptor Americanus [[mythistoria]]rum criminalium * [[1963]] **[[Stephanus Lee]], musicus et cantor [[Helvetia|Helveticus]] gregis [[Gotthard(grex)|Gotthard]] (mortuus anno 2010) **[[Brianus Sandoval]], gubernator [[Nivata]]e * [[1964]] - [[Adam Yauch]], musicus generis [[rap]] Americanus (mortuus anno 2012) * [[1968]] - [[Marina Le Pen]], rerum politicarum perita Francica, praeses factionis [[Contio Nationalis|Contionis Nationalis]] * [[1980]] - [[Jason Culina]], pedilusor [[Australia]]nus * [[1985]] ** [[Salomon Kalou]], pedilusor [[Litus Eburneum|Litoris Eburnei]] ** [[Shin Soyul]], actrix [[Respublica Coreae|Coreana]] * 1988 - [[Friderica Pellegrini]], natatrix [[Italia|Italica]] == Mortui == === Saeculo 16 === * [[1579]] - [[Stanislaus Hosius]], theologus et cardinalis [[Polonia|Polonicus]] (*&nbsp;[[1504]]) === Saeculo 17 === * [[1630]] - [[Antonius Tempesta]], pictor Italicus (natus circa annum [[1555]]) * [[1697]] - [[Ioannes-Baptista Santolius]], poeta et hymnographus Latinus Francicus (natus anno 1630) === Saeculo 18 === * [[1792]] - [[Fridericus North]], primus minister [[Britanniarum regnum|Britanniarum Regni]] (natus anno [[1732]]) === Saeculo 19 === * 1862 - [[Felix de Muelenaere]], primus minister Belgicae (natus anno [[1793]]) * [[1880]] - [[Ferdinandus de Hebra]], [[dermatologia|dermatologus]] Austriacus (natus anno [[1816]]) * [[1895]] - [[Fridericus Engels]], sodalis [[Carolus Marx|Caroli Marx]] (natus anno [[1820]]) === Saeculo 20 === * 1901 - [[Victoria (imperatrix Germaniae)|Victoria]] imperatrix [[Imperium Germanicum|Germaniae]] (nata anno [[1840]]) * [[1921]] - [[Demetrius Ralles]], vir publicus [[Graecia|Graecus]] (natus anno 1844) * [[1946]] - [[Gulielmus Marx]], vir publicus Germanicus factionis [[Centrum (facti)|Centri]] (natus anno [[1863]]) * [[1949]] - [[Theodorus Teodorov]], rerum politicarum peritus [[Bulgaria|Bulgaricus]] (natus anno [[1859]]) * [[1957]] - [[Henricus Otto Wieland]], [[chemicus]] Germanicus, [[Praemium Nobelianum chemiae|praemio Nobeliano chemiae]] affectus (natus anno [[1877]]) * [[1961]] - [[Ioannes Seidel]], vir publicus Germanicus et ministrorum praeses [[Bavaria]]e (natus anno 1901) * 1962 - [[Marilyn Monroe]], [[cantrix]] actrixque Americana (anno [[1926]] nata) * [[1984]] - [[Ricardus Burton]], histrio [[Cambria|Cambrensis]] (natus anno [[1925]]) * [[1998]] - [[Theodorus Živkov]], rerum politicarum peritus Bulgaricus (natus anno [[1911]]) * [[2000]] - [[Alexander Guinness]], actor Britannicus (natus anno [[1914]]) === Saeculo 21 === * [[2005]] - [[Raymundus Klibansky]], historiae philosophiae eruditus polyglottus (natus anno [[1905]]) * 2007 ** [[Ioannes Maria Lustiger]], cardinalis sc [[Archidioecesis Parisiensis|archiepiscopus Parisiensis]] (natus anno 1926) ** [[Florianus Pittiş]], histrio [[theatrum|theatralis]] et [[cinematographia|cinematographicus]], theatri dux et [[musica popularis|musicae popularis]] Dacoromanicae cantor (natus anno [[1943]]) * 2012 ** [[Michael Daerden]], rerum politicarum peritus Belgicus [[Factio Socialistica Belgica|Factionis Socialisticae Belgicae]] (natus anno [[1949]]) ** [[Rogerius Ricci]], [[fidiculae|fidicularum]] psaltes Americanus (natus anno [[1918]]) ** [[Ervinus Axer]], [[theatrum|moderator theatralis]] [[Polonia|Polonicus]] (natus anno [[1917]]) ** [[Chavela Vargas]], cantrix [[Ora Opulenta|Orae Opulentae] (nata anno [[1919]]) * [[2016]] - [[Alphonsus Egli]], vir publicus Helveticus (natus anno [[1924]]) * [[2017]] **[[Dionysius Tettamanzi]], cardinalis Italicus (natus anno 1934) **[[Marcus Wells White (gubernator)|Marcus Wells White]], gubernator [[Texia]]e (natus anno [[1940]]) * [[2019]] - [[Antonia Morrison]], scriptrix Americana (nata anno [[1931]]) == Festa et Feriae == * Dedicatio [[Basilica Sanctae Mariae Maioris|basilicae S. Mariae ad nives]] * Sanctus [[Fabianus (papa)|Fabianus]], episcopus Romanus (in [[ecclesia orthodoxa]]) * Dies Libertatis ([[Burkina Faso]]) * Dies Victoriae ([[Croatia]]) {{menses}} [[Categoria:Dies]] 71kpdl0zg7o0ktrdrsii59he2y948n6 0 17276 3977016 3944810 2026-08-04T06:02:04Z InsideNormality 212975 3977016 wikitext text/x-wiki {{capsa hominis Vicidata}} '''Michael Silvester Gardenzio Stallone''', natus die [[6 Iulii]] [[1946]] [[Novum Eboracum (urbs)|Eboraci Novi]], est [[actor]], [[scriptor scaenarius]], factor et moderator [[Civitates Foederatae Americae|Americanus]]. Praeclarus est suis personis pellicularum vehementiae, sicut Rocky Balboa (Rocky 1 - Rocky 6), John Rambo et Barney Ross. ==Pelliculae selectae== * 1976: ''[[Rocky]]'' * 1982: ''[[First Blood]]'' * 1993: ''[[Cliffhanger (pellicula)|Cliffhanger]]'' * 1995: ''[[Judge Dredd (pellicula)|Judge Dredd]]'' * 2000: ''[[Get Carter (pellicula 2000)|Get Carter]]'' * 2010: ''[[The Expendables (pellicula 2010)|The Expendables]]'' ==Nexus externi== {{CommuniaCat|Sylvester Stallone|Sylvestrem Stallone}} * [boxingforum24.com/threads/rocky-marciano-defends-his-title-against-bob-baker-in-1956-who-wins.652257 "Rocky Marciano vs 'Big' Bob Baker!!!"] * [http://www.sylvesterstallone.com/ Situs interretialis Stallone proprius.] {{ling|Anglice}} * {{Imdb name|0000230|Sylvestre Stallone}} {{bio-stipula}} {{Lifetime|1946||Stallone, Sylvester}} [[Categoria:Actores Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Alumni Universitatis Miamiensis Floridensis]] [[Categoria:Auctores Anglici]] [[Categoria:Incolae Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Moderatores cinematographici]] [[Categoria:Scriptores Civitatum Foederatarum]] pl6g6zbz4co5i5l98whbrudxzqkrh3n 3977045 3977016 2026-08-04T06:19:42Z InsideNormality 212975 pravda zauvek 3977045 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Michael Silvester Gardenzio Stallone}} (natus [[Novum Eboracum (urbs)|Eboraci Novi]] die [[6 Iulii]] [[1946]]) est [[actor]], {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|scriptor scaenarius||en|qid=Q28389}}, et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|creator pellicularum|creator|en|qid=Q932586}} [[moderator pellicularum|moderatorque]] [[pellicula]]rum [[Civitates Foederatae Americae|Americanus]]. Per cursum annorum plus quam quinquaginta, [[persona|personis]] vehementiae innotuit, plerumque Rocky Balboa (''Rocky 1'' ad ''Rocky 6''), John Rambo, et Barney Ross. ==Pelliculae selectae== * 1976: ''[[Rocky]]'' * 1982: ''[[First Blood]]'' * 1993: ''[[Cliffhanger (pellicula)|Cliffhanger]]'' * 1995: ''[[Judge Dredd (pellicula)|Judge Dredd]]'' * 2000: ''[[Get Carter (pellicula 2000)|Get Carter]]'' * 2010: ''[[The Expendables (pellicula 2010)|The Expendables]]'' ==Nexus externi== {{CommuniaCat|Sylvester Stallone|Sylvestrem Stallone}} * [http://www.boxingforum24.com/threads/rocky-marciano-defends-his-title-against-bob-baker-in-1956-who-wins.652257 "Rocky Marciano vs 'Big' Bob Baker!!!"] * [http://www.sylvesterstallone.com/ Situs interretialis Stallone proprius.] {{ling|Anglice}} * {{Imdb name|0000230|Sylvestre Stallone}} {{bio-stipula}} {{Lifetime|1946||Stallone, Sylvester}} [[Categoria:Actores Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Alumni Universitatis Miamiensis Floridensis]] [[Categoria:Auctores Anglici]] [[Categoria:Incolae Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Moderatores cinematographici Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Scriptores Civitatum Foederatarum]] boj2iscveazu29eywev9th6p4s9fckd 0 18292 3976834 3673483 2026-08-03T14:27:46Z LilyKitty 18316 de "Carmen" Georgii Bizet et ceteris operis 3976834 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Petrus Mascagni''' ([[1863]]–[[1945]]) fuit [[compositor]] Italicus [[opera]]rum generis [[verismus|verismi]]. == Vita == Petrus Mascagni [[Labro]]ne die [[7 Decembris]] [[1863]] natus est. Particeps apud [[Giovane Scuola]] cum [[Iacobus Puccini|Iacobo Puccini]], [[Rogerus Leoncavallo|Rogero Leoncavallo]], [[Humbertus Giordano|Humberto Giordano]], [[Franciscus Cilea|Francisco Cilea]], [[Laurentius Perosi|Laurentio Perosi]], aliisque Italicis fuit. Obiit [[Roma]]e die [[2 Augusti]] [[1945]]. Eius [[magnum opus]] fuit ''[[Equitatus Rusticanus]],'' anno [[1890]] editum et quod primum opus [[verismus|verismi]] putatur, quamquam opus ''[[Carmen (opera)|Carmen]]'' [[Georgius Bizet |Georgii Bizet]] anno [[1875]] editum etiam elementa verismi continet. Et [[melodrama (musica)|operae]] ''L'amico Fritz'' et ''Iris''<ref>libellus cuius a [[Ludovicus Illica|Ludovico Illica]] scriptus est.</ref> composuit. == Notae == <references/> == Nexus externi == {{Fontes biographici}} {{bio-stipula}} {{Lifetime|1863|1945|Mascagni, Petrus}} [[Categoria:Compositores Italiae]] h3wzfb8vg4sq74qfk06h3q92y3nouxf 0 24318 3977063 3711995 2026-08-04T08:36:23Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3977063 wikitext text/x-wiki {{L1}} {{Imperator | nomen = Basilius II | titulus = Imperator | image = Basilios II.jpg | caption = Basilius II in effigie [[saeculum 11|saeculi undecimi]] | image_size = | principatus = Nominatim [[960]] - [[976]]<br>(co-imperator cum patre usque [[963]], cum Nicephoro&nbsp;II usque [[969]], cum Johannes&nbsp;I Tzimiskes usque [[976]]).<br>Solus a die [[10 Ianuarii]] [[976]] –<br>Decembri [[1025]] | nomen_plenum = Basilius II Bulgaroctonus | sermo_proprius1 = [[Lingua Graeca antiqua|Graece]] | sermo_proprius1_nomen1 = {{Polytonic|Βασίλειος ὁ Βουλγαροκτόνος}} | partus = c. 958 | locus_natalis = [[Didymotichum]] | obitus = 12 aut [[15 Decembris]] [[1025]] | locus_mortis = [[Constantinopolis]] | uxor 1 = | uxor 2 = | domus = [[Dynastia Macedonica]] | pater = [[Romanus II]] | mater = [[Theophano (uxor Romani II)|Theophano]] | prognati = <!--<br>--> | religio = }}'''Basilius II Bulgaroctonus''' ([[Graece]]: {{Polytonic|Βασίλειος ὁ Βουλγαροκτόνος}} [[scil.]] "necator [[Bulgari|Bulgarorum]]"; natus circa annum [[958]]; mortuus die 12 aut [[15 Decembris]] [[1025]]) fuit [[Imperatores Constantinopolitani|imperator]] [[Imperium Romanum Orientale|Romanorum orientalium]] ab anno [[976]] usque ad [[1025]]. Basilius, inclutissimus imperialis [[macedonia|Macedonicae]] stirpis, fuit filius [[Romanus II|Romani II]] et uxoris [[Theophano (uxor Romani II)|Theophaniae]], qui imperium Byzantinum florescere fecit. [[File:BasileIIConstantinVIIIHoldingCross.jpg|thumb|Basilius II cum fratre Constantino in nomismate quodam]] == Vita == === Annis primis === Fontes de nativitate fide digni non sunt; constat Basilium filium primum [[Romanus II|Romani II]] fuisse a quo ex anno 960 collega institutus est. Mater eius [[Theophano (uxor Romani II)|Theophano]], Romano mortuo, usque anno 963 cum eunucho [[iosephus Bringas|Iosepho Bringas]] regebat. Quem mox generalis [[Nicephorus II Phocas|Nicephorus Phocas]] secutus est. Isti viro Theophano nupsit, qui tutor Basilii et [[constantinus VIII|Constantini]] fratris politicam fecit. Per pueritiam omnem Basilius sub umbra Nicephori et [[Ioannes I Tzimisces|Ioannis Tzimiscis]] fuit. Post mortem Ioannis I Tzimiscis autem [[Bardas Scleros]] seditionem brevem excitavit. Anno 985 contigit, ut avunculus [[Basilius Lacapenus]] a rectione amoveretur. Officialiter Basilius cum Constantino fratre imperabat; frater aetate minore natus autem trossulus et homo irritus tempus in gaudiis variis terere maluit. Basilio regente rebelliones novas fecerunt Bardas Scleros et [[Bardas Phocas iunior]] necnon latifundiarii (annis inter 987 et 998) qui timebant, ne privilegia desecarentur. Eodem tempore, anno 989, [[Vladimirus I Magnus]] [[kiovia|Kioviensis]] baptizatus est, qui sororem Basilii [[Anna Porphyrogenita|Annam Porphyrogenitam]] in matrimonium ducens una cum subiectis omnibus fidem orthodoxam orientalem amplexus est. Pro hoc rex novus Christianus Basilium adiuvit auxilia [[varegi|Varegorum]] mittens. === Pugnae in Bulgaros et extentio territorialis in orientem === Ab anno 989 Basilii vires in interno ita corroborabantur, ut plus quam viginti annos contra [[bulgari|Bulgaros]] pugnare posset. Bulgaros iam in adulescentia cognoverat et imperio Byzantino iterum atque iterum oppresso consilium de Bulgaris profligandis cepit. Postquam exercitus Byzantini strategiam mutavit, contra Bulgaros insidiatores contumaces victorias peperit. Post quindecim annos bellicosos in [[Pugna apud Clidium commissa]] [[Samuel (rex Bulgariae)]] victus est; militum autem vivorum milia quattuordecim elucificata sunt. Fertur Samuel suos caecatos videns amentia captus esse. Inde Basilius epitheton Bulgaroctoni portavit. Samuele rege mortuo cum successoribus [[Gabriel Radomir|Gabriele Radomir]], [[ioannes Vladislav|Ioanne Vladislav]] et [[Prusianus II (rex Bulgariae)|Prusiano II]] bella multa gessit. Anno 1018 caput [[Lycnidus|Lycnidus]] (Ohrid) cum thesauro regio in manus Basilii venit; Maria vidua regis Ioannis Vladislav una cum infantibus Basilio tradita novae plagae imperio contributae sunt. Bulgaria expugnata, [[Ecclesia orthodoxa Bulgariae]] nova statuta recepit. Patriarcho expulso Basilius, qui autocephaliam numquam violavit, Archiepiscopatum Lycnidi totiusque Bulgariae erexit. Primus archiepiscopus Ioannes I Debranin Slavus fuit, cui Graecus Leo I Constantinopolitanus successit. Occidentalibus regionibus pacificatis limes orientalis diu neglectus firmandus erat. Impetus Fatimidorum mahometanorum ante [[Halapia]]m prohibiti sunt et in [[Armenia]] ita immiscebatur, ut post annum 1020 et Armenia pars imperio facta est. Quo autem neutralitas Armeniae omnibus tam pretiosa perdita est. [[File:Map Byzantine Empire 1025-it.svg|thumb|Imperium Byzantinum, ca. annum 1025]] ==Gravitudo== Basilius aetate annorum LXVII in [[Palatium Magnum (Constantinopolis)|Palatio Magno]] Constantinopolitano mortuus est. Omnium imperatorum orientalium imperium eius maxime longaevum fuit. Constantinus VIII post mortem fratris triennium munere monarchi fungebatur. [[file:Shepherd-byzanz 1000-enhanced 1-1900x1500.jpg|thumb|Europae orientalis et occidentalis ca. annum 1000]] Basilius ducator optimus privilegia nobilium familiarum refrenare nequivit; etiam occupationes civitatum in oriente sitarum infelices esse videbantur. Infantibus carens familiae suae potestatem transferre non potuit. Commodum magnum erat separatio bellorum temporalis, ne simul variis in aciebus pugnari deberet. Basilius, quod ad culturam et educationem spectat, vix ullum mentionis dignum fecit. == Bibliographia == * Catherine Holmes: ''Basil II and the Governance of Empire, 976–1025''. Oxford University Press, Oxoniae 2005, ISBN 0-19-927968-3. * Alexios G. Savvides, Benjamin Hendrickx (ed.): ''Encyclopaedic Prosopographical Lexicon of Byzantine History and Civilization''. Tomus 2: ''Baanes–Eznik of Kolb''. Brepols Publishers, Turnhout 2008, ISBN 978-2-503-52377-4, p. 53–57. * Paul Stephenson: ''The Legend of Basil the Bulgar-Slayer''. Cambridge University Press, Cantabrigiae 2003, ISBN 0-521-81530-4. * Paul Meinrad Strässle: ''Krieg und Kriegführung in Byzanz. Die Kriege Kaiser Basileios’ II. gegen die Bulgaren (976-1019)''. Böhlau, Agrippinae 2006, ISBN 978-3-412-17405-7. == Fontes rerum gestarum Basilii II == * [[Michael Psellus]], ''[[Chronographia (Psellus)|Chronographia]]'' * [[Ioannes Scylitzes]], ''[[Synopsis historiarum (Scylitzes)|Synopsis historiarum]]'' ==Externi nexus== *[https://web.archive.org/web/20150313115140/http://www.roman-emperors.org/basilii.htm Vita paucis verbis Anglicis] *[https://web.archive.org/web/20200930153549/http://db.pbw.kcl.ac.uk/pbw2011/entity/person/106749 Prosopographia Byzantina] {{Imperatores Constantinopolitani| praedecessor= [[Ioannes I Tzimisces]]| annus-annus= 976–1025| successor= [[Constantinus VIII]]}} [[Categoria:Imperatores Constantinopolitani]] [[Categoria:Dynastia Macedonia]] [[Categoria:Nati 958]] [[Categoria:Mortui 1025]] {{Myrias|Homines}} lcgd2ampt2po9dfowl34vx6pny8ru5m 0 25216 3976898 3708454 2026-08-03T18:24:21Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976898 wikitext text/x-wiki {{Latinitas}} [[Fasciculus:GabrielsHorn.png|500px|right|thumb|Sinistra pars Torricellii cornus.]] '''Torricellii cornu''' est figura quaedam [[geometria|geometrica]], ab [[Evangelista Torricellius|Evangelista Torricellio]] inventa, cui simul est [[volumen]] finitum et [[area (geometria)|area]] [[infinitas|infinita]]. == Mathematica == Torricellii cornu formatur volvendo circum [[Systema coordinatarum|axem coordinatam]] ''x'' curvam functionis <math>y= \frac{1} {x}</math> ubi ''x > 1''. [[Capacitas et volumen|Volumen]] ''V'' et [[Area (geometria)|aream]] superficiei ''A'' corporis solidi proventi possumus dinumerare [[Integrale|integralibus]] sequentibus: :<math>V = \pi \int_{1}^{\infty} {1 \over x^2}\mathrm{d}x = \pi </math>, ut ''V'' quantitas finita sit, sed :<math>A = 2\pi \int_1^\infty \frac{\sqrt{1 + \frac{1}{x^4}}}{x}\mathrm{d}x \ge 2\pi \int_1^\infty \frac{1}{x}\ \mathrm{d}x = \infty</math> ut ''A'' sit infinita. == Historia == Evangelista Torricellius hoc corpus ''Solidum [[Hyperbola|hyperbolicum]] acutum'' appellavit et de eo verba scripsit: :Incredibile videri potest, cum solidum hoc infinitam longitudinem habeat, nullam tamen ex illis superficiebus [[Cylindrus|cylindricis]] quas nos consideramus, infinitam longitudinem habere; sed vnamquamq' esse terminatam; vt vnicuiq; patebit, cui vel modicè familiaris sit doctrina Conicorum.<ref>[[Evangelista Torricellius]], ''De solido Hyperobolico'', ex suis ''[[Opera Geometrica|Operibus Geometricis]], pagina 116a. Imago [https://web.archive.org/web/20070321034117/http://archimedes.mpiwg-berlin.mpg.de/cgi-bin/toc/toc.cgi?dir=torri_opera_519_la_1644;step=thumb 362a] [https://web.archive.org/web/20070321034117/http://archimedes.mpiwg-berlin.mpg.de/cgi-bin/toc/toc.cgi?dir=torri_opera_519_la_1644;step=thumb Operum Geometricorum]</ref> <!-- == Mathematische Definition == Gabriels Horn ergibt sich, wenn man den [[Funktionsgraph|Graphen der Funktion]] <math>y= \frac{1} {x}</math> mit dem [[Definitionsmenge|Definitionsbereich]] <math>x \ge 1</math> (um die [[Polstelle]] bei ''x'' = 0 zu vermeiden) um die x-Achse rotieren lässt. Volumen (<math>V</math>) und Fläche (<math>A</math>) dieses [[Rotationskörper]]s berechnen sich auf folgende Weise: ==Mathematica== Gabriel's horn is formed by taking the [[Graph of a function|graph]] of <math>y= \frac{1} {x}</math>, with the [[Domain (mathematics)|domain]] <math>x \ge 1</math> (thus avoiding the [[asymptote]] at ''x'' = 0) and rotating it in three [[dimension]]s about the x-axis. The discovery was made using [[Cavalieri's principle]] before the invention of [[calculus]], but today calculus can be used to calculate the volume and surface area of the horn between ''x'' = 1 and ''x'' = ''a'', where ''a'' > 1. Using integration (see [[Solid of revolution]] and [[Surface of revolution]] for details), it is possible to find the volume <math>V</math> and the surface area <math>A</math>: :<math>V = \pi \int_{1}^{a} {1 \over x^2}\mathrm{d}x = \pi \left( 1 - {1 \over a} \right)</math> :<math>A = 2\pi \int_1^a \frac{\sqrt{1 + \frac{1}{x^4}}}{x}\mathrm{d}x > 2\pi \int_1^a \frac{\sqrt{1}}{x}\ \mathrm{d}x = 2\pi \ln a</math> <math>a</math> can be as large as required, but it can be seen from the equation that the volume of the part of the horn between <math>x = 1</math> and <math>x = a</math> will never exceed <math>\pi</math>; however, it ''will'' get closer and closer to ''<math>\pi</math>'' as <math>a</math> becomes larger. [[Mathematicians]] say that the volume ''approaches ''<math>\pi</math>'' as <math>a</math> approaches infinity'', which is another way of saying that the horn's volume equals <math>\pi</math>. Expressed using the [[Limit of a function|limit]] notation of calculus: :<math>\lim_{a \to \infty}\pi \left( 1 - {1 \over a} \right) = \pi</math> As for the area, the above shows that the area is greater than <math>2\pi</math> times the [[natural logarithm]] of <math>a</math>. There is no [[upper bound]] for the natural logarithm of <math>a</math> as it approaches infinity. That means, in this case, that the horn has an infinite surface area. That is to say; :<math>2 \pi \ln a \rightarrow \infty </math> as <math> a \rightarrow \infty</math> At the time this was discovered, it was considered [[paradox|paradoxical]] as, by rotating an infinite area about the x-axis, an area of finite volume is obtained. == Explanation == The explanation for this paradox is related to the dimensions of the quantities involved in the calculations. The dimension of length is 1, area 2 and volume 3 (<math>m</math>, <math>m^2</math> and <math>m^3</math> respectively). When calculating the surface area of a graph which has been rotated, we suppose that the result is composed of small strips of a one-dimensional quantity - "rings" whose radii are equal to the graph's height at a given point. When these are integrated along (i.e. added up), the result is a two-dimensional quantity - the surface area. Similarly, measuring the volume of this rotated graph sums the total of many circles whose radii are the height of the graph; the result is a three-dimensional quantity (volume). The paradox arises because the strips of length on the "rings" being added to give the surface area are of a lower dimension (1 vs. 2) than the disks of area being used to find the volume. As <math>x \to \infty</math>: ::<math> \pi\frac{1}{x^2} << 2\pi\frac{\sqrt{1 + \frac{1}{x^4}}}{x}</math> Essentially, this means that as ''x'' becomes larger and larger, the numerical size of the two-dimensional disks that are added is so much smaller than the one-dimensional rings that they decrease far too quickly to ever bring up the volume of the entire horn to anywhere past a volume of <math>\pi</math>. When integrated (as above), it should be apparent that the volume quickly converges on <math>\pi</math>. --> == Fontes == <references/> {{NexInt}} * [[Algebra]] * [[Infinitas]] == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20030829201006/http://curvebank.calstatela.edu/torricelli/torricelli.htm Plura de cornu Torricellii (Anglice).] [[Categoria:Algebra]] [[Categoria:Geometria]] [[Categoria:Calculus]] 2gdjh72zm5rj0uyhy4i4vbrszlps75j 0 27135 3976989 3161563 2026-08-04T03:33:44Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976989 wikitext text/x-wiki {{L1}} {{Imperator | nomen = Alexius II | titulus = Imperator | image = Andronikos 1 Komnenos.jpg | caption = Historia [[Andronicus I Comnenus|Andronici Comneni]]: infra [[Maria Comnena (Caesarissa)|Maria]] (Alexii soror) maritusque [[Rainerius Montisferrati (Caesar)|Rainerius]] trucidantur; supra ad sinistram partem Alexii cadaver in mare iacitur; ad dextram partem Andronicus ipse a populo necatur. [[Ioannes Boccacius]], ''[[De casibus virorum illustrium]]'' ([[Bibliotheca Nationalis Francica]] MS [[BNF Français 226|Français 226]] f. 257r) | image_size = | principatus = 24. Septembri [[1180]] – 24. Septembri [[1183]] | nomen_plenum = Alexius II Comnenus | sermo_proprius1 = [[Lingua Graeca antiqua|Graece]] | sermo_proprius1_nomen1 = Ἀλέξιος Κομνηνός | partus = [[10 Septembris]] [[1169]] | locus_natalis = | obitus = Octobri [[1183]] | locus_mortis = | uxor 1 = [[Agnes Franciae (imperatrix)|Agnes Franciae]] | uxor 2 = | domus = [[Dynastia Comnena]] | pater = [[Manuel I Comnenus]] | mater = [[Maria Antiochiae]] | prognati = <!--<br>--> | religio = }}'''Alexius II Comnenus''' ([[Graece]] {{Polytonic|Ἀλέξιος Κομνηνός}}; natus [[10 Septembris]] [[1169]];<ref>Medlands</ref> interfectus mense Octobri [[1183]]) fuit [[Imperatores Constantinopolitani|imperator Constantinopolitanus]]. Nomen "Alexius" eo datur (sicut refert [[Nicetas Choniates]]) ob [[Αἷμα (prophetia)|prophetiam]] de successione [[Comneni|Comnenorum]].<ref>[[Nicetas Choniates]], ''[[Historia (Nicetas Choniates)|Historia]]'' p. 169 van Dieten</ref> Alexius fuit filius [[Manuel I Comnenus|Manuelis I Comneni]] et [[Maria Antiochiae|Mariae Antiochenae]]. Anno [[1180]] promisit se nupturus [[Agnes Franciae (imperatrix)|Agneti]] filiae [[Ludovicus VII (rex Franciae)|Ludovici VII]] regis [[Francia]]e (aut, ut quidam asseverant, in matrimonium duxit). Patre mortuo, die [[24 Septembris]] [[1180]], Alexius factus est [[Imperium Romanum Orientale|imperator]] sub tutela matris [[Maria Antiochiae|Mariae Antiochiae]] amantisque eius Alexii Comneni protosebasti. Anno 1182 sobrinus [[Andronicus I Comnenus|Andronicus]] urbem invasit, protosebastum imperatricemque interfecit; anno 1183 se imperatorem proclamavit, Alexium ipsum necavit, Agnetem in matrimonium duxit. {{NexInt}} * [[Pseudalexius]] == Fontes rerum gestarum Alexii II Comneni == * [[Nicetas Choniates]], ''[[Historia (Nicetas Choniates)|Historia]]'' == Notae == <div class="references-small"><references /></div> == Nexus externi == * {{Medlands|http://fmg.ac/Projects/MedLands/BYZANTIUM%2010571204.htm#AlexiosIIdied1183|Alexios Komnenos}} * [https://web.archive.org/web/20070929133547/http://www.roman-emperors.org/alexiicom.htm Pagina de Alexio II ab Andrea Stone scripta apud situm "de Imperatoribus Romanis"] == Bibliographia == * Charles M. Brand, ''Byzantium Confronts the West, 1180-1204''. Cambridge Mass.: Harvard University Press, 1968 * {{Varzos|155}}, vol. 2 pp. 454-471 {{Imperatores Constantinopolitani| praedecessor= [[Manuel I Comnenus]]| annus-annus= 1180-1183| successor= [[Andronicus I Comnenus]]}} [[Categoria:Imperatores Constantinopolitani]] [[Categoria:Nati 1169]] [[Categoria:Mortui 1183]] [[Categoria:Necati]] [[Categoria:Comneni]] [[Categoria:Manuel I Comnenus]] [[Categoria:Andronicus I Comnenus]] mpcjthk0b3v8y3c1jt8mk4xqs5pb0ve 0 30363 3976918 3472410 2026-08-03T20:37:20Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976918 wikitext text/x-wiki [[Imago:Aureus Valerian-RIC 0034-transparent.png|thumb|[[Aureus]] Valeriani]] '''Publius (Aurelius) Licinius Valerianus Augustus''', circa annum [[200]] natus, mortuus post annum [[260]] in Gundishapur, fuit [[imperator]] Romanus ab [[253]] ad 260. == Origo et familia == Res de vita puerili vix notae sunt, sed scitur vetere nobilique genere ortus esse et uxorem [[Egnatia Mariniana|Egnatiam Marinianam]] habuisse atque filios duos, maiorem [[Gallienus|Gallienum]], qui patre auctore anno [[253]] Augustus factus est et post mortem eius imperator successit, minorem [[Publius Licinius Valerianus|Publium Licinium Valerianum]], qui anno [[265]] consul ordinarius erat. == Ascensus == Primum anno [[238]] sex imperatorum [[consularis]] et [[princeps senatus]] memoratus est, forte res de probatione [[Gordianus|Gordiani imperatoris]] Valerianus egit. Ab [[Decius|Decio]] imperatore anno [[250]] legatus Augusti pro praetore provinciarum [[Raetia]]e et [[Noricum|Norici]] actus autumno anni [[253]] post mortem imperatoris Treboniani Galli, qui antea subsidia in imperatorem Aemilianum rogaverat, a copiis suis imperator exclamatus et ad [[Aemilianus|Aemilianum]] aggressus est. Prope Spoletonem Septembri Octobrive anni 253 exercitus obviam ierunt, sed Aemilianus ante militibus suis interfectus est. == Tempus regendi == Inter imperium Valeriani paene omnes fines imperii Romani exercitibus inimicis imminebantur quare inde de discrimine imperii dicitur, itaque imperator Gallienum filium in septentrioneles misit, ipse [[Gothi]]s ad [[Danuvius|Danuvium fluvium]] inferiorem et [[Sassanidae|Persis]] ad finem orientem pugnavit. Summum consilium suum servare provinciam [[Syria]]m urbibus pluribus magnis ubi ut [[Antiochia]] per invasionem [[Sapor I|Saporis primi]], regis Persarum, ereptis. Primum tumultum [[Uranius Antoninus|Uranii Antonini]], regis pontificalis Emesae, prostravit repellentis impetum Persarum in urbem eius et successu ipsius imperatoris appellantis. Eo tempore Romani in proeliis multis Persas vicerunt atque 257 victoriam permagnam habuerunt, inde Valerianus nomen renovatoris mundi adeptus. Post hanc victoriam autem Mars et Fortuna imperatorem reliquit, cum clades ingens 260 secuta sit. Sapor in rebus gestis suis de hac victoria refert Valerianum 70 000 milites possidentem proelium permagnum perdidisse atque se imperatorem Romanum cepisse et in [[Persia]]m cum militibus magnis Valeriani duxisse. Hic casus tantum semel in historia Romana erat, qui autem tam horrendus, ut Romani etiam valde et diu terrerentur. Tamen res capiendi Valeriani omnes non clarae et multo dubiae sunt, nam nonnulli scriptores sunt, qui diversa tradebant. [[Eutropius]] et [[Zonaras]] exercitum Valeriani deletum et imperatorem ipsum captum atque in Persiam latum esse ut Sapor refert. At [[Zosimus]] aliter prodit dolum Saporis fuisse: Valerianus imperator agere a Sapore petivit, rex accepit poscens solum Valerianum ad conventum in castra sua, inter agendum Valerianus captus. Dolus falsus Saporis fuit. Numquam imperator iam liberatus neque filio suo neque alio Romano. == Supplicium captivi == Haec clades ignominia miserrima Romanis erat. Demum sub [[Aurelianus|Aureliano imperatore]] condicio levior facta. Cum Valerianus mortuus sit, cutis a corpore detracta et ad monitum Romanorum suspensa. Sed an haec vera sit, incertum et maxime dubium est. Et alii nuntii e Persis eo tempore dubitabantur ut fama Valerianum Sapori scalas fuisse in ascendendo equo eius. Pro Christianis poena Dei flagitiorum Valeriani causa in eos inter [[257]] et [[258]], quibus Cyprianus Carthagiensis necatus est quare vita imperatoris Valeriani hodie misera et taetra ostenditur. == Fontes de vita et principatu Valeriani == *[[Aurelius Victor]], ''[[De Caesaribus (Victor)|De Caesaribus]]'' 32 *''[[Epitome de Caesaribus]]'' 32 *[[Eutropius (rerum gestarum scriptor)|Eutropius]], ''[[Breviarium (Eutropius)|Breviarium]]'' 9.7 *[[Festus (rerum gestarum scriptor)|Festus]], ''[[Breviarium (Festus)|Breviarium]]'' 23 *''[[Historia Augusta]]'', "Valeriani duo" (vita [[Trebellius Pollio|Trebellio Pollionis]] adscripta) * [[Ioannes Zonaras|Zonaras]], ''[[Epitome historiarum (Zonaras)|Epitome historiarum]]'' vol. 3 pp. 139-142 Dindorf == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20120204044923/http://www.roman-emperors.org/gallval.htm Vita apud roman-emperors.org] {{Imperatores Romani}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Volusianus|Imp. Caesar Gaius Vibius Volusianus Augustus]] II et [[Lucius Valerius Poplicola Balbinus Maximus]]| annus= 254<br />cum<br />[[Gallienus|Imp. Caesare Publio Licinio Valeriano Gallieno Augusto]]| successores= [[Valerianus|Imp. Caesar Publius Licinius Valerianus Augustus]] III et [[Gallienus|Imp. Caesar Publius Licinius Valerianus Gallienus Augustus]] II}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valerianus|Imp. Caesar Publius Licinius Valerianus Augustus]] II et [[Gallienus|Imp. Caesar Publius Licinius Valerianus Gallienus Augustus]]| annus= 255<br />cum<br />[[Gallienus|Imp. Caesare Publio Licinio Valeriano Gallieno Augusto]] II| successores= [[Lucius Valerius Claudius Maximus Acilius Priscilianus]] II et [[Marcus Acilius Glabrio]] II}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Lucius Valerius Claudius Maximus Acilius Priscilianus]] II et [[Marcus Acilius Glabrio]]| annus= 257<br />cum<br />[[Gallienus|Imp. Caesare Publio Licinio Valeriano Gallieno Augusto]] III| successores= [[Marcus Nummius Tuscus]] et [[Mummius Bassus]]}} [[Categoria:Imperatores Romani]] [[Categoria:Legati Raetiae]] [[Categoria:Legati Norici]] [[Categoria:Nati saeculo 2 aut 3]] [[Categoria:Mortui saeculo 3]] 6t52eufcv07k1wvjqcq7b25m27h6020 0 30588 3976910 3950860 2026-08-03T20:11:43Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Fontes */ 3976910 wikitext text/x-wiki {{L1}} [[Fasciculus:GiorcesBardo6.jpg|thumb|Saturnus [[Cornu copiae|cornucopiam]] tenens (Africa Romana).]] {{Videdis|Saturnus (discretiva)}} '''Saturnus''' fuit antiquus [[deus]] Latinus, ab [[agricultura|agricolis cultus]] quod sementi ac messi praeerat. Interpretatio Romana Saturnum eundem deum esse atque [[Cronus|Cronum]] apud Graecos voluit. At vera origo huius dei fortasse [[Etrusci|Etrusca]] est : certe a plerisque idem deus putatur esse atque deus Etruscus cui nomen in [[Iecur Placentinum|iecinore Placentino]] ''Satres'' legitur. == De Saturno deo == ===De syncretismo Graeco-romano.=== [[Fasciculus:Rubens saturn.jpg|thumb|right|Saturnus filium vorans in pictura aetatis modernae (a [[Petrus Paulus Rubens|Petro Paulo Rubens]], anno [[1636]]).]] Saturni effigies saepe [[falx|falce]]<ref>[[Ovidius]], ''Fasti'' 1:234: "falcifer . . . deus." [[Martialis]] XI,6,1 : "falciferi senis"...</ref> agnoscitur qua utuntur qui metunt vel qui arbores putant<ref>[[Arnobius Maior|Arnobius]] ''Adversus Nationes'' VI,12 : "Saturnus cum obunca falce ,custos ruris, ut aliquis ramorum luxuriantium tonsor". At ibidem VI,25 : "falx messoria ... Saturno attributa".</ref>, ut in [[denarius|denario]] anno [[106 a.C.n.]] Romae percusso in quo videtur caput dei barbatum et laureatum cum falce pone cervicem<ref>Ernest Babelon, ''Description historique et chronologique des monnaies de la République romaine,'' 1885 : [https://collections.geneve.ch/mah/oeuvre/denier/cdn-2001-1223 Memmia 2]. Vide etiam ibidem [https://fr.numista.com/catalogue/pieces66754.html Memmia 8] et [https://www.lesdioscures.com/1389no-denier-nonia/ Nonia 1].</ref>. Nam antiqui Saturnum a satu vel satione dictum esse putabant, nomen eius cum [[verbum (generale)|verbo]] saturo etiam conjungebant, id est eo qui potavit cenavitque usque ad satietatem<ref>Paul Regnaud, "[https://www.jstor.org/stable/23659120 L'Origine du mot Saturnus]", ''Revue de l'histoire des religions'', 1986ː 70-73</ref>. [[Saturnalia]] feriae in eius honorem mense decembri per laetitiam licentiamque summam conviviis celebrabantur: tum potabatur quam plurimum ac cenabatur quam diutissime. Nam Saturnus opulentiae ex agricultura provenientis deus erat (secundum mythographos [[Ops]] ei uxor erat). Cur Romani Saturnum eundem esse atque Graecum deum Cronum voluerint non liquet: nam [[Cronus]], postquam genitoris [[Uranus (deus)|Urani]] genitalia mutilavit, ipse pater [[Iuppiter|Iovis]], [[Iuno]]nis, [[Neptunus (deus)|Neptuni]], [[Pluto (deus)|Pluto]]nis [[Ceres (dea)|Cereris]] [[Vesta]]eque. liberos quos ex [[Rhea]] uxore genuerat vorabat, ne a filio suo regno pelleretur sicuti vates cecinerant, donec tandem [[Iuppiter]] a matre cum sorore [[Iuno]]ne fraude servatus et in [[Creta]] educatus eum vicit ac fratres sororesque evomere coegit, Saturnus contra benignus erat ut qui Italos homines [[agricultura]]m docuerat: nisi fortasse ea de causa quod utrique dei a populis qui Graeciam et Italiam ante adventum indo-europaeorum incolebant sacrificiis humanis propitiabantur<ref>[[Ovidius]] ''Fasti'' V,625-632.[[Lactantius]], ''Div. Inst.'' I,21,6-9.</ref>. Postquam vero Italici Graecique in eas regiones pervenerunt, suos deos, quorum [[Iuppiter]] princeps erat, in summum locum promoverunt. Ita fabula ad duas deorum aetates pertinet quorum priores a recentioribus invectisque loco pulsi sunt. Vel fortasse quia ''harpen'', qua Cronos patrem Uranum mutilaverat et insigne dei Graeci fuit, Latini falso interpretati sunt tamquam instrumentum rusticum. Etenim secundum [[Dionysius Halicarnassensis|Dionysium Halicarnassensem]]<ref>''Ant. Rom''. II,19,1.</ref> mythi Graeci de Crono Romanis parum accepti erant. Cum [[Ops]], uxor eius, Terra mater esset, physici aliquot philosophi Saturnum Caelum esse voluerunt: omnium enim in terris viventium semina prima e caelo descendisse ac terram iis satam fuisse. Sed in [[mythologia Graeca]] Saturnus filius Caeli (Graece {{Polytonic|Οὐρανός}}), quem postea mutilavit et expulit, ac Terrae est. Simul ob similitudinem nominis Croni (Graece {{Polytonic|Κρόνος}}) cum vocabulo Graeco {{Polytonic|χρόνος}} 'tempus', Saturnus tempus esse visus est<ref>[[Dionysius Halicarnassensis|Dion. Hal.]] I,38,1. [[Augustinus Hipponensis]], ''[[de civitate Dei]]'' IV.10.158: ''Saturnus, inquiunt, temporis longitudo est. Tempus ergo colunt, qui Saturnum colunt''...</ref>: tum veteres fabulae significationem allegoricam sumpserunt; Saturnus liberos suos vorans nihil aliud erat quam tempus omnia consumens quae ex se nata essent; falce enim sua non iam fruges tantum sed omnes et omnia metebat. Itaque in figuris aeri incisis quae primam chartam codicum sedecimo aut septimo decimo saeculo typographice impressorum illustrant, simul cum dea Roma et [[Clio]], [[historia]]e [[Musae|Musa]], saepe senex alatus longa falce atque clepsydra arenaria insignitus videtur (sic enim eum in antiquis nummis Graecis expressum viderant): is est Tempus vel Saturnus qui Romam etiam et [[Imperium Romanum]] delevit. Itaque antiquitatis amatores studio scriptisque suis dare operam necesse est ut Roma ex cineribus suis renascatur ac Temporis iniuriis subtrahatur. ===De Saturno Africo=== Sub [[imperatores Romani|imperatoribus Romanis]] in provincia Africa maxime cultus est, quia magno deo locali e [[Phoenices|Phoenicia]] invecto, Baal vel Belus appellato, adsimulatus est<ref>[[Dionysius Halicarnassensis|Dion. Hal.]] I,38,2. [[Tertullianus]] ''Apologeticum'' IX,2-4. [[Minucius Felix]] XXX,3. Marcellus Leglay, ''Saturne africain'', Bibliothèque des Ecoles françaises d'Athènes et de Rome, 1961-1966.[http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/rhr_0035-1423_1968_num_174_2_9246 Recensio critica]. Andrew Wilson [http://users.ox.ac.uk/~corp0057/Romanizing%20Baal.pdf Romanizing Baal : the art of Saturn worship in North Africa]. Meriem Sebaï, "[https://www.persee.fr/doc/ccgg_1016-9008_2010_num_21_1_1729 Sacerdos intrauit sub iugum. Étude sur le rituel dans le culte de Saturne en Afrique romaine]", ''Cahiers du Centre Gustave Glotz'', 2010ː 269-284.</ref>, videlicet quia Carthaginienses infantes velut victimas illi deo immolabant<ref>[[Dionysius Halicarnassensis|Dion. Hal.]] I,38,2. [[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''Contra Symmachum'' II, 296-297. [[Lactantius]], ''Div. Inst.'' I,21,13. </ref> : nonne deus Graecus Cronos et ipse proprios liberos infantes vorabat ? certe ibi multae inscriptiones Saturno dedicatae inventae sunt, in ceteris provinciis paucissimae. == De Saturno rege necnon de aetate aurea == Deos tam diversos ut coniungerent Romani duas aetates distinxerunt novam fabulam fingendo quam [[Vergilius]] poeta in [[Aeneis|Aeneide]] explicavit: postquam Saturnus a filio suo Iove ex [[Olympus|Olympo]] expulsus est, in Italiam nave venit ubi benigne a Iano rege acceptus tantis beneficiis sibi incolas obstrinxit ut [[Ianus]] Saturno partem regni concesserit. Nam feros agrestesque homines dispersos in silvis errantes, et vitam communem in civitate bene morata, et agri culturam, et navigationem et monetae usum docuit. Eius regnum in Italia aetas aurea fuit de qua Graecus poeta [[Hesiodus]] cecinerat. Iam Graeci hanc aetatem ''ὁ ἐπὶ Κρόνου βίος''<ref>[[Plato]],''Hipparchus'' 229b et ''[[Politicus (Plato)|Politicus]]'' 271c-272d. [[Aristoteles]], ''[[De republica Atheniensium (Aristoteles)|De republica Atheniensium]]'' 16.7. [[Plutarchus]], ''Vita Cimonis'' 10 et ''Vita Aristidis'' 24.</ref> appellabant, hoc est vita in [[Cronus|Croni]] aetate. Haec sunt Vergili verba: [[Fasciculus:Planrome collinesetplaines.png|thumb|Ianiculum ac ''Saturnia'' (Capitolium) cum ceteris collibus urbis Romae.]] :Primus ab aetherio venit Saturnus Olympo :Arma Iovis fugiens et regnis exsul ademptis. :Is genus indocile ac dispersum montibus altis :Composuit legesque dedit Latiumque vocari :Maluit, his quoniam latuisset tutus in oris. :Aurea quae perhibent, illo sub rege fuere :Saecula: sic placida populos in pace regebat. ::—Ex libro octavo ''Aeneidis'' Secundum [[Hesiodus|Hesiodum]], homines [[Aetas Aurea|aurea aetate]] in pace beate vivebant omniaque communia habebant sine distinctione servorum aut dominorum. Domus autem eorum ianuas non habebant quod qui sint fures nesciebant, terra pecudesque ultro omnia ministrabant. Ab ea felicitate possidendi cupiditate homines degeneraverunt: inde enim bella inimicitiaeque rapinaeque terras invadere coeperunt. A regno tam prospero Italia nonnumquam a poetis "Saturnia tellus"<ref>[[Columella]] ''Praefatio'' 20 ex versu [[Ennius|Enniano]]. [[Vergilius]] [[Georgica|Georg]]. II,173 et [[Aeneis]] VIII,329 (et ibidem I,569 : ''Saturnia arva'').Cf [[Dionysius Halicarnassensis|Dion. Hal.]] I,34,5.</ref> vocata est; certe ut [[Ianiculum]] trans Tiberim a Iano dictum est sic mons quem postea [[Capitolium]] vocaverunt primo Saturnia arx appellata est quod ibi oppidum condiderat et primus in agro Romano regnaverat (Capitolium nominari coeptum est postquam regnante [[Lucius Tarquinius Superbus|Tarquinio Superbo]] humanum caput in [[Iuppiter|Iovis]] templi fundamentis inventum est). Unde Vergilius: :Hanc Ianus Pater hanc Saturnus condidit arcem :Ianiculum huic, illi fuerat Saturnia nomen.<br /> Postquam Saturnus in terris non iam comparuit<ref>[[Vergilius]] ei prolem latinam tribuit: pater Pici est et avus [[Faunus|Fauni]] qui et ipse regem [[Latinus|Latinum]] genuit, cuius filia Lavinia [[Aeneas|Aeneae]] nupsit ([[Aeneis]] 7:49).</ref>, Ianus honores ei divinos necnon annuas ferias contulit ita ut non liqueat utrum Saturnus in terras deus descenderit an homo ob egregia beneficia post mortem inter deos relatus sit, sicuti postea Evander, [[Carmenta]], [[Hercules]], [[Romulus]]/[[Quirinus]] etc.: utrumque enim illis temporibus fiebat. Saturnus [[Picus (deus)|Picum]] genuisse dicebatur, qui post eum rex [[Aborigines (mythologia)|Aboriginum]] factus est. Hoc modo una cum [[Ianus|Iano]] alterum e capitibus fiebat [[Stemma genealogicum|stemmatis]] quod per [[Latinus|Latinum]] regem usque ad [[Romulus|Romulum]], conditorem urbis Romae, perducit. ==De cultu Romano== [[Fasciculus:Arch of SeptimiusSeverus.jpg|thumbnail|Octo columnae quae olim pars templi Saturni in Foro Romano erant (dextra).]] Anno [[497 a.C.n.]], [[Aulus Sempronius Atratinus|Aulo Sempronio Atratino]] [[Marcus Minucius Augurinus|Marco Minucio]] consulibus, templum Saturno a viro consulari [[Postumus Cominius Auruncus|Postumo Cominio]] sub clivo a [[Forum Romanum|Foro]] ad [[Capitolium]] ducente dedicatum esse traditur<ref>L. Richardson, Jr., "[https://www.jstor.org/stable/504394 The Approach to the Temple of Saturn in Rome]", ''American Journal of Archaeology'', 1980ː 51-62 </ref>, in quo loco iam antea ara illi deo, si fabulis credimus, ab ipso [[Hercules|Hercule]]<ref>Sic Dionysius qui Graecus erat, Varro vero qui Sabinus erat a Sabinis.</ref> sacrata fuerat, non longe ab oppido ubi regnasse narrabatur. Secundum [[Varro Reatinus|Varronem]] vero cultus Saturni a rege [[Sabini|Sabino]] [[Titus Tatius|Tito Tatio]] Romam introductus est<ref>''Ling. Lat''. V,72</ref>. In quo templo statua dei pedibus alligatis posita erat, ut videtur, ne abiret nec templum relinqueret. Postea mythographi e contrario interpretati sunt, tamquam Saturnus iussu Iovis catenatus esset ne regnum filii perturbaret<ref>[[Arnobius Maior|Arnobius]], ''Adversus Nationes'' V,24. [[Macrobius]], ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' I,8. [[Minucius Felix]], ''Octavius'' XXIII,5. Quibus vinculis Saturnalibus diebus deus liberabatur.</ref>. Illo anno feriae quoque mense decembri celebratae, [[Saturnalia]] dicta, et sacrificia annua ritu Graeco peracta simul instituta sunt<ref>[[Titus Livius]] II,21. [[Dionysius Halicarnassensis|Dion. Hal.]] ''Ant. Rom.'' VI,2.</ref>. Etiamtunc [[Etrusci]] Romae praesentes fuisse a plerisque hodie creduntur, quamquam primi anni [[Romana Republica|reipublicae liberae]] in [[Annales|annalibus]] ab anno 509 a.C.n. incipiunt. Quin etiam pars historicorum antiquorum fundamenta templi Saturni ultimo regi [[Tarquinius Superbus|Tarquinio Superbo]] tribuebat. [[Secundum bellum Punicum|Secundo bello Punico]] ineunte, tum cum in angustiis rerum Romani nova auxilia divina sibi quaerebant, Saturnalia renovata sunt : ferias Graecas "[[Cronus|Cronia]]" dictas—quarum ritus fortasse anno [[218 a.C.n.]] prodigiorum maximorum procurandorum causa Romam introducti sunt<ref>Titus Livius XXII,1.</ref>—sibi partim adsumpserunt. E quo tempore feriae maxime omnium populares remanserunt, quamdiu Imperium Romanum superfuit. == De Saturno et re nummaria == [[Fasciculus:Semisse.jpg|thumb|right|300px|Semis reipublicae Romanae. Caput laureatum Saturni ex una parte, prora navis ex altera. S = Semis. Imago incisa ex libro Iosephi Eckhel (1787).]] [[Fasciculus:Sphaerae coelestis et planetarum descriptio-11-Saturnus.jpg|thumb|left|Saturnus astrologicus saec. XV depictus.]] Templum Saturni in [[Forum Romanum|Foro Romano]] infimo clivo Capitolino situm, anno 497 a.C.n. dedicatum,[[aerarium]] populi Romani erat in quo pecunia publica, a [[quaestor]]ibus auctore [[senatus|senatu]] procurata, custodiebatur<ref>[[Plutarchus|Plut]]. ''Popl''. XII,3. Vide etiam exempli gratia [[Lucanus|Lucanum]] III, 114-168.</ref> necnon tabulae aeneae legum ac [[signum militare|signa militaria]] ibi condebantur. Macrobius scripsit ideo pecuniam populi Romani in templo Saturni custodiri quod regno eius nullum furtum commissum esset. Inventor pecuniae signatae fuisse a nonnullis creditus est: nam vetustissimos [[as]]ses qui ex parte caput bifrons Iani ex altera proram navis ostendebant a Iano in honorem Saturni percussos esse scriptores quarti et quinti saeculi ([[Macrobius]], Servius, pseudo Aurelius Victor) crediderunt. Secundum eos navis ibi expressa non alia erat quam ea qua Saturnus in Italiam vectus erat. Sed hodie homines nummorum Romanorum antiquorum periti istos asses tertio demum saeculo ante Christum natum percussos fuisse arbitrantur et navem longam unam ex ea classe qua Romani imperium maritimum [[Carthago|Carthaginiensibus]] vincendis obtinuerunt. In eadem serie monetali, ut caput Iani in asse, sic caput Saturni in [[Semis|semisse]] (dimidium assis valente) exprimebatur. == De Saturno in astrologia == [[Fasciculus:Saturn during Equinox.jpg|thumb|right|Saturnus planeta.]] Apud Chaldaeos primum praecipui dei cum planetis coniuncti sunt : ita qui nunc planeta Saturnus vocatur [[Babylon]]iis erat planeta dei Ninurta. Etenim legi fata hominum posse in astrorum coniunctionibus arbitrabantur. Qui mos Graeciam ac mox Italiam penetravit. Vis planetae Saturni a Romanis inclemens credebatur, quia frigidus et longinquus planeta erat ac pigriter movebatur. Unde [[Propertius]] : : ''et grave Saturni sidus in omne caput''<ref>Elegiarum IV,1,86</ref> necnon [[Lucanus]] : ''stella nocens nigros Saturni accenderet ignes''<ref>Pharsalia I,652. Vide etiam ibidem X,205 ; "frigida Saturno glacies et zona nivalis / cessit." Necnon [[Cicero]], De Natura deorum II,119 necnon [[Vitruvius]] IX.1.16.</ref> Moderna aetate quoque planeta Saturnus cum atra [[Bilis|bili]] hoc est [[Melancholia|melancholia]] coniunctus erat<ref> Raymond Klibansky, Erwin Panofsky & Fritz Saxl, ''[https://archive.org/details/saturn-and-melancholy-studies-in-the-history-of-natural-philosophy-religion-and-art/mode/2up Saturn And Melancholy Studies In The History Of Natural Philosophy, Religion And Art]'', 1964. Cf Christine Orobitg, "[https://books.openedition.org/pumi/1674 Saturne et la mélancolie au Siècle d’Or]" in ''Garcilaso et la mélancolie'', Presses universitaires du Midi, 1997ː chapitre I 9-29.</ref> et poeta Francogallicus [[Paulus Verlaine]] ut qui sub infausta stella natus esset carminum collectaneum ''Poèmes saturniens''<ref>Hoc est ''Poemata Saturnia'' (1866). [https://www.bacdefrancais.net/poemes-saturniens-verlaine.php Hic legere potes].</ref> inscripsit. Cum [[Plumbum|plumbo]] metallo quoque coniunctus erat unde saturnismus nomen quo medici hodieque [[Toxicologia|intoxicationem]] per plumbum designant. Ut aliis deis qui simul stellae errantes vel [[planeta]]e erant<ref>[[Dio Cassius]] XXXVII,18.</ref>, Saturno dies [[Hebdomas|hebdomadae]] dicatus est (fortasse iam tertio saeculo a.C.n.), quod etiamnunc in Celticis linguis quibusdam servatur necnon [[anglice]]: ''Satur-day'' = Saturni dies. Apud auctores antiquos "dies Saturni" plerumque nihil aliud est quam interpretatio Romana [[Sabbatum|Sabbati]] Iudaeorum<ref>[[Tibullus]] I,3,18 (prima occursio). [[Tacitus]], ''Historiae'' V,4. [[Tertullianus]], ''Apologeticum'' XVI. [[Dio Cassius]] XXXVII, 16 et 17.</ref>, qui dies religiosus erat. == Notae == <references /> == Fontes == [[Fasciculus:Marcus Nonius Sufenas Denarius.jpg|thumb|Saturnus deus in [[Denarius|denario]] Marci Nonii Sufenatis (circa [[57 a.C.n.]]). Pone caput harpe et saxum conicum.]] [[Fasciculus:Saturn god card.jpg|thumb|Charta moderna Saturnum barbatum cum clepsydra et falce depingens.]] *[[Arnobius Maior|Arnobius]] libro tertio ''Adversus Nationes'', capitulis 29-30 necnon libro quarto capitulo 24. *[[Augustinus Hipponensis]], ''[[de civitate Dei]]'' IV.10.158 * [[Cicero]] libro secundo de ''Natura deorum'' capitulis LXIII-LXIV . *[[Dionysius Halicarnassensis]], libro primo ''[[Antiquitates Romanae (Dionysius Halicarnassensis)|Antiquitatum Romanarum]] '' cap. XXXIV et XXXVIII necnon libro sexto cap. 2. * [[Hyginus mythographus]], ''Fabula'' 261. * [[Marcus Iunianus Iustinus|Iustinus]] libro XLIII de ''Bellis'' ''Philippicis'' capitulo primo. *[[Lactantius]] libro primo ''Divinarum Institutionum'', capitulo undecimo (50-65) necnon capitulis XII-XIV(passim) et XXI. * [[Macrobius]] libro primo [[Saturnalia|Saturnaliorum]]. * [[Martialis]] libro XII ''Epigrammaton'' 62. * [[Minucius Felix]] ''Octavius'', cap. XXIII. * [[Origo gentis Romanae]] capitibus 1-3. * [[Ovidius]], libro primo [[Fasti (Ovidius)|''Fastorum'']] 233-240, libro quarto 197-210 et libro quinto 625-632. ** libro primo [[Metamorphoses (Ovidius)|''Metamorphoseon'']], 89-113. *[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]] libro primo ''[[Contra Symmachum]]'', 42-58. (De parodia quadam Vergilii agitur). * [[Tertullianus]], ''Apologeticum'' X, 7-10. * [[Tibullus]], libro primo ''Elegiarum'' III,18 necnon 35-47. * [[Varro]] libro quinto ''de Lingua Latina'', capitulis XLI-XLII et LVII et LXIV et CLXXXIII. * [[Vergilius]] libro octavo [[Aeneis|Aeneidis]] 310sqq. * De nave Saturni in veteribus [[as]]sibus expressa scripserunt Servius grammaticus in Commentario ad [[Aeneis|Aeneidem]] VIII,357 et incertus auctor in [[Origo gentis Romanae|''Origine gentis Romanae'']] (diu sub nomine [[Aurelius Victor|Aurelii Victoris]] hoc opus divulgatum est) et [[Macrobius]] libro primo Saturnaliorum capite septimo: "cum primus quoque aera signaret [Ianus] servavit et in hoc Saturni reverentiam ut, quoniam ille navi fuerat advectus, ex una quidem parte sui capitis effigies ex altera vero navis exprimeretur, quo Saturni memoriam in posteros propagaret" == Plura legere si cupis == *William S. Anderson, "[https://www.jstor.org/stable/4173251 Juno and Saturn in the Aeneid]", ''Studies in Philology'', 1958ː 519-532 *Dominique Briquel, "[https://www.persee.fr/doc/rhr_0035-1423_1981_num_198_2_4889 Jupiter, Saturne et le Capitole. Essai de comparaison indoeuropéenne]", ''Revue de l' histoire des religions'', 1981ː 131–162. *Patricia A. Johnston, "[https://www.jstor.org/stable/25010713 Vergil's Conception of Saturnus]", ''California Studies in Classical Antiquity'', 1977ː 57-70 *Robert J. Rowland, Jr., "[https://www.jstor.org/stable/268379 Saturn, Saturninus, and the Socii]", ''Classical Philology'', 1967ː 185-189 *Marianne Wifstrand Schiebe, "[https://www.jstor.org/stable/41591939 The Saturn of the "Aeneid"ː tradition or innovation ?]", ''Vergilius'', 1986ː 43-60 == Nexus externi == * Imagines Saturni in [https://web.archive.org/web/20160303191424/http://warburg.sas.ac.uk/vpc/VPC_search/subcats.php?cat_1=5&cat_2=182 ''Musaeo Iconographico Warburgiano''] *[http://www.zeno.org/nid/20007404956 "Saturnus"] apud ''Meyers Großes Konversations-Lexikon'', tomus 17. Lipsiae 1909, p. 628 {{FA stella}} [[Categoria:Saturnus (deus)|!]] ixgavst816t5ioi87vi5f9bhzc6ib0t 3976911 3976910 2026-08-03T20:18:20Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De syncretismo Graeco-romano. */ 3976911 wikitext text/x-wiki {{L1}} [[Fasciculus:GiorcesBardo6.jpg|thumb|Saturnus [[Cornu copiae|cornucopiam]] tenens (Africa Romana).]] {{Videdis|Saturnus (discretiva)}} '''Saturnus''' fuit antiquus [[deus]] Latinus, ab [[agricultura|agricolis cultus]] quod sementi ac messi praeerat. Interpretatio Romana Saturnum eundem deum esse atque [[Cronus|Cronum]] apud Graecos voluit. At vera origo huius dei fortasse [[Etrusci|Etrusca]] est : certe a plerisque idem deus putatur esse atque deus Etruscus cui nomen in [[Iecur Placentinum|iecinore Placentino]] ''Satres'' legitur. == De Saturno deo == ===De syncretismo Graeco-romano.=== [[Fasciculus:Rubens saturn.jpg|thumb|right|Saturnus filium vorans in pictura aetatis modernae (a [[Petrus Paulus Rubens|Petro Paulo Rubens]], anno [[1636]]).]] Saturni effigies saepe [[falx|falce]]<ref>[[Ovidius]], ''Fasti'' 1:234: "falcifer . . . deus." [[Martialis]] XI,6,1 : "falciferi senis"...</ref> agnoscitur qua utuntur qui metunt vel qui arbores putant<ref>[[Arnobius Maior|Arnobius]] ''Adversus Nationes'' VI,12 : "Saturnus cum obunca falce ,custos ruris, ut aliquis ramorum luxuriantium tonsor". At ibidem VI,25 : "falx messoria ... Saturno attributa". [[Prudentius]], ''Contra Symmachum'' I.49-50: ''Vitibus incurvum ...putandis // Procudam chalybem''...</ref>, ut in [[denarius|denario]] anno [[106 a.C.n.]] Romae percusso in quo videtur caput dei barbatum et laureatum cum falce pone cervicem<ref>Ernest Babelon, ''Description historique et chronologique des monnaies de la République romaine,'' 1885 : [https://collections.geneve.ch/mah/oeuvre/denier/cdn-2001-1223 Memmia 2]. Vide etiam ibidem [https://fr.numista.com/catalogue/pieces66754.html Memmia 8] et [https://www.lesdioscures.com/1389no-denier-nonia/ Nonia 1].</ref>. Nam antiqui Saturnum a satu vel satione dictum esse putabant, nomen eius cum [[verbum (generale)|verbo]] saturo etiam conjungebant, id est eo qui potavit cenavitque usque ad satietatem<ref>Paul Regnaud, "[https://www.jstor.org/stable/23659120 L'Origine du mot Saturnus]", ''Revue de l'histoire des religions'', 1986ː 70-73</ref>. [[Saturnalia]] feriae in eius honorem mense decembri per laetitiam licentiamque summam conviviis celebrabantur: tum potabatur quam plurimum ac cenabatur quam diutissime. Nam Saturnus opulentiae ex agricultura provenientis deus erat (secundum mythographos [[Ops]] ei uxor erat). Cur Romani Saturnum eundem esse atque Graecum deum Cronum voluerint non liquet: nam [[Cronus]], postquam genitoris [[Uranus (deus)|Urani]] genitalia mutilavit, ipse pater [[Iuppiter|Iovis]], [[Iuno]]nis, [[Neptunus (deus)|Neptuni]], [[Pluto (deus)|Pluto]]nis [[Ceres (dea)|Cereris]] [[Vesta]]eque. liberos quos ex [[Rhea]] uxore genuerat vorabat, ne a filio suo regno pelleretur sicuti vates cecinerant, donec tandem [[Iuppiter]] a matre cum sorore [[Iuno]]ne fraude servatus et in [[Creta]] educatus eum vicit ac fratres sororesque evomere coegit, Saturnus contra benignus erat ut qui Italos homines [[agricultura]]m docuerat: nisi fortasse ea de causa quod utrique dei a populis qui Graeciam et Italiam ante adventum indo-europaeorum incolebant sacrificiis humanis propitiabantur<ref>[[Ovidius]] ''Fasti'' V,625-632.[[Lactantius]], ''Div. Inst.'' I,21,6-9.</ref>. Postquam vero Italici Graecique in eas regiones pervenerunt, suos deos, quorum [[Iuppiter]] princeps erat, in summum locum promoverunt. Ita fabula ad duas deorum aetates pertinet quorum priores a recentioribus invectisque loco pulsi sunt. Vel fortasse quia ''harpen'', qua Cronos patrem Uranum mutilaverat et insigne dei Graeci fuit, Latini falso interpretati sunt tamquam instrumentum rusticum. Etenim secundum [[Dionysius Halicarnassensis|Dionysium Halicarnassensem]]<ref>''Ant. Rom''. II,19,1.</ref> mythi Graeci de Crono Romanis parum accepti erant. Cum [[Ops]], uxor eius, Terra mater esset, physici aliquot philosophi Saturnum Caelum esse voluerunt: omnium enim in terris viventium semina prima e caelo descendisse ac terram iis satam fuisse. Sed in [[mythologia Graeca]] Saturnus filius Caeli (Graece {{Polytonic|Οὐρανός}}), quem postea mutilavit et expulit, ac Terrae est. Simul ob similitudinem nominis Croni (Graece {{Polytonic|Κρόνος}}) cum vocabulo Graeco {{Polytonic|χρόνος}} 'tempus', Saturnus tempus esse visus est<ref>[[Dionysius Halicarnassensis|Dion. Hal.]] I,38,1. [[Augustinus Hipponensis]], ''[[de civitate Dei]]'' IV.10.158: ''Saturnus, inquiunt, temporis longitudo est. Tempus ergo colunt, qui Saturnum colunt''...</ref>: tum veteres fabulae significationem allegoricam sumpserunt; Saturnus liberos suos vorans nihil aliud erat quam tempus omnia consumens quae ex se nata essent; falce enim sua non iam fruges tantum sed omnes et omnia metebat. Itaque in figuris aeri incisis quae primam chartam codicum sedecimo aut septimo decimo saeculo typographice impressorum illustrant, simul cum dea Roma et [[Clio]], [[historia]]e [[Musae|Musa]], saepe senex alatus longa falce atque clepsydra arenaria insignitus videtur (sic enim eum in antiquis nummis Graecis expressum viderant): is est Tempus vel Saturnus qui Romam etiam et [[Imperium Romanum]] delevit. Itaque antiquitatis amatores studio scriptisque suis dare operam necesse est ut Roma ex cineribus suis renascatur ac Temporis iniuriis subtrahatur. ===De Saturno Africo=== Sub [[imperatores Romani|imperatoribus Romanis]] in provincia Africa maxime cultus est, quia magno deo locali e [[Phoenices|Phoenicia]] invecto, Baal vel Belus appellato, adsimulatus est<ref>[[Dionysius Halicarnassensis|Dion. Hal.]] I,38,2. [[Tertullianus]] ''Apologeticum'' IX,2-4. [[Minucius Felix]] XXX,3. Marcellus Leglay, ''Saturne africain'', Bibliothèque des Ecoles françaises d'Athènes et de Rome, 1961-1966.[http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/rhr_0035-1423_1968_num_174_2_9246 Recensio critica]. Andrew Wilson [http://users.ox.ac.uk/~corp0057/Romanizing%20Baal.pdf Romanizing Baal : the art of Saturn worship in North Africa]. Meriem Sebaï, "[https://www.persee.fr/doc/ccgg_1016-9008_2010_num_21_1_1729 Sacerdos intrauit sub iugum. Étude sur le rituel dans le culte de Saturne en Afrique romaine]", ''Cahiers du Centre Gustave Glotz'', 2010ː 269-284.</ref>, videlicet quia Carthaginienses infantes velut victimas illi deo immolabant<ref>[[Dionysius Halicarnassensis|Dion. Hal.]] I,38,2. [[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''Contra Symmachum'' II, 296-297. [[Lactantius]], ''Div. Inst.'' I,21,13. </ref> : nonne deus Graecus Cronos et ipse proprios liberos infantes vorabat ? certe ibi multae inscriptiones Saturno dedicatae inventae sunt, in ceteris provinciis paucissimae. == De Saturno rege necnon de aetate aurea == Deos tam diversos ut coniungerent Romani duas aetates distinxerunt novam fabulam fingendo quam [[Vergilius]] poeta in [[Aeneis|Aeneide]] explicavit: postquam Saturnus a filio suo Iove ex [[Olympus|Olympo]] expulsus est, in Italiam nave venit ubi benigne a Iano rege acceptus tantis beneficiis sibi incolas obstrinxit ut [[Ianus]] Saturno partem regni concesserit. Nam feros agrestesque homines dispersos in silvis errantes, et vitam communem in civitate bene morata, et agri culturam, et navigationem et monetae usum docuit. Eius regnum in Italia aetas aurea fuit de qua Graecus poeta [[Hesiodus]] cecinerat. Iam Graeci hanc aetatem ''ὁ ἐπὶ Κρόνου βίος''<ref>[[Plato]],''Hipparchus'' 229b et ''[[Politicus (Plato)|Politicus]]'' 271c-272d. [[Aristoteles]], ''[[De republica Atheniensium (Aristoteles)|De republica Atheniensium]]'' 16.7. [[Plutarchus]], ''Vita Cimonis'' 10 et ''Vita Aristidis'' 24.</ref> appellabant, hoc est vita in [[Cronus|Croni]] aetate. Haec sunt Vergili verba: [[Fasciculus:Planrome collinesetplaines.png|thumb|Ianiculum ac ''Saturnia'' (Capitolium) cum ceteris collibus urbis Romae.]] :Primus ab aetherio venit Saturnus Olympo :Arma Iovis fugiens et regnis exsul ademptis. :Is genus indocile ac dispersum montibus altis :Composuit legesque dedit Latiumque vocari :Maluit, his quoniam latuisset tutus in oris. :Aurea quae perhibent, illo sub rege fuere :Saecula: sic placida populos in pace regebat. ::—Ex libro octavo ''Aeneidis'' Secundum [[Hesiodus|Hesiodum]], homines [[Aetas Aurea|aurea aetate]] in pace beate vivebant omniaque communia habebant sine distinctione servorum aut dominorum. Domus autem eorum ianuas non habebant quod qui sint fures nesciebant, terra pecudesque ultro omnia ministrabant. Ab ea felicitate possidendi cupiditate homines degeneraverunt: inde enim bella inimicitiaeque rapinaeque terras invadere coeperunt. A regno tam prospero Italia nonnumquam a poetis "Saturnia tellus"<ref>[[Columella]] ''Praefatio'' 20 ex versu [[Ennius|Enniano]]. [[Vergilius]] [[Georgica|Georg]]. II,173 et [[Aeneis]] VIII,329 (et ibidem I,569 : ''Saturnia arva'').Cf [[Dionysius Halicarnassensis|Dion. Hal.]] I,34,5.</ref> vocata est; certe ut [[Ianiculum]] trans Tiberim a Iano dictum est sic mons quem postea [[Capitolium]] vocaverunt primo Saturnia arx appellata est quod ibi oppidum condiderat et primus in agro Romano regnaverat (Capitolium nominari coeptum est postquam regnante [[Lucius Tarquinius Superbus|Tarquinio Superbo]] humanum caput in [[Iuppiter|Iovis]] templi fundamentis inventum est). Unde Vergilius: :Hanc Ianus Pater hanc Saturnus condidit arcem :Ianiculum huic, illi fuerat Saturnia nomen.<br /> Postquam Saturnus in terris non iam comparuit<ref>[[Vergilius]] ei prolem latinam tribuit: pater Pici est et avus [[Faunus|Fauni]] qui et ipse regem [[Latinus|Latinum]] genuit, cuius filia Lavinia [[Aeneas|Aeneae]] nupsit ([[Aeneis]] 7:49).</ref>, Ianus honores ei divinos necnon annuas ferias contulit ita ut non liqueat utrum Saturnus in terras deus descenderit an homo ob egregia beneficia post mortem inter deos relatus sit, sicuti postea Evander, [[Carmenta]], [[Hercules]], [[Romulus]]/[[Quirinus]] etc.: utrumque enim illis temporibus fiebat. Saturnus [[Picus (deus)|Picum]] genuisse dicebatur, qui post eum rex [[Aborigines (mythologia)|Aboriginum]] factus est. Hoc modo una cum [[Ianus|Iano]] alterum e capitibus fiebat [[Stemma genealogicum|stemmatis]] quod per [[Latinus|Latinum]] regem usque ad [[Romulus|Romulum]], conditorem urbis Romae, perducit. ==De cultu Romano== [[Fasciculus:Arch of SeptimiusSeverus.jpg|thumbnail|Octo columnae quae olim pars templi Saturni in Foro Romano erant (dextra).]] Anno [[497 a.C.n.]], [[Aulus Sempronius Atratinus|Aulo Sempronio Atratino]] [[Marcus Minucius Augurinus|Marco Minucio]] consulibus, templum Saturno a viro consulari [[Postumus Cominius Auruncus|Postumo Cominio]] sub clivo a [[Forum Romanum|Foro]] ad [[Capitolium]] ducente dedicatum esse traditur<ref>L. Richardson, Jr., "[https://www.jstor.org/stable/504394 The Approach to the Temple of Saturn in Rome]", ''American Journal of Archaeology'', 1980ː 51-62 </ref>, in quo loco iam antea ara illi deo, si fabulis credimus, ab ipso [[Hercules|Hercule]]<ref>Sic Dionysius qui Graecus erat, Varro vero qui Sabinus erat a Sabinis.</ref> sacrata fuerat, non longe ab oppido ubi regnasse narrabatur. Secundum [[Varro Reatinus|Varronem]] vero cultus Saturni a rege [[Sabini|Sabino]] [[Titus Tatius|Tito Tatio]] Romam introductus est<ref>''Ling. Lat''. V,72</ref>. In quo templo statua dei pedibus alligatis posita erat, ut videtur, ne abiret nec templum relinqueret. Postea mythographi e contrario interpretati sunt, tamquam Saturnus iussu Iovis catenatus esset ne regnum filii perturbaret<ref>[[Arnobius Maior|Arnobius]], ''Adversus Nationes'' V,24. [[Macrobius]], ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' I,8. [[Minucius Felix]], ''Octavius'' XXIII,5. Quibus vinculis Saturnalibus diebus deus liberabatur.</ref>. Illo anno feriae quoque mense decembri celebratae, [[Saturnalia]] dicta, et sacrificia annua ritu Graeco peracta simul instituta sunt<ref>[[Titus Livius]] II,21. [[Dionysius Halicarnassensis|Dion. Hal.]] ''Ant. Rom.'' VI,2.</ref>. Etiamtunc [[Etrusci]] Romae praesentes fuisse a plerisque hodie creduntur, quamquam primi anni [[Romana Republica|reipublicae liberae]] in [[Annales|annalibus]] ab anno 509 a.C.n. incipiunt. Quin etiam pars historicorum antiquorum fundamenta templi Saturni ultimo regi [[Tarquinius Superbus|Tarquinio Superbo]] tribuebat. [[Secundum bellum Punicum|Secundo bello Punico]] ineunte, tum cum in angustiis rerum Romani nova auxilia divina sibi quaerebant, Saturnalia renovata sunt : ferias Graecas "[[Cronus|Cronia]]" dictas—quarum ritus fortasse anno [[218 a.C.n.]] prodigiorum maximorum procurandorum causa Romam introducti sunt<ref>Titus Livius XXII,1.</ref>—sibi partim adsumpserunt. E quo tempore feriae maxime omnium populares remanserunt, quamdiu Imperium Romanum superfuit. == De Saturno et re nummaria == [[Fasciculus:Semisse.jpg|thumb|right|300px|Semis reipublicae Romanae. Caput laureatum Saturni ex una parte, prora navis ex altera. S = Semis. Imago incisa ex libro Iosephi Eckhel (1787).]] [[Fasciculus:Sphaerae coelestis et planetarum descriptio-11-Saturnus.jpg|thumb|left|Saturnus astrologicus saec. XV depictus.]] Templum Saturni in [[Forum Romanum|Foro Romano]] infimo clivo Capitolino situm, anno 497 a.C.n. dedicatum,[[aerarium]] populi Romani erat in quo pecunia publica, a [[quaestor]]ibus auctore [[senatus|senatu]] procurata, custodiebatur<ref>[[Plutarchus|Plut]]. ''Popl''. XII,3. Vide etiam exempli gratia [[Lucanus|Lucanum]] III, 114-168.</ref> necnon tabulae aeneae legum ac [[signum militare|signa militaria]] ibi condebantur. Macrobius scripsit ideo pecuniam populi Romani in templo Saturni custodiri quod regno eius nullum furtum commissum esset. Inventor pecuniae signatae fuisse a nonnullis creditus est: nam vetustissimos [[as]]ses qui ex parte caput bifrons Iani ex altera proram navis ostendebant a Iano in honorem Saturni percussos esse scriptores quarti et quinti saeculi ([[Macrobius]], Servius, pseudo Aurelius Victor) crediderunt. Secundum eos navis ibi expressa non alia erat quam ea qua Saturnus in Italiam vectus erat. Sed hodie homines nummorum Romanorum antiquorum periti istos asses tertio demum saeculo ante Christum natum percussos fuisse arbitrantur et navem longam unam ex ea classe qua Romani imperium maritimum [[Carthago|Carthaginiensibus]] vincendis obtinuerunt. In eadem serie monetali, ut caput Iani in asse, sic caput Saturni in [[Semis|semisse]] (dimidium assis valente) exprimebatur. == De Saturno in astrologia == [[Fasciculus:Saturn during Equinox.jpg|thumb|right|Saturnus planeta.]] Apud Chaldaeos primum praecipui dei cum planetis coniuncti sunt : ita qui nunc planeta Saturnus vocatur [[Babylon]]iis erat planeta dei Ninurta. Etenim legi fata hominum posse in astrorum coniunctionibus arbitrabantur. Qui mos Graeciam ac mox Italiam penetravit. Vis planetae Saturni a Romanis inclemens credebatur, quia frigidus et longinquus planeta erat ac pigriter movebatur. Unde [[Propertius]] : : ''et grave Saturni sidus in omne caput''<ref>Elegiarum IV,1,86</ref> necnon [[Lucanus]] : ''stella nocens nigros Saturni accenderet ignes''<ref>Pharsalia I,652. Vide etiam ibidem X,205 ; "frigida Saturno glacies et zona nivalis / cessit." Necnon [[Cicero]], De Natura deorum II,119 necnon [[Vitruvius]] IX.1.16.</ref> Moderna aetate quoque planeta Saturnus cum atra [[Bilis|bili]] hoc est [[Melancholia|melancholia]] coniunctus erat<ref> Raymond Klibansky, Erwin Panofsky & Fritz Saxl, ''[https://archive.org/details/saturn-and-melancholy-studies-in-the-history-of-natural-philosophy-religion-and-art/mode/2up Saturn And Melancholy Studies In The History Of Natural Philosophy, Religion And Art]'', 1964. Cf Christine Orobitg, "[https://books.openedition.org/pumi/1674 Saturne et la mélancolie au Siècle d’Or]" in ''Garcilaso et la mélancolie'', Presses universitaires du Midi, 1997ː chapitre I 9-29.</ref> et poeta Francogallicus [[Paulus Verlaine]] ut qui sub infausta stella natus esset carminum collectaneum ''Poèmes saturniens''<ref>Hoc est ''Poemata Saturnia'' (1866). [https://www.bacdefrancais.net/poemes-saturniens-verlaine.php Hic legere potes].</ref> inscripsit. Cum [[Plumbum|plumbo]] metallo quoque coniunctus erat unde saturnismus nomen quo medici hodieque [[Toxicologia|intoxicationem]] per plumbum designant. Ut aliis deis qui simul stellae errantes vel [[planeta]]e erant<ref>[[Dio Cassius]] XXXVII,18.</ref>, Saturno dies [[Hebdomas|hebdomadae]] dicatus est (fortasse iam tertio saeculo a.C.n.), quod etiamnunc in Celticis linguis quibusdam servatur necnon [[anglice]]: ''Satur-day'' = Saturni dies. Apud auctores antiquos "dies Saturni" plerumque nihil aliud est quam interpretatio Romana [[Sabbatum|Sabbati]] Iudaeorum<ref>[[Tibullus]] I,3,18 (prima occursio). [[Tacitus]], ''Historiae'' V,4. [[Tertullianus]], ''Apologeticum'' XVI. [[Dio Cassius]] XXXVII, 16 et 17.</ref>, qui dies religiosus erat. == Notae == <references /> == Fontes == [[Fasciculus:Marcus Nonius Sufenas Denarius.jpg|thumb|Saturnus deus in [[Denarius|denario]] Marci Nonii Sufenatis (circa [[57 a.C.n.]]). Pone caput harpe et saxum conicum.]] [[Fasciculus:Saturn god card.jpg|thumb|Charta moderna Saturnum barbatum cum clepsydra et falce depingens.]] *[[Arnobius Maior|Arnobius]] libro tertio ''Adversus Nationes'', capitulis 29-30 necnon libro quarto capitulo 24. *[[Augustinus Hipponensis]], ''[[de civitate Dei]]'' IV.10.158 * [[Cicero]] libro secundo de ''Natura deorum'' capitulis LXIII-LXIV . *[[Dionysius Halicarnassensis]], libro primo ''[[Antiquitates Romanae (Dionysius Halicarnassensis)|Antiquitatum Romanarum]] '' cap. XXXIV et XXXVIII necnon libro sexto cap. 2. * [[Hyginus mythographus]], ''Fabula'' 261. * [[Marcus Iunianus Iustinus|Iustinus]] libro XLIII de ''Bellis'' ''Philippicis'' capitulo primo. *[[Lactantius]] libro primo ''Divinarum Institutionum'', capitulo undecimo (50-65) necnon capitulis XII-XIV(passim) et XXI. * [[Macrobius]] libro primo [[Saturnalia|Saturnaliorum]]. * [[Martialis]] libro XII ''Epigrammaton'' 62. * [[Minucius Felix]] ''Octavius'', cap. XXIII. * [[Origo gentis Romanae]] capitibus 1-3. * [[Ovidius]], libro primo [[Fasti (Ovidius)|''Fastorum'']] 233-240, libro quarto 197-210 et libro quinto 625-632. ** libro primo [[Metamorphoses (Ovidius)|''Metamorphoseon'']], 89-113. *[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]] libro primo ''[[Contra Symmachum]]'', 42-58. (De parodia quadam Vergilii agitur). * [[Tertullianus]], ''Apologeticum'' X, 7-10. * [[Tibullus]], libro primo ''Elegiarum'' III,18 necnon 35-47. * [[Varro]] libro quinto ''de Lingua Latina'', capitulis XLI-XLII et LVII et LXIV et CLXXXIII. * [[Vergilius]] libro octavo [[Aeneis|Aeneidis]] 310sqq. * De nave Saturni in veteribus [[as]]sibus expressa scripserunt Servius grammaticus in Commentario ad [[Aeneis|Aeneidem]] VIII,357 et incertus auctor in [[Origo gentis Romanae|''Origine gentis Romanae'']] (diu sub nomine [[Aurelius Victor|Aurelii Victoris]] hoc opus divulgatum est) et [[Macrobius]] libro primo Saturnaliorum capite septimo: "cum primus quoque aera signaret [Ianus] servavit et in hoc Saturni reverentiam ut, quoniam ille navi fuerat advectus, ex una quidem parte sui capitis effigies ex altera vero navis exprimeretur, quo Saturni memoriam in posteros propagaret" == Plura legere si cupis == *William S. Anderson, "[https://www.jstor.org/stable/4173251 Juno and Saturn in the Aeneid]", ''Studies in Philology'', 1958ː 519-532 *Dominique Briquel, "[https://www.persee.fr/doc/rhr_0035-1423_1981_num_198_2_4889 Jupiter, Saturne et le Capitole. Essai de comparaison indoeuropéenne]", ''Revue de l' histoire des religions'', 1981ː 131–162. *Patricia A. Johnston, "[https://www.jstor.org/stable/25010713 Vergil's Conception of Saturnus]", ''California Studies in Classical Antiquity'', 1977ː 57-70 *Robert J. Rowland, Jr., "[https://www.jstor.org/stable/268379 Saturn, Saturninus, and the Socii]", ''Classical Philology'', 1967ː 185-189 *Marianne Wifstrand Schiebe, "[https://www.jstor.org/stable/41591939 The Saturn of the "Aeneid"ː tradition or innovation ?]", ''Vergilius'', 1986ː 43-60 == Nexus externi == * Imagines Saturni in [https://web.archive.org/web/20160303191424/http://warburg.sas.ac.uk/vpc/VPC_search/subcats.php?cat_1=5&cat_2=182 ''Musaeo Iconographico Warburgiano''] *[http://www.zeno.org/nid/20007404956 "Saturnus"] apud ''Meyers Großes Konversations-Lexikon'', tomus 17. Lipsiae 1909, p. 628 {{FA stella}} [[Categoria:Saturnus (deus)|!]] okhcmgf45izyydhmm8q176k6cebxsfw 0 33019 3976937 3924227 2026-08-03T22:20:28Z Bartholomite 116968 3976937 wikitext text/x-wiki {{Pagina protecta}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Ricardus Brussius Cheney}} (vulgo ''Dick''; natus [[Lincolnia (Nebrasca)|Lincolniae]] in [[urbs|urbe]] [[Nebrasca|Nebrascensi]] die [[30 Ianuarii]], [[1941]]; mortuus [[3 Novembris]] [[2025]]) fuit [[vir publicus]] et, [[Georgius W. Bush|Georgio Bush]] praesidente, quadragesimus sextus [[Praeses vicarius Civitatum Foederatarum]]. Antea multa mandata in administratione Civitatum Foederatarum persecutus erat, inter quae minister defensionis. == Bibliographia == * Andrews, Elaine. [[2001]]. ''Dick Cheney: A Life of Public Service.'' Millbrook Press. ISBN 0-7613-2306-6. * Nichols, John. [[2004]]. ''Dick: The Man Who Is President.'' New Press. ISBN 1-56584-840-3. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Dick Cheney|Ricardum Cheney}} {{Fontes biographici}} * [https://web.archive.org/web/20061024192833/http://www.whitehouse.gov/vicepresident/ Vita] [[Aedes Albae|Domus Albae]] ([[Anglice]]) {{bio-stipula}} {{CFApraesidesvicarii}} {{Secretarii a munitione Civitatum Foederatarum}} {{Anni vitae|1941|2025|Cheney, Ricardus}} [[Categoria:Incolae Nebrascae]] [[Categoria:Praesides Vicarii Civitatum Foederatarum Americae]] kmgmm861mecukbkuc6viqlbqjtiuqfb 0 33172 3976884 3967317 2026-08-03T17:09:13Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976884 wikitext text/x-wiki {{Capsa principis Vicidata}} '''Flavius Theodosius''' ([[Cauca]]e apud [[Segovia]]m natus die [[11 Ianuarii]] [[347]] – obiit in [[Mediolanum|Mediolani]] die [[17 Ianuarii]] [[395]]), qui dicitur etiam ''Theodosius Magnus'', fuit [[imperator]], ultimus totius [[Imperium Romanum|Imperii Romani]] ab anno [[379]] usque ad [[mors|mortem]]. Edicta eius [[Christianismus|Christianismum]] solam religionem legitimam effecerunt et [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiam Catholicam]] plene comprobaverunt. Postea imperium inter liberos eius [[Honorius (imperator)|Honorium]] et [[Arcadius|Arcadium]] divisum est. == Vita == Theodosius natus est die 11 Ianuarii 347 [[Cauca]]e aut [[Italica]]e, [[Hispania]] magistratui militario [[Comes Theodosius|Flavio Theodosio]]. Cursum militarem diu egit multo vitae quoniam filius militis fuit. In expeditionem cum patre ad [[Britannia (provincia Romana)|Britannia]]m rebellionem supponere inter [[Magna Coniuratio|Magnam Coniurationem]]. Dux Moesiae erat in 374. Mox autem deinde pater eius supplicio capitis affectus est et demissus e gradu, rationibus adhuc obscuris. Sed fortasse est propter cladem et exstinctionem duarum legionum sub imperio suo a [[Sarmatae|Sarmatis]] in sero 374. Hinc recessit ad Hispaniam. Post breve spatium obscuritatis et effugii ab insectatione inter discordia post mortem [[Valentinianus I|Valentiniani]], mox postea gradus pristinus ei redditus est. Theodosius factus est imperator Orientis post mortem [[Flavius Valens|Valentis]] [[Proelium Hadrianopolitanum|proelio Hadrianopolitano]] in 378 et par imperatoris Occidentis [[Gratianus|Gratiani]]. Gratianus eum promovit propter inopiam successoris Valentis et solus candidatus gentis Romanae. Post mortem [[Valentinianus II|Valentiniani II]] in 392 factus est solus imperator supremus, et institit filios ut successores, [[Arcadius]] in Oriente et [[Honorius]] in Occidente. == Christianismus Institutus est ut sola religio legitima == Multa erunt mutata de re religiosa et statu religionis in Imperio Romano dum Theodosius regnavit. Situs Christianismi, iam fautus et promotus ab imperatoribus abhinc Constantinus, provectus erit ad unam et solam religionem licitam Imperii. Item religiones gentiles et aliae, iam patientes varia edicta et decreta intendiora contra se, proscriptae erunt et illictae declari. Hic denique repugnationem Paganorum provocaverit et discordiam domesticam incitaverit. === Concilium Constantinopolitanum Primum (381) === Theodosius in 381, edixit Christianismum, praesertim Christianismum [[Symbolum Nicaenum|Nicaenum]], imponendum per provincias imperii. Cum hoc reliquum subsidii imperatorii [[Religio Romana|Religioni Romanae]] abrogatum est et toleratio publica religionum deleta est. Nicaenus Christianismus solus legitimus factus est a Theodosio et Episcopis [[Concilium Constantinopolitanum Primum|Concilio Constaninopolitano Primo]] unde haereses Christianas quoque damnatae sunt et sublatae. === Pugnae cum Paganis === Post edictum augens iracundia apud Paganis erat propter crescentes proscriptiones et insectationem contra eos. In 392, mortuus Valentinianus suspensus est quaestus domo suo. Magister Militum Valentiniani [[Abogastes]], miles Francus et Paganus, affirmavit istum esse suicidium. Plures suspiciones surrectae sunt cum [[Eugenius (imperator)|Eugenius]] ad imperatorem Occidentis provexit. Mox bellum civile inter Eugenium et Theodosium erupit. Bellum civile ad summam venit [[Proelium Fluminis Frigidi|Proelio Fluminis Frigidi]]. Hic fuit ultimum certamen maior inter Paganos et Christianos. Eventu Pagani devincti sunt et triumphus diuturnus Christianis. Imperium breviter unitum est postremo sub imperatore Christiano Theodosio. === Persecutio contra Paganismum === Christianismus effectus est sola religio legitima a Theosodio in 381. Hic signavit deminutionem et ruinam religionum [[Polytheismus|polytheisticarum]] ut sacrificium et veneratio aliorum deorum proscriptae sunt. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Theodosius I|Theodosium I}} * {{BBKL|t/theodosios_r_k_i|auctor=Josef Rist|commentatio=THEODOSIUS I, römischer Kaiser|tomus=11|columnae=989-994}} * [https://web.archive.org/web/20150315015652/http://www.roman-emperors.org/theo1.htm De Imperatoribus Romanis, Theodosius I] [[Lingua Anglica|(Anglice)]] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Ausonius|Decimus Magnus Ausonius]] et [[Quintus Clodius Hermogenianus Olybrius]]| annus= 380<br />cum<br />[[Gratianus|Imp. Caesare Flavio Gratiano Augusto]] V| successores=[[Flavius Syagrius]] et [[Flavius Eucherius]]}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] III et [[Eutropius]]| annus= 388<br />cum<br />[[Maternus Cynegius|Materno Cynegio]]| successores=[[Flavius Timasius]] et [[Flavius Promotus]]}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]| annus= 393<br />cum<br />[[Flavius Abundantius|Flavio Abundantio]]| successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] III et [[Honorius (imperator)|Imp. Caesar Flavius Honorius Augustus]] II }} {{Imperatores Romani}} {{Imperatores Constantinopolitani}} [[Categoria:Imperatores Romani]] [[Categoria:Nati 347]] [[Categoria:Mortui 395]] [[Categoria:Theodosius I|!]] [[Categoria:Arcadius (imperator)]] {{Myrias|Homines}} hzmozhiziu4pyf74n6pfktpjzbh9zal 0 33194 3976916 3976222 2026-08-03T20:37:00Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976916 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Solidus Valentinian II trier RIC 090a.jpg|thumb|[[Solidus]] Valentiniani. Hic [[nummus]] retro pactum inter Valentinianum et [[Theodosius I|Theodosium I]] celebrat.]] '''Flavius Valentinianus,''' appellatus '''Valentinianus II,''' (natus anno [[371]] fortasse [[Augusta Treverorum|Augustae Treverorum]]; [[Vienna]]e in hodierna [[Francia]] die [[15 Maii]] [[392]] clandestino obiit) fuit [[imperator]] [[Imperium Romanum|Romanus]] ab anno [[375]] usque ad [[mors|mortem]]. ==Familia== Valentinianus II filius erat [[Valentinianus I|Valentiniani I]] imperatoris et [[Iustina]]e, eius uxoris secundae. == De regno == Valentinianus II duodecim annos natus erat cum semifratre [[Gratianus|Gratiano]] occiso ad summam dignitatem in parte occidentali imperii pervenit. Tum [[Gratianus|Gratiano]] victo maxima parte occidentis potiebatur [[Usurpatio|usurpator]] [[Magnus Maximus]], Italia tantummodo Valentiniano relicta qui una cum matre Iustina [[Mediolanum|Mediolani]] consedit (383). Post paucos annos Magnus Maximus Italiam quoque invadit et Valentinianus apud [[Theodosius I|Theodosium]] in Orientem refugit ([[387]]). Theodosius expeditionem paravit et Magnum Maximum ad [[Aquileia|Aquileiam]] vicit ([[388]]). Theodosius iura Valentiniani in Gratiani hereditate sanxit atque eum familiari suo, [[Magister militum|magistro militum]] [[Franci|Francae]] stirpis [[Arbogastes|Arbogasti]], tuendum custodiendumque commisit. [[Vienna|Viennae]] in Gallia consederunt ubi Arbogastes amicos et populares suos in aula principis circa se colligebat ita ut Valentinianum sub iugo retineret<ref>[[Gregorius Turonensis]], ''[[Historia Francorum]]'' II.9. [[Zosimus (historicus)|Zosimus]] IV.53.1-2.</ref>. Postquam Valentinianus eum officio pellere voluit iussa sua irrita esse vidit moxque mortuus inventus est seu [[Mors voluntaria|morte voluntarie]] adita seu iussu Arbogastis clam interfectus (die 15 Maii 392)<ref>[[Zosimus (historicus)|Zosimus]] IV.53-54. [[Iohannes Antiochensis]] fr. 187. [[Orosius]] VII.35.10-11.[[Sextus Aurelius Victor|Aurelius Victor]], ''[[Epitome de Caesaribus|Epitome]]'' 48.7.</ref>. == Notae == <references/> == Plura legere si cupis == *Brian Croke, "[https://www.jstor.org/stable/4435500 Arbogast and the Death of Valentinian II]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1976: 235-244 * Wilhelm Enßlin, ''[https://elexikon.ch/meyers/RE/VIIA,2_2205.png?Big Valentinianus II]''. In: ''Pauly-Wissowa'' RE VII A 2 ([[1948]]): 2205 sqq. *Joachim Szidat, "[https://www.jstor.org/stable/23264962 Historische Fiktion bei Zosimus: der Tod Valentinians II. Überlegungen zu Zos. 4, 54, 3/4 und seinen Quellen]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2012: 368-382 == Nexus externi == {{CommuniaCat|Valentinianus II|Valentinian II}} * [https://web.archive.org/web/20201127015025/http://www.roman-emperors.org/valenii.htm De Valentiniano II] Biographia a Walter E. Roberts scripta in "De Imperatoribus Romanis" ([[Anglice]]) * {{BBKL|v/valentinian_ii|auctor=Josef Rist|commentatio=VALENTINIAN II. (Flavius Valentinianus)|tomus=12|columnae=1060-1064}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=''Post consulatum Gratiani Augusti III et Equitii''| annus= 376<br />cum<br /> [[Valens|Imp. Caesare Flavio Valente Augusto]] V| successores=[[Gratianus|Imp. Caesar Flavius Gratianus Augustus]] IV et [[Flavius Merobaudes]]}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Gratianus|Imp. Caesar Flavius Gratianus Augustus]] IV et [[Flavius Merobaudes]]| annus= 378<br />cum<br /> [[Valens|Imp. Caesare Flavio Valente Augusto]] VI| successores=[[Ausonius|Decimus Magnus Ausonius]] et [[Quintus Clodius Hermogenianus Olybrius]]}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Flavius Honorius]] et [[Flavius Euodius]]| annus= 387<br />cum<br />[[Eutropius|Eutropio]]| successores=[[Magnus Maximus|Imp. Caesar Flavius Magnus Maximus Augustus]] II ; [[Theodosius I|Imp. Caesar Flavius Theodosius Augustus]] II et [[Maternus Cynegius]]}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Flavius Timasius]] et [[Flavius Promotus]]| annus= 390<br />cum<br />[[Flavius Neoterius|Flavio Neoterio]]| successores=[[Flavius Eutolmius Tatianus]] et [[Quintus Aurelius Symmachus]]}} {{Imperatores Romani}} [[Categoria:Nati 371]] [[Categoria:Imperatores Romani]] [[Categoria:Mortui 392]] rms7dkolq8cb4yl8u0o0gea06amawnw 0 33195 3976917 3744784 2026-08-03T20:37:03Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976917 wikitext text/x-wiki [[Imago:Solidus ValentinianIII-wedding.jpg|thumb|300px|[[Solidus]] qui celebrat matrimonium Valentiniani cum [[Licinia Eudoxia]], filia [[Theodosius II|Theodosii II]]. Retro Valentinianus III, Licinia Eudoxia et Theodosius II]] '''Flavius Placidus Valentinianus,''' appellatus '''Valentinianus III''' ([[Ravenna]]e natus die [[2 Iulii]] [[419]]; [[Roma]]e necatus est die [[16 Martii]] [[455]]), fuit [[imperator]] [[Imperium Romanum Occidentale|imperii Romani parte ad occidentem solem vergenti]] ab anno [[425]] usque ad [[mors|mortem]]. == Familia == Pater eius [[Constantius III]], qui anno [[421]] brevi tempore imperator Occidentis erat, et mater [[Aelia Galla Placidia]], filia [[Theodosius I|Theodosii I]] imperatoris. Sororem habuit [[Iusta Grata Honoria|Iustam Gratam Honoriam]]. Anno [[437]] Valentinianus [[Licinia Eudoxia|Liciniam Eudoxiam]] in matrimonium duxit, filiam [[Theodosius II|Theodosii II]] et [[Aelia Eudocia|Aeliae Eudociae]]. Habuerunt filias duas, [[Eudocia]]m et [[Placidia]]m. == Vita == Die [[23 Octobris]] [[423]] Valentinianus quinque annos natus a consobrino [[Theodosius II|Theodosio II]] [[Thessalonica]]e ''Caesar'' nominatus est. Eodem die anno [[425]] sex annos natus a consobrino [[Roma]]e ''Augustus'' nominatus est. Ad annum [[437]] mater pro eo imperium occidentale rexit, deinde autem [[Flavius Aetius]] magister militum maximam auctoritatem et potentiam habuit. Die [[21 Septembris]] [[454]] autem Valentinianus magistrum militum sua ipsius manu in senatu necavit. Sed paucis mensibus post imperator ipse a sectatoribus Aetii necatus est. ==Nexus externus== {{Communia|Flavius Placidius Valentinianus|Valentinianum III}} * [https://web.archive.org/web/20150924114356/http://www.roman-emperors.org/valenIII.htm De Valentiniano III] Biographia a Raphael W. Mathisen scripta in "De Imperatoribus Romanis" {{Ling|Anglice}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Flavius Castinus]] et [[Flavius Victor (consul 424)|Flavius Victor]]| annus= 425<br />cum<br />[[Theodosius II|Imp. Caesare Flavio Theodosio Augusto]] XI| successores=[[Theodosius II|Imp. Caesar Flavius Theodosius Augustus]] XII et [[Valentinianus III|Imp. Caesar Flavius Placidus Valentinianus Augustus]] II}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Theodosius II|Imp. Caesar Flavius Theodosius Augustus]] XI et [[Valentinianus III|Flavius Placidus Valentinianus Caesar]]| annus= 426<br />cum<br />[[Theodosius II|Imp. Caesare Flavio Theodosio Augusto]] XII| successores=[[Flavius Hierius]] et [[Flavius Ardaburius]]}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Flavius Florentius (consul 429)|Flavius Florentius]] et [[Flavius Dionysius]]| annus= 430<br />cum<br />[[Theodosius II|Imp. Caesare Flavio Theodosio Augusto]] XIII| successores=[[Flavius Anicius Auchenius Bassus]] et [[Flavius Antiochus]]}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Flavius Ardaburius Asparus]] et [[Flavius Areobindus]]| annus= 435<br />cum<br />[[Theodosius II|Imp. Caesare Flavio Theodosio Augusto]] XIV| successores=[[Flavius Anthemius Isidorus]] et [[Flavius Senator]]}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Theodosius II|Imp. Caesar Flavius Theodosius Augustus]] XVII et [[Flavius Festus]]| annus= 440<br />cum<br />[[Anatolius (consul 440)|Anatolio]]| successores=[[Flavius Taurus Seleucus Cyrus]] ''(sine collega)''}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Theodosius II|Imp. Caesar Flavius Theodosius Augustus]] XVIII et [[Flavius Caecina Decius Aginatius Albinus]]| annus= 445<br />cum<br />[[Flavius Nomus|Flavio Nomo]]| successores=[[Flavius Aetius]] III et [[Quintus Aurelius Symmachus (consul 446)|Quintus Aurelius Symmachus]]}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Flavius Astyrius]] et [[Flavius Florentius Romanus Protogenes]]| annus= 450<br />cum<br />[[Gennadius Avienus|Gennadio Avieno]]| successores=[[Marcianus|Imp. Caesar Flavius Marcianus Augustus]] et [[Valerius Faltonius Adelfius]]}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Flavius Aetius (consul 454)|Flavius Aetius]] et [[Flavius Studius]]| annus= 455<br />cum<br />[[Anthemius (imperator)|Flavio Procopio Anthemio]]| successores=[[Flavius Iohannes]] et [[Flavius Varanes]]; ''(Romae)'' [[Avitus (imperator)|Imp. Caesar Flavius Eparchius Avitus Augustus]] }} {{bio-stipula}} {{Imperatores Romani}} [[Categoria:Imperatores Romani]] [[Categoria:Nati 419]] [[Categoria:Mortui 455]] [[Categoria:Necati]] [[Categoria:Theodosius II]] 7t7zilaa4dofjh26udpb3876xvhun2r 0 33197 3976902 3929817 2026-08-03T18:42:37Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976902 wikitext text/x-wiki '''Trebonianus Gallus''' (nomen integrum: '''Caius Vibius Trebonianus Gallus''') [[imperator Romanus]] fuit ab anno [[251]] ad [[253]]. Natus est anno [[206]] [[Perusia|Perusiae]]; mortuus autem [[Augustus (mensis)|mense Augusto]] [[253]] [[Interamna]]e cum [[Volusiano]] filio. == Ascensus == Gallus [[Gens Vibia|familia nobili]] [[Italia|Italica]] ortus est cui et uxori [[Afinia Gemina Baebiana|Afiniae Geminae Baebianae]] duo liberi erant; filius erat [[Volusianus|C. Vibius Volusianus]] et filia [[Vibia Galla]]. Et viam publicam et militarem iniit. Anno [[250]] suum consulatum primum obtinuit et annis quinque post ''legatus Augusti pro praetore'' in provinciam [[Moesia Superior|Moesiam superiorem]] missus est. His magistratibus acceptis videtur Gallum magnam gratiam [[Decius|Decii]] imperatoris habuisse. Itaque Decius Gallum [[Gothi|Gothos]], qui saepe in imperium invadebant, trans fluvium [[Danuvius|Danuvium]] repellere iussit. Cum Gallus etiam gratiam exercitus haberet, Decio anno 251 et [[Herennius Etruscus|filio]] in clade [[Abrittum|Abritti]] occisis Gothos aggredientibus ipse imperator a copiis exclamatus est. Ne tumultus novos imperii incenderet, [[Hostilianus|Hostilianum]] alium filium Decii coimperatorem dixit et matrem eius [[Herennia Etruscilla|Herenniam Etruscillam]] Augustam. Qui cum peste ablati sunt, Gallus ab [[251]] solus imperator et Augustus erat et filium suum coimperatorem fecit. == Tempus imperandi == Cum se peritum et prudentem praestare vellet, pestem reprimebat mortuos sepelivit [[Christiani|Christianos]] oppugnabat. Qua de causa [[Cornelius episcopus]] anno [[252]] in vincula coniectus est. Gallo tempora difficilia superanda erant, cum in oriente [[Schapur I.]] in [[Syria|Syriam]] invaserit etiam sine Romanis resistentibus et cum trans fluvium Danuvium gentes Gothorum pace facta 251 transierint. Quibus ex miseriis in alia parte finium exclamatus imperator [[Aemilius Aemilianus]], cum meliore eventu contra Gothos pugnare arbitraretur. Quem ad repugnandum Gallus copias suas a finibus [[Rhenus fluvius|Rheni fluvii]] vertere iussit. In his copiis autem erat etiam [[Valerianus]], qui aliquando Gallo imperator succedet. In his proeliis Gallus se defendere non poterat, cum ipse et filius mense Augusto 253 necati essent a suis. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20131031045957/http://www.roman-emperors.org/trebgall.htm Biographia] a R. Scott Moore scripta in "De Imperatoribus Romanis" {{Ling|Anglice}} * {{BBKL|g/gallus_c_v_t|auctor=Friedrich Wilhelm Bautz|commentatio=GALLUS, Caius Vibius Trebonianus|tomus=2|columna=173}} == Fontes == * Kienast, Dietmar, Römische Kaisertabelle. Grundzüge einer römischen Kaiserchronologie, Darmstadt ⁴2004. (converto: tabula imperatorum Romanorum) {{bio-stipula}} {{Imperatores Romani}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Decius|Imp. Caesar Gaius Messius Quintus Traianus Decius Augustus]] III et [[Herennius Etruscus|Quintus Herennius Etruscus Messius Decius Caesar]]| annus= 252<br />cum<br />[[Volusianus|Imp. Caesare Gaio Vibio Volusiano Augusto]]| successores= [[Volusianus|Imp. Caesar Gaius Vibius Volusianus Augustus]] II et [[Lucius Valerius Poplicola Balbinus Maximus]]}} [[Categoria:Discrimen Tertii Saeculi]] [[Categoria:Consules]] [[Categoria:Legati Moesiae Superioris]] [[Categoria:Ductores exercitus]] [[Categoria:Imperatores Romani]] [[Categoria:Gens Vibia]] [[Categoria:Nati 206]] [[Categoria:Mortui 253]] msumjyc9f2d1wzow6apm7twuleziwsp 0 33199 3976956 3929818 2026-08-03T23:31:48Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976956 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Tetradrachm Volusianus- antioch AR4Drachm Prieur 704A.jpg|thumb|[[Tetradrachma]] cum effigie Volusiani]] '''Gaius Vibius Afinius Gallus Veldumnianus Volusianus''' (natus circa annum [[230]]–[[Interamna]]e a militibus eius necatus est mense Augusto [[253]]) fuit cum [[pater|patre]] [[Trebonianus Gallus|Treboniano Gallo]] ab anno [[251]] usque ad annum [[253]] [[imperator]] [[Imperium Romanum|Romanus]]. == Vita == Imperatore [[Decius|Decio]] anno [[251]] [[mors|mortuo]], [[Trebonianus Gallus]], ab [[exercitus|exercitu]] [[Danubius|Danubii]] imperator creatus, [[filius|filium]] eius Volusianum [[Caesar (titulus)|Caesarem]] et [[Princeps Iuventutis|Principem Iuventutis]] fecit. Cum mense Iulio [[251]] [[Hostilianus]] filius Decii propter [[pestis|pestem]] obiit, Volusianus a [[pater|patre]] imperio suo consociatus [[Caesar (titulus)|Augustus]] creatus est. Annis [[252]] cum patre et [[253]] consul ordinarius fuit. Trebonianus Gallus et Volusianus [[Roma]]m iter fecerunt, sed imperium eorum mense Augusto [[253]] finem habuit, cum ab [[Aemilianus (imperator)|Aemiliano]] [[Interamna]]e profligati sunt, et a militibus eorum necati sunt == Nexus externi == {{Communia|Volusianus|Volusianum}} * [https://web.archive.org/web/20131031045957/http://www.roman-emperors.org/trebgall.htm Biographia] a R. Scott Moore scripta in "De Imperatoribus Romanis" ([[Anglice]]) {{bio-stipula}} {{Imperatores Romani}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Decius|Imp. Caesar Gaius Messius Quintus Traianus Decius Augustus]] III et [[Herennius Etruscus|Quintus Herennius Etruscus Messius Decius Caesar]]| annus= 252<br />cum<br />[[Trebonianus Gallus|Imp. Caesare Gaio Vibio Treboniano Gallo Augusto]] II| successores=ipse II et [[Lucius Valerius Poplicola Balbinus Maximus]]}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Trebonianus Gallus|Imp. Caesar Gaius Vibius Trebonianus Gallus Augustus]] II et ipse| annus= 253<br />cum<br />[[Lucius Valerius Poplicola Balbinus Maximus|Lucio Valerio Poplicola Balbino Maximo]]| successores= [[Valerianus|Imp. Caesar Publius Licinius Valerianus Augustus]] II et [[Gallienus|Imp. Caesar Publius Licinius Valerianus Gallienus Augustus]]}} [[Categoria:Nati saeculo 2 aut 3]] [[Categoria:Mortui 253]] [[Categoria:Consules]] [[Categoria:Discrimen Tertii Saeculi]] [[Categoria:Imperatores Romani]] [[Categoria:Romani antiqui]] [[Categoria:Gens Vibia|Volusianus, Gaius]] st9ct1ts5tyi2cavcixxquphpmebjow 0 33215 3977055 3610033 2026-08-04T07:33:32Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3977055 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}}[[Fasciculus:Antoninianus-Aurelianus-Palmyra-s3262.jpg|thumb|300px|[[Antoninianus]] Aureliani recuperationem [[Regnum Palmyrenum|Regni Palmyreni]] commemorat. Aurelianus ''Oriens Augustus'' appellatus est.]] '''Lucius Domitius Aurelianus''' ([[Sirmium|Sirmii]] in [[oppidum|oppido]] [[9 Septembris]] [[214]]<ref>A V [[Idus]] Septembres 967 a.u.c.</ref> natus; prope [[Byzantium]] anno [[275]]<ref>1028 a.u.c.</ref> mortuus) inter annos [[270]] et [[275]] fuit [[imperator Romanus]]. == Ascensus == Aurelianus, [[filius]] [[colonus|coloni]] natus, iam iuvenis in rem militarem intravit. De vita nimis paulum notum est, cum in [[Historia Augusta]] commemoraretur, quae autem falsa est. [[Uxor]] quidem fuit Ulpia Severina, quae ei filiam donavit. Anno 268, equitatui in [[Italia]] septentrionali praefuit, cum subito seditio in Caesarem [[Gallienus|Gallienum]] auctore [[Claudius Gothicus|Claudio Gothico]] esset. Claudius victor Caesar novus factus est, inde Aurelianus dux summus equitatus Romani factus est. Claudio Gothico imperatore peste mortuo frater [[Quintillus]] hunc locum cepit, cum Aurelianus spem haberet se Caesarem fieri, itaque copiis lectis contra Romam iter fecit. Quintillus autem mortem sibi conscivit; inde Aurelianus imperavit. == Regnum == Plura certamina acria in [[Germani|Germanos]] erant. Primum [[bellum]] contra [[Gothi|Gothos]], cum celeriter finitum erat, deinde contra [[Iuthunges]]{{dubsig}} [[Marcomanni|Marcomannos]], et [[Vandali|Vandalos]], qui omnes flumen [[Danuvius|Danuvium]] transire conabantur, quos autem Aurelianus assecutus est et dispersit. Condicio difficilior facta est, cum Germani [[Alpes]] transierint et Italiam depopulati sint. Cum Aurelianus angustias Alpium servaret, deceptus in insidias incidit. Exercitus suus victus est. Quam ob rem seditio [[Roma]]e a pressoribus nummorum duce [[Felicissimus|Felicissimo]] incensa est propter crimina opprimenda. Quae seditio etiam senatoribus adiuvabatur. Ut seditionem prosternere posset, exercitu etiam usus est. 7000 mortui in utraque parte, in ordine senatorio quoque. In [[Italia]] superiore erat [[Fortuna]] imperatori propitia, cum aggressores in minores partes se distraherent, qui Italiam vexarent. Quare non erat difficile eos una exstinguere. E timore, ne Germani frequentius Italiam vexare possent, Aurelianus imperator 271 murum circa Urbem facere coepit, quem autem demum imperator Probus conficiat. Eo muro Aurelianus credebat impetus Germanorum abstineri posse. == Restitutio unitatis imperialis == Annis [[271]] et [[272]], et [[Domitianus]] et [[Septimius]] et [[Urbanus]] imperium summum postulaverunt, atque [[Zenobia]], in [[Palmyra]] regnans, [[Asia|Orientem]] custodiebat. Prius Aurelianus quam eos illegitimos Caesares vincere poterat, ad flumen [[Danuvium]] ei proficiscendum erat, ubi tum postremo 272 Gothos vicit. Tamen copias educendas ex [[Dacia]] curavit, quia periculum [[Germani|Germanorum]] in ipsis locis in dies crescebat. In oriente regnum Zenobiae oriebatur a [[Cappadocia (provincia Romana)|Cappadocia]] et pertinebat ad [[Aegyptus (provincia Romana)|Aegyptum]]. Igitur Aureliano Zenobia adterenda erat, quae usurpatrix Orientis fuit. Eam non multum resistentem facile vincere potuit. In Aegypto autem Legatus Probus sine pugnando se Aureliano dedidit. Tria proelia fuerunt acria, primum ad [[Immae|Immas]], secundum ad [[Emesa|Emesam]], postremo ad Palmyram, caput Orientis. Tres victoriae ab Aureliano omnino reportatae sunt. Aureliano Palmyram oppugnante Zenobia ad [[Sassanidae|Sassanidas]] fugere conabatur, sed a Romanis eo prohibita est. Deinde in his expugnatis locis complures tumultus orti sunt, quos Aurelianus sine clementia caede pacavit Palmyram solo adaequans. Proximum consilium Aureliani erat [[Imperium Galliarum]] in dicionem imperii Romani redigere. In hac re aliquid miri factum: inter pugnam [[Tetricus]], imperator Galliarum, ad legitimum Caesarem sua sponte transfugit. Tetricus non diu in carcere tentus magristatum amplum nanctus est. Postremo Imperium Galliarum autumno 274 sine pugnando rursus cum imperio Romano unitum est. == Negotia et religiones == Imperio intra quatuor annos constituto, quod antea imperatore Quintillo dilabi visum erat, bellis Germanorum confectis Imperator negotia, quae iacebant, aluit et alia mala interna. Primum nummos renovavit pretium Aureliani inducens. Tum multis divitiis provinciarum usus est, ut thesauros in [[templum Saturni|templo Saturni]] complere posset. His pecuniis certamen acre in corruptionem perpetuam incipere potuit, quo etiam imperatori seditio Felicissimi armis sedanda erat. Ipsa in religione nonnulla severe mutavit, ut concordiam in imperio aleret et augeret, cultum Mithrae ex oriente ortum adiuvit, cui multi milites dediti erant, cum prodatur Aurelianus in Zenobiam pugnans visionem habuisse. Veri dei antiqui auctoritatem amittebant. Vicesimo quinto Decembris 274 Romani primum natalem divinum celebraverunt, qui tum postea partus Christi acceptus esse fertur. Atque in nummis inscriptio inserta est: SOL DOMINVS IMPERII ROMANI, quo Aurelianus ipse supremus vicarius solis dei super terram se praebuit. == Finis vitae == [[Mors]] imperatoris celer et non exspectata affuit: Aurelianus necatus est in bello praeparando [[regnum Persarum|Parthico]]. Verisimile est facinus per Erotem auctorem, scribam privatam, factum esse, fortasse propter magistratus corruptos impugnandos. Demum sub imperatore Tacito Aurelianus divus declaratus est atque "Restitutor Orbis" declaratus est. == Fontes de vita et principatu Claudii == *[[Aurelius Victor]], ''[[De Caesaribus (Victor)|De Caesaribus]]'' 35 *''[[Epitome de Caesaribus]]'' 35 *[[Eutropius (rerum gestarum scriptor)|Eutropius]], ''[[Breviarium (Eutropius)|Breviarium]]'' 9.13-15 *[[Festus (rerum gestarum scriptor)|Festus]], ''[[Breviarium (Festus)|Breviarium]]'' 24 *''[[Historia Augusta]]'', "Divus Aurelianus" (vita [[Flavius Vopiscus|Flavio Vopisco]] adscripta) * [[Ioannes Zonaras|Zonaras]], ''[[Epitome historiarum (Zonaras)|Epitome historiarum]]'' vol. 3 pp. 152-153 Dindorf == Notae == <references/> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Aurelianus}} * [https://web.archive.org/web/20210507034854/http://www.roman-emperors.org/aurelian.htm Christian Körner Biographia] a Christiano Körner scripta in "''De Imperatoribus Romanis''" {{Ling|Lingua Anglica{{!}}Anglice}} * {{BBKL|a/aurelianus_l_d|auctor=Friedrich Wilhelm Bautz|commentatio=AURELIANUS (Aurelian), Lucius Domitius|tomus=1|columnae=301-302}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Flavius Antiochianus]] II et [[Virius Orfitus]]| annus= 271<br />cum<br />[[Tiberius Pomponius Bassus|Tiberio Pomponio Basso]] II| successores= [[Titus Flavius Postumius Quietus]] et [[Iunius Veldumnianus]]}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Marcus Claudius Tacitus]] et [[Iulius Placidianus]]| annus= 274<br />cum<br />[[Capitolinus (consul 274)|Capitolino]]| successores= ipse III et [[Marcellinus (consul 275)|Marcellinus]]}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= ipse II et [[Capitolinus (consul 274)|Capitolinus]]| annus= 275<br />cum<br />[[Marcellinus (consul 275)|Marcellino]]| successores= [[Marcus Claudius Tacitus|Imp. Caesar Marcus Claudius Tacitus Augustus]] II et [[Aemilianus (consul 276)|Aemilianus]] II}} {{Imperatores Romani}} [[Categoria:Nati 214]] [[Categoria:Mortui 275]] [[Categoria:Discrimen Tertii Saeculi]] [[Categoria:Imperatores Romani]] [[Categoria:Necati]] s0yi3mv300mk7qb424r2q136r19ex62 0 33252 3976813 3911905 2026-08-03T12:35:47Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976813 wikitext text/x-wiki {{L1}} {{Titulus italicus}} :''De genere cochlearum eiusdem nominis vide: [[Melongena (cochlea)]]'' {{Taxobox | image = Aubergine.jpg | image_width = 200px | image_caption = Malum insanum, i.e. fructus melongenae | regnum = [[Plantae]] |unranked_divisio = [[Angiospermae]] |unranked_classis = [[Eudicotyledones]] |unranked_ordo = [[Asteridae]] | ordo = [[Solanales]] | familia = [[Solanaceae]] | genus = ''[[Solanum (genus)|Solanum]]'' | subgenus = ''[[Solanum subg. Leptostemonum|Leptostemonum]]'' | species = '''''S. melongena''''' | species_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]] }} '''Melongena''' ([[Binomen|binomine]] '''''Solanum melongena''''') est arbustum fructiferum in [[Genus (taxinomia)|genere]] [[Solanum (genus)|Solanorum]], in quorum numero etiam [[lycopersicum|lycopersica]] et [[patata]]e habentur. Fructus eius, qui cocti edi possunt, etiam '''mala insana''' appellantur. Praeterea, sicut et lycopersica, '''poma amoris''' cognominantur. == Historia == Melongena orta esse videtur in [[India]],<ref>Tsao and Lo in "Vegetables: Types and Biology". ''Handbook of Food Science, Technology, and Engineering'' by Yiu H. Hui (2006). CRC Press. ISBN 1-57444-551-0.</ref><ref>Doijode, S. D. (2001). ''Seed storage of horticultural crops'' (pp 157). Haworth Press: ISBN 1-56022-901-2</ref> ubi [[Lingua Sanscrita|Sanscrite]] ''vātiṅgaṇa'' et ''bhaṇṭākī'' appellabatur. Inde per magnam partem [[Asia]]e orientalis diffusa est. Prima eius mentio litteris commissa inventa est in ''Qí mín yào shù'', antiqua disputatione [[Sinae|Sinensi]] de agri cultura anno fere 544 p.C.n. composita.<ref>{{qc|id=Dunlop (2006)}}</ref> Apud [[Persis|Persas]] quoque melongena iam pridem vulgata est, qui nomine a Sanscrito derivato ''bādingān'' (بادِنگان) appellabant. Inde [[Arabes]] exceperunt et nomine paululum mutato ''bāḏinǧān'' (باذنْجان) notabant. Antiquissima his regionibus mentio inventa est in ''Libro Continenti'' a [[Rhazes|Rhaze]] (865-925), auctore Persico, [[lingua Arabica]] composito.<ref>Marie-Christine Daunay & Jules Janick, 'History and Iconography of Eggplant', in ''Chronica Horticulturae'', vol. 47, nr. 3 (2007) [http://www.hort.purdue.edu/newcrop/chronicaeggplant.pdf pp.16-22]. (De Rhaze vide p.17)</ref> Apud medicos [[Islam]]icos melongena vulgo male audiebat: idem Rhazes ei sanguinem inflammandum et pustulas faciendas imputabat, et saeculum post [[Avicenna]] in ''Canone Medicinae'' (ca. 1025) arguebat eam [[melancholia]]m, [[Cancer (morbus)|cancros]], [[lepra]]m, [[haemorrhoida]]m et multa alia mala efficere, nisi in aceto coctam comedas. Interea melongena cum exercitibus Islamicis in [[Africa]]m occidentalem et inde [[Europa]]m meridionalem pervenerat. Primum, ut videtur, in litteris Europaeis memorata est in versione Latina Avicennae ''Canonis Medicinae'', quem supra diximus. Hoc libro, seu verterit [[Gerardus Cremonensis]] (1114-1187) seu ut quidam putant [[Gerardus Sablonetanus]] (1218-1291), uterque tamen [[Lombardia|Lombardus]], eam sua usus dialecto "melongenam" appellavit.<ref>''Melongenam'' esse nomen 'Insubre', i.e. Lombardum, testatur nobis Petrus Andreas Matthiolus (vide infra).</ref> Quam postea, anno 1259, "melangenae" nomine memoravit [[Albertus Magnus]]<ref>Albertus Magnus (ca. 1200-1280), ''De vegetabilibus'' (1259), [http://books.google.com/books?id=euAHAAAAIAAJ&pg=PA696&source=gbs_selected_pages&cad=0_0#PPA204,M1 III 2.5.97 (p.204 ed. Jessen)]</ref> et anno circiter 1305 nomine "melongenae" [[Arnaldus Villanovanus]], nomen [[Lingua Catalana|Catalanum]] "albergeniam" esse adiungens.<ref>Arnaldus Villanovanus (1235-1311), ''Regimen Salutatis'' (ca. 1305), [http://books.google.com/books?id=QEIj7kKefoYC&pg=PA449&vq=melongene++OR+melongenis&source=gbs_search_r&cad=1_1&sig=ACfU3U38CDVz-fL47oSBWNrs9qvEOAJPNA cpt.11 (p.449 ed. García-Ballester)]</ref> Eodem fere tempore in ''[[Tacuinum sanitatis|Tacuino sanitatis]]'', [[Panormus|Panormi]] aut [[Neapolis|Neapoli]] [[Manfredus (rex Siciliae)|Manfredo rege]] (1258–1266) suadente Latine converso, melongena ex huius regionis dialecto "melongiana" appellata est. Tandem quinto decimo saeculo [[Dioscorides|Dioscoridis]] commentator [[Venetia (urbs)|Venetus]] [[Hermolaus Barbarus]] primus eas, nomen vulgare "melenzane" male interpretatus, Latine "mala insana" appellavit.<ref>Hermolaus Barbarus (1454-1493), ''Corollarium ad Dioscoridem in quinque Libros priores de materia Medica'' [https://web.archive.org/web/20080126233959/http://alfama.sim.ucm.es/dioscorides/consulta_libro.asp?ref=X532556568] Liber IV, cpt.79 'De Mandragora' p.239r</ref> Quod nomen postea omnes fere [[Botanica|botanistae]] exceperunt. Anno 1753 [[Carolus Linnaeus]] nomen Latinum antiquissimum "melongenam" renovavit ut partem specificam nominis binomialis notaret.<ref>[[Carolus Linnaeus]] (1707-1778), ''Species Plantarum'' (1753), [https://web.archive.org/web/20090625071027/http://www.botanicus.org/page/358205 p.186]</ref> == Etymologia == Prima origo plerorumque occidentalium melongenae nominum a linguis antiquis Indiae petenda est, nam nomen [[Lingua Persica Moderna|Persicum]] بادِنگان ''bādingān'', unde postea [[Lingua Arabica|Arabicum]] باذنْجان ''bāḏinǧān'', e nomine [[Lingua Sanscrita|Sanscrito]] q.e. ''vātiṅgaṇa'' 'melongena' ortum esse videtur.<ref>De hac [[Wanderwort|voce viatrice]] videto Mayrhofer, Manfred: ''Etymologisches Wörterbuch des Altindoarischen'', III 465 [Heidelberg: Winter, 2001]. Mayrhofer (III 362) etiam aliam vocem Sanscritam q.e. ''bhaṇṭākī'' profert, fortasse e Dravidicis linguis oriundam. Utrum a communi quodam fonte sint ''vātiṅgaṇa'' et ''bhaṇṭākī'' an non, ambiguum est. Sunt qui etymologia quadam populari nixi vocabulum Sanscritum ''vāta-'' 'ventus' in nomine ''vātiṅgaṇa'' videant.</ref> Deinde varia nomina Europaea ex Arabico derivata sunt: sic nomine paulum mutato ab [[Lingua Hispanica|Hispanis]] ''(al)berengena'' vel ''berenjena'', [[Lingua Lusitana|Lusitanis]] ''berinjela'', [[Lingua Catalana|Catalanis]] autem ''alberginia'' vel ''albergina'' appellatur, unde [[Lingua Francogallica|Francogallice]] ''aubergine''. In [[Lingua Italica|Italia]] autem prima nominis parte saepissime in ''mel-'' mutata ''melongena'', ''melanzana'', ''mulinciana'' etc. nuncupatur. Hinc nomen [[Lingua Neograeca|Graecum]] μελιτζάνα, et hinc quoque nomina varia Latina orta sunt: ''melongena'', ''melangena'', ''melongiana'', sed etiam ''malum insanum'', sicut Hermalaus Barbarus nomen vulgare false interpretatus Latine convertit.<ref>Helmut Genaust, ''Etymologisches Wörterbuch der botanischen Pflanzennamen'' (1996), [http://books.google.com/books?id=yq0YhE8RM0kC&pg=PA380&vq=melongena&source=gbs_search_r&cad=0_2&sig=ACfU3U1LwYiTEX5bXoDDILmVuO84QzTRww p.380]</ref><ref>Sebastião Rodolfo Dalgado, ''Portuguese Vocables in Asiatic Languages'', translatum e Lusitano ab Anthony X. Soares (1988), [http://books.google.com/books?id=3qk-p5hKuccC&pg=PA30&source=gbs_toc_r&cad=0_0&sig=ACfU3U0vYvr5zCT2S0uH3KpmZsIuFGSTvA#PPA50,M1 p.50]</ref><ref>Raja Tazi, ''Arabismen im Deutschen'' (1998), [http://books.google.com/books?id=GHaGxm4TZ5wC&pg=PA226&source=gbs_toc_r&cad=0_0&sig=ACfU3U044G7y2gEQm9n0gpZm7LegaMB73w#PPA193,M1 p.193]</ref> == Notae == <references/> == Bibliographia == ; Fontes antiquiores * c. 544 : [[Jia Sixie]], ''[[Principales populo favendi artes|Qimin yaoshu]]'' (fide {{qc|id=Dunlop (2006)}}) * 1025 : [[Avicenna]], ''[[Canon Medicinae]]'', II cpt.2 (vel 'B'), lemma [http://ddc.aub.edu.lb/projects/saab/avicenna/640/html/S1_144.html 'bāḏinǧān' (باذنْجان)] {{Ling|Arabice}} * ante 1187 : [[Gerardus Cremonensis]], Versio Latina Avicennae ''Canonis Medicinae'', [https://web.archive.org/web/20191028212714/http://alfama.sim.ucm.es/dioscorides/consulta_libro.asp?ref=X532932098&idioma=0] II 'Littera M', cpt. 451 'Melongena' p.353 * c. 1250 : Lin Hong, ''[[Simplicia montani victualia]]'' (Françoise Sabban, "[https://www.persee.fr/doc/etchi_0755-5857_1997_num_16_1_1254 La diète parfaite d'un lettré retiré sous les Song du Sud]" in ''Études chinoises'' vol. 16 (1997) pp. 7-57) * 1259 : [[Albertus Magnus]], ''De vegetabilibus'', [http://books.google.com/books?id=euAHAAAAIAAJ&pg=PA696&source=gbs_selected_pages&cad=0_0#PPA204,M1 III 2.5.97 (p.204 ed. Jessen)] ("Melangena") * saec. XIV : {{ec|id=Sent soví|c=''[[Llibre de sent soví]]'' (Joan Santanach i Suñol, ed., Robin M. Vogelzang, interpr., ''The book of Sent Soví: medieval recipes from Catalonia'' [2008] pp. 114-115, no. xxxvi) ("Albergînies")}} * c. 1309 : [[Arnaldus de Villa Nova]], ''[[Regimen sanitatis ad regem Aragonum]]'' {{Google Books|1no_hNdXYgoC|p.449 ed. García-Ballester}} ("Melongenae quae vulgariter albergeniae nominantur"; sed [https://archive.org/details/hin-wel-all-00000370-001/page/n33/mode/2up editione 1572] omittuntur) * ante 1493 : [[Hermolaus Barbarus]], ''Corollarium ad Dioscoridem in quinque libros priores de materia Medica'' [https://web.archive.org/web/20080126233959/http://alfama.sim.ucm.es/dioscorides/consulta_libro.asp?ref=X532556568] Liber IV, cpt.79 'De Mandragora' p.239r * 1542 : [[Leonardus Fuchsius]], ''[[De historia stirpium commentarii insignes]]'', [https://web.archive.org/web/20160304203022/http://www.rarebookroom.org/Control/leodeh/index.html?page=283 cpt. 201 'De malis insanis'], vel eiusdem operis editio altera (1549), [http://books.google.com/books?id=3fWFctV3hWIC&pg=PT574&source=gbs_selected_pages&cad=0_0#PPT545,M1 cpt. 203 'De malis insanis'] * ante 1544 : [[Valerius Cordus]]; [[Conradus Gesnerus]], ed., ''Annotationes in Dioscoridis; Historiae stirpium libri IV [etc.]''. 1561 [https://web.archive.org/web/20231101201512/http://www.botanicus.org/page/1020109 liber I, cpt. 14 (p.90 text)] * 1554 : [[Petrus Andreas Matthiolus]], ''Commentarii in libros sex Pedacii Dioscoridis de medica materia'' [http://www.botanicus.org/page/961174 p.760 ed. 1598] * 1551-1555 : [[Adamus Lonicer]], ''Naturalis historiae opus novum'', lemma [http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/lonitzer/loni1/jpg/s075a.html 'mala insana'] * 1558 : [[Amatus Lusitanus]], ''In Dioscoridis Anazarbei De medica materia libros quinque'' (1558), [http://books.google.com/books?id=FoWjfrJFmd0C&pg=PT560&vq=melongena&source=gbs_search_r&cad=0_1 p.648] * 1561 : {{ec|id=Gesnerus (1561)|c=[[Conradus Gesnerus]], "De hortis Germaniae" in [[Valerius Cordus]], ''Annotationes in Dioscoridis ... [etc.]'' [http://www.botanicus.org/page/1020463 'malum insanum']}} * 1576 : [[Matthias de Lobel]], ''Plantarum seu stirpium historia'', [https://web.archive.org/web/20090408074701/http://alfama.sim.ucm.es/dioscorides/consulta_libro.asp?ref=X53240072X] p.138 * 1583 : {{ec|id=Caesalpinus (1583)|c=[[Andreas Caesalpinus]], ''De plantis libri XVI'' (Florentiae) {{Google Books|Iw2Z4FlnR2YC|p. 210}} "malum insanum"}} * 1597 : {{ec|id=Gerard (1597)|c=[[Iohannes Gerardus|John Gerard]], ''[[Herbal (Gerard)|The Herball, or generall historie of plantes]]'' [https://archive.org/stream/mobot31753000817749#page/272/mode/2up pp. 273-274 "Of madde apples"]}} * 1616 : [[Rembertus Dodonaeus]], ''Stirpium historiae pemptades sex siue libri XXX'' [http://books.google.com/books?id=wwlftosetOsC&pg=PT6&vq=458&source=gbs_search_r&cad=0_2#PPA458,M1 p.458] * 1606 : [[Hadrianus Iunius]], ''Nomenclator octilinguis'', lemma [http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/junus/junus1/s073a.html ‘malum insanum’] * 1615 : [[Iacobus Dalecampius]], ''Histoire generale des plantes, tome premier'' (1615), [http://books.google.com/books?id=QZgOp_vxrEkC&pg=PT3&source=gbs_selected_pages&cad=0_0#PPA531,M1 ch.31, pp.531-532] {{Ling|Francogallice}} * 1747 : {{Rumphius}} vol. 5 p. 238, tab. 85; cf. {{Merrill}} [http://www.biodiversitylibrary.org/page/38882613#page/470/mode/1up p. 462] * 1748 : [[Stephanus Blancardus]], ''[[Lexicon Medicum]]'', lemma [http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/blanckaert/blanckaert1/jpg/s456.html 'mala insana'] * 1753 : [[Carolus Linnaeus]], ''Species Plantarum'' [https://web.archive.org/web/20090625071027/http://www.botanicus.org/page/358205 p.186] * 1796 : [[Yuan Mei]], ''[[Praecepta ex horto plenitudinis|Suiyuan shidan]]'' (Sean J. S. Chen, ed. et interpr., [https://wayoftheeating.wordpress.com/2019/01/18/vegetable-dishes-30-two-ways-of-preparing-eggplant/ 茄二法 = Two Ways of Preparing Eggplant]) ; Eruditio hodierna {{Vide-etiam|Solanum subg. Leptostemonum#Bibliographia}} * [[Georgius Bitter|Georg Bitter]], "Die papuasischen Arten von Solanum: S. melongena" in ''Botanische Jahrbücher für Systematik, Pflanzengeschichte und Pflanzengeographie'' vol 55 (1919) [https://www.biodiversitylibrary.org/page/192270#page/96/mode/1up pp. 88-89] * Fabio Cericola et al, "[https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0073702 The Population Structure and Diversity of Eggplant from Asia and the Mediterranean Basin]" in ''PLoS One'' vol. 8 (6 Septembris 2013) e73702 * Marie-Christine Daunay, Henri Laterrot, [[Iulius Janick|Jules Janick]], "Iconography and History of Solanaceae: Antiquity to the XVIIth Century', in: Jules Janick, ''Horticultural Reviews'', vol. 34 (2007), pp. 1-112. (De ''melongena'' vide [http://books.google.com/books?id=FBa-E96pQ0kC&pg=PA35&source=gbs_toc_r&cad=0_0#PPA26,M1 pp.26-35]) * Marie-Christine Daunay, Jules Janick, "History and Iconography of Eggplant" in ''Chronica Horticulturae'', vol. 47, no. 3 (2007) [http://www.hort.purdue.edu/newcrop/chronicaeggplant.pdf pp. 16-22] * Marie-Christine Daunay, Henri Laterrot, Jules Janick, "[http://www.hort.purdue.edu/newcrop/actahort745.pdf Iconography of the Solanaceae from Antiquity to the XVIIth Century: a Rich Source of Information on Genetic Diversity and Uses]" in ''Acta Hort.'' no. 745 (2007) pp. 59-88 (vide p. 77 fig. 8) * {{ec|id=Dunlop (2006)|c=[[Fuchsia Dunlop]], ''Revolutionary Chinese Cookbook: Recipes from Hunan Province''. Londinii: Bloomsbury, 2006}} * Affiong Edeke et al., "[http://www.phytopharmajournal.com/Vol10_Issue1_12.pdf Nutritional and Pharmacological Potentials of Solanum melongena and Solanum aethiopicum Fruits]" in ''Journal of Phytopharmacology'' vol. 10 (2021) pp. 61-67 * Maria Hurtado et al., "[https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0041748 Diversity and Relationships of Eggplants from Three Geographically Distant Secondary Centers of Diversity]" in ''PLoS One'' vol. 7 (27 Iulii 2012) e41748 * F.W. Martin, A.M. Rhodes, "Subspecific grouping of eggplant cultivars" in ''Euphytica'' vol. 28 (1979) pp. 367-383 * {{ec|id=Meyer et al. (2012)|c=Rachel S. Meyer, [[Michael Nee]] et al., [https://www.academia.edu/8275110/Phylogeographic_relationships_among_Asian_eggplants_and_new_perspectives_on_eggplant_domestication Phylogeographic relationships among Asian eggplants and new perspectives on eggplant domestication]" in ''Molecular Phylogenetics and Evolution'' vol. 63 (2012) pp. 685-701}} * {{ec|id=Meyer et al. (2014)|c=Rachel S. Meyer, Maryam Bamshad, Dorian Q. Fuller, Amy Litt, "Comparing Medicinal Uses of Eggplant and Related Solanaceae in China, India, and the Philippines Suggests the Independent Development of Uses, Cultural Diffusion, and Recent Species Substitutions" in ''Economic Botany'' vol. 68 (2014) pp. 137-152}} * Harry S. Paris, Marie-Christine Daunay, [[Iulius Janick|Jules Janick]], "[http://europepmc.org/backend/ptpmcrender.fcgi?accid=PMC2685323&blobtype=pdf The Cucurbitaceae and Solanaceae illustrated in medieval manuscripts known as the Tacuinum Sanitatis]" in ''Annals of Botany'' vol. 103 (2009) pp. 1187–1205 * Agnieszka Sękara, Stanisław Cebula, Edward Kunicki, "[https://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?doi=10.1.1.1072.3022&rep=rep1&type=pdf Cultivated eggplants – origin, breeding objectives and genetic resources, a review]" in ''Folia horticulturae'' vol. 19 no. 1 (2007) pp. 97-114 * Jin-Xiu Wang, Tiangang Gao, [[Alexandra Knapp|Sandra Knapp]], "[https://www.researchgate.net/publication/23284218_Ancient_Chinese_Literature_Reveals_Pathways_of_Eggplant_Domestication Ancient Chinese Literature Reveals Pathways of Eggplant Domestication]" in ''Annals of Botany'' vol. 102 (2008) pp. 891-897 [https://www.semanticscholar.org/paper/Ancient-Chinese-literature-reveals-pathways-of-Wang-Gao/869eee519e9c2d3a86efe36f4bec553230f30050 eadem res alibi] * Terri L. Weese, [[Lynn Bohs]], "Eggplant Origins: Out of Africa, into the Orient" in ''Taxon'' vol. 59 (2010) pp. 49-56 [https://www.jstor.org/stable/27757050 JSTOR] == Nexus externi == {{Fontes biologici}} {{CommuniaCat}} {{Vicispecies}} * Stéphanie Arnoux, ''[https://tel.archives-ouvertes.fr/tel-02185095v2/document Comparative analyses of the molecular footprint of domestication in three Solanaceae species : eggplant, pepper and tomato]'' (dissertatio 2019 universitatis Avennionensis) {{Myrias|Biologia}} [[Categoria:Solanum melongena| ]] [[Categoria:Species plantarum]] [[Categoria:Fructus]] [[Categoria:Solanum subg. Leptostemonum]] [[Categoria:Fruges Asiae australis]] [[Categoria:Taxa Linnaei]] [[Categoria:Taxa 1753]] 0mf020wp4qjppkjevvfbzq7nw01raal 0 33341 3977056 3614216 2026-08-04T07:44:17Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3977056 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} '''Gaius Avidius Cassius''' (natus [[Cyrrhus|Cyrrhi]] circa annum [[130]]; mortuus mense Iulio [[175]]) fuit [[filius]] [[Gaius Avidius Heliodorus|Gaii Avidii Helviodori]], praefecti [[Aegyptus (provincia Romana)|Aegypti]]. ==Vita== Avidius Cassius patriciae classi intra [[imperium Romanum|imperium]] [[Hadrianus|Imperatoris Hadriani]] natus est. Apud ''Historiam Augustam,'' Avidius Cassius praecepit suum [[nomen proprium|nomen]] ex patre, Gaio Avidio Heliodoro; suum autem [[cognomen]] ex [[familia]] matris hereditate excepit. Gaius Avidius Heliodorus vicissim erat [[novus homo]], primus suae familiae publicum officium agens, praefectus Romanae provinciae, [[Aegyptus|Aegypto]]. Omni ratione, fuit insignis vir, qui imperatoribus Hadriano et [[Marcus Aurelius|Marco Aurelio]] bene iuvit. Non multum scitur de pueritia Avidii Cassii, et est quidem coniectura ubi etiam nescivit. In ''Historia Augusta,'' [[auctor]] loquitur adulescentem Avidium Cassium surripere Romanum imperium ex [[Antoninus Pius|Antonino Pio]] temptere.<ref>''Historia Augusta'' scripta est anonyma causa; ergo, hinc scriptor appellabitur “Augusta.”</ref> Augusta longam historiam Cassii familiae odio imperatori ponit; odium coepit implicatione familiae in conspiratione contra [[Gaius Iulius Caesar|Gaium Iulium Caesarem]]. Augusta convalidare has affirmationes epistulis temptat, ut opinor, missis inter [[Lucius Verus|Lucio Vero]] et Marco Aurelio, qui heredes Imperatoris Antonii Pii fuerunt. [[Historicus|Historici]] autem hodierni mirantur num haec [[epistula]] valida sit. Nunc constat ut exempla epistularum, quae Augusta comparat velut argumentis, sint falsa. Constat autem ut Avidius Cassius coeperit suum [[cursus honorum|politicum cursum]] in [[exercitus Romanus|exercitu Romano]]. Intellegitur ut anno [[161]] Avidium Cassium praecepere [[cognitio]]nem legatum legionis in [[Moesia]] Inpari. Avidius Cassius praecepit plus cognitionis [[Bellum Parthicum|Bello Parthico]], Marco Aurelio regnante. Legatus Legonis III, [[caput (urbs)|caput]] Parthicum cepit. Suarum magnarum victoriarum causa in Parthico Bello, Avidius Cassius sublatus est statui Senatoris. CLXVI anno domini, Avidius Cassius [[consul suffex]] creatus est, quo officio, bellum Parthianum pugnare renovaret. Ad finem sui consulatus, Avidius Cassius praeses [[Syria]]e Romanae provincae factus est. Augusta magnopere curavit ut designet personam et naturam Avidii Cassii in sua historia. Omnibus famis, Avidius Cassius fuit durus dux, nisi acerbus. Augusta autem paulo admirables [mores]: "Fuit his moribus, ut nonnumquam trux et asper videretur, aliquando mitis et lenis, saepe [[religio]]sus, alias contemptor sacrorum, avidus [[vinum|vini]] item abstinens, [[cibus|cibi]] adpetens et inediae patiens, Veneris cupidus et castitatis amator" (Augustus I.3.4-5). Gravissimus dedecoris Avidii Cassii actus fuit usurpatio Romani Imperii. Anno [[175]] ipsum imperatorem Romani Imperii se clamavit. Aliquae historicae memoriae significant Avidium Cassium hoc actum post auditam mendosam famam capere quae Marcus Aurelium mortuus esset. Avidius Cassius tum illis viris eundem fidem suasit. Augusta clamat eum hoc actum horatu Faustinae cepisse. Famae clamaverunt cum Faustina metueret saluti Marci Aurelii et securati suae et [[liberi|liberorum]] si Marcus Aurelius moritur, quaere auxilium ab Avidio Cassio. Cum secessio inciperet, [[Senatus]] Avidum Cassium proscripsit. Apud Augustam, Marcus Aurelius Senatum rogavit ut clementia ei daretur. Hae [[preces]] non oportet quod Avidius Cassius per insidias interfectus est, atque eius [[caput]] Marco Aurelio oblatum est. Post mortem Avidii Cassii, Marcus Aurelius potuit clementiam quam complecto secessionem, ac quibusdam familiae Avidii Cassii. ==Cursus honorum== Anno [[161]] vel [[163]] aut [[166]], [[consul suffectus]] creatus est. Erat legatus [[imperator]]is pro praetore [[Moesia Inferior|Moesiae Inferioris]] a Iulio 161 ad usque [[ver]] [[162]], tum praefectus [[exercitus|exercitui]] Bello Parthico (annis [[163]]/[[164]]–[[165]]), tum, anno [[166]], legatus pro praetore [[Syria (provincia Romana)|Syriae]] et rector totius [[oriens|orientis]] ab anno [[170]]. Anno [[172]], [[rebellio]]nem [[Bucoli]]orum in Aegypto suppressit.<ref>Dietmar Kienast, ''Römische Kaisertabelle'' (Darmstadii 1996), p. 326.</ref> ==Usurpator== Aprili mense 175 ineunte falso mortis [[Marcus Aurelius|Marci Aurelii]] in Aegyptum nuntio allato, imperator acclamatus est. Postquam autem Marcum Aurelium iam vivere notum est, tamen purpuram non deposuit, et Marcus Aurelius [[bellum]] paravit, sed tum etiam de reconciliatione cogitat, sed Avidius iam ante [[25 Iulii]] a [[centurio]]ne necatus est.<ref>[[Cassius Dio]], ''Res Gestae,'' LXXI.22.</ref> ==Bibliographia== * Astarita, M. L. [[1983]]. ''Avidio Cassio.'' [[Roma]]e. * [[Cassius Dio]]. ''Historia Romana.'' * [[Historia Augusta]]. * Saldern, Falko von. [[2003]]. ''Studien zur Politik des Commodus.'' Rahden, praecipue pp. 13–23. * Spiess, Jürgen. [[1975]]. ''Avidius Cassius und der Aufstand des Jahres 175.'' Ph.D. dissertatio, [[Monacum|Monaci]]. ==Nexus externi== * [https://web.archive.org/web/20130201181634/http://www.roman-emperors.org/marcaur.htm#Note_XX De Avidio Cassio] in "''De Imperatoribus Romanis''" ([[Anglice]]), apud www.roman-emperors.org * [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Historia_Augusta/Avidius_Cassius*.html Biographia Historiae Augustae ([[Latine]] ac [[Anglice]]),] apud penelope.uchicago.edu ==Notae== <references/> {{Imperatores Romani}} [[Categoria:Mortui 175]] [[Categoria:Nati 130]] [[Categoria:Consules]] [[Categoria:Imperatores Romani]] [[Categoria:Legati Moesiae Inferioris]] [[Categoria:Legati Syriae]] [[Categoria:Necati]] [[Categoria:Senatores]] cjds61uplom9vtdw28kbqdcip0m6jqe 0 33363 3977060 3191401 2026-08-04T08:03:28Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3977060 wikitext text/x-wiki {{L1}} '''Decimus Caelius Calvinus Balbinus''' (natus die ignoto - [[Roma]]e necatus est a [[praetorianus|praetorianis]] initio Maii [[238]] ) fuit breviter a die [[22 Aprilis]] [[238]] usque ad [[mors|mortem]] cum [[Pupienus|Pupieno]] [[imperator]] [[Imperium Romanum|Romanus]] . == Vita privata == Natus est circa annos 165 et 170. Pater eius fuit Caelius Calvinus, qui autem fortasse Balbinum adoptavit. Quod eum sodalem [[Salii|Saliorum]] fuisse satis constat, Balbinum ordine patricio esse natum verisimile est. [[Historia Augusta]] eum proconsulem Asiae et Africae et aliarum provinciarum fuisse, sed solum proconsulatus Asiae certus est. Bis erat consul, anno [[203]] et [[213]]. == Imperator == Postquam [[Gordianus II]], qui contra [[Maximinus Thrax|Maximinum Thracem]] consensu senatus imperium petiverat, in Africa a Capelliano, legato Numidiae, caesus est, patres Romae XX viros elegerunt, qui novum imperatorem contra Maximinum eligerent. XXviri Balbinum et [[Pupienus|Pupienum]] ex aequo destinaverunt, ut Italiam contra Maximinum defenderent. Tum primum duo Augusti aequales imperium adiministraverunt et ambo [[pontifex maximus|pontifices maximi]] fuerunt. Praeterea [[Gordianus III|Gordianum III]], nepotem Gordiani II, Caesarem sibi adiunxerunt et [[Gordianus I|Gordianum I]] et Gordianum II inter deos numerare decreverunt. Sic se esse successores horum imperatorum demonstraverunt. Mense Aprili [[238]] Maximinus imperator a militibus suis, qui bellum civile finire voluerunt, caesus est. Pupienus cum militibus utriusque factionis, cohortibus praetorianis, praesidiis Germanicis Romam reverti potuit, ubi senatus populusque eum magno gaudio salutaverunt. Sed nunc imperatores de primo loco iurgabant: Pupienus res a se in bello gestas demonstrabat, cum Balbinus originem suam saepenumero memoraret. Sed etiam consilia communia ceperunt: Ut Balbinus contra [[Gothi|Gothos]], sic Pupienus contra Persas bellum movere in animo habuit. == Mors == Balbino et Pupieno perniciei fuit, quod milites cohortium praetorianorum ius imperatoris eligendi sibi flagitabant neque imperatoribus a senatu electis oboedire volebant. Cum nonnulli praetoriani, qui in palatium imperatoris irrumperent, iussu Gallicani et Maecenatis senatorum caesi essent et Gallicanus nonnullos gladiatores contra praetorianos se armare iuberet, hi palatium invaserunt, Balbinum et Pupienum ceperunt, nudaverunt, variis modis vexaverunt denique, postquam audiverunt praesidia Germanica adesse, ut imperatores liberarent, eos necaverunt. [[Gordianus III]] nunc Augustus successit. == Fontes de vita et principatu Balbini == * [[Herodianus]], ''[[Ab excessu Divi Marci]]'' libri 7-8 * ''[[Historia Augusta]]'', "Maximus et Balbinus" ([http://penelope.uchicago.edu/Thayer/L/Roman/Texts/Historia_Augusta/Maximus_et_Balbinus*.html Textus]) == Nexus externi == {{Communia|Balbinus}} * [https://web.archive.org/web/20070805004616/http://www.roman-emperors.org/pupi.htm De Balbino] in "''De Imperatoribus Romanis''" (pagina [[Anglice]] scripta a Robin Mc Mahon) == Bibliographia == * Hartwin Brandt, ''Kommentar zur Historia Augusta''. Vol. 2 pars 5: Maximi et Balbini. Bonnae, 1996 * R. A. G. Carson, "The Coinage and Chronology of A.D. 238" in ''Centennial Publication of The American Numismatic Society'' (1958) p. 181 ff. * Xavier Loriot, "Les premieres années de la grande crise du IIIe siécle: de l'avènement de Maximin le Thrace (235) à la mort de Gordien III (244)" in ''Aufstieg und Niedergang der Römischen Welt'' vol. 2 pars 2 (1972) pp. 659-718 * P. W. Townshend, "The Revolution of A.D. 238: The Leaders and Their Aims" in ''Yale Classical Studies'' vol. 14 (1955) pp. 49-105 * C. E. van Sickle, "A Hypothetical Chronology for the Year of the Gordians" in ''Classical Philology'' vol. 22 (1927) {{Imperatores Romani}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Gaius Iulius Asper]] II et [[Gaius Iulius Camilius Asper]]| annus= 213 <br />cum<br />[[Caracalla|Imp. Caesare Marco Aurelio Severo Antonino Augusto]] IV| successores= [[Lucius Valerius Messalla]] et [[Gaius Octavius Appius Suetrius Sabinus]]}} [[Categoria:Imperatores Romani]] [[Categoria:Consules]] [[Categoria:Proconsules Asiae]] [[Categoria:Mortui 238]] [[Categoria:Necati]] [[Categoria:Nati saeculo 2]] [[Categoria:Discrimen Tertii Saeculi]] [[Categoria:Gens Caelia]] lvlauzr60j2mymzfwrj3owxyivmx5tw 0 33537 3977057 3711789 2026-08-04T07:44:39Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3977057 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Tremissis Avitus-RIC 2402.jpg|thumb|300px|[[Tremissis]] cum effigie Aviti]] {{videdis|Avitus}} '''Marcus Maecilius Flavius Eparchius Avitus,''' simpliciter '''Eparchius Avitus''' (natus circa annum [[400]] in [[Arvernia]]; mortuus anno [[457]]), fuit [[magister militum]] et [[imperator]] [[Imperium Romanum Occidentale|Imperii Romani parte ad occidentem solem vergenti]] ab anno [[455]] usque ad annum [[456]]. De Avito scripsit gener suus [[Sidonius Apollinaris]]. Filius fuit [[Ecdicius Avitus]] et nepos [[Alcimus Ecdicius Avitus]], [[sanctus]] (Sanctus Avitus) et [[episcopus]] [[Vienna]]e. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Avitus|Avitum}} * [https://web.archive.org/web/20000826215211/http://www.roman-emperors.org/avitus.htm De Avito] in "''De Imperatoribus Romanis''" (pagina [[Anglice]] scripta a Radulpho W. Mathisen) * [https://web.archive.org/web/20070826163557/http://home.casema.nl/marcelkuyper/sidonius_bestanden/sid_carmen_vii.html Carmen Sidonii Apollinaris] {{bio-stipula}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Valentinianus III|Imp. Caesar Flavius Placidus Valentinianus Augustus]] VIII et [[Anthemius (imperator)|Flavius Procopius Anthemius]]| annus= 456<br />cum<br />[[Flavius Varanes|Flavio Varane]] et [[Flavius Iohannes|Flavio Iohanne]]| successores=[[Flavius Constantinus]] et [[Flavius Rufus]]}} {{Imperatores Romani}} [[Categoria:Nati saeculo 4]] [[Categoria:Mortui 457]] [[Categoria:Imperatores Romani]] [[Categoria:Episcopi Placentini]] i57a16h6eagts1gb6df5ss6z378xe77 0 33542 3977000 3602589 2026-08-04T05:02:04Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3977000 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Tremissis Anthemius-RIC 2842.jpg|thumb|upright=1.2|[[Tremissis]] Anthemii]] '''Procopius Anthemius''' (natus circa [[420]]; supplicio affectus die [[11 Iulii]] [[472]]) fuit [[imperator]] [[Imperium Romanum Occidentale|imperii Romani parte ad occidentem solem vergenti]] a die [[12 Aprilis]] [[467]] usque ad [[mors|mortem]]. == Familia == Erat origine nobili, nam pater [[Marcianus]] [[magister militum]] et [[patricius]], inter maiores eius et [[Procopius]], usurpator anni [[365]] erat. Filiam [[Marcianus|Marciani]] imperatoris [[Marcia Euphemia|Marciam Euphemiam]] in [[matrimonium]] duxit, [[liberi]] fuerunt [[Flavius Procopius Anthemius]], Romulus, [[Flavius Marcianus]], et filia Alypia. == Vita privata == Magister eius [[Proclus]], Neoplatonicus [[Alexandria]]e fuit. Anno [[453]] ad usque [[454]] Anthemius comes [[Thracia]]e, deinde magister militum militavit ([[454]]–[[467]]). Anno [[455]] consulatus honore affectus est. Nisi post mortem [[Marcianus|Marciani]] [[Leo I]] imperator [[Imperium Romanum Orientale|Imperii Romani Orientalis]] electus esset, Anthemius eum magistratum inisset. Auspiciis Leonis I autem [[459]]-[[464]] feliciter contra [[Ostrogothi|Ostrogothos]] in [[Illyricum|Illyrico]] pugnavit, [[466]]/[[467]] etiam [[Hunni|Hunnos]] apud [[Serdica]]m vicit. == Imperator == Post mortem [[Libius Severus|Libii Severi]] imperatoris occidentalis plus quam annum nemo purpuram a Ricimerio magistro militum potente accepit, propterea quod Leo imperator Libium Severum non probaverat et idcirco Ricimerius cunctabatur. Sed denique Leo I Anthemium imperatorem occidentis imperii fecit. Imperator novus filiam suam Alypiam [[Ricimer|Ricimerio]] magistro militum uxorem dedit et multis militibus Constantinopoli profectus tandem Romam advenit, ubi a senatu, populo et Ricimerio comiter acceptus est. Statim bellum contra [[Vandali|Vandalos]] paravit, qui rege [[Geisericus|Geiserico]] saepenumero Italiam petebant. Sed duces Romani Ricimerius et Basiliscus saepe iurgaverunt et classis Romana anno [[468]] flammis deleta est. Etiam contra regem [[Euricus|Euricum]] [[Visigothi|Visigothorum]] Romani vincere non potuerunt, sed exercitus eorum [[470]] caesus est. Tum Anthemius Romae Ricimerium "barbarum" vocavit et filiam suam miseratus est, magister militum autem Mediolano Anthemio nomen "Graeci" dedit. Anno [[472]] autem Ricimerius cum militibus suis Romam venit et urbem tris menses oppugnabat. Tandem urbem expugnavit et Anthemium, qui in ecclesia se abdiderat, supplicio capitali affecit. {{NexInt}} * [[Gregorius Turonensis]], ''Historia Francorum'' * [[Iordanes]], ''[[De origine actibusque Getarum]]'' * [[Sidonius Apollinaris]], ''Epistulae'' == Nexus externi == {{Communia|Anthemius|Anthemium}} * [https://web.archive.org/web/20090707233013/http://www.roman-emperors.org/anthemiu.htm De Anthemio] in "''De Imperatoribus Romanis''" (pagina [[Anglice]] scripta a Radulpho W. Mathisen) {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Flavius Aetius (consul 454)|Flavius Aetius]] et [[Flavius Studius]]| annus= 455<br />cum<br />[[Valentinianus III|Imp. Caesare Flavio Placido Valentiniano Augusto]] VIII| successores=[[Flavius Iohannes]] et [[Flavius Varanes]]; ''(Romae)'' [[Avitus (imperator)|Imp. Caesar Flavius Eparchius Avitus Augustus]] }} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Flavius Illustrius Pusaeus]] et [[Flavius Ioannes (consul 467)|Flavius Ioannes]]| annus= 468<br />cum<br />'''sine collega'''| successores=[[Flavius Marcianus]] et [[Zeno (imperator)|Flavius Zeno]]}} {{Imperatores Romani}} [[Categoria:Milites Romani antiqui]] [[Categoria:Imperatores Romani]] [[Categoria:Morte damnati]] [[Categoria:Mortui 472]] [[Categoria:Nati saeculo 5]] dquq0t3fj6awzzfjlayxjlyxjiko01g 0 41306 3976867 3970445 2026-08-03T16:40:16Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3976867 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Serotonin-2D-skeletal.svg|thumb|Forma [[molecula]]e '''serotonini''']] [[Fasciculus:5-HT Neuron.svg|thumb|Serotonini biosynthesis, imminutio et effectus moleculares in rima synaptica]] '''Serotoninum''' seu '''5-hydroxytryptaminum''' ('''5-HT''') sive '''enteraminum''' est [[hormon]] et [[neurotransmissor]], accurate [[indolaminum]], quod cum [[dopaminum|dopamino]], [[noradrenalinum|noradrenalino]], et [[adrenalinum|adrenalino]] ad complexum [[aminum|monoaminorum]] pertinet. In [[corpus|corpore]] humano e multis [[Organum (corpus)|organis]] ([[iecur|iecore]], [[lien]]e, [[systema nervosum|systemate nervoso centrali]]) effunditur. == Biochemia == [[Fasciculus:Serotonin biosynthesis.svg|thumb|[[Synthesis biologica]]: '''Serotoninum''' ex [[hydroxylatio|hydroxylatione]] [[tryptophanum|tryptophani]], tum [[decarboxylatio|decarboxylatione]] [[5-hydroxytryptophanum|5-hydroxytryptophani]] fit [[reactio chemica|reactionibus chemicis]] duabus, quibus singula [[enzymum|enzyma]] attributa sunt. [[Denominatio internationalis communis]] (''INN'') 5,6,7,8-tetrahydrobiopterini [[sapropterinum]] est.]] === Synthesis biochemica === [[Synthesis biologica]] serotonini gradibus duobus accidit, primo [[hydroxylatio|hydroxylatione]] [[tryptophanum|tryptophani]] deinde [[decarboxylatio|decarboxylatione]] [[5-hydroxytryptophanum|5-hydroxytryptophani]]. ==== Tryptophani hydroxylasis (tryptophanum) ==== [[Tryptophanum]], [[acidum aminicum]], est substantia initialis. In [[enzymum|enzymi]] [[tryptophani hydroxylasis]]<ref>{{cite journal |authors=Boularand S, Darmon MC, Ganem Y, Launay JM, Mallet J |title=Complete coding sequence of human tryptophan hydroxylase |journal=Nucleic Acids Res |year1990 |month=iul |volume=18 |pages=4257 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC331198/ }}</ref> praesentia tryptophano grex hydroxidi (-OH, [[oxygenium]] cum [[hydrogenium|hydrogenio]]) additur. [[Enzymum]] [[tryptophani hydroxylasis]] ([[TPH 1]] et -solum in [[cerebrum|cerebro]]- [[TPH 2]]) cum [[cofactor (biochemia)|cofactore]] Fe⁺⁺ in communione cum [[sapropterinum|sapropterino]] et [[oxygenium|oxygenio]] (O₂) aliud [[acidum aminicum]] chemicum, quod [[5-hydroxytryptophanum]] nominatur, format. ==== Decarboxylasis acidorum aminicorum aromaticorum (5-hydroxytryptophanum) ==== [[5-hydroxytryptophanum]] tunc [[L-Aminoacidorum aromaticorum decarboxylasis|decarboxylasi acidorum aminicorum aromaticorum]] [[carbonii dioxidum]] (CO₂) reddit, ideo structura [[acidum aminicum|acidi aminici]] sua perdit. Substantia chemica nova est 5-hydroxytryptaminum, sive serotoninum. [[cofactor (biochemia)|Cofactor]] est vitaminum B₆ (''PLP'', [[pyridoxalum|pyridoxali]] 5'-[[phosphatum]]). == Syndroma serotonergicum == Saepe syndroma hoc effectus secundarius medicamentis quae systema serotonergicum attingunt. Symptomata sunt: * [[Febris]] * Symptomata generalia nervorum musculorumque (myocloni, tremor, rigiditas musculorum; [[capitis dolor]]) * Mala mentis (delirium) == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Depressio (psychiatria)]] * [[Nuclei raphes]] * [[Systema excitans reticulare ascendens]] == Nexus externus == * [https://web.archive.org/web/20070823103914/http://mrel.beckman.uiuc.edu/sweedler/serotonin.html De serotonini catabolismo] [[Categoria:Hormonta]] [[Categoria:Neurotransmissores]] nuqzygc18mfiuhxy0gq32212xj9w369 3976868 3976867 2026-08-03T16:42:04Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Nexus externus */ 3976868 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Serotonin-2D-skeletal.svg|thumb|Forma [[molecula]]e '''serotonini''']] [[Fasciculus:5-HT Neuron.svg|thumb|Serotonini biosynthesis, imminutio et effectus moleculares in rima synaptica]] '''Serotoninum''' seu '''5-hydroxytryptaminum''' ('''5-HT''') sive '''enteraminum''' est [[hormon]] et [[neurotransmissor]], accurate [[indolaminum]], quod cum [[dopaminum|dopamino]], [[noradrenalinum|noradrenalino]], et [[adrenalinum|adrenalino]] ad complexum [[aminum|monoaminorum]] pertinet. In [[corpus|corpore]] humano e multis [[Organum (corpus)|organis]] ([[iecur|iecore]], [[lien]]e, [[systema nervosum|systemate nervoso centrali]]) effunditur. == Biochemia == [[Fasciculus:Serotonin biosynthesis.svg|thumb|[[Synthesis biologica]]: '''Serotoninum''' ex [[hydroxylatio|hydroxylatione]] [[tryptophanum|tryptophani]], tum [[decarboxylatio|decarboxylatione]] [[5-hydroxytryptophanum|5-hydroxytryptophani]] fit [[reactio chemica|reactionibus chemicis]] duabus, quibus singula [[enzymum|enzyma]] attributa sunt. [[Denominatio internationalis communis]] (''INN'') 5,6,7,8-tetrahydrobiopterini [[sapropterinum]] est.]] === Synthesis biochemica === [[Synthesis biologica]] serotonini gradibus duobus accidit, primo [[hydroxylatio|hydroxylatione]] [[tryptophanum|tryptophani]] deinde [[decarboxylatio|decarboxylatione]] [[5-hydroxytryptophanum|5-hydroxytryptophani]]. ==== Tryptophani hydroxylasis (tryptophanum) ==== [[Tryptophanum]], [[acidum aminicum]], est substantia initialis. In [[enzymum|enzymi]] [[tryptophani hydroxylasis]]<ref>{{cite journal |authors=Boularand S, Darmon MC, Ganem Y, Launay JM, Mallet J |title=Complete coding sequence of human tryptophan hydroxylase |journal=Nucleic Acids Res |year1990 |month=iul |volume=18 |pages=4257 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC331198/ }}</ref> praesentia tryptophano grex hydroxidi (-OH, [[oxygenium]] cum [[hydrogenium|hydrogenio]]) additur. [[Enzymum]] [[tryptophani hydroxylasis]] ([[TPH 1]] et -solum in [[cerebrum|cerebro]]- [[TPH 2]]) cum [[cofactor (biochemia)|cofactore]] Fe⁺⁺ in communione cum [[sapropterinum|sapropterino]] et [[oxygenium|oxygenio]] (O₂) aliud [[acidum aminicum]] chemicum, quod [[5-hydroxytryptophanum]] nominatur, format. ==== Decarboxylasis acidorum aminicorum aromaticorum (5-hydroxytryptophanum) ==== [[5-hydroxytryptophanum]] tunc [[L-Aminoacidorum aromaticorum decarboxylasis|decarboxylasi acidorum aminicorum aromaticorum]] [[carbonii dioxidum]] (CO₂) reddit, ideo structura [[acidum aminicum|acidi aminici]] sua perdit. Substantia chemica nova est 5-hydroxytryptaminum, sive serotoninum. [[cofactor (biochemia)|Cofactor]] est vitaminum B₆ (''PLP'', [[pyridoxalum|pyridoxali]] 5'-[[phosphatum]]). == Syndroma serotonergicum == Saepe syndroma hoc effectus secundarius medicamentis quae systema serotonergicum attingunt. Symptomata sunt: * [[Febris]] * Symptomata generalia nervorum musculorumque (myocloni, tremor, rigiditas musculorum; [[capitis dolor]]) * Mala mentis (delirium) == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Depressio (psychiatria)]] * [[Nuclei raphes]] * [[Systema excitans reticulare ascendens]] == Nexus externus == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Serotonin serotoninum] spectant * [https://web.archive.org/web/20070823103914/http://mrel.beckman.uiuc.edu/sweedler/serotonin.html De serotonini catabolismo] [[Categoria:Hormonta]] [[Categoria:Neurotransmissores]] eo03zsdojs618lcxov09npxkrlhz69w 3976869 3976868 2026-08-03T16:43:38Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Tryptophani hydroxylasis (tryptophanum) */ 3976869 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Serotonin-2D-skeletal.svg|thumb|Forma [[molecula]]e '''serotonini''']] [[Fasciculus:5-HT Neuron.svg|thumb|Serotonini biosynthesis, imminutio et effectus moleculares in rima synaptica]] '''Serotoninum''' seu '''5-hydroxytryptaminum''' ('''5-HT''') sive '''enteraminum''' est [[hormon]] et [[neurotransmissor]], accurate [[indolaminum]], quod cum [[dopaminum|dopamino]], [[noradrenalinum|noradrenalino]], et [[adrenalinum|adrenalino]] ad complexum [[aminum|monoaminorum]] pertinet. In [[corpus|corpore]] humano e multis [[Organum (corpus)|organis]] ([[iecur|iecore]], [[lien]]e, [[systema nervosum|systemate nervoso centrali]]) effunditur. == Biochemia == [[Fasciculus:Serotonin biosynthesis.svg|thumb|[[Synthesis biologica]]: '''Serotoninum''' ex [[hydroxylatio|hydroxylatione]] [[tryptophanum|tryptophani]], tum [[decarboxylatio|decarboxylatione]] [[5-hydroxytryptophanum|5-hydroxytryptophani]] fit [[reactio chemica|reactionibus chemicis]] duabus, quibus singula [[enzymum|enzyma]] attributa sunt. [[Denominatio internationalis communis]] (''INN'') 5,6,7,8-tetrahydrobiopterini [[sapropterinum]] est.]] === Synthesis biochemica === [[Synthesis biologica]] serotonini gradibus duobus accidit, primo [[hydroxylatio|hydroxylatione]] [[tryptophanum|tryptophani]] deinde [[decarboxylatio|decarboxylatione]] [[5-hydroxytryptophanum|5-hydroxytryptophani]]. ==== Tryptophani hydroxylasis (tryptophanum) ==== [[Tryptophanum]], [[acidum aminicum]] essentiale, est substantia initialis. In [[enzymum|enzymi]] [[tryptophani hydroxylasis]]<ref>{{cite journal |authors=Boularand S, Darmon MC, Ganem Y, Launay JM, Mallet J |title=Complete coding sequence of human tryptophan hydroxylase |journal=Nucleic Acids Res |year1990 |month=iul |volume=18 |pages=4257 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC331198/ }}</ref> praesentia tryptophano grex hydroxidi (-OH, [[oxygenium]] cum [[hydrogenium|hydrogenio]]) additur. [[Enzymum]] [[tryptophani hydroxylasis]] ([[TPH 1]] et -solum in [[cerebrum|cerebro]]- [[TPH 2]]) cum [[cofactor (biochemia)|cofactore]] Fe⁺⁺ in communione cum [[sapropterinum|sapropterino]] et [[oxygenium|oxygenio]] (O₂) aliud [[acidum aminicum]] chemicum, quod [[5-hydroxytryptophanum]] nominatur, format. ==== Decarboxylasis acidorum aminicorum aromaticorum (5-hydroxytryptophanum) ==== [[5-hydroxytryptophanum]] tunc [[L-Aminoacidorum aromaticorum decarboxylasis|decarboxylasi acidorum aminicorum aromaticorum]] [[carbonii dioxidum]] (CO₂) reddit, ideo structura [[acidum aminicum|acidi aminici]] sua perdit. Substantia chemica nova est 5-hydroxytryptaminum, sive serotoninum. [[cofactor (biochemia)|Cofactor]] est vitaminum B₆ (''PLP'', [[pyridoxalum|pyridoxali]] 5'-[[phosphatum]]). == Syndroma serotonergicum == Saepe syndroma hoc effectus secundarius medicamentis quae systema serotonergicum attingunt. Symptomata sunt: * [[Febris]] * Symptomata generalia nervorum musculorumque (myocloni, tremor, rigiditas musculorum; [[capitis dolor]]) * Mala mentis (delirium) == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Depressio (psychiatria)]] * [[Nuclei raphes]] * [[Systema excitans reticulare ascendens]] == Nexus externus == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Serotonin serotoninum] spectant * [https://web.archive.org/web/20070823103914/http://mrel.beckman.uiuc.edu/sweedler/serotonin.html De serotonini catabolismo] [[Categoria:Hormonta]] [[Categoria:Neurotransmissores]] fl1gaml3efyx24x1rt4avpyl40ywtnp 3976870 3976869 2026-08-03T16:46:35Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Tryptophani hydroxylasis (tryptophanum) */ 3976870 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Serotonin-2D-skeletal.svg|thumb|Forma [[molecula]]e '''serotonini''']] [[Fasciculus:5-HT Neuron.svg|thumb|Serotonini biosynthesis, imminutio et effectus moleculares in rima synaptica]] '''Serotoninum''' seu '''5-hydroxytryptaminum''' ('''5-HT''') sive '''enteraminum''' est [[hormon]] et [[neurotransmissor]], accurate [[indolaminum]], quod cum [[dopaminum|dopamino]], [[noradrenalinum|noradrenalino]], et [[adrenalinum|adrenalino]] ad complexum [[aminum|monoaminorum]] pertinet. In [[corpus|corpore]] humano e multis [[Organum (corpus)|organis]] ([[iecur|iecore]], [[lien]]e, [[systema nervosum|systemate nervoso centrali]]) effunditur. == Biochemia == [[Fasciculus:Serotonin biosynthesis.svg|thumb|[[Synthesis biologica]]: '''Serotoninum''' ex [[hydroxylatio|hydroxylatione]] [[tryptophanum|tryptophani]], tum [[decarboxylatio|decarboxylatione]] [[5-hydroxytryptophanum|5-hydroxytryptophani]] fit [[reactio chemica|reactionibus chemicis]] duabus, quibus singula [[enzymum|enzyma]] attributa sunt. [[Denominatio internationalis communis]] (''INN'') 5,6,7,8-tetrahydrobiopterini [[sapropterinum]] est.]] === Synthesis biochemica === [[Synthesis biologica]] serotonini gradibus duobus accidit, primo [[hydroxylatio|hydroxylatione]] [[tryptophanum|tryptophani]] deinde [[decarboxylatio|decarboxylatione]] [[5-hydroxytryptophanum|5-hydroxytryptophani]]. ==== Tryptophani hydroxylasis (tryptophanum) ==== [[Tryptophanum]], [[acidum aminicum]] essentiale, est substantia initialis. In [[enzymum|enzymi]] [[tryptophani 5-hydroxylasis]]<ref>{{cite journal |authors=Boularand S, Darmon MC, Ganem Y, Launay JM, Mallet J |title=Complete coding sequence of human tryptophan hydroxylase |journal=Nucleic Acids Res |year1990 |month=iul |volume=18 |pages=4257 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC331198/ }}</ref> praesentia tryptophano grex [[hydroxidum]] (-OH, [[oxygenium]] cum [[hydrogenium|hydrogenio]]) in [[Carbonium|carbonio]] quinto additur. [[Enzymum]] [[tryptophani hydroxylasis]] ([[TPH 1]] et -solum in [[cerebrum|cerebro]]- [[TPH 2]]) cum [[cofactor (biochemia)|cofactore]] Fe⁺⁺ in communione cum [[sapropterinum|sapropterino]] et [[oxygenium|oxygenio]] (O₂) aliud [[acidum aminicum]] chemicum, quod [[5-hydroxytryptophanum]] nominatur, format. ==== Decarboxylasis acidorum aminicorum aromaticorum (5-hydroxytryptophanum) ==== [[5-hydroxytryptophanum]] tunc [[L-Aminoacidorum aromaticorum decarboxylasis|decarboxylasi acidorum aminicorum aromaticorum]] [[carbonii dioxidum]] (CO₂) reddit, ideo structura [[acidum aminicum|acidi aminici]] sua perdit. Substantia chemica nova est 5-hydroxytryptaminum, sive serotoninum. [[cofactor (biochemia)|Cofactor]] est vitaminum B₆ (''PLP'', [[pyridoxalum|pyridoxali]] 5'-[[phosphatum]]). == Syndroma serotonergicum == Saepe syndroma hoc effectus secundarius medicamentis quae systema serotonergicum attingunt. Symptomata sunt: * [[Febris]] * Symptomata generalia nervorum musculorumque (myocloni, tremor, rigiditas musculorum; [[capitis dolor]]) * Mala mentis (delirium) == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Depressio (psychiatria)]] * [[Nuclei raphes]] * [[Systema excitans reticulare ascendens]] == Nexus externus == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Serotonin serotoninum] spectant * [https://web.archive.org/web/20070823103914/http://mrel.beckman.uiuc.edu/sweedler/serotonin.html De serotonini catabolismo] [[Categoria:Hormonta]] [[Categoria:Neurotransmissores]] 6bz41dur91snozvrqtercdv21j66c17 3976873 3976870 2026-08-03T16:49:16Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Decarboxylasis acidorum aminicorum aromaticorum (5-hydroxytryptophanum) */ 3976873 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Serotonin-2D-skeletal.svg|thumb|Forma [[molecula]]e '''serotonini''']] [[Fasciculus:5-HT Neuron.svg|thumb|Serotonini biosynthesis, imminutio et effectus moleculares in rima synaptica]] '''Serotoninum''' seu '''5-hydroxytryptaminum''' ('''5-HT''') sive '''enteraminum''' est [[hormon]] et [[neurotransmissor]], accurate [[indolaminum]], quod cum [[dopaminum|dopamino]], [[noradrenalinum|noradrenalino]], et [[adrenalinum|adrenalino]] ad complexum [[aminum|monoaminorum]] pertinet. In [[corpus|corpore]] humano e multis [[Organum (corpus)|organis]] ([[iecur|iecore]], [[lien]]e, [[systema nervosum|systemate nervoso centrali]]) effunditur. == Biochemia == [[Fasciculus:Serotonin biosynthesis.svg|thumb|[[Synthesis biologica]]: '''Serotoninum''' ex [[hydroxylatio|hydroxylatione]] [[tryptophanum|tryptophani]], tum [[decarboxylatio|decarboxylatione]] [[5-hydroxytryptophanum|5-hydroxytryptophani]] fit [[reactio chemica|reactionibus chemicis]] duabus, quibus singula [[enzymum|enzyma]] attributa sunt. [[Denominatio internationalis communis]] (''INN'') 5,6,7,8-tetrahydrobiopterini [[sapropterinum]] est.]] === Synthesis biochemica === [[Synthesis biologica]] serotonini gradibus duobus accidit, primo [[hydroxylatio|hydroxylatione]] [[tryptophanum|tryptophani]] deinde [[decarboxylatio|decarboxylatione]] [[5-hydroxytryptophanum|5-hydroxytryptophani]]. ==== Tryptophani hydroxylasis (tryptophanum) ==== [[Tryptophanum]], [[acidum aminicum]] essentiale, est substantia initialis. In [[enzymum|enzymi]] [[tryptophani 5-hydroxylasis]]<ref>{{cite journal |authors=Boularand S, Darmon MC, Ganem Y, Launay JM, Mallet J |title=Complete coding sequence of human tryptophan hydroxylase |journal=Nucleic Acids Res |year1990 |month=iul |volume=18 |pages=4257 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC331198/ }}</ref> praesentia tryptophano grex [[hydroxidum]] (-OH, [[oxygenium]] cum [[hydrogenium|hydrogenio]]) in [[Carbonium|carbonio]] quinto additur. [[Enzymum]] [[tryptophani hydroxylasis]] ([[TPH 1]] et -solum in [[cerebrum|cerebro]]- [[TPH 2]]) cum [[cofactor (biochemia)|cofactore]] Fe⁺⁺ in communione cum [[sapropterinum|sapropterino]] et [[oxygenium|oxygenio]] (O₂) aliud [[acidum aminicum]] chemicum, quod [[5-hydroxytryptophanum]] nominatur, format. ==== Decarboxylasis acidorum aminicorum aromaticorum (5-hydroxytryptophanum) ==== [[5-hydroxytryptophanum]] tunc [[L-Aminoacidorum aromaticorum decarboxylasis|decarboxylasi acidorum aminicorum aromaticorum]] [[carbonii dioxidum]] (CO₂) reddit, ideo proprietates [[acidum aminicum|acidi aminici]] perdit. Substantia chemica nova est 5-hydroxytryptaminum, sive serotoninum. [[cofactor (biochemia)|Cofactor]] est vitaminum B₆ (''PLP'', [[pyridoxalum|pyridoxali]] 5'-[[phosphatum]]). == Syndroma serotonergicum == Saepe syndroma hoc effectus secundarius medicamentis quae systema serotonergicum attingunt. Symptomata sunt: * [[Febris]] * Symptomata generalia nervorum musculorumque (myocloni, tremor, rigiditas musculorum; [[capitis dolor]]) * Mala mentis (delirium) == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Depressio (psychiatria)]] * [[Nuclei raphes]] * [[Systema excitans reticulare ascendens]] == Nexus externus == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Serotonin serotoninum] spectant * [https://web.archive.org/web/20070823103914/http://mrel.beckman.uiuc.edu/sweedler/serotonin.html De serotonini catabolismo] [[Categoria:Hormonta]] [[Categoria:Neurotransmissores]] n837ophfa1j57v4kvc6tvc3yndhvhgv 3976874 3976873 2026-08-03T16:50:27Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Decarboxylasis acidorum aminicorum aromaticorum (5-hydroxytryptophanum) */ 3976874 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Serotonin-2D-skeletal.svg|thumb|Forma [[molecula]]e '''serotonini''']] [[Fasciculus:5-HT Neuron.svg|thumb|Serotonini biosynthesis, imminutio et effectus moleculares in rima synaptica]] '''Serotoninum''' seu '''5-hydroxytryptaminum''' ('''5-HT''') sive '''enteraminum''' est [[hormon]] et [[neurotransmissor]], accurate [[indolaminum]], quod cum [[dopaminum|dopamino]], [[noradrenalinum|noradrenalino]], et [[adrenalinum|adrenalino]] ad complexum [[aminum|monoaminorum]] pertinet. In [[corpus|corpore]] humano e multis [[Organum (corpus)|organis]] ([[iecur|iecore]], [[lien]]e, [[systema nervosum|systemate nervoso centrali]]) effunditur. == Biochemia == [[Fasciculus:Serotonin biosynthesis.svg|thumb|[[Synthesis biologica]]: '''Serotoninum''' ex [[hydroxylatio|hydroxylatione]] [[tryptophanum|tryptophani]], tum [[decarboxylatio|decarboxylatione]] [[5-hydroxytryptophanum|5-hydroxytryptophani]] fit [[reactio chemica|reactionibus chemicis]] duabus, quibus singula [[enzymum|enzyma]] attributa sunt. [[Denominatio internationalis communis]] (''INN'') 5,6,7,8-tetrahydrobiopterini [[sapropterinum]] est.]] === Synthesis biochemica === [[Synthesis biologica]] serotonini gradibus duobus accidit, primo [[hydroxylatio|hydroxylatione]] [[tryptophanum|tryptophani]] deinde [[decarboxylatio|decarboxylatione]] [[5-hydroxytryptophanum|5-hydroxytryptophani]]. ==== Tryptophani hydroxylasis (tryptophanum) ==== [[Tryptophanum]], [[acidum aminicum]] essentiale, est substantia initialis. In [[enzymum|enzymi]] [[tryptophani 5-hydroxylasis]]<ref>{{cite journal |authors=Boularand S, Darmon MC, Ganem Y, Launay JM, Mallet J |title=Complete coding sequence of human tryptophan hydroxylase |journal=Nucleic Acids Res |year1990 |month=iul |volume=18 |pages=4257 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC331198/ }}</ref> praesentia tryptophano grex [[hydroxidum]] (-OH, [[oxygenium]] cum [[hydrogenium|hydrogenio]]) in [[Carbonium|carbonio]] quinto additur. [[Enzymum]] [[tryptophani hydroxylasis]] ([[TPH 1]] et -solum in [[cerebrum|cerebro]]- [[TPH 2]]) cum [[cofactor (biochemia)|cofactore]] Fe⁺⁺ in communione cum [[sapropterinum|sapropterino]] et [[oxygenium|oxygenio]] (O₂) aliud [[acidum aminicum]] chemicum, quod [[5-hydroxytryptophanum]] nominatur, format. ==== Decarboxylasis acidorum aminicorum aromaticorum (5-hydroxytryptophanum) ==== [[5-hydroxytryptophanum]] tunc [[L-Aminoacidorum aromaticorum decarboxylasis|decarboxylasi acidorum aminicorum aromaticorum]] [[carbonii dioxidum]] (CO₂) amittit, ideo proprietates [[acidum aminicum|acidi aminici]] perdit. Substantia chemica nova est 5-hydroxytryptaminum, sive serotoninum. [[cofactor (biochemia)|Cofactor]] est vitaminum B₆ (''PLP'', [[pyridoxalum|pyridoxali]] 5'-[[phosphatum]]). == Syndroma serotonergicum == Saepe syndroma hoc effectus secundarius medicamentis quae systema serotonergicum attingunt. Symptomata sunt: * [[Febris]] * Symptomata generalia nervorum musculorumque (myocloni, tremor, rigiditas musculorum; [[capitis dolor]]) * Mala mentis (delirium) == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Depressio (psychiatria)]] * [[Nuclei raphes]] * [[Systema excitans reticulare ascendens]] == Nexus externus == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Serotonin serotoninum] spectant * [https://web.archive.org/web/20070823103914/http://mrel.beckman.uiuc.edu/sweedler/serotonin.html De serotonini catabolismo] [[Categoria:Hormonta]] [[Categoria:Neurotransmissores]] sm0iv4k28pskcphdwyc6lzoroo3bfqj 3976883 3976874 2026-08-03T17:03:55Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Synthesis biochemica */ 3976883 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Serotonin-2D-skeletal.svg|thumb|Forma [[molecula]]e '''serotonini''']] [[Fasciculus:5-HT Neuron.svg|thumb|Serotonini biosynthesis, imminutio et effectus moleculares in rima synaptica]] '''Serotoninum''' seu '''5-hydroxytryptaminum''' ('''5-HT''') sive '''enteraminum''' est [[hormon]] et [[neurotransmissor]], accurate [[indolaminum]], quod cum [[dopaminum|dopamino]], [[noradrenalinum|noradrenalino]], et [[adrenalinum|adrenalino]] ad complexum [[aminum|monoaminorum]] pertinet. In [[corpus|corpore]] humano e multis [[Organum (corpus)|organis]] ([[iecur|iecore]], [[lien]]e, [[systema nervosum|systemate nervoso centrali]]) effunditur. == Biochemia == [[Fasciculus:Serotonin biosynthesis.svg|thumb|[[Synthesis biologica]]: '''Serotoninum''' ex [[hydroxylatio|hydroxylatione]] [[tryptophanum|tryptophani]], tum [[decarboxylatio|decarboxylatione]] [[5-hydroxytryptophanum|5-hydroxytryptophani]] fit [[reactio chemica|reactionibus chemicis]] duabus, quibus singula [[enzymum|enzyma]] attributa sunt. [[Denominatio internationalis communis]] (''INN'') 5,6,7,8-tetrahydrobiopterini [[sapropterinum]] est.]] === Synthesis biochemica === [[Synthesis biologica]] serotonini gradibus duobus accidit, primo [[hydroxylatio|hydroxylatione]] [[tryptophanum|tryptophani]] deinde [[decarboxylatio|decarboxylatione]] [[5-hydroxytryptophanum|5-hydroxytryptophani]]. ==== Tryptophani hydroxylasis (tryptophanum) ==== [[Tryptophanum]], [[acidum aminicum]] essentiale, est substantia initialis. In [[enzymum|enzymi]] [[tryptophani 5-hydroxylasis]]<ref>{{cite journal |authors=Boularand S, Darmon MC, Ganem Y, Launay JM, Mallet J |title=Complete coding sequence of human tryptophan hydroxylase |journal=Nucleic Acids Res |year1990 |month=iul |volume=18 |pages=4257 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC331198/ }}</ref> praesentia tryptophano grex [[hydroxidum]] (-OH, [[oxygenium]] cum [[hydrogenium|hydrogenio]]) in [[Carbonium|carbonio]] quinto additur. [[Enzymum]] [[tryptophani hydroxylasis]] ([[TPH 1]] et -solum in [[cerebrum|cerebro]]- [[TPH 2]]) cum [[cofactor (biochemia)|cofactore]] Fe⁺⁺ in communione cum [[sapropterinum|sapropterino]] et [[oxygenium|oxygenio]] (O₂) aliud [[acidum aminicum]] chemicum, quod [[5-hydroxytryptophanum]] nominatur, format. ==== Decarboxylasis acidorum aminicorum aromaticorum (5-hydroxytryptophanum) ==== [[5-hydroxytryptophanum]] tunc [[L-Aminoacidorum aromaticorum decarboxylasis|decarboxylasi acidorum aminicorum aromaticorum]] [[carbonii dioxidum]] (CO₂) amittit, ideo proprietates [[acidum aminicum|acidi aminici]] perdit. Substantia chemica nova est 5-hydroxytryptaminum, sive serotoninum. [[cofactor (biochemia)|Cofactor]] est vitaminum B₆ (''PLP'', [[pyridoxalum|pyridoxali]] 5'-[[phosphatum]]). == De neurotransmissore == Neura serotoninergica in ponte cerebri in [[Nuclei raphes|nucleis raphes]] inveniuntur unde axones [[Telencephalon|tenlencephalon]] et [[diencephalon]] versus proiciunt qui somnum et vigilantiam imprimis moderantur. Multa medicamenta quae [[Depressio (animus)|depressionem]] aut [[Anxietas|anxietatem]] impugnant vias sertoninergicas adficiunt. == Syndroma serotonergicum == Saepe syndroma hoc effectus secundarius medicamentis quae systema serotonergicum attingunt. Symptomata sunt: * [[Febris]] * Symptomata generalia nervorum musculorumque (myocloni, tremor, rigiditas musculorum; [[capitis dolor]]) * Mala mentis (delirium) == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Depressio (psychiatria)]] * [[Nuclei raphes]] * [[Systema excitans reticulare ascendens]] == Nexus externus == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Serotonin serotoninum] spectant * [https://web.archive.org/web/20070823103914/http://mrel.beckman.uiuc.edu/sweedler/serotonin.html De serotonini catabolismo] [[Categoria:Hormonta]] [[Categoria:Neurotransmissores]] 55ss57tgdjaqvkzus8bzm5fehl6uxvc 3976886 3976883 2026-08-03T17:12:15Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3976886 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Serotonin-2D-skeletal.svg|thumb|Forma [[molecula]]e '''serotonini''']] [[Fasciculus:5-HT Neuron.svg|thumb|Serotonini biosynthesis, imminutio et effectus moleculares in rima synaptica]] '''Serotoninum''' seu '''5-hydroxytryptaminum''' ('''5-HT''') sive '''enteraminum''' est [[hormon]] et [[neurotransmissor]], accurate [[indolaminum]], quod cum [[dopaminum|dopamino]], [[noradrenalinum|noradrenalino]], et [[adrenalinum|adrenalino]] ad complexum [[aminum|monoaminorum]] pertinet. In [[corpus|corpore]] humano e multis [[Organum (corpus)|organis]] ([[iecur|iecore]], [[lien]]e, [[systema nervosum|systemate nervoso centrali]]) effunditur. Ita appellata est quia in [[Serum (sanguis)|sero]] olim credebatur tonum (Graece τόνος) [[Vas sanguineum|vasorum sanguineorum]] augere. == Biochemia == [[Fasciculus:Serotonin biosynthesis.svg|thumb|[[Synthesis biologica]]: '''Serotoninum''' ex [[hydroxylatio|hydroxylatione]] [[tryptophanum|tryptophani]], tum [[decarboxylatio|decarboxylatione]] [[5-hydroxytryptophanum|5-hydroxytryptophani]] fit [[reactio chemica|reactionibus chemicis]] duabus, quibus singula [[enzymum|enzyma]] attributa sunt. [[Denominatio internationalis communis]] (''INN'') 5,6,7,8-tetrahydrobiopterini [[sapropterinum]] est.]] === Synthesis biochemica === [[Synthesis biologica]] serotonini gradibus duobus accidit, primo [[hydroxylatio|hydroxylatione]] [[tryptophanum|tryptophani]] deinde [[decarboxylatio|decarboxylatione]] [[5-hydroxytryptophanum|5-hydroxytryptophani]]. ==== Tryptophani hydroxylasis (tryptophanum) ==== [[Tryptophanum]], [[acidum aminicum]] essentiale, est substantia initialis. In [[enzymum|enzymi]] [[tryptophani 5-hydroxylasis]]<ref>{{cite journal |authors=Boularand S, Darmon MC, Ganem Y, Launay JM, Mallet J |title=Complete coding sequence of human tryptophan hydroxylase |journal=Nucleic Acids Res |year1990 |month=iul |volume=18 |pages=4257 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC331198/ }}</ref> praesentia tryptophano grex [[hydroxidum]] (-OH, [[oxygenium]] cum [[hydrogenium|hydrogenio]]) in [[Carbonium|carbonio]] quinto additur. [[Enzymum]] [[tryptophani hydroxylasis]] ([[TPH 1]] et -solum in [[cerebrum|cerebro]]- [[TPH 2]]) cum [[cofactor (biochemia)|cofactore]] Fe⁺⁺ in communione cum [[sapropterinum|sapropterino]] et [[oxygenium|oxygenio]] (O₂) aliud [[acidum aminicum]] chemicum, quod [[5-hydroxytryptophanum]] nominatur, format. ==== Decarboxylasis acidorum aminicorum aromaticorum (5-hydroxytryptophanum) ==== [[5-hydroxytryptophanum]] tunc [[L-Aminoacidorum aromaticorum decarboxylasis|decarboxylasi acidorum aminicorum aromaticorum]] [[carbonii dioxidum]] (CO₂) amittit, ideo proprietates [[acidum aminicum|acidi aminici]] perdit. Substantia chemica nova est 5-hydroxytryptaminum, sive serotoninum. [[cofactor (biochemia)|Cofactor]] est vitaminum B₆ (''PLP'', [[pyridoxalum|pyridoxali]] 5'-[[phosphatum]]). == De neurotransmissore == Neura serotoninergica in ponte cerebri in [[Nuclei raphes|nucleis raphes]] inveniuntur unde axones [[Telencephalon|tenlencephalon]] et [[diencephalon]] versus proiciunt qui somnum et vigilantiam imprimis moderantur. Multa medicamenta quae [[Depressio (animus)|depressionem]] aut [[Anxietas|anxietatem]] impugnant vias sertoninergicas adficiunt. == Syndroma serotonergicum == Saepe syndroma hoc effectus secundarius medicamentis quae systema serotonergicum attingunt. Symptomata sunt: * [[Febris]] * Symptomata generalia nervorum musculorumque (myocloni, tremor, rigiditas musculorum; [[capitis dolor]]) * Mala mentis (delirium) == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Depressio (psychiatria)]] * [[Nuclei raphes]] * [[Systema excitans reticulare ascendens]] == Nexus externus == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Serotonin serotoninum] spectant * [https://web.archive.org/web/20070823103914/http://mrel.beckman.uiuc.edu/sweedler/serotonin.html De serotonini catabolismo] [[Categoria:Hormonta]] [[Categoria:Neurotransmissores]] e5vh6rkcna225m2na2viba4ecylatf0 3976887 3976886 2026-08-03T17:16:36Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De neurotransmissore */ 3976887 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Serotonin-2D-skeletal.svg|thumb|Forma [[molecula]]e '''serotonini''']] [[Fasciculus:5-HT Neuron.svg|thumb|Serotonini biosynthesis, imminutio et effectus moleculares in rima synaptica]] '''Serotoninum''' seu '''5-hydroxytryptaminum''' ('''5-HT''') sive '''enteraminum''' est [[hormon]] et [[neurotransmissor]], accurate [[indolaminum]], quod cum [[dopaminum|dopamino]], [[noradrenalinum|noradrenalino]], et [[adrenalinum|adrenalino]] ad complexum [[aminum|monoaminorum]] pertinet. In [[corpus|corpore]] humano e multis [[Organum (corpus)|organis]] ([[iecur|iecore]], [[lien]]e, [[systema nervosum|systemate nervoso centrali]]) effunditur. Ita appellata est quia in [[Serum (sanguis)|sero]] olim credebatur tonum (Graece τόνος) [[Vas sanguineum|vasorum sanguineorum]] augere. == Biochemia == [[Fasciculus:Serotonin biosynthesis.svg|thumb|[[Synthesis biologica]]: '''Serotoninum''' ex [[hydroxylatio|hydroxylatione]] [[tryptophanum|tryptophani]], tum [[decarboxylatio|decarboxylatione]] [[5-hydroxytryptophanum|5-hydroxytryptophani]] fit [[reactio chemica|reactionibus chemicis]] duabus, quibus singula [[enzymum|enzyma]] attributa sunt. [[Denominatio internationalis communis]] (''INN'') 5,6,7,8-tetrahydrobiopterini [[sapropterinum]] est.]] === Synthesis biochemica === [[Synthesis biologica]] serotonini gradibus duobus accidit, primo [[hydroxylatio|hydroxylatione]] [[tryptophanum|tryptophani]] deinde [[decarboxylatio|decarboxylatione]] [[5-hydroxytryptophanum|5-hydroxytryptophani]]. ==== Tryptophani hydroxylasis (tryptophanum) ==== [[Tryptophanum]], [[acidum aminicum]] essentiale, est substantia initialis. In [[enzymum|enzymi]] [[tryptophani 5-hydroxylasis]]<ref>{{cite journal |authors=Boularand S, Darmon MC, Ganem Y, Launay JM, Mallet J |title=Complete coding sequence of human tryptophan hydroxylase |journal=Nucleic Acids Res |year1990 |month=iul |volume=18 |pages=4257 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC331198/ }}</ref> praesentia tryptophano grex [[hydroxidum]] (-OH, [[oxygenium]] cum [[hydrogenium|hydrogenio]]) in [[Carbonium|carbonio]] quinto additur. [[Enzymum]] [[tryptophani hydroxylasis]] ([[TPH 1]] et -solum in [[cerebrum|cerebro]]- [[TPH 2]]) cum [[cofactor (biochemia)|cofactore]] Fe⁺⁺ in communione cum [[sapropterinum|sapropterino]] et [[oxygenium|oxygenio]] (O₂) aliud [[acidum aminicum]] chemicum, quod [[5-hydroxytryptophanum]] nominatur, format. ==== Decarboxylasis acidorum aminicorum aromaticorum (5-hydroxytryptophanum) ==== [[5-hydroxytryptophanum]] tunc [[L-Aminoacidorum aromaticorum decarboxylasis|decarboxylasi acidorum aminicorum aromaticorum]] [[carbonii dioxidum]] (CO₂) amittit, ideo proprietates [[acidum aminicum|acidi aminici]] perdit. Substantia chemica nova est 5-hydroxytryptaminum, sive serotoninum. [[cofactor (biochemia)|Cofactor]] est vitaminum B₆ (''PLP'', [[pyridoxalum|pyridoxali]] 5'-[[phosphatum]]). == De neurotransmissore == Neura serotoninergica in ponte cerebri in [[Nuclei raphes|nucleis raphes]] inveniuntur unde axones [[Telencephalon|tenlencephalon]] et [[diencephalon]] versus proiciunt qui somnum et vigilantiam imprimis moderantur. Multa medicamenta quae [[Depressio (animus)|depressionem]] aut [[Anxietas|anxietatem]] impugnant vias sertoninergicas adficiunt. Postquam enzymatice elaboratum est serotoninum in [[Vesicula synaptica|vesiculas synapticas]] per transportatores VMAT ('''V'''esicularis '''M'''ono'''A'''mini '''T'''ransportator) cumulatur. == Syndroma serotonergicum == Saepe syndroma hoc effectus secundarius medicamentis quae systema serotonergicum attingunt. Symptomata sunt: * [[Febris]] * Symptomata generalia nervorum musculorumque (myocloni, tremor, rigiditas musculorum; [[capitis dolor]]) * Mala mentis (delirium) == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Depressio (psychiatria)]] * [[Nuclei raphes]] * [[Systema excitans reticulare ascendens]] == Nexus externus == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Serotonin serotoninum] spectant * [https://web.archive.org/web/20070823103914/http://mrel.beckman.uiuc.edu/sweedler/serotonin.html De serotonini catabolismo] [[Categoria:Hormonta]] [[Categoria:Neurotransmissores]] 04b8nczhw8o5mx6u5hl8gpv94ebtnr5 3976888 3976887 2026-08-03T17:23:51Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De neurotransmissore */ 3976888 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Serotonin-2D-skeletal.svg|thumb|Forma [[molecula]]e '''serotonini''']] [[Fasciculus:5-HT Neuron.svg|thumb|Serotonini biosynthesis, imminutio et effectus moleculares in rima synaptica]] '''Serotoninum''' seu '''5-hydroxytryptaminum''' ('''5-HT''') sive '''enteraminum''' est [[hormon]] et [[neurotransmissor]], accurate [[indolaminum]], quod cum [[dopaminum|dopamino]], [[noradrenalinum|noradrenalino]], et [[adrenalinum|adrenalino]] ad complexum [[aminum|monoaminorum]] pertinet. In [[corpus|corpore]] humano e multis [[Organum (corpus)|organis]] ([[iecur|iecore]], [[lien]]e, [[systema nervosum|systemate nervoso centrali]]) effunditur. Ita appellata est quia in [[Serum (sanguis)|sero]] olim credebatur tonum (Graece τόνος) [[Vas sanguineum|vasorum sanguineorum]] augere. == Biochemia == [[Fasciculus:Serotonin biosynthesis.svg|thumb|[[Synthesis biologica]]: '''Serotoninum''' ex [[hydroxylatio|hydroxylatione]] [[tryptophanum|tryptophani]], tum [[decarboxylatio|decarboxylatione]] [[5-hydroxytryptophanum|5-hydroxytryptophani]] fit [[reactio chemica|reactionibus chemicis]] duabus, quibus singula [[enzymum|enzyma]] attributa sunt. [[Denominatio internationalis communis]] (''INN'') 5,6,7,8-tetrahydrobiopterini [[sapropterinum]] est.]] === Synthesis biochemica === [[Synthesis biologica]] serotonini gradibus duobus accidit, primo [[hydroxylatio|hydroxylatione]] [[tryptophanum|tryptophani]] deinde [[decarboxylatio|decarboxylatione]] [[5-hydroxytryptophanum|5-hydroxytryptophani]]. ==== Tryptophani hydroxylasis (tryptophanum) ==== [[Tryptophanum]], [[acidum aminicum]] essentiale, est substantia initialis. In [[enzymum|enzymi]] [[tryptophani 5-hydroxylasis]]<ref>{{cite journal |authors=Boularand S, Darmon MC, Ganem Y, Launay JM, Mallet J |title=Complete coding sequence of human tryptophan hydroxylase |journal=Nucleic Acids Res |year1990 |month=iul |volume=18 |pages=4257 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC331198/ }}</ref> praesentia tryptophano grex [[hydroxidum]] (-OH, [[oxygenium]] cum [[hydrogenium|hydrogenio]]) in [[Carbonium|carbonio]] quinto additur. [[Enzymum]] [[tryptophani hydroxylasis]] ([[TPH 1]] et -solum in [[cerebrum|cerebro]]- [[TPH 2]]) cum [[cofactor (biochemia)|cofactore]] Fe⁺⁺ in communione cum [[sapropterinum|sapropterino]] et [[oxygenium|oxygenio]] (O₂) aliud [[acidum aminicum]] chemicum, quod [[5-hydroxytryptophanum]] nominatur, format. ==== Decarboxylasis acidorum aminicorum aromaticorum (5-hydroxytryptophanum) ==== [[5-hydroxytryptophanum]] tunc [[L-Aminoacidorum aromaticorum decarboxylasis|decarboxylasi acidorum aminicorum aromaticorum]] [[carbonii dioxidum]] (CO₂) amittit, ideo proprietates [[acidum aminicum|acidi aminici]] perdit. Substantia chemica nova est 5-hydroxytryptaminum, sive serotoninum. [[cofactor (biochemia)|Cofactor]] est vitaminum B₆ (''PLP'', [[pyridoxalum|pyridoxali]] 5'-[[phosphatum]]). == De neurotransmissore == Neura serotoninergica in ponte cerebri in [[Nuclei raphes|nucleis raphes]] inveniuntur unde axones [[Telencephalon|tenlencephalon]] et [[diencephalon]] versus proiciunt qui somnum et vigilantiam imprimis moderantur. Multa medicamenta quae [[Depressio (animus)|depressionem]] aut [[Anxietas|anxietatem]] impugnant vias sertoninergicas adficiunt. Postquam enzymatice elaboratum est serotoninum in [[Vesicula synaptica|vesiculas synapticas]] per transportatores VMAT ('''V'''esicularis '''M'''ono'''A'''mini '''T'''ransportator) cumulatur. E rima synaptica per [[Transportator serotonini|transportatores serotonini proprios]] (SERT) in membrana cellulae praesynapticae insitos celeriter reciperatur. Multa [[Antidepressivum|antidepressiva]] sunt inhibitores illorum transportatorum. Simul degradatio fit per enzymum MAO ('''M'''ono'''A'''mini '''O'''xidasis). == Syndroma serotonergicum == Saepe syndroma hoc effectus secundarius medicamentis quae systema serotonergicum attingunt. Symptomata sunt: * [[Febris]] * Symptomata generalia nervorum musculorumque (myocloni, tremor, rigiditas musculorum; [[capitis dolor]]) * Mala mentis (delirium) == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Depressio (psychiatria)]] * [[Nuclei raphes]] * [[Systema excitans reticulare ascendens]] == Nexus externus == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Serotonin serotoninum] spectant * [https://web.archive.org/web/20070823103914/http://mrel.beckman.uiuc.edu/sweedler/serotonin.html De serotonini catabolismo] [[Categoria:Hormonta]] [[Categoria:Neurotransmissores]] syqu90b50n97hn3q0eqdpazlldry2x5 3976889 3976888 2026-08-03T17:28:13Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Syndroma serotonergicum */ 3976889 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Serotonin-2D-skeletal.svg|thumb|Forma [[molecula]]e '''serotonini''']] [[Fasciculus:5-HT Neuron.svg|thumb|Serotonini biosynthesis, imminutio et effectus moleculares in rima synaptica]] '''Serotoninum''' seu '''5-hydroxytryptaminum''' ('''5-HT''') sive '''enteraminum''' est [[hormon]] et [[neurotransmissor]], accurate [[indolaminum]], quod cum [[dopaminum|dopamino]], [[noradrenalinum|noradrenalino]], et [[adrenalinum|adrenalino]] ad complexum [[aminum|monoaminorum]] pertinet. In [[corpus|corpore]] humano e multis [[Organum (corpus)|organis]] ([[iecur|iecore]], [[lien]]e, [[systema nervosum|systemate nervoso centrali]]) effunditur. Ita appellata est quia in [[Serum (sanguis)|sero]] olim credebatur tonum (Graece τόνος) [[Vas sanguineum|vasorum sanguineorum]] augere. == Biochemia == [[Fasciculus:Serotonin biosynthesis.svg|thumb|[[Synthesis biologica]]: '''Serotoninum''' ex [[hydroxylatio|hydroxylatione]] [[tryptophanum|tryptophani]], tum [[decarboxylatio|decarboxylatione]] [[5-hydroxytryptophanum|5-hydroxytryptophani]] fit [[reactio chemica|reactionibus chemicis]] duabus, quibus singula [[enzymum|enzyma]] attributa sunt. [[Denominatio internationalis communis]] (''INN'') 5,6,7,8-tetrahydrobiopterini [[sapropterinum]] est.]] === Synthesis biochemica === [[Synthesis biologica]] serotonini gradibus duobus accidit, primo [[hydroxylatio|hydroxylatione]] [[tryptophanum|tryptophani]] deinde [[decarboxylatio|decarboxylatione]] [[5-hydroxytryptophanum|5-hydroxytryptophani]]. ==== Tryptophani hydroxylasis (tryptophanum) ==== [[Tryptophanum]], [[acidum aminicum]] essentiale, est substantia initialis. In [[enzymum|enzymi]] [[tryptophani 5-hydroxylasis]]<ref>{{cite journal |authors=Boularand S, Darmon MC, Ganem Y, Launay JM, Mallet J |title=Complete coding sequence of human tryptophan hydroxylase |journal=Nucleic Acids Res |year1990 |month=iul |volume=18 |pages=4257 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC331198/ }}</ref> praesentia tryptophano grex [[hydroxidum]] (-OH, [[oxygenium]] cum [[hydrogenium|hydrogenio]]) in [[Carbonium|carbonio]] quinto additur. [[Enzymum]] [[tryptophani hydroxylasis]] ([[TPH 1]] et -solum in [[cerebrum|cerebro]]- [[TPH 2]]) cum [[cofactor (biochemia)|cofactore]] Fe⁺⁺ in communione cum [[sapropterinum|sapropterino]] et [[oxygenium|oxygenio]] (O₂) aliud [[acidum aminicum]] chemicum, quod [[5-hydroxytryptophanum]] nominatur, format. ==== Decarboxylasis acidorum aminicorum aromaticorum (5-hydroxytryptophanum) ==== [[5-hydroxytryptophanum]] tunc [[L-Aminoacidorum aromaticorum decarboxylasis|decarboxylasi acidorum aminicorum aromaticorum]] [[carbonii dioxidum]] (CO₂) amittit, ideo proprietates [[acidum aminicum|acidi aminici]] perdit. Substantia chemica nova est 5-hydroxytryptaminum, sive serotoninum. [[cofactor (biochemia)|Cofactor]] est vitaminum B₆ (''PLP'', [[pyridoxalum|pyridoxali]] 5'-[[phosphatum]]). == De neurotransmissore == Neura serotoninergica in ponte cerebri in [[Nuclei raphes|nucleis raphes]] inveniuntur unde axones [[Telencephalon|tenlencephalon]] et [[diencephalon]] versus proiciunt qui somnum et vigilantiam imprimis moderantur. Multa medicamenta quae [[Depressio (animus)|depressionem]] aut [[Anxietas|anxietatem]] impugnant vias sertoninergicas adficiunt. Postquam enzymatice elaboratum est serotoninum in [[Vesicula synaptica|vesiculas synapticas]] per transportatores VMAT ('''V'''esicularis '''M'''ono'''A'''mini '''T'''ransportator) cumulatur. E rima synaptica per [[Transportator serotonini|transportatores serotonini proprios]] (SERT) in membrana cellulae praesynapticae insitos celeriter reciperatur. Multa [[Antidepressivum|antidepressiva]] sunt inhibitores illorum transportatorum. Simul degradatio fit per enzymum MAO ('''M'''ono'''A'''mini '''O'''xidasis). == Syndroma serotonergicum == Saepe syndroma hoc ex effectibus secundariis medicamentorum quae systema serotoninergicum attingunt oritur. Symptomata sunt: * [[Febris]] * Symptomata generalia nervorum musculorumque (myocloni, tremor, rigiditas musculorum; [[capitis dolor]]) * Mala mentis (delirium) == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Depressio (psychiatria)]] * [[Nuclei raphes]] * [[Systema excitans reticulare ascendens]] == Nexus externus == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Serotonin serotoninum] spectant * [https://web.archive.org/web/20070823103914/http://mrel.beckman.uiuc.edu/sweedler/serotonin.html De serotonini catabolismo] [[Categoria:Hormonta]] [[Categoria:Neurotransmissores]] r2naeoj5l7i4r4wsv0ghm9tc55exinp 3976890 3976889 2026-08-03T17:29:29Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3976890 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Serotonin-2D-skeletal.svg|thumb|Forma [[molecula]]e '''serotonini''']] [[Fasciculus:5-HT Neuron.svg|thumb|Serotonini biosynthesis, imminutio et effectus moleculares in rima synaptica]] '''Serotoninum''' seu '''5-hydroxytryptaminum''' ('''5-HT''') sive '''enteraminum''' est [[hormon]] et [[neurotransmissor]], accurate [[indolaminum]], quod cum [[dopaminum|dopamino]], [[noradrenalinum|noradrenalino]], et [[adrenalinum|adrenalino]] ad complexum [[aminum|monoaminorum]] pertinet. In [[corpus|corpore]] humano e multis [[Organum (corpus)|organis]] ([[iecur|iecore]], [[lien]]e, [[systema nervosum|systemate nervoso centrali]]) effunditur. Ita appellatum est quia in [[Serum (sanguis)|sero]] olim credebatur tonum (Graece τόνος) [[Vas sanguineum|vasorum sanguineorum]] augere. == Biochemia == [[Fasciculus:Serotonin biosynthesis.svg|thumb|[[Synthesis biologica]]: '''Serotoninum''' ex [[hydroxylatio|hydroxylatione]] [[tryptophanum|tryptophani]], tum [[decarboxylatio|decarboxylatione]] [[5-hydroxytryptophanum|5-hydroxytryptophani]] fit [[reactio chemica|reactionibus chemicis]] duabus, quibus singula [[enzymum|enzyma]] attributa sunt. [[Denominatio internationalis communis]] (''INN'') 5,6,7,8-tetrahydrobiopterini [[sapropterinum]] est.]] === Synthesis biochemica === [[Synthesis biologica]] serotonini gradibus duobus accidit, primo [[hydroxylatio|hydroxylatione]] [[tryptophanum|tryptophani]] deinde [[decarboxylatio|decarboxylatione]] [[5-hydroxytryptophanum|5-hydroxytryptophani]]. ==== Tryptophani hydroxylasis (tryptophanum) ==== [[Tryptophanum]], [[acidum aminicum]] essentiale, est substantia initialis. In [[enzymum|enzymi]] [[tryptophani 5-hydroxylasis]]<ref>{{cite journal |authors=Boularand S, Darmon MC, Ganem Y, Launay JM, Mallet J |title=Complete coding sequence of human tryptophan hydroxylase |journal=Nucleic Acids Res |year1990 |month=iul |volume=18 |pages=4257 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC331198/ }}</ref> praesentia tryptophano grex [[hydroxidum]] (-OH, [[oxygenium]] cum [[hydrogenium|hydrogenio]]) in [[Carbonium|carbonio]] quinto additur. [[Enzymum]] [[tryptophani hydroxylasis]] ([[TPH 1]] et -solum in [[cerebrum|cerebro]]- [[TPH 2]]) cum [[cofactor (biochemia)|cofactore]] Fe⁺⁺ in communione cum [[sapropterinum|sapropterino]] et [[oxygenium|oxygenio]] (O₂) aliud [[acidum aminicum]] chemicum, quod [[5-hydroxytryptophanum]] nominatur, format. ==== Decarboxylasis acidorum aminicorum aromaticorum (5-hydroxytryptophanum) ==== [[5-hydroxytryptophanum]] tunc [[L-Aminoacidorum aromaticorum decarboxylasis|decarboxylasi acidorum aminicorum aromaticorum]] [[carbonii dioxidum]] (CO₂) amittit, ideo proprietates [[acidum aminicum|acidi aminici]] perdit. Substantia chemica nova est 5-hydroxytryptaminum, sive serotoninum. [[cofactor (biochemia)|Cofactor]] est vitaminum B₆ (''PLP'', [[pyridoxalum|pyridoxali]] 5'-[[phosphatum]]). == De neurotransmissore == Neura serotoninergica in ponte cerebri in [[Nuclei raphes|nucleis raphes]] inveniuntur unde axones [[Telencephalon|tenlencephalon]] et [[diencephalon]] versus proiciunt qui somnum et vigilantiam imprimis moderantur. Multa medicamenta quae [[Depressio (animus)|depressionem]] aut [[Anxietas|anxietatem]] impugnant vias sertoninergicas adficiunt. Postquam enzymatice elaboratum est serotoninum in [[Vesicula synaptica|vesiculas synapticas]] per transportatores VMAT ('''V'''esicularis '''M'''ono'''A'''mini '''T'''ransportator) cumulatur. E rima synaptica per [[Transportator serotonini|transportatores serotonini proprios]] (SERT) in membrana cellulae praesynapticae insitos celeriter reciperatur. Multa [[Antidepressivum|antidepressiva]] sunt inhibitores illorum transportatorum. Simul degradatio fit per enzymum MAO ('''M'''ono'''A'''mini '''O'''xidasis). == Syndroma serotonergicum == Saepe syndroma hoc ex effectibus secundariis medicamentorum quae systema serotoninergicum attingunt oritur. Symptomata sunt: * [[Febris]] * Symptomata generalia nervorum musculorumque (myocloni, tremor, rigiditas musculorum; [[capitis dolor]]) * Mala mentis (delirium) == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Depressio (psychiatria)]] * [[Nuclei raphes]] * [[Systema excitans reticulare ascendens]] == Nexus externus == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Serotonin serotoninum] spectant * [https://web.archive.org/web/20070823103914/http://mrel.beckman.uiuc.edu/sweedler/serotonin.html De serotonini catabolismo] [[Categoria:Hormonta]] [[Categoria:Neurotransmissores]] 4ojyqyoic2jqri7sb520821gjz4h666 0 41444 3976826 3971979 2026-08-03T14:13:14Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 3976826 wikitext text/x-wiki '''Quintus Aurelius Symmachus''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Commune pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est. Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in controversia de ara Victoriae affirmavit. == De familia == Filius ei [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] fuit et filia Galla nomine quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans. == Fontes == *[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' == Editiones criticae et commentarii == *[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) ** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) *Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica] == Plura legere si cupis == *Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172 *Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367 * Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE''' {{NexInt}} * [[Controversia de ara Victoriae]] == Nexus externi == *[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem] * [http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/3292.html De Quinto Aurelio Symmacho in ''A dictionary of Greek and Roman biography and mythology'', I, [[Londinium|Londinii]], anno 1870, p. 959] (???? nexus falsus) * [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] * [https://www.dmgh.de/mgh_auct_ant_6_1/index.htm#page/(III)/mode/1up Editio Ottonis Seeck, Q''. Aurelii Symmachi quae supersunt'' ] in Monumenta Germaniae Historica - (dMGH) * {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}} * [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]| annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]| successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}} {{bio-stipula}} {{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}} [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Gens Symmachia]] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Gens Aurelia]] jay5723ebzocoxogggqd5mzfwb1pcbo 3976827 3976826 2026-08-03T14:14:44Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 3976827 wikitext text/x-wiki '''Quintus Aurelius Symmachus''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Commune pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est. Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in controversia de ara Victoriae affirmavit. == De familia == Filius ei [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] fuit et filia Galla nomine quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans. == Fontes == *[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' == Editiones criticae et commentarii == *[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) ** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) *Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica] == Plura legere si cupis == *Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium] * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172 *Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367 * Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE''' {{NexInt}} * [[Controversia de ara Victoriae]] == Nexus externi == *[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem] * [http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/3292.html De Quinto Aurelio Symmacho in ''A dictionary of Greek and Roman biography and mythology'', I, [[Londinium|Londinii]], anno 1870, p. 959] (???? nexus falsus) * [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] * [https://www.dmgh.de/mgh_auct_ant_6_1/index.htm#page/(III)/mode/1up Editio Ottonis Seeck, Q''. Aurelii Symmachi quae supersunt'' ] in Monumenta Germaniae Historica - (dMGH) * {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}} * [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]| annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]| successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}} {{bio-stipula}} {{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}} [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Gens Symmachia]] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Gens Aurelia]] fxzqbgs8pr184ja5jv7ouf8wpr16iys 3976830 3976827 2026-08-03T14:19:15Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 3976830 wikitext text/x-wiki '''Quintus Aurelius Symmachus''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Commune pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est. Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in controversia de ara Victoriae affirmavit. == De familia == Filius ei [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] fuit et filia Galla nomine quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans. == Fontes == *[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' == Editiones criticae et commentarii == *[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) ** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) *Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica] == Plura legere si cupis == *Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium] * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172 * Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE''' *Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367 * Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE''' {{NexInt}} * [[Controversia de ara Victoriae]] == Nexus externi == *[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem] * [http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/3292.html De Quinto Aurelio Symmacho in ''A dictionary of Greek and Roman biography and mythology'', I, [[Londinium|Londinii]], anno 1870, p. 959] (???? nexus falsus) * [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] * [https://www.dmgh.de/mgh_auct_ant_6_1/index.htm#page/(III)/mode/1up Editio Ottonis Seeck, Q''. Aurelii Symmachi quae supersunt'' ] in Monumenta Germaniae Historica - (dMGH) * {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}} * [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]| annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]| successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}} {{bio-stipula}} {{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}} [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Gens Symmachia]] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Gens Aurelia]] 9o6zjl26c5zjv026lkjmm3xxha39n3n 3976831 3976830 2026-08-03T14:24:43Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 3976831 wikitext text/x-wiki '''Quintus Aurelius Symmachus''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Commune pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est. Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in controversia de ara Victoriae affirmavit. == De familia == Filius ei [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] fuit et filia Galla nomine quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans. == Fontes == *[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' == Editiones criticae et commentarii == *[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) ** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) *Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica] == Plura legere si cupis == *Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium] * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172 * Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE''' *Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 *Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367 * Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE''' {{NexInt}} * [[Controversia de ara Victoriae]] == Nexus externi == *[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem] * [http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/3292.html De Quinto Aurelio Symmacho in ''A dictionary of Greek and Roman biography and mythology'', I, [[Londinium|Londinii]], anno 1870, p. 959] (???? nexus falsus) * [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] * [https://www.dmgh.de/mgh_auct_ant_6_1/index.htm#page/(III)/mode/1up Editio Ottonis Seeck, Q''. Aurelii Symmachi quae supersunt'' ] in Monumenta Germaniae Historica - (dMGH) * {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}} * [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]| annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]| successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}} {{bio-stipula}} {{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}} [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Gens Symmachia]] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Gens Aurelia]] koczkbg28c0z3z43xiztngv38epk4f1 3976832 3976831 2026-08-03T14:25:07Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 3976832 wikitext text/x-wiki '''Quintus Aurelius Symmachus''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Commune pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est. Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in controversia de ara Victoriae affirmavit. == De familia == Filius ei [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] fuit et filia Galla nomine quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans. == Fontes == *[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' == Editiones criticae et commentarii == *[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) ** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) *Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica] == Plura legere si cupis == *Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium] * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172 * Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE''' *Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE''' *Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367 * Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE''' {{NexInt}} * [[Controversia de ara Victoriae]] == Nexus externi == *[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem] * [http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/3292.html De Quinto Aurelio Symmacho in ''A dictionary of Greek and Roman biography and mythology'', I, [[Londinium|Londinii]], anno 1870, p. 959] (???? nexus falsus) * [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] * [https://www.dmgh.de/mgh_auct_ant_6_1/index.htm#page/(III)/mode/1up Editio Ottonis Seeck, Q''. Aurelii Symmachi quae supersunt'' ] in Monumenta Germaniae Historica - (dMGH) * {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}} * [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]| annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]| successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}} {{bio-stipula}} {{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}} [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Gens Symmachia]] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Gens Aurelia]] gxj4qhnrypwwerercglkypfs6l07xhw 3976833 3976832 2026-08-03T14:27:46Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 3976833 wikitext text/x-wiki '''Quintus Aurelius Symmachus''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Commune pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est. Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in controversia de ara Victoriae affirmavit. == De familia == Filius ei [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] fuit et filia Galla nomine quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans. == Fontes == *[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' == Editiones criticae et commentarii == *[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) ** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) *Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica] == Plura legere si cupis == *Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium] *Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE''' * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172 * Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE''' *Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE''' *Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367 * Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE''' {{NexInt}} * [[Controversia de ara Victoriae]] == Nexus externi == *[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem] * [http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/3292.html De Quinto Aurelio Symmacho in ''A dictionary of Greek and Roman biography and mythology'', I, [[Londinium|Londinii]], anno 1870, p. 959] (???? nexus falsus) * [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] * [https://www.dmgh.de/mgh_auct_ant_6_1/index.htm#page/(III)/mode/1up Editio Ottonis Seeck, Q''. Aurelii Symmachi quae supersunt'' ] in Monumenta Germaniae Historica - (dMGH) * {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}} * [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]| annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]| successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}} {{bio-stipula}} {{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}} [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Gens Symmachia]] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Gens Aurelia]] 7akzlk3nzej260wrqi4omn1fkkvhbbt 3976835 3976833 2026-08-03T14:31:09Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Editiones criticae et commentarii */ 3976835 wikitext text/x-wiki '''Quintus Aurelius Symmachus''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Commune pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est. Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in controversia de ara Victoriae affirmavit. == De familia == Filius ei [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] fuit et filia Galla nomine quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans. == Fontes == *[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' == Editiones criticae et commentarii == *[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) ** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) * Domenico Vera, ''Commento storico alle "relationes" di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981 *Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica] == Plura legere si cupis == *Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium] *Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE''' * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172 * Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE''' *Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE''' *Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367 * Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE''' {{NexInt}} * [[Controversia de ara Victoriae]] == Nexus externi == *[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem] * [http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/3292.html De Quinto Aurelio Symmacho in ''A dictionary of Greek and Roman biography and mythology'', I, [[Londinium|Londinii]], anno 1870, p. 959] (???? nexus falsus) * [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] * [https://www.dmgh.de/mgh_auct_ant_6_1/index.htm#page/(III)/mode/1up Editio Ottonis Seeck, Q''. Aurelii Symmachi quae supersunt'' ] in Monumenta Germaniae Historica - (dMGH) * {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}} * [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]| annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]| successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}} {{bio-stipula}} {{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}} [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Gens Symmachia]] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Gens Aurelia]] t58dyylpvt2hvzslcmf7mtoui9svrp7 3976836 3976835 2026-08-03T14:34:16Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Editiones criticae et commentarii */ 3976836 wikitext text/x-wiki '''Quintus Aurelius Symmachus''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Commune pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est. Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in controversia de ara Victoriae affirmavit. == De familia == Filius ei [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] fuit et filia Galla nomine quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans. == Fontes == *[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' == Editiones criticae et commentarii == *[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) ** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) * Giovanni Alberto Cecconi, ''Commento storico al libro II dell'Epistolario di Q. Aurelio Simmaco : con introduzione, testo, traduzione e indici'', Pisae, 2002 *Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica] * Domenico Vera, ''Commento storico alle "relationes" di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981 == Plura legere si cupis == *Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium] *Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE''' * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172 * Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE''' *Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE''' *Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367 * Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE''' {{NexInt}} * [[Controversia de ara Victoriae]] == Nexus externi == *[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem] * [http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/3292.html De Quinto Aurelio Symmacho in ''A dictionary of Greek and Roman biography and mythology'', I, [[Londinium|Londinii]], anno 1870, p. 959] (???? nexus falsus) * [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] * [https://www.dmgh.de/mgh_auct_ant_6_1/index.htm#page/(III)/mode/1up Editio Ottonis Seeck, Q''. Aurelii Symmachi quae supersunt'' ] in Monumenta Germaniae Historica - (dMGH) * {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}} * [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]| annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]| successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}} {{bio-stipula}} {{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}} [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Gens Symmachia]] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Gens Aurelia]] 6qz25dhuut7t6aw5kl23lfuohai6ewv 3976837 3976836 2026-08-03T14:39:38Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Editiones criticae et commentarii */ 3976837 wikitext text/x-wiki '''Quintus Aurelius Symmachus''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Commune pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est. Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in controversia de ara Victoriae affirmavit. == De familia == Filius ei [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] fuit et filia Galla nomine quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans. == Fontes == *[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' == Editiones criticae et commentarii == *[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) ** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) * Giovanni Alberto Cecconi, ''Commento storico al libro II dell'Epistolario di Q. Aurelio Simmaco : con introduzione, testo, traduzione e indici'', Pisae, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003.11.17 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2004_num_73_1_2554_t1_0408_0000_2 Altera recensio critica] [https://www.academia.edu/84769725/Giovanni_Alberto_Cecconi_Commento_storico_al_libro_II_dellepistolario_di_Q_Aurelio_Simmaco_Con_introduzione_testo_traduzione_e_indici Tertia recensio critica] *Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica] * Domenico Vera, ''Commento storico alle "relationes" di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981 == Plura legere si cupis == *Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium] *Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE''' * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172 * Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE''' *Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE''' *Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367 * Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE''' {{NexInt}} * [[Controversia de ara Victoriae]] == Nexus externi == *[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem] * [http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/3292.html De Quinto Aurelio Symmacho in ''A dictionary of Greek and Roman biography and mythology'', I, [[Londinium|Londinii]], anno 1870, p. 959] (???? nexus falsus) * [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] * [https://www.dmgh.de/mgh_auct_ant_6_1/index.htm#page/(III)/mode/1up Editio Ottonis Seeck, Q''. Aurelii Symmachi quae supersunt'' ] in Monumenta Germaniae Historica - (dMGH) * {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}} * [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]| annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]| successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}} {{bio-stipula}} {{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}} [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Gens Symmachia]] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Gens Aurelia]] d1wi5z0ycrzd0nkm5ea5qtcdbzxy9pe 3976838 3976837 2026-08-03T14:42:21Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Editiones criticae et commentarii */ 3976838 wikitext text/x-wiki '''Quintus Aurelius Symmachus''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Commune pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est. Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in controversia de ara Victoriae affirmavit. == De familia == Filius ei [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] fuit et filia Galla nomine quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans. == Fontes == *[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' == Editiones criticae et commentarii == *[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) ** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) * Giovanni Alberto Cecconi, ''Commento storico al libro II dell'Epistolario di Q. Aurelio Simmaco : con introduzione, testo, traduzione e indici'', Pisae, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003.11.17 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2004_num_73_1_2554_t1_0408_0000_2 Altera recensio critica] [https://www.academia.edu/84769725/Giovanni_Alberto_Cecconi_Commento_storico_al_libro_II_dellepistolario_di_Q_Aurelio_Simmaco_Con_introduzione_testo_traduzione_e_indici Tertia recensio critica] *Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica] *Sergio Roda, ''Commento storico al libro IX dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione e indici'', Pisae, 1981 * Domenico Vera, ''Commento storico alle "relationes" di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981 == Plura legere si cupis == *Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium] *Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE''' * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172 * Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE''' *Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE''' *Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367 * Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE''' {{NexInt}} * [[Controversia de ara Victoriae]] == Nexus externi == *[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem] * [http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/3292.html De Quinto Aurelio Symmacho in ''A dictionary of Greek and Roman biography and mythology'', I, [[Londinium|Londinii]], anno 1870, p. 959] (???? nexus falsus) * [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] * [https://www.dmgh.de/mgh_auct_ant_6_1/index.htm#page/(III)/mode/1up Editio Ottonis Seeck, Q''. Aurelii Symmachi quae supersunt'' ] in Monumenta Germaniae Historica - (dMGH) * {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}} * [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]| annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]| successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}} {{bio-stipula}} {{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}} [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Gens Symmachia]] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Gens Aurelia]] 73yff6ivfmcg0bbxr2bvp6mdoezsaf4 3976843 3976838 2026-08-03T14:57:05Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De familia */ 3976843 wikitext text/x-wiki '''Quintus Aurelius Symmachus''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Commune pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est. Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in controversia de ara Victoriae affirmavit. == De familia == Filius ei [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] fuit et filia Galla nomine quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans. Primus ex illa gente pater consulatus insignia "severitatis merito" anno 330 accepit; ova familia igitur in ordine senatorio erant Symmachi. Eo magis praerogativas ordinis vindicare visi sunt. == Fontes == *[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' == Editiones criticae et commentarii == *[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) ** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) * Giovanni Alberto Cecconi, ''Commento storico al libro II dell'Epistolario di Q. Aurelio Simmaco : con introduzione, testo, traduzione e indici'', Pisae, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003.11.17 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2004_num_73_1_2554_t1_0408_0000_2 Altera recensio critica] [https://www.academia.edu/84769725/Giovanni_Alberto_Cecconi_Commento_storico_al_libro_II_dellepistolario_di_Q_Aurelio_Simmaco_Con_introduzione_testo_traduzione_e_indici Tertia recensio critica] *Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica] *Sergio Roda, ''Commento storico al libro IX dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione e indici'', Pisae, 1981 * Domenico Vera, ''Commento storico alle "relationes" di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981 == Plura legere si cupis == *Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium] *Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE''' * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172 * Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE''' *Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE''' *Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367 * Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE''' {{NexInt}} * [[Controversia de ara Victoriae]] == Nexus externi == *[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem] * [http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/3292.html De Quinto Aurelio Symmacho in ''A dictionary of Greek and Roman biography and mythology'', I, [[Londinium|Londinii]], anno 1870, p. 959] (???? nexus falsus) * [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] * [https://www.dmgh.de/mgh_auct_ant_6_1/index.htm#page/(III)/mode/1up Editio Ottonis Seeck, Q''. Aurelii Symmachi quae supersunt'' ] in Monumenta Germaniae Historica - (dMGH) * {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}} * [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]| annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]| successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}} {{bio-stipula}} {{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}} [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Gens Symmachia]] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Gens Aurelia]] 9xilz3adc1xc4raexnr0cotrv8vsfal 3976847 3976843 2026-08-03T15:00:23Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De familia */ 3976847 wikitext text/x-wiki '''Quintus Aurelius Symmachus''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Commune pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est. Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in controversia de ara Victoriae affirmavit. == De familia == Filius ei [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] fuit et filia Galla nomine quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans. Primus ex illa gente avus Quinti Symmachi, Aurelius Valerius Tullianus Stymmachus, [[Consul|consulatus]] insignia "severitatis merito" anno [[330]] accepit; ova familia igitur in ordine senatorio erant Symmachi. Eo magis praerogativas ordinis vindicare visi sunt. == Fontes == *[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' == Editiones criticae et commentarii == *[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) ** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) * Giovanni Alberto Cecconi, ''Commento storico al libro II dell'Epistolario di Q. Aurelio Simmaco : con introduzione, testo, traduzione e indici'', Pisae, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003.11.17 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2004_num_73_1_2554_t1_0408_0000_2 Altera recensio critica] [https://www.academia.edu/84769725/Giovanni_Alberto_Cecconi_Commento_storico_al_libro_II_dellepistolario_di_Q_Aurelio_Simmaco_Con_introduzione_testo_traduzione_e_indici Tertia recensio critica] *Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica] *Sergio Roda, ''Commento storico al libro IX dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione e indici'', Pisae, 1981 * Domenico Vera, ''Commento storico alle "relationes" di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981 == Plura legere si cupis == *Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium] *Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE''' * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172 * Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE''' *Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE''' *Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367 * Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE''' {{NexInt}} * [[Controversia de ara Victoriae]] == Nexus externi == *[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem] * [http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/3292.html De Quinto Aurelio Symmacho in ''A dictionary of Greek and Roman biography and mythology'', I, [[Londinium|Londinii]], anno 1870, p. 959] (???? nexus falsus) * [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] * [https://www.dmgh.de/mgh_auct_ant_6_1/index.htm#page/(III)/mode/1up Editio Ottonis Seeck, Q''. Aurelii Symmachi quae supersunt'' ] in Monumenta Germaniae Historica - (dMGH) * {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}} * [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]| annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]| successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}} {{bio-stipula}} {{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}} [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Gens Symmachia]] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Gens Aurelia]] pf4hbp22kcoa7j1a2co5za7r9n89dy9 3976849 3976847 2026-08-03T15:01:57Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 3976849 wikitext text/x-wiki '''Quintus Aurelius Symmachus''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Commune pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est. Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in controversia de ara Victoriae affirmavit. == De familia == Filius ei [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] fuit et filia Galla nomine quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans. Primus ex illa gente avus Quinti Symmachi, Aurelius Valerius Tullianus Stymmachus, [[Consul|consulatus]] insignia "severitatis merito" anno [[330]] accepit; ova familia igitur in ordine senatorio erant Symmachi. Eo magis praerogativas ordinis vindicare visi sunt. == Fontes == *[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' == Editiones criticae et commentarii == *[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) ** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) * Giovanni Alberto Cecconi, ''Commento storico al libro II dell'Epistolario di Q. Aurelio Simmaco : con introduzione, testo, traduzione e indici'', Pisae, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003.11.17 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2004_num_73_1_2554_t1_0408_0000_2 Altera recensio critica] [https://www.academia.edu/84769725/Giovanni_Alberto_Cecconi_Commento_storico_al_libro_II_dellepistolario_di_Q_Aurelio_Simmaco_Con_introduzione_testo_traduzione_e_indici Tertia recensio critica] *Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica] *Sergio Roda, ''Commento storico al libro IX dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione e indici'', Pisae, 1981 * Domenico Vera, ''Commento storico alle "relationes" di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981 == Plura legere si cupis == *Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium] *Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE''' * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172 *A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/864/mode/2up 865-871] * Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE''' *Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE''' *Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367 * Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE''' {{NexInt}} * [[Controversia de ara Victoriae]] == Nexus externi == *[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem] * [http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/3292.html De Quinto Aurelio Symmacho in ''A dictionary of Greek and Roman biography and mythology'', I, [[Londinium|Londinii]], anno 1870, p. 959] (???? nexus falsus) * [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] * [https://www.dmgh.de/mgh_auct_ant_6_1/index.htm#page/(III)/mode/1up Editio Ottonis Seeck, Q''. Aurelii Symmachi quae supersunt'' ] in Monumenta Germaniae Historica - (dMGH) * {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}} * [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]| annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]| successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}} {{bio-stipula}} {{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}} [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Gens Symmachia]] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Gens Aurelia]] hpva19i12yn6vil7d8svr2c3rhsqfe5 3976850 3976849 2026-08-03T15:04:10Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3976850 wikitext text/x-wiki '''Quintus Aurelius Symmachus''' signo '''Eusebius''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Commune pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est. Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in controversia de ara Victoriae affirmavit. == De familia == Filius ei [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] fuit et filia Galla nomine quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans. Primus ex illa gente avus Quinti Symmachi, Aurelius Valerius Tullianus Stymmachus, [[Consul|consulatus]] insignia "severitatis merito" anno [[330]] accepit; ova familia igitur in ordine senatorio erant Symmachi. Eo magis praerogativas ordinis vindicare visi sunt. == Fontes == *[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' == Editiones criticae et commentarii == *[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) ** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) * Giovanni Alberto Cecconi, ''Commento storico al libro II dell'Epistolario di Q. Aurelio Simmaco : con introduzione, testo, traduzione e indici'', Pisae, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003.11.17 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2004_num_73_1_2554_t1_0408_0000_2 Altera recensio critica] [https://www.academia.edu/84769725/Giovanni_Alberto_Cecconi_Commento_storico_al_libro_II_dellepistolario_di_Q_Aurelio_Simmaco_Con_introduzione_testo_traduzione_e_indici Tertia recensio critica] *Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica] *Sergio Roda, ''Commento storico al libro IX dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione e indici'', Pisae, 1981 * Domenico Vera, ''Commento storico alle "relationes" di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981 == Plura legere si cupis == *Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium] *Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE''' * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172 *A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/864/mode/2up 865-871] * Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE''' *Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE''' *Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367 * Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE''' {{NexInt}} * [[Controversia de ara Victoriae]] == Nexus externi == *[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem] * [http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/3292.html De Quinto Aurelio Symmacho in ''A dictionary of Greek and Roman biography and mythology'', I, [[Londinium|Londinii]], anno 1870, p. 959] (???? nexus falsus) * [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] * [https://www.dmgh.de/mgh_auct_ant_6_1/index.htm#page/(III)/mode/1up Editio Ottonis Seeck, Q''. Aurelii Symmachi quae supersunt'' ] in Monumenta Germaniae Historica - (dMGH) * {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}} * [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]| annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]| successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}} {{bio-stipula}} {{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}} [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Gens Symmachia]] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Gens Aurelia]] a5fuielf8o8d9piccih9igxk2ys75ik 3976851 3976850 2026-08-03T15:05:45Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De familia */ 3976851 wikitext text/x-wiki '''Quintus Aurelius Symmachus''' signo '''Eusebius''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Commune pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est. Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in controversia de ara Victoriae affirmavit. == De familia == Filius ei [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] fuit et filia Galla nomine quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans. Primus ex illa gente avus Quinti Symmachi, Aurelius Valerius Tullianus Stymmachus, [[Consul|consulatus]] insignia "severitatis merito" anno [[330]] accepit; nova familia igitur in ordine senatorio erant Symmachi. Eo magis praerogativas ordinis vindicare visi sunt. == Fontes == *[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' == Editiones criticae et commentarii == *[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) ** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) * Giovanni Alberto Cecconi, ''Commento storico al libro II dell'Epistolario di Q. Aurelio Simmaco : con introduzione, testo, traduzione e indici'', Pisae, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003.11.17 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2004_num_73_1_2554_t1_0408_0000_2 Altera recensio critica] [https://www.academia.edu/84769725/Giovanni_Alberto_Cecconi_Commento_storico_al_libro_II_dellepistolario_di_Q_Aurelio_Simmaco_Con_introduzione_testo_traduzione_e_indici Tertia recensio critica] *Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica] *Sergio Roda, ''Commento storico al libro IX dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione e indici'', Pisae, 1981 * Domenico Vera, ''Commento storico alle "relationes" di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981 == Plura legere si cupis == *Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium] *Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE''' * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172 *A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/864/mode/2up 865-871] * Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE''' *Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE''' *Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367 * Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE''' {{NexInt}} * [[Controversia de ara Victoriae]] == Nexus externi == *[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem] * [http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/3292.html De Quinto Aurelio Symmacho in ''A dictionary of Greek and Roman biography and mythology'', I, [[Londinium|Londinii]], anno 1870, p. 959] (???? nexus falsus) * [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] * [https://www.dmgh.de/mgh_auct_ant_6_1/index.htm#page/(III)/mode/1up Editio Ottonis Seeck, Q''. Aurelii Symmachi quae supersunt'' ] in Monumenta Germaniae Historica - (dMGH) * {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}} * [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]| annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]| successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}} {{bio-stipula}} {{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}} [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Gens Symmachia]] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Gens Aurelia]] bitv2l3yaoj4xs30h9g57o2jhpn2u7o 3976853 3976851 2026-08-03T15:10:39Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Fontes */ 3976853 wikitext text/x-wiki '''Quintus Aurelius Symmachus''' signo '''Eusebius''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Commune pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est. Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in controversia de ara Victoriae affirmavit. == De familia == Filius ei [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] fuit et filia Galla nomine quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans. Primus ex illa gente avus Quinti Symmachi, Aurelius Valerius Tullianus Stymmachus, [[Consul|consulatus]] insignia "severitatis merito" anno [[330]] accepit; nova familia igitur in ordine senatorio erant Symmachi. Eo magis praerogativas ordinis vindicare visi sunt. == Fontes == *[[Corpus inscriptionum Latinarum|CIL]] VI, 1699 ; VIII, 24584 ; VIII, 5347 *[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' == Editiones criticae et commentarii == *[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) ** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) * Giovanni Alberto Cecconi, ''Commento storico al libro II dell'Epistolario di Q. Aurelio Simmaco : con introduzione, testo, traduzione e indici'', Pisae, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003.11.17 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2004_num_73_1_2554_t1_0408_0000_2 Altera recensio critica] [https://www.academia.edu/84769725/Giovanni_Alberto_Cecconi_Commento_storico_al_libro_II_dellepistolario_di_Q_Aurelio_Simmaco_Con_introduzione_testo_traduzione_e_indici Tertia recensio critica] *Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica] *Sergio Roda, ''Commento storico al libro IX dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione e indici'', Pisae, 1981 * Domenico Vera, ''Commento storico alle "relationes" di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981 == Plura legere si cupis == *Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium] *Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE''' * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172 *A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/864/mode/2up 865-871] * Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE''' *Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE''' *Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367 * Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE''' {{NexInt}} * [[Controversia de ara Victoriae]] == Nexus externi == *[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem] * [http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/3292.html De Quinto Aurelio Symmacho in ''A dictionary of Greek and Roman biography and mythology'', I, [[Londinium|Londinii]], anno 1870, p. 959] (???? nexus falsus) * [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] * [https://www.dmgh.de/mgh_auct_ant_6_1/index.htm#page/(III)/mode/1up Editio Ottonis Seeck, Q''. Aurelii Symmachi quae supersunt'' ] in Monumenta Germaniae Historica - (dMGH) * {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}} * [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]| annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]| successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}} {{bio-stipula}} {{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}} [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Gens Symmachia]] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Gens Aurelia]] 0no8w6w5s13t6o3a3akefqp2rdm04sw 3976855 3976853 2026-08-03T15:15:32Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Fontes */ 3976855 wikitext text/x-wiki '''Quintus Aurelius Symmachus''' signo '''Eusebius''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Commune pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est. Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in controversia de ara Victoriae affirmavit. == De familia == Filius ei [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] fuit et filia Galla nomine quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans. Primus ex illa gente avus Quinti Symmachi, Aurelius Valerius Tullianus Stymmachus, [[Consul|consulatus]] insignia "severitatis merito" anno [[330]] accepit; nova familia igitur in ordine senatorio erant Symmachi. Eo magis praerogativas ordinis vindicare visi sunt. == Fontes == *[[Corpus inscriptionum Latinarum|CIL]] [https://edh-www.adw.uni-heidelberg.de/edh/foto/F010361 VI, 1699] ; VIII, 24584 ; VIII, 5347 *[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' == Editiones criticae et commentarii == *[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) ** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) * Giovanni Alberto Cecconi, ''Commento storico al libro II dell'Epistolario di Q. Aurelio Simmaco : con introduzione, testo, traduzione e indici'', Pisae, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003.11.17 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2004_num_73_1_2554_t1_0408_0000_2 Altera recensio critica] [https://www.academia.edu/84769725/Giovanni_Alberto_Cecconi_Commento_storico_al_libro_II_dellepistolario_di_Q_Aurelio_Simmaco_Con_introduzione_testo_traduzione_e_indici Tertia recensio critica] *Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica] *Sergio Roda, ''Commento storico al libro IX dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione e indici'', Pisae, 1981 * Domenico Vera, ''Commento storico alle "relationes" di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981 == Plura legere si cupis == *Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium] *Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE''' * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172 *A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/864/mode/2up 865-871] * Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE''' *Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE''' *Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367 * Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE''' {{NexInt}} * [[Controversia de ara Victoriae]] == Nexus externi == *[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem] * [http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/3292.html De Quinto Aurelio Symmacho in ''A dictionary of Greek and Roman biography and mythology'', I, [[Londinium|Londinii]], anno 1870, p. 959] (???? nexus falsus) * [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] * [https://www.dmgh.de/mgh_auct_ant_6_1/index.htm#page/(III)/mode/1up Editio Ottonis Seeck, Q''. Aurelii Symmachi quae supersunt'' ] in Monumenta Germaniae Historica - (dMGH) * {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}} * [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]| annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]| successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}} {{bio-stipula}} {{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}} [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Gens Symmachia]] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Gens Aurelia]] gcyvcid1ejv42ouvbnfe3iimyor1fn9 0 42433 3976983 2841829 2026-08-04T02:23:14Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976983 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Aelia Pulcheria''' (christianis et '''Sancta Pulcheria''' dicta), [[Arcadius|Arcadii]] et [[Aelia Eudoxia|Aeliae Eudoxiae]] filia, [[Theodosius I|Theodosii I]] [[imperator]]is neptis, [[Imperium Romanum Orientale]] rexit pro [[Theodosius II|Theodosio fratre suo]]. == Nexus externi == * {{BBKL|p/pulcheria_a_a|auctor=Ekkart Sauser|commentatio=PULCHERIA, Augusta Aelia|tomus=7|columnae=1066-1068}} * [https://web.archive.org/web/20080524090922/http://www.roman-emperors.org/pulcheria.htm Biographia] a Godefrido Greatrex scripta in "De Imperatoribus Romanis" {{Ling|Anglice}} {{bio-stipula}} [[Categoria:Nati 399]] [[Categoria:Imperatrices Byzantinae]] [[Categoria:Mortui 453]] [[Categoria:Mulieres]] gbk0tikcpvufs93gv3dk4iirtl65n7p 0 42448 3976982 2848251 2026-08-04T02:23:12Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976982 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Hagia Eudokia.jpg|thumb|Sancta Eudocia: imago [[saeculum 10|saeculi X]]]] '''Aelia Eudocia''', ante [[baptismus|baptismum]] '''Athenaïs''', a posterioribus '''Sancta Eudocia''' nuncupata, fuit mulier imperatoris [[Theodosius II|Theodosii II]], qui ab anno [[408]] usque ad annum [[450]] [[Imperium Romanum Orientale]] tenuit. == Familia == Athenis nomine ''Athenaïs'' nata est. Mater motua est, cum Athenais XIII annum ageret. Pater [[Leontius (philosophus)|Leontius]] philosophus neoplatonicus [[Athenae|Atheniensis]] erat, frater [[Flavius Asclepiodotus]], consul anni [[423]], erat. Filiam unam [[Licinia Eudoxia|Liciniam Eudoxiam]] genuit cum Valentiniano III marito. == Vita == Postquam pater mortuus est, fidem Christianam et nomen Aeliam Eudociam accepit, ut die [[7 Iunii]] [[421]] uxor imperatoris Theodosii fieret. Filiam [[Licinia Eudoxia|Liciniam Eudoxiam]] genuit, quae postea [[Valentinianus III|Valentiniano III]] imperatori nupsit. Filiam alteram Flacillam et filium Arcadium - is iam iuvenis mortuus est - genuit. Ab anno [[438]], postquam iurgium cum [[Aelia Pulcheria]] sorore imperatoris ortum est, [[Hierosolyma]]rum vixit, ubi etaim mortua est. == Lege etiam == * [[Ferdinandus Gregorovius]], ''Athenaïs - Geschichte einer Byzantinischen Kaiserin'', [[Lipsia]]e anno 1882 * Julia Burman: "The Athenian Empress Eudocia" in ''Post-Herulian Athens. Aspects of Life and Culture in Athens A.D. 267–529'' ed. Paavo Castrén ([[Helsinkium|Helsinkii]] 1994) pp. 63–87. * Peter van Deun, "The poetical writings of the Empress Eudocia: an evaluation" in ''Early Christian poetry. A collection of essays'' edd. J. den Boeft, A. Hilhorst ([[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]] 1993) pp. 273–282. == Nexus externus == * [https://web.archive.org/web/20150924092019/http://www.roman-emperors.org/eudocia.htm Biographia Aeliae Eudociae] a Geoffrey Greatrex scripta apud ''www.roman-emperors.org'' {{Ling|Anglice}} {{bio-stipula}} [[Categoria:Imperatrices Byzantinae]] [[Categoria:Mortui 460]] [[Categoria:Nati saeculo 5]] [[Categoria:Mulieres]] 1ekg0vc5j105dvaenf73t7oy6szeqvs 0 42485 3976877 3708169 2026-08-03T16:57:07Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976877 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Meister von San Vitale in Ravenna 008.jpg|thumb|Theodora. Singula res operis tessellati in [[Basilica Sancti Vitalis]] [[Ravenna]]e]] '''Theodora''' ([[Graece]] {{Polytonic|Θεοδώρα}}), humili loco nata, [[imperator]]i [[Iustinianus I|Iustiniano I]] nupsit et ergo imperatrix [[Imperium Romanum Orientale|Imperii Romani Orientalis]] facta est. Neptis Theodorae, nomine [[Sophia (imperatrix)|Sophia]], [[Iustinus II|Iustino]] nupsit successori Iustiniani. == Fontes vitae Theodorae == * [[Ioannes Ephesius]], ''[[Historia ecclesiastica (Ioannes Ephesius)|Historia ecclesiastica]]'' * [[Procopius]], ''[[Anecdota (Procopius)|Anecdota]]'' (sive ''Historia arcana'') * Procopius, ''[[Bella (Procopius)|Bella]]'' == Bibliographia == * Lynda Garland, ''Byzantine Empresses: women and power in Byzantium, AD 527-1204'' (Londinii: Routledge, 1999) pp. 11-39 * Charles Pazdernik, ""Our Most Pious Consort Given Us by God": Dissident Reactions to the Partnership of Justinian and Theodora, A.D. 525-548" in ''Classical Antiquity'' vol. 13 (1994) pp. 256-281 * {{BBKL|t/theodora_i|auctor=Josef Rist|commentatio=THEODORA I., byzantinische Kaiserin|tomus=11|columnae=920-924}} == Nexus externi == {{communiaCat|Empress Theodora (6th century) |Theodoram}} * [https://web.archive.org/web/20070927230213/http://www.isidore-of-seville.com/justinian/ Iustinianus, Theodora et Procopius] * James Allan Evans, "[https://web.archive.org/web/20070503115204/http://www.roman-emperors.org/dora.htm Theodora]" apud roman-emperors.org {{Ling|Anglice}} {{bio-stipula}} [[Categoria:Imperatrices Byzantinae]] [[Categoria:Scorta]] [[Categoria:Mulieres]] [[Categoria:Ostentatores]] [[Categoria:Nati 500]] [[Categoria:Mortui 548]] [[Categoria:Iustinianus]] fvl9w57hhtd10r9ilhw6tushulkipey 0 43292 3976945 3139028 2026-08-03T22:46:41Z Bartholomite 116968 3976945 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Gulielmus Fredericus Lloyd eques}} (natus in ''[[Stockport]]'', [[Anglia]] die [[17 Decembris]] [[1864]]; mortuus die [[13 Iunii]] [[1937]]) fuit primus minister [[Terra Nova et Labrador|Terrae Novae]] et legatus [[Regnum Britanniarum|Britanniae]] apud [[Deliberatio de pace componenda Lutetiae facta (1919)|Deliberationem de pace componenda]] [[Lutetia]]e factam anno [[1919]]. {{NexInt}} * [[Participantes deliberationis de pace componenda (1919)]] == Nexus externi == {{Fontes biographici}} {{bio-stipula}} {{Anni vitae|1864|1937|Lloyd, Gulielmus Fredericus}} [[Categoria:Politici Canadae]] pwe6kp53t204ubw28midpczdycn80zm 0 44850 3977015 3913353 2026-08-04T06:01:02Z InsideNormality 212975 3977015 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} [[Fasciculus:C Reeve in Marriage of Figaro Opening night 1985b.jpg|thumb|[[Christopher Reeve]] qui ''Superman'' anno [[1985]] egit.]] [[Fasciculus:Tom Welling 2010 Comic Con.jpg|thumb|[[Thomas Welling]] qui [[Clericus Kent (Smallville)|Clericum Kent]] (''Superman'') egit, in [[Series televisifica|serie televisifica]] ''[[Smallville]]'', hic [[annus|anno]] [[2010]] visus.]] '''''Superman''''' vel '''Supérhomo'''<ref name=NSLO>[[Ebbe Vilborg]], ''Norstedts svensk-latinska ordbok,'' editio secunda (2009).</ref> (Superhóminis<ref name=NSLO/>, ''m'') est [[persona]] fabulosa vel [[heros]] fictus (vulgo [[superheros]]) nomine etiam ''Kal-El'' in serie [[liber nubeculatus|librorum nubeculatorum]] et '''Vir Chalybeus''' (vel Vir Chalybicus<ref>Sic eum vocat [[Stephanus Berard]] in indice verborum novorum quae fabula cui titulus ''Capti'' continet, vide hic [http://www.boreoccidentales.com/latine/cataracta/auctore-berard/capti/index-locutionum.html] (</ref>) est qui volat et magnam vim habet, annoque [[1939]] creata a [[Iosephus Shuster|Iosepho Shuster]] et [[Giraldus Siegel|Giraldo Siegel]] qui proprie primum in [[Action Comics]] #1 apparuit. Idcirco, hunc singulis librum nuberculatarum editionis fere decem milia [[Dollarium Civitatum Foederatarum|dollarorum]] valore hodie constat. De eadem iam hodie etiam sex [[pellicula]]e cinematographicae sunt. == Argumentum == In serie, nomine Kal-El ortus est ex [[planeta|stella errante]] [[Krypton (planeta ficticius)|Krypton]], cuius populus est consumptus. Antequam autem planeta displodet, paterfamilia infantem Kal-El in [[rucheta|nave spatiali]] posuit et eum [[Tellus|Telluri planetam]] misit. Kal-El tandem Tellurem advento, adoptatus est a familia Kent, sub nomine Clericus Kent. Quamquam Clericus vivit sicut homo terrigenus, potentias superiores heroicas, aliam absconditam chlamydatam identitas habet ubi facinum bonum faceintem proprius vi volat. Clericus adultus munus sicut nuntius in ephemeride ''[[Daily Planet]]'' obtinet. Cum ibi hoc munere fungitur, Clericus clam ad bonum humanum suis potentiis superis uti conatur. Ille ''Superus Vir'' personae abstrusae suae correspondet, per quam bellum celatam contra maleficios gessit. Adversarius maximus est vir genius maleficus [[Lex Luthor]]. Post magna certamina inter eos, Lutherum vincit. == Notae == <references/> {{NexInt}} * [[Krypton (planeta ficticius)|Krypton]] * [[Christophorus Reeve]] * ''[[Smallville]]'' * [[Thomas Welling]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Superman and his cast|Superman et eius dramatis personae}} * ''[https://imdb.com/title/tt0044231/ The Adventures of Superman cum nunquam moriens Georgius Reeves]'' (series televisifica: 1951 - 1958). [[Categoria:Res volantes]] [[Categoria:Superheroes]] {{Myrias|Homines}} 0vlfz8lxjs6yxbq3vwskob6tgn6x74z 3977046 3977015 2026-08-04T06:19:59Z InsideNormality 212975 pravda zauvek 3977046 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} [[Fasciculus:C Reeve in Marriage of Figaro Opening night 1985b.jpg|thumb|[[Christopher Reeve]] qui ''Superman'' anno [[1985]] egit.]] [[Fasciculus:Tom Welling 2010 Comic Con.jpg|thumb|[[Thomas Welling]] qui [[Clericus Kent (Smallville)|Clericum Kent]] (''Superman'') egit, in [[Series televisifica|serie televisifica]] ''[[Smallville]]'', hic [[annus|anno]] [[2010]] visus.]] '''''Superman''''' vel '''Supérhomo'''<ref name=NSLO>[[Ebbe Vilborg]], ''Norstedts svensk-latinska ordbok,'' editio secunda (2009).</ref> (Superhóminis<ref name=NSLO/>, ''m'') est [[persona]] fabulosa vel [[heros]] fictus (vulgo [[superheros]]) nomine etiam ''Kal-El'' in serie [[liber nubeculatus|librorum nubeculatorum]] et '''Vir Chalybeus''' (vel Vir Chalybicus<ref>Sic eum vocat [[Stephanus Berard]] in indice verborum novorum quae fabula cui titulus ''Capti'' continet, vide hic [http://www.boreoccidentales.com/latine/cataracta/auctore-berard/capti/index-locutionum.html] (</ref>) est qui volat et magnam vim habet, annoque [[1939]] creata a [[Iosephus Shuster|Iosepho Shuster]] et [[Giraldus Siegel|Giraldo Siegel]] qui proprie primum in [[Action Comics]] #1 apparuit. Idcirco, hunc singulis librum nuberculatarum editionis fere decem milia [[Dollarium Civitatum Foederatarum|dollarorum]] valore hodie constat. De eadem iam hodie etiam sex [[pellicula]]e cinematographicae sunt. == Argumentum == In serie, nomine Kal-El ortus est ex [[planeta|stella errante]] [[Krypton (planeta ficticius)|Krypton]], cuius populus est consumptus. Antequam autem planeta displodet, paterfamilia infantem Kal-El in [[rucheta|nave spatiali]] posuit et eum [[Tellus|Telluri planetam]] misit. Kal-El tandem Tellurem advento, adoptatus est a familia Kent, sub nomine Clericus Kent. Quamquam Clericus vivit sicut homo terrigenus, potentias superiores heroicas, aliam absconditam chlamydatam identitas habet ubi facinum bonum faceintem proprius vi volat. Clericus adultus munus sicut nuntius in ephemeride ''[[Daily Planet]]'' obtinet. Cum ibi hoc munere fungitur, Clericus clam ad bonum humanum suis potentiis superis uti conatur. Ille ''Superus Vir'' personae abstrusae suae correspondet, per quam bellum celatam contra maleficios gessit. Adversarius maximus est vir genius maleficus [[Lex Luthor]]. Post magna certamina inter eos, Lutherum vincit. == Notae == <references/> {{NexInt}} * [[Krypton (planeta ficticius)|Krypton]] * [[Christophorus Reeve]] * ''[[Smallville]]'' * [[Thomas Welling]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Superman and his cast|Superman et eius dramatis personae}} * ''[https://imdb.com/title/tt0044231/ The Adventures of Superman]'' (series televisifica, 1951-1958). [[Categoria:Res volantes]] [[Categoria:Superheroes]] {{Myrias|Homines}} kqc7v1gl34vt3cnsnrmcbetzwszuhaz 0 45176 3976972 3946470 2026-08-04T01:47:08Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976972 wikitext text/x-wiki {{L}} '''Academia Inscriptionum et Litterarum Humaniorum'''<ref>Vide [http://biblio.dominicains.com/opac_css/index.php?lvl=indexint_see&id=883&page=3&nbr_lignes=41&main=&l_typdoc=a ''Catalogue en ligne Bibliothéque'' apud biblio.dominicains.com]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}.</ref> ([[Francogallice]] ''Académie des Inscriptions et Belles-Lettres'') est [[academia|sodalitas]] eruditorum in rebus [[archaeologia|archaeologicis]], [[historiographia|historicis]], [[antiquitas classica|antiquitatis]] et [[physiologia|philologicis]] [[Francia|Francicorum]]. Academia anno [[1663]] a [[Ioannes Baptista Colbert|Ioanne Baptista Colbert]] condita est et decreto regis [[Ludovicus XIV|Ludovici XIV]] in rem publicam Francicam anno [[1701]] incorporatum. Ab initio nomen habuit ''Académie royale des inscriptions et médailles'', a [[1716]] ''Académie royale des inscriptions et belles-lettres'', postea ''Institut national des sciences et des arts, classe de littérature et beaux-arts'' et ''Institut national des sciences et des arts, classe d'histoire et littérature anciennes''; die [[21 Martii]] [[1816]] nomen hodiernum accepit. Pars est [[Institutum Franciae|Instituti Franciae]]. Anno 1919, iuxta propositum Academiae Inscriptionum et Litterarum Humaniorum, [[Consilium Academiarum Consociatarum]] creatum est.<ref>Willaume, Margarita (1992) [https://web.archive.org/web/20250110162001/https://bazhum.muzhp.pl/media/files/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_F_Historia/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_F_Historia-r1991_1992-t46_47/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_F_Historia-r1991_1992-t46_47-s369-386/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_F_Historia-r1991_1992-t46_47-s369-386.pdf Participation de la Pologne aux activités de l’Union Académique Internationale (1919-1939).] ''Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio F, Historia'', 4647: 369–386 [Polonice, cum summario Francogallico].</ref> [[Fasciculus:Institut de France (14).jpg|thumb|Aedificium Instituti Franciae]] == Secretarii perpetui == [[Fasciculus:Jean Mabillon - Imagines philologorum.jpg|thumb|[[Ioannes Mabillon]], qui socius fuit ab Academia condita.]] * 1663-1682 : [[Carolus Perrault]] * 1682-1683 : [[Ioannes Gallois]] * 1683-1691 : [[Henricus de Bessé, dominus de La Chapelle]] * 1691-1706 : [[Paulus Tallemand]] * 1706-1742 : [[Claudius Gros de Boze]] * 1742-1749 : [[Nicolaus Fréret]] * 1749-1755 : [[Ioannes Petrus de Bougainville]] * 1755-1772 : [[Carolus Lebeau]] * 1772-1782 : [[Ludovicus Dupuy]] * 1782-1793 : [[Bonus Iosephus Dacier]] * 1803-1833 : [[Bonus Iosephus Dacier]] * 1833-1838 : [[Antonius Isaac Silvestre de Sacy]] * 1838-1840 : [[Petrus Claudius Franciscus Daunou]] * 1840-1852 : [[Carolus Athanasius Walckenaer]] * 1852 : [[Eugenius Burnouf]] * 1852-1860 : [[Iosephus Naudet]] * 1860-1873 : [[Iosephus Guigniaut]] * 1873-1904 : [[Henricus Wallon]] * 1904-1914 : [[Georgius Perrot]] * 1914-1916 : [[Gasto Maspero]] * 1916-1937 : [[Renatus Cagnat]] * 1937-1948 : [[Renatus Dussaud]] * 1948-1964 : [[Alfredus Merlin]] * 1964-1968 : [[Georgius Tessier]] * 1968-1983 : [[Andreas Dupont-Sommer]] * 1983- : [[Ioannes Leclant]] == Bibliographia == * [[Bonus Iosephus Dacier|Bon-Joseph Dacier]], ''Histoire et mémoires de l'Institut royal de France. Académie des inscriptions et belles-lettres''. 1821-1833. 10 voll. {{NexInt}} * [[:Categoria:Socii Academiae Inscriptionum et Litterarum Humaniorum|Socii Academiae Inscriptionum et Litterarum Humaniorum]] == Notae == <references/> == Nexus externi == * [http://www.aibl.fr Situs Academiae] * [http://www.scholarly-societies.org/history/1663aribl.html Historia Academiae] * "[http://fr.wikisource.org/wiki/L%E2%80%99Encyclop%C3%A9die_(vol._1)_-_ACA Académie Royale des Inscriptions et Belles-Lettres]" in {{Encyclopedie}} * [https://web.archive.org/web/20170522135143/http://viaf.org/viaf/126085610/ Pagina interretialis VIAF] [[Categoria:Constituta 1663]] [[Categoria:Institutum Franciae]] ltwv1mshpskxcwrm4oo1272tmi41o56 0 45318 3977047 3823258 2026-08-04T06:20:44Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3977047 wikitext text/x-wiki {{L}} {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Arnaut Daniel - BN MS fr 12473.jpg|thumb|100px|Arnaldi Daniel depictio e Cod. fr. 12473 [[Bibliotheca Nationalis Francica|Bibliothecae Nationalis Francicae]]]] '''Arnaldus Daniel''' ([[Occitanice]] ''Arnaut Danièl'') fuit poëta vel trovator [[lingua Occitanica|linguae Occitanicae]] [[saeculum 12|saeculi XII]] exeuntis. Hodie servata sunt carmina fere duodeviginti ab Arnaldo composita. De vita eius perpauca scimus, sed pro carminibus notissimus fuit inter coaevalibus necnon posterioribus. == Opera Arnaldi Daniel == Cognovimus duodeviginti (fortasse viginti) carmina ab Arnaldo composita, quorum duo cum melodiis respectivis in libris manu scriptis servantur. E carminibus illis fere omnes generi ''[[canso]]'' attribuuntur, unum etiam generi ''[[Sextina|sestina]]'' quod Arnaldus ipse primus invenit, unum admodum obscoenum generi ''[[sirventes]]''. [[Dantes Alagherius|Dantes]] Arnaldum auctorem dixit aliquorum ''prose di romanzi'', id est, librorum romanicorum vel fabularum in oratione soluta confectarum (vide infra); sed de operibus eius generis ab Arnaldo scriptis nihil scimus. * ''Ab gai so cuindet e leri'' -- ''canso'' * ''Amors et jois e luecs e temps'' -- ''canso'' * ''Anc ieu non l'aic, mas elha m'a'' -- ''canso'' * ''Ans que·l cim reston de branchas'' -- ''canso'' * ''Autet e bas, entr'els priuns fuelhs'' -- ''canso'' * ''Canso do·ill mot son plan e prim'' -- ''canso'' * ''D'autra guiz' e d'autra razon'' -- ''canso'' * ''Doutz brais e critz'' -- ''canso'' * ''En breu brisara·l temps braus'' -- ''canso'' * ''Entre.l taur e.l doble signe'' -- ''canso'' dubiose Arnaldo adscripta.<ref>Marshall 1969.</ref> * ''Er vei vermeilhs, vertz, blaus, blancs, gruocs'' -- ''canso'' * ''Lancan son passat li giure'' -- ''canso'' * ''Lancan vei fueilh' e flor e frug'' -- ''canso'' * ''L'aur'amara'' -- ''canso'' * ''Lo ferm voler qu'el cor m'intra'' -- ''canso'' (''sestina'') erotica cuius formam difficillimam imitaverunt Occitanice [[Bertrandus de Born]] ("''Ben grans avoleza intra''"), [[Lingua Italiana|Italiane]] Dantes Alagherius ("''Al poco giorno, ed al gran cerchio d'ombra''"), [[Hispanice]] [[Ferdinandus de Herrera]].<ref>Jernigan 1974.</ref> Arnaldus hoc carmen cuidam "''Desirat''" cognomine dicavit; re vera Bertrando de Born, secundum adnotationem unius libri manu scripti. * ''Mout m’es bel el tems d’estiou'' -- ''canso'' dubiose Arnaldo adscripta.<ref>Paden 1983.</ref> * ''Pus Raimons e'n Trucs Malecs'' -- ''sirventes'', responsum offerens et ad ''[[cobla]]'' ioculatoris [[Truc Malec]] ("''En Raimon, be'us tenc a grat''") et ad ''sirventes'' poëtae [[Raimundus de Durfort|Raimundi de Durfort]] ("''Truc Malex, a vos me tenh''"). Raimundus postea alium responsum dedit ("''Ben es malastrucs dolens''"). Truc Malec quaestionem posuerat an amans quidam, postulante domina, debeat eam [[anilingus|anilinctione]] satisfacere. Truc Malec et Arnaldus negaverunt; Raimundus adprobavit.<ref>Pierre Bec, ''Burlesque et obscénité chez les troubadours: pour une approche du contre-texte médiéval'' (Lutetiae: Stock, 1984) pp. 140-153.</ref> * ''Quan chai la fueilha'' -- ''canso'' * ''Si·m fos Amors de joi donar tan larga'' -- ''canso'' * ''Sols sui qui sai lo sobrafan que·m sortz'' -- ''canso'' == Fontes de vita Arnaldi Daniel == De vita illius poëtae nihil pro certo habemus nisi quod natus est apud [[Ribérac]], sed anno incognito; quod anno [[1179]] in [[Francia]]m pervenit et ibi [[corona]]tionem pueri [[Philippus II (rex Franciae)|Philippi Augusti]] spectavit, si verba quae in finem carminis cuiusdam apposuit bene intellegimus: {{Citatio3| : Eu l'agra vist, mas estiei per tal obra, : c'al coronar fui del bon rei d'Estampa.|Arnaldus Daniel|"Doutz brais e critz" 57-58<ref>[http://books.google.fr/books?id=v7zyiQgWmi4C&pg=PA174&lpg=PA174&dq=%22Doutz+brais+e+critz%22&source=web&ots=r8qUVhHqG8&sig=THjEPtPKj4QT9qZjz7eHDNyvnYY&hl=fr#PPA176,M1]</ref>|Eius visitationi defui quia ad alium negotium attendi; astiti enim ad coronationem boni regis [[Stampae|Stamparum]].|Vicipaedia}} <!-- Auch sein Zeitgenosse Raimon de Durfort nennt ihn "einen Student, ruiniert von [[Würfelspiel]]en". Fu in rapporti poetici con il nobile trovatore Bertran de Born e a lui fu legato da amicizia così profonda che i due giunsero a chiamarsi l'un l'altro con il senhal Dezirat.--> Inter coaevales Arnaldi fuit [[Raimundus de Durfort]] (sed et de eo fere nihil scimus) et [[Bertrandus de Born]], quem forsitan cognovit<ref>Toja 1960 pp. 9-10, 382-384; Linda M. Paterson, ''Troubadours and Eloquence'' (Oxford: Clarendon Press, 1975) p. 198 n. 2.</ref> et qui eum fortasse ''Arnaut juglar'' ("Arnalde ioculator") appellavit.<ref>Bertrandus de Born, "''Bel m'es quan vey camjar lo senhoratge''" 42.</ref>Hic Arnaldum praecipit ut carmen ad regem [[Ricardus I (rex Angliae)|Ricardum]] ferret, et e libro quodam manu scripto historiam legimus de Arnaldo in aula regis Ricardi alium ioculatorem vincente.<ref>''[[Biographies des troubadours]]'' pp. 62-63.</ref> Bertrandus in tribus carminibus metro et assonantia Arnaldi usus est; in quarto etiam (si re vera Bertrando attribuendum sit) responsum parodicum ''sestina''e Arnaldi in eodem metro dat.<ref>Bertrandus de Born, "''Bel m'es quan vey camjar lo senhoratge''", "''Mal o fai domna cant d'amar s'atarja''", "''Non puosc mudar mon chantar non esparga''", "''Ben grans avoleza intra''"; vide William D. Paden, Tilde Sankovitch, Patricia H. Stäblein, edd., "''The Poems of the Troubadour Bertran de Born'' (Berkeley: University of California Press, 1986) pp. 54-55, 298-299, 402.</ref> Anno circiter 1195 [[Monachus de Montaudon|monachus ille de Montaudon]] satiram composuit de poëtis et ibi verbis iocularibus sic de Arnaldo cecinit: {{Citatio3| : Ab Arnaut Daniel son set : qu'a sa vida ben non cantet : mas us folhs motz qu'om non enten -- : pus '''la lebr'ab lo bou casset''' : e '''contra suberna natet'''! : No valc sos chans un aguilen.|Monachus de Montaudon|"Pos Peire d'Alvernh'a cantat" 43-48|Cum Arnaldo Daniel sunt septem, sed iste per omnem vitam nunquam bene cantavit nisi verba insana a nemine intellecta, qui leporem venatur bovis ope, qui contra flumen natat! carmina eius ne rosam quidem valent.|Vicipaedia}} In libris manu scriptis [[saeculum 13|saeculi XIII]] servatur vita brevis Arnaldi (sicut aliorum trovatorum) Occitanice scripta cuius textus sequitur: {{Citatio3|Arnautz Daniels si fo d'aquella encontrada don fo n'Arnautz de Meroill, de l'evesquat de Peiregors, d'un castel que a nom Ribairac, e fo gentils hom; et amparet ben letras e delectet se en trobar; et abandonet las letras; e pres una maniera de trobar en caras rimas, per que soas cansons no son leus ad entendre ni ad aprendre. Et amet una auta domna de Gascoingna, mulier d'en Guillem de Buovilla, mas non fo cregut que la domna lui fezes plaiser en dreit d'amor; per qu'el dis: : Eu son Arnautz qu'amas l'aura : E '''chatz la lebre ab lo bou''' : E '''nadi contra suberna'''.<ref>Arnaldus Daniel, "En cest sonet coind'e leri" 43-45.</ref>|[[Biographies des troubadours]]|pp. 59-60|Arnaldus Daniel ex eodem pago veniebat quam [[Arnaldus de Mareuil]], ex episcopatu [[Petrocorium|Petrocoriensi]], e castello quodam Ribérac. Fuit honestus; litteras bene apprehendit et carmina in eis invenire dilexit. Tunc studia litterarum abiecit. Methodum inventionis carminum adoptavit rimarum vel assonantiarum opulentium; de ea re carmina eius difficilia sunt et intelligendum et discendum. Amavit mulierem nobilem [[Gasconia]]e, uxorem Guillelmi de Buovilla, sed creditur eam nunquam illo fructum amoris concedisse. Ergo sic cantavit: "Arnaldus sum qui ventum colligit, qui leporem venatur bovis ope, qui contra flumen natat!"|Vicipaedia}} Sed de amoribus vel veris vel ficticiis Arnaldi nihil pro certo habemus.<ref>Vide etiam William D. Paden, "The Troubadour's Lady: her marital status and social rank" in ''Studies in Philology'' vol. 72 (1975) pp. 28-50, esp. pp. 45-46.</ref> Anno circiter [[1315]] poëta [[Italia|Italicus]] [[Dantes Alagherius]] se Arnaldo in [[Purgatorium|Purgatorio]] incurrere fingit. Spiritus alius ibi iacens Arnaldum indicat et ita describit: {{Citatio3| : "O frate," disse, "questi ch'io ti cerno ... : fu '''miglior fabbro''' del parlar materno. : Versi d'amore e '''prose di romanzi''' : Soverchiò tutti!"|Dante|[[Divina Comoedia]] "Purgatorium" 26.115-120|Frater, dixit, hic quem indico ... fuit optimus faber linguae maternae; omnia carmina amoris et omnia prosaica romantica superavit.|Vicipaedia}} Tunc post breve spatium temporis Arnaldus ipse in lingua sua Occitanica quaestionibus Dantis respondet. {{Citatio3| : "Ieu sui Arnaut, que plor e vau cantan; : consiros vei la passada folor, : e vei jausen lo joi qu'esper, denan. : '''Ara vos prec''', per aquella valor : que vos guida al som de l'escalina, : sovenha vos a temps de ma dolor"|Dante|ib. 26.143-148|Arnaldus sum qui fleo, qui cantans eo; dolens video temporis praeteriti stultitias; gaudens video crastinum gaudium cui spero. Igitur vos preco, per eam virtutem quae vos ad summam scalam sublevavit, ut proprio tempore de dolore mea memineretis.|Vicipaedia}} == Fortuna == Qui a Dante "''miglior fabbro''" ("optimus faber vel poëta": vide supra), a [[Petrarcha]] "magister amoris" dictus est. [[Saeculum 20|Saeculo XX]] [[Ezra Pound]], aestimationem Dantis repetens, Arnaldum ut "optimum poëtam" in libro ''The Spirit of Romance'' (1910) laudavit. [[T. S. Eliot]] verba "''ara vos prec''" (vide supra) libro suo praeposuit; ad initium et ad finem carminis ''[[The Waste Land]]'' operibus duorum poëtarum Dantis et Arnaldi allusit; Eliot idem carmen ad Ezram Pound dicavit et "''miglior fabbro''", sicut novum Arnaldum, cognominavit. == Notae == <div class="references-small"><references /></div> == Nexus externi == * [http://www.trobar.org/troubadours/arnaut_daniel/ Opera Arnaldi Daniel] {{Ling|Occitanice|Anglice}} * [http://colecizj.easyvserver.com/vcb2inde.htm Opera Arnaldi Daniel]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Ling|Occitanice|Anglice}} == Bibliographia == * Maurice Bowra, "Dante and Arnaut Daniel" in ''Speculum'' vol. 27 (1952) pp. 459-474. * Mario Eusebi, ''L'aur'amara''. Parma: Pratiche Editrice, 1995. ISBN 88-7380-294-X * Charles Jernigan, "The song of nail and uncle; Arnaut Daniel's sestina ''Lo ferm voler q'el cor m'intra''" in ''Studies in Philology'' vol. 71 (1974) pp. 127-151 * Laura-Emanuela Kuzmenko, "[https://web.archive.org/web/20080511143950/http://www.etudes-francaises.net/dossiers/kuzmenko/ La Sémantique de la perception dans la poésie d'Arnaut Daniel]". Toronto: Le Net des Études françaises, 2008 * John Henry Marshall, "La chanson provençale ''Entre.l taur e.l doble signe'' (P-C: 411, 3), une dix-neuvième chanson d'Arnaut Daniel?" in ''Romania'' vol. 90 (1969) pp. 548-558. * William D. Paden, "Un plazer dels mes, vingtième chanson d’Arnaut Daniel? ''Mout m’es bel el tems d’estiou'' (P-C 29, 14a)" in ''Cahiers de civilisation médiévale'' vol. 26 (1983) pp. 341-354 * [[Ezra Pound]], ''[[The Spirit of Romance]]'' ("Spiritus Romanicus"). Novi Eboraci, 1910 * Gianluigi Toja, ''Arnaut Daniel: Canzoni, edizione critica''. Florentiae 1960 * Charlotte Ward, ''Pound's Translations of Arnaut Daniel: A Variorum Edition with Commentary from Unpublished Letters''. New York: Garland, 1991. {{DEFAULTSORT:Daniel, Arnaut}} [[Categoria:Trobatores]] [[Categoria:Auctores Occitanici]] [[Categoria:Scriptores Franciae]] [[Categoria:Nati saeculo 12]] [[Categoria:Mortui saeculo 12 aut 13]] [[Categoria:Personae Divinae Comoediae (Purgatorium)]] 6e0f0pi7jb7r79qvdpdyj5rrp4w4j5u 0 46139 3976999 3952109 2026-08-04T04:44:52Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976999 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Andy Warhol 1977.jpg|thumb|Andreas Warhola anno [[1977]].]] '''Andreas Warhola'''<ref>[http://ephemeris.alcuinus.net/archi2006/nuntius2.php?id=146 ''Ephemeris.]</ref> (Anglice ''Andrew Warhol,'' natus [[6 Augusti]] [[1928]], mortuus die [[22 Februarii]] [[1987]]), qui cognomine '''Andy''' notus est, fuit [[unus]] ex ducibus [[motus artis|motus artis oculorum]] "[[ars pop]]" appellati. Cursu inlustrator [[commercium|commercii]] feliciter constituto, ille factus est [[artifex]] clarus atque aliquando controversus. Sua opera coniunctiones inter "expressionem" artificiosam, [[cultura]]m [[famosus|celebritatis]], et artem mercatoriam exploraverunt. [[Fasciculus:Medzilaborce Andy & Museum.jpg|thumb|left|[[Museum Andreae Warholae (Medzilaborce)|Museum Artis Hodiernae Andreas Warhola]] [[Medzilaborce]] in [[oppidum|oppido]] [[Slovacia]]e.]] Pater anno [[1914]], mater anno [[1921]] in [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatas]] immigraverunt, cives antea [[Imperium Austrohungaricum|Imperii Austrohungarici]], ex ea regione quae hodie [[Slovacia]] appellatur oriundae. [[Pittsburgum|Pittsburgi]] in urbe natus, Andreas Warhola alumnus fuit [[Universitas Carnegie Mellon|Instituti Technologici Carnegie]] eiusdem urbis. Laboravit in multis mediis, inter quae [[pictura]], [[sculptura]], [[pellicula|cinema]], et [[musica]]. ''[[Interview Magazine]]'' condidit, et multos [[liber|libros]] [[scriptor|conscripsit]], inter quos ''[[The Philosophy of Andy Warhol]]'' et ''[[Popism: The Warhol Sixties]].'' Ille fuit inlustris [[homophylophilia|vir gay]] qui aperte sic vivebat ante motum liberationis gay. Eius officina (Anglice [[The Factory]] appellata) erat locus celeberrima, ubi egregii [[homo|homines]] altissimi [[mens|mentis]], ''drag queens,'' [[ludus scaenicus|scriptores ludorum scaenicorum]], [[homines viarii]] [[Bohemianismus|Bohemiani]], [[famosus|famosi]] ex [[Hollywood]], et [[patronus|patroni]] divites inter se congrediebantur. Excogitavit dictum "[[quindecim minuta famae]]," latissime agnitum. Maximum pretium pro pictura Warholae solutum est [[dollarium (CFA)|$]]100 000 000, pro tabula [[1963]] ''[[Eight Elvises]]'' inscripto. Hoc negotium privatum nuntiatum est in commentario in diario ''[[The Economist]]'' anno [[2009]] vulgato, qui Warholam "[[vervex|vervicem]]<!--bellwether--> [[mercatus (oeconomi)|mercatus]] artis" appellavit. Hoc est pretium quod solum [[Jackson Pollock|Pollock]], [[Paulus Picasso|Picasso]], [[Vincentius van Gogh|van Gogh]], [[Petrus Augustus Renoir|Renoir]], [[Gustavus Klimt|Klimt]], et [[Gulielmus de Kooning|de Kooning]] adsecuti sunt.<ref>{{Cite news|url=http://www.economist.com/specialreports/displaystory.cfm?story_id=14941229 |title=A special report on the art market: The Pop master's highs and lows |work=The Economist |date= November 26, 2009|accessdate=14 Augusti 2010}}.</ref> <!--PLUS IN EN:--> [[Fasciculus:Warhol's grave.jpg|thumb|[[Sepulcrum]] Warholae in [[Coemeterium Sancti Ioannis Baptistae Catholicum Byzantinum|Coemeterio Sancti Ioannis Baptistae Catholico Byzantino]].]] Warhola [[Urbs Novum Eboracum|Novi Eboraci in urbe]] mortuus est die [[22 Februarii]] [[1987]]. Tabulae eius notissimae sunt [[pressio]]nes superpictae hominum illustrium (ut puta [[Elvis Presley]], [[Ioannes Wolfgang Goethe|Goethe]], [[Mao Zedong]] et [[Marilyn Monroe]]). Warhola fuit res multarum [[exhibitio artis|exhibitionum]] retro, librorum, et pellicularum tam [[I Shot Andy Warhol|principalium]] quam documentariarum. [[Pittsburgum|Pittsburgo]] in urbe [[Pennsilvania]]e, ubi natus est, ''[[Museum Andreae Warholae (Pittsburgum)|The Andy Warhol Museum]]'' eius [[vita]]m et opera celebrat. Alterum museum, nominibus ''[[Museum Andreae Warholae (Medzilaborce)|WarholCity]]'' et ''The Andy Warhol Museum of Modern Art'', [[Medzilaborce]] in urbe [[Slovacia]]e conditum est. {{NexInt}} *[[Truman Capote]] == Notae == <references/> == Bibliographia == [[Fasciculus:Andy Warhol and Tennessee Williams NYWTS.jpg|thumb|Warhol (laeva) et [[Tennessee Williams]] (dextra) in [[navis|navi]] [[SS France (1961)|SS ''France'']] anno [[1967]] inter se sermonem conferunt; a terga parte, [[Paulus Morrissey]].]] *"A symposium on Pop Art." [[1963]]. ''Arts Magazine,'' Aprilis: 36–45. *Bockris, Victor. [[1997]]. ''Warhol: The Biography.'' Novi Eboraci: Da Capo Press. ISBN 030681272X. *Colacello, Bob. [[1990]]. ''Holy Terror: Andy Warhol Close Up.'' Novi Eboraci: HarperCollins. ISBN 0060164190. *Dillenberger, Jane D. [[2001]]. ''The Religious Art of Andy Warhol.'' Novi Eboraci: Continuum International Publishing Group. ISBN 082641334X. *Doyle, Jennifer, Jonathan Flatley, et José Esteban Muñoz, eds. [[1996]]. ''Pop Out: Queer Warhol.'' Durhamiae: Duke University Press. *Foster, Hal. [[1996]]. ''The Return of the Real.'' Cantabrigiae Massachusettae: MIT Press / October Book. *Garrels, Gary. [[1989]]. ''The Work of Andy Warhol.'' Discussions in Contemporary Culture, 3. Beacon, Novi Eboraci: Dia Art Foundation. *Guiles, Fred Lawrence. [[1989]]. ''Loner at the Ball: The Life of Andy Warhol.'' Novi Eboraci: Bantam. ISBN 0593015401. *James, James. [[1989]]. Andy Warhol: The Producer as Author. In ''Allegories of Cinema: American Film in the 1960s,'' 58–84. Princetoniae: Princeton University Press. *Koestenbaum, Wayne. [[2003]]. ''Andy Warhol.'' Novi Eboraci: Penguin. ISBN 0670030007. *Krauss, Rosalind E. [[1999]]. Warhol's Abstract Spectacle. In ''Abstraction, Gesture, Ecriture: Paintings from the Daros Collection,'' 123–33. Novi Eboraci: Scalo. *Lippard, Lucy R. [[1970]], [[1985]]. ''Pop Art.'' Londinii: Thames and Hudson. ISBN 0500200521. *Livingstone, Marco, Dan Cameron, et Royal Academy. [[1992]]. ''Pop Art: An International Perspective.'' Novi Eboraci: Rizzoli. ISBN 0847814750. *Michelson, Annette. [[2001]]. ''Andy Warhol (October Files).'' Cantabrigiae: MIT Press. *Scherman, Tony, et David Dalton. [[2009]]. ''POP: The Genius of Andy Warhol.'' Novi Eboraci: HarperCollins. *Suarez, Juan Antonio. [[1996]]. ''Bike Boys, Drag Queens, & Superstars: Avant-Garde, Mass Culture, and Gay Identities in the 1960s Underground Cinema.'' Indianapoli: Indiana University Press. *Watson, Steven. [[2003]]. ''Factory Made: Warhol and the 1960s.'' Novi Eboraci: Pantheon. ISBN 0679423729. *Yau, John. [[1993]]. ''In the Realm of Appearances: The Art of Andy Warhol.'' Hopewell Novae Caesareae: Ecco Press. ISBN 0880012986. ==Nexus externi== [[Fasciculus:Bratislava Venturska ulica1.jpg|thumb|upright|Statua Andreae Warholae [[Bratislava]]e [[Slovakia]]e sita.]] {{Vicicitatio|en:Andy Warhol|Andream Warholam}} {{CommuniaCat|Andy Warhol|Andream Warholam}} * {{IMDb name|0912238}} * Gary Comenas, ''[http://www.warholstars.org/ Warholstars.org]'': situs privatus de rebus Andreae Warholae ** "[http://www.warholstars.org/chron/192862.html The Andy Warhol Chronology]" et [https://web.archive.org/web/20140208020019/http://warholstars.org/abstractexpressionism/abstractexpressionism.html Chronologia artistarum expressionismi abstracti] ** [http://www.warholstars.org/andywarhol/articles/andywarhol.html Florilegium commentationum de Andrea Warhola] * [http://www.warhol.org/museum/ Situs] [[Museum Andreae Warholae|Musei Andreae Warholae]] [[Pittsburgi]] in urbe ** [http://www.warhol.org/collection/art/ Collectus] et [http://www.warhol.org/collection/archives/ Archivum eiusdem musei] * [https://web.archive.org/web/20210203033018/http://www.ubu.com/sound/warhol.html David Cronenberg aliique de operibus Andreae Warholae loquuntur] apud ''UbuWeb: Sound'' * [http://www.warholfoundation.org/ Situs publicus] operis fundati Warholiani (''The Andy Warhol Foundation for the Visual Arts'') [[Urbs Novum Eboracum|Novi Eboraci]] in urbe * [http://www.contemporaryartdaily.com/tag/andy-warhol/ Indices de recentioribus operum Andreae Warholae exhibitionibus] apud ''Contemporary Art Daily'' * {{cite web|url=http://www.moma.org/collection/browse_results.php?criteria=O%3AAD%3AE%3A6246&page_number=1&template_id=6&sort_order=1 |title=Andy Warhol |publisher=Museum of Modern Art |location=Novi Eboraci |year=2007 |accessdate=23 Ianuarii 2009}} * [https://web.archive.org/web/20070515053109/http://www.popartmasters.com/toc.html#masters "Andy Warhol"] apud ''Pop Art Masters'' * [https://web.archive.org/web/20131206022109/http://www.adcglobal.org/archive/hof/1994/?id=212 De biographia, effigie, operibus] apud ''Art Directors Club'' * [http://www.warholcity.com/ Situs publicus] ''[[Museum Andreae Warholae (Medzilaborce)|WarholCity]]'' (alias ''The Andy Warhol Museum of Modern Art'') [[Medzilaborce]] in urbe [[Slovacia]]e * "''[http://www.youtube.com/watch?v=3oqUd8utr14 Andy Warhol paints Debbie Harry on an Amiga]''" (Andreas Warhola: picturam digitalem Debbie Harry in conloquio de Commodore Amiga anno [[1985]] facit) apud ''YouTube'' * "''[http://www.youtube.com/watch?v=KnhqRiJ4KH8 Andy Warhol - The Complete Picture]''" (Andreas Warhola: pictura tota) apud ''YouTube'' * "''[http://www.pbs.org/wnet/americanmasters/episodes/andy-warhol/a-documentary-film/44 Andy Warhol: a documentary film]''" (pellicula documentaria) a Ric Burns pro ''Public Broadcasting Service'' docta * [http://www.itnsource.com/shotlist//ITN/1986/07/08/AS080786003/ Conloquium cum Andrea Warhola in Pinacotheca Anthony D'Offay, Londinii anno 1986]{{Nexus deficit|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Lifetime|1928|1987|Warhol, Andreas}} [[Categoria:Alumni Universitatis Carnegie Mellon]] [[Categoria:Auctores Anglici]] [[Categoria:Homosexualitas]] [[Categoria:Incolae Pennsilvaniae]] [[Categoria:Moderatores cinematographici Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Photographi Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Pictores Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Scriptores Civitatum Foederatarum]] {{1000 paginae}} {{Myrias|Homines}} dnjzpp4x3g3xxc9vsm8qizznzlqohlg 0 49239 3977033 3931994 2026-08-04T06:15:13Z InsideNormality 212975 3977033 wikitext text/x-wiki {{titulus italicus}} {{latinitas|-9}} '''''Doctor Who''''' ([[Anglice]] ''Doctor Hú'' enuntiatus; Latine fere ''Doctor Quis'') est [[televisio|televisificum]] [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regni]] spectaculum, post [[protagonista]]m eodem nomine nuncupatum. Doctor est [[peregrinator]] extraterrestris, qui [[iter|itinera]] per [[tempus]] [[spatium]]que cum comitibus in [[TARDIS]] [[astronavis|astronave]] facit, in multos amicos incidens atque in hostes maleficos, quorum notissimi sunt [[Dalek]]. Nomen TARDIS est [[acronymum]] locutionis 'Tempus Ac Relativae Dimensiones In Spatio'. Doctor est unus ex dominis temporis, fortasse propter [[technologia]]m ab eis dominatam, qua per [[tempus]] iter facere possunt. Spectaculum in [[Guinness World Records]] diuturnissima [[mythistoriae rerum futurarum|mythistoriarum rerum futurarum]] series [[televisio|televisifica]] umquam emissa inscriptum est,<ref>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/5390372.stm | title=Dr Who 'longest-running sci-fi' | work=BBC News | date=28 Sep [[2006]] | language = Anglice }}</ref> et ut series mythistoriarum rerum futurarum maxime prospera propter aestimationem spectatorum, venditionem [[liber (litterae)|librorum]] DVDque, et expromendos ex rete et legitimos et non legitimos.<ref>{{cite news | author=Liz Shannon Miller | url=http://www.variety.com/article/VR1118006512.html?categoryid=14&cs=1&nid=2562 | title='Doctor Who' Honored by Guinness - Entertainment News, TV News, Media | work=Variety | date=26 Iul [[2009]] | language = Anglice }}</ref> Haec series [[fabula|fabulis]] ingeniosis, ingeniosis vilisque [[oculus|oculorum]] mendaciis, et usu ducente{{dubsig}} [[musica electronica|musicae electronicae]] innotuit, quae [[musica]] a [[BBC Radiophonic Workshop]] producta est. Spectaculum est gravis [[cultura]]e Britannicae pars<ref>{{cite journal | date= 14 Sep [[2006]] | title = The end of Olde Englande: A lament for Blighty | journal = [[The Economist]] | volume = | issue = | pages = | url = http://www.economist.com/world/britain/displaystory.cfm?story_id=7912946 | accessdate = 4 Apr 2011}}.{{cite web | work = ICONS. A Portrait of England | title = Doctor Who | url=http://www.icons.org.uk/theicons/collection/doctor-who }}</ref><ref name="Moran">{{cite news | first = Caitlin | last = Moran | authorlink = Caitlin Moran | title = Doctor Who is simply masterful | url = http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/tv_and_radio/article1989181.ece |work=The Times | publisher = [[News Corporation]] | date = 30 Iul [[2007]] | quote = [''Doctor Who''] is as thrilling and as loved as ''Jolene'', or bread and cheese, or honeysuckle, or Friday. It’s quintessential to being British. | location=Londinii }}</ref> in Regno Britannico, et in alio facta est deliciae fautorum. Spectaculum multos in [[televisio]]ne Britannici opifices permovit, quorum multi adolescentes seriem spectaverunt. A censoribus vulgisque laudata est ut una ex spectaculis televisificis Britannicis optimis, data anno [[2006]] [[Praemii Televisifici Academiae Britannicae|Praemium BAFTA]] in categoria Serie Dramatica Optima ab anno 2005 ad annum 2010 [[Praemii Televisifici Nationis|Praemium Televisificum Nationis]] in categoria Dramatica.<ref>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/8471232.stm | work=BBC News | title=Doctor Who scoops two National TV awards | date=21 Ian [[2010]] | language = Anglice }}</ref><ref>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4982648.stm | work=BBC News | title=Doctor Who is Bafta award winner | date=8 Mai [[2006]] | language = Anglice }}</ref> Series prima inter annos [[1963]] et [[1989]] a [[BBC]] disseminabatur. Post conatum infelicem pelliculā televisifica anno [[1996]] ut seriem resuscitaret, anno 2005 series nova coepta est, a [[BBC Wales]] producta. Annis [[2006]] et [[2007]], series a [[CBC]] una producta est. Series adiunctas factae sunt quoque ut seriem televisificam ''[[Torchwood]],'' ''[[The Sarah Jane Adventures]],'' et ''[[K-9]],'' et spectaculum televisificum singulum anno 1981 ''[[K-9 and Company]].'' [[Persona]] Doctoris a [[tredecim]] actoribus acta est. Transitus a Doctore ad Doctorem in argumento esse regenerationem scriptus est, in qua Doctor in [[corpus (physica)|corpus]] novum et indolem aliquantum novam resuscitat. Quamquam uterque actor est differens{{dubsig}} et incarnationes differentes aliquando conventi sunt, omnes sunt aspectus personae singulae. Aetas [[sex]]ta spectaculi die [[23 Aprilis]] [[2011]] expectabatur. [[Septem]] hebdomades emittetur,<!--emissa est?--> abs hiatu [[duo]]s [[mensis|menses]] secutus, tum series reliqua mense Septembri reveniet.<!--rediit?--><ref>{{cite web |work=PrimeTime Unrealitytv |title = Doctor Who to air in US and UK on 23rd April 2011 |url=http://primetime.unrealitytv.co.uk/doctor-who-to-air-in-us-and-uk-on-23rd-april-2011 |date=10 Mar [[2011]] |language = Anglice }}</ref> == Historia == Doctor Who primum in televisione Britannica hora 17:15 [[GMT]] die [[23 Novembris]] [[1963]] emissa est,<ref>Howe, Stammers, Walker (1994), p. 54</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/doctorwho/classic/episodeguide/unearthlychild/detail.shtml|title=An Unearthly Child|publisher=[[BBC]]}}</ref> post consilios et disputationes quae in progressu annum fuerat. Princeps Dramae BBC, [[Sydney Newman]], spectaculum praecipue creavit. Primum instrumentum formae a Newman et [[Donaldus Wilson|Donaldo Wilson]], principe Administrationis Scriptorum, et scriptore [[C. E. Weber]] scriptum est. Scriptor [[Antonius Coburn]], editor scriptorum [[Davidus Whitaker]], et productrix prima [[Verity Lambert]] quoque in serie laboraverunt.<ref>Howe, Stammers, Walker (1994), pp. 157–230 ("Production Diary"). Saepissime Newman existimationem singulam datur. Aliquae opera ut ''The Complete Encyclopedia of Television Programs 1947–1979'', quod a Vincent Terrace scriptum est, existimationem creandi ad Terry Nation perperam dant, ob modum quod nomen ei existimationem in pelliculis Peter Cushing datur.<br />Partes creandi Newman et Lambert anno 2007 cognotae sunt in embolio "[[Human Nature (embolio spectaculi Doctor Who)|Human Nature]]", in quo Doctor, in vestitu hominis cui nomen est John Smith, parentes eius nominat ut Sydney et Verity.</ref> Musica titulis a [[Ronaldus Grainer|Ronaldo Grainer]] scripta est et a [[Delia Derbyshire]] apud [[BBC Radiophonic Workshop]] canta est.<ref>Richards, p. 23.</ref> Sectio Serierum administrationis dramae apud BBC spectaculum, in canale BBC One emissum, 26 aetates producit. Anno [[1989]] ob numeros decretos spectatorum, observantiam decretam vulgorum, et tempus minus prominentem emissionis, ab [[Ionathas Powell|Ionathate Powell]], Moderatore BBC One, desita est.<ref name="powell">{{cite news |url=http://media.guardian.co.uk/bbc/story/0,,1511487,00.html |title=Doctor Who makes the Grade |first=Jason |last=Deans |work=The Guardian |quote=But Mr Grade was not at the helm when Doctor Who was finally retired for good in 1989 — that decision fell to the then BBC1 controller, Jonathan Powell. |date=21 June 2005 |language=Anglice | location=London}}</ref> Quamquam, ut [[Sophie Aldred]], actrix coprima seriei, dixit in documentario ''Doctor Who: More Than 30 Years in the TARDIS'', spectaculum reapse nisi rite desitum est cum decreto aetatem 27^um non incipere, BBC iterum iterumque seriem revenire affirmat.<ref name="8thdrspecial">Doctor Who Magazine Eighth Doctor Special, Paninni Comics 2003.</ref> Quamquam productio desita est, BBC sodalitatem productionis invenire speravit quae spectaculum continuaret. [[Philipus Segal]], exsul Britannicus qui in administratione televisifica apud [[Columbia Pictures]] in [[CFA]] laboravit, mense Iulio 2009 ad BBC de tali facinere adventus erat.<ref name="8thdrspecial" /> Tandem collocutiones Segal ad pelliculam televisificam adduxerunt. Anno 1996, pellicula televisifica ''Doctor Who'' in [[Fox Broadcasting Company|Fox Network]] emissa est, a Fox, [[Universal Studios|Universal Pictures]], BBC, et [[BBC Worldwide]] coproducta. Quamquam pellicula in Regno Britannico fuit prospera (habens 9.1 milliones spectatorum), in [[Civitates Foederatae|Civitatibus Foederatis]] minus fuit et ad seriem novam non adduxit. == Histriones == Temporis Domini [[mors|mortem]] evitare cum facultatibus resurrectionis possunt. Cum mortiferum vulnus acceperunt, in [[corpus (physica)|corpore]] novo revivescunt. Persona Doctoris Who adhuc in serie televisionis actus est a decem actoribus; Doctor Undecimus a Mattheo Smith ab anno [[2010]] agitur. Mattheus Smith actor iuvenissimus est qui Doctorem egisse. * [[Gulielmus Hartnell]] (inter annos 1963 et [[1966]]) * [[Patricius Troughton]] (inter annos 1966 et [[1969]]) * [[Ioannes Pertwee]] (inter annos [[1970]] et [[1974]]) * [[Thomas Baker]] (inter annos 1974 et [[1981]]) * [[Petrus Davison]] (inter annos 1981 et [[1984]]) * [[Colandus Baker]] (inter annos 1984 et [[1986]]) * [[Sylvester McCoy]] (inter annos [[1987]] et 1989) * [[Paulus McGann]] (anno 1996) * [[Christophorus Eccleston]] (anno 2005) * [[Davus Tennant]] (inter annos 2005 et [[2009]]) * [[Mattheus Smith]] (inter annos 2010 et 2013) * [[Petrus Capaldi]] (inter annos 2013 et 2018) * [[Iuditha Whittaker]] (inter annos 2018 et 2022) *[[Davus Tennant]] (ab annos 2022) Etiam: * [[Ioannes Hurt]] (anno 2013); hospes in natali quinquagensimus == Doctor Primus == Hic Doctor, qui senex erat, [[Londinii]] [[Decennium 197|decennii 197]] cum nepte vivebat. [[Tellus (planeta)|Tellurem]] deseruerunt ubi duo magistri scholae neptis eos cognoverunt extraterrestri esse. Tellure a minatione gentis nomine [[Cyberman|Cybermen]] servata, Doctor Primus propter senectutem tandem mortuus est. == Doctor Secundus == Quod tempori se interponebat, hic Doctor in exsilium in [[Tellus|Tellure]], cum aspectu novo, ab aliis Dominis Temporis iactus est. == Doctor Tertius == Cum in Tellure exsularet, hic Doctor auctor ordinationis [[miles|militaris]] factus est, [[planeta]]m contra incursiones extraterrestres defendens. Radiis mortiferis occisus est. == Doctor Quartus == Constat inter multos hunc Doctorem itineribus per tempus spatiumque optimis fructum esse. Quamquam vir ingenii calidissimi erat, occisus est turri celsa lapsus, Tellus contra facinora alii Domini Temporis servans. == Doctor Quintus == Huic Doctori, qui minus validus decessoribus erat, [[criccetius lusus]] multum placebat. Doctor vitam suam immolavit ut comes quaedam periculo superesset. == Doctor Sextus == Paenula multorum [[color]]um vestitus, hic Doctor audax, etiam insolens erat. Mortuus est ubi TARDIS a Domina Temporis oppugnatus et expugnatus est. == Doctor Septimus == Sono [[Caledonia|Caledonio]] loquens, Doctor in aspectu septimo aliquantum abnormis moribus sententiisque erat. Telis latronum vulneratus occisusque est. == Doctor Octavus == Similis Doctori Quinto ob ingenium obnoxium, hic Doctor solum in pellicula anni [[1996]] videtur. == Doctor Belli == hic Doctor solum in pellicula natali quinquagensimus in anno MMXIII videtur. in hoc corpore reparabatur cum Doctor Octavus constituisset ut in bello temporis pugnaret. == Doctor Nonus == Doctor Nonus est primus doctor seriei novi. Post Bello Tempori, Domina Rosa Tyler occurrit.<!--?--> == Doctor Decimus == Multae [[puella]]e putant hunc Doctorem pulcherrimum esse. Praeclarus, tamquam Doctor Quartus, est. Caledonus fuit, et nonnumquam erat loquax. == Doctor Undecimus == Habet arquum{{dubsig}} ligamini. Arqui{{dubsig}} ligamina sunt mira. == Doctor Duodecimus == Duodecimus Doctor lusit Doctorem ab 2013 per 2017 et visus est in quadraginta interludis. Persona lusa erat ab Petro Capaldo. Conductus est ab comite nomine Clara, tunc mortua est and Billa introductus est post. Cum Clara mortua sit, tamen revocata est posteriore tempore. Duodecimus Doctor est callosus et gravis, sed quoque dicax et puerilis interdum. Solet celare suorum affectuum. Eius forma prima brevissimi erat in quinquasenso anniversario interludio “Dies Doctoris”. Eius forma officialis{{dubsig}} prima erat fine interludii “Tempus Doctoris.” Eius terminalis forma erat in interludio “Bis Olim. In hoc interludio commutavit in tertium decimum ut possit superare. Aliqui eorum constitutivorum articulorum complectitur bellum loquellam, recationum ad tempore machina, et loquellam de liberalitate. == Comites == Comites Doctoris Primi fuerunt: Susanna Foreman,<ref>[http://www.bbc.co.uk/doctorwho/classic/episodeguide/companions/page1.shtml De Susanna Foreman] sub rubrica ''Episode Guide: Companions''</ref> Ioannes Chesterton<ref>[http://www.bbc.co.uk/doctorwho/classic/episodeguide/companions/page3.shtml De Ioanne Chesterton] sub rubrica ''Episode Guide: Companions''</ref> et Barbara Wright, inventores machinae [[Tardis]], Victoria Pallister, Stephanus Taylor, Chatarina, Sara Kingdom, Dorothea Chaplet, Beniaminus Jackson, Paula Wright. Comites Doctoris Secundi fuerunt Beniaminus Jackson, Paula Wright, Iacobus MacCrimmon,<ref>[http://www.bbc.co.uk/doctorwho/classic/episodeguide/companions/page10.shtml De MacCrimmon] sub rubrica ''Episode Guide: Companions''</ref> Victoria Waterfield, Alexander Lethbridge-Stewart,<ref name="ALS">[http://www.bbc.co.uk/doctorwho/classic/episodeguide/companions/page14.shtml De Lethbridge-Stewart] sub rubrica ''Episode Guide: Companions''</ref> Zoe Herriot. Comites Doctoris Tertii fuerunt: Alexander Lethbridge-Stewart,<ref name="ALS" /> Elisabeth Shaw, Iosephina Grant, Sara Ioanna Smith<ref name="SJS">[http://www.bbc.co.uk/doctorwho/classic/episodeguide/companions/page18.shtml De Sara Ioanna Smith] sub rubrica ''Episode Guide: Companions''</ref> Comites Doctorum posteriorum fuerunt: Sara Ioanna Smith,<ref name="SJS" /> Henricus Sullivan, Leela,<ref>[http://www.bbc.co.uk/doctorwho/classic/episodeguide/companions/page20.shtml De Leela] sub rubrica ''Episode Guide: Companions''</ref> K9,<ref>[https://web.archive.org/web/20070206170430/http://www.bbc.co.uk/doctorwho/characters/k9.shtml De K-9 apud paginam interretialem ''Doctor Who'' ("Nova Series")]; [http://www.bbc.co.uk/doctorwho/classic/episodeguide/companions/page21.shtml De K-9 apud paginam interretialem ''Doctor Who'' ("Vetus Series")]</ref> Romanadvoratrelundar, Adricus, Nyssa, Tegan Jovanka, Vislorus Turlough, Peripugillia Brown, Melania Bush, Dorothea McShane, Rosa Tyler,<ref>[https://web.archive.org/web/20051229030300/http://www.bbc.co.uk/doctorwho/characters/rose.shtml De Rosa Tyler] sub rubrica ''Episode Guide: Companions''</ref> Adam Mitchell, Ioannes Harkness,<ref>[https://web.archive.org/web/20051208210751/http://www.bbc.co.uk/doctorwho/characters/jack.shtml De Ioanne Harkness] sub rubrica ''Episode Guide: Companions''</ref> Michael Smith,<ref>[https://web.archive.org/web/20060127004212/http://www.bbc.co.uk/doctorwho/characters/mickey.shtml De Michaele Smith] sub rubrica ''Episode Guide: Companions''</ref> domina Noble, Martha Jones, Astrid Peth, Christina Souzae, Amelia Pond, Rory Williams, Clara Oswin Oswald. == Comites Sarae Ioannae == * Lucas Smith (Adventi{{dubsig}} Sara Ioanna) * [[Dominus Smith]] (Adventi Sara Ioanna) * [[Clyde Langer]] (Adventi Sara Ioanna) * [[Maria Jackson]] (Adventi Sara Ioanna) * [[Regina Chandra]] (Adventi Sara Ioanna) * [[Coela Smith]] (Adventi Sara Ioanna) == Hostes == === Dalechi === Dalechi similis salinis magnis sunt. Altri entes{{dubsig}} necant. Exclamant "EX-TIR-PA-RE!" Adhuc, [[quinque]] factiones{{dubsig}} habebant. === Cyberhomines === Olim fuerunt homines, sed iam machinae facti sunt. Volunt homines veros necare. === Magister === Magister erat Dominus Temporis alter. === Sontarani === Toti Sontarani sunt [[miles|milites]]. [[Bellum]] longum cum Rutanis pugnant. === Davros === Dalechi facti sunt ab eo. === Angeli Lacrimosi === Cum videntur, hae creaturae lapidem fiunt. Oculos velant sic non ipsis vident. == Notae == <references /> {{Myrias|Societas}} [[Categoria:Doctor Who|!]] [[Categoria:Incepta 1963]] ln8e41629mkke96nphf0spxzhchsnnf 3977034 3977033 2026-08-04T06:15:24Z InsideNormality 212975 3977034 wikitext text/x-wiki {{titulus italicus}} {{latinitas|-3}} '''''Doctor Who''''' ([[Anglice]] ''Doctor Hú'' enuntiatus; Latine fere ''Doctor Quis'') est [[televisio|televisificum]] [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regni]] spectaculum, post [[protagonista]]m eodem nomine nuncupatum. Doctor est [[peregrinator]] extraterrestris, qui [[iter|itinera]] per [[tempus]] [[spatium]]que cum comitibus in [[TARDIS]] [[astronavis|astronave]] facit, in multos amicos incidens atque in hostes maleficos, quorum notissimi sunt [[Dalek]]. Nomen TARDIS est [[acronymum]] locutionis 'Tempus Ac Relativae Dimensiones In Spatio'. Doctor est unus ex dominis temporis, fortasse propter [[technologia]]m ab eis dominatam, qua per [[tempus]] iter facere possunt. Spectaculum in [[Guinness World Records]] diuturnissima [[mythistoriae rerum futurarum|mythistoriarum rerum futurarum]] series [[televisio|televisifica]] umquam emissa inscriptum est,<ref>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/5390372.stm | title=Dr Who 'longest-running sci-fi' | work=BBC News | date=28 Sep [[2006]] | language = Anglice }}</ref> et ut series mythistoriarum rerum futurarum maxime prospera propter aestimationem spectatorum, venditionem [[liber (litterae)|librorum]] DVDque, et expromendos ex rete et legitimos et non legitimos.<ref>{{cite news | author=Liz Shannon Miller | url=http://www.variety.com/article/VR1118006512.html?categoryid=14&cs=1&nid=2562 | title='Doctor Who' Honored by Guinness - Entertainment News, TV News, Media | work=Variety | date=26 Iul [[2009]] | language = Anglice }}</ref> Haec series [[fabula|fabulis]] ingeniosis, ingeniosis vilisque [[oculus|oculorum]] mendaciis, et usu ducente{{dubsig}} [[musica electronica|musicae electronicae]] innotuit, quae [[musica]] a [[BBC Radiophonic Workshop]] producta est. Spectaculum est gravis [[cultura]]e Britannicae pars<ref>{{cite journal | date= 14 Sep [[2006]] | title = The end of Olde Englande: A lament for Blighty | journal = [[The Economist]] | volume = | issue = | pages = | url = http://www.economist.com/world/britain/displaystory.cfm?story_id=7912946 | accessdate = 4 Apr 2011}}.{{cite web | work = ICONS. A Portrait of England | title = Doctor Who | url=http://www.icons.org.uk/theicons/collection/doctor-who }}</ref><ref name="Moran">{{cite news | first = Caitlin | last = Moran | authorlink = Caitlin Moran | title = Doctor Who is simply masterful | url = http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/tv_and_radio/article1989181.ece |work=The Times | publisher = [[News Corporation]] | date = 30 Iul [[2007]] | quote = [''Doctor Who''] is as thrilling and as loved as ''Jolene'', or bread and cheese, or honeysuckle, or Friday. It’s quintessential to being British. | location=Londinii }}</ref> in Regno Britannico, et in alio facta est deliciae fautorum. Spectaculum multos in [[televisio]]ne Britannici opifices permovit, quorum multi adolescentes seriem spectaverunt. A censoribus vulgisque laudata est ut una ex spectaculis televisificis Britannicis optimis, data anno [[2006]] [[Praemii Televisifici Academiae Britannicae|Praemium BAFTA]] in categoria Serie Dramatica Optima ab anno 2005 ad annum 2010 [[Praemii Televisifici Nationis|Praemium Televisificum Nationis]] in categoria Dramatica.<ref>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/8471232.stm | work=BBC News | title=Doctor Who scoops two National TV awards | date=21 Ian [[2010]] | language = Anglice }}</ref><ref>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4982648.stm | work=BBC News | title=Doctor Who is Bafta award winner | date=8 Mai [[2006]] | language = Anglice }}</ref> Series prima inter annos [[1963]] et [[1989]] a [[BBC]] disseminabatur. Post conatum infelicem pelliculā televisifica anno [[1996]] ut seriem resuscitaret, anno 2005 series nova coepta est, a [[BBC Wales]] producta. Annis [[2006]] et [[2007]], series a [[CBC]] una producta est. Series adiunctas factae sunt quoque ut seriem televisificam ''[[Torchwood]],'' ''[[The Sarah Jane Adventures]],'' et ''[[K-9]],'' et spectaculum televisificum singulum anno 1981 ''[[K-9 and Company]].'' [[Persona]] Doctoris a [[tredecim]] actoribus acta est. Transitus a Doctore ad Doctorem in argumento esse regenerationem scriptus est, in qua Doctor in [[corpus (physica)|corpus]] novum et indolem aliquantum novam resuscitat. Quamquam uterque actor est differens{{dubsig}} et incarnationes differentes aliquando conventi sunt, omnes sunt aspectus personae singulae. Aetas [[sex]]ta spectaculi die [[23 Aprilis]] [[2011]] expectabatur. [[Septem]] hebdomades emittetur,<!--emissa est?--> abs hiatu [[duo]]s [[mensis|menses]] secutus, tum series reliqua mense Septembri reveniet.<!--rediit?--><ref>{{cite web |work=PrimeTime Unrealitytv |title = Doctor Who to air in US and UK on 23rd April 2011 |url=http://primetime.unrealitytv.co.uk/doctor-who-to-air-in-us-and-uk-on-23rd-april-2011 |date=10 Mar [[2011]] |language = Anglice }}</ref> == Historia == Doctor Who primum in televisione Britannica hora 17:15 [[GMT]] die [[23 Novembris]] [[1963]] emissa est,<ref>Howe, Stammers, Walker (1994), p. 54</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/doctorwho/classic/episodeguide/unearthlychild/detail.shtml|title=An Unearthly Child|publisher=[[BBC]]}}</ref> post consilios et disputationes quae in progressu annum fuerat. Princeps Dramae BBC, [[Sydney Newman]], spectaculum praecipue creavit. Primum instrumentum formae a Newman et [[Donaldus Wilson|Donaldo Wilson]], principe Administrationis Scriptorum, et scriptore [[C. E. Weber]] scriptum est. Scriptor [[Antonius Coburn]], editor scriptorum [[Davidus Whitaker]], et productrix prima [[Verity Lambert]] quoque in serie laboraverunt.<ref>Howe, Stammers, Walker (1994), pp. 157–230 ("Production Diary"). Saepissime Newman existimationem singulam datur. Aliquae opera ut ''The Complete Encyclopedia of Television Programs 1947–1979'', quod a Vincent Terrace scriptum est, existimationem creandi ad Terry Nation perperam dant, ob modum quod nomen ei existimationem in pelliculis Peter Cushing datur.<br />Partes creandi Newman et Lambert anno 2007 cognotae sunt in embolio "[[Human Nature (embolio spectaculi Doctor Who)|Human Nature]]", in quo Doctor, in vestitu hominis cui nomen est John Smith, parentes eius nominat ut Sydney et Verity.</ref> Musica titulis a [[Ronaldus Grainer|Ronaldo Grainer]] scripta est et a [[Delia Derbyshire]] apud [[BBC Radiophonic Workshop]] canta est.<ref>Richards, p. 23.</ref> Sectio Serierum administrationis dramae apud BBC spectaculum, in canale BBC One emissum, 26 aetates producit. Anno [[1989]] ob numeros decretos spectatorum, observantiam decretam vulgorum, et tempus minus prominentem emissionis, ab [[Ionathas Powell|Ionathate Powell]], Moderatore BBC One, desita est.<ref name="powell">{{cite news |url=http://media.guardian.co.uk/bbc/story/0,,1511487,00.html |title=Doctor Who makes the Grade |first=Jason |last=Deans |work=The Guardian |quote=But Mr Grade was not at the helm when Doctor Who was finally retired for good in 1989 — that decision fell to the then BBC1 controller, Jonathan Powell. |date=21 June 2005 |language=Anglice | location=London}}</ref> Quamquam, ut [[Sophie Aldred]], actrix coprima seriei, dixit in documentario ''Doctor Who: More Than 30 Years in the TARDIS'', spectaculum reapse nisi rite desitum est cum decreto aetatem 27^um non incipere, BBC iterum iterumque seriem revenire affirmat.<ref name="8thdrspecial">Doctor Who Magazine Eighth Doctor Special, Paninni Comics 2003.</ref> Quamquam productio desita est, BBC sodalitatem productionis invenire speravit quae spectaculum continuaret. [[Philipus Segal]], exsul Britannicus qui in administratione televisifica apud [[Columbia Pictures]] in [[CFA]] laboravit, mense Iulio 2009 ad BBC de tali facinere adventus erat.<ref name="8thdrspecial" /> Tandem collocutiones Segal ad pelliculam televisificam adduxerunt. Anno 1996, pellicula televisifica ''Doctor Who'' in [[Fox Broadcasting Company|Fox Network]] emissa est, a Fox, [[Universal Studios|Universal Pictures]], BBC, et [[BBC Worldwide]] coproducta. Quamquam pellicula in Regno Britannico fuit prospera (habens 9.1 milliones spectatorum), in [[Civitates Foederatae|Civitatibus Foederatis]] minus fuit et ad seriem novam non adduxit. == Histriones == Temporis Domini [[mors|mortem]] evitare cum facultatibus resurrectionis possunt. Cum mortiferum vulnus acceperunt, in [[corpus (physica)|corpore]] novo revivescunt. Persona Doctoris Who adhuc in serie televisionis actus est a decem actoribus; Doctor Undecimus a Mattheo Smith ab anno [[2010]] agitur. Mattheus Smith actor iuvenissimus est qui Doctorem egisse. * [[Gulielmus Hartnell]] (inter annos 1963 et [[1966]]) * [[Patricius Troughton]] (inter annos 1966 et [[1969]]) * [[Ioannes Pertwee]] (inter annos [[1970]] et [[1974]]) * [[Thomas Baker]] (inter annos 1974 et [[1981]]) * [[Petrus Davison]] (inter annos 1981 et [[1984]]) * [[Colandus Baker]] (inter annos 1984 et [[1986]]) * [[Sylvester McCoy]] (inter annos [[1987]] et 1989) * [[Paulus McGann]] (anno 1996) * [[Christophorus Eccleston]] (anno 2005) * [[Davus Tennant]] (inter annos 2005 et [[2009]]) * [[Mattheus Smith]] (inter annos 2010 et 2013) * [[Petrus Capaldi]] (inter annos 2013 et 2018) * [[Iuditha Whittaker]] (inter annos 2018 et 2022) *[[Davus Tennant]] (ab annos 2022) Etiam: * [[Ioannes Hurt]] (anno 2013); hospes in natali quinquagensimus == Doctor Primus == Hic Doctor, qui senex erat, [[Londinii]] [[Decennium 197|decennii 197]] cum nepte vivebat. [[Tellus (planeta)|Tellurem]] deseruerunt ubi duo magistri scholae neptis eos cognoverunt extraterrestri esse. Tellure a minatione gentis nomine [[Cyberman|Cybermen]] servata, Doctor Primus propter senectutem tandem mortuus est. == Doctor Secundus == Quod tempori se interponebat, hic Doctor in exsilium in [[Tellus|Tellure]], cum aspectu novo, ab aliis Dominis Temporis iactus est. == Doctor Tertius == Cum in Tellure exsularet, hic Doctor auctor ordinationis [[miles|militaris]] factus est, [[planeta]]m contra incursiones extraterrestres defendens. Radiis mortiferis occisus est. == Doctor Quartus == Constat inter multos hunc Doctorem itineribus per tempus spatiumque optimis fructum esse. Quamquam vir ingenii calidissimi erat, occisus est turri celsa lapsus, Tellus contra facinora alii Domini Temporis servans. == Doctor Quintus == Huic Doctori, qui minus validus decessoribus erat, [[criccetius lusus]] multum placebat. Doctor vitam suam immolavit ut comes quaedam periculo superesset. == Doctor Sextus == Paenula multorum [[color]]um vestitus, hic Doctor audax, etiam insolens erat. Mortuus est ubi TARDIS a Domina Temporis oppugnatus et expugnatus est. == Doctor Septimus == Sono [[Caledonia|Caledonio]] loquens, Doctor in aspectu septimo aliquantum abnormis moribus sententiisque erat. Telis latronum vulneratus occisusque est. == Doctor Octavus == Similis Doctori Quinto ob ingenium obnoxium, hic Doctor solum in pellicula anni [[1996]] videtur. == Doctor Belli == hic Doctor solum in pellicula natali quinquagensimus in anno MMXIII videtur. in hoc corpore reparabatur cum Doctor Octavus constituisset ut in bello temporis pugnaret. == Doctor Nonus == Doctor Nonus est primus doctor seriei novi. Post Bello Tempori, Domina Rosa Tyler occurrit.<!--?--> == Doctor Decimus == Multae [[puella]]e putant hunc Doctorem pulcherrimum esse. Praeclarus, tamquam Doctor Quartus, est. Caledonus fuit, et nonnumquam erat loquax. == Doctor Undecimus == Habet arquum{{dubsig}} ligamini. Arqui{{dubsig}} ligamina sunt mira. == Doctor Duodecimus == Duodecimus Doctor lusit Doctorem ab 2013 per 2017 et visus est in quadraginta interludis. Persona lusa erat ab Petro Capaldo. Conductus est ab comite nomine Clara, tunc mortua est and Billa introductus est post. Cum Clara mortua sit, tamen revocata est posteriore tempore. Duodecimus Doctor est callosus et gravis, sed quoque dicax et puerilis interdum. Solet celare suorum affectuum. Eius forma prima brevissimi erat in quinquasenso anniversario interludio “Dies Doctoris”. Eius forma officialis{{dubsig}} prima erat fine interludii “Tempus Doctoris.” Eius terminalis forma erat in interludio “Bis Olim. In hoc interludio commutavit in tertium decimum ut possit superare. Aliqui eorum constitutivorum articulorum complectitur bellum loquellam, recationum ad tempore machina, et loquellam de liberalitate. == Comites == Comites Doctoris Primi fuerunt: Susanna Foreman,<ref>[http://www.bbc.co.uk/doctorwho/classic/episodeguide/companions/page1.shtml De Susanna Foreman] sub rubrica ''Episode Guide: Companions''</ref> Ioannes Chesterton<ref>[http://www.bbc.co.uk/doctorwho/classic/episodeguide/companions/page3.shtml De Ioanne Chesterton] sub rubrica ''Episode Guide: Companions''</ref> et Barbara Wright, inventores machinae [[Tardis]], Victoria Pallister, Stephanus Taylor, Chatarina, Sara Kingdom, Dorothea Chaplet, Beniaminus Jackson, Paula Wright. Comites Doctoris Secundi fuerunt Beniaminus Jackson, Paula Wright, Iacobus MacCrimmon,<ref>[http://www.bbc.co.uk/doctorwho/classic/episodeguide/companions/page10.shtml De MacCrimmon] sub rubrica ''Episode Guide: Companions''</ref> Victoria Waterfield, Alexander Lethbridge-Stewart,<ref name="ALS">[http://www.bbc.co.uk/doctorwho/classic/episodeguide/companions/page14.shtml De Lethbridge-Stewart] sub rubrica ''Episode Guide: Companions''</ref> Zoe Herriot. Comites Doctoris Tertii fuerunt: Alexander Lethbridge-Stewart,<ref name="ALS" /> Elisabeth Shaw, Iosephina Grant, Sara Ioanna Smith<ref name="SJS">[http://www.bbc.co.uk/doctorwho/classic/episodeguide/companions/page18.shtml De Sara Ioanna Smith] sub rubrica ''Episode Guide: Companions''</ref> Comites Doctorum posteriorum fuerunt: Sara Ioanna Smith,<ref name="SJS" /> Henricus Sullivan, Leela,<ref>[http://www.bbc.co.uk/doctorwho/classic/episodeguide/companions/page20.shtml De Leela] sub rubrica ''Episode Guide: Companions''</ref> K9,<ref>[https://web.archive.org/web/20070206170430/http://www.bbc.co.uk/doctorwho/characters/k9.shtml De K-9 apud paginam interretialem ''Doctor Who'' ("Nova Series")]; [http://www.bbc.co.uk/doctorwho/classic/episodeguide/companions/page21.shtml De K-9 apud paginam interretialem ''Doctor Who'' ("Vetus Series")]</ref> Romanadvoratrelundar, Adricus, Nyssa, Tegan Jovanka, Vislorus Turlough, Peripugillia Brown, Melania Bush, Dorothea McShane, Rosa Tyler,<ref>[https://web.archive.org/web/20051229030300/http://www.bbc.co.uk/doctorwho/characters/rose.shtml De Rosa Tyler] sub rubrica ''Episode Guide: Companions''</ref> Adam Mitchell, Ioannes Harkness,<ref>[https://web.archive.org/web/20051208210751/http://www.bbc.co.uk/doctorwho/characters/jack.shtml De Ioanne Harkness] sub rubrica ''Episode Guide: Companions''</ref> Michael Smith,<ref>[https://web.archive.org/web/20060127004212/http://www.bbc.co.uk/doctorwho/characters/mickey.shtml De Michaele Smith] sub rubrica ''Episode Guide: Companions''</ref> domina Noble, Martha Jones, Astrid Peth, Christina Souzae, Amelia Pond, Rory Williams, Clara Oswin Oswald. == Comites Sarae Ioannae == * Lucas Smith (Adventi{{dubsig}} Sara Ioanna) * [[Dominus Smith]] (Adventi Sara Ioanna) * [[Clyde Langer]] (Adventi Sara Ioanna) * [[Maria Jackson]] (Adventi Sara Ioanna) * [[Regina Chandra]] (Adventi Sara Ioanna) * [[Coela Smith]] (Adventi Sara Ioanna) == Hostes == === Dalechi === Dalechi similis salinis magnis sunt. Altri entes{{dubsig}} necant. Exclamant "EX-TIR-PA-RE!" Adhuc, [[quinque]] factiones{{dubsig}} habebant. === Cyberhomines === Olim fuerunt homines, sed iam machinae facti sunt. Volunt homines veros necare. === Magister === Magister erat Dominus Temporis alter. === Sontarani === Toti Sontarani sunt [[miles|milites]]. [[Bellum]] longum cum Rutanis pugnant. === Davros === Dalechi facti sunt ab eo. === Angeli Lacrimosi === Cum videntur, hae creaturae lapidem fiunt. Oculos velant sic non ipsis vident. == Notae == <references /> {{Myrias|Societas}} [[Categoria:Doctor Who|!]] [[Categoria:Incepta 1963]] 7ces7gkstfaokw3xojo25cxb6l9usep 0 51115 3977092 535741 2026-08-04T11:06:39Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3977092 wikitext text/x-wiki '''''Breviarium''''' est opus historicum [[Latine]] anno [[369]] sive 370 scriptum a [[Festus (rerum gestarum scriptor)|Festo]] [[magister memoriae|magistro memoriae]] imperatoris [[Flavius Valens|Valentis]] et imperatori ipso dicatum. == Fontes operis == Festus in hoc opere usus est, ut monstrat Eadie,<ref>Eadie (1967) pp. 70-98 ("The Sources of the ''Breviarium''").</ref> libris quorum tituli sequuntur: * ''[[Breviarium (Eutropius)|Breviarium]]'' ab [[Eutropius (rerum gestarum scriptor)|Eutropio]] nuper confecto et eodem imperatore dicato * ''[[Epitome rerum Romanarum]]'' (usque ad principatum [[Augustus (imperator)|Augusti]]) auctore [[Florus|Floro]] * ''[[Livii Epitome|Epitome]]'' hodie deperdita operis [[Titus Livius|T. Livii]] ''[[Ab Urbe condita]]'' * Historia imperatorum Romanorum quaedam, fortasse eam quam [[Enmannsche Kaisergeschichte]] appellamus == Editiones == * Marie-Pierre Arnaud-Lindet, ed., ''Abrégé des hauts faits du peuple Romain''. Lutetiae: Les Belles Lettres, 1994. ISBN 2-251-01380-6 (''[[Collection Budé|Collection des universités de France]]'') {{Ling|Latine|Francogallice}} * John William Eadie, ed., ''The Breviarium of Festus: a critical edition with historical commentary''. Londinii: Athlone Press, 1967 {{Ling|Latine|Anglice}} * Wendelinus Foerster, ed., ''Rufi Festi breviarium rerum gestarum populi Romani''. Vindobonae: Hoelder, 1874 {{Ling|Latine}} * Carolus Wagener, ed., ''Festi breviarium rerum gestarum populi Romani''. Lipsiae et Pragae 1886 {{Ling|Latine}} == Notae == <div class="references-small"><references /></div> == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20220304140028/http://www.roman-emperors.org/festus.htm Versio breviarii] {{Ling|Anglice}} == Bibliographia == * Willem den Boer, ''Some Minor Roman Historians'' (Leiden: Brill, 1972) pp. 173–222, ISBN 90-04-03545-1. * A. Eussner, "Julius Florus und Festus Rufus" in ''Philologus'' vol. 37 (1874) pp. 154-161. * David Rohrbacher, ''The Historians of Late Antiquity'' (Londinii: Routledge, 2002) pp. 57–63, ISBN 0-415-20458-5. {{Nexus absunt}} [[Categoria:Libri historici]] [[Categoria:Litterae Latinae aetatis Imperii]] kdjfjas5obwiwdacgzu111usv9eajdx 0 52240 3976994 3503229 2026-08-04T03:49:06Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976994 wikitext text/x-wiki [[Imago:Quinarius Allectus galley-RIC 0128.2.jpg|thumb|300px|Nummus ([[quinarius]]?) Allecti.]] '''Allectus''' (mortuus in [[Britannia (provincia Romana)|Britannia]] [[296]]) fuit imperator in provinciis Britannicis [[Imperium Romanum|imperii Romani]] a [[293]] (quo anno [[Carausius|Carausium]] interfecit principatumque usurpavit) usque ad [[296]]. == De vita == De nativitate et origine Allecti nihil scimus. Fuit [[rationalis summae rei]] principe Carausio (qui principatum in provinciis Britannicis usurpavit anno [[286]]). Anno 293 Carausium a [[Constantius Chlorus|Constantio Chloro]] in Gallia devictum, e [[Gesoriacum|Gesoriaco]] expulsum et in Britanniam fugientem Allectus per fraudem interficere iussit seque princeps proclamavit. Anno [[296]] mense Septembri Constantius Britanniam invadere statuit cum classibus duabus. Qui a Gesoriaco discedens a procellis vel caliginibus retentus est; [[Iulius Asclepiodotus]] autem [[praefectus praetorio]] iuxta insulam [[Vecta]]m advehens, classem Allecti ibi exspectantem evadens, mox proelium offert et vicit; Allectus ipse in pugna mortuus est. == Fontes de principatu Allecti == * ''[[Panegyrici Latini]]'' 8.12-19 * [[Aurelius Victor]], ''[[Liber de Caesaribus]]'' [http://www.thelatinlibrary.com/victor.caes.html#39 39] * [[Eutropius]], ''[[Breviarium (Eutropius)|Breviarium]]'' 9.21-22 * [[Orosius]], ''[[Historiae adversum paganos]]'' [http://www.attalus.org/latin/orosius7A.html#25 7.25]<!-- == Notae == <references/> --> == Bibliographia == * P. J. Casey, "Carausius and Allectus: Rulers in Gaul?" in ''Britannia'' vol. 8 (1977) pp. 283-301 * P. J. Casey, ''Carausius and Allectus: The British Usurpers''. Londinii 1994 * R. Hanslik, "Allectus" in {{KP}} vol. 1 col. 273 ff. * O. Seeck, "Allectus" in {{PW}} vol. 1 pars 2 coll. 1584-1585. ; Numismatica * Besly, E. M. 2006. "[https://www.britnumsoc.org/publications/Digital%20BNJ/pdfs/2006_BNJ_76_4.pdf The Rogiet hoard and the coinage of Allectus]" in ''British Numismatic Journal'' vol. 76 (2006) pp. 45-146 * Bland, Roger. 1984. "[https://www.britnumsoc.org/publications/Digital%20BNJ/pdfs/1984_BNJ_54_6.pdf A Hoard of Carausius and Allectus from Burton Latimer]". ''British Numismatic Journal'' vol. 54 (1984) pp. 41-50 * Burnett, Andrew. 1984. "[https://www.britnumsoc.org/publications/Digital%20BNJ/pdfs/1984_BNJ_54_5.pdf The Coinage of Allectus: Chronology and Interpretation]". ''British Numismatic Journal'' vol. 54 (1984) pp. 21-40 * Carson, R. A. G. 1959. "The Mints and Coinage of Carausius and Allectus." ''JBAA'' 22:33ff. * Carson, R. A. G. 1971. "The Sequence-marks on the Coinage of Carausius and Allectus." In ''Mints, Dies and Currency: essays in memory of Albert Baldwin,'' ed. R. A. G. Carson. * Lloyd, C. D. 1998. "[https://www.britnumsoc.org/publications/Digital%20BNJ/pdfs/1998_BNJ_68_3.pdf The C Mint of Carausius and Allectus]" ''British Numismatic Journal'' vol. 68 (1998) pp. 1-10 == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20110607150902/http://www.roman-emperors.org/allectus.htm Vita Allecti] a Michaele DiMaio scripta {{Ling|Anglice}} {{Imperatores Romani}} {{bio-stipula}} [[Categoria:Imperatores Romani]] [[Categoria:Britannia]] [[Categoria:Mortui 296]] [[Categoria:Nati saeculo 3]] [[Categoria:Diocletianus]] 8dgi3rhs6yvt35fefsqlebjfz7b19zy 0 54156 3977117 3820978 2026-08-04T11:34:47Z Grufo 64423 De categoriis 3977117 wikitext text/x-wiki {| align="right" class="wikitable" |+ Calendarium ! Num. || Nomen || Dies |- | 1 || [[Ianuarius]] || 28 |- | 2 || [[Februarius]] || 28 |- | 3 || [[Martius]] || 28 |- | 4 || [[Aprilis]] || 28 |- | 5 || [[Maius]] || 28 |- | 6 || [[Iunius]] || 28 |- | 6'||Dies intercalarius|| 0/1 |- | 7 || [[Sol]] || 28 |- | 8 || [[Iulius]] || 28 |- | 9 || [[Augustus]] || 28 |- | 10 || [[September]] || 28 |- | 11 || [[October]] || 28 |- | 12 || [[November]] || 28 |- | 13 || [[December]] || 28 |- | 13' ||Dies Anni|| 1 |} {{L}} '''Calendarium Internationale Perpetualeque''' est [[calendarium]] solare anno [[1923]] a [[Moyses B. Cotsworth|Moyse B. Cotsworth]] creatum. Hoc calendarium in usu annis [[1928]]-[[1989]] apud collegium [[Eastman-Kodak]] fuit.<ref>Commentatio de [http://personal.ecu.edu/mccartyr/eastman.html Calendarium Cotsworth Georgii Eastman]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref> Calendarium fundamenta habet in [[Calendarium Positivisticum|Calendario Positivistico]] a [[Augustus Comte|Augusto Comte]] excogitato, quod invicem in [[calendarium Gregorianum|calendario Gregoriano]] et calendariis [[Polynesia]]e solariis fundamenta habet.<ref>Comentatio de [http://www.iisg.nl/archives/en/files/i/10751862full.php Calendarii Internationalis Perpetualisque Confederatione] apud ''International Institute of Social History Archives.''</ref> Hoc in calendario omnes menses [[dies Solis|die Solis]] incipiunt, et accurate 28 dies (quattuor hebdomades) durant. Sunt tredecim menses cuncti, addito mense ''[[Sol]]e'' inter Iunium et Iulium interposito. Sunt duo dies intercalarii. Ultimus anni dies semper est praecipua nomine ''Dies anni'', nullo mense incluso. Et cum necesse est propriam diem intercalariam inserere, sequente calendarii Gregoriani lege de diebus intercalariis, ille dies interponendus est inter menses [[Iunius|Iunium]] et Solem. [[Calendarium Pacificum]], postea anno [[1930]] creatum, fere simile est, sed mensis eius additicius ante Decembrem insertus ''Columbus'' dicitur, et potius quam singula dies quoque in anno inseratur, [[hebdomas]] intercalaria integraque nomine ''Pax'' quoque in sex annis inter menses Columbum et Decembrem intercalatur.<ref>[[:en:Pax Calendar|Pagina Anglice scripta de Calendario Pacifico]].</ref> == Notae == <references /> [[Categoria:Calendarium]] 1u7ulqg3egkalzxtsvpyr1xtb5xae3n 0 54861 3977143 3971937 2026-08-04T11:51:34Z IacobusAmor 1163 ~ 3977143 wikitext text/x-wiki {{L}} {{Videdis|Septentrio (discretiva)}} [[Fasciculus:Ursa Major constellation detail map.PNG|thumb|upright=0.8|left|Septentrio in tabula stellari,]] [[Fasciculus:Big_dipper_from_the_kalalau_lookout_at_the_kokee_state_park_in_hawaii.jpg|thumb|upright=0.8|Septentrio a [[Kauai]]s visus.]] '''Septentrio''' {{victio|septentrio|nis|m}} est [[septem]] tantum [[asterismus|stellarum grex]], ab [[antiquitas|antiquitate]] plagam [[Boreas|borealem]] (vel septentrionalem) in [[caelum|caelo]] coniunctim denotans. Quae [[stella]]e, [[plostrum|plostri]] figura ordinatae, nitidiorae sunt, quam aliae stellae in [[Ursa Maior (sidus)|Ursae Maioris]] [[sidus|sidere]], ubi iacere videntur. == Terminus et mores == Ob partem in [[navigatio]]ne praeclaram, [[vocabulum|vocabula]] ''septentrio'' et ''septentriones'' [[septentrio (discretiva)|varias res]] indicant, quae sunt [[sidus]], [[boreas]], [[rosa ventorum]] borealem versus, et varia loci. == Hemisphaerium australe == Hoc sidus ab [[hemisphaerium australe|hemisphaerio australi]] videri non potest. Ibi plaga septentrionalis re vera plagae ''meridianae'' sensu stricto corresponderet. Quapropter, ut consternatio evitetur, mos est numquam meridies ad plagam dicendam adhibere, et solis vocabulis ''auster'' et ''boreas'' aut ''septentrio'' uti. ==Stellae== {| class="wikitable" style="text-align: center;" ! | [[Stella]] || Nomen || [[Character Bayeri]] || [[Magnitudo apparens]] || Intervallum a sole<br />([[Annus luce mensus|alm]]) |- | '''Alpha Ursae Maioris''' || Dubhe || α UMa || 1,8 || 124 |- | '''Beta Ursae Maioris''' || Merak || β UMa || 2,4 || 79 |- | '''Gamma Ursae Maioris''' || Phecda || γ UMa || 2,4 || 84 |- | '''Delta Ursae Maioris''' || Megrez || δ UMa || 3,3 || 81 |- | '''Epsilon Ursae Maioris''' || Alioth || ε UMa || 1,8 || 81 |- | '''Zeta Ursae Maioris''' || Mizar || ζ UMa || 2,1 || 78 |- | '''Eta Ursae Maioris''' || Alkaid || η UMa || 1,9 || 101 |} {{NexInt}} *''[[Tirumala septentrionis]]'' == Bibliographia == [[Fasciculus:Ursamajor-guide.jpg|thumb|upright=0.8|Quomodo sidus [[polaris]] a stellis α et β [[Ursa Maior (sidus)|Ursae Maioris]] indicatur.]] * "[http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Gazetteer/Topics/astronomy/_Texts/secondary/ALLSTA/Ursa_Major*.html Ursa Major]" in Richard Hinckley Allen, ''Star-Names and Their Meanings'' (Novi Eboraci: Stechert, 1899: Dover Books, 1963), 419–446. [[Categoria:Asterismi]] [[Categoria:Res astronomicae nominibus antiquis agnitae]] [[Categoria:Ursa Maior (constellatio)]]~ cb8ipg56a3d4gnq5v5b34dss17boo82 0 66603 3976987 3894312 2026-08-04T03:03:07Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976987 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Alan Turing Memorial Closer.jpg|thumb|left|Statua in [[Horti Whitworth|vivario Sackville]] Alanum Turing commemorat.]] {{Capsa hominis Vicidata}} '''Alanus Mathison Turing,''' vulgo ''Alan Turing'' (natus [[Londinium|Londini]] die [[23 Iunii]] [[1912]]; mortuus [[Wilmslow]] in [[Cestria]] die [[7 Iunii]] [[1954]]) fuit [[mathematicus]], [[logica|logicus]], [[cryptographia|cryptographus]], et peritus [[informatica|scientiae computatralis]] [[Anglia|Anglicus]]. Turing saepe habetur pater modernae [[scientia computatralis|scientiae computatralis]] quoniam conformationem potentem notionis [[algorithmus|algorithmi]] et computationis [[machina Turing|machinae Turing]] excogitavit. Interea, cum [[examen Turing]], cogitationes, ut fieri solet, ad disputationem de [[Intellegentia artificialis|artificiali intellegentia]] incitatrices communicavit: umquamne poterimus dicere machinam sentire et cogitare. De partibus quas ille in computatris hodiernis creandis egit, ''[[Time (periodicum)|Time]],'' periodicum Americanum, Turing unum ex [[Time 100|centum gravissimis saeculi hominibus]] nominans, "Profecto" inquit "quisquis computatri malleolo tacto [[Tabula calculatoria|tabulam calculatoriam]] aut [[programma editorium]] aperit, incarnationi cuidam machinae Turing operatur."<ref>"The fact remains that everyone who taps at a keyboard, opening a spreadsheet or a word-processing program, is working on an incarnation of a Turing machine" ([https://web.archive.org/web/20110119181237/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,990624,00.html Gray 1999: 2]).</ref> Turing apud [[Physicum Civitatis Laboratorium]] operatus computatrum [[ACI (computatrum)|ACI]]<ref>Anglice ''Automatic Computing Engine''.</ref> excogitavit, unam ex primis descriptionibus computatri programmatibus coacervatis{{dubsig}}, quippe cum hoc computatrum numquam omnino constructum sit. Anno [[1948]], ad [[Universitas Victoria Mancuniensis|Universitatem Victoriam Mancuniensem]] remigravit ut in [[Manchester Mark 1]], uno ex mundi primis computatris veris, laboraret. [[secundum bellum mundanum|Bello mundano secundo]] Turing in nuntiis per notas scriptis explanandis laboravit praetorio [[Praesidium Communicationis Gubernativum (Britanniarum Regnum)|GCHQ]] in praedio [[Bletchley Park]], ubi Britanniae tabularium [[cryptanalysis|cryptanalyticum]] tunc situm erat. Paulisper praetorii parti [[Hut 8]] praefuit, cui notae navales [[Germania|Germanorum]] explanandae erant mandatae. Nonnullas rationes ad secretas Germanorum notas rimandas excogitavit, inter quas rationem [[bombe]] dictam, machinam electromechanicam, qua configurationes machinae [[Aenigma (machina)|Aenigmatis]] inveniri poterant. Ad [[homophylophilia]]m propensus, Turing ea vixit aetate, qua homophylophilia, animi morbus habita, lege opprimebatur. "[[Detectio|Detectus]]" (''outed''), iudicio accusatus, damnatus, ipse nullo modo iterum potuit operam suam locare. [[Venenum|Veneno]] [[cyanidum|cyanidi]] obiit paulo post, in rebus quae mater et alii putabant dubiis. Die [[10 Septembris]] [[2009]], post motum [[interrete|interretialem]], [[Gordon Brown]] [[primus minister]] pro administratione Britannica apologiam coram omnibus fecit ob publicam erga Turing saevitiam<!--ill-treatment--> post bellum.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/technology/8249792.stm|title=PM apology after Turing petition|date=11 September 2009|work=BBC News}}</ref> == Pueritia et iuventus == [[Fasciculus:KingsCollegeChapel.jpg|thumb|left|Camera computatralis nominatur pro Turing, qui ibi factus est discipulus anno [[1931]] et socius anno [[1935]].]] Turing [[Chhatrapur]] in oppido [[Orissa]]e in [[India]] conceptus est (Hodges 1983:5). Pater, Iulius Mathison Turing, fuit praefectus in [[Ministerium Civile Indianum|Ministerio Civili Indiano]] (''Indian Civil Service''). Iulius et uxor, Sara, nata Stoney ([[1881]]–[[1976]]), filia Edwardi Waller Stoney, primi [[Hamaxostichi Madras]] machinatoris, filium in [[Anglia]] adolescere volentes, [[Maida Valles|Maidam Vallem]] prope [[Londinium]] iterum migraverunt,<ref>[http://www.english-heritage.org.uk/server/show/nav.001002006005/chooseLetter/T ''Search Blue Plaques: Blue Plaques: Research & Conservation: English Heritage'' apud www.english-heritage.org.uk] ''London Blue Plaques.''</ref> ubi Alanus Turing natus est [[23 Iunii]] [[1912]], sicut [[signum caeruleum|signo caeruleo]] extrinsecus in aedificio, nunc Colonnade Hotel, declaratur (Hodges 1983:5).<ref>[http://www.turing.org.uk/turing/scrapbook/memorial.html ''The Alan Turing Internet Scrapbook.'']</ref> Ei fuit frater maior natu, Ioannes. Patre iam commisso in ministerio civili, parentes inter [[Guildford]] et Indiam saepe peregrinaverunt, et ambo igitur pueri cum suis [[Hastinga]]e manebant.<ref>[https://web.archive.org/web/20080513174624/http://www.hastingshandbook.co.uk/Archive/HHMar08/FMar08_AlanTuring.shtml ''Hastings Blue Plaque Trail.]</ref> Turing puer manifestum reddidit ingenii quod excellentius aliquanto post ostentabat (Jones 2001). Ad [[mathematica]]m [[Scientia (ratio)|scientiamque]] secundum naturam propensus, is magni non aestimatus est ab nonnullis apud Sherborne praeceptoribus, quorum definitio [[educatio]]nis [[optimi antiquorum libri|optimos antiquorum libros]] vehementius dixit. Scholae caput ad parentes scripsit: "Spero eum inter duas scholas non cadere. Si ei in schola publica necesse est manere, debet conari fieri ''educatus.'' Si erit solum ''specialista scientificus,'' tempus in schola publica perdit" (Hodges 1983:26). Nihilominus, Turing, potestatem singularem in studiis quae amabat exhibens, quaestiones arduas anno [[1927]] explicavit, adeo sine cognitionem [[calculus|calculi]] elementarii. Anno [[1928]], aetatis 16, is in opere [[Albertus Einstein|Alberti Einstein]] incidit; non solum eum intellexit, sed etiam anticipavit Einstein [[leges motus Newtoni]] in dubium vocavisse de commentario in quo hoc nunquam factum est apertum (Hodges 1983:34). Amicitia cum [[Christophorus Morcum|Christophoro Morcom]], alio discipulo et primo amasio, Turing spiritum erexit; Morcom autem pauca spatia septem dierum post initium eorum ultimi "semestris" apud Sherborne [[Mycobacterium bovis|tuberculosi bovino]], a quo puer contaminato lacte bibito contactus erat, de vita subito decessit (Teuscher 2004). Fide [[religio]]sa propediem amissa, Turing fortiter factus est [[atheismus|atheista]], et ad sententiam accessit omnes res, facultatibus cerebri humani comprehensis, esse corporeas (Gray n.d.). == Universitas et opera computabilitati data == Quoniam Turing in studiis optimorum antiquorum librorum tam industrie quam in [[Scientia (ratio)|scientia]] [[mathematica]]que noluit laborare, subsidium<!--scholarship--> in [[Collegium Trinititatis (Cantabrigia)|Collegio Trinitatis]] apud [[Universitas Cantabrigiensis|Cantabrigienses]] non abstulit; itaque factus est discipulus in [[Collegium Regale|Collegio Regali]], ubi ab anno [[1931]] ad [[1934]] studebat, gradum egregium accepit, et anno [[1935]] propter vim dissertationis (de [[theorema limitis medii|theoremate limitis medii]]), socius collegii electus est. In commentario "On Computable Numbers, with an Application to the ''[[Entscheidungsproblem]]''" (1937a, 1937b), Turing [[Curtius Gödel|Curtii Gödel]] exitus ([[1931]]) de limitibus probationis computationisque reformulavit, et in loco Gödel universalis linguae in [[arithmetica]] conlocatae, proposuit machinas nunc appellatas [[machina Turing|machinas Turing]], res formales<!--formal--> simplicesque. Probavit talem machinam posse exsequi quamlibet quaestionem mathematicam si depicta sit [[algorithmus]].<!-- + even if no actual Turing machine would be likely to have practical applications, being much slower than practically realizable alternatives.--> Machinae Turing ad tempus sunt praecipuae in [[computator|theoria computationis]] studii res. Turing deinde, primo [[Quaestio consistendi|quaestionem consistendi]] (''halting problem'') machinarum Turing esse [[Quaestio incerta|incertam]] monstrans, quaestioni ''Entscheidungsproblem'' non esse solutionem probavit, quia per [[algorithmus|algorithmum]], non possumus decernere num quaevis machina Turing in universum umquam consistatur. Etsi eius argumentum post [[Alonzus Church|Alonzi Church]] argumentum de eius [[calculus lambda|calculo lambda]] divulgatum est, inventum Turing est aliquantum facilius et subtilius. Eius novitas fuit notio "Universae (Turing) Machinae," notio quod talis machina potest opera cuiusvis aliae machinae exsequi. Libellus etiam notionem [[numerus definabilis|numerorum definabilium]] posuit. Ab Septembri [[1936]] ad Iulium [[1938]], laboravit praecipue apud [[Institutum pro Studiis Promotis]] (''Institute for Advanced Study'') in [[Universitas Princetoniensis|Universitate Princetoniensi]], ab [[Alonzo Church]] doctus. [[Mathematica]]e et [[cryptologia]]e studuit, et tres ex quattuor binarii multiplicatoris electromechanici partibus construxit (Hodges 1983:138). Mense Iunio [[1938]] gradum [[Ph.D.]] apud Princetonienses obtinuit; eius dissertatio notionem computationis relativae{{dubsig}} proposuit, ubi machinae Turing [[machina oraculi|machinis oraculi]] adiuvantur, ut liceant studia quaestionum quae machina Turing solvi non possunt. Iterum Cantabrigiae habitans, Turing [[Ludovicus Wittgenstein|Ludovici Wittgenstein]] acroasis de [[fundamenta mathematicae|fundamentis mathematicae]] audivit (Hodges 1983:152), de quo ambo homines disputabant et inter se dissentiebant. Turing [[formalismus|formalismum]] mathematicum defendit; Wittgenstein autem habuit mathematicam veritates absolutas non cognoscere, sed potius excogitare (Hodges 1983:153–154). == Cryptanalysis == Per [[secundum bellum mundanum]] Turing fuit unus ex mathematicis in conatibus apud [[Hortus Bletchley|Hortum Bletchley]], stationem [[Schola Programmatum et Notarum Gubernativa|GCCS]] (''Government Code and Cypher School'') belli tempore, ad notas [[Germania|Germanas]] solvendas. Adhibens opus [[cryptanalysis]] in [[Polonia]] a [[Marianus Rejewski|Mariano Rejewski]], [[Jerzy Rózycki]], et [[Henricus Zygalski|Henrico Zygalski]] in [[Cipher Bureau]] ante bellum factum, ipse gravissimas notiones ad machinas [[Aenigma]] et [[Lorenz SZ 40/42]] (machinam auxiliarem Teletype, a Britannicis "Tunny" appellatam) comprehensas contribuit, et paulisper factus est caput [[Hut 8]], partis propositi quae navales notas [[Germania|Germanas]] explanare conabatur. [[Fasciculus:Turing flat.jpg|thumb|Duae casae in area stabuli apud [[Hortus Bletchley]], ubi laboravit Turing ab anno [[1939]] an annum [[1940]], cum ad Hut 8 remigravit.]] Post Septembrem [[1938]], Turing in [[Schola Programmatum et Notarum Gubernativa]], Britannica cryptologiae societate, cum [[Dilly Knox]], maiore viro notarum perito GCCS aliquantum conlaborabat (Copeland 2001:352). Die [[4 Septembris]] [[1939]], postridie diem cum [[Regnum Britanniarum]] bellum [[Germania]]e indixisset, Turing se ad [[Hortus Bletchley|Hortum Bletchley]], bellicam GCCS stationem, rettulit (Copeland 2006:378). === Bomba Turing–Welchman === [[Fasciculus:Bombe-rebuild.jpg|thumb|left|Replica machinae bombe]] Nonnulla septem dierum spatia post accessus, designaverat Turing machinam electromechanicam quae potui adiuvare [[Aenigma (machina)|Aenigma]] solutum celerius quam [[Bomba (cryptographica)|bomba]] anni [[1932]]—instrumentum deductum de, et nominatum pro, prima bomba, in Polonia designata. Haec bomba, cum accessione a mathematico [[Gordon Welchman]] excogitata, facta est unum ex primorum instrumentorum, et praecipuum instrumentum automaticum, quo [[cryptographia|cryptographici]] Britannici nuntios per Aenigma missos se dediderunt. [[Irving Ioannes Good|I. J. Good]], [[professor]] et [[cryptographia|cryptographus]], qui cum Turing apud Hortum Bletchley conlaborabat, post ait: "Turing's most important contribution, I ''think'', was of part of the design of the bombe, the cryptanalytic machine. He had the idea that you could use, in effect, a theorem in logic which sounds to the untrained ear rather absurd; namely that from a contradiction, you can deduce ''everything.''"<ref>''The Men Who Cracked Enigma,'' 2003.</ref> Bomba configurationes fortasse rectas ad nuntium Aenigmatis missum adhibitas (ordinem rotorum, configurationes rotorum, etc.) petivit, et accommodato ''[[crib (cryptanalysis)|crib]]''—probabile [[soluta oratio|solutae orationis]] ([[Anglice]]: ''plaintext'') fragmento—usa est. Pro unaquaque possibile rotorum configuratione (quo fuit fere 10¹⁹ statuum, vel 10²² in Aenigmatibus ex [[navis U|navibus U]] quibus fuerunt quattuor rotores (sed plurimis Aenigmatibus fuerunt tres rotores) (Good 2003),<ref>Hac cum condicione: "si mea memoria sit vera (''if my memory is correct'')."</ref> bomba, in ''crib'' condita et elecronibus facta, catenam deductionum logicarum exsecuta est.<!-- +The bombe detected when a contradiction had occurred, and ruled out that setting, moving onto the next. Most of the possible settings would cause contradictions and be discarded, leaving only a few to be investigated in detail.--> Turing bomba die [[18 Martii]] [[1940]] inaugurata est (Hodges 1983:191). Ad belli finem, plus quam ducentae bombae effectum habebant (Copeland et Proudfoot 2004). === Hut 8 et Aenigma Navale === Mense Decembri [[1940]], Turing systema indicatoris Aenigmatis Navalis, quod mathematice fuit involutius quam systemata indicatoris quibus aliae partes utebantur, solvit, et [[theorema Bayes]], rationem statisticam "[[Banburismus|Banburismum]]" (verbum circa annum [[1940]] factum, ab initio Latinum) appellatam, ad Aenigma Navale refringendum mox excogitavit. [[Scritchmus|Scritchmo]] utens, banburismus potuit excludere quosdam rotorum Aenigmatis ordines, ergo brevius faciendo tempus quo posita bombarum temptata sunt. Tempore verno anni [[1941]], Turing ut in matrimonium Joan Clarke (conlaboratorem in Hut 8) duceret posuit, sed ei pactionem nuptialem mutuo summa aestate sustulerunt. Mense Iulio [[1942]], Turing rationem excogitavit appellatam [[Turingismus|Turingismum]] (verbum ab initio Latinum) vel Anglice pura "Turingery," ut admota sit contra notas Lorenz adhibitas in nova Germanorum machina ''Geheimschreiber'' ('scriptore celato'), una ex machinis a Turing et suis clam appellatam "Fish" ('Piscem'). Turing gregem Fish ad [[Thomas Flowers|Tommy Flowers]] introduxit, qui deinde, sub [[Maximus Newman|Maximi Newman]] directione, [[computatrum Colossus]] construxit, primum mundi electronicum computatrum digitale et programmabile, quod in loco machinarum simpliciorum mox subdidit<!-- ,(including the "Heath Robinson") and whose speed allowed brute-force decryption techniques to be applied usefully to daily changing cyphers--> (Copeland 2006:72).<!-- <ref>A frequent misconception is that Turing was a key figure in designing Colossus; he was not (Copeland 2006:382–383).</ref> --> Tempore apud Hortum Bletchley, Turing, ingeniosus longinquitatis cursor, Londinium quadraginta kilometra aliquando cucurrit ut congressus cryptographorum frequentaret (Brown 1975). Mense Novembri [[1942]], Turing ad [[CFA|Civitates Foederatas Americae]] navigavit. Ad Hortum Bletchley Martio 1943 rediit. Anno [[1945]], Turing pro officiis per bellum ad [[Ordo Imperii Britannici|Ordinem Imperii Britannici]] admissus est, sed sua opera pro [[Britanniarum Regnum|Britannia]] multos annos secreta manebat. Biographia a [[Regalis Societas Londini|Regali Societate]] post eius mortem mox divulgata inquit: "Tres libelli insignes recens ante bellum, de tribus rebus mathematicis, monstrant qualitatem operis quod is produxisset. . . ." == Prima computatra et examen Turing == Ab anno [[1945]] ad annum [[1947]], laboravit apud [[National Physical Laboratory (UK)|National Physical Laboratory]] in [[ACE (computatrum)|ACE]] (''Automatic Computing Engine'') designatum. Acroasin legit die [[19 Februarii]] [[1946]], in quo fuit prima descriptio de singulis acta<!--first detailed description--> [[computatrum programmatibus servatis|computatri programmatibus servatis]]<!--stored-program computer--> (Copeland 2006:108). <!--Though ACE was a feasible design, the secrecy surrounding the wartime work at Hortum Bletchley led to delays in starting the project and he became disillusioned.--> Anno [[1947]] exeunte, Cantabrigiam remigravit pro anno sabbaticali.{{dubsig}} Cantabrigiae, eo absente, [[Gubernator ACE]] (''Pilot ACE'') aedificatus est, quod suum primum programma die [[10 Maii]] [[1950]] fecit. Anno [[1948]], Turing creatus est Lector in Schola Mathematicarum apud Partem Mathematicam [[Universitas Victoria Mancuniensis|Universitatis Victoriae Mancuniensis]] . Anno [[1949]], factus est legatus laboratorii computationis apud Universitatem Mancuniensem director. [[Texai.org]] propositum hoc consilium inivit.<ref>[https://web.archive.org/web/20090326230420/http://texai.org/papers/bootstrap-dialog-a-conversational-english-parsing-and-generation-system.pdf "Bootstrap Dialog: A Conversational English Text Parsing and Generation System," in ''Artificial General Intelligence Conference Proceedings,'' Arlington, [[Virginia]], (2009).]</ref> === Turing et [[scacchi]] === Anno [[1948]], Turing, cum discipulo [[D. G. Champernowne]] laborans—pro [[computatrum|computatro]] quod non iam excogitatum erat!—programma ad [[scacchi|scacchos]] ludendos describere coepit. Anno [[1952]], computatro accommodato carenti, Turing ludo lusit in quo ipse computatrum simulavit,<ref>[http://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1356927 ''Alan Turing vs Alick Glennie'' (1952)]</ref> sed programma ab [[Alick Glennie]], socio Turing, superatum est; fertur autem programma ludum contra uxorem Champernowne vicisse. == Formatio exemplorum et biologia mathematica == Ab anno [[1952]] ad mortem, Turing in [[biologia mathematica]] laborabat, praecipue in [[morphogenesis|morphogenesi]], de quo unum commentarium, "The Chemical Basis of Morphogenesis," anno [[1952]] edidit, hypothesin Turing [[formatio exemplorum|formationis exemplorum]]<!--pattern formation--> describens.<ref>[http://www.sciencedaily.com/releases/2006/11/061128093244.htm "Control Mechanism For Biological Pattern Formation Decoded,"] in ''Science Daily'' (30 Novembris 2006).</ref> Turing potissimum in biologia mathematica voluit comprehendere [[Leonardus Pisanus|Fibonaccii]] [[phyllotaxis|phyllotaxin]], existentiam [[numeri Fibonaccii|numerorum Fibonaccii]] in conformationibus plantarum. Adhibuit [[aequatio reactionis-diffusionis|aequationes reactionis-diffusionis]]<!--reaction-diffusion equations--> quae nunc magni momenti sunt in disciplina [[formatio exemplorum|formationis exemplorum]]. Additi commentarii primum anno [[1992]] divulgati sunt, cum ''Collected Works of A. M. Turing'' editi sunt. == Clades invidiae == Anno [[1952]], Arnoldus Murray, undeviginti annos natu, novus Turing amicus (Hodges 1983:449–455), cum alio homine, inrupuit in Turing domum, et Turing delictum urbanae securitatis curae rettulit. Per investigationem curialem, Turing ipsum habuisse coniunctionem sexualem cum Murray confessus est. Actus [[homophylophilia]]e, eventus animi morbidi tunc habiti, fuerunt contra leges [[Britanniarum Regnum|Britanniae]]. Delicto sic cognito, Turing et Murray turpitudinis foedae sub [[Sectio 11|sectione undecima]] [[Lex Emendationis Criminalis anni 1885|Legis Emendationis Criminalis anni 1885]] accusati sunt. Turing non paenitens convictus est in eodem scelere quo [[Anscharius Wilde]] plus quam quingenta annos ante convictus erat (Leavitt 2006:268). Optio Turing data est utrum in carcerem conici an exsecationem chemicalem [[hormon]]ibus pati ut [[libido]] deminui. Ut carcerem vitet, [[oestrogenum|estrogeni]] iniectiones identidem unum annum accepit. Suo ''security clearance'' ab hac convictione abolito, ei prohibitum est ne continuet particeps apud [[GCHQ]] in rebus cryptographicis.<!-- Eo tempore erat acute public anxiety about spies and homosexual entrapment by Soviet agents, because [[Guido Burgess]] et [[Donaldus Duart Maclean|Donaldus Maclean]], members of the [[Quinque Cantabrigiae]], had recently been exposed as [[KGB]] [[double agent]]s.--> Turing numquam speculationis hostilis accusatus est, sed, sicut omnes qui apud [[Hortus Bletchley|Hortum Bletchley]] laboraverant, ei non licuit eius laborem per bellum mentionem facere. == Mors == Turing die [[8 Iunii]] [[1954]] a servo inventus est mortuus; proximo die, [[cyanidum|cyanidi]] [[venenum|veneno]] obierat, ut videtur de [[malum|malo]] semeso prope lectum reperto. Malum ipsum pro contaminatione cyanidi non probatum est, sed examinatio corporis post mortem causam mortis fuisse venenum cyanidi probavit. Plurimi hodie putant eum sua sponte obisse, et magistratus qui de mortuis inquirit<!-- =coroner--> hanc mortem appellavit [[mors voluntaria|voluntariam]]. Mater autem strenue disputavit ingestionem fuisse fortuitam propter ipsius neglegentia in laboratorii chemicis coacervatis. [[Andrew Hodges]] biographus (1983:488–489) opinatur Turing sic sibi mortem conscivisse cogitate, ut matri sit [[verisimilis negatio]] (''plausible deniability''); alii opinantur Turing fabulam in "[[Nix Candida|Nive Candida]]," narratiuncula sibi gratiosissima, agisse (Ferris 2002:250). <!--Because Turing's homosexuality would have been perceived as a security risk, the possibility of assassination has also been suggested (Leavitt 2006); supporters of the assassination theory point out that Turing's British passport was ''not'' revoked after his conviction (though the United States denied him entry). He remained free to teach mathematics and to travel to the Continent, which he often did.--> Corpus in crematorio apud [[Woking]] die [[12 Iunii]] [[1954]] crematum est. == Fortuna post mortem == Multis modis hodie commemoratus est Turing. === Civitates === [[Fasciculus:Turing Plaque.jpg|thumb|Signum caeruleum Turing domum designat.]] * Die [[23 Iunii]] [[1998]], die natalis octogensimo sexto, [[Andreas Hodges]], biographus, publicum [[signum caeruleum]] [[patrimonium Anglicum|patrimonii Anglici]] apud locum natale et domum pueritiae in Warrington Crescent Londinii, nunc Colonnade Hotel, dedicavit.<ref>[http://www.turing.org.uk/bio/oration.html ''Unveiling the official Blue Plaque on Alan Turing's Birthplace.'']</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20071013143212/http://www.blueplaque.com/detail.php?plaque_id=348 De hoc signo.]</ref> Ut quinquagensimus eius mortis festus dies anniversarius observaretur, signum memoriale die 7 Iunii 2004 apud Hollymeade, eius domum [[Wilmslow]] in vico Mancunii Meridionalis, coeptum est. * Die [[13 Martii]] [[2000]], administratio civitatis ''St. Vincent and The Grenadines,'' ut gravissimas saeculi vicensimi res gestas celebret, [[Pittacium cursuale|pittacia cursualia]] divulgavit, una ex quibus picturam Alani Turing pro 0 et 1 redintegrantibus monstrat, dicta "1937: Alan Turing's theory of digital computing" ('1937: Alani Turing theoria computationis digitalis'). * Die 19 Iunii 2007 apud Hortum Bletchley, statua Turing, magnitudine hominis vivi,<!--weighing 1.5 tons, --> patefacta est. [[Stephanus Kettle]]<!--,commissioned by the late American billionaire [[Sidneius Frank]],--> eam ex fere quingenti miliis fragmentorum "slate"{{dubsig}} Cambrici sculpserat.<ref>[https://web.archive.org/web/20120227171427/http://www.bletchleypark.org.uk/news/docview.rhtm/454075/article.html Bletchley Park Unveils Statue Commemorating Alan Turing], 20 Iuni 2007].</ref> === Urbs Mancunium === Tributa Turing facta sunt [[Mancunium|Mancunii]], qua in urbe Turing integra aetate laborabat. * Anno [[1994]], pars [[Via A6010|Viae A6010]] (anularis viae intermediatae urbanae) nominata est "Via Alani Turing" ([[Anglice]]: ''Alan Turing Way''); ponte qui hanc viam portat amplificato, nomen nunc fert "Pontis Alan Turing" (''Alan Turing Bridge''). * Memorialis [[Monumentum Alan Turing|Turing]] statua in urbe die [[23 Iunii]] [[2001]] dicata est, in [[Hortus Sackville|Horto Sackville]] inter aedificium [[Universitas Mancuniensis|Universitatis Mancuniensis]] in Via Whitworth et "[[vicus homosexualis|vicum homosexualem]]" apud [[Via Canalis (Mancunium)|Viam Canalem]] sita. * Celebratio vitae rerumque gestarum Turing a [[Britannicum Logici Conloquium|Britannico Logici Conloquio]]{{dubsig}} (''British Logic Colloquium'') et [[Britannica Historiae Mathematicae Societas|Britannica Historiae Mathematicae Societatis]] (''British Society for the History of Mathematics'') constituta die [[5 Iunii]] [[2004]] apud Universitatem Mancuniensem habita est, et illa aestate [[Institutum Alanus Turing]] in universitate coeptum est. Aedificium quod [[Schola Mathematicae (Universitas Mancuniensis)|Scholam Mathematicae]], Institutum Scientiarum Photonium{{dubsig}} (''Photon Sciences Institute''), et Sedem Astrophysicae Jodrell Bank (''Jodrell Bank Centre for Astrophysics'') domo excipit{{dubsig}} [[Aedificium Alanus Turing]] nominatur, et mense Iulio anni [[2007]] coepit. === Universitates === Pro Turing confectionibus in computatione, variae universititates eum honoraverunt. * Die [[28 Octobris]] [[2004]], aenea Alani Turing statua ab [[Ioannes W. Mills|Ioanne W. Mills]] sculpta manifesta reddita est apud [[Universitas Surreyensis|Universitatem Surreyensem]] in Guildford.<ref>[https://web.archive.org/web/20071023193441/http://portal.surrey.ac.uk/portal/page?_pageid=799%2C277813&_dad=portal&_schema=PORTAL ''The Earl of Wessex unveils statue of Alan Turing.'']</ref> Haec statua quinquagensimum Turing mortis festum diem anniversarium celebrat; eum ostendit libros trans campum portantem. Via Turing in [[Vivarium Investigationis Surrey|universitario vivario investigationis]] hanc statuam anteivit. * Unum ex aedificiis Scholae Technologiae apus [[Universitas Oxoniae Brookes|Universitatem Oxoniae Brookes]] appellatur Turing Building. * [[Universitas Polytechnica Puerto Rico]] et [[Universitas Andeana (Columbia)|Universitas Andeana]] in [[Bogotá]] [[Columbia]]e, habent laboratoria pro Turing nominata. * [[Universitas Texana]] apud Austin habet honoribus programma scientiae computatrorum nominata [[Turing Scholars]]. * [[Universitas Istanbul Bilgi]] conloquium annum de theoria computationis appellatum Turing Days ('Dies Turing') ordinat.<ref>[https://web.archive.org/web/20090825091416/http://cs.bilgi.edu.tr/pages/turing_days/ ''Turing Days @ Istanbul Bilgi University.'']</ref> * Camera computatralis in [[Collegium Regale (Cantabrigia)|Collegio Regali Cantabrigiensi]] "Turing Room" pro eo nominatur. * Apud [[Universitas Carnegie Mellon|Universitatem Carnegie Mellon]] est scamnum granitis situm in The Hornbostel Mall, nomine ''A. M. Turing'' trans superficiem sculpto, ''Read'' de crure laevo, et ''Write'' de dextero. * ''The Turing Relay''<ref>[http://www.turingrelay.co.uk/ Turing Trail Relay]</ref> est sex stationum cursus in semitis fluviatilibus ab [[Elia]] ad [[Cantabrigia]]m et retro. Turing his semitis usus est dum Cantabrigiae habitabat. In [[marathon (cursus)|marathone]], eius optimum tempus fuit 2:46 (duae horae, quadraginta sex minutae); optimum mundi tempus simul fuit circa 2:25. === Greges et societates === * Societas [[LGBT]] [[superbia|pride]] [[Bostonia (Massachusettia)|Bostoniae]] Turing nominavit eius grandem anni [[2006]] ducem.<ref>[http://www.bostonpride.org/honorarymarshal.php, ''Honorary Grand Marshal.'']{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * [[Matmos]], experimentalis musicorum duorum grex, cuius socii sunt coniuges homosexuales, album EP [[editio finita|editionis finitae]] (''limited edition'') anno [[2006]] appellatum ''For Alan Turing'' ediderunt. * Post [[1966]], [[Praemium Turing]] ab [[Societas pro Machinis Computationis|Societate pro Machinis Computationis]] (''Association for Computing Machinery'') investigatori pro progressu technico communitati computationis contributo quotannis datur. Late habetur mundi computationis praemium [[Praemium Nobelianum|Praemio Nobeliano]] par.<ref>[https://web.archive.org/web/20081230233653/http://www.acm.org/press-room/news-releases-2007/turingaward/ Steven Geringer, "ACM'S Turing Award Prize Raised to $250,000 ([[ACM]], 27 Iulii 2007, inventum 16 Octobris 2008).]</ref> === Ludus scaenicus === ''Breaking the Code,'' ludus scaenicus ab [[Hugh Whitemore]] anno [[1986]] scriptus, vitam mortemque Turing enarrat. In theatris apud [[West End Theatre|West End]] Londini et [[Broadway theatre|Broadway]] Novi Eboraci, [[Derek Jacobi]] personam Turing egit; personam iterum egit anno [[1997]] in [[pellicula]] televisifica ex ludo tracta, a [[BBC]] et [[WGBH-TV|WGBH]] Bostoniae coniunctim confecta . Ludus ab Amber Lane Press [[Oxonia]]e divulgatus est. === Apologia === Mense Augusto 2009, [[Ioannes Graham-Cumming]] rogationem coepit quae poposcit Administrationem Britannicam se apud Turing de accusatione delicti [[homophylophilia|homosexualitatis]] excusare.<ref>BBC News, [http://news.bbc.co.uk/2/hi/technology/8226509.stm "Thousands call for Turing apology,"] 31 Augusti 2009.</ref><ref>CNN, [http://www.cnn.com/2009/WORLD/europe/09/01/alan.turing.petition/index.html "Petition seeks apology for Enigma code-breaker Turing,"] 1 Septembris 2009.</ref> Atque adeo mense Septembri [[2009]], [[Britanniarum Regnum|Britanniarum]] minister primus [[Gordonus Brown]] se Alano Turing excusavit de iniuria ei allata, cum de [[homophylophilia]] damnatus erat. "Magnopere superbe nomine regiminis Britannici omniumque, qui Alani operae gratia libere vivunt, aio: nos paenitet. Melioribus dignus fuisti," Brown scripsit. "Minime nimium est dictu quod, sine eius subventione extraordinaria, historia [[secundum bellum mundanum|belli mundani secundi]] magnopere abhorruisset. [. . .] Prae hac gratia ei habenda insuper atrox est igitur saevitia, qua tanta tractatus est."<ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/politics/gordon-brown/6170112/Gordon-Brown-Im-proud-to-say-sorry-to-a-real-war-hero.html Gordon Brown: I'm proud to say sorry to a real war hero]</ref> Mense Decembri anno [[2013]], regina [[Elizabeth II (regina Britanniarum)|Elizabeth II]] amnestiam innocentiae de hac re dedit per [[Parlamentum Britannicum]] Camera Nobilitate. == Notae == <references /> == Bibliographia == * Agar, Jon. [[2002]]. ''The Government Machine''. [[Cambridge, Massachusetts|Cambridge]], [[Massachusetts]]: The [[MIT Press]]. ISBN 0-262-01202-2. * Beniger, James. [[1986]]. ''The Control Revolution: Technological and Economic Origins of the Information Society''. [[Cambridge, Massachusetts|Cambridge]], [[Massachusetts]]: [[Harvard University Press]]. ISBN 0-674-16986-7. * Bodanis, David. [[2005]]. ''Electric Universe: How Electricity Switched on the Modern World.'' [[Novum, Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]: Three Rivers Press. ISBN 0-307-33598-4. * Brown, Anthony Cave. [[1975]]. ''Bodyguard of Lies.'' * Campbell-Kelly, Martin, ed. [[1994]]. ''Passages in the Life of a Philosopher''. [[Londinium|Londinii]]: William Pickering. ISBN 0-8135-2066-5. * Campbell-Kelly, Martin, et William Aspray. [[1996]]. ''Computer: A History of the Information Machine''. [[Novum, Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]: Basic Books. ISBN 0-465-02989-2. * Ceruzzi, Paul. [[1998]]. ''A History of Modern Computing''. [[Cambridge, Massachusetts|Cambridge]], [[Massachusetts]], et [[Londinium|Londinii]]: [[MIT Press]]. ISBN 0-262-53169-0. * Chandler, Alfred. [[1977]]. ''The Visible Hand: The Managerial Revolution in American Business''. [[Cambridge]], [[Massachusetts]]: [[Belknap Press]]. ISBN 0-674-94052-0. * Copeland, B. Jack. [[2001]]. "Colossus and the Dawning of the Computer Age." In ''Action This Day.'' * Copeland, B. Jack. [[2004]]a. "Colossus: Its Origins and Originators." ''IEEE Annals of the History of Computing'' 26(4):38–45. * Copeland, B. Jack, ed. [[2004]]b. ''The Essential Turing.'' Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-825079-7. * Copeland, B. Jack, ed. [[2005]]. ''Alan Turing's Automatic Computing Engine.'' Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-856593-3. * Copeland, B. Jack, et Diane Proudfoot. [[2004]]. ''Alan Turing, Codebreaker and Computer Pioneer.'' Mense Maio. [http://www.alanturing.net/turing_archive/pages/Reference%]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}20Articles/codebreaker.html. * Copeland, B. Jack, et alii, eds. [[2006]]. ''Colossus: The Secrets of Bletchley Park's Codebreaking Computers.'' Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-284055-4. * Edwards, Paul N, [[1996]]. ''The Closed World''. [[Cambridge]], [[Massachusetts]]: [[MIT Press]]. ISBN 0-262-55028-8. * Ferris, Timothy. [[2002]]. ''Seeing in the Dark.'' * [[Irving Ioannes Good|Good, Jack]]. [[2003]]. ''The Men Who Cracked Enigma.'' * Gray, Paul [[1999]]. Computer Scientist: Alan Turing. ''Time'' (Monday, Mar 29), p. 2. [https://web.archive.org/web/20110119181237/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,990624,00.html Textus interrtialis] * [[Hodges, Andrew]]. [[1983]]. ''Alan Turing: The Enigma of Intelligence''. [[Londinium|Londinii]]: Burnett Books. ISBN 0-04-510060-8. * Hochhuth, Rolf. ''Alan Turing.'' * Hofstadter, Douglas R. [[1985]]. ''Metamagical Themas: Questing for the Essence of Mind and Pattern.'' Basic Books. ISBN 0-465-04566-9. * Jones, G. James. [[2001]]. ''Alan Turing—Towards a Digital Mind: Part 1.'' 2001-12-11. [https://web.archive.org/web/20070803163318/http://www.systemtoolbox.com/article.php?history_id=3 (System Toolbox).] * Leavitt, David. [[2006]]. ''The Man Who Knew Too Much: Alan Turing and the Invention of the Computer.'' Orion Books. ISBN 978-0-7538-2200-5. * Lubar, Steven. [[1993]] ''Infoculture.'' [[Bostonia (Massachusettia)|Bostoniae]] et [[Novum, Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]: [[Houghton Mifflin]]. ISBN 0-395-57042-5. * Newman, M. H. A. [[1955]]. ''Alan Mathison Turing.'' [[Regalis Societas Londini|Regalis Societas]]. Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society, vol. 1. * Pengelly, Martin. 2020. "[https://www.theguardian.com/science/2020/jan/21/alan-turing-degree-medal-memorabilia-recovered-colorado Scientist Alan Turing's degree, medal and memorabilia recovered in Colorado]". ''[[The Guardian]]'' (21 Ianuarii 2020) * Petzold, Charles. [[2008]]. ''The Annotated Turing: A Guided Tour through Alan Turing's Historic Paper on Computability and the Turing Machine.'' [[Indianapolis]]: Wiley Publishing. ISBN 978-0-470-22905-7. * Smith, Roger. [[1997]]. ''Fontana History of the Human Sciences''. [[Londinium|Londinii]]: Fontana. * Teuscher, Christof. [[2004]]. ''Alan Turing: Life and Legacy of a Great Thinker.'' Springer Science+Business Media. ISBN 3-540-20020-7. * Turing, A. M. [[1937]]a. "On Computable Numbers, with an Application to the Entscheidungsproblem." ''Proceedings of the London Mathematical Society,'' series 2, vol. 42:230–265. * Turing, A. M. [[1937]]b. "On Computable Numbers, with an Application to the Entscheidungsproblem: A correction." ''Proceedings of the London Mathematical Society,'' series 2, vol. 43:544–546. * Weizenbaum, Joseph. [[1976]]. ''Computer Power and Human Reason''. [[Londinium|Londinii]]: W.H. Freeman. ISBN 0-7167-0463-3, * Whitemore, Hugh. [[1986]]. ''Breaking the Code.'' [[Oxonia]]e: Amber Lane Press. ASIN: B000B7TM0Q. * Williams, Michael R. [[1985]]. ''A History of Computing Technology''. [[Englewood Cliffs]], [[New Jersey]]: [[Prentice-Hall]]. ISBN 0-8186-7739-2. * Yates, David M. [[1997]]. ''Turing's Legacy: A history of computing at the National Physical Laboratory 1945–1995.'' [[Londinium|Londinii]]: Science Museum. ISBN 0-901805-94-7. {{NexInt}} * [[Computing machinery and intelligence]] * [[Examen Turing]] * [[Praemium Turing]] * [[Philosophia scientiae]] == Nexus externi == {{Fontes biographici}} {{CommuniaCat|Alan Turing}} * [http://www.turing.org.uk/ ''Alan Turing'' apud www.turing.org.uk] Situs ab Andrea Hodges custoditus, complectens [https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html brevem Turing biographiam ] * [https://web.archive.org/web/20070803163318/http://www.systemtoolbox.com/article.php?history_id=3 ''Alan Turing—Towards a Digital Mind,'' pars prima] * [http://www.alanturing.net/ AlanTuring.net—''Turing Archive for the History of Computing],'' a Jack Copeland custoditum * [http://plato.stanford.edu/entries/turing/ Biographia in ''Stanford Encyclopedia of Philosophy''] * [http://www.turingarchive.org The Turing Archive]{{Nexus deficit|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, quod habet "scans of some unpublished documents and material from the Kings College archive" * [https://web.archive.org/web/20080822093918/http://www.time.com/time/time100/scientist/profile/turing.html Time 100:Alan Turing] * [http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} Alanus Turing in RKBExplorer] * [http://www.rutherfordjournal.org/article010111.html ''The Mind and the Computing Machine,'' disputatio de Alano Turing et aliis anno 1949 habita] * [https://web.archive.org/web/20190818065459/http://turingcentenary.eu/ Situs interretialis de Anno Alani Turing] * [https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ CiE 2012: Situs interretialis de Conloquio Turing Centum Annorum] === Commentarii === * [https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper Longus Turing commentariorum, relationum, acroasiumque index, cum interpretationibus et conlectionibus] * [https://web.archive.org/web/20110222111427/http://www.thocp.net/biographies/papers/turing_oncomputablenumbers_1936.pdf "On Computable Numbers with an Application to the Entscheidungsproblem" (PDF)] {{Lifetime|1912|1954|Turing, Alanus Mathison}} {{FA stella}} {{1000 paginae}} {{Myrias|Homines}} [[Categoria:Alanus Mathison Turing]] [[Categoria:Alumni Universitatis Cantabrigiensis]] [[Categoria:Alumni Universitatis Princetoniensis]] [[Categoria:Atheistae]] [[Categoria:Cryptographi]] [[Categoria:Cursores]] [[Categoria:Computatores]] [[Categoria:Intellegentia artificialis]] [[Categoria:Eruditi Angliae]] [[Categoria:Homines qui sibi mortem consciverunt]] [[Categoria:Homosexualitas]] [[Categoria:Intellectores]] [[Categoria:Inventores]] [[Categoria:Logici Angliae]] [[Categoria:Mathematici Britanniae]] [[Categoria:Pharmacis interfecti]] [[Categoria:Professores Universitatis Mancuniensis]] [[Categoria:Socii Regalis Societatis Londiniensis]] 2m7mapeosthxt7rx1p00gj988avun19 0 66805 3977051 3962970 2026-08-04T07:00:49Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3977051 wikitext text/x-wiki {{L-1}} {{Capsa hominis Vicidata}} {{res|Astrida Anna Aemilia Lindgren}} (vulgo ''Astrid Anna Emilia Lindgren''; nata cognomine Ericsson die [[14 Novembris]] [[1907]] in ''Näs'' prope [[Vemmaria]]m, mortua die [[28 Ianuarii]] [[2002]] [[Holmia]]e) fuit illustris scriptrix [[Suecia|Suecica]], praecipue pro [[impubes|impuberibus]] [[litterae pueriles|litterarum puerilium]] et [[mythistoria]]rum auctrix et [[iura animalium]] defensit. Editionibus permultis (millionum CLXV usque Februarium 2019) inter totius mundi auctrices litterarum infantilium celeberrimas numerari potest.<ref>[https://www.astridlindgren.com/de/faq FAQ in pagina eius domestica]</ref> Opera eius conversa sunt in plus quam centum linguas, quod etiam [[UNESCO]] agnovit.<ref>UNESCO Index translationum: [http://www.unesco.org/xtrans/bsstatexp.aspx?crit1L=5&nTyp=min&topN=50 Numerus XVIII in orbe terrarum]</ref> == Vita == === Pueritia === [[file:Astrid Lindgrens home in Vimmerby.JPG|thumb|Domus ubi pueritiam egit, Vimmerby]] Filia paroecialis domus locatoris Samuel Augusti Ericsson eiusque uxoris Hannae (Jonsson) habuit fratrem aetate maiorem Gunnar (1906–1974) et duas sorores aetate minores Stina (1911–2002) et Ingegerd. Annos pueritiae semper felicissimos fuisse affirmavit.<ref>Astrid Lindgren: ''Das entschwundene Land'', Hamburgi 1977, ISBN 3-7891-1940-7, p. 33-34</ref> Anno 1914 autem scholam Vimmerby in oppido frequentare coepit. Istis temporibus infantibus familiarum simplicium tres anni scholastici superfuerunt; divitiores tantummodo diutius in scholis degebant. Parentes amicae cuiusdam familiae persuasit de visitationis scholaris continuatae necessitate. Sex annis consecuis Astrida multa et multum didicit, praesertim linguas Anglicam, Francogallicam et Theodiscam. Absolutorium scholasticum anno 1923 nacta domi alienae serva facta est matre volente. Munus proprium habere nondum in voto fuit. === Professiones annis 1920 et 1930; maternitas === Aliquando moderator principalis diarii regionalis "Vimmerby Tidning" quaesivit num tirocinium diurnariae facere vellet. Itaque Astrida quotidie birota in oppidum finitimum vehebatur, ut munere diurnario radicitus edisceret. Gravida aetate annorum XVIII patrem Reinholdo Blomberg nubere non potuit, quia iste vir uxorem habuit. Propositum matrimonii posterioris recusatum est. Itaque rura relicta sunt [[Holmia]]e petendae, ubi secretaria ad iuris consultam Hevam Andén instituta est. Andén generatim iura mulierum firmare in animo habuit. Die 4 Dedembris 1926 filius Lars (Lasse; mortuus anno 1986) clam [[Hafnia]]e peperit. Nosocomio Hafniensi ''Rigshospitalet'' iuvante Lars tres annos apud familiam Danicam vixit. Auctrici compassio cum filio in angustiis neglecto inspirationi maximae facta est - secundum opinionem Margaritae Strömstedt (quae eius vitam descripsit).<ref>[https://www.n-tv.de/leute/Neues-ueber-Lindgrens-Sohn-article281346.html ''"Wegen des Papas": Neues über Lindgrens Sohn''], n-tv, 6.12.2007</ref> Anno 1927 Astrida Ericsson in bibliopola maxima centrali ''Svenska Bokhandelscentralen'' operam dabat, ubi antea [[Zarah Leander]] laboraverat. Anno 1928 scriba facta est in autoraedariorum societate ''Kungliga Automobilklubben'' ubi uxor posterior Sture Lindgren praeses officii erat. === Privata annorum 1930 === Anno 1930 nutrix Hafniensis in morbum incidit, ut Lasse Holmiam transportatus est et unum annum post ad parentes Näs in vicum. Matrimonio cum Sture inito familia nova in tribum Holmiensem ''Vasastaden'' commigravit; die 21 Maii 1934 nata est Karin, quae postea interpres illustris ''(Katrin Nyman)'' facta est. === Munera annis inter 1937 et 1945 === Ex anno 1937 [[stenographia|stenographica]] confecit pro professore rerum criminalium Haraldo Söderman et ex anno 1940 in censura litterarum servitii secreti Suecici.<ref>''[http://www.svt.se/svt/jsp/Crosslink.jsp?d=62242&a=970125&lid=puff_970450&lpos=rubrik Astrid Lindgrens liv.]'', SVT</ref> Kalendis Septembribus 1939, quibus [[Adolphus Hitler]] [[Iosephus Stalin|Iosepho Stalin]] annuente [[Polonia]]m invasit diaria belli pangere incohavit.<ref>''[https://www.ndr.de/kultur/Astrid-Lindgren-Dokumentation,kriegstagebuch100.html Kriegstagebuch: Astrid Lindgrens andere Seite]'' In: NDR, 19.5.2015.</ref> Labores pro censura officiali secreti oculis eius multa patefecerant.<ref>''[https://www.astridlindgren.com/de/-astrid-lindgren/zeittafel Zeittafel.]'' In: ''astridlindgren.se''</ref> ===Lectrix atque scriptrix=== [[File:Pippi Langkous in Nederland 1 (crop).jpg|thumb|Pippi Långstrump]] [[File:Staty av Astrid Lindgren.jpg|thumb|Statua scriptricis ante machinam scriptoriam]] Anno 1933 Astrida Lindgren duas fabulas natalicias vulgari iussit: apud "Stockholms Tidningen" ''Jultomtens underbara bildradio'' et apud "Landsbygdens Jul" narratiunculam ''Johans äventyr på julafton''.<ref>[https://web.archive.org/web/20171218025634/http://www.astrid-lindgren.de/typo3/index.php?id=3873 e conspectu temporali]</ref> Annis qui sequebantur narratiunculae aliae in periodicis publicatae sunt. Eius liber primus praetitulatus ''Fem automobilturer i Sverige'' editus est anno 1939 quando laborabat apud ''Motormännens Riksförbund'', consociatione autoraediariorum. Ibi argumento erant itinera iucunda quinque quae facile in Suecia fieri possent. Illa anno 1949 anastatice revenerunt in libro ''25 bilturer i Sverige'' intinerario aucto.<ref>[https://www.dt.se/artikel/noje/astrids-forsta-bok "Astrids första bok"</ref> Quod opus conversum est in sermones Anglicum et Theodiscum. Tum Astrida Lindgren magis magisque se scripturae dedicavit, quod ingenium forte invenerat ut olim confessa est. Pro filia Karin, quae anno 1941 infirma erat, historias de Pippi Långstrump excogitaverat. Nomen filia confecit; Pede luxato Astrida Lindgren diu domi manere debuit, cum narratiunculas varias de Långstrump concinnavit. Mense Mario 1944 domus editoria "Albert Bonniers Förlag" manuscriptum de puella nimis proterva atque impudenti non accepit. Eodem anno certamine casae editricis Rabén & Sjögren de litteris infantilibus participavit, ubi unio inter amorem familiae et responsabilitatis socialis verbis eluceret. Astrida Lindgren pro hoc confecit opusculum ''Britt-Mari lättar sitt hjärta'', mythistoriam epistularem puellae annos XV natae; in certamine supra citato paene palmam tulit. Evento isto felici inflammata Lindgren anno 1945 manuscriptum paulo tractatum de ''Pippi Långstrump'' moderatoribus casae Rabén & Sjögren attulit cum delineationibus propriis. Eodem anno lectrix casae editoriae instituta est; in quaestuaria domo sectionem infantilem instituit. Ibi usque annum 1970, quo rude donata est, operam dabat. Quotidie hora prima pomeridiana laborem in domo editoria incipiebat, cum horis antemeridianis res proprias domi suae confecisset. Ad vesperas manuscripta aliorum correxit et novos libros infantiles internationaliter editos critice legebat.<ref>Jens Andersen: ''Astrid Lindgren'', Deutsche Verlags-Anstalt 2015, ISBN 978-3-421-04703-8, p. 289</ref> Editio prima Suecica de ''Pippi Långstrump'' ab artifice Danica [[Ingrid Vang Nyman]] imaginibus aucta est. Autumno 1949 res in [[Germania]] editae sunt. Mores puellae consciae inusitati omnibus placebant. Insuper vestimenta eius homines, qui litteras infantiles alias cognoverant, captabant. Inter omnia opera ''Pippi Långstrump'' maximi momenti erat; interpretationibus in linguas LXX gaudet.<ref>astridlindgren.se: [https://web.archive.org/web/20140626052108/http://astridlindgren.se/de/weltweit/die-figuren-anderen-landern Status librorum eius in toto orbe terrarum anno 2015]</ref> Nonnulli criciti recensentes dixerunt istam puellam minus amabilem quam terribilem esse atque infantibus nocivam. In [[germania Orientalis|Germania Orientali]] quoque, quamvis communistis sat liberalia ingenia personarum Lindgrenensium suspecta essent, quattuor libri editi sunt in editionibus Berolinensibus ''Kinderbuchverlag Berlin'' (Mio, mein Mio, 1960; Lillebror und Karlsson vom Dach, 1971; Pippi Langstrumpf, 1975; Ronja Räubertochter, 1988). Omnes editionem unam habuerunt.<ref>Astrid Herbold: ''[https://web.archive.org/web/20150501081255/http://www.morgenpost.de/familie/article1178933/Astrid-Lindgrens-Buecher-wurden-unterm-Ladentisch-verkauft.html Astrid Lindgrens Bücher wurden unterm Ladentisch verkauft.]'' In: Berliner Morgenpost, 26.9.2009, colloquium cum editrice Silke Weitendorf.</ref> Astrida Lindgren ipsa res stenographice componere diligebat, quem labor et in lectulo et in maeniano domus subsicivae in [[Furusund]] faciebat. Saepius sententias corrigebat melodiae litterarum compositarum perficiendae caussa. Diu ipsa tachygraphicas notas machina scriptoria in chartam impressit. Sibi vetuit stenographicas notas dactylographice mutari. Post operationem in oculis anno 1986 factam pro brachygraphicis graphium coactile necessarium erat ut scriptura ab auctrice legi quiret.<ref>Sybil Gräfin Schönfeldt: ''Astrid Lindgren'', p. 58/59 et 100/101</ref> Anno 1974 televisorium spectantes in Suecia delectabantur cum in anniversario LXXX Elsae Olenius amicae arbores certatim ascendere non horreret. Annis inter 1947 et 2007 tituli septuaginta in pelliculas versi sunt. [[file:Dalagatan 2008c.jpg|thumb|Habitatio Stokholmiensis annis inter 1941 et 2002 in via Dalagatan nr. 46]] Lindgren ex anno 1941 usque ad mortem in habitatione sua in tribu Vasastadet in via Dalagatan nr. 46 vixit. Anno 1965 Praemium Suecicum publicum pro litteris recepit et casam natalem Näs in vico emit. Multae scholae nomen eius portant, quae mulier semper pro infantium iuribus et bestiarum protectione pugnavit. Minus autem ei in societate Suecica placebat violentia in infantibus iuvenibusque crescens. Ephemeris Suecica "Expressen" anno 1995 commentarios vulgavit ubi videbatur Lindgren cum iuveni ostentatore Nicolao S. loquens.<ref>Photographema hic:''[http://www.sueddeutsche.de/kultur/astrid-lingren-in-bildern-zeigen-was-liebe-ist-1.320600 Astrid Lindgren in Bildern – Zeigen was Liebe ist.]'' In: Süddeutsche Zeitung, 13.11.2007.</ref> === Amicitiae === Astrida Lindgren totam vitam consuetudines olim tractas servabat. Epistulare commercium cum multis habuit, quod praeter diaria intima fonti de vita eius optimo est (e.g. cum Elsa Olenius, Eva von Zweigbergk, Greta Bolin). Puella duodecim annorum, Sara Ljungcrantz ei anno 1971 litteras dederat, unde usque annum 2002 amicitia epistularis evenit. Cum Ludovica Hartung [[berolinum|Berolinensi]], cuius munus erat labor cum iuvenibus, relationem intellectualem usque annum 1965 habuit. Annis 1950 traditio coepta est prandiorum muliebrium ubi ante omnia de litteris disputatum est. Quo venerunt, inter alias, Ingegerd et Stina sorores, et ex annis 1970 Margarita Strömstedt biographa. === Lindgren quomodo Sueciam mutaverit === Anno 1973 narratiuncula ''Die Brüder Löwenherz'' in senatu Suecico disserta est, cum suicidii glorificationis arguta esset. Lindgren utique socia in consociatione quadam fuit, quae ius in mortem dignam defendebat. Pro iuribus infantium bestiarumque pugnabat. Anno 1988 in Suecia lex quaedam contra vexationem in nimiis bestiis communiter colendis lata est, quem bonum successum etiam Astrid Lindgren - ut fertur - suscitavit. In libro ''Kati in Amerika'' anno 1950 contra phyleticum odium in America se pronuntiavit. Inde ab annis 1930 [[democratia socialis|democratiae sociali]] favebat - usque annum 1976, quo politicam vectigalium non iustam acriter deplangebat. Furorem suum in commentatione ''Pomperipossa in Monismanien'' expressit.<ref>''[http://www.astrid-lindgren.de/omastrid/politik/possa1.htm Textus]'' In: ''astrid-lindgren.de''</ref> Postea [[Olof Palme]] electionibus superatus est, quod fortasse etiam criticae scriptricis debebatur. === Praemia selecta === 1978 Lindgren prima pro litteris infantilibus Praemium pacis litterarum Theodiscarum nacta est. In oratione sua gratiarum agendarum [[francofurtum ad Moenum|Francofurti]] habita educationem vi egentem laudavit.<ref>Astrid Lindgren: ''[https://web.archive.org/web/20130618170450/http://www.friedenspreis-des-deutschen-buchhandels.de/sixcms/media.php/1290/1978_lindgren.pdf „Niemals Gewalt!“ (PDF)]''</ref> Die 9 Decembris 1994 in parlamento Suecico praemium Nobelianum alternativum adepta est. Anno 1996 Arcam auream a bestiarum iurium defensoribus Suecicis recepit.<ref>Astrid Lindgren: ''[https://web.archive.org/web/20160921053217/http://www.spiegel.de/spiegel/spiegelspecial/d-8650367.html Tierhaltung: Schweine ohne Schwänze. Die Verbraucher sollten in den Kaufstreik treten und minderwertiges Fleisch aus Massentierhaltung ablehnen.]'' In: Der Spiegel, 1.1.1997, nr. 1, p. 121.</ref> Astrida Lindgren senex leporem suum servabat. Id e.g. anno 1997 revelatum est, quando ''Mulier Suecica anni 1997'' creata est.<ref>Roswitha Budeus-Budde: ''[http://www.sueddeutsche.de/kultur/-geburtstag-von-astrid-lindgren-da-koennen-sie-alle-lachen-1.889124 „Da können sie alle lachen“ – zum 100. Geburtstag von Astrid Lindgren.]'' In: Süddeutsche Zeitung, 14.6.2014</ref> === Honores selecti generales === * 1963 membrum in Consociatio illorum novem ''(Samfundet De Nio)'' * 1965 Praemium publicum Suecicum pro litteris * 1971 Nomisma magnum aureum Academiae Suecicae pro litteris * 1973 Doctrix honoris caussa in universitatis in [[Linköping]] * 1974 Eques ordinis subridentium * 1975 Nomisma regium Suecicum litteris et artibus * 1978 Praemium pacis Theodiscarum litterarum * 1986 Praemium "Selma Lagerlöf" * 1986 Praemium "Lego" * 1987 Praemium "Tolstoj" * 1994 Praemium honorarium apud Right Livelihood Awards * 1995 DIVA – Deutscher Entertainment Preis * 1999 Mulier Suecica saeculi Addenda sunt multa praemia pro variis libris ex anno 1944. == Post mortem == Artifice mortua archivium privatum cum permultis litteris Bibliothecae Regiae traditum est. Inter patrimonium mundanum numeratur. Ex anno 2002 rectio Suecica Praemium in memoriam Astridis Lindgren distribuit. Praeterea in Suecia dua praemia litteraria pro ea nominata sunt et unum in Germania. In Vimmerby in viridario voluptario cui nomen ''Astrid Lindgrens Värld'' scaenae libris eius depromptae repraesentantur. Id vere a multis viatoribus quotannis visitatur.<ref>''[http://www.reisenexclusiv.com/ziel/europa/besucherrekord-in-astrid-lindgrens-welt Besucherrekord in Astrid Lindgrens Welt.]'' In: reisen Exclusiv, 7.11.2014 </ref> A mense Novembri 2015 pote est ut habitatio Stockholmiae visitaretur.<ref>[https://web.archive.org/web/20200804054449/https://www.astridlindgrenshem.se/ Pagina domestica musei]</ref> Anno 2018 pellicula documentaria maxima de vita scriptricis confeca est ubi etiam status socialis difficilis matris iuvenis illuminatur.<ref>[https://www.tagesspiegel.de/kultur/berlinale-special-unga-astrid-das-maedchen-astrid-lindgren/20988860.html ''Das Mädchen Astrid Lindgren'']</ref> Praeter scholas<ref>[https://web.archive.org/web/20151222165942/http://www.lindgrenschule.de/index.php/schule-topmenu Prima schola inaugurata est anno 1966 Berolini]</ref> et stratas etiam [[satelles]] nomen eius portat et asteroida [[3204 Lindgren]]. Anno 2007 annus completus ei dedicatus est. Anno 2015 charta nummaria Suecica faciam eius habet.<ref>Frank Stocker: ''[https://www.welt.de/finanzen/article120024313/Schweden-koennen-bald-mit-Pippi-Langstrumpf-zahlen.html Schweden können bald mit Pippi Langstrumpf zahlen.]'' In: Die Welt, 14.7.2013.</ref> == Opera selecta (infantilia)== * ''Britt-Mari lättar sitt hjärta'', 1944 * ''Kerstin och jag'', 1945 * Pippi Långstrump: ** ''Pippi Långstrump'', 1945 ** ''Pippi Långstrump går ombord'', 1946 ** ''Pippi Långstrump i Söderhavet'', 1948 * Kalle Blomquist: ** ''Mästerdetektiven Blomkvist'', 1946 ** ''Mästerdetektiven Blomkvist lever farligt'', 1951 ** ''Kalle Blomkvist och Rasmus'', 1953 * ''Jag vill inte gå och lägga mig!'', 1947 * Bullerbü: ** ''Alla vi barn i Bullerbyn'', 1947 ** ''Mera om oss barn i Bullerbyn'', 1949 ** ''Bara roligt i Bullerbyn'', 1952 ** ''Jul i Bullerbyn'', 1962 ** ''Vår i Bullerbyn'', 1965 ** ''Barnens dag i Bullerbyn'', 1966 * Kati: ** ''Kati i Amerika'', 1950 ** ''Kati på Kaptensgatan'', 1952 ** ''Kati i Paris'', 1954 * Peter og Lena ** ''Jag vill också ha ett syskon'', 1954 ** ''Jag vill också gå i skolan'', 1951 * ''Mio, min Mio'', 1954 * Karlsson på taket: ** ''Lillebror och Karlsson på taket'', 1955 ** ''Karlsson på taket flyger igen'', 1962 ** ''Karlsson på taket smyger igen'', 1968 * ''Nils Karlsson-Pyssling flyttar in'', 1956 * Infantes terrae nostrae (una cum Anna Riwkin-Brick): ** ''Eva möter Noriko-san'', 1956 ** ''Sia bor på Kilimandjaro'', 1958 ** ''Mina svenska kusiner'', 1959, ** ''Lilibet, cirkusbarn'', 1960 ** ''Marko bor i Jugoslavien'', 1962 ** ''Jackie bor i Holland'', 1963 ** ''Randi bor i Norge'', 1965 ** ''Noy bor i Thailand'', 1966 ** ''Matti bor i Finland'', 1968 * ''Rasmus på luffen'', 1956 * ''Rasmus, Pontus och Toker'', 1957 * ''Kajsa Kavat hjälper mormor'', 1958 * Lotta på Bråkmakargatan: ** ''Barnen på Bråkmakargatan'', 1958 ** ''Lotta på Bråkmakargatan'', 1961 ** ''Visst kan Lotta cykla'', 1971 ** ''Visst kan Lotta nästan allting'', 1977 ** ''Visst är Lotta en glad unge'', 1990 * Tomte Tummetott ** ''Tomten'', 1960 ** ''Räven och Tomten'', 1966 ** ''Tomte är vaken'', 2012 * Madita: ** ''Madicken'', 1960 ** ''Madicken och Junibackens Pims'', 1976 ** ''Titta, Madicken, det snöar!'', 1983 ** ''När Lisabet pillade in en ärta i näsan'', 1991 ** ''Jullov är ett bra påhitt, sa Madicken'', 1993 * ''Jul i stallet'', 1961 * Emil i Lönneberga: ** ''Emil i Lönneberga'', 1963 ** ''Nya hyss av Emil i Lönneberga'', 1966 ** ''Än lever Emil i Lönneberga'', 1970 ** ''När lilla Ida skulle göra hyss'', 1984 ** ''Emils hyss nr 325'', 1985 ** ''Inget knussel, sa Emil i Lönneberga'', 1986 * ''Vi på Saltkråkan'', 1964 * ''Skrållan och sjörövarna'', 1967 * ''Bröderna Lejonhjärta'', 1973 * ''Samuel August från Sevedstorp och Hanna i Hult'', 1975 * '' ''Ronja rövardotter'', 1981 * ''Pelle - Julberättelser'', 1985 * ''Draken med de röda ögonen'', 1985 * ''Skinn Skerping – Hemskast av alla spöken i Småland'', 1986 * ''Assar Bubbla'', 1987 ==Notae== <references/> == Bibliographia == * Jens Andersen: ''Astrid Lindgren: Ihr Leben''. Monaci: DVA, 2015, ISBN 978-3-421-04703-8 * Paul Berf, Astrid Surmatz (ed.): ''Astrid Lindgren. Zum Donnerdrummel! Ein Werk-Porträt''. Zweitausendeins, Francofurti 2000, ISBN 3-8077-0160-5. * Manuela Bialek, Karsten Weyershausen: ''Das Astrid-Lindgren-Lexikon. Alles über die beliebteste Kinderbuchautorin der Welt''. Schwarzkopf & Schwarzkopf, Berolini 2004, ISBN 3-89602-534-1. * Svenja Blume, Bettina Kümmerling-Meibauer, Angelika Nix (ed.): ''Astrid Lindgren: Werk und Wirkung.'' Peter Lang, Francofurti 2009, ISBN 978-3-631-57028-9. * Birgit Dankert: ''Wer ist diese Frau? Annäherung an Leben und Werk A. L.s.'' (=Lesesaal, 29), C. W. Niemeyer, Hamelae 2009 ISBN 978-3-8271-8829-8. * Birgit Dankert: ''Astrid Lindgren. Eine lebenslange Kindheit.'' Darmstadii: Lambert Schneider by WBG, 2013. * Vivi Edström: ''Astrid Lindgren: Im Land der Märchen und Abenteuer''. Oetinger, Hamburgi 1997, ISBN 3-7891-3402-3. * Jacob Forsell, Johan Erséus, Margareta Strömstedt: ''Astrid Lindgren. Bilder ihres Lebens''. Oetinger, Hamburgi 2007, ISBN 978-3-7891-3516-3. * Maren Gottschalk: ''Jenseits von Bullerbü. Die Lebensgeschichte der Astrid Lindgren''. Beltz & Gelberg, Weinheim 2006, ISBN 3-407-80970-0. * Jörg Knobloch (ed.): ''Praxis Lesen: Astrid Lindgren: A4-Arbeitsvorlagen Klasse 2 – 6'', AOL-Verlag, Lichtenau 2002, ISBN 3-89111-653-5. * Tobias Kurwinkel, Philipp Schmerheim, Annika Kurwinkel (ed.): ''Astrid Lindgrens Filme: Auralität und Filmerleben im Kinder- und Jugendfilm.'' Königshausen & Neumann, Herbipoli 2012, ISBN 3-8260-4467-3. * Sybil Gräfin Schönfeldt: ''Astrid Lindgren''. Rowohlt Verlag, Reinbek 2007, ISBN 978-3-499-50703-8. * Margareta Strömstedt: ''Astrid Lindgren: Ein Lebensbild''. Oetinger, Hamburg 2001, ISBN 3-7891-4717-6. * Astrid Surmatz: ''Pippi Långstrump als Paradigma. Die deutsche Rezeption Astrid Lindgrens und ihr internationaler Kontext''. Francke, Tubingae 2005, ISBN 3-7720-3097-1 {{NexInt}} *[[Litterae Sueciae]] *[[3204 Lindgren]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Astrid Lindgren}} * [http://www.fembio.org/biographie.php/frau/biographie/astrid-lindgren/ Biographia in lexico de muliebribus illustribus] *[https://www.astridlindgren.com/en Pagina domestica] {{DEFAULTSORT:Lindgren, Astrid}} [[Categoria:Scriptores mythistoriarum Sueciae]] [[Categoria:Scriptores Sueciae]] [[Categoria:Auctores Suecici]] [[Categoria:Mulieres]] [[Categoria:Nati 1907]] [[Categoria:Mortui 2002]] [[categoria:Paedagogia]] [[categoria:Educatio]] {{Myrias|Homines}} 8slnkxh8s99v1b7t8k1jga52ywodyyx 0 72225 3977069 3520781 2026-08-04T09:32:55Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3977069 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Beverino-IMG 0151.JPG|thumb|Centrum Beverini]] '''Beverinum'''<ref>{{Godefridus Casalis}}</ref> {{victio|Beverinum|i|n}} ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Beverino|Beverino]]'') est [[municipium]] [[Italia]]e, circiter 2&thinsp;400 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Liguria]], in [[Provincia Spediensis|Provincia Spediensi]] et in [[Vallis Variae|Valle Variae]] situm. Incolae ''Beverinenses'' appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Geographia == * [[Vallis Variae]] (''terra''), == Clari cives == == Ecclesia Catholica Romana == * [[Dioecesis Spediensis-Sarzanensis-Brugnatensis]] == Fractiones, vici et loci in municipio == === Fractiones === * [[Beverinum Castrum]], * ''Bracelli'', * ''Castiglione Vara'', * ''Cavanella Vara'', * ''Corvara'', * [[Padivarma]] (''sedes municipalis'') == Municipia finitima == * [[Burgellus ad Varam]], * [[Castrum Caricis]], * [[Follum]], * [[Pinio]] (gen. ''Pinionis''), * [[Ricotium]], * [[Rupecula ad Varum (Italia)|Rupecula ad Varum]], * [[Vulnetia]]. {{NexInt}} * [[Liguria]] (''regio''), * [[Provincia Spediensis]], * [[Vallis Variae]] (''terra''), * [[Spedia]] (''urbs''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20130721095810/http://www.comune.beverino.sp.it/ Situs Publicus] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}} {{CommuniaCat|Beverino|Beverinum}} == Pinacotheca == <gallery> Fasciculus:Map of comune of Beverino (province of La Spezia, region Liguria, Italy).svg|Collocatio finium Municipii Beverini in Provincia Spediensi. Fasciculus:Comunità Montana Val di Vara-mappa 2009.svg|[[Comminutas montanea Vallis Variae]]. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} {{Municipia in provincia Spediae}} [[Categoria:Municipia Vallis Variae]] 26o6ykpjbv4clrysoslhtz8ca3nowdd 0 73934 3977026 3598713 2026-08-04T06:10:07Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3977026 wikitext text/x-wiki {{Videdis|Argentaria (discretiva)}}{{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Srebrenica_landscape.JPG|thumb|Despectus in urbem]] '''Argentaria'''<ref>[https://web.archive.org/web/20210108194504/http://ff.unsa.ba/files/zavDipl/17_18/arh/zdr_Amina_Veladzic.pdf UNIVERZITET U SARAJEVU FILOZOFSKI FAKULTET ODSJEK ZA HISTORIJU KATEDRA ZA ARHEOLOGIJU Rimska urbanizacija na tlu današnje Bosne i Hercegovine (Završni diplomski rad) MENTOR: prof. dr. Adnan, Busuladžić STUDENT: Amina Veladžić - SARAJEVO, 2018]</ref> ([[Lingua Serbocroatica]] Сребреница ''Srebrenica'', e voce ''srebro'' — argentum) est [[oppidum]] et [[Municipia Bosniae et Herzegovinae|municipium]] [[Bosnia et Herzegovina|Bosniae et Herzegovinae]], in Bosnia orientali et in [[Res Publica Serbica|Re Publica Serbica]] situm. ==Historia== Argentaria nota est ut locus stragis Argentariensis ([[1995]]), ubi plus quam octo mille [[musulmani]] occisi sunt ab serbici. Hoc [[generis occidio]] condemnata est et apud [[Iudicium Criminale inter Gentes pro Iugoslavia Pristina]] et apud [[Iudicium inter Civitates]]. == Notae == <div class="references-small"><references/></div> ==Nexus externi== {{CommuniaCat|Srebrenica|Argentariam}} {{Fontes geographici}} == Pinacotheca == <gallery> Fasciculus:Srebrenica municipality.svg|Collocatio finium municipii in Bosnia et Herzegovina et in Re Publica Serbica. Imago:Srebrenica.jpg|Despectus in urbem. </gallery> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Stipulae Urbes]] [[Categoria:Municipia Bosniae et Herzegovinae]] q8malz22bxjv2xqbfrkvzigpx7btr4y 10 76243 3976971 3944692 2026-08-04T01:00:55Z Jondel 452 3976971 wikitext text/x-wiki {{Capsa navigationis | titulus = Praesides Peruviae (1838-) | formula = Praesides Peruviae | imago = {{Insigne|Peruvia|scriptum=nil|amplitudo=55px|nexus=Peruvia}} | index1 = [[Augustinus Gamarra]]&nbsp;1838&nbsp;• [[Manuel Menéndez]]&nbsp;1841&nbsp;• [[Ioannes Chrysostomus Torrico González]]&nbsp;1842&nbsp;• [[Franciscus de Vidal La Hoz]]&nbsp;1842&nbsp;• [[Iustus Figuerola de Estrada]]&nbsp;1843&nbsp;• [[Manuel Ignatius de Vivanco Iturralde]]&nbsp;et [[Dominicus Nieto y Márquez]]&nbsp;1843&nbsp;• [[Raimundus Castilla]]&nbsp;1844&nbsp;• [[Dominicus Elías]]&nbsp;1844&nbsp;• [[Manuel Menéndez]]&nbsp;1844&nbsp;• [[Iustus Figuerola de Estrada]]&nbsp;1844&nbsp;• [[Manuel Menéndez]]&nbsp;1845&nbsp;• [[Raimundus Castilla]]&nbsp;1845&nbsp;• [[Iosephus Rufinus Echenique]]&nbsp;1851&nbsp;• [[Raimundus Castilla]]&nbsp;1855&nbsp;• [[Michael de San Román]]&nbsp;1862&nbsp;• [[Raimundus Castilla]]&nbsp;1863&nbsp;• [[Petrus Diez Canseco]]&nbsp;1863&nbsp;• [[Ioannes Antonius Pezet]]&nbsp;1863&nbsp;• [[Petrus Diez Canseco]]&nbsp;1865&nbsp;• [[Marianus Ignatius Prado]]&nbsp;1865&nbsp;• [[Franciscus Diez Canseco]]&nbsp;1868&nbsp;• [[Iosephus Balta]]&nbsp;1868&nbsp;• [[Thomas Gutiérrez]]&nbsp;1872&nbsp;• [[Petrus Diez Canseco]]&nbsp;1872&nbsp;• [[Marianus Herencia Zevallos]]&nbsp;1872&nbsp;• [[Manuel Pardo]]&nbsp;1872&nbsp;• [[Marianus Ignatius Prado]]&nbsp;1876&nbsp;• [[Ludovicus La Puerta]]&nbsp;1879&nbsp;• [[Nicolaus de Piérola]]&nbsp;1879&nbsp;• [[Franciscus García Calderón]]&nbsp;1881&nbsp;• [[Lizardo Montero Flores]]&nbsp;1881&nbsp;• [[Michael Iglesias]]&nbsp;et [[Andreas Avelino Cáceres]]&nbsp;1882/1883&nbsp;• [[Antonius Arenas]]&nbsp;1885&nbsp;• [[Andreas Avelino Cáceres]]&nbsp;1886&nbsp;• [[Remigius Morales Bermúdez]]&nbsp;1890&nbsp;• [[Iustinianus Borgoño]]&nbsp;1894&nbsp;• [[Andreas Avelino Cáceres]]&nbsp;1894&nbsp;• [[Manuel Candamo]]&nbsp;1895&nbsp;• [[Nicolaus de Piérola]]&nbsp;1895&nbsp;• [[Eduardus López de Romaña]]&nbsp;1899&nbsp;• [[Manuel Candamo]]&nbsp;1903&nbsp;• [[Serapio Calderón]]&nbsp;1904&nbsp;• [[Iosephus Pardo y Barreda]]&nbsp;1904&nbsp;• [[Augustus B. Leguía y Salcedo]]&nbsp;1908&nbsp;• [[Gulielmus Billinghurst]]&nbsp;1912&nbsp;• [[Anscharius R. Benavides]]&nbsp;1914&nbsp;• [[Iosephus Pardo y Barreda]]&nbsp;1915&nbsp;• [[Augustus B. Leguía y Salcedo]]&nbsp;1919&nbsp;• [[Manuel Maria Ponce Brousset]]&nbsp;1930&nbsp;• [[Ludovicus Michael Sánchez Cerro]]&nbsp;1930&nbsp;• [[Ricardus Leontius Elías]]&nbsp;1931&nbsp;• [[Gustavus Jiménez]]&nbsp;1931&nbsp;• [[David Samanez Ocampo]]&nbsp;1931&nbsp;• [[Ludovicus Michael Sánchez Cerro]]&nbsp;1931&nbsp;• [[Anscharius R. Benavides]]&nbsp;1933&nbsp;• [[Manuel Prado y Ugarteche]]&nbsp;1939&nbsp;• [[Iosephus Ludovicus Bustamante y Rivero]]&nbsp;1945&nbsp;• [[Manuel Apollinarius Odría Amoretti]]&nbsp;1948&nbsp;• [[Zenon Noriega Agüero]]&nbsp;1950&nbsp;• [[Manuel Apollinarius Odría Amoretti]]&nbsp;1950&nbsp;• [[Manuel Prado y Ugarteche]]&nbsp;1956&nbsp;• [[Ricardus Pérez Godoy]]&nbsp;1962&nbsp;• [[Nicolaus Lindley López]]&nbsp;1962&nbsp;• [[Ferdinandus Belaúnde Terry]]&nbsp;1963&nbsp;• [[Ioannes Velasco Alvarado]]&nbsp;1968&nbsp;• [[Franciscus Morales Bermúdez]]&nbsp;1975&nbsp;• [[Ferdinandus Belaúnde Terry]]&nbsp;1980&nbsp;• [[Alanus García Pérez]]&nbsp;1985&nbsp;• [[Albertus Fujimori]]&nbsp;1990&nbsp;• [[Valentinus Paniagua Corazao]]&nbsp;2000&nbsp;• [[Alexander Toledo]]&nbsp;2001&nbsp;• [[Alanus García Pérez]]&nbsp;2006&nbsp;• [[Ollanta Humala]]&nbsp;2011&nbsp;• [[Petrus Paulus Kuczynski]]&nbsp;2016&nbsp;• [[Martinus Vizcarra]]&nbsp;2018&nbsp;• [[Manuel Merino]]&nbsp;2020&nbsp;• [[Franciscus Sagasti]]&nbsp;2020&nbsp;• [[Petrus Castillo]]&nbsp;2021&nbsp;• [[Dina Boluarte]]&nbsp;2022&nbsp;• [[Iosephus Jerí]]&nbsp;2025&nbsp;• [[Iosephus Maria Balcázar]]&nbsp;2026• [[Keiko Fujimori]]&nbsp;2027 | sub = [[Opus:Geopoliticum|Opus geopoliticum]]&nbsp;• [[Duces civitatum Americanarum hodiernarum]] | sub2 = [[Formula:Primi ministri Peruviae|Primi ministri Peruviae]]&nbsp;• [[Formula:Ministri rerum externarum Peruviani|Ministri rerum externarum Peruviani]]}}<noinclude> [[Categoria:Formulae Peruviam spectantes]] [[Categoria:Formulae navigationis ducum civitatum|Peruvia]] [[Categoria:Res politicae Peruvianae|ß]] </noinclude> bfcnsd7ggi12k51sbatp2ckne23g3yq 0 76271 3977001 3851434 2026-08-04T05:03:13Z Jondel 452 condamnavit >condemnavit , homicidio masso >strage 3977001 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-3}} {{Capsa hominis Vicidata}} '''Albertus Kenya Fujimori''' ([[Iaponice]] 藤森 謙也, ''Fujimori Ken’ya'' [[Lima]]e natus familia oriunda e [[Iaponia]] die [[26 Iulii]] [[1938]] - obiit die [[11 Septembris]] [[2024]]) fuit peritissimus politicus qui praesidens [[Peruvia|Peruvii]] a die [[28 Iulii]] [[1990]] usque ad diem [[17 Novembris]] [[2000]] cum a Conventu Peruvianico propter crimina [[corruptio]]nis et officii abusus depositus est. Etiam Iudicium Interamericanum de Iuribus Humanis<ref>Iudicium secundum [[Conventio Americana de Iuribus Humanis|Pactionem Americanam de Iuribus Humanis]], sect. VII</ref> illum condamnavit de [[homicidium|strage]] casu "Barrios Altos" ut [[crimen contra humanitatem]], quod anno 2007 Vigil internationalis illum in custodia dedit post refugium in Iaponia, deinde anno 2010 culpabilitate sua (25 anni in carcero et compensatio) confirmata a Iudicio Peruviae est. Alumnus est [[Universitas Agraria La Molina|scholae agrariae La Molina]], [[Universitas Argentoratensis|universitatis Argentoratensis]] et [[Universitas Wisconsinensis|universitatis Wisconsinensis]] apud [[Milvauchia]]m. Pater est politicae [[Keiko Fujimori]]. == Notae == <references /> {{Praesides Rei Publicae Peruviae}} {{Lifetime|1938|2024|Fujimori, Albertus}} [[Categoria:Praesides Peruviae]] [[Categoria:Alumni Scholae et Universitatis Agrariae La Molina]] [[Categoria:Alumni Universitatis Argentoratensis]] [[Categoria:Alumni Universitatis Wisconsinensis]] stak3rssx31xcr47k8siyvl31pqhgey 3977088 3977001 2026-08-04T11:01:48Z Jondel 452 carcero >carcere,condamnavit >condamnavit >condemnavit 3977088 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-3}} {{Capsa hominis Vicidata}} '''Albertus Kenya Fujimori''' ([[Iaponice]] 藤森 謙也, ''Fujimori Ken’ya'' [[Lima]]e natus familia oriunda e [[Iaponia]] die [[26 Iulii]] [[1938]] - obiit die [[11 Septembris]] [[2024]]) fuit peritissimus politicus qui praesidens [[Peruvia|Peruvii]] a die [[28 Iulii]] [[1990]] usque ad diem [[17 Novembris]] [[2000]] cum a Conventu Peruvianico propter crimina [[corruptio]]nis et officii abusus depositus est. Etiam Iudicium Interamericanum de Iuribus Humanis<ref>Iudicium secundum [[Conventio Americana de Iuribus Humanis|Pactionem Americanam de Iuribus Humanis]], sect. VII</ref> illum condemnavit de [[homicidium|strage]] casu "Barrios Altos" ut [[crimen contra humanitatem]], quod anno 2007 Vigil internationalis illum in custodia dedit post refugium in Iaponia, deinde anno 2010 culpabilitate sua (25 anni in carcere et compensatio) confirmata a Iudicio Peruviae est. Alumnus est [[Universitas Agraria La Molina|scholae agrariae La Molina]], [[Universitas Argentoratensis|universitatis Argentoratensis]] et [[Universitas Wisconsinensis|universitatis Wisconsinensis]] apud [[Milvauchia]]m. Pater est politicae [[Keiko Fujimori]]. == Notae == <references /> {{Praesides Rei Publicae Peruviae}} {{Lifetime|1938|2024|Fujimori, Albertus}} [[Categoria:Praesides Peruviae]] [[Categoria:Alumni Scholae et Universitatis Agrariae La Molina]] [[Categoria:Alumni Universitatis Argentoratensis]] [[Categoria:Alumni Universitatis Wisconsinensis]] eqyk6p9f9ccvr37brav5t8yhlkgk1dd 0 80355 3977062 3890920 2026-08-04T08:20:02Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3977062 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Tvrdjava Kastel, Banja luka.jpg|thumb|Arx Bania Lucensis]] '''Bania Luca'''<ref>"[http://daten.digitale-sammlungen.de/0005/bsb00050912/images/index.html?id=00050912&groesser=&fip=193.174.98.30&no=&seite=204 Bagnaluka, Bagnialucensis]" in {{Graesse}}, sed cf. {{CathHierDiocese|banj|Dioecesis Bania Lucensis}}</ref> seu '''Banialucum'''<ref>{{Google Books|coN42atKxeYC|Il mondo antico, moderno e novissimo ... Antonio Chiusole · 1722}}</ref> {{victio|Banialucum|i|n}} (in antiquo: ''Castra''<ref>[https://web.archive.org/web/20210108194504/http://ff.unsa.ba/files/zavDipl/17_18/arh/zdr_Amina_Veladzic.pdf UNIVERZITET U SARAJEVU FILOZOFSKI FAKULTET ODSJEK ZA HISTORIJU KATEDRA ZA ARHEOLOGIJU Rimska urbanizacija na tlu današnje Bosne i Hercegovine (Završni diplomski rad) MENTOR: prof. dr. Adnan, Busuladžić STUDENT: Amina Veladžić - SARAJEVO, 2018]</ref>) ([[Serbice]]: ''Бања Лука / Бањалука / Banja Luka / Banjaluka''; [[Theodisce]]: ''Weina Luka'' seu ''Luka'') locum secundum tenet inter maximas urbes [[Bosnia et Herzegovina|Bosniae et Herzegovinae]]. Urbs capitalis est tam [[Res publica Serbica|rei publicae Serbicae]] huic civitati subiectae quam regionis [[Bania Luca (regio)|Baniae Lucae]]. Urbani ''Banialucenses'' (''Bagnialucenses'') appellantur. == Ecclesia Catholica Romana == Est [[sedes episcopalis]] [[dioecesis Bania Lucensis]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]]. == Incolae notabiles == ; Hic nati: * [[Maria Šestić]], (Baniae Lucae, [[1987]]) cantrix * [[Nevinus Subotić]], (Baniae Lucae, [[1988]]) pedilusor * [[Ioannes Ljubičić]], (Baniae Lucae, [[1979]]) tennilusor * [[Zlatan Muslimović]], (Baniae Lucae, [[1981]]) pedilusor * [[Ioannes Merz]] - magister eet beatus * [[Vladimirus Arnautović]] (Baniae Lucae, [[1971]] - [[Belogradum|Belogradi]], [[2015]]) canistrilusor serbicus == Vici== ''Agino Selo • Barlovci • Bastasi • Bistrica • Bočac • Borkovići • Bronzani Majdan • Cerici • Čokori • Debeljaci • Dobrnja • Dragočaj • Drakulić • Dujakovci • Goleši • Ivanjska • Jagare • Kmećani • Kola • Kola Donja • Krmine • Krupa na Vrbasu • Kuljani • Lokvari • Lusići • Ljubačevo • Melina • Motike • Obrovac • Pavići • Pavlovac • Pervan Donji • Pervan Gornji • Piskavica • Ponir • Prijakovci • Priječani • Prnjavor Mali • Radmanići • Radosavska • Ramići • Rekavice • Slavićka • Stratinska • Stričići • Subotica • Šargovac • Šimići • Šljivno • Verići • Vilusi • Zalužani • Zelenci''. == Notae == <references/> ==Nexus externi== {{Communia|Бања Лука|Baniam Lucam}} * [https://web.archive.org/web/20200921183451/https://www.mostar.ba/ Pagina officialis] {{Fontes geographici}} {{urbs-stipula}} [[Categoria:Bania Luca|!]] 525gqcrprd8dkdcbtme8ahnqp5dquz1 0 85823 3976857 3512290 2026-08-03T15:21:00Z LilyKitty 18316 de opera "Carmen" 3976857 wikitext text/x-wiki {{L1}} <!-- The astronomical data on this page are transcluded from {{fn|Data Asteroidum 0000}}. Please don't try to edit them directly. --> {{Capsa asteroidis |Numerus = 558 |Genus = Asteroides Cinguli Principalis |Epocha = {{#time:j xg Y| {{Data Asteroidum 0000|558|epocha}} }} |Axis = {{Data Asteroidum 0000|558|axis semimaior}} |Perihelion = {{Data Asteroidum 0000|558|perihelion}} |Aphelion = {{Data Asteroidum 0000|558|aphelion}} |Periodus = {{Data Asteroidum 0000|558|periodus}} |Anomalia = {{Data Asteroidum 0000|558|anomalia media}} |Inclinatio = {{Data Asteroidum 0000|558|inclinatio}} |Nodus = {{Data Asteroidum 0000|558|omega}} |Argumentum = {{Data Asteroidum 0000|558|argumentum}} |Eccentricitas = {{Data Asteroidum 0000|558|eccentricitas}} |Diametrum = |Massa = |Densitas = |Rotatio h = 11 |Rotatio m = 23.220005 |Tholen = {{Data Asteroidum 0000|558|spectrum tholen}} |SMASS = {{Data Asteroidum 0000|558|spectrum smass}} |Magnitudo = {{Data Asteroidum 0000|558|magnitudo}} |Albedo = {{Data Asteroidum 0000|558|albedo}} |Repertor = Maximilianus Wolf |Repertorbrevis = M. Wolf |Repertor2 = |Repertorbrevis2 = |Repertor3 = |Repertorbrevis3 = |Repertor4 = |Repertorbrevis4 = ; |Dies = {{#time:j xg| {{Data Asteroidum 0000|558|repertum}} }} |Annus = {{#time:Y| {{Data Asteroidum 0000|558|repertum}} }} |Designationes = 1905 QB }} '''558 {{Data Asteroidum 0000|558|nomen}}''',<ref>[[Nomina asteroidum]] iussu [[Unio Astronomica Internationalis|Unionis Astronomicae Internationalis]] imposita sunt.</ref> olim designatione '''1905 QB''' agnitus, est [[asteroides]] [[Systema Solare|systematis solaris]] nostri, [[Asteroides Cinguli Principalis|asteroidibus Cinguli Principalis]] attributus. [[Astronomia|Astronomis]] terrestribus [[magnitudo absoluta|magnitudinem absolutam]] {{Data Asteroidum 0000|558|magnitudo}} monstrat. Die [[{{#time:j xg| {{Data Asteroidum 0000|558|repertum}} }}]] [[{{#time:Y| {{Data Asteroidum 0000|558|repertum}} }}]] a [[Maximilianus Wolf|Maximiliano Wolf]] in [[Observatorium Civitatis Heidelbergae-Konigstulae|Observatorio Civitatis Heidelbergae-Konigstulae]] versato repertus est.<ref>{{Harvard MPC Discovery Circumstances}}</ref> In honorem [[melodrama (musica)|operae]] ''[[Carmen (opera)|Carmen]]'' a [[Georgius Bizet|Georgio Bizet]] nominatus est.<!-- what it is named for goes here --> Rerum orbitalium ratio [[epocha (astronomia)|epocha]]e {{#time:j xg Y| {{Data Asteroidum 0000|558|epocha}} }} constitit. Qua epocha 558 {{Data Asteroidum 0000|558|nomen}} per dies {{#expr: (365.25 * {{Data Asteroidum 0000|558|periodus}}) round 0}} circa solem movebatur. Axem orbitalem habebat [[Unitas astronomica|unitatum astronomicarum]] {{#expr: {{Data Asteroidum 0000|558|axis semimaior}} round 2}} et eccentricitatem {{#expr: {{Data Asteroidum 0000|558|eccentricitas}} round 2}}, distans igitur a sole [[perihelion|quam minime]] unitatibus {{#expr: {{Data Asteroidum 0000|558|perihelion}} round 2}}, [[aphelion|quam maxime]] unitatibus {{#expr: {{Data Asteroidum 0000|558|aphelion}} round 2}}. [[Inclinatio orbitalis]] {{#expr: {{Data Asteroidum 0000|558|inclinatio}} round 2}}[[gradus (mensura)|&deg;]] reperiebatur, [[anomalia media]] {{#expr: {{Data Asteroidum 0000|558|anomalia media}} round 2}}&deg;. <!-- Discovered 1905-Feb-09 by Wolf, M. at Heidelberg (024) <b>Reference:</b> DISCOVERY.DB <b>Last Updated:</b> 2003-08-29 --> ==Notae== <references/> ==Nexus externi== {{NASA JPL|Data=[http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=558]}} {{systema solare nostrum}} [[Categoria:Asteroides anno {{#time:Y| {{Data Asteroidum 0000|558|repertum}} }} reperti]] [[Categoria:Asteroides Cinguli Principalis]] an50zkjsfknh59cuewwdlxs4vw3277s 10 86650 3977116 2907861 2026-08-04T11:34:07Z Grufo 64423 De syntaxi formularum in categoriis encyclopaedicis 3977116 wikitext text/x-wiki <div style="border:solid #ccc;background:#fff;border-width:1px 3px 3px 1px;text-align:center;padding-top:3px;float:left;font-size:smaller;line-height:1.3;margin-right:4px;width:7em;"> [[{{CURRENTDAYNAME}}]] [[{{CURRENTDAY}} {{CURRENTMONTHNAMEGEN}}|<span style="font-size:x-large;width:100%;display:block;padding:6px 0px;">{{#time:xrj}}</span>]] <span style="display:block;">[[{{CURRENTMONTHNAME}}|{{CURRENTMONTHNAMEGEN}}]]</span> <span style="background:#aaa;color:#000;display:block;">'''[[{{CURRENTYEAR}}|{{#time:xrY}}]]'''</span> </div><noinclude> [[Categoria:Formulae]] [[Categoria:Calendarium|@]] </noinclude> lvjccib8pjeb6el3a7aad3vano5hjtw 10 91740 3977095 3975548 2026-08-04T11:15:36Z Grufo 64423 De categoria 3977095 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} {{High-use}} {{Metaformula tantum}} {{Formula numquam substituenda|...}} '''Noli hanc formulam directe in paginas adhibere! Utere {{fn|stipula}}.''' == De metausu (vel de creatione formularum quae metastipulis utuntur) == Si novam formulam stipularum creare vis, scribe: <nowiki>{{</nowiki>metastipula'''|''' '''|'''ad=<nowiki>[[Historia|historiam]]</nowiki> ''"haec stipula ad [[Historia|historiam]] spectat"'' '''|'''categoria=Historicae ''[[:Categoria:Stipulae Historicae]]'' '''|'''imago=David face.png '''|'''alt=David's face <nowiki>}}</nowiki>&lt;noinclude&gt; <nowiki>[[Categoria:Formulae stipularum|{{PAGENAME}}]]</nowiki> &lt;/noinclude&gt; Effectus: {{metastipula | ad=[[Historia|historiam]] | categoria=Historicae | imago=David face.png | alt=David's face }} == Vide quoque == * [[:Categoria:Formulae stipularum]] <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae cunctas paginas afficiunt|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae stipularum|*]] }}</includeonly> iowz7jgnbhe9rcqlimnze7rxz4iazqd 3977104 3977095 2026-08-04T11:24:58Z Grufo 64423 /* Ulteriora si cupis */ 3977104 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} {{High-use}} {{Metaformula tantum}} {{Formula numquam substituenda|...}} '''Noli hanc formulam directe in paginas adhibere! Utere {{fn|stipula}}.''' == De metausu (vel de creatione formularum quae metastipulis utuntur) == Si novam formulam stipularum creare vis, scribe: <nowiki>{{</nowiki>metastipula'''|''' '''|'''ad=<nowiki>[[Historia|historiam]]</nowiki> ''"haec stipula ad [[Historia|historiam]] spectat"'' '''|'''categoria=Historicae ''[[:Categoria:Stipulae Historicae]]'' '''|'''imago=David face.png '''|'''alt=David's face <nowiki>}}</nowiki>&lt;noinclude&gt; <nowiki>[[Categoria:Formulae stipularum|{{PAGENAME}}]]</nowiki> &lt;/noinclude&gt; Effectus: {{metastipula | ad=[[Historia|historiam]] | categoria=Historicae | imago=David face.png | alt=David's face }} == Ulteriora si cupis == * [[:Categoria:Formulae stipularum]] <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae cunctas paginas afficiunt|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae stipularum|*]] }}</includeonly> 5my7y6lq5bxs9f731lktwexmwnn42v8 0 94266 3977020 3809267 2026-08-04T06:05:36Z InsideNormality 212975 3977020 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Ravenna, san vitale, teodora e il suo seguito (prima metà del VI secolo).jpg|thumb|[[Theodora (uxor Iustiniani)|Theodora]] imperatrix cum aulicis picta, inter quas fortasse Antonina]] '''Antonina''' [[Belisarius|Belisarii]] uxor fuit, qui magister militum meruit, [[Iustinianus I|Iustiniano I]] [[imperator]]e. Origo et indoles Antoninae a [[Procopius|Procopio]] [[rerum gestarum scriptor]]e describitur in libro cuius titulus est ''[[Anecdota (Procopius)|Anecdota]]''. Belisarius ex Antonina filiam genuit, nomine [[Ioannina (Belisarii filia)|Ioanninam]], quae [[Anastasius (consulis filius)|Anastasio]], [[Theodora (uxor Iustiniani)|Theodorae]] imperatricis nepoti nupsit. == Fontes fere coaevi == * [[Procopius]], ''[[Anecdota (Procopius)|Anecdota]]'' {{Bio-stipula}} {{Lifetime|saeculo 5|saeculo 6|Antonina}} [[Categoria:Propinqui hominum clarorum]] ouwoc948pntymcg8tz8b0emy2hkhdre 3977041 3977020 2026-08-04T06:18:01Z InsideNormality 212975 3977041 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Ravenna, san vitale, teodora e il suo seguito (prima metà del VI secolo).jpg|thumb|[[Theodora (uxor Iustiniani)|Theodora]] imperatrix cum aulicis picta, inter quas fortasse Antonina]] '''Antonina''' [[Belisarius|Belisarii]] uxor fuit, qui magister militum meruit, [[Iustinianus I|Iustiniano I]] [[imperator]]e. Origo et indoles Antoninae a [[Procopius|Procopio]] [[rerum gestarum scriptor]]e describitur in libro cuius titulus est ''[[Anecdota (Procopius)|Anecdota]]''. Belisarius ex Antonina filiam genuit, nomine [[Ioannina (Belisarii filia)|Ioanninam]], quae [[Anastasius (consulis filius)|Anastasio]], [[Theodora (uxor Iustiniani)|Theodorae]] imperatricis nepoti nupsit. == Fontes fere coaevi == * [[Procopius]], ''[[Anecdota (Procopius)|Anecdota]]'' {{Bio-stipula}} {{Lifetime|saeculo 5|saeculo 6|Antonina}} [[Categoria:Incolae Constantinopolis]] [[Categoria:Propinqui hominum clarorum]] dtlhuo2p8erahhhham8lk9z3hif14dw 0 96884 3976991 3940277 2026-08-04T03:41:57Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976991 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Alfredus "Fred" Zinnemann''' ([[1907]]-[[1997]]) fuit moderator cinematographicus [[Austria|Austria]]co-[[CFA|Americanus]], qui anno [[1929]] in [[CFA|Civitates Foederatas Americae]] inmigravit. Annis 1930 pelliculas breves confecit. Annis 1940 [[Ruscisilva]]m transgressus pelliculis mediocriter innotuit. Tandem ''[[High Noon]]'' ([[1952]]) et ''[[From Here to Eternity]]'' ([[1953]]) magnum successum habuerunt. Inter novissimas pelliculas notissimae sunt ''[[The Day of the Jackal (pellicula 1973)|The Day of the Jackal]]'' ([[1972]]) et ''[[Julia (pellicula 1977)|Julia]]'' ([[1977]]). Zinnemann nulli certo artis [[genus (ars)|generi]] favit. == De vita et operibus == Alfred Zinnemann die [[29 Aprilis]] anno [[1907]] [[Resovia]]e in [[Imperium Austro-Hungaricum|Imperio Austro-Hungarico]] natus est ex gente Iudaea, Anna matre et Anschario patre, medico.<ref>Hillstrom 1997: 1116-1119.</ref> Adolevit in regione [[Vindobona]]e tertia, posteaque familiaris fuit [[Billy Wilder|Samueli "Billy" Wilder]] futuro cinematographo Ruscisilvano, cum quo per totam vitam cohaesit. Zinnemann anno 1925 maturitatis facto examine iuris disciplinae studere coepit, quamquam initio musicae disciplinae studio tenebatur. Anno 1927, invitis parentibus et propinquis, Lutetiae in tractandis cinematographicis machinis se exercuit in [[École nationale supérieure Louis-Lumière|Ecole Technique de Photographie et de Cinématographie]]. Ab anno 1928 [[Berolinum|Berolini]] versabatur, proximoque anno adiutor laboravit in pellicula voce carenti cum [[Marlene Dietrich]]. Zinnemann mense Octobri 1929 Ruscisilvam transiit. Ibi moderator adiutor et [[pellicula brevis|brevium pellicularum]] [[dispositor cinematographicus|dispositor]] fuit. Partes minimas in ''[[All Quiet on the Western Front (pellicula 1930)|All Quiet on the Western Front]]'' egit, sed nullum curriculum histrionis adsecutus est. Zinnemann initio adiutor factus est [[Bertholdus Viertel|Bertholdi Viertel]], per quem [[Robertus J. Flaherty|Robertum J. Flaherty]], pellicularum documentariarum dispositorem, cognovit. Hinc occasionem nactus est ad primam disponendam (cum [[Aemilius Gómez Muriel|Aemilio Gómez Muriel]]) pelliculam semidocumentariam ''[[Redes (pellicula 1936)|Redes]]'' ('retia'), qua de quaestu piscatorum Mexicanorum narratur. Zinnemann in [[civitas (ius civium)|civitatem]] Americanam adscitus est anno [[1936]]. Anno proximo apud [[Metro-Goldwyn-Mayer]] (MGM) laborare coepit, et anno 1938 primum [[praemia Academiae|praemium Oscar]] accepit tertio brevi pellicula ''That Mothers Might Live'' ([[1938]]), qua de [[Ignatius Semmelweis|Ignatio Semmelweis]] medico [[Hungaria|Hungarico]] narrat. Annis 1940 post primos successus Zinnemann pellicula ''[[The Search (pellicula 1948)|The Search]]'' anno [[1948]] duobus praemiis Oscar ornatus est. Apud MGM usque ad 1948 laboravit. Deinde cum variis officinis cinematographicis Americanis conlaboravit. Anno 1951 pelliculam fecit fortasse notissimam, ''High Noon'', qua anno 1953 quattuor praemia Oscar adsecutus est. Eodem anno praemio optimi dispositoris a [[New York Film Critics Circle Award|criticis cinematographicis Neoeboracensibus]] dato adfectus est. Zinnemann particulam tantum curriculi sui sex fere decadum Ruscisilvae egit. Nihilo minus per ea tempora effecit, ut [[famosus|luces]] Ruscisilvanae posteriores, sicut [[Montgomery Clift]], [[Marlon Brando]], [[Gratia Kelly]], [[Rod Steiger]] et [[Meryl Streep]], prima tirocinia in pelliculis suis facerent. Zinnemann [[infarctus cordis|infarctu cordis]] mortuus est [[Londinium|Londinii]] anno 1997. == Notae == <references /> == Bibliographia == * Hillstrom, Laurie Collier (1997³) ''International Dictionary of Films and filmmakers-2: Directors''. St. James Press. * Zinnemann, Fred (1992) ''My Life in the Movies: An Autobiography. Scribner's Sons. == Nexus externi == * {{Imdb name|0003593}} * [https://web.archive.org/web/20101225175536/http://www.sensesofcinema.com/2004/great-directors/zinnemann/ Biographia cum imaginibus] {{Ling|Anglice}} * [https://web.archive.org/web/20130116013417/http://www.kinotv.info/page/bio.php?namecode=114670 Alfredi Zinnemann biographia et operum index apud KinoTV.com] {{Ling|Germanice}} {{Lifetime|1907|1997|Zinnemann, Alfredus}} [[Categoria:Moderatores cinematographici Austriae]] bbdk79uqu5yy1jmn704kngiljf6iqwc 0 98341 3976899 3976596 2026-08-03T18:25:53Z Torstanus 212901 3976899 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus: Georg Calixt.jpg|thumb|Georgius Calixtus]] '''Georgius Calixtus''' (natus [[Medeloboea|Medeloboeae]] die [[14 Decembris]] [[1586]], [[Helmstadium|Helmstadii]] die [[19 Martii]] [[1656]] mortuus) fuit [[theologus]] [[Germania|Germanicus]] [[Lutheranismus|lutheranus]]. Vixit post [[Reformatio|Reformationem]] et per [[Bellum triginta annorum]]. Ex qua re putavit, differentiam in religione causam maximam belli esse. Tota itaque vita conatus est, Catholicos cum Protestantibus reconciliare.<ref>Mager, Inge, “Georg Calixts interkonfessionelle Kommunikation im Dienste des Kirchenfriedens,” in ''Das Athen der Welfen: Die Reformuniversität Helmstedt 1576–1810'', Jens Bruning et Ulrike Gleixner editores ([[Aquae Mattiacae]]: Harrassowitz, 2010), pp. 52-57.</ref> Litterae de Calixto multae sunt, sed illae adhuc paene solum de theologia eius scriptae sunt. Nova opuscula alios conspectos explorare inceperunt.<ref name=":0">Christian Thorsten Callisen, "Georg Calixtus, Isaac Casaubon, and the Consensus of Antiquity," ''Journal of the History of Ideas'' 73, no. 1 (2012): 1-23.</ref><ref>Christian Thorsten Callisen, "'To the great aid of our memory': Georg Calixtus on the Study of History," in ''Reading and Writing History from Bruni to Windschuttle: Essays in Honour of Gary Ianziti'' (in Farnham et [[Burlingtonia|Burlingtoniae]]: Ashgate, 2014), pp. 105-24.</ref> Commercium litterarum Calixti inprimis in [[Bibliotheca Augusta]] et in Bibliotheca Publica et Academica Saxoniae Inferioris Goettingensis ([[Lingua Theodisca|Theodisce]] ''Niedersächsische Staats- und Universitätsbibliothek Göttingen'') conservatum est. Nonnullae sunt quoque in aliis bibliothecis archivaque in [[Europa]].<ref>Christian Thorsten Callisen, "1,807 Letters, 459 People, 53 Years: An Introduction to Georg Calixtus' Correspondence and an Inventory of His Epistolary Contacts," ''Lias'' (futurum est).</ref> == Editiones modernae operum Georgii Calixti == * Calixtus, Georgius, ''Ad Augustum ducem Brunsvicensem epistolae XII'', Ernst Ludwig Theodor Henke editor ([[Iena]]: Typis Schlotteri, 1835). * Calixtus, Georgius, ''Werke in Auswahl'', 4 tom., Inge Mager editrix ([[Gottinga|Goettingae]]: Vandenhoeck & Ruprecht, 1970-82). * Henke, Ernst Ludwig Theodor editor, "Commercii literarii Calixtini fasciculus tertius," in ''Viro summe venerabili perillustri amplissimo Carolo Guilielmo Justii'' ([[Marburgum|Marburgi]]: Typis Elwerti Academicis, 1840). * Henke, Ernst Ludwig Theodor editor, ''Georg Calixtus' Briefwechsel'' ([[Salinae Saxonicae|Halae ad Salam]]: Buchhandlung des Waisenhauses, 1833). == Selectio litterarum de Georgio Calixto == * Böttigheimer, Christoph, “Auf der Suche nach der ewig gültigen Lehre: Theologische Grundlagenreflexion im Dienste der Irenik bei Georg Calixt,” ''Kerygma und Dogma'' 44, no. 3 (1998): 219-35. * Böttigheimer, Christoph. ''Zwischen Polemik und Irenik: Die Theologie der einen Kirche bei Georg Calixt'' ([[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Lit, 1996). * Callisen, Christian Thorsten, "1,807 Letters, 459 People, 53 Years: An Introduction to Georg Calixtus' Correspondence and an Inventory of His Epistolary Contacts," ''Lias'' (futurum est). * Callisen, Christian Thorsten, "Georg Calixtus, Isaac Casaubon, and the Consensus of Antiquity," ''Journal of the History of Ideas'' 73, no. 1 (2012): 1-23. * Callisen, Christan Thorsten, "'To the great aid of our memory': Georg Calixtus on the Study of History," in ''Reading and Writing History from Bruni to Windschuttle: Essays in Honour of Gary Ianziti'' (in Farnham et [[Burlingtonia|Burlingtoniae]]: Ashgate, 2014), pp. 105-24. * Dowding, William Charles, ''The Life and Correspondence of George Calixtus,'' ''Lutheran Abbot of Königslutter, and Professor Primarius at the University of Helmstadt'' ([[Oxonia|Oxoniae]]: J. H. et J. Parker, 1863). * Engel, Peter, ''Die eine Wahrheit in der gespaltenen Christenheit: Untersuchungen zur Theologie Georg Calixts'' ([[Gottinga|Goettingae]]: Vandenhoeck & Ruprecht, 1976). * Fry, C. George, “Three Lutheran Fathers of the 17th Century: The Search for Identity,” ''Concordia Journal'' 5, no. 4 (1979): 133–40. * Gaß, Wilhelm, ''Georg Calixt und der Synkretismus: Eine dogmenhistorische Abhandlung'' ([[Vratislavia|Vratislaviae]]: A. Gosohorsky, 1846). * Göransson, Sven, “Sverige och de synkretistiska striderna i Tyskland 1649–54,” ''Kyrkohistorisk Årsskrift'' 48 (1948): 43-110. * Henke, Ernst Ludwig Theodor, ''Georg Calixtus und seine Zeit'' ([[Salinae Saxonicae|Halae ad Salam]]: Buchhandlung des Waisenhauses, 1853-60). * Husung, Max Joseph, “Georg Calixtus zu Helmstedt, ein gelehrter Drucker des 17. Jahrhunderts,” ''Gutenberg-Jahrbuch'' 14 (1939): 283-90. * Kantzenbach, Friedrich Wilhelm, ''Das Ringen um die Einheit der Kirche im Jahrhundert der Reformation: Vertreter, Quellen und Motive des “ökumenischen” Gedankens von Erasmus von Rotterdam bis Georg Calixt'' ([[Stutgardia|Stutgardiae]]: Evangelisches Verlagswerk, 1957). * Mager, Inge, "Die Bemühungen des niedersächsischen Theologen Georg Calixt um konfessionelle Eintracht für das von den Schweden gebildete Herzogtum Franken im Jahre 1633," ''Jahrbuch für Schlesische Kirchengeschichte'' 87 (2008 [2009]): 19-32. * Mager, Inge, “Brüderlichkeit und Einheit: Georg Calixt und das Thorner Religionsgespräch 1645,” in ''Thorn: Königin der Weichsel, 1231–1981'', Bernart Jähnig et Peter Letkemann editores ([[Gottinga|Goettingae]]: Vandenhoeck & Ruprecht, 1981), pp. 209-38. * Mager, Inge, “Die Beziehung Herzog Augusts von Braunschweig-Wolfenbüttel zu den Theologen Georg Calixt und Johann Valentin Andrea,” ''Pietismus und Neuzeit'' 6 (1981): 76-98. * Mager, Inge, “Georg Calixt,” in ''Orthodoxie und Pietismus'', Martin Greschat editor ([[Stutgardia|Stutgardiae]]: W. Kohlhammer, 1982), pp. 137-48. * Mager, Inge, “Georg Calixt—der niedersächsische Unionstheologe,” in ''Vier Jahrhunderte Lutherische Landeskirche in Braunschweig: Festschrift zum 400 jährigen Jubiläum der Braunschweigischen ev.-luth. Landeskirche im Jahr 1968'', Friedrich Wilhelm Wandersleb et Martin Wandersleb editores ([[Brunsvicum|Brunsvigiae]]: Landeskirchenamt, 1968, pp. 79-93, 147-48). * Mager, Inge, “Georg Calixts interkonfessionelle Kommunikation im Dienste des Kirchenfriedens,” in ''Das Athen der Welfen: Die Reformuniversität Helmstedt 1576–1810'', Jens Bruning et Ulrike Gleixner editores ([[Aquae Mattiacae]]: Harrassowitz, 2010), pp. 52-57. * Mager, Inge, ''Georg Calixts theologische Ethik und ihre Nachwirkungen'' ([[Gottinga|Goettingae]]: Vandenhoeck & Ruprecht, 1969). * Mager, Inge, "Studium im Krieg—Studium im Frieden: Die Beziehungen zwischen den Universitäten Helmstedt und Leiden im frühen 17. Jahrhundert," in: H. Schmidt-Glintzer, ed., ''Die Reformuniversität Helmstedt 1576-1810: Vorträge zur Ausstellung ‘Das Athen der Welfen'', Helwig Schmidt-Glintzer editor ([[Aquae Mattiacae]]: [[Bibliotheca Augusta]], 2011), pp. 111-39. * Mager, Inge, Wolfgang Sommer, Christoph Böttigheimer, Martin Friedrich., “Theologie im Dialog: Georg Calixt (1586-1656) als Wegbereiter der Ökumene,” fasciculus separatus, ''Quellen und Beiträge zur Geschichte der Evangelisch-lutherischen Landeskirche in Braunschweig'' 17 (2007). * Mayes, Benjamin T. G, “Syncretism in the Theology of Georg Calixt, Abraham Calov and Johannes Musäus,” ''Concordia Theological Quarterly'' 68, nos 3-4 (2004): 291-317. * Merkt, Andreas, ''Das patristische Prinzip: Eine Studie zur theologischen Bedeutung der Kirchenväter'' ([[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: Brill, 2001). * Moller, Johannes, “Georgius Calixtus,” in ''Cimbria literata sive scriptorum ducatus utriusqve Slesvicensis et Holsatici qvibus et alii vicini qvidam accensentur historia literaria tripartia'', tomus 3, ''Qvadraginta sex insignium scriptorum, partim indigenarum, partim adoptivorum historias longiores exhibens'' ([[Hafnia|Hafniae]]: Typis Orphanotrophii Regii, 1744), pp. 121-210. * Müller, Hans-Joachim, ''Irenik als Kommunikationsreform: Das Colloquium Charitativum von Thorn 1645'', Goettingae: Vandenhoeck & Ruprecht, 2004), pp. 253-264, 410-418, 444-469. * Reller, Horst, “Die Auswirkungen der Universität Helmtedt auf Pfarrer und Gemeinden in Niedersachsen,” ''Jahrbuch der Gesellschaft für Niedersächsische Kirchengeschichte'' 74 (1976): 35-52. * Salatowsky, Sascha, "Looking Back Into the Past: New Understanding of Church History in the Early Modern Period," in ''Reforming Church History: The Impact of the Reformation on Early Modern European Historiography'', Daniel Gehrt, Markus Matthias, Salatowsky editores ([[Stutgardia|Stutgardiae]]: Franz Steiner Verlag, 2023, pp. 193-227. * Schmid, Heinrich, ''Geschichte der synkretistischen Streitigkeiten in der Zeit des Georg Calixt'' ([[Erlanga|Erlangae]]: Carl Heyder, 1846). * Schmeling, Timothy R., "Lutheran Orthodoxy Under Fire: An Exploratory Study of the Syncretistic Controversy and the ''Consensus repetitus fidei vere Lutheranae''," ''Lutheran Synod Quarterly'' 47, no. 1 (2007) 315-55. * Schmeling, Timothy R. "Slaying the Syncretistic Chimera: A Study of the ''Consensus repetitus'' in Light of Confessionalization Theory," PhD thesis, Concordia Seminary [[Urbs Sancti Ludovici|Saint Louis]], 2014, cap. 2. * Schmeling, Timothy R. "''Strenuus Christi athleta'' Abraham Calov (1612-1686): Sainted Doctor and Defender of the Church," ''Lutheran Synod Quarterly'' 44, no. 4 (2004): 357-99. * Schoor, Rob J. M. van de, "Reprints of Cassander’s and Witzel’s Irenica from Helmstedt: The Meaning of the Irenical Tradition for Georg Calixtus, Hermann Conring and Johannes Latermann," H.S. Lake interpres, ''Lias'' 20, no. 2 (1993): 167-92. * Schubert, Anselm, “Die Diskussion um die Calixtinische Anthropologie,” in ''Das Ende der Sünde: Anthropologie und Erbsünde zwischen Reformation und Aufklärung'' ([[Gottinga|Goettingae]]: Vandenhoeck & Ruprecht, 2002), pp. 59-106. * Schüssler, Hermann, ''Georg Calixt, Theologie und Kirchenpolitik: Eine Studie zur Ökumenizität des Luthertums'' ([[Aquae Mattiacae]]: Franz Steiner Verlag, 1961). * Staemmler, Heinz, ''Die Auseinandersetzung der kursächsischen Theologen mit dem Helmstedter Synkretimus: Eine Studie zum “Consensus Repetitus Fidei Vere Lutheranae” (1655) und den Diskussionen um ihn'', Johann Anselm Steiger editor (In Waltrop: Hartmut Spenner, 2005). * Stewart, Quentin D., ''Lutheran Patristic Catholicity: The Vincentian Canon and the Consensus Patrum in Lutheran Orthodoxy'' ([[Turicum|Turici]]: LIT Verlag, 2015), pp. 143-59, 180-85. * Uhlhorn, Friedrich, “Die Bedeutung Georg Calixts für die lutherische Kirche der welfischen Lande,” ''Zeitschrift der Gesellschaft für Niedersächsische Kirchengeschichte'' 33 (1928): 201-17. * Wallmann, Johannes, "Calixt, Georg (1586-1656)," Gerhard Müller et al., eds, ''Theologische Realenzyklopädie'', tomus 7, ''Böhmische Brüder-Chinesische Religionen'', Gerhard Müller et alii editores ([[Berolinum|Berolini]] et [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]: De Gruyter, 1981, pp. 552-59. * Wallmann, Johannes, ''Der Theologiebegriff bei Johann Gerhard und Georg Calixt'' ([[Tubinga|Tubingae]]: J. C. B. Mohr [Paul Siebeck], 1961). * Wallmann, Johannes, “Union, Reunion, Toleranz: Georg Calixts Einigungsbestrebungen und ihre Rezeption in der katholischen und protestantischen Theologie des 17. Jahrhunderts,” in ''Union, Konversion, Toleranz: Dimensionen der Annäherung zwischen christlichen Konfessionen im 17. Und 18. Jahrhundert'', Heinz Durchhardt et Gerhard May editores ([[Moguntiacum|Moguntiaci]]: Von Zabern, 2000), pp. 21-37. * Witt, Christian Volkmar, "Ein streitbarer Versuch des Ausgleichs streitender Geltungsansprüche: Georg Calixt und seine Unionstheologie," in ''Zentrale Gestalten evangelischer Kirchengeschichte in Niedersachsen'', Marco Hofheinz et Ulf Lückel editores ([[Bilivelda|Bilefeldiae]]: Luther-Verlag, 2021), pp. 149-61. == Nexus externi == * {{BBKL|c/calixt_g|auctor=Friedrich Wilhelm Bautz|commentatio=CALIXT, Georg|tomus=1|columnae=861-863}}{{PND|118518437}} {{bio-stipula}} {{Lifetime|1586|1656|Calixtus, Georgius}} [[Categoria:Theologi]] [[Categoria:Incolae Germaniae]] <references /> [[Categoria:Theologi Germaniae]] [[Categoria:Theologi lutherani]] ik2d8qtg13oj8kran7iz0qzqsz97ro1 0 98583 3976828 2443762 2026-08-03T14:15:04Z LilyKitty 18316 de examplis operarum 3976828 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Illica.jpg|thumb|right|Ludovicus Illica]] '''Ludovicus Illica''' (natus in ''[[Castell'Arquato]]'' apud [[Placentia]]m die [[9 Maii]] [[1857]]; mortuus in ''[[Colombarone]]'' die [[16 Decembris]] [[1919]]) [[scriptor]] [[libellus|libellorum]] [[Theatrum lyricum|theatri lyrici]] [[Italia|Italicus]] fuit. Illica qui pro illustribus [[compositor]]ibus [[Iacobus Puccini| Iacobo Puccini]]<ref>libelli operarum ''[[La Bohème]]'' et ''[[Madama Butterfly]]'' sunt.</ref>, [[Alfredus Catalani |Alfredo Catalani]], [[Petrus Mascagni |Petro Mascagni]] et [[Humbertus Giordano|Humberto Giordano]] operam dedit, multa libella una cum [[Iosephus Iacosa|Iosepho Iacosa]] creavit. == Notae == <references/> == Nexus externus == * [http://www.castellarquato.com/turismo/musei/illica/index.html Museum Ludovico Illica dicato] {{bio-stipula}} {{DEFAULTSORT:Illica, Ludovicus}} [[Categoria:Scriptores Italiae]] [[Categoria:Scriptores scaenici]] [[Categoria:Nati 1857]] [[Categoria:Mortui 1919]] [[Categoria:Auctores Italiani]] nukcmjg3bpeoohhlr4zwnooblj8ywgz 10 103775 3977126 3848796 2026-08-04T11:40:57Z Grufo 64423 De syntaxi categoriae metaformularum 3977126 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} {{Formula obsoleta|Metacapsa tabellaria}} {{Formula numquam substituenda|...}} Haec formula est meta-formula: quae est formula ad formulas alias construendas. Non est ad utendum directe in pagina, sed hanc formulam uti potes, si necesse celeriter tibi est capsa singula. Vide [[Vicipaedia:Capsae]] si voles introductionem de capsis vel si voles scire capsas deformare. Vide [[:Categoria:Formulae capsarum]] si voles videre formulas capsarum variarum. === Usus === Omnis ordo in tabula vel capitulum, vel datum, vel datum signumque concipit. Et capitulum et datum concipere ordini non potest: si esset, solum capitulum adesset. Ut imaginem quae in summo capsae non inest vel datum sine forma pone, ordinem soli dati pone. ==== Numeri ==== Numeros nonconfines ordinis uti est utilis, ut ordines novae intericiant ne necesse sit ordinis exstantes renumerare. Exempli gratia: <pre>|capitulum3 = Sectio 1 |signum5 = Signum A |datum5 = Datum B |signum7 = Signum C |datum7 = Datum C |capitulum10 = Sectio 2 |signum12 = Signum D |datum12 = Datum D</pre> === Parametri === ==== Ad videndum/colloquiendum/mutandum==== * '''nomen''' : Nomen paginae formulae ad quem "vide/colloqui/muta" necesse est ire. Uti potest <nowiki>{{subst:PAGENAME}}</nowiki>. Si hoc parametrum omittetur, "vide/colloqui/muta" non ostendetur. ====Titulus==== {{Capsa |titulus = Textum super capsa |subtitulus = Subtitulus capsae |datum1 = (aliae ordines capsae essent hic) }} {{Capsa |supra = Textum in altissimum ordinem capsae |subtitulus = Subtitulus capsae |subtitulus2 = Subtitulus secundus capsae |datum1 = (aliae ordines capsae essent hic) }} Sunt duo modi ad titulum ponendum in capsa. Alius titulum intra fines capsae ponit, alius supra ut insigne. Si vis, ambas uti potes, vel alterum, vel neutrum (sed commendatus non est). * '''titulus''' : Textum super capsa. * '''supra''' : Textum in altissimum ordinem capsae. ====Parametri qui non sunt necessarii==== * '''subtitulus''',''' subtitulus2''' : Tituli qui inter {{{titulus}}} et {{{supra}}} sint. * '''imago1''', '''imago2''' : Imagines ostendendas in summo. Uti syntacticum plenum imaginis, exempli gratia <nowiki>[[Fasciculus:example.png|200px|alt=Textum...]]</nowiki>. Si locus non datus erit, imago erit in centro. * '''descriptio1''', '''descriptio2''' : Textum sub imaginis. * '''capitulum1''', '''capitulum2''', '''capitulum3''', et cetera : Textum ut capitulum. * '''signum1''', '''signum2''', '''signum3''', et cetera : Textum ut signum. * '''datum1''', '''datum2''', '''datum3''', et cetera : Textum ut datum. * '''infra''' : Textum in ordine infima. Ordo infima est pro notis, vide-etiam, et datis aliis. * '''subcapsa''' : Vide [[#Subcapsae|subcapsae]]. Nota bene: hoc tempore, capituli, signi et data cum numero eodem alius alium non excludunt; omnes ostendentur. Vide capitulum4, signum4, et datum4 in exemplo infra. ====Formae CSS quae non sunt necessarii==== * '''corporisforma''' : Pro capsa tota. * '''tituliforma''' : Solum pro titulo. Noli colorem a tergo pone quia textum erit extra capsam. * '''supraforma''' : Solum pro ordine in summo "supra". Si forma non data erit, forma erit "font-size:large;" quia haec ordo fere est pro titulo. Si vis textum magnitudinis consuetae uti, pone "font-size:medium;" in supraforma. * '''imaginisforma''' : Solum pro cella imaginis. Quamquam est pro textum descriptionis imaginis quoque, formam texti pone in descriptionisforma (vide infra) pro imaginisforma, quia descriptio ex hac cella moverit in futurum. * '''descriptionisforma''' : Pro textum descriptionis imaginis. * '''capituliforma''' : Pro omne cella capituli. * '''signiforma''' : Pro omne cella signi. * '''datiforma''' : Pro omne cella dati. * '''infraforma''' : Solum pro cella "infra". ==== Classes HTML==== * '''corporisclassis''' : Intericitur in attributio "class" pro capsa tota. * '''tituliclassis''' : Intericitur in attributio "class" pro titulo capsae. * '''supraclassis''' : Intericitur in attributio "class" pro cella "supra". * '''supraordinisclassis''' : Intericitur in attributio "class" pro ordine tota cellae "supra". * '''subtituliclassis''' : Intericitur in attributio "class" pro subtitulo. * '''subtituliordinisclassis''' : Intericitur in attributio "class" pro ordine tota subtituli. * '''imaginisclassis''' : Intericitur in attributio "class" pro imagine; uti cum {{tl|Image class names}}. * '''imaginisordinisclassis1''', '''imaginisordinisclassis2''' : Intericitur in attributio "class" pro ordine tota imaginis. * '''ordinisclassis1''', '''ordinisclassis2''', '''ordinisclassis3''', et cetera : Intericitur in attributio "class" pro ordine cum signo vel texto alio. * '''classis1''', '''classis2''', '''classis3''', et cetera : Intericitur in attributio "class" pro cella dati ordinis. Si cella data aberit, effectus aberit. * '''infraclassis''' : Intericitur in attributio "class" pro cella "infra". ==== Microformae ==== Haec formula informationem [[microforma]]e permittit. Hoc fac addendo attributiones "class" ad cellas varias dati ad genus informationis monstrandum. Exempli gratia: ad signandum capsam habere informationem [[hCard]], adde hoc parametrum: <pre> |corporisclassis = vcard </pre> Et pro omne ordine quae cellam dati habet quae est pars vcard, adde parametrum classis: <pre> |class1 = fn |class2 = org |class3 = tel </pre> ...et cetera. "supra" et "titulus" permittuntur quoque classes dari, quia hae ordines fere est pro nomen materiae capsae. ===Ad faciendum ordinem non esse necessarium=== Ordo cum signo sine dato non ostendetur. Hic permittit ordines capsae quae non sunt necessariae facile creare. Ad faciendum ordinem non esse necessarium, uti parametrum qui erit vacuum si aberit: <pre> |signum5 = Numerus incolarum |datum5 = {{{incolarum|}}} </pre> In hoc modo si pagina parametrum "incolarum" in capsa non denotabit, ordo non ostendetur. Ad ostendendum ordinem multiplicem quae tamen aderit etsi parametrum aberit, uti "#if". Exempli gratia: phrasis "#if" infra significat "#if (si) parametrum ''massa'' adest | tunc ostende, et tum 'kg' ostende": <pre> |signum6 = Massa |datum6 = {{#if:{{{massa|}}}|{{{massa}}} kg}} </pre> Si vis magis scire de #if, vide [[meta:ParserFunctions##if:|hanc paginam]]. Modum idem uti ad faciendum capitulos non esse necessarios. Si vis capitulum ostendere solum si una vel plus subdata ponet, potest procedere in hoc modo: <pre style="overflow:auto;">{{Capsa |nomen = {{subst:PAGENAME}} |titulus = Exemplum capituli qui non est necessarius |capitulum1 = {{#if:{{{res1|}}}{{{res2|}}}{{{res3|}}}|Capitulum}} |signum2 = Res 1 |datum2 = {{{res1|}}} |signum3 = Res 2 |datum3 = {{{res2|}}} |signum4 = Res 3 |datum4 = {{{res3|}}} }}</pre> capitulum1 ostendetur si res1, res2, vel res3 ponet. Si nullus parametri ponet, capitulum non ostendetur. ===Exempli=== {{Capsa |nomen = Capsa/doc |corporisforma = |titulus = Capsa monstrata |tituliforma = |imago = [[Fasciculus:example.png|200px|alt=Alt. textum]] |imaginisforma = |descriptio = Descriptio de example.png |descriptionisforma = |capituliforma = background:#ccf; |signiforma = background:#ddf; |datiforma = |capitulum1 = Capitulum solum ponitum |signum1 = |datum1 = |capitulum2 = |signum2 = Signum solum ponitum non ostendetur (aut necesse est habere datas, aut non ostendetur) |datum2 = |capitulum3 = |signum3 = |datum3 = Datum solum ponitum |capitulum4 = Omnes tres poniti (capitulum, signum, datum, omnes cum numero eodem) |signum4 = Non ostendetur (quia capitulum adest cum numero eodem) |datum4 = Non ostendetur (quia capitulum adest cum numero eodem) |capitulum5 = |signum5 = Et signum et datum poniti |datum5 = Et signum et datum poniti |infraforma = background:#ddf; |infra = Textum infra }} <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Capsa |nomen = Capsa/doc |corporisforma = |titulus = Capsa monstrata |tituliforma = |imago = [[Fasciculus:example.png|200px|alt=Alt. textum]] |imaginisforma = |descriptio = Descriptio de example.png |descriptionisforma = |subtituliforma = background:#ccf; |signiforma = background:#ddf; |datiforma = |capitulum1 = Capitulum solum ponitum |signum1 = |datum1 = |capitulum2 = |signum2 = Signum solum ponitum non ostendetur (aut necesse est habere datas, aut non ostendetur) |datum2 = |capitulum3 = |signum3 = |datum3 = Datum solum ponitum |capitulum4 = Omnes tres poniti (capitulum, signum, datum, omnes cum numero eodem) |signum4 = Non ostendetur (quia capitulum adest cum numero eodem) |datum4 = Non ostendetur (quia capitulum adest cum numero eodem) |capitulum5 = |signum5 = Et signum et datum poniti |datum5 = Et signum et datum poniti |infraforma = background:#ddf; |infra = Textum infra }}</syntaxhighlight> Nota bene: cum signum sine data ponat, ordo non ostendetur, et cum capitulum cum data ponat, omnes ostendentur. <div style="clear:both"></div> In exemplo infra, {{nowrap|corporisforma &#0061; width:20em;}} et {{nowrap|signiforma &#0061; width:33%;}} {{Capsa |corporisforma = width:20em; |nomen = Capsa/doc |titulus = Capsa monstrata |tituliforma = |capituliforma = |signiforma = width:33% |datiforma = |capitulum1 = |signum1 = Signum 1 |datum1 = Datum 1 |capitulum2 = |signum2 = Signum 2 |datum2 = Datum 2 |capitulum3 = |signum3 = Signum 3 |datum3 = Datum 3 |capitulum4 = Capitulum 4 |signum4 = |datum4 = |capitulum5 = |signum5 = Signum 5 |datum5 = Datum 5: Gallia est omnis divisa in partes tres, quarum unam incolunt Belgae, aliam Aquitani, tertiam qui ipsorum lingua Celtae, nostra Galli appellantur. |infraforma = |infra = Textum infra }} <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Capsa |corporisforma = width:20em; |nomen = Capsa/doc |titulus = Capsa monstrata |tituliforma = |capituliforma = |signiforma = width:33% |datiforma = |capitulum1 = |signum1 = Signum 1 |datum1 = Datum 1 |capitulum2 = |signum2 = Signum 2 |datum2 = Datum 2 |capitulum3 = |signum3 = Signum 3 |datum3 = Datum 3 |capitulum4 = Capitulum 4 |signum4 = |datum4 = |capitulum5 = |signum5 = Signum 5 |datum5 = Datum 5: Gallia est omnis divisa in partes tres, quarum unam incolunt Belgae, aliam Aquitani, tertiam qui ipsorum lingua Celtae, nostra Galli appellantur. |infraforma = |infra = Textum infra }}</syntaxhighlight> <div style="clear:both"></div> ===Subcapsae=== Una capsa in alia capsa ponere utendo parametrum '''subcapsa''' potest ad faciendum capsam ex capsis paucioribus vel capitulis logicis: {{Capsa | titulus = Titulus supremus | datum1 = {{Capsa | subcapsa = yes | titulus = Capitulum primum | signum1 = Signum 1.1 | datum1 = Datum 1.1 }} | datum2 = {{Capsa | subcapsa = yes | titulus = Capitulum secundum | signum1 = Signum 2.1 | datum1 = Datum 2.1 }} |infraforma = |infra = Textum infra }} <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Capsa | titulus = Titulus supremus | datum1 = {{Capsa | subcapsa = yes | titulus = Capitulum primum | signum1 = Signum 1.1 | datum1 = Datum 1.1 }} | datum2 = {{Capsa | subcapsa = yes | titulus = Capitulum secundum | signum1 = Signum 2.1 | datum1 = Datum 2.1 }} |infraforma = |infra = Textum infra }}</syntaxhighlight> === Syntaxis plena vacua === Nota bene: hoc tempore, haec formula ad 80 ordines uti potest; sola 20 ordines hic ostenduntur quia capsae maiores quam haec sunt haud frequentes. Si vis, adde numeros. Parametri "class" microformae omittuntur quoque quia sunt haud frequentes. <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Capsa |nomen = {{subst:PAGENAME}} |corporisforma = |titulus = |tituliforma = |supra = |supraforma = |imaginisforma = |descriptionisforma = |imago = |descriptio = |imago2 = |descriptio2 = |capituliforma = |signiforma = |datiforma = |capitulum1 = |signum1 = |datum1 = |capitulum2 = |signum2 = |datum2 = |capitulum3 = |signum3 = |datum3 = |capitulum4 = |signum4 = |datum4 = |capitulum5 = |signum5 = |datum5 = |capitulum6 = |signum6 = |datum6 = |capitulum7 = |signum7 = |datum7 = |capitulum8 = |signum8 = |datum8 = |capitulum9 = |signum9 = |datum9 = |capitulum10 = |signum10 = |datum10 = |capitulum11 = |signum11 = |datum11 = |capitulum12 = |signum12 = |datum12 = |capitulum13 = |signum13 = |datum13 = |capitulum14 = |signum14 = |datum14 = |capitulum15 = |signum15 = |datum15 = |capitulum16 = |signum16 = |datum16 = |capitulum17 = |signum17 = |datum17 = |capitulum18 = |signum18 = |datum18 = |capitulum19 = |signum19 = |datum19 = |capitulum20 = |signum20 = |datum20 = |infraforma = |infra = }}</syntaxhighlight> == Vide quoque == * {{Fn|Metacapsa tabellaria}} * {{Fn|Capsa tabellaria}} * {{Fn|Capsa notionis}} * {{Fn|Capsa annuntiationis}} * {{Fn|Capsa lateralis}} * {{Fn|Capsa disputationis}} * {{Fn|Capsa documentationis}} * {{Fn|Capsa monitus}} * {{Fn|Capsa paginae}} <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae capsarum|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Metaformulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|*]] [[Categoria:Formulae marginales|*]] }}</includeonly> hpdve3r7e2odagvmfotuze22tmpz8i6 0 103991 3976978 3901592 2026-08-04T02:08:56Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976978 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} [[Fasciculus:J20_corporate_flag_dc.jpg|thumb|[[Vexillum sociale]] (''corporate flag'') cum verbo "sold" ("venditum") notissimas [[officina]]s monstrat civitates Americanas surrogantes]] '''Adbusters Media Foundation''' est [[organizatio]] [[societas non lucrativa|non lucrativa]], [[anticapitalismus|anticapitalista]], [[oecologismus|oecologista]], et [[anticonsumptio|anticonsumptiva]], anno [[1989]] a [[Kalle Lasn]] et [[Gulielmus Schmalz|Gulielmo Schmalz]] [[Vancuverium (Columbia Britannica)|Vancuverii]] in [[Canada]] condita. Opus fundatum sese depingit esse "rete globale [[artifex|artificum]], activistarum, [[scriptor]]um, balatronum, discipulorum, magistrorum, et conductorum qui novum activistarum socialium motum aetatis [[informatio]]nis proferre volunt."<ref>"We are a global network of artists, activists, writers, pranksters, students, educators and entrepreneurs who want to advance the new social activist movement of the information age." [https://web.archive.org/web/20100709231934/https://www.adbusters.org/about/adbusters "About Adbusters"]. ''Adbusters.org''. Nexus die 3 Septembris 2010 confirmatus. {{Ling|Anglice}}</ref> Adbusters [[periodicum]] eodem nomine divulgat, a lectoribus fultum, cui sunt 120&thinsp;000 exemplorum<ref>{{Citation | last = Ma | first = Kevin | title = Adbusters: tackling globalisation with ad subversion | newspaper = [[Campaign (magazine)|Campaign]] | publisher = [[Haymarket Group]] | date = 11 Septembris 2003 | url = http://www.campaignlive.co.uk/news/features/189970/Adbusters-tackling-globalisation-ad-subversion/?DCMP=ILC-SEARCH | accessdate =29 Aprilis 2010}} {{Ling|Anglice}}</ref><ref>[http://www.courrierinternational.com/notule-source/adbusters Courrier International]. Nexus die 3 Septembris 2010 confirmatus. {{Ling|Francogallice}}</ref> et quod se numerosis causis politicis socialibusque devoveat, plerumque anticonsumptivis. Adbusters quoque multas internationales obsonatus socialis expeditiones coepit, sicut [[Dies sine emptione|Diem sine emptione]]<!--Anglice "Buy Nothing Day"-->, [[Hebdomas sine televisione|Hebdomadem sine televisione]]<!--TV Turnoff Week-->, [[Occupy Wall Street]]. Adbusters comites in orbe terrarum habet: Casseurs de Pub in [[Francia]]<ref>[http://www.casseursdepub.org/ Casseurs de Pub] {{Ling|Francogallice}}</ref>, Résistance à l'Aggression Publicitaire in [[Francia]] et [[Belgica]]<ref>[http://www.antipub.org/ Résistance à l'Aggression Publicitaire] {{Ling|Francogallice}}</ref>, Adbusters Norge in [[Norvegia]]<ref>[https://web.archive.org/web/20111001211159/http://www.adbusters.no/ adbusters.no] {{Ling|Norvegice}}</ref>, Adbusters Sverige in [[Suecia]]<ref>[http://adbusters.atspace.com/ Adbusters Sverige]{{Nexus deficit|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Ling|Suecice}}</ref> et Culture Jammers in [[Iaponia]].<ref>[http://bndjapan.org bndjapan.org] {{Ling|Iaponice|Anglice}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20120425225843/http://adbusters.cool.ne.jp/ adbusters.cool.ne.jp] {{Ling|Iaponice}}</ref> Verbum ''Adbusters'' a [[lingua Anglica]] ortum est: factum est ab ''ad'', [[abbreviatio|imminutione]] Anglica pro verbo ''[[wikt:advertising|advertising]]'' ('praeconium'), et ''[[wikt:buster|busters]]'' sensu significante "vastatores, domitores." Latine igitur Adbusters sit 'Vastatores Praeconium'. ==Notae== <references/> {{NexInt}} *[[Slavoj Žižek]] [[Categoria:Culture jamming]] [[Categoria:Periodica]] [[Categoria:Periodica culturae]] lxd3yl47wiglnzo9p4oz5ltk7wlxqp6 0 104331 3977082 3378808 2026-08-04T10:43:31Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3977082 wikitext text/x-wiki {{L}} {{Capsa hominis Vicidata}} '''Boris Vladimiri filius Zachoder''' ([[Russice]] Борис Владимирович Заходер, [[translitteratio|tr.]] ''Boris Vladimirovič Zachoder''; natus familia [[Iudaei]]ca in ''Cahul'' [[Bessarabia]]e [[9 Septembris]] [[1918]], mortuus [[Moscua]]e [[7 Novembris]] [[2000]]) fuit [[poeta]] et [[scriptor]] [[Russia|Russicus]] [[URSS|Sovieticus]], qui scripsit ac [[liber|libros]] [[puer]]iles (''[[Winnie ille Pu]],'' ''[[Alicia in terra mirabili]],'' etc.) in [[lingua Russica|Russicum]] vertit. ==Nexus externi== {{Fontes biographici}} * [https://web.archive.org/web/20150325140652/http://www.zahoder.ru/content/view/79/153/ ''Biographia Boris Zachoder''] {{ling|Russice}} * [http://www.lib.ru/TALES/ZAHODER/ ''Opera Boris Zachoder in situ interretiali ''www.lib.ru'' ''] {{ling|Russice}} {{Lifetime|1918|2000|Zachoder, Boris}} [[Categoria:Auctores Russici]] [[Categoria:Incolae Moscuae]] [[Categoria:Incolae Unionis Sovieticae]] [[Categoria:Interpretes Anglo-Russici]] [[Categoria:Iudaei]] [[Categoria:Participes secundi belli mundani]] [[Categoria:Poetae Russiae]] [[Categoria:Scriptores Russiae]] 1b7836v33hbjimgalwf6n5tuo3zyhqy 0 108682 3977120 3654922 2026-08-04T11:36:57Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3977120 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Burdur in Turkey.svg|thumb|200 px|Ubi provincia in Turcia est]] [[Fasciculus:Burdur districts.png|thumb|200 px|Provinciae tabula]] ''Burdur'' est [[Turcia]]e provincia. Urbs ''[[Burdur|eiusdem nominis]]'' est caput huius provinciae, cui 247437 incolarum anno [[2007]] sunt. Haec provincia in parte ad occidentem versus [[Anatolia]]e sita est. == Nexus externus == * [https://web.archive.org/web/20070510144156/http://www.burdur.gov.tr/ Pagina officialis] {{geo-stipula}} {{Turciae provinciae}} [[Categoria:Provinciae Turciae]] a8qphorljinfuq3j13tvbhsxrabbx6o 0 111982 3976841 3837508 2026-08-03T14:45:27Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976841 wikitext text/x-wiki '''''Sylloge nummorum Graecorum''''' est series librorum pictorum ab [[Academia Britannica]] anno [[1931]] incepta et a parte huius academiae iam 39 fasciculos comprehendens, in quibus [[catalogus|catalogi]] reperiuntur [[nummi Graeci|nummorum "Graecorum"]] in collectionibus [[Regnum Britanniarum|Regni Britanniarum]] tam publicis quam privatis servatorum. Mox ab aliis academiis volumina eaedem seriei addita sunt; usque hodie 190 fasciculi proderunt e civitatibus septemdecim. Hodie praebetur et situs interretialis ubi enumerantur nummi nondum in voluminibus editis inclusi. == Index voluminum Britannicorum == * I : fasc. 1, ''The Collection of Capt. E G Spencer-Churchill; The Salting Collection'' (1931) ** fasc. 2, ''The Newnham Davis Coins'' (1936) * II : ''The Lloyd Collection''. 8 fasciculi (1933-7) * III : ''The Lockett Collection''. 5 fasciculi (1938-49) * IV : ''The Fitzwilliam Museum: Leake and General Collections''. 8 fasciculi (1940-71) * V : ''The Ashmolean Museum, Oxford''. fascc. 1-4 et 9 (1951-2007) * VI : ''The Lewis Collection in Corpus Christi College, Cambridge''. 2 fasciculi (1972, 1992) * VII : ''Manchester University Museum: The Raby and Güterbock Collections'' (1986) * VIII : ''The Hart Collection, Blackburn Museum'' (1989) * IX : ''The British Museum''. 2 fasciculi (1993, 2002) * X : ''The John Morcom Collection of Western Greek Bronze Coins'' (1995) * XI : ''The William Stancomb Collection of Black Sea Coins'' (2000) * XII : ''The Hunterian Museum, Glasgow: The Greek Imperials''. 2 fasciculi (2004, 2007) * XIII : ''The Collection of the Society of Antiquaries, Newcastle upon Tyne'' (2005) == Volumina alia selecta == * Otto Mørkholm, Anne Kromann, ''Copenhagen, vol. 41: Egypt: The Ptolemies''. Hafniae, 1974 == Nexus externi == ; Catalogi * [http://www.forumancientcoins.com/numiswiki/view.asp?key=sylloge%20nummorum%20graecorum Catalogus fere plenus] apud ''[http://www.forumancientcoins.com/numiswiki/view.asp Numiswiki]'' ; Situs nationales * [https://web.archive.org/web/20110718145943/http://www.sylloge-nummorum-graecorum.org/ Situs officialis Britannicus] * [http://www.academieroyale.be/cgi?usr=uk8k3tq488&lg=fr&pag=723&id=2217&flux=64185418 Situs officialis Belgicus] ; Recensiones aliquae * [http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/numi_0484-8942_1966_num_6_8_1120_t1_0320_0000_1 Recensio voluminum quorundam Britannicorum, Germanicorum, Danicorum] * [http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/numi_0484-8942_2000_num_6_155_2742_t1_0336_0000_1 Recensio voluminis Francici] * [https://web.archive.org/web/20170111125326/http://bcs.fltr.ucl.ac.be/NumisB.html#NumisB13 De voluminibus tribus] [[Categoria:Catalogi collectionum]] [[Categoria:Series librorum]] [[Categoria:Libri numismatici]] [[Categoria:Nummi Graeci antiqui|+]] [[Categoria:Incepta 1931]] ibjy3knnpctfcrxz6gwwyy7d2tukwbs 0 112125 3976930 3961448 2026-08-03T21:56:41Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976930 wikitext text/x-wiki {{L1}} {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:EPP Summit March 2011 Viktor Orbán.jpg|thumb|upright=0.8|Victor Orbán anno [[2011]].]] {{res|Victor Michael Orbán}} (vulgo ''Dr.''<ref>https://www.parlament.hu/kepviselo/elet/o320.htm.</ref> ''Orbán Viktor Mihály''; [[Alba Regalis|Albae Regalis]] die [[31 Maii]] [[1963]] natus), alumnus [[Universitas Budapestinensis|universitatis Budapestinensis]], est iuris Hungarici doctor et [[politicus]] [[Hungaria]]e. Anno [[1988]], etiam [[universitas|universitatem]] frequentans, inter conditores fuit factionis ''[[Fidesz]]''. Praeses anno [[1991]] electus est huius factionis, quae mox nationalis factus est, et ab anno [[2000]] [[Factio popularis Europaea|factionis popularis Europaeae]] socia. Orbán [[primus minister]] patriae ab anno [[1998]] usque ad [[2002]] fuit, cui muneri rursus mense Maio [[2010]] electus usque ad [[2026]] functus est. Famam nactus est oratione in funeribus alteris [[Emericus Nagy|Emerici Nagy]] habita. Deinde factionem ''Fidesz'' condidit, mox particeps factus est publici consilii, scīlicet electione factus est particeps Parlamenti Hungarici. Maxime familiam curat atque [[matrimonium]] viri feminaeque affimari cupit. Inimici eius ei obiecerunt eum ministerium sanitatis neglexisse, atque vituperant eum, cum clauserit permulta valetudinaria. ==Initium vitae et familia== Pater eius, Győző Orbán, [[agricola (munus)|agricola]] fuit; mater vero, cui nomen est Elisabeth Sípos, logopaedae munere functa est. Educatus est in variis oppidulis; exempli gratia in opiddis ''Alcsútdoboz'', ''Vértesacsa'' et ''Felcsút.'' In Alba Regali frequentavit ''Gymnasium'' ''Teleki Blanka,'' ubi maturitatis examen scripserit anno 1981. Militavit in oppido Zalaegerszeg annis 1981-82. Uxorem duxit Anikó Lévai, quae est iurum doctrix. Quattuor genuit liberos, Rahel, Gáspár, Saram, et Rosam. ==Munera politica== Anno 2010, cum Victor Orbán alterum praeses Hungariae electus esset, Parlamentum Hungaricum — Victore Orbán movente — novum statum rei publicae affirmavit, quia status rei publicae prior aetate communismi conscriptus erat. Qua de causa, Orbán statum rei publicae aetate communismi conscriptum nōn tantum mutare, sed novo statu rei publicae democraticae substituere cupivit. Inimici Victoris Orbán votum huic novo statui dare noluerunt, cum novus status rei publicae regentibus permitteret decretis sine assensione Parlamenti uti. Politica eius valorem democraticam, [[civitas in legibus posita|civitatem in legibus posita]], [[iura humana]] [[minoritas|minoritatium]] et [[LGBT]] negat. Sed per suffragium Parlamenti die [[12 Aprilis]] [[2026]] a [[Petrus Magyar|Petro Magyar]] et [[Factio respectus et libertatis|Factione respectus et libertatis]] (''TISZA'') victus est. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Viktor Orbán|Victorem Orbán}} {{Fontes biographici}} * [https://web.archive.org/web/20110721112142/http://orbanviktor.hu/ Victoris Orbán pagina interretialis] {{Ling|Hungarice|Anglice}} {{bio-stipula}} {{Gubernatores civitatum Unionis Europaeae}} {{Primi ministri Hungariae}} {{Consilium Hungaricum Orbán II}} {{Lifetime|1963||Orban, Victor}} [[Categoria:Alumni Universitatis Budapestinensis]] [[Categoria:Primi ministri Hungariae]] mvcd5xzu1xgqa1lgrv1s9rgtvi5mvip 0 114285 3976931 3771050 2026-08-03T21:58:41Z Cyprianus Marcus 66550 /* Coniunctio communium */ 3976931 wikitext text/x-wiki {{charta locatrix |Glocestriae |label=Thornbury |lat_deg =51 |lat_min =36 |lon_deg = -2| lon_min = -31 |position=right |background = |width=250 |float=right |caption= Oppidi collocatio in comitatu Glocestria }} '''Thornbury''' est oppidum comitatus [[Glocestria]]e in [[Anglia]] occidentali situm. Ibi [[nundinae]] tenebantur ab anno [[1086]], [[mercatus]] autem ab anno [[1239]].<ref>Samantha Letters, "[http://www.british-history.ac.uk/report.aspx?compid=40416 Gazetteer of Markets and Fairs in England and Wales to 1516]"</ref> [[Fasciculus:Thornbury.high.street.pumparea.arp.750pix.jpg|thumb|left|Via principalis (''High Street'') oppidi Thornbury]] == Coniunctio communium == * [[Bokenum]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (in [[Saxonia Inferior]]e) == Notae == <references /> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Thornbury, South Gloucestershire|Thornbury}} == Bibliographia == * "[https://web.archive.org/web/20121025121238/http://www.british-history.ac.uk/report.aspx?compid=51335#s10 Thornbury (St. Mary)]" in {{Lewis England}} * Welbore St. Clair Baddeley, ''The Place-Names of Gloucestershire: a handbook'' (Glevi: John Bellows, 1913) pp. 153-154 [http://www.archive.org/stream/cu31924030976504#page/n177/mode/2up Textus apud archive.org] {{Urbs-stipula}} [[Categoria:Loci habitati comitatus Glocestriae]] i67nu4km9rqwerblnxy28nru2kdb0pz 0 117891 3976804 3832018 2026-08-03T12:22:54Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976804 wikitext text/x-wiki '''Societates classicae''' sunt greges doctorum, magistrorum, discipulorum qui res Romanas et Graecas fovent. In [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] sunt plures societates classicae. Tres per totam nationem sodales comprehendunt: [[Societas Philologica Americae]] (angl. American Philological Association), condita 1869<ref>https://web.archive.org/web/20110305123534/http://apaclassics.org/index.php/about_the_apa</ref> [[Societas Classica Americae]] (angl. American Classical League), condita 1919<ref>http://aclclassics.org</ref> [[Instituto Archaeologica Americae]], condita 1879<ref>https://web.archive.org/web/20110413062637/http://www.archaeological.org/about/history</ref> Aliae societates ad nationis partes pertinent: [[Societas Classica Civitatum Atlanticarum]], condita 1907<ref>http://www.caas-cw.org/</ref> [[Societas Classica Civitatum Occidentalium et Meridionalium]] (angl. Classical Association of the Middle West and South), condita 1905, prima societas classica partis nationis<ref>https://web.archive.org/web/20110416053404/http://www.camws.org/about/hist.html</ref> [[Societas Classica Novae Angliae]], condita 1906<ref>http://www.caneweb.org/</ref> [[Societas Classica Civitatum Maritimarum Pacificarum]] (angl. Classical Association of the Pacific Northwest), condita 1911<ref>https://web.archive.org/web/20100804003109/http://www.historyforkids.org/CAPN/capnhistory.htm</ref> Civitates societates proprias etiam habent. == Notae == <references /> == Nexus Externi == * [https://web.archive.org/web/20110305123658/http://apaclassics.org/index.php/world_of_classics/classics_orgs Index societarum] {{Nexus desiderati}} [[Categoria:Societates rerum Classicarum]] [[Categoria:Societates eruditae Civitatum Foederatarum]] m4r9ounygjhwyguz0eyy2sytrqda7y2 0 123644 3976988 3665662 2026-08-04T03:03:45Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976988 wikitext text/x-wiki '''Alba Domnica''' (nata ante annum [[337]], mortua post annum [[378]]) uxor imperatoris [[Valens|Valentis]] erat. == Origo == Pater eius Petronius miles erat, "ex praeposito Martensium militum promotus repentino saltu patricius"<ref>[[Ammianus Marcellinus]], Res gestae, XXVI 6,7</ref>. == Vita == Quando Valenti nupsisset, nescimus, sed anno [[365]] filiae eius iam a grammatico erudiebantur. Itaque Valens eam iam ante imperium duxit. Imperatori tres liberos peperit: Filias Anastasiam et Carusam et filium [[Flavius Valentinianus Galates|Flavium Valentinianum Galatem]] natum anno [[366]]. Post mortem mariti in [[Proelium Hadrianopolitanum|Proelio Hadrianopolitano]] Domnica vicaria imperii fuit et [[Constantinopolis|Constantinopolin]] a [[Gothi]]s defendebat, dum [[Theodosius I]] imperator a [[Gratianus|Gratiano]], nepote Valentis et imperatore occidentis, successor in oriente nominatus est. Quando aut quo modo mortua sit, nescimus<ref>[https://web.archive.org/web/20070617192817/http://www.roman-emperors.org/domnica.htm Albia Domnica Augusta apud Roman-emperors.org]</ref>. == Notae == <div class="references-small"><references /></div> {{Lifetime|saeculo 4|saeculo 4|Domnica, Albia}} [[Categoria:Uxores imperatorum Romanorum]] [[Categoria:Mulieres]] pkxrysqyhyno1o2ljsewi8r63g2dell 0 135064 3977132 2462897 2026-08-04T11:43:19Z IacobusAmor 1163 Titulus italicus 3977132 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{Taxobox | name = ''Tirumala euploeomorpha'' | image = | status = VU | status_system = IUCN2.3 | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Nymphalidae]] | subfamilia = [[Danainae]] | genus = ''[[Tirumala]]'' | species = '''''T. euploeomorpha''''' | binomial = ''Tirumala euploeomorpha'' | binomial_authority = (Howarth, Kawazoé & Sibatani, [[1976]]) | synonyms = }} '''''Tirumala euploeomorpha''''' ([[Anglice]] ''crow tiger'') est [[lepidoptera|papilio]] [[subfamilia]]e [[Danainae|Danainarum]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Nymphalidae|Nymphalidarum]], in [[Insulae Salomonis|Insulis Salomonis]] [[endemismus|endemicus]]. ==Nexus externi== *[http://www.iucnredlist.org/search/details.php/16147/all De specie] apud situm iucnredlist.org (Lepidoptera Specialist Group 1996) *[http://www.iucnredlist.org Ruber Specierum Periclitatarum Index 2006] apud situm iucnredlist.org {{insecta-stipula}} [[Categoria:Insecta Insularum Salomonis]] [[Categoria:Taxa Howarth]] [[Categoria:Taxa Kawazoé]] [[Categoria:Taxa Sibatani]] [[Categoria:Taxa 1976]] [[Categoria:Tirumala]] apk0ttybo63dr2xgpqzp01tcbkhi2z1 0 135071 3977130 2462900 2026-08-04T11:42:48Z IacobusAmor 1163 Titulus italicus 3977130 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{Taxobox | name = ''Tirumala alba'' | image = | status = DD | status_system = IUCN2.3 | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Nymphalidae]] | subfamilia = [[Danainae]] | genus = ''[[Tirumala (genus)|Tirumala]]'' | species = '''''T. alba''''' | binomial = ''Tirumala alba'' | binomial_authority = Chou & Gu, [[1994]] | synonyms = }} '''''Tirumala alba''''' est [[lepidoptera|papilio]] [[subfamilia]]e [[Danainae|Danainarum]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Nymphalidae|Nymphalidarum]], in [[Sinae (regio)|Sinis]] [[endemismus|endemicus]]. ==Nexus externi== *[http://www.iucnredlist.org/search/details.php/16147/all De specie] apud situm iucnredlist.org (Lepidoptera Specialist Group 1996) *[http://www.iucnredlist.org Ruber Specierum Periclitatarum Index 2006] apud situm iucnredlist.org {{insecta-stipula}} [[Categoria:Lepidoptera Sinarum]] [[Categoria:Taxa Chou]] [[Categoria:Taxa Gu]] [[Categoria:Taxa 1994]] [[Categoria:Tirumala]] 2mpij0o8f9ajyhfws3ttllf34hitiew 0 135072 3977137 3351073 2026-08-04T11:45:50Z IacobusAmor 1163 Titulus italicus 3977137 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{Taxobox | name = ''Tirumala petiverana'' | image = | image_width = 240px | image_caption = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Nymphalidae]] | subfamilia = [[Danainae]] | genus = ''[[Tirumala (genus)|Tirumala]]'' | species = '''''T. petiverana''''' | binomial = ''Tirumala petiverana'' | binomial_authority = (Doubleday, [1847]) | synonyms = *''Danais limniace var. petiverana'' <small>Doubleday, [1847]</small> *''Tirumala leonora'' <small>(Butler, 1866) </small> *''Tirumala phrynichus'' <small>Fruhstorfer, 1910</small> *''Tirumala septentrionides'' <small>Stoneham, 1958</small> }} '''''Tirumala petiverana''''' est [[lepidoptera|papilio]] [[subfamilia]]e [[Danainae|Danainarum]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Nymphalidae|Nymphalidarum]], in [[Africa]] [[zona tropica|tropica]] [[endemismus|endemicus]]. [[Habitatio]] naturalis in Afromontana, [[silva|silvis]] [[terra (humus)|terrarum]] humilium et [[fluvius|fluvialium]], consistit. <ref>Steve Woodhall, ''Field Guide to Butterflies of South Africa'' (Cape Town: Struik Publishers, 2005).</ref> [[Latitudo alarum]] est 60–75 mm. Unum tantum fetum in anno procreant. Adulti in [[Zimbabua]] a [[Februarius|Februario]] ad [[Maius|Maium]] (praecipue mense [[Aprilis|Aprili]]) volare solent. [[Larva]]e ''[[Pergularia extensa]], [[Pergularia daemia]], [[Marsdenia rubicunda]],'' et [[species (taxinomia)|speciebus]] ''[[Daemia]]e'' et ''[[Hoya]]e'' [[victus|vescuntur]].<ref>[http://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/papilionoidea/nymphalidae/danainae/tirumala/index.html De genere] apud situm funet.fi.</ref> == Notae == <references /> ==Nexus externi== {{CommuniaCat|Tirumala petiverana|''Tirumalam petiveranam''}} {{wikispecies|Tirumala petiverana|''Tirumalam petiveranam''}} [[Categoria:Species insectorum ex hominibus appellatae|Petiver]] [[Categoria:Taxa Doubleday]] [[Categoria:Taxa 1847]] [[Categoria:Tirumala|!]] 5ul7oceo87u7xsgkm8hapvp37pfixru 3977140 3977137 2026-08-04T11:47:48Z IacobusAmor 1163 Typo 3977140 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{Taxobox | name = ''Tirumala petiverana'' | image = | image_width = 240px | image_caption = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Nymphalidae]] | subfamilia = [[Danainae]] | genus = ''[[Tirumala (genus)|Tirumala]]'' | species = '''''T. petiverana''''' | binomial = ''Tirumala petiverana'' | binomial_authority = (Doubleday, [1847]) | synonyms = *''Danais limniace var. petiverana'' <small>Doubleday, [1847]</small> *''Tirumala leonora'' <small>(Butler, 1866) </small> *''Tirumala phrynichus'' <small>Fruhstorfer, 1910</small> *''Tirumala septentrionides'' <small>Stoneham, 1958</small> }} '''''Tirumala petiverana''''' est [[lepidoptera|papilio]] [[subfamilia]]e [[Danainae|Danainarum]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Nymphalidae|Nymphalidarum]], in [[Africa]] [[zona tropica|tropica]] [[endemismus|endemicus]]. [[Habitatio]] naturalis in Afromontana, [[silva|silvis]] [[terra (humus)|terrarum]] humilium et [[fluvius|fluvialium]], consistit. <ref>Steve Woodhall, ''Field Guide to Butterflies of South Africa'' (Cape Town: Struik Publishers, 2005).</ref> [[Latitudo alarum]] est 60–75 mm. Unum tantum fetum in anno procreant. Adulti in [[Zimbabua]] a [[Februarius|Februario]] ad [[Maius|Maium]] (praecipue mense [[Aprilis|Aprili]]) volare solent. [[Larva]]e ''[[Pergularia extensa]], [[Pergularia daemia]], [[Marsdenia rubicunda]],'' et [[species (taxinomia)|speciebus]] ''[[Daemia]]e'' et ''[[Hoya]]e'' [[victus|vescuntur]].<ref>[http://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/papilionoidea/nymphalidae/danainae/tirumala/index.html De genere] apud situm funet.fi.</ref> == Notae == <references /> ==Nexus externi== {{CommuniaCat|Tirumala petiverana|''Tirumalam petiveranam''}} {{wikispecies|Tirumala petiverana|''Tirumalam petiveranam''}} [[Categoria:Species insectorum ex hominibus appellatae|Petiver]] [[Categoria:Taxa Doubleday]] [[Categoria:Taxa 1847]] [[Categoria:Tirumala]] ksdnxxx0npasjdto4px833s3ftvo9b7 0 135074 3977133 3139952 2026-08-04T11:43:45Z IacobusAmor 1163 Titulus italicus 3977133 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{Taxobox | name = ''Tirumala gautama'' | status = LR/lc | status_system = IUCN2.3 | status_ref = <ref>{{IUCN2006|assessors=Lepidoptera Specialist Group|year=1996|id=21917|title=Tirumala gautama|downloaded=12 May 2006}}</ref> | image =TirumalaGautamaF 7 1a.jpg | image_width = | image_caption = ''Tirumala gautama'' [[femina (sexus)|femina]] | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Nymphalidae]] | subfamilia = [[Danainae]] | genus = ''[[Tirumala (genus)|Tirumala]]'' | species = '''''T. gautama''''' | binomial = ''Tirumala gautama'' | binomial_authority = ([[Fridericus Moore|Moore]], [[1877]]) }} '''''Tirumala gautama''''' ([[Anglice]] ''scarce blue tiger'') est [[lepidoptera|papilio]] [[subfamilia]]e [[Danainae|Danainarum]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Nymphalidae|Nymphalidarum]], in [[India]] [[endemismus|endemicus]]. [[Fasciculus:TirumalaGautamaM 7 1.jpg|thumb|left|''Tirumala gautama'' [[mas]]]]<!-- Upperside fuliginous black with semi-hyaline bluish-white streaks and spots. Forewing: a long narrow streak generally extended to spot beyond and a short curved broader upper streak in interspace 1; cell with two narrow streaks joined at base, and an irregular spot sometimes divided into three at apex, the upper of the two basal streaks generally extended to the apical spot; a curved discal series of streaks, broad and elongate in interspace 2, short, almost rectangular, in interspace 3, narrow and elongate in the interspaces to the costa; finally, an irregular, somewhat crooked subterminal row of spots and a terminal more regular series of dots. Hindwing: two streaks, joined at base in cell, with short, slender, detached streak between their apices ; interspace 1 b white ; 1 a, 1, 2 and 3 with two streaks, joined at base in each; 4 to 8 with single broad short streaks; beyond these, subterminal and terminal rows of spots. Underside similar, hyaline markings clearer. Antennae black; head and thorax black, spotted and streaked with bluish white; abdomen fuscous, ochraceous beneath. Male secondary sex-mark in form 1.<ref name="bingham">C. T. Bingham, ''[[The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma]].'' Vol. 1, Butterflies. (1905).</ref> Race ''gautamoides'' ([[Nicobar Islands]]) Smaller than ''gautama'', Moore, with comparatively narrower wings. Forewing : upper streak in cell very short and ill-defined. Hindwing: streaks in cell much broader, the lower one with a projection in form of a hook or spur. --> ==Notae== <div class="references-small"><references/></div> {{NexInt}} *[[Index Lepidopterorum Indiae]] *[[Index Lepidopterorum Indiae (Nymphalidae)]] [[Categoria:Tirumala]] [[Categoria:Lepidoptera Asiae]] [[Categoria:Lepidoptera Australiae]] [[Categoria:Lepidoptera Indiae]] [[Categoria:Species insectorum ex hominibus appellatae|Gautama]] [[Categoria:Taxa Moore]] [[Categoria:Taxa 1877]] cnggc9nxv915dlvmuid6dd9fbp6ooei 0 135075 3977135 3880027 2026-08-04T11:44:45Z IacobusAmor 1163 Titulus italicus 3977135 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{Taxobox | name = ''Tirumala limniace'' | image = Blue Tiger Tirumala limniace.jpg | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Nymphalidae]] | subfamilia = [[Danainae]] | genus = ''[[Tirumala (genus)|Tirumala]]'' | species = '''''T. limniace''''' | binomial = ''Tirumala limniace'' | binomial_authority = [[Petrus Cramer|Cramer]], [[1775]] | range_map = Tirumala limniace - Distribution.png }} [[Fasciculus:Blue Tiger (Tirumala limniace) at Narendrapur W IMG 4260.jpg|thumb|left|175px|Adultus in [[Narendrapur]] prope [[Colcata]], [[Bengalia Occidentalis]], [[India]].]] [[Fasciculus:Blue Tiger Im IMG 9450.jpg|left|thumb|175px|Adultus [[Colcata]]e, [[Bengalia Occidentalis]], [[India]].]] '''''Tirumala limniace''''' ([[Anglice]] ''blue tiger'') est [[lepidoptera|papilio]] [[subfamilia]]e [[Danainae|Danainarum]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Nymphalidae|Nymphalidarum]], in [[Asia Meridiana]] et [[Asia Meridio-Orientalis|Asia Meridio-Orientali]] [[endemismus|endemicus]]. Hi papiliones congregari solent et mores [[Migratio insectorum|migratorios]] in [[India]] meridiana monstrant. <!-- Upperside black, with bluish-white semihyaline spots and streaks. Fore wing: interspace 1 two streaks, sometimes coalescent, with a spot beyond cell: a streak from base and an outwardly indented spot at its apex; a large oval spot at base of interspace 2, another at base of interspace 3, with a smaller spot beyond it towards termen; five obliquely placed preapical streaks, and somewhat irregular subterminal and terminal series of spots, the latter the smaller. Hind wing: interspaces 1b, 1a, and 1 with streaks from base, double in the latter two, cell with a forked broad streak, the lower branch with a hook, or spur-like slender loop, at base of 4 and 5 a broad elongate streak, and at base of 6 a quadrate spot; beyond these again a number of scattered unequal subterminal and terminal spots. Underside: basal two-thirds of fore wing dusky black, the apex and hind wing olive-brown; the spots and streaks much as on the upperside, Antennae, head and thorax black, the latter two spotted and streaked with, white; abdomen dusky above, ochraceous spotted with white beneath. Male secondary sex-mark in form 1.<ref name="bingham">C. T. Bingham, ''[[The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma]].'' Vol. 1, Butterflies. (1905).</ref> --> [[Latitudo alarum]] est 98–10 mm. [[Fasciculus:DR002 Chilasa clytia disimilis UP.jpg|thumb|''[[Papilio clytia]]'' forma ''dissimilis'' ([[Papilionidae]]), imitatio ''Tirumalae limniacis'']] [[Larva]]e [[planta|plantis]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Asclepiadaceae|Asclepiadacearum]] [[victus|vescuntur]], quarum hi hostes perscripti sunt<ref>C. T. Bingham, ''[[The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma]].'' Vol. 1, Butterflies. (1905).</ref>: * ''[[Asclepias]]'' * ''[[Calotropis]]'' * ''[[Crotalaria]]'' spp. * ''[[Dregea volubilis]]'' * ''[[Epibaterium]]'' spp. * ''[[Heterostemma]]'' * ''[[Heterostemma cuspidatum]]'' * ''[[Hoya viridiflora]]'' * ''[[Marsdenia]]'' * ''[[Marsdenia tenacissima]]'' * ''[[Soya]]'' <!-- ===Larva=== Yellowish white; 3rd and 12th segments, each with a pair of fleshy filaments, black and greenish white; each of the segments with four transverse black bars, the second bar on all broader than the others, bifurcated laterally, a yellow longitudinal line on each side; head, feet and claspers spotted with black.<ref name="bingham"/> The Larva is around 1.21 cms. in length and weighs around 5 mgs initially, but grows double that size and four times that weight within a period of forty eight hours. ===Pupa=== "Green with golden scattered spots and beaded dorsal crescent" ([[Frederic Moore]] quoted in Bingham) ==Habits==--> [[Fasciculus:Blue Tigers & Comon Indian Crow I IMG 9772.jpg|thumb|''Tirumalae limniaces'' cum ''[[Euploea core]]'' [[Colcata]]e, [[Bengalia Occidentalis|Bengalia Occidentali]] [[India]]e congregantur.]] <!-- This species migrates extensively during the [[Monsoons]] in southern India. The migratory populations have been observed to be nearly entirely consisting of males.<ref>Kunte, K. 2005. Species composition, sex-ratios and movement patterns in Danaine butterfly migrations in southern India. Journ. Bombay Nat. Hist. Soc. 102(3):280-286</ref> It is also known to [[mud-puddling|mud-puddle]] during migration.<ref>{{cite journal |last1=Mathew |first1=G. |last2=Binoy |first2=C.F. |year=2002 |title= Migration of butterflies (Lepidoptera: Rhopalocera) in the New Amarambalam Reserve Forest of the Nilgiri Biosphere Reserve |journal=Zoos' Print Journal |publisher= |volume=17 |issue=8 |pages=844–847 |url= http://www.zoosprint.org/ZooPrintJournal/2002/August/844-847.pdf}}</ref> --> == Pinacotheca == <gallery> Fasciculus:Tirumala limniace egg sec.jpg|[[Ovum]] Image:A caterpillar of Tirumala limniace (Cramer, 1775) – Blue Tiger found in the backside of the Wattakaka volubilis leaf WLB DSC 0257.jpg| Fasciculus:Tirumala limniace cat sec.jpg|[[Eruca]] Image:A caterpillar of Tirumala limniace (Cramer, 1775) – Blue Tiger WLB WP 20160826 12 05 55 Pro.jpg| Fasciculus:Tirumala limniace chrysalis sec.jpg|[[pupa (biologia)|Pupa]] Fasciculus:Two_blue_tigersExplored.jpg |''Tirumala limniace'' in [[Bangalore]] Fasciculus:Blue Tiger (Tirumala limniace) on Heliotropium indicum W IMG 9940.jpg|Tirumala limniace super ''[[Heliotropium indicum]]'' apud [[Lacus|Lacum]] [[Pocharam]], [[Andhra Pradesh]], [[India]]. Fasciculus:Blue Tiger (Tirumala limniace) on Heliotropium indicum W IMG 9939.jpg |Super ''[[Heliotropium indicum]]'' apud [[Lacus|Lacum]] [[Pocharam]], [[Andhra Pradesh]], [[India]]. Fasciculus:Blue Tiger (Tirumala limniace) on Heliotropium indicum W2 IMG 9940.jpg|Super ''[[Heliotropium indicum]]'' apud [[Lacus|Lacum]] [[Pocharam]], [[Andhra Pradesh]], [[India]]. Fasciculus:Blue Tiger Im IMG 7499.jpg|''Tirumala limniace'' [[Colcata]]e, [[Bengalia Occidentalis]], [[India]]. Fasciculus:Blue Tiger (Tirumala limniace) on Indian Turnsole (Heliotropium indicum) W IMG 1120.jpg|Tirumala limniace super ''[[Heliotropium indicum]]'' in [[Narsapur, Medak districtus]], [[India]]. Fasciculus:Blue Tiger (Tirumala limniace) Male I IMG 0481.jpg|[[Mas]] [[Colcata]]e, [[Bengalia Occidentalis]], [[India]]. Fasciculus:Blue Tiger I IMG 9990.jpg|''Tirumala limniace'' [[Colcata]]e, [[Bengalia Occidentalis]], [[India]]. Fasciculus:Blue Tigers I IMG 9768.jpg|In stagno ([[Anglice]] ''puddling'') [[Colcata]]e, [[Bengalia Occidentalis]], [[India]]. Fasciculus:Blue Tiger I IMG 9991.jpg|''Tirumala limniace'' [[Colcata]]e, [[Bengalia Occidnetalis]], [[India]]. Fasciculus:Blue Tiger I IMG 4156.jpg|''Tirumala limniace'' [[Colcata]]e, [[Bengalia Occidentalis]], [[India]]. Fasciculus:Blue_Tiger_(Tirumala_limniace)_in_Kolkata_W_IMG_3622.jpg|''Tirumala limniace'' [[Colcata]]e, [[Bengalia Occidentalis]], [[India]]. Fasciculus:Blue_Tiger_(Tirumala_limniace)_in_Kolkata_W_IMG_3621.jpg|''Tirumala limniace'' [[Colcata]]e, [[Bengalia Occidentalis]], [[India]]. </gallery> {{NexInt}} *[[Index Lepidopterorum Indiae]] *[[Index Lepidopterorum Indiae (Nymphalidae)]] == Notae == <references/> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Tirumala limniace|''Tirumalam limniacem''}} *[https://web.archive.org/web/20110718051906/http://butterflies.wildreach.com/Tirumala_limniace.php De specie] apud situm butterflies.wildreach.com (Sri Lanka Wild Life Information Database) [[Categoria:Fauna Asiae Meridio-Orientalis]] [[Categoria:Insecta Thailandiae]] [[Categoria:Taxa Cramer]] [[Categoria:Taxa 1775]] [[Categoria:Tirumala]] [[Categoria:Fauna Pakistaniae]] [[Categoria:Lepidoptera Indiae]] mf1utbhzpzxxq09mfzenr3dc0imtvzv 0 135079 3977139 3880028 2026-08-04T11:47:02Z IacobusAmor 1163 Titulus italicus 3977139 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{Taxobox | name = ''Tirumala septentrionis'' | image = Tirumala septentrionis ctb.png | image_width = 240px | image_caption = Adumbratio a C. T. Bingham facta, ex ''[[The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma]]'' (1905) | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Nymphalidae]] | subfamilia = [[Danainae]] | genus = ''[[Tirumala (genus)|Tirumala]]'' | species = '''''T. septentrionis''''' | binomial = ''Tirumala septentrionis'' | binomial_authority = ([[Arthurus Gardiner Butler|Butler]], [[1874]]) }} [[Fasciculus:Dark blue tiger sec.jpg|thumb|left|175px|Adultus]] '''''Tirumala septentrionis''''' ([[Anglice]] ''dark blue tiger'') est [[lepidoptera|papilio]] [[subfamilia]]e [[Danainae|Danainarum]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Nymphalidae|Nymphalidarum]], in [[Asia Meridiana]] et [[Asia Meridio-Orientalis|Asia Meridio-Orientali]] [[endemismus|endemicus]]. ==Descriptio== Hic papilio ''[[Tirumala limniace|Tirumalae limniacis]]'' similis est.<!-- but is always sufficiently distinct to be easily recognized, even on the wing. From ''T. limniace'' it differs on the upperside in the ground-colour being darker and the semihyaline markings narrower, more distinct, and of a bluer tint, In the fore wing, in interspace 1 the two streaks are narrower, never coalescent, the upper one forming an oval detached spot; the short streaks above vein 5 are outwardly never truncate, always acute. In the hind wing the two streaks if the discoidal cell united at base are wide apart at their apices, the lower one never formed into a hook. On the underside this species is generally darker, the apex of the fore wing and the whole of the ground-colour of the hind wing not being of the conspicuous golden brown that they are in ''Tirumala limniace''.--><ref name="bingham">C. T. Bingham, ''[[The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma]].'' Vol. 1, ''Butterflies.'' (1905).</ref> [[Latitudo alarum]] est 80–115 mm. ==Distributio== [[Himalaia]] a Simla ad [[Sikhim]], in [[Assamia]]m, [[Birmania]]m, et [[Asia Meridio-Orientalis|Asiam Meridio-Orientalem]]; [[Orissa]], [[Bengalia Occidentalis]]; [[India Meridiana]], ''[[Western Ghats]],''{{dubsig}} et [[Nilgiris (mons)|Nilgiris]]; [[Taprobane]]. ==Habitus== Haec species est una ex praepollentibus speciebus (78%) per tempus migratorium in [[India Meridiana]], cum multae species migrant. [[Mas|Mares]] et [[femina (sexus)|feminae]] ut videntur numeris aequalibus migrant.<ref>K. Kunte (2005), Species composition, sex-ratios and movement patterns in Danaine butterfly migrations in southern India. ''Journ. Bombay Nat. Hist. Soc.'' 102(3):280-286.</ref> ==Vita== <gallery> Fasciculus:Dark blue tiger egg sec.jpg|[[Ovum]] Fasciculus:Dark blue tiger cat sec.jpg|[[Eruca]] Fasciculus:Dark blue tiger pupa sec.jpg|[[pupa (biologia)|Pupa]] Fasciculus:VB 057 Dark Blue Tiger.jpg|Adultus </gallery> [[Eruca]] erucae ''T. limniace'' similis est.<ref>Vide ''Jour. Bomb. N. H. Soc.'' 10 (1896), p. 240.</ref> Ea secundum MacKinnon et de Niceville ''[[Vallaris dichotoma|Vallare dichotoma]]'' [[victus|vescitur]].<ref>''Jour. Bomb. N. H. Soc.'' 11 (1807), p. 212). <!--<ref name="bingham"/>--></ref> Alii hostes sunt ''[[Cosmostigma racemosa]],''<ref>P. V. Nair (2005), ''Cosmostigma racemosa'', a new host plant record of the Dark Blue Tiger Butterfly ''Tirumala septentrionis'' from Kerala. ''Journal of the Bombay Natural History Society'' 102(3):354.</ref> ''[[Heterostemma brownii]]'' et species generis ''[[Cocculus|Cocculi]].''<ref>Gaden S. Robinson, Phillip R. Ackery, Ian J. Kitching, George W. Beccaloni, et Luis M. Hernández, [http://www.nhm.ac.uk/research-curation/projects/hostplants De hostibus] apud situm nhm.ac.uk (HOSTS - a Database of the World's Lepidopteran Hostplants).</ref> ==Pinacotheca== <gallery> Fasciculus:Dark Blue Tiger (Tirumala septentrionis) on Crotalaria retusa (Rattleweed) in Talakona forest, AP W IMG 8166.jpg|Super ''[[Crotalaria retusa|Crotalariam retusam]]'' in [[silva]] [[Talakona]], in [[Chittoor Districtus|Chittoor Districtu]] [[Andhra Pradesh]], [[India]]. Fasciculus:Dark Blue Tiger (Tirumala septentrionis) on Crotalaria retusa (Rattleweed) in Talakona forest, AP W IMG 8163.jpg|Super ''[[Crotalaria retusa|Crotalariam retusam]]'' in [[silva]] [[Talakona]], in [[Chittoor Districtus|Chittoor Districtu]] [[Andhra Pradesh]], [[India]]. Fasciculus:Dark Blue Tiger (Tirumala septentrionis) in Talakona forest, AP W IMG 8447.jpg|Super ''[[Crotalaria retusa|Crotalariam retusam]]'' in [[silva]] [[Talakona]], in [[Chittoor Districtus|Chittoor Districtu]] [[Andhra Pradesh]], [[India]]. Fasciculus:Blue & Dark Blue Tigers on a Crotalaria retusa (Rattleweed) in Talakona forest, AP W IMG 8695.jpg|''[[Tirumala limniace]]'' et ''Tirumala septentrionis'' super ''[[Crotalaria retusa|Crotalarium retusam]]'' in [[silva]] [[Talakona]], in [[Chittoor Districtus|Chittoor Districtu]] [[Andhra Pradesh]], [[India]]. Fasciculus:Blue & Dark Blue Tigers on a Crotalaria retusa (Rattleweed) in Talakona forest, AP W IMG 8691.jpg|''[[Tirumala limniace]]'' et ''Tirumala septentrionis'' super ''[[Crotalaria retusa|Crotalarium retusam]]'' in [[silva]] [[Talakona]], in [[Chittoor Districtus|Chittoor Districtu]] [[Andhra Pradesh]], [[India]]. </gallery> ==Notae== <references/> ==Nexus externus== *[https://web.archive.org/web/20110718052213/http://butterflies.wildreach.com/Tirumala_septentrionis.php De specie] apud situm butterflies.wildreach.com (Sri Lanka Wild Life Information Database) {{NexInt}} *[[Index Lepidopterorum Indiae]] *[[Index Lepidopterorum Indiae (Nymphalidae)]] [[Categoria:Fauna Asiae Meridio-Orientalis]] [[Categoria:Insecta Thailandiae]] [[Categoria:Lepidoptera Indiae]] [[Categoria:Taxa Butler]] [[Categoria:Taxa 1874]] [[Categoria:Tirumala|!]] 9nqox1rdm5di254l4m2bu4tcr5iwika 3977141 3977139 2026-08-04T11:48:12Z IacobusAmor 1163 Typo 3977141 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{Taxobox | name = ''Tirumala septentrionis'' | image = Tirumala septentrionis ctb.png | image_width = 240px | image_caption = Adumbratio a C. T. Bingham facta, ex ''[[The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma]]'' (1905) | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Nymphalidae]] | subfamilia = [[Danainae]] | genus = ''[[Tirumala (genus)|Tirumala]]'' | species = '''''T. septentrionis''''' | binomial = ''Tirumala septentrionis'' | binomial_authority = ([[Arthurus Gardiner Butler|Butler]], [[1874]]) }} [[Fasciculus:Dark blue tiger sec.jpg|thumb|left|175px|Adultus]] '''''Tirumala septentrionis''''' ([[Anglice]] ''dark blue tiger'') est [[lepidoptera|papilio]] [[subfamilia]]e [[Danainae|Danainarum]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Nymphalidae|Nymphalidarum]], in [[Asia Meridiana]] et [[Asia Meridio-Orientalis|Asia Meridio-Orientali]] [[endemismus|endemicus]]. ==Descriptio== Hic papilio ''[[Tirumala limniace|Tirumalae limniacis]]'' similis est.<!-- but is always sufficiently distinct to be easily recognized, even on the wing. From ''T. limniace'' it differs on the upperside in the ground-colour being darker and the semihyaline markings narrower, more distinct, and of a bluer tint, In the fore wing, in interspace 1 the two streaks are narrower, never coalescent, the upper one forming an oval detached spot; the short streaks above vein 5 are outwardly never truncate, always acute. In the hind wing the two streaks if the discoidal cell united at base are wide apart at their apices, the lower one never formed into a hook. On the underside this species is generally darker, the apex of the fore wing and the whole of the ground-colour of the hind wing not being of the conspicuous golden brown that they are in ''Tirumala limniace''.--><ref name="bingham">C. T. Bingham, ''[[The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma]].'' Vol. 1, ''Butterflies.'' (1905).</ref> [[Latitudo alarum]] est 80–115 mm. ==Distributio== [[Himalaia]] a Simla ad [[Sikhim]], in [[Assamia]]m, [[Birmania]]m, et [[Asia Meridio-Orientalis|Asiam Meridio-Orientalem]]; [[Orissa]], [[Bengalia Occidentalis]]; [[India Meridiana]], ''[[Western Ghats]],''{{dubsig}} et [[Nilgiris (mons)|Nilgiris]]; [[Taprobane]]. ==Habitus== Haec species est una ex praepollentibus speciebus (78%) per tempus migratorium in [[India Meridiana]], cum multae species migrant. [[Mas|Mares]] et [[femina (sexus)|feminae]] ut videntur numeris aequalibus migrant.<ref>K. Kunte (2005), Species composition, sex-ratios and movement patterns in Danaine butterfly migrations in southern India. ''Journ. Bombay Nat. Hist. Soc.'' 102(3):280-286.</ref> ==Vita== <gallery> Fasciculus:Dark blue tiger egg sec.jpg|[[Ovum]] Fasciculus:Dark blue tiger cat sec.jpg|[[Eruca]] Fasciculus:Dark blue tiger pupa sec.jpg|[[pupa (biologia)|Pupa]] Fasciculus:VB 057 Dark Blue Tiger.jpg|Adultus </gallery> [[Eruca]] erucae ''T. limniace'' similis est.<ref>Vide ''Jour. Bomb. N. H. Soc.'' 10 (1896), p. 240.</ref> Ea secundum MacKinnon et de Niceville ''[[Vallaris dichotoma|Vallare dichotoma]]'' [[victus|vescitur]].<ref>''Jour. Bomb. N. H. Soc.'' 11 (1807), p. 212). <!--<ref name="bingham"/>--></ref> Alii hostes sunt ''[[Cosmostigma racemosa]],''<ref>P. V. Nair (2005), ''Cosmostigma racemosa'', a new host plant record of the Dark Blue Tiger Butterfly ''Tirumala septentrionis'' from Kerala. ''Journal of the Bombay Natural History Society'' 102(3):354.</ref> ''[[Heterostemma brownii]]'' et species generis ''[[Cocculus|Cocculi]].''<ref>Gaden S. Robinson, Phillip R. Ackery, Ian J. Kitching, George W. Beccaloni, et Luis M. Hernández, [http://www.nhm.ac.uk/research-curation/projects/hostplants De hostibus] apud situm nhm.ac.uk (HOSTS - a Database of the World's Lepidopteran Hostplants).</ref> ==Pinacotheca== <gallery> Fasciculus:Dark Blue Tiger (Tirumala septentrionis) on Crotalaria retusa (Rattleweed) in Talakona forest, AP W IMG 8166.jpg|Super ''[[Crotalaria retusa|Crotalariam retusam]]'' in [[silva]] [[Talakona]], in [[Chittoor Districtus|Chittoor Districtu]] [[Andhra Pradesh]], [[India]]. Fasciculus:Dark Blue Tiger (Tirumala septentrionis) on Crotalaria retusa (Rattleweed) in Talakona forest, AP W IMG 8163.jpg|Super ''[[Crotalaria retusa|Crotalariam retusam]]'' in [[silva]] [[Talakona]], in [[Chittoor Districtus|Chittoor Districtu]] [[Andhra Pradesh]], [[India]]. Fasciculus:Dark Blue Tiger (Tirumala septentrionis) in Talakona forest, AP W IMG 8447.jpg|Super ''[[Crotalaria retusa|Crotalariam retusam]]'' in [[silva]] [[Talakona]], in [[Chittoor Districtus|Chittoor Districtu]] [[Andhra Pradesh]], [[India]]. Fasciculus:Blue & Dark Blue Tigers on a Crotalaria retusa (Rattleweed) in Talakona forest, AP W IMG 8695.jpg|''[[Tirumala limniace]]'' et ''Tirumala septentrionis'' super ''[[Crotalaria retusa|Crotalarium retusam]]'' in [[silva]] [[Talakona]], in [[Chittoor Districtus|Chittoor Districtu]] [[Andhra Pradesh]], [[India]]. Fasciculus:Blue & Dark Blue Tigers on a Crotalaria retusa (Rattleweed) in Talakona forest, AP W IMG 8691.jpg|''[[Tirumala limniace]]'' et ''Tirumala septentrionis'' super ''[[Crotalaria retusa|Crotalarium retusam]]'' in [[silva]] [[Talakona]], in [[Chittoor Districtus|Chittoor Districtu]] [[Andhra Pradesh]], [[India]]. </gallery> ==Notae== <references/> ==Nexus externus== *[https://web.archive.org/web/20110718052213/http://butterflies.wildreach.com/Tirumala_septentrionis.php De specie] apud situm butterflies.wildreach.com (Sri Lanka Wild Life Information Database) {{NexInt}} *[[Index Lepidopterorum Indiae]] *[[Index Lepidopterorum Indiae (Nymphalidae)]] [[Categoria:Fauna Asiae Meridio-Orientalis]] [[Categoria:Insecta Thailandiae]] [[Categoria:Lepidoptera Indiae]] [[Categoria:Taxa Butler]] [[Categoria:Taxa 1874]] [[Categoria:Tirumala]] bjk9ar27wv4s23n29kkvkbmvho41hot 0 136487 3976932 3917469 2026-08-03T22:02:48Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976932 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{Taxobox | name = ''Vietomartyria expeditionis'' | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Micropterigidae]] | genus = ''[[Vietomartyria]]'' | species = '''''V. expeditionis''''' | binomial = ''Vietomartyria expeditionis'' | binomial_authority = (Mey, 1997) | synonyms = *''Paramartyria expeditionis'' <small>Mey, [[1997]]</small> }} '''''Vietomartyria expeditionis''''' est parvus primitivusque [[lepidoptera|papilio]] [[metallum|metallicus]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Micropterigidae|Micropterigidarum]],<ref>[https://web.archive.org/web/20110204164823/http://www.biolib.cz/en/taxon/id17286/ De genere] apud situm biolib.cz.</ref> a Mey anno [[1997]] descriptum, et in [[mons|montanis]] [[Vietnamia]]e septentrionalis regionibus [[endemismus|endemicus]].<ref>[http://ci.nii.ac.jp/els/110007630909.pdf?id=ART0009450396&type=pdf&lang=en&host=cinii&order_no=&ppv_type=0&lang_sw=&no=1292421936&cp= "Establishment of a new genus Vietomartyria (Lepidoptera, Micropterigidae) for Paramartyria expeditionis Mey,"] apud situm ci.nii./ac.jp.</ref> [[Latitudo alarum]] est 3.8 mm. ==Notae== <references/> {{insecta-stipula}} [[Categoria:Micropterigidae]] [[Categoria:Species animalium]] [[Categoria:Taxa Mey]] [[Categoria:Taxa 1997]] odadxs1rb6liud3krnutse4dbtvgve5 0 136488 3976933 3917470 2026-08-03T22:02:49Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976933 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{Taxobox | name = ''Vietomartyria nankunshana'' | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Micropterigidae]] | genus = ''[[Vietomartyria]]'' | species = '''''V. nankunshana''''' | binomial = ''Vietomartyria nankunshana'' | binomial_authority = Hashimoto & Hirowatari, [[2009]] }} '''''Vietomartyria nankunshana''''' est parvus primitivusque [[lepidoptera|papilio]] [[metallum|metallicus]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Micropterigidae|Micropterigidarum]],<ref>[https://web.archive.org/web/20110204164823/http://www.biolib.cz/en/taxon/id17286/ De genere] apud situm biolib.cz.</ref> ab Hashimoto et Hirowatari anno [[2009]] descriptum, et in Nankunshan in [[provincia]] [[Quantunia]] in [[Sinae (regio)|Sinis]] australibus [[endemismus|endemicus]].<ref>[http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1479-8298.2009.00305.x/abstract?systemMessage=There+will+be+a+release+of+Wiley+Online+Library+scheduled+for+Sunday+19th+December+2010.+Access+to+the+website+will+be+disrupted+as+follows%3A+New+York+0500+EST+to+0700+EST%3B+London+1000+GMT+to+1200+GMT%3B+Singapore+1800+SGT+to+2000+SGT "Descriptions of two new species of Vietomartyria Hashimoto & Mey (Lepidoptera, Micropterigidae) from South China, with reference to autapomorphies of the genus,"] apud situm onlinelibrary.wiley.com.</ref> ==Notae== <references/> {{insecta-stipula}} [[Categoria:Micropterigidae]] [[Categoria:Species animalium]] [[Categoria:Taxa Hashimoto]] [[Categoria:Taxa Hirowatari]] [[Categoria:Taxa 2009]] ixng3hy5a3xdr43egb3epnyhyp6yp4j 0 136489 3976934 3916996 2026-08-03T22:02:50Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976934 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{Taxobox | name = ''Vietomartyria nanlingana'' | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Micropterigidae]] | genus = ''[[Vietomartyria]]'' | species = '''''V. nanlingana''''' | binomial = ''Vietomartyria nanlingana'' | binomial_authority = Jinbo & Hirowatari, [[2009]] }} '''''Vietomartyria nanlingana''''' est parvus primitivusque [[lepidoptera|papilio]] [[metallum|metallicus]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Micropterigidae|Micropterigidarum]],<ref>[https://web.archive.org/web/20110204164823/http://www.biolib.cz/en/taxon/id17286/ De genere] apud situm biolib.cz.</ref> ab Hashimoto et Hirowatari anno [[2009]] descriptum, et in Nanling, [[Quantunia]], in [[Sinae (regio)|Sinis]] australibus, [[endemismus|endemicus]].<ref>[http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1479-8298.2009.00305.x/abstract?systemMessage=There+will+be+a+release+of+Wiley+Online+Library+scheduled+for+Sunday+19th+December+2010.+Access+to+the+website+will+be+disrupted+as+follows%3A+New+York+0500+EST+to+0700+EST%3B+London+1000+GMT+to+1200+GMT%3B+Singapore+1800+SGT+to+2000+SGT "Descriptions of two new species of Vietomartyria Hashimoto & Mey (Lepidoptera, Micropterigidae) from South China, with reference to autapomorphies of the genus,"] apud situm onlinelibrary.wiley.com.</ref> ==Notae== <references/> {{insecta-stipula}} [[Categoria:Micropterigidae]] [[Categoria:Species animalium]] [[Categoria:Taxa Jinbo]] [[Categoria:Taxa Hirowatari]] [[Categoria:Taxa 2009]] kkegzizl156o8aa2sl7srw8v3lyyihz 0 137541 3976893 3429861 2026-08-03T17:57:36Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976893 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Thiery.jpg|thumb|200 px|Despectus in Tierium]] '''Tierium'''<ref>''DIZIONARIO GEOGRAFICO'' - Di GOFFREDO CASALIS, Voll. V.V., Torino 1833-1854</ref> {{victio|Tierium|ii|n}} ([[Francogallice]] ''Thiéry'') est commune 101 incolarum (anno [[2008]]) praefecturae [[Alpes Maritimae (praefectura Franciae)|Alpium Maritimarum]] in [[Francia]]e austro-orientalis regione [[Provincia et Alpis]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Alpium Maritimarum]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Thiéry|Tierium}} * [https://web.archive.org/web/20201213025016/http://www.thiery.fr/ Tierii pagina interretialis] * {{INSEE commune|06139|de=Tierio}} == Notae == <references /> {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia Praefecturae Alpium Maritimarum]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Alpium maritimarum]] ltz1e80tq2nib4v9u14at7oflzo0bky 0 139328 3976915 3506471 2026-08-03T20:29:40Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976915 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Usonia''' ([[Lingua Italiana|Italiane]] ''Osogna'') est [[Helvetia]]e pagi [[Ticinum (pagus)|Ticini]] vicus 1040 incolarum (anno [[2009]]) et districtus [[Riviera (districtus)|Rivierae]] caput. == Nexus externi == * [http://www.osogna.ch/i/ Pagina officialis]{{Nexus deficit|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{LHH|2253}} {{Commonscat}} == Notae == <references /> {{geo-stipula}} [[Categoria:Municipia Helvetiae]] sgbptkurhnw91ituhxkuft5kasvifig 0 155227 3976900 3708456 2026-08-03T18:26:40Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976900 wikitext text/x-wiki {{capsa hominis Vicidata}} '''Torsten Albig''' (natus [[25 Maii]] [[1963]] [[Brema]]e) vir publicus [[Germania|Germanicus]] et sodalis factionis [[SPD]] est. == Iuventus et munus == Albig anno [[1982]] scholam finivit et testimonium maturitatis accepit. Deinde [[Bilivelda]]e primo historiae atque rebus socialibus studebat, sed ab anno [[1984]] iurisprudentiae studebat. Ab anno in administratione vectigalium [[Slesvicum et Holsatia|Slesvici et Holsatiae]] atque legatione huius terrae [[Berolinum|Berolini]] operam dedit. Annis [[1998]] - [[2001]] curator cum diurnariis [[Administer Foederalis Aerarii Publici|Administri Foederalis Aerarii Publici]] [[Ioannes Eichel|Ioannis Eichel]] erat. Annis 2001 et [[2002]] eodem munere apud domum argentariam fungebatur. Deinde [[Kielia]]e consiliarius urbis et administrator aerarii factus est. Annis [[2006]] - [[2009]] curator cum diurnariis [[Petrus Steinbrück|Petri Steinbrück]] administri foederalis aerarii publici fuit. == Cursus honorum == Albig ab anno [[1982]] sodalis [[SPD]] est. A die [[17 Iunii]] [[2009]] magister civium superior [[Kielia]]e est. Anno [[2012]] candidatus factionis suae praesidis ministrorum Slesvici et Holsatiae erat et electione die [[6 Maii]] habita una cum factionibus [[Foedus 90/Virides|Viridum]] et [[SSW]] foedus regnandi signare cupit<ref>[https://web.archive.org/web/20160308181826/http://www.stuttgarter-nachrichten.de/inhalt.schleswig-holstein-torsten-albig-wird-wohl-neuer-ministerpraesident.49b1d4a7-53ad-43bd-86c9-fb4f7a849707.html Stuttgarter Nachrichten die 7 Maii 2012]</ref>. Die [[29 Maii]] magister civium Kiliae se recessit<ref>[https://web.archive.org/web/20120601132950/http://www.kn-online.de/Lokales/Kiel/Letzter-Tag-im-Traumjob Kieler Nachrichten die 29 Maii 2012]</ref> et die [[12 Iunii]] praeses ministrorum Slesvici et Holsatiae electus est<ref>[http://www.faz.net/aktuell/politik/inland/torsten-albig-im-dreisprung-zum-ministerpraesidenten-11782760.html FAZ,net die 12 Iunii 2012]</ref>. Suffragium [[7 Maii]] [[2017]] perdidit neque certum erat, an praeses ministrorum maneat<ref>[http://www.zeit.de/politik/deutschland/2017-05/torsten-albig-spd-schleswig-holstein-uneinsichtigkeit zeit.de die 9 Maii 2017]</ref>. Tum die [[27 Iunii]] 2017 [[Daniel Günther]] ([[CDU]]) eius successor electus est. Foedus regnandi nunc est factionum [[CDU]], [[FDP]] et [[Foedus 90/Virides|Viridum]]<ref>[https://www.ndr.de/nachrichten/schleswig-holstein/Daniel-Guenther-zum-Ministerpraesidenten-gewaehlt,guenther394.html ndr.de die 27 Iunii 2017]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Nexus externi == {{commonscat}} * [http://www.torsten-albig.de/Pagina personalis (lingua Theodisca)]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Notae == <div class="references-small"><references /></div> {{Praesides Ministrorum Slesvici et Holsatiae}} {{Lifetime|1963||Albig, Torsten}} [[Categoria:Alumni Universitatis Biliveldensis]] [[Categoria:Magistri civium superiores Kieliae]] [[Categoria:Praesides ministrorum Slesvici et Holsatiae]] auht5k5wkuozorq0e8uh7dkbwdsbnsa 0 155941 3977022 3855093 2026-08-04T06:08:46Z InsideNormality 212975 3977022 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-3}} {{Pro pagina discretiva vide|Pugil (discretiva)}} [[Fasciculus:Ouch-boxing-footwork.jpg|thumb|Pugilatio tironum.]] [[Fasciculus:Bellows George Dempsey and Firpo 1924.jpg|thumb|''[[Ludovicus Angelus Firpo]] [[oannes Dempsey|Ioannem Dempsey]] extra quadratum mittit.'' [[Pictura olearia]] a [[Georgius Bellows|Georgio Bellows]] picta.]] '''Pugilatio''' est [[ars martialis]] qua [[pugil]]es [[caestus|caestibus]] [[colaphus|colaphisque]] inter se contendebant cum arbitro in [[quadratum|quadrato]] pugilationis. Genera sunt [[tiro]]num [[ars|artisque]] peritorum. Pugilatio tironum est pars [[Olympia (certamina)|ludorum Olympicorum]]. Certamina saepe in duodecim fere vicibus<!--Anglice:rounds--> et intervallis ternis minutis consistunt, referendario{{dubsig}} vel iudice praesidente. Certamen sisti potest ab arbitro vel referendario si adversarium est debilitatus aut aliquis regula est rupta aut iacta gausapina est ab curatore pugilis. Regulae conditae sunt ab Ioanne Chambers, auctoritatus{{dubsig}} ab [[Ioannes Douglas (marchio Queensberry)|Ioanne Douglas marchione Queensberriano]] anno [[1867]] vulgatae. Certamina professionalia a societatibus {{Creanda|en|World Boxing Federation|Foederatio Pugilationis Mundi|Foederatione Pugilationis Mundi}} et {{Creanda|en|World Boxing Association|Societas Pugilationis Mundi|Societate Pugilationis Mundi}} administrantur. == Bibliographia == * "Accidents Take Lives of Young Alumni." [[2005]]. ''Illinois Alumni'' 18, no. 1 (Iulius-Augustus): 47. * Anasi, Robert. [[2003]]. ''The Gloves: A Boxing Chronicle.'' North Point Press. ISBN 0-86547-652-7. * Andre, Sam, et Nat Fleischer. [[1988]]. ''A Pictorial History of Boxing.'' Hamlyn. ISBN 0-600-50288-0. * Baker, Mark Allen. [[2010]]. ''Title Town, USA: Boxing in Upstate New York.'' ISBN 978-1-59629-769-2. * Fleischer, Nat, Sam Andre, Nigel Collins, et Dan Rafael. [[2002]]. ''An Illustrated History of Boxing.'' Citadel Press. ISBN 0-8065-2201-1. * Fox, James A. [[2001]]. ''Boxing.'' Stewart, Tabori, and Chang. ISBN 1-58479-133-0. * Gunn M, Ormerod D. [[1995]]. "The Legality of Boxing." ''Legal Studies'' 15: 181. * Halbert, Christy. [[2003]]. ''The Ultimate Boxer: Understanding the Sport and Skills of Boxing.'' Impact Seminars. ISBN 0-9630968-5-0. * Hatmaker, Mark. [[2004]]. ''Boxing Mastery: Advanced Technique, Tactics, and Strategies from the Sweet Science.'' Tracks Publishing. ISBN 1-884654-21-5. * McIlvanney, Hugh. [[2001]]. ''The Hardest Game: McIlvanney on Boxing.'' McGraw-Hill. ISBN 0-658-02154-0. * Myler, Patrick. [[1997]]. ''A Century of Boxing Greats: Inside the Ring with the Hundred Best Boxers.'' Robson Books (BR) / Parkwest Publications (CFA). ISBN 1-86105-258-8. * Price, Edmund. [[1867]]. ''The Science of Self Defence: A Treatise on Sparring and Wrestling.'' [https://archive.org/stream/scienceofselfdef00pric#page/n5/mode/2up Textus apud Internet Archive.] * Ross, Ronald J., Monroe Cole, Jay S. Thompson, et Kyung H. Kim. [[1983]]. "Boxers: Computed Axial Tomography, Electroencephalography and Neurological Evaluation." ''Journal of the American Medical Association'' 249, no. 2 (14 Ianuarii): 211–213. * Schulberg, Budd. [[2007]]. ''Ringside: A Treasury of Boxing Reportage.'' Ivan R. Dee. ISBN 1-56663-749-X. * Silverman, Jeff. [[2004]]. ''The Greatest Boxing Stories Ever Told: Thirty-Six Incredible Tales from the Ring.'' The Lyons Press. ISBN 1-59228-479-5. * Snowdon, David. [[2013]]. ''Writing the Prizefight: Pierce Egan's Boxiana World.'' Peter Lang. * U.S. Amateur Boxing Inc. [[1994]]. ''Coaching Olympic Style Boxing.'' Cooper Publishing Group. ISBN 1-884-12525-5. {{NexInt}} * [[Mahometus Ali]] * [[Henricus Armstrong]] * ''[[Kick-boxing]]'' * [[Iosephus Ludovicus]] * [[Pugilatio (Graeci antiqui)]] * [[Pugilatus thailandicus]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Boxing|pugilationem}} {{Vicifons|Boxing|pugilationem}} {{Wikiquote|Boxing|pugilationem}} * https://archive.now/wBRPJ Rocky Marciano/Index Pugilatuum * BBC News. [https://web.archive.org/web/20080513214108/https://www.bbc.co.uk/london/history/boxing/ "History of London Boxing."]. * Scully, John. [https://web.archive.org/web/20100801103215/http://www.saddoboxing.com/learn.html ''Learn to Box with the Iceman.''] * [http://ejmas.com/jcs/jcsart_svinth_a_0700.htm "Death Under the Spotlight: The Manuel Velazquez Boxing Fatality Collection."] * [http://www.britannica.com/sports/boxing De pugilatione.] ''[[Encyclopaedia Britannica]].'' * [https://www.britannica.com/sports/boxing/Weight-divisions "Weight classification."]. ''Encyclopaedia Britannica.'' [[Categoria:Artes martiales]] [[Categoria:Ludi athletici]] {{Myrias|Anthropologia}} kxrxdhoy03mvc98r8wtjkljiucy30j8 3977039 3977022 2026-08-04T06:17:33Z InsideNormality 212975 3977039 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-3}} {{Pro pagina discretiva vide|Pugil (discretiva)}} [[Fasciculus:Ouch-boxing-footwork.jpg|thumb|Pugilatio tironum.]] [[Fasciculus:Bellows George Dempsey and Firpo 1924.jpg|thumb|''[[Ludovicus Angelus Firpo]] [[oannes Dempsey|Ioannem Dempsey]] extra quadratum mittit.'' [[Pictura olearia]] a [[Georgius Bellows|Georgio Bellows]] picta.]] '''Pugilatio''' est [[ars martialis]] qua [[pugil]]es [[caestus|caestibus]] [[colaphus|colaphisque]] inter se contendebant cum arbitro in [[quadratum|quadrato]] pugilationis. Genera sunt [[tiro]]num [[ars|artisque]] peritorum. Pugilatio tironum est pars [[Olympia (certamina)|ludorum Olympicorum]]. Certamina saepe in duodecim fere vicibus<!--Anglice:rounds--> et intervallis ternis minutis consistunt, referendario{{dubsig}} vel iudice praesidente. Certamen sisti potest ab arbitro vel referendario si adversarium est debilitatus aut aliquis regula est rupta aut iacta gausapina est ab curatore pugilis. Regulae conditae sunt ab Ioanne Chambers, auctoritatus{{dubsig}} ab [[Ioannes Douglas (marchio Queensberry)|Ioanne Douglas marchione Queensberriano]] anno [[1867]] vulgatae. Certamina professionalia a societatibus {{Creanda|en|World Boxing Federation|Foederatio Pugilationis Mundi|Foederatione Pugilationis Mundi}} et {{Creanda|en|World Boxing Association|Societas Pugilationis Mundi|Societate Pugilationis Mundi}} administrantur. == Bibliographia == * "Accidents Take Lives of Young Alumni." [[2005]]. ''Illinois Alumni'' 18, no. 1 (Iulius-Augustus): 47. * Anasi, Robert. [[2003]]. ''The Gloves: A Boxing Chronicle.'' North Point Press. ISBN 0-86547-652-7. * Andre, Sam, et Nat Fleischer. [[1988]]. ''A Pictorial History of Boxing.'' Hamlyn. ISBN 0-600-50288-0. * Baker, Mark Allen. [[2010]]. ''Title Town, USA: Boxing in Upstate New York.'' ISBN 978-1-59629-769-2. * Fleischer, Nat, Sam Andre, Nigel Collins, et Dan Rafael. [[2002]]. ''An Illustrated History of Boxing.'' Citadel Press. ISBN 0-8065-2201-1. * Fox, James A. [[2001]]. ''Boxing.'' Stewart, Tabori, and Chang. ISBN 1-58479-133-0. * Gunn M, Ormerod D. [[1995]]. "The Legality of Boxing." ''Legal Studies'' 15: 181. * Halbert, Christy. [[2003]]. ''The Ultimate Boxer: Understanding the Sport and Skills of Boxing.'' Impact Seminars. ISBN 0-9630968-5-0. * Hatmaker, Mark. [[2004]]. ''Boxing Mastery: Advanced Technique, Tactics, and Strategies from the Sweet Science.'' Tracks Publishing. ISBN 1-884654-21-5. * McIlvanney, Hugh. [[2001]]. ''The Hardest Game: McIlvanney on Boxing.'' McGraw-Hill. ISBN 0-658-02154-0. * Myler, Patrick. [[1997]]. ''A Century of Boxing Greats: Inside the Ring with the Hundred Best Boxers.'' Robson Books (BR) / Parkwest Publications (CFA). ISBN 1-86105-258-8. * Price, Edmund. [[1867]]. ''The Science of Self Defence: A Treatise on Sparring and Wrestling.'' [https://archive.org/stream/scienceofselfdef00pric#page/n5/mode/2up Textus apud Internet Archive.] * Ross, Ronald J., Monroe Cole, Jay S. Thompson, et Kyung H. Kim. [[1983]]. "Boxers: Computed Axial Tomography, Electroencephalography and Neurological Evaluation." ''Journal of the American Medical Association'' 249, no. 2 (14 Ianuarii): 211–213. * Schulberg, Budd. [[2007]]. ''Ringside: A Treasury of Boxing Reportage.'' Ivan R. Dee. ISBN 1-56663-749-X. * Silverman, Jeff. [[2004]]. ''The Greatest Boxing Stories Ever Told: Thirty-Six Incredible Tales from the Ring.'' The Lyons Press. ISBN 1-59228-479-5. * Snowdon, David. [[2013]]. ''Writing the Prizefight: Pierce Egan's Boxiana World.'' Peter Lang. * U.S. Amateur Boxing Inc. [[1994]]. ''Coaching Olympic Style Boxing.'' Cooper Publishing Group. ISBN 1-884-12525-5. {{NexInt}} * [[Mahometus Ali]] * [[Henricus Armstrong]] * ''[[Kick-boxing]]'' * [[Iosephus Ludovicus]] * [[Pugilatio (Graeci antiqui)]] * [[Pugilatus thailandicus]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Boxing|pugilationem}} {{Vicifons|Boxing|pugilationem}} {{Wikiquote|Boxing|pugilationem}} * BBC News. [https://web.archive.org/web/20080513214108/https://www.bbc.co.uk/london/history/boxing/ "History of London Boxing."]. * Scully, John. [https://web.archive.org/web/20100801103215/http://www.saddoboxing.com/learn.html ''Learn to Box with the Iceman.''] * [http://ejmas.com/jcs/jcsart_svinth_a_0700.htm "Death Under the Spotlight: The Manuel Velazquez Boxing Fatality Collection."] * [http://www.britannica.com/sports/boxing De pugilatione.] ''[[Encyclopaedia Britannica]].'' * [https://www.britannica.com/sports/boxing/Weight-divisions "Weight classification."]. ''Encyclopaedia Britannica.'' [[Categoria:Artes martiales]] [[Categoria:Ludi athletici]] {{Myrias|Anthropologia}} i5l7uj9gmlszhinvaqamn98nw21h959 0 160918 3977107 3850943 2026-08-04T11:27:46Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3977107 wikitext text/x-wiki {{Videdis|Buddha (discretiva)}} [[Fasciculus:Taizokai.jpg|thumb|Icon omnium in [[Garbhakoṣadhātu]] buddharum, secundum doctrinam [[buddhismus Tibetanus|buddhicam Tibetanam]].]] '''Buddhae''' ([[Palice]] {{lang|pi|𑀩𑀼𑀥}} {{lang|pi-Latn|Budha}}, [[Sanscritice]] {{lang|sa-Latn|[[wikt:गौतम|Buddha]]}}) sunt [[sapientia|sapientes]] omnium aevorum qui ad conditionem [[nirvāṇa|nibbāna]] (hoc est [[libertas|liberatio]] e [[metempsychosis|metempsychosi]]) pervenit atque [[veritas|veritatem]] supremam [[Buddhismus|Buddhismi]], id est [[inanitas (Buddhismus)|inanitatem omnium rerum]], penitus percipit [[doctrina]]mque ad reliquos [[gens humana|humanae gentis]] servandos tradidit, qui et Palice {{lang|pi|𑀲𑀫𑁆𑀫𑀸𑀲𑀫𑁆𑀩𑀼𑀥}} {{lang|pi-Latn|sammāsambudha}} (Sanscritice {{lang|sa-Latn|samyaksaṃbuddha}}) nominantur. Conditionem buddharum Palice {{lang|pi|𑀩𑀼𑀤𑁆𑀥𑀢𑁆𑀢}} {{lang|pi-Latn|buddhatta}} (Sanscritice {{lang|sa-Latn|buddhatva}}) vocatam [[calx|calcem]] habent omnes fere, qui [[Butta]]e praecepta sequuntur. Butta ipse, qui primus erat buddharum nostro aevo exortus, se '''Tathāgata''' vocabat ([[Tibetane]] {{lang|bo|དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་}} ''dezhin sheg pa''; [[Sinice]] {{lang|zh|如來}} ''Rúlái''; [[Iaponice]] {{lang|zh|如来}} ''Nyorai''), quod nomen permulti etiam Buddhistae nostrorum temporum omnes buddhas appellare solent. == Catalogus buddharum == * [[Butta]], buddha nostri aevi qui filius regis fuerat nomine [[Palice|Palico]] Siddhattha Gotama ({{lang|pi|𑀲𑀺𑀤𑁆𑀥𑀢𑁆𑀣𑀕𑁄𑀢𑀫}}) vel [[Sanscritice|Sanscritico]] Siddhārtha Gautama, notus etiam titulo Sakyamunī ({{lang|pi|𑀲𑀓𑁆𑀬𑀫𑀼𑀦𑀻}}, Sanscritice Śākyamuni). === Buddhae praeteriti aevi === * [[Vipassī]] ({{lang|pi|𑀯𑀺𑀧𑀲𑁆𑀲𑀻}}) vel Sanscritice Vipaśyi * [[Sikhī]] ({{lang|pi|𑀲𑀺𑀔𑀻}}) vel Sanscritice Śikhi * [[Vessabhū]] ({{lang|pi|𑀯𑁂𑀲𑁆𑀲𑀪𑀽}}) vel Sanscritice Viśvabhū * [[Kakusandha]] ({{lang|pi|𑀓𑀓𑀼𑀲𑀦𑁆𑀥}}) vel Sanscritice Krakucchanda * [[Koṇāgamana]] ({{lang|pi|𑀓𑁄𑀦𑀸𑀕𑀫𑀦}}) vel Sanscritice Kanakamuni * [[Kassapa]] ({{lang|pi|𑀓𑀲𑁆𑀲𑀧}}) vel Sanscritice Kāśyapa === Buddhae [[Theravada|Theravadani]] === {{div col|3}}<!--Cur ordo fortuitus, non alphabeticus aut historicus?--> * [[Taṇhaṅkara]] * [[Medhaṅkara]] * [[Saraṇaṅkara]] * [[Dīpaṃkara]] * [[Koṇḍañña]] * [[Maṅgala]] * [[Sumana]] * [[Revata]] * [[Sobhita]] * [[Anomadassi]] * [[Paduma]] * [[Nārada]] * [[Padumuttara]] * [[Sumedha]] * [[Sujāta]] * [[Piyadassi]] * [[Atthadassi]] * [[Dhammadassī]] * [[Siddhattha]] * [[Tissa (buddha)|Tissa]] * [[Phussa]] * Septem buddhae praeteriti aevi ante noti * Gotama ([[Butta]]) * [[Metteyya]] vel Sanscritice Maitreya, buddha futurus {{div col end}} === Buddhae [[Mahayāna]]ni === * [[Akṣobhya]] ([[Sinice]] {{lang|zh|阿閦佛}} ''Āchù Fó''; [[Iaponice]] {{lang|ja|阿閦仏}} ''Ashuku Butsu'') * [[Amitābha]] (Sinice {{lang|zh|阿彌陀佛}} ''Ēmítuó Fó''; Iaponice {{lang|ja|阿弥陀仏}} ''Amida Butsu'') * [[Bhaiṣajyaguru]] (Sinice {{lang|zh|藥師如來}} ''Yàoshī Rúlái''; Iaponice {{lang|ja|薬師如来}} ''Yakushi Nyorai'') * [[Vairocana]] (Sinice {{lang|zh|大日如來}} ''Dàrì Rúlái''; Iaponice {{lang|ja|大日如来}} ''Dainichi Nyorai'') * [[Maitreya]] (Sinice {{lang|zh|彌勒}} ''Mílè''; Iaponice {{lang|ja|弥勒}} ''Miroku''), buddha futurus qui nostris temporibus [[bodhisattva]] est. === Buddhae [[Vajrayāna]]ni === Quinque buddhae principes secundum doctrinam [[buddhismus Tibetanus|buddhicam Tibetanam]] sunt: * [[Vairocana]] ([[Tibetane]] {{lang|bo|རྣམ་པར་སྣང་མཛད་}} ''rnam par snang mdzad'') * [[Amoghasiddhi]] (Tibetane {{lang|bo|དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་}} ''don yod grub pa'') * [[Amitābha]] (Tibetane {{lang|bo|འོད་དཔག་མེད་}} '''od dpag med'') * [[Ratnasambhava]] (Tibetane {{lang|bo|རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས}} ''rin chen 'byung gnas'') * [[Akṣobhya]] (Tibetane {{lang|bo|མི་བསྐྱོད་པ་}} ''mi bskyod pa'') [[Categoria:Religio Buddhistica]] ==Nexus externi== * [https://www.universalis.fr/encyclopedie/bouddhisme-histoire-le-buddha/ ''Universalis''] {{ling|Francogallice}} * [https://www.zgbk.com/ecph/words?SiteID=1&ID=79010 ''Encyclopaedia Sinica magna''] {{ling|Sinice}} * [https://web.archive.org/web/20241004191159/https://bigenc.ru/c/budda-8cc260 ''Encyclopaedia Russica magna''] {{ling|Russice}} 2nkc82jjwfahitx0ib1m0pol5ztq55e 0 161513 3977061 3866608 2026-08-04T08:14:31Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3977061 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Aerea estany de banyoles.png| left|300 px |thumb|Banyoles lacus]] '''Balneola'''<ref>[https://web.archive.org/web/20240419173042/https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=5729 Onomasticon Cataloniae - Joan Coromines - Versió digital - Institut d'Estudis Catalans (iec.cat)]</ref> ([[Catalanice]]: ''Banyoles'') est [[commune]] [[Hispania|Hispanicum]] in [[Catalaunia]]e [[Provincia Gerundensis|Provincia Gerundensi]] situm, cui anno [[2023]] 20 492 incolarum sunt.<ref>[https://www.idescat.cat/emex/?id=170157&utm_campaign=cercador&utm_medium=sugg&utm_source=Idescat&utm_term=banyoles&utm_content=emex Idescat. El municipi en xifres. Banyoles (Pla de l'Estany)]</ref> == Notae == <references /> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Banyoles|Banyoles}} * [http://www.banyoles.cat/ Communis pagina interretialis] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Catalonia]] [[Categoria:Urbes Hispaniae]] le29fdw3abm6o9bymjyh0kw36xsm9b1 0 162426 3976906 3867653 2026-08-03T19:18:43Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976906 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Tossa de Mar Torreón JMM.JPG| left|300 px |thumb|Tossa de Mar: despectus in litus e moenis]] '''Turissa'''<ref>[https://web.archive.org/web/20240419173432/https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=44262 Onomasticon Cataloniae - Joan Coromines - Versió digital - Institut d'Estudis Catalans (iec.cat)]</ref> ([[Catalanice]]: ''Tossa de Mar'') est [[commune]] [[Hispania|Hispanicum]] in [[Catalaunia]]e [[Provincia Gerundensis|Provincia Gerundensi]] situm, cui anno [[2023]] 6185 incolarum sunt.<ref>[https://www.idescat.cat/emex/?id=172023&utm_campaign=cercador&utm_medium=sugg&utm_source=Idescat&utm_term=tossa%20de%20mar&utm_content=emex Idescat. El municipi en xifres. Tossa de Mar (Selva)]</ref> == Notae == <references /> == Nexus externi == {{Communia|Tossa de Mar | Tossa de Mar }} * [http://www.tossademar.com/ Communis pagina interretialis] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Catalonia]] [[Categoria:Communia Hispaniae]] dytpyngucu6ggu76pqzhajzqg57opr5 0 162985 3976920 3827350 2026-08-03T20:42:16Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976920 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Vallclara.jpg| 300 px|thumb|Vallclara: despectus in vicum]] '''Biclara'''<ref>[https://web.archive.org/web/20250612032030/https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=45718 Onomasticon Cataloniae - Joan Coromines - Versió digital - Institut d'Estudis Catalans (iec.cat)]</ref> (Catalanice: ''Vallclara'') est [[commune]] [[Hispania|Hispanicum]] in [[Catalaunia]]e [[Provincia Tarraconensis|Provincia Tarraconensi]] situm, cui anno [[2011]] 125 incolarum sunt. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Vallclara|Vallclara}} * [https://web.archive.org/web/20080517173802/http://www.vallclara.altanet.org/ajtms/vallclara/esp/cul.html Communis pagina interretialis] {{urbs-stipula}} {{Communia Provinciae Tarraconensis}} [[Categoria:Catalonia]] [[Categoria:Communia Hispaniae]] epsmcoverb1z3p5dpewkr1h8e1puafu 0 163123 3977058 3827478 2026-08-04T07:57:26Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3977058 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}}[[Fasciculus: Escut de Badalona.svg|thumb|Urbis scutum ]] [[Fasciculus:Playa BDN.jpg| 300 px |left|thumb|Baetulo: litus]] '''Baetulo'''<ref>[https://web.archive.org/web/20240419085346/https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=5091 Onomasticon Cataloniae - Joan Coromines - Versió digital - Institut d'Estudis Catalans (iec.cat)]</ref> ([[Catalanice]]: ''Badalona'') est [[commune]] [[Hispania|Hispanicum]] in [[Catalaunia]]e [[Provincia Barcinonensis| Provincia Barcinonensi]] situm, cui anno [[2023]] 224.301 incolarum sunt.<ref>[https://www.idescat.cat/emex/?id=080155&utm_campaign=cercador&utm_medium=sugg&utm_source=Idescat&utm_term=badalona&utm_content=emex Idescat. El municipi en xifres. Badalona (Barcelonès)]</ref> == Notae == <references /> == Nexus externi == {{Communia|Badalona|Badalona}} * [https://web.archive.org/web/20120826051555/http://badalona.cat/portalWeb/ Communis pagina interretialis] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Catalonia]] [[Categoria:Urbes Hispaniae]] 3j1tc74tzndorqb8xsr43rrjmrcepf5 0 163291 3976929 3974379 2026-08-03T21:56:41Z Cyprianus Marcus 66550 3976929 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} '''Circulus Hildesiensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Hildesiensis" -Theodisce ''Landkreis Hildesheim'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Hildesiensis-e" ad [[Hildesia]]m refertur. Hac de urbe, vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Hildesheim''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Hildesheim''; [[Saxonice]] ''Landkreis Hilmessen''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], die [[1 Augusti]] [[1977]] e circulis duobus et urbe Hildesia conditus est, quae etiam caput circuli est. == Communia circuli == [[Fasciculus:Municipalities in HI.svg|300px|right|Communia in circulo Hildesiensis]] Circulus Hildesiensis 40 communia habet, quae partim ad "communia generalia" (Theodisce "Samtgemeinden") coniuncta sunt. Haec dunt: * [[Alfelda]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Alfeld''; [[Saxonice]] ''Allefelle''), urbs (19.919) * [[Algermissenum]]<ref name="Hoogeweg">Hoogeweg, H. (Ed.) (1903). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et privilegia de Algermisseno)'' (Vol. III). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Algermissen'') (7892) * [[Bokenum]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> ([[Theodisce]] ''Bockenem''; [[Saxonice]] ''Bokeln''), urbs (10.464) * [[Diekholzen]] (6656) * [[Elze]], oppidum (8868) * [[Giesen]] (9786) * [[Harsum]] (11.663) * [[Hildesia]], urbs (102.584) * [[Holle]] (7255) * [[Nordstemmen]] (12.410) * [[Salzdetfordium]]<ref name="Marcard 1805">Marcard, H. M. (1805). ''De salubritate aquarum nendorpensium et de earum usu in morbis chronicis''. [[Goettinga]]e: Dieterich; et: Macard, H. M. (1805). ''De usu salutari fontium salinorum in territorio Hildesiensi sitorum''. [[Goettinga]]e: Dieterich.</ref> ([[Theodisce]] ''Bad Salzdetfurth''), urbs (13.525) * [[Sarstedt]], oppidum (18.482) * [[Schellerten]] (8138) * [[Söhlde]] (7855) * [[Duingen (commune generale)|Duingen]] (5207, commune generale) ** [[Coppengrave]] (658) ** [[Duingen]] (2875) ** [[Hoyershausen]] (484) ** [[Marienhagen]] (791) ** [[Weenzen]] (399) * [[Freden (commune generale)|Freden]] (4772, commune generale) ** [[Everode]] (479) ** [[Freden]] (3035) ** [[Landwehr]] (515) ** [[Winzenburg]] (743) * [[Gronau (commune generale)|Gronau]] (13.737, commune generale) ** [[Banteln]] (1563) ** [[Betheln]] (1008) ** [[Brüggen]] (890) ** [[Despetal]] (1335) ** [[Eime]] (2696) ** [[Gronau]], oppidum (5117) ** [[Rheden]] (1128) * [[Lamspringe (commune generale)|Lamspringe]] (5759, commune generale) ** [[Harbarnsen]] (611) ** [[Lamspringe]] (2972) ** [[Neuhof]] (413) ** [[Sehlem]] (914) ** [[Woltershausen]] (849) * [[Sibbesse (commune generale)|Sibbesse]] (6094, commune generale) ** [[Adenstedt]] (1010) ** [[Almstedium]]<ref name="Hoogeweg II 1901">Hoogeweg, H. (Ed.) (1901). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et registra de Almstedio)'' (Vol. II). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> (915) ** [[Eberholzen]] (609) ** [[Sibbesse]] (2619) ** [[Westfeld]] (941) ==Notae== <references /> {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris|Hildesiensis]] [[Categoria:Constituta 1977]] 0kcjtnlndbkzk8s00547lshh32f1pqr 0 163680 3976923 3505336 2026-08-03T21:41:49Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Bockenem]] ad [[Bokenum]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3505336 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Bockenem''' oppidum [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Hildesiensis|Circulo Hildesiensi]] est. == Historia == Anno [[1154]] locus primo nomine ''Bokenhem'' (Lat: "Villa Fagorum") in actis descripta est. Anno [[1974]] 18 vici ad oppidum Bockenem adiuncti dunt. {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 12]] [[Categoria:Urbes hanseaticae]] 8x0uuoyaufdng9rt3bm3box2x46lqe3 3976925 3976923 2026-08-03T21:44:05Z Cyprianus Marcus 66550 3976925 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Bokenum'''<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bockenem''; [[Saxonice]] ''Bokeln'') urbs [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Hildesiensis|Circulo Hildesiensi]] est. == Historia == Anno [[1154]] locus primo nomine ''Bokenhem'' (Lat: "Villa Fagorum") in actis descriptus est. Anno [[1974]] 18 vici ad urbem Bokenum adiuncti sunt. ==Notae== <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 12]] [[Categoria:Urbes hanseaticae]] 2e3cvqxhq5yv650ncvhafacpc6z0zve 3976926 3976925 2026-08-03T21:44:37Z Cyprianus Marcus 66550 3976926 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Bokenum'''<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> ([[Theodisce]] ''Bockenem''; [[Saxonice]] ''Bokeln'') urbs [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Hildesiensis|Circulo Hildesiensi]] est. == Historia == Anno [[1154]] locus primo nomine ''Bokenhem'' (Lat: "Villa Fagorum") in actis descriptus est. Anno [[1974]] 18 vici ad urbem Bokenum adiuncti sunt. ==Notae== <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 12]] [[Categoria:Urbes hanseaticae]] 7evc5f08zfwj6hbd57p86xj0m0fsps1 0 170754 3977081 3973089 2026-08-04T10:39:36Z Cyprianus Marcus 66550 3977081 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} '''Circulus terrae Northemiensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus terrae Northemiensis" -Theodisce ''Landkreis Northeim'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Northemiensis-e" ad urbem [[Northemium]] refertur. Quo de toponymo, vide [https://web.archive.org/web/20250803053804/https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/wassenberg1/Wassenberg_florus.html ''FLORUS GERMANICUS''] , ubi dicitur "(...) Et VVolferbytum, Northemium, Steinbruggam, Nienburgum (...) Primo vere Tillius tribunos suos Northemium misit (...) Caesaeriani Northemium expugnant (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Landkreis Northeim''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Northeim''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] anno [[1885]] conditus est. Caput circuli urbs [[Northemium]] est. == Communia circuli == [[Fasciculus:Municipalities in NOM.svg|300px|right|Communia in circulo terrae Northemiensi]] Circulus terrae Northemiensis a die [[1 Ianuarii]] [[2013]], cum [[Kreiensen]] ad [[Einbeck]] urbs accessisset, 11 communia habet. Quae sunt: * [[Gandersum]], oppidum * [[Bodenfelda]]<ref name="Hodenberg 1859">Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenfelde''), oppidum * [[Dassel]], oppidum * [[Einbeck]], oppidum * [[Hardegsen]], oppidum * [[Kalefeld]] commune * [[Katlenburg-Lindau]] commune * [[Moringen]], commune * [[Nörten-Hardenberg]], commune * [[Northemium]], oppidum et caput circuli * [[Uslar]], oppidum ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{Commonscat}} {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris|Northeim]] [[Categoria:Constituta 1885]] 12e2walo8khgtpxzl3jp6o4dg16xywz 0 170894 3977073 3505414 2026-08-04T10:22:36Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Bodenfelde]] ad [[Bodenfelda]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3505414 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Bodenfelde.jpg|thumb|left|Ecclesia Bodenfeldensis a flumine [[Visurgis]] visa]] '''Bodenfelde''' commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Northeim|circuli Northeim]] est. Ad Bodenfelde etiam vici Nienover atque Wahmbeck pertinent. == Historia == Bodenfelde die [[8 Iunii]] [[833]] primo in actis [[Ludovicus (imperator)|Ludovici]] imperatoris descripta est. Anno [[1437]] urbs declarata est. Die [[1 Martii]] [[1974]] vici Nienover atque Wahmbeck ad Bodenfelde commune adiecti sunt. == Nexus externi == {{Commonscat}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 9]] m1z9t5212ng8hgq4897iql0y1abtto7 3977076 3977073 2026-08-04T10:33:38Z Cyprianus Marcus 66550 3977076 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Bodenfelde.jpg|thumb|left|Ecclesia Bodenfeldensis a flumine [[Visurgis|Visurgi]] visa.]] '''Bodenfelda'''<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> seu '''Budinifeldum'''<ref name="Udolph 1998">Udolph, J. (1998). ''Fränkische Ortsnamen in Niedersachsen? Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte''. Academia Scientiarum Gottingensis.</ref> oppidum [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus terrae Northemiensis|circuli Northemiensis]] est. Ad Bodenfeldam etiam vici [[Nigenovera]]<ref name="Sudendorf 1859"/> (Theodisce ''Nienover'') atque [[Wambeka]]<ref name="Alii">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2005). ''Die Ortsnamen des Landkreises Northeim. En J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> (Theodisce ''Wahmbeck'') pertinent. == Historia == Bodenfelda die [[8 Iunii]] [[833]] primo in actis [[Ludovicus (imperator)|Ludovici]] imperatoris descripta est. Anno [[1437]] Bodenfelda oppidum declarata est. Die [[1 Martii]] [[1974]] vici [[Nigenovera]]<ref name="Sudendorf 1859"/> (Theodisce ''Nienover'') atque [[Wambeka]]<ref name="Alii">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2005). ''Die Ortsnamen des Landkreises Northeim. En J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> (Theodisce ''Wahmbeck'') ad Bodenfeldam commune adiecti sunt. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{Commonscat}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 9]] ebnbdyuzlgyoqanvi4z1kbg0bcw3h63 3977078 3977076 2026-08-04T10:34:46Z Cyprianus Marcus 66550 /* Nexus externi */ 3977078 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Bodenfelde.jpg|thumb|left|Ecclesia Bodenfeldensis a flumine [[Visurgis|Visurgi]] visa.]] '''Bodenfelda'''<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> seu '''Budinifeldum'''<ref name="Udolph 1998">Udolph, J. (1998). ''Fränkische Ortsnamen in Niedersachsen? Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte''. Academia Scientiarum Gottingensis.</ref> oppidum [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus terrae Northemiensis|circuli Northemiensis]] est. Ad Bodenfeldam etiam vici [[Nigenovera]]<ref name="Sudendorf 1859"/> (Theodisce ''Nienover'') atque [[Wambeka]]<ref name="Alii">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2005). ''Die Ortsnamen des Landkreises Northeim. En J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> (Theodisce ''Wahmbeck'') pertinent. == Historia == Bodenfelda die [[8 Iunii]] [[833]] primo in actis [[Ludovicus (imperator)|Ludovici]] imperatoris descripta est. Anno [[1437]] Bodenfelda oppidum declarata est. Die [[1 Martii]] [[1974]] vici [[Nigenovera]]<ref name="Sudendorf 1859"/> (Theodisce ''Nienover'') atque [[Wambeka]]<ref name="Alii">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2005). ''Die Ortsnamen des Landkreises Northeim. En J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> (Theodisce ''Wahmbeck'') ad Bodenfeldam commune adiecti sunt. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{Commonscat|Bodenfeldam}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 9]] 6umw3jjwelou0y2xx72imo9ctv87xqi 3977079 3977078 2026-08-04T10:35:27Z Cyprianus Marcus 66550 3977079 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Bodenfelde.jpg|thumb|left|Ecclesia Bodenfeldensis a flumine [[Visurgis|Visurgi]] visa.]] '''Bodenfelda'''<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> seu '''Budinifeldum'''<ref name="Udolph 1998">Udolph, J. (1998). ''Fränkische Ortsnamen in Niedersachsen? Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte''. Academia Scientiarum Gottingensis.</ref> oppidum [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus terrae Northemiensis|circuli Northemiensis]] est. Ad Bodenfeldam etiam vici [[Nigenovera]]<ref name="Sudendorf 1859"/> (Theodisce ''Nienover'') atque [[Wambeka]]<ref name="Alii">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2005). ''Die Ortsnamen des Landkreises Northeim. En J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> (Theodisce ''Wahmbeck'') pertinent. == Historia == Bodenfelda die [[8 Iunii]] [[833]] primo in actis [[Ludovicus (imperator)|Ludovici]] imperatoris descripta est. Anno [[1437]] Bodenfelda oppidum declarata est. Die [[1 Martii]] [[1974]] vici [[Nigenovera]]<ref name="Sudendorf 1859"/> (Theodisce ''Nienover'') atque [[Wambeka]]<ref name="Alii">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2005). ''Die Ortsnamen des Landkreises Northeim. En J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> (Theodisce ''Wahmbeck'') ad Bodenfeldam commune adiecti sunt. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{Commonscat|Bodenfelda|Bodenfeldam}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 9]] 7ifobz6a8yaqepwqbzey0j58bhbgypn 3977080 3977079 2026-08-04T10:36:04Z Cyprianus Marcus 66550 3977080 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Bodenfelde.jpg|thumb|left|Ecclesia Bodenfeldensis a flumine [[Visurgis|Visurgi]] visa.]] '''Bodenfelda'''<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> seu '''Budinifeldum'''<ref name="Udolph 1998">Udolph, J. (1998). ''Fränkische Ortsnamen in Niedersachsen? Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte''. Academia Scientiarum Gottingensis.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenfelde'') oppidum [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus terrae Northemiensis|circuli Northemiensis]] est. Ad Bodenfeldam etiam vici [[Nigenovera]]<ref name="Sudendorf 1859"/> (Theodisce ''Nienover'') atque [[Wambeka]]<ref name="Alii">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2005). ''Die Ortsnamen des Landkreises Northeim. En J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> (Theodisce ''Wahmbeck'') pertinent. == Historia == Bodenfelda die [[8 Iunii]] [[833]] primo in actis [[Ludovicus (imperator)|Ludovici]] imperatoris descripta est. Anno [[1437]] Bodenfelda oppidum declarata est. Die [[1 Martii]] [[1974]] vici [[Nigenovera]]<ref name="Sudendorf 1859"/> (Theodisce ''Nienover'') atque [[Wambeka]]<ref name="Alii">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2005). ''Die Ortsnamen des Landkreises Northeim. En J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> (Theodisce ''Wahmbeck'') ad Bodenfeldam commune adiecti sunt. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{Commonscat|Bodenfelda|Bodenfeldam}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 9]] tiwntzumo4cntg396qz14is928xzdso 0 170915 3976973 3914422 2026-08-04T01:59:15Z Bartholomite 116968 3976973 wikitext text/x-wiki {{data Sancti | |us | |nomen = Dominicus Savio | |imago = Life of Dominic Savio (page 6 crop).jpg| |px = 200 | |explanatio = | |titulus = | |natus = [[2 Aprilis]] [[1842]]| |mortuus = [[9 Martii]] [[1857]]| |beatificatio = [[1950]] | |canonizatio = [[1954]]| |dies festae = [[9 Martii]]| |attributa = | |patronus = [[Pueri cantores]], [[Ministrantes]], [[Graviditas|Mulieres gravidae]]| }} {{res|Dominicus Savio}} ([[Italiane]] ''Domenico''; natus die [[2 Aprilis]] [[1842]] ''[[Fanum Sancti Ioanni Ripae|Fani Sancti Iohannni]]'', in municipio [[Ripa Cheriensium|Ripae Cheriensium]]; mortuus [[9 Martii]] [[1857]] ''[[Mondonium|Mondonii]]'', in municipio [[Castrum Novum Astensium|Castri Novi Astensium seu Castri Novi Sancti Ioannis Bosco]]) fuit discipulus [[Ioannes Bosco|Sancti Ioanni Bosco]], mortuus peradolescens. {{NexInt}} * [[Ripa Cheriensium]] * [[Castrum Novum Astensium]] * [[Sanctus Ioannes Bosco]] * [[Societas Sancti Francisci Salesii]] == Nexus externi == {{Fontes biographici}} {{sanctus-stipula}} {{DEFAULTSORT:Savio, Dominicus}} [[Categoria:Sancti|Dominicus Savio]] [[Categoria:Incolae Italiae]] [[Categoria:Nati 1842]] [[Categoria:Mortui 1857]] bebqj6ot5e2f9o98ws2igvqwuousk3a 0 171434 3977090 3976664 2026-08-04T11:03:46Z Cyprianus Marcus 66550 3977090 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} '''Circulus Gottingae'''<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles].</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Göttingen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Göttingen''; [[Saxonice]] '' Landkreis Chöttingen''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est. [[Caput (urbs)|Caput]] est [[Gottinga]]. == Historia == Circulus Gottingae anno [[1885]] constitutus est. Anno [[1945]] ad terram Hannoveram transiit, ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Anno 2012 disputabatur, an circulus cum finitimis [[Circulus terrae Northemiensis|Northemiensi]] et [[Circulus Osteroda ad Harthicos montes|Osteroda]] coniungendus esset. Postquam Northeim e actionibus se recessit, consilium circuli Gottingae die [[6 Martii]] [[2013]] constituit, ut cum solo circulo Osteroda circulus Gottingae coniungendus sit<ref>[http://www.landkreis-goettingen.de/pics/medien/1_1362642492/2013_03_06_EILMELDUNG_Kreistag_beschliesst_Fusion.pdf Nuntius circuli Gottingae die 6 Martii 2013 promulgata]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Die [[1 Novembris]] [[2016]] Osteroda ad Gottingam circulum adiuncta est<ref>[https://web.archive.org/web/20161101125654/http://www.ndr.de/nachrichten/niedersachsen/braunschweig_harz_goettingen/Landkreise-Osterode-und-Goettingen-fusionieren,kreisfusion160.html ndr.de die 1 Novembris 2016]</ref>. == Communia circuli == [[Fasciculus:Municipalities_in_GÖ-2016.svg|300px|right|Communia in Circulo Gottingae]] Circulus Gottingensis 39 communia habet, quae maxima parte ad "communia generalia" (Theodisce "Samtgemeinden") coniuncta sunt. Haec sunt: * [[Adelebsenum]]<ref name="Funck 1736">Funck, J. N. (1736). ''Disputatio Academica de Voluntaria Morte Judaeorum et Gentilium sub Praesidio S. R. I. Libero Baroni de Adelebsen Dedicata''. Rintelii: Typis Johannis Friderici Enax.</ref> ([[Theodisce]] ''Adelebsen'') (6449 incolae) * [[Bovenden]] (13.381) * [[Duderstadium]] (Theod. ''Duderstadt'', 21.609) * [[Friedlandia (Saxonia Inferior)|Friedlandia]] (''Friedland'', 11.395) * [[Gilicha]] (''Gleichen'', 9163) * [[Gottinga]] (''Göttingen'', 121.364) * [[Grundensis Civitas Metallica]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Grund'') (8824) * [[Hertzberga ad Harthicos montes]], urbs (13.573) * [[Aquae Lauterbergenses in Montibus Harthicis]]<ref name="Mirus 1826">Mirus, A. (1826). ''De salubritate aquarum lauterbergensium in montibus harthicis sitarum''. Typis Regiis.</ref> (Theodisce: ''Bad Lauterberg im Harz''), urbs (11.080 incolae) * [[Mundia Hannoverana]] (''Hannoversch Münden'', 24.390) * [[Osteroda ad Harthicos montes]] (''Osterode am Harz''), urbs (22.987) * [[Rosdorf]] (12.005) * [[Sathsa]] vel '''Aquae Sathsieneses''' (''Bad Sachsa''), urbs (7634) * [[Staufenberg]] (8080) * [[Walkenried]] (4666) * [[Dransfeld (commune generale)|Dransfeld]], commune generale (9158) ** [[Bühren]] (527) ** [[Dransfeld]] (4010) ** [[Jühnde]] (1062) ** [[Niemetal]] (1596) ** [[Scheden]] (1963) * [[Gieboldehausen (commune generale)|Gieboldehausen]], commune generale (13.890) ** [[Bilshusa]]<ref name="Wolf 1819">Wolf, J. (1819). ''Politische Geschichte des Eichsfeldes mit Urkunden erläutert''. Johann Georg Rosenbusch.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bilshausen'') (2348) ** [[Bodensa]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bodensee'') (767) ** [[Gieboldehausen]] (3944) ** [[Krebeck]] (1116) ** [[Obernfeld]] (972) ** [[Rhumspringe]] (1883) ** [[Rollshausen]] (901) ** [[Rüdershausen]] (868) ** [[Wollbrandshausen]] (612) ** [[Wollershausen]] (479) * [[Radolfshausen (commune generale)|Radolfshausen]], commune generale (7282) ** [[Ebergötzen]] (1790) ** [[Landolfshausen]] (1132) ** [[Seeburg]] (1601) ** [[Seulingen]] (1369) ** [[Waake]] (1390) * [[Hattorf ad Harthicos montes (commune generale)|Hattorf ad Harthicos montes]] (commune generale) (7606) ** [[Elbingerode]] (417) ** [[Hattorf ad Harthicos montes]] (4177) ** [[Hörden ad Harthicos montes]] (1078) ** [[Wulften ad Harthicos montes]] (1934) == Coniunctiones pagorum == Circulus Gottingensis coniunctiones cum aliis pagis Europae habet: * [[Stegelicium-Zelendorfium]], ab anno 1962) * [[Stroud]] ([[Glocestria]]), ab anno [[1951]] * [[Surisna]] (praefectura [[Alta Sequanae]]), ab anno [[1959]] * [[Hackney (Londinium)|Hackney]] ([[Londinium]]), ab anno [[1973]] * [[Albensis Comitatus]] ([[Hungaria]]), ab anno [[2000]] {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] == Notae == <references /> {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{DEFAULTSORT:Gottingae circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1885]] aip8880v9vmlwks89bup5bx8mqtgw6v 0 171637 3976796 3944900 2026-08-03T12:04:04Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976796 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Tzitzis_Shot.JPG|thumb|Sisith, sive fimbria ex angulo [[tallith]] maioris pendens.]] '''Sisith'''<ref>[[Translitteratio linguae Hebraicae]]. Cf. etiam [[Samuel Bochartus|Bocharti]] ''Geographia Sacra: seu Phaleg et Chanaan'' ([[1674]]), pars 1, tom. 2, cap. 6, col. 362: "Siſoen, id eſt, ציצית ''ſiſith''; cincinnum qui solus in occipitio ſupererat." Ibi autem non de fimbria agitur sed de cincinno.</ref> ''(indecl.)''<ref>Nota bene: per totam commentationem verbo '''sisith''' attribui genus femininum, cuius generis est Lingua Hebraica. Sed nescio utrum liceat Lingua Latina nomen commune indeclinabile ullius generis esse nisi neutri.</ref> sive '''zizis''' ''(indecl.)''<ref>Sic apud [[Iohannes Buxtorfius|Buxtorfium]] et [[Matthaeus Hillerus|Hillerum]], e.g. Buxtorfii ''Lexicon'' p. 1909: "ſic hæc Zizis memoriale fiunt omnium præceptorum." Alia exempla in commentationis parte [[#Fontes Latini]]</ref> ([[Hebraice]] צִיצִית ''ṣīṣīth'', appellatione Neohebraica [t͡siˈt͡sit], Aschenezica [ˈt͡sit͡sɪs], tempore [[Imperium Romanum|Romano]] fere [sˀiːˈsˀiːθ]), [[Latine]] '''fimbriae''',<ref>[[Biblia Vulgata]], Num. 15:38, Deut. 22:12. In versione [[Septuaginta]] vocabulum adhibitum est κράσπεδον, quod fortasse in usu erat etiam apud Iudaeos Aramaice loquentes, nam in ''[[Thargum Oncelos]]'' reperimus כְרוּספְדִין ''kǝrūspǝdhīn''</ref> et, [[Renascentia litterarum|Aevo Novo]] '''peniculamenta''',<ref>Vide, e.g. Buxtorfium, Cottam, etc. in [[#Fontes Latini]]</ref> sunt praetexta [[vestitus Iudaicus|vestitus]] sacri [[religio Iudaica|Iudaeorum]], fila plexa et nodata quae de angulis [[vestimentum|vestimentorum]] pendent. == De vocabulo == [[Vocabulum|Vox]] Hebraica quae est ''sisith'' videtur a ציץ ''ṣīṣ'' 'flore; petalo, lamina'<ref>Cf. Ex. 28:36, Lev. 8:9, ''[[Liber Mysteriorum]]'' 2.60—65<!--accuratius inveni quotum versum-->, ubi ציץ פסוכרופרון pro locutione Graeca quae est πέταλον ψυχροφόρον stat.</ref> deduci, quod ipsum ab efflorendi, sive latius effulgendi enitendive [[radix (linguistica)|radice]] נצץ ''nṣṣ'' deductum est. Sensus similis est voci Latinae quae est cirrus, in eo quod cum [[fimbria]]m significare potest, tum floccum: in [[Prophetia Ezechielis]] 'cincinno' vertitur.<ref>Ezec. 8:3:<br/> :<div style="text-align: right;">וַיִּשְׁלַח תַּבְנִית יָד וַיִּקָּחֵנִי בְּ'''צִיצִת''' רֹאשִׁי וַתִּשָּׂא אֹתִי רוּחַ בֵּֽין־הָאָרֶץ וּבֵין הַשָּׁמַיִם וַתָּבֵא אֹתִי יְרוּשָׁלְַמָה</div> :et emissa similitudo manus adprehendit me in '''cincinno''' capitis mei et elevavit me spiritus inter terram et caelum et adduxit in Hierusalem."</ref> In [[Thalmud]]e [[Babylonia|Babylonico]] sensus [[vocabulum|verbi]] dicitur nihil esse nisi יוצא 'exiens', et ענף 'ramus, frondes, coma'.<ref>Menaoth 41b: ציצית - אין ציצית אלא יוצא... ציצית - אין ציצית אלא ענף "Fimbria: non est 'fimbria' nisi 'exiens'. . . . Fimbria: non est 'fimbria' nisi 'coma.' Stamina, vel fila praetexta nonnumquam dicuntur "exire," sed fieri etiam potest ut lusus sit verborum, nam imperativum femininum, "exi," est צְאִי [sˀǝˈʔiː], quod satis similiter enuntiatur ac "sisith."</ref> Cum "fimbrias" Vulgata, κράσπεδα Septuaginta pluraliter adhibeant, verbum ''sisith'' quod in textu Hebraico reperitur, ציצת, singulare est, ita ut nomen ''innumerabile'' esse videatur. Serioribus tamen in scriptis Hebraicis nonnumquam vidimus pluralem צִיצִיוֹת ''ṣīṣīyōth''. == Praecepta Biblica == Fimbriae bis in [[Biblia Sacra|Bibliis Sacris]] mandantur, primum in in [[Liber Numeri|Numerorum libro]]: {{Citatio2 | 1= <div style="text-align: right;" dir="rtl"> דַּבֵּר אֶל־בְּנֵי יִשְׂרָאֵל וְאָמַרְתָּ אֲלֵהֶם וְעָשׂוּ לָהֶם צִיצִת עַל־כַּנְפֵי בִגְדֵיהֶם לְדֹרֹתָם וְנָתְנוּ עַל־צִיצִת הַכָּנָף פְּתִיל תְּכֵֽלֶת׃ וְהָיָה לָכֶם לְצִיצִת וּרְאִיתֶם אֹתֹו וּזְכַרְתֶּם אֶת־כָּל־מִצְוֹת יְהוָה וַעֲשִׂיתֶם אֹתָם וְלֹֽא־תָתֻרוּ אַחֲרֵי לְבַבְכֶם וְאַחֲרֵי עֵֽינֵיכֶם אֲשֶׁר־אַתֶּם זֹנִים אַחֲרֵיהֶֽם׃ לְמַעַן תִּזְכְּרוּ וַעֲשִׂיתֶם אֶת־כָּל־מִצְוֹתָי וִהְיִיתֶם קְדֹשִׁים לֵֽאלֹהֵיכֶֽם׃</div>Loquere filiis Israhel et dices ad eos ut faciant sibi fimbrias per angulos [[pallium|palliorum]] ponentes in eis vittas [[hyacinthum|hyacinthinas]] / quas cum viderint recordentur omnium mandatorum Domini nec sequantur cogitationes suas et [[oculus|oculos]] per res varias fornicantes / sed magis memores praeceptorum Domini faciant ea sintque sancti Deo suo. | 2=''Biblia Sacra'' | 3=Numerorum liber'' 15:38—40 | 4=[[Hieronymus]]}} Verba "וּרְאִיתֶם אֹתֹו", quae [[Hieronymus]] 'quas cum viderint' vertit, accuratius reddi possunt 'et videbitis eum', (hoc ''eum'' masculino genere fortasse ob פתיל, Hieronymi 'vittas'). Discrimen inter ''viderint'' et ''videbitis'' interest, quia Iudaei hoc membrum habent pro mandato altero, de quo vide infra. פתיל ''pǝthīl'' alibi vertitur 'armilla' (Gen. 38:18 et 25), 'ligatura' (Num. 19:15), 'funiculus' (Ezech. 40:3), sed conlocatio פתיל תכלת 'vitta hyacinthina' reddi solet. Dein in [[Deuteronomium|Deuteronomii libro]]: {{Citatio2 |1= <div style="text-align: right;" dir="rtl">גְּדִלִים תַּעֲשֶׂה־לָּךְ עַל־אַרְבַּע כַּנְפֹות כְּסוּתְךָ אֲשֶׁר תְּכַסֶּה־בָּֽהּ׃</div>Funiculos in fimbriis facies per quattuor angulos pallii tui quo operieris. | 2=''Biblia sacra'' | 3=Deuteronomii liber'' 22:12 | 4=[[Hieronymus]]}} Nota bene textum Hebraicum verbo ''ṣīṣīth'' hic carere, non obstante versione Latina. Verbum quod Hieronymus reddit 'funiculos', גדלים ''gǝdhilīm'' vim habet rei contortae vel plectilis (sed in libro Primo Regum 7:36 idem verbum "retis" vertitur). Ambobus locis, vox Hebraica pro angulo est כנף, quod stricte '[[ala]]m' significat. == Historia anterior == [[Fasciculus:Asiatic people in Book of Gates (rendering).png|thumb|left|Fimbriis succincti Asiatici.]] [[Fasciculus:Black Obelisk- detail on Israelites.png|thumb|Fimbriatis vestibus induti, Israelitae regis Hieu tributum ad Salmanassar III proferunt.]] In [[Oriens Proximus|Oriente Proximo]] antiquo, margines ornatae erant insignes et magni momenti.<ref>Milgrom.</ref> Itaque in imaginibus Aegyptiis, [[Asia]]tici (id est [[Semiticus|tribus plerique Semitici]] [[Palaestina]]m [[Syria]]mque habitantes, fere idem ac Bibliorum Chanaanitae) saepe vestibus fimbriatis succinguntur. Item in imaginibus [[Mesopotamia|Mesopotamenis]], tam indigenae quam peregrini vestibus crebre fimbriatis induti saepe depinguntur. In [[Obeliscus Niger|Obelisco Nigro]], in quo variae gentes tributum ad [[Salmanassar III]] [[Rex|regem]] portantes exhibentur, non solum [[Assyria|Assyri]] cirros gerunt, sed etiam rex [[Hieu]], et legati Israelitae. Hi quidem videntur aliquid pallio simile super humeros suos iactum gerere. === Tempore Romano === Fontes Rabbinici sisith fideliter inter Iudaeos et Gentiles decernere generatim praesumunt. Exempli causa, in Thalmude Babylonico, vir quidam maxime pius se Iudaeum esse celare potest depositis fimbriis,<ref>Tractatu Thaanith, p. 22a.</ref> et, vice versa, in alia parte vetitur vestem fimbriatam emptori gentili vendere, ne possit mutata veste Iudaeum adoriri et necare.<ref>Tractatu Menaoth 43a</ref> Item, in [[Aristeae epistula]] sisith subnutatur: {{Citatio2 | καὶ μὴν καὶ ἐκ τῶν περιβολαίων παράσημον ἡμῖν μνείας δέδωκεν... <br />Quinetiam in vestitu nobis indicia & signa illustria huius memoriae tradidit... | 2= ''[[Aristeae epistula]]'' 158 | 4= [[Matthias Garbitius|Matthias Garbicius Illyricus]]<ref>''Aristae Historia LXXII Interpretum, accessere Veterum testimonia de eorum versione'', 1692, [http://books.google.com/books?id=xAtcAAAAQAAJ&pg=PA52 p. 52], (= ''Aristeae Historia cum conversione Latina'', 1559, [http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:6g_CfgczBV0J:www.ffzg.unizg.hr/klafil/croala/cgi-bin/getobject.pl%3Fc.236:2:0.croala §49]/)</ref>}} At, pagani inter auctores classicos, etiam qui alios [[mos|mores]] Iudaeorum deridere solent, de fimbriis nihil dicunt.<ref>Cohen 1993 p. 8 = Cohen 1999 p. 34</ref> Immo, opera Classica paene semper indicant Iudaeos non posse vestitu distingui.<ref>Cohen 1993 p. 6 = Cohen 1999 p. 32</ref> Fieri potest ut plerique Iudaei sub Imperio Romano sisith omnino non gererent, primum quod, secundum Thalmudem Babylonicum,<ref>Tractatu Berachoth 47b</ref> [[populus terrae]], id est Iudaei qui decreta rabbinorum vel ignorant vel non respectant, sine fimbriis erant, dein quod multis vestibus Graecis Romanisve sisith non erat requisita: {{Citatio2 | 1= <div style="text-align: right;" dir="rtl"> כסותך, פרט לטגא ולתובלא ולתיבלטירים לתקרקים לבורסים לבורדסים לפי שאינם מרובעים </div>"...palii tui" exceptis [[toga]], [[toga|tebenna]],^? [[saga|fibulatorio]],^? nervica,^? [[birrum|birro]],^? Brundusina,^? eo quod non quadrati sunt.<ref>Dolendum est quia nisi toga, nomina vestimentorum hic data corruptissima sunt. Itaque voces Latinae quas dedi coniecturae sunt tantum. De quibus coniecturis vide Jastrow (sub vocibus), et Herr (praesertim notam 40).</ref> | 2= ''Siphre ad Deuteronomium'' 234}} [[Fasciculus:Dura_Europos_fresco_holy_man.jpg|thumb|Fimbriae parvulae ab infimis angulis [[pallium|pallii]] pendent in hac pictura, fortasse [[Moyses|Moysis]], in [[synagoga]] [[Dura Europus|Durena Europaea]] (saeculi 3) reperta.]] Toga evoluta sane formam habet ovalem, sine angulis (vel saltem semiovalem duobus tantum), ergo, per ''[[Siphre]] ad Deuteronomium'' non opus est fimbriis. Pallium, ab altera parte quadrangulum est, itaque sisith poscit. Qua de causa, in imaginibus in pariete synagogae [[Dura Europus|Durae Europi]] pictis, Iudaei palliati saepe fimbrias parvulas gerunt.<ref>Docti autem saepe haesitant utrum hae sint sisith necne, vide praesertim Kraeling pp. 81—82, et n. 239. In summis asseverat similes fimbrias inveni posse etiam in arte gentilium (vide, exempli gratia, [[:fasciculus:Meister von San Apollinare Nuovo in Ravenna 001.jpg|opera musiva Ravennensia]], ubi sancti Christiani fimbriis similibus praestant). Kraeling autem confitetur, utcumque propositum artificis esset, spectatores verisimiliter intellexisse fimbrias in imagine tamquam sisith.</ref> [[Igael Iadin]], [[archaeologus]] [[Israel (civitas)|Israelenus]], in [[Spelunca Epistularum]] fodiens, multas vestes invenit. Inter vestimenta, nullum fimbriis per angulos factum fuit. Iadin proposuit causam esse quod iam eo tempore ut hodie Iudaei fimbriis exsecatis sepulti essent. Invenit autem floccos [[lana]]e crudae nondum deductos, [[purpureus|purpureo]] [[color]]e tinctos, lineis filis a medio ligatos, quos fimbrias esse credidit nondum alligatas, quia [[lex Iudaica]] vestimentum "quod ex lana linoque contextum est" vetit,<ref>''Deut.'' 22:11</ref> nisi fimbrias<!--Gem. Men. 40a- סדין בציצית etc.?-->. [[Religio]]sos proposuit floccos palliis suis affigere, [[digitus|digitis]] suis deducere et nectare ut ratas fimbrias fierent, neque<!--Hale & Buck §464.1.b--> necesse esset pietati alterius confidere.<ref>Iadin 1963 182–187 (cum imaginibus pagina 184).</ref> Tinctura autem, secundum analysin quam pro Iadin fecerunt [[David Abrahams]] et [[Sidoneus Edelstein]], facta est ex [[indicum|indico]] [[coccum (tinctura)|coccoque]]. Contra expectationem est sisith ex indico tingi (vide [[#Vittae Hyacinthinae|Vittas hyacinthinas]]), atque nonnulli negant hos floccos ad eam usum destinatos esse.<ref>Singer p. 8, n. 72; Wein et al. pp. 8—9; https://web.archive.org/web/20130705001427/http://www.tekhelet.com/MANFAQ1/faq.php?answer=118&cat_name=Tekhelet%20Questions&category_id=2#118.</ref> Paene omnes fontes scripti qui nobis restant ex traditione Rabbinica sunt, sed nonnulla sciscitari possunt etiam a fontibus [[Christianitas|Christianis]]. Secundum [[Novum Testamentum]], [[Iesus]] invectus est in Pharasaeos qui "dilatant . . . [[phylacterium|phylacteria]] sua et magnificant fimbrias,"<ref>Mat 23:5</ref> quod videtur indicare Iesum, et fortasse alios Iudaeos antea, fimbrias minores gessisse quam [[Pharisaei|Pharisaeorum]] et postea Rabbinorum asseclas—hi, secundum Thalmudem, non accipiebant sisith minorem quam quattuor digitos longam.<ref>Menaoth 42b. In origine disputatio erat inter Domum Hillel, qui tres digitos, et Domum Sammaei, qui quattuor dicebant, denique autem decretum favit Domui Sammaei. De maxima mensura non est regula, nisi quod non liceat sisith humum tangere.</ref> Trecentis post annis, [[Epiphanius (episcopus Salaminis)|Epiphanius]] Pharisaeorum tempore Iesu vestitum describens haec de fimbriis dicit: {{citatio2 | ἔχοντες δέ τινα «κράσπεδα» σημαντικὰ τῆς αὐτῶν πολιτείας εἰς ἐπίδειξιν κόμπου καὶ ἔπαινον τῶν θεωμένων ... δηλοῖ δὲ καὶ ἡ ἀκολουθία τὴν φράσιν τῆς ὀνομασίας, τὸ «καὶ τὰ κράσπεδα τῶν ἱματίων»· τὰ γὰρ κράσπεδά φησιν, ἵνα εἴπῃ κροσσούς, καὶ τὰ φυλακτήρια, ἵνα εἴπῃ τῆς πορφύρας τὰ σήματα. φησὶ γὰρ ὅτι «πλατύνετε τὰ φυλακτήρια καὶ τὰ κράσπεδα τῶν ἱματίων ὑμῶν μεγαλύνετε». ῥοΐσκους δέ τινας ἐπὶ τὰ τέσσαρα πτερύγια τοῦ τρίβωνος ἕκαστος εἶχεν ἐξ αὐτοῦ τοῦ στήμονος καταδεδεμένους, ἐν ᾧ χρόνῳ ἐνεκρατεύετο ἢ παρθενίαν ἤσκει· ἐπειδὴ γὰρ ἕκαστος ταξάμενος ὥριζε καιρὸν ἁγνείας ἢ ἐγκρατείας καὶ ταῦτα αὐτῶν τὰ πρωτότυπα ἦν εἰς τὸ ἐμφαίνειν τοῖς ἀνθρώποις τὰ παρ' αὐτῶν ἐπαγγελλόμενα, ἵνα μηδεὶς ἅψηται δῆθεν τῶν ἡγιασμένων.<br />Habebant autem fimbrias quasdam significativas politiae ipsorum, ad ostentationem et elationis et laudem spectantium ... Indicat autem et consequentia appellationis phrasim, et fimbrias palliorum: ut fimbrias dicat oras ac margines, phylacteria vero signa ac notas ipsius purpurae. Dicit enim, "dilatatis phylacteria, et fimbrias palliorum vestrorum magnificatis." Nam fimbrias ac praetextus<ref>Graece ῥοΐσκους, quasi "parva [[mala Punica]]," cui confer Exod. 28:33 ubi eadem vox adhibetur ad vestimenta Sacerdotis Magni describenda, vocabulum Hebraicum רִמֹּנֵי verbatim reddens. Versione Vulgata: "deorsum vero ad pedes eiusdem tunicae per circuitum quasi mala punica facies ex hyacintho et purpura et cocco bis tincto mixtis in medio tintinabulis." Cf. etiam locum parallelum Flavii Iosephi, ''Ant. Iud.'' 3.7.4.159: κατὰ πέζαν δ᾽ αὐτῷ προσερραμμένοι θύσανοι ῥοῶν τρόπον ἐκ βαφῆς μεμιμημένοι ἀπήρτηντο καὶ κώδωνες χρύσεοι κατὰ πολλὴν ἐπιτήδευσιν τῆς εὐπρεπείας, ὥστε μέσον ἀπολαμβάνεσθαι δυοῖν τε κωδώνοιν ῥοΐσκον, καὶ ῥοῶν κωδώνιον.</ref> quosdam in quatuor alis amiculi unusquisque habebat, ex ipso stamine illigatos, quo tempore continenter agebant, aut virginitatem exercebant. Singuli enim determinatum castitatis aut continentiae tempus habebant, et haec ipsorum exemplaria erant, ad declarandum hominibus suam professionem, ut nemo contigeret scilicet sanctificatos. | Epiphanius | Panarion Adversus Haereses'' vol. 1, p. 209 | [[Ianus Cornarius]] }} Nota bene fimbrias "ex ipso stamine" illigatas esse contra normas Rabbinicas. Sed [[Hieronymus]], Epiphanio plus minus contemporaneus, et magis nova et insolita de Pharisaeorum fimbriis asseverat: {{citatio | Iusserat quoque aliud Moyses ut in quatuor angulis palliorum hyacinthinas fimbrias facerent, ad Israelis populum dignoscendum, ut quomodo in corporibus circumcisio signum Iudaicae gentis daret, ita et vestis haberet aliquam differentiam. Superstitiosi magistri captantes auram popularem, atque ex mulierculis sectantes lucra, faciebant grandes fimbrias, et acutissimas in eis spinas ligabant, ut videlicet ambulantes et sedentes interdum pungerentur, et quasi hac admonitione retraherentur ad officia Domini, et ministeria servitutis eius. | Hieronymus | Commentarii in Matthaeum'', ad 23:5, §7}} De hoc nihil invenitur in fontibus Iudaicis, et multo minus credibile videtur quam descriptio Epiphanii. === Vittae Hyacinthinae === Secundum praecepta [[Liber Numeri|Numerorum Libri]] in sisith ponendum est "פְּתִיל תְּכֵֽלֶת" ''pǝthīl thǝkhelɛth'', quod Hieronymus 'vittas hyacinthinas' vertit. Secundum traditionem rabbinorum hoc significat cuique fimbriae addendum esse unum filum hyacintho tinctum. Hyacinthum est nomen tincturae cuiusdam tenacissimae quae tamquam [[purpura (tinctura)|purpura]] de "sanguine" cuiusdam [[mollusca|mollusci]] (Hebraice et Aramaice חלזון ''ḥillåzōn'', ''ḥilzōn'' quod fere 'cochleam' significat) fiebat, cuius tincturae [[color]] fuit [[caeruleus]]: {{Citatio2 | 1= <div style="text-align: right;" dir="rtl"> אמר רבי מאיר מה נשתנה תכלת מכל מיני צבעונים שהתכלת דומה לים וים דומה לרקיע והרקיע דומה לכסא הכבוד ומתוך שהוא רואה אותו זוכר את קונו</div>Dixit [[Rabbi Meir]]: "Quomodo differt hyacinthum ab omnibus generibus pigmentorum? Quod hyacinthum est instar maris, et mare instar firmamenti, et firmamentum instar Solii Gloriae,<ref>Cf. Ezechielis capitulum primum, praesertim 1:22, 1:26.</ref> itaque qui id videt meminit domini sui...." | 3= [[Siphre]]'' ad ''Numeros'' 15, pars 115}} {{Citatio2 | 1= <div style="text-align: right;" dir="rtl">מגיד שהתכלת דומה לים והים דומה לעשבים ועשבים דומין לרקיע ורקיע דומה לכסא הכבוד והכסא דומה לספיר דכתיב ואראה והנה על הרקיע אשר על ראש הכרוב כאבן ספיר כמראה דמות כסא.</div>Dicit hyacinthum esse instar maris, et mare instar herbarum, et herbas instar firmamenti, et firmamentum instar Solii Gloriae, et Solium Gloriae instar sapphiri. Ut scriptum est: "et vidi et ecce in firmamento quod erat super caput cherub [sic] quasi lapis sapphyrus quasi species similitudinis solii...."<ref>Ezech. 10:1</ref> | 3 = Thalmud Hierosolymitanum'', tractatu Berachoth, parte 1, pagina 6b }} In operibus Rabbinicis Caesarum Sassanidarumque temporis hyacinthum, cum suppeteret, nihilominus magni pretii erat, neque omnibus locis importari emique semper poterat. Tincturae erant quae facilius et minoris pretii emi possent, velut [[indicum]] (קלא אילן ''qǝlåˀ ˀillån'' ) et [[isatis]] (איסטיס ''ˀīsåṭīs'')—illa tinctura tam similis hyacintho genuino erat ut secundum rabbinos nemo nisi Deus ipse possit distinguere<ref>''Siphre'' ad ''Numeros'' 115 (15:41): :<div style="text-align: right;">אני ה׳ אלהיכם אשר הוצאתי אתכם מארץ מצרים, וכי מה ענין יציאת מצרים לכאן אלא שלא יאמר הרי אני נותן צבעונים וקלא אילן והם דומים לתכלת ומי מודיע עלי בגלוי אני ה׳ אלהיכם דעו מה עשיתי להם למצריים שהיו מעשיהם בסתר ופרסמתים בגלוי.</div> :"Ego Dominus Deus vester qui eduxi vos de terra Aegypti" Et quomodo interest exitus ex Aegypto huic? Potius ne dicat quis: "Addidi tincturas et indicum et similia sunt hyacintho, et quis indicabit me de hoc indicio?" "Ego Dominus Deus. Scitote quid fecerim eis, Aegyptiis, cuius erant facinora clam facta, et publicavi indicium."</ref>—sed per Rabbinos non licebat eis in loco hyacinthi uti. Ergo iam a tempore [[Rabbi Iohannes Nuri filius|Rabbi Iohannis Nuri filii]] (qui saeculis primo et secundo vixit), [[mos]] erat ut absque hyacintho Iudaeus fimbrias omnino albas nectaret<ref>Thalmudis Babylonici, tractatu Menaoth 38b:<br /> :<div style="text-align: right;">רבי יצחק אומר משום ר׳ נתן, שאמר משום רבי יוסי הגלילי שאמר משום רבי יוחנן בן נורי: אין לו תכלת מטיל לבן</div> :Rabbi Isaac dixit in nomine Rabbi Nathan, qui dixit in nomine Rabbi Iose Gallilaei qui dixit in nomine Rabbi Iohannis Nuri filii: "(qui) non habet hyacinthum, pendit album"</ref> Praeter difficultates, erant fortasse discrimina, nam imperatores Romani saepe vetabant purpurae usum privatum,<ref>Dio Cassius 49; Suetonius, ''Vita Neronis'' [http://thelatinlibrary.com/suetonius/suet.nero.html#32 32]; ''Codex Theosianus''<!-- ubi?-->.</ref> quae interdictiones fortasse et hyacintho pertinebant. Hyacinthum aperte vetatur in lege [[Theodosius I|Theodosii]], [[Valentinianus II|Valentiniani]], et [[Arcadius|Arcadii]] (ergo inter annos [[383]] et [[392]] promulgatae): {{citatio | 1= Fucandae atque distrahendae purpurae vel in serico vel in lana, quae blatta vel oxyblatta atque hyacinthina dicitur, facultatem nullus possit habere privatus. Sin autem aliquis supra dicti muricis vellus vendiderit, fortunarum se suarum et capitis sciat subiturum esse discrimen. | 3 = [[Codex Iustinianus]]'' 4.40.1}} Et legimus quidem in Thalmude Babylonico aliquos hyacinthum a Palaestina in Babyloniam saeculo tertio quartove importantes ab "aquila" (id est Romanis) captos esse.<ref>Tractatu Sanhedrin 12b: :<div style="text-align: right;">והא שלחו ליה לרבא: זוג בא מרקת, ותפשו נשר, ובידם דברים הנעשה בלוז, ומאי ניהו - תכלת, בזכות הרחמים ובזכותם יצאו בשלום.</div> :Ecce, miserunt ad [[Abba Iosephi filius|Rabam]]: duo venerunt a [[Tiberias|Receth]]. Hos cepit aquila, et in manibus eorum erant res factae [[Luza]]e. Et quid erant? Hyacinthinae. Gratias misericordiae (Dei), et virtute sua, evaderunt salvi.</ref> Quodam tempore inter saecula [[saeculum 6|sexta]] et [[saeculum 8|octava]], usus hyacinthi inter Iudaeos deperditus est. In Thalmude, mentio postrema est hyacinthum a Terra Israel in Babyloniam importari posse in diebus Rabbi Ahaei, anno fere 506<ref>Menaoth 43a: מר ממשכי אייתי תכלתא בשני רב אחא "Dominus Meschensis tulit hyacinthum in annis Rabbi Ahaei."</ref>. Utcumque, nulla mentio hyacinthi deperditi fit in toto Thalmude, ergo rationi constat Iudaeos Babylonios iam habuisse saeculo sexto medio. At in ''[[Midras Thaneuma]]'',<ref>[[Translitteratio Linguae Hebraicae]], et cf. פִּינְחָס → Finees, Phineas.</ref> liber qui secundum doctos medio saeculo octavo compositus est, hyacinthum nunc deest: {{Citatio2 | 1= <div style="text-align: right;" dir="rtl">"... ועשו להם": תעשה ולא מן העשוי, שלא יוציא נימין מן הטלית ויעשה מהן, אלא מצוה להביא לבן ותכלת ויעשה, אימתי כשהיה תכלת, ועכשיו אין לנו אלא לבן, שהתכלת נגנז</div>"... faciant sibi": facies, neque e facto (pallio): (id est) ne deducat fila e pallio faciatque ex eis. Immo mandatum est addendi album et hyacinthinum, et fiat ex eis. Quando? Cum esset<ref>Textus alternus "cum fuerit..." legit.</ref> hyacinthum, et nunc non habemus nisi album, ut hyacinthum reconditum est<!--Hale & Buck §562-->. | 3 = Midras Thaneuma'' 16, ad ''Num.'' 15}} Fortasse igitur Palaestina Romana anno [[639]] exercitui Muslimorum cadente, ars hyacinthi faciendi periit.<ref>Twerski p. 1 (et opera in n. 2 citata); https://web.archive.org/web/20130514051739/http://www.tekhelet.com/timeline.htm</ref> == Iudaei Rabbinici == === Tallith === [[Fasciculus:Tzitzskatan-ch.jpg|thumb|Fimbriae sub vestibus viri [[Iudaismus Orthodoxus|Iudaei Orthodoxi]] detrudunt, quae de "talith minore" dependent.]] Iudaei praecepta biblica de fimbriis gerendis spectare habent solum ad vestimenta quattuor angulorum, [[textile|textilia]] (neque igitur coriacea), et satis magna ut truncum plerumque tegant (neque igitur focalia). Sed modus se in vesti quadrangulo involvendi tandem aliquando exstinctus est in regione Mediterranea, et cum eo mandatum fimbriarum. Inde a [[saeculum 13|saeculo tertio decimo]]<ref>Primae imagines secundum Metzger, ab eo tempore apparent, sed etiam mentio fit apud [[Moses Maimonides|Maimoniden]] (''Misne Thora'' 3.12).</ref> mos novus apparet pallii circa umeros et nonnumquam [[caput]], amictorii instar, in oratione involvendi. Haec vestis טלית "tallith" dicitur, vox antiqua 'pallium' significans. Primum [[mos]] erat eum tallith gerere qui orationibus praeerat, sed mox translatus est ad alios participantes<ref>Cf. ''[[Codex Iuris Canonici]]'' 42: ""Communis corporis habitus, ab omnibus participantibus servandus, signum est unitatis membrorum communitatis christianae ad sacram Liturgiam congregatorum: mentem enim et sensus animi participantium exprimit eosdemque fovet."</ref> congregationis.<ref>Metzger 149</ref> Qui pallium fimbriatum orandi causa induit hanc benedictionem recitat: {{citatio | 1 = <div style="text-align: right;" dir="rtl">בָּרוּך אַתָּה ה׳ אֱלקֵינוּ מֶלֶך הָעוֹלָם אַשֶׁר קִדְשָנוּ בְּמִצְוֹתָיו וְצִוָנוּ לְהִתעַטֵף בְּצִיצִת</div>Benedictus es Domine Deus, rex orbis, qui sanctificasti nos mandatis tuis, et nos iussisti nos involvere fimbriis.}} Sed non est opus huius tallith nisi ad [[prex|preces]], et multi magis pii volebant saepius sisith gerere. Ergo novam vestem quatratam et fimbriatam excogitaverunt, quam possint sub camisia gerere, et ea totum diem possint voluntarii praeceptum fimbriarum sequi. Huius vestis nomen est טלית קטן (''ṭallīth qåṭån'') id est 'pallium minus', cum sit propinquius ad [[tunica]]m veterum. Nonnumquam etiam dicitur ארבע כנפות 'quattuor anguli' vel etiam per metonymiam ציצית 'sisith'. Prima mentio huius fit in opere [[Iacob Aser filius|Iacob Aser filii]],<ref>Metzger, 150. Cuius auctoris nomen Latinum fortasse invenיri poterit in Sebastiani Edzardi libro ''Jacobi Patriarchæ de Shiloh Vaticinium'', sed usque adhuc non quaesivimus.</ref> qui vixit annis c. 1269 — c.1343, et in Ashchenez et in Sepharad. Hodie nemo nisi [[Iudaismus Orthodoxus|Orthodoxi]] gerere solent. Pallio minori est [[benedictio]] altera: {{citatio | 1 = <div style="text-align: right;" dir="rtl">בָּרוּך אַתָּה ה׳ אֱלקֵינוּ מֶלֶך הָעוֹלָם אַשֶׁר קִדְשָנוּ בְּמִצְוֹתָיו וְצִוָנוּ עַל מִצְוַת צִיצִת</div>Benedictus es Domine Deus, rex orbis, qui sanctificasti nos mandatis tuis, et nos iussisti de mandato fimbriarum.}} === Usus === Versus ''Num.'' 15:39 incipit "וּרְאִיתֶם אֹתֹו", quod, ut supra dictum est, verbatim reddi potest "et videbitis eum," qua de causa Iudaei versum habent ut praeceptum alterum. Hanc ob rem fimbriae non nisi die geruntur, numquam noctu (exceptis vesperis [[Exordium Anni|Exordii Anni]] et [[Dies Expiationis|Diei Expiationis]], ob maximam sollemnitatem). Viri Iudaei defuncti sepeliuntur tallith involuti, sed fimbriis exsectis. Fimbriae enim sunt ut qui gerunt "recordentur omnium mandatorum Domini," et vivi solum mandata custodiunt. Item neque qui exsequiis intersunt sisith utuntur, quia simile esset mortuum deridendo. In servitiis religiosis sisith nonnumquam adhibetur ad volumen Legis tangendum sine pollutione manus. Qui ad "[[bema]]" (id est [[pulpitum]], suggestum) ad benedictiones Legis legendae invocantur, primum textum fimbria tangunt, quam osculant. Item, volumen Legis per synagogen processione circulatum participantes congregationis fimbria tangere solent (quam tum item osculant). === Mulieres === <!-- Women: Sifre Num. 115, b. Ned. 49b; Shlezinger-Katsman 370) Sifre: ר׳ יהודה בן בבא אומר בייחוד בטלו חכמים את הרדיד של אשה מן הציצית ולא חייבו בטלית אלא מפני שפעמים שבעלה מתכסה בה: Rabbi Iudas Babae filius dicit unice/praesertim exemerunt sapientes velam mulieris fimbriis, neque obligaverunt pallium, nisi quod interdum maritus eius eo utatur. --> [[Fasciculus:Synagogue, Cod. Rossian. 555, detail.png|thumb|Fimbriis palliisque eisdem tecti, mulieres virique simul in synagoga orant, in illuminatione e Codicis Rossiani 555 folio 12v, [[Mantua]]e, anno 1453 depicta.<ref>Metzger 92—3, cf. Shanks 19, 16—17.</ref>]] Apud Iudaeos Conservativos et Reformantes (nec non aliarum denominationum liberalium asseclas) nihil obstat quominus mulier pallio fimbriato utatur, et multae quidem tallith induunt. Inter Orthodoxos autem exstat magna controversia. Mulieres enim mandatis positivis non obligantur quae certo tempore facienda sunt, ergo quoniam fimbriae adhibendae sunt die tantum, non mandatae sunt mulieribus. Sed aliud est non oportere, aliud non licere. Ab altera parte, tallith (et itaque sisith) habetur a nonnullis auctoritatibus viris pertinere, neque (per Deut. 22:5) licet mulierem indui veste virili. Iam tempore Romano, Rabbi [[Iudas Babae filius]] (qui Palaestinam saeculo 2 habitavit) cum dixerit vestes muliebres exemptas esse, censuit nihilominus fimbrias affigendas esse pallio mulieris, "quia interdum maritus eius se tegat eo."<ref>''Siphre'' ad ''Numeros'', 115: "מפני שפעמים שבעלה מתכסה בה"</ref> Ergo, secundum Rabbi Iudam non necesse est mulierem fimbrias gerere, sed neque dedecet. Item per Aevum Medium multi Rabbini permiserunt mulieres tallith gerrere, inter quos fuerunt [[Iudas Ibn-Ghijath|Iudas Ibn-Ghijâth]],<ref>[http://ia700505.us.archive.org/10/items/librikoheletvers00ibng/librikoheletvers00ibng.pdf Fons nominis Latini].</ref> [[Rashi|Salomo Isaacides Iarchi]], [[Iacobus ben Meier Tam]],<ref>[http://www.worldcat.org/title/criticae-vocum-recensiones-donash-be-librat-nunc-primum-typis-impressae-cum-animadversionibus-criticis-jacobi-ben-mejer-tam-additae-sunt-notae-exegeticae-a-leopoldo-dukes-et-raphaele-kirchheim-et-editore-herschell-filipowski-ex-auctoritate-societatis-antiquitatum-hebraicarum/oclc/44994515 Fons nominis Latini]</ref> [[Zaraias Gerundinus]], [[Moses Maimonides]], [[Eliezer Ioelis filius]], [[Salomo Adereth filius]], [[Aaron Barcinonensis]], et ita porro. [[Iohannes Buxtorfius]], auctor Christianus qui de Iudaeis Latine scribebat, sic condicionem describit: {{citatio | 1= Palliolum id genus fimbriis ornatum, ut Mulieres induant non tenentur, ſi tamen mulier induerit, id permitti poteſt: Mical enim Saulis filiam ''Zizijos'' seu fimbrias gestasse cõpertum eſt. | 2= [[Iohannes Buxtorfius|Buxtorfii]] | 3= Synagoga Iudaica'' p. 133}} At motus etiam erat in annos crescens, praesertim in Aschenez mediaevali, [[mulier]]es a sisith prohibere, quem primus civit Rabbi [[Meir Mauritius Rotenburgensis]]. Rabbi [[Moses Iserles]]<ref>[http://www.worldcat.org/title/sententiae-rabbinorum-de-successione-ab-intestato-et-testamentaria/oclc/801012664&referer=brief_results Fons nominis Latini]</ref> censuit strictissimo sensu licitum esse mulieri sisith uti, sed reapse audacia superbiave esse. Per Rabbi [[Iacob Mölin]] tallith cum fimbria est vestis virilis. Idem proclamat [[Thargum Pseudoionathan]] (incerti temporis, sed inter 8 saeculum et 15), in versione latissime elaborata versus Deut. 22:5 de vestibus alterius sexus non gerendis: {{citatio2 | 1= <div style="text-align: right;" dir="rtl">לא יהוון גוליין דציצית ותפילין דהינון תיקוני גבר על איתא ולא יספר גבר שיחייה וערייתיה ובי אנפוי לאיתחמאה היך נשא ארום מרחק קדם ייי אלקכון הוא</div>Non induetur mulier pallio fimbriarum et [[phylacterium|phylacteriis]] quae sunt apparatus viri; neque radet vir axillas suas, et verenda, et imam faciem ut videatur tamquam mulier; immundum enim apud Dominum Deum vestrum est.<ref>Cf. ibi ''Vulg.'': "non induetur mulier veste virili nec vir utetur veste feminea abominabilis enim apud Deum est qui facit haec."</ref> | 3= Thargum Pseuodoionathan'','' Deut''. 22:5}} Haec opinio denique plerumque vicit, ut per plerosque Orthodoxos pallium fimbriatum vestis virilis esset. Sed in motu "Orthodoxiae Modernae" nonnullae auctoritates dissenserunt, exempli causa Rabbi [[Iosephus Soloveitchik]], qui scripsit rem pendere de intensione cordis: utrum sit ad mandato perfungendum, ut propinquius se sentiat Deo, an ad finem politicum—nempe feministicum—quo melius statum mulierum reclamet. Etiam rabbinus haredaeus [[Moses Feinstein]] permisit mulieres fimbrias gerere, dummodo sint vesti quadrangulae femineae, neque pallio virili, affixae. [[Fasciculus:Lesley_and_Rachel_Detained.jpg|thumb|left|Fimbriis involutae, duae sociae Mulierum Muri comprehensae deducuntur.]] Quae controversia annis recentioribus in medium provenit, quod participes societatis nomine [[Mulieres Muri]] (נשות הכותל, ''Women of the Wall''), Iudaeae quae inde ab anno [[1988]] solent interdum (praesertim primo die mensis secundum [[calendarium Hebraicum]]) ante [[Murus Occidentalis|Murum Occidentalem]]{{FD ref}}<ref>Usque adhuc nullam attestationem invenio in fontibus Latinis pro הכותל המערבי, vulgo "Murus Occidentalis," sive "Murus Lamentationum," nisi numeremus hoc, [[Theodericus Wirzburgensis|Theoderici Wirzburgensis]] 1.18 (fol. 198v): "Ab occidentali vero et aquilonali murus a Salomone factus tam eorum habitacula quam et atrium exterius et ipsum circuit Templum."</ref> congregari et servitia Iudaica praestare.<ref>"Servitium" in hoc sensu religioso Latinitati classicae deest, sed cf. ''[[Codex Iuris Canonici]]'' 1271 & 1274 ubi locutio est "servitium praestare"—"servitium" sane verbatim reddit vocem Hebraicam quae est עבודה.</ref> Orthodoxi qui Muro incumbunt saepe invecti sunt in eas, et nonnumquam vi agressi, inter alias causas quod palliis fimbriatis se induant. Regimini Israeleno est tutamen locorum sanctorum custodire, et pacem eorum conservare, sed quoniam Murum habent pro sacro Iudaeorum Orthodoxorum, nonnumquam sociae comprehensae sunt—quae a iudicibus dimmitti solent ob "absentiam culpabilitatis." Nuperrime [[Anath Hoffman]] comprehensa est ob tallith, quam antea custos publica eam iusserat non tamquam pallium gerere sed focale potius.<ref>https://web.archive.org/web/20131009061032/http://womenofthewall.org.il/2012/11/official-testimony-of-anat-hoffman/</ref> === Quomodo fiant === Sisith non rite fit nisi consulto et sui causa sola, ergo non licet ut cirros solitos facere veste de tela exsecta, immo fimbriae separatim abs thallith fiunt, filis per parvum foramen cuique quattuor angulorum affixis. Praeterea, texor debet primum elata voce nuntiare intentionem suam esse "לשם מיצות ציצית" 'in nomine mandati fimbriarum.' [[Fasciculus:Tzitzith.jpg|thumb|Sisith duae, illa alba more [[Aschenez]]ico, haec hyacinthina et alba more [[Sepharad|Sephardico]] nectata.]] Fimbria fit ex quaternis filis, quae per foramen ducta reflectantur ita ut sint quasi octona pendentia. Dein fit series nodorum, inter quos sunt חוליות "vertebrae," id est spirae. Quomodo fiant nodi vertebraeque, quot sint, quo ordine variant inter nationes Iudaeorum et scholas Rabbinorum,<ref>De quibus discriminibus vide e.g. https://web.archive.org/web/20121113152845/http://tzitzit.tallit-shop.com/tzitzit-options/, http://tzitzit.tallit-shop.com/techelet-tzitzit/, https://web.archive.org/web/20130102001501/http://www.tekhelet.com/guide.htm, necnon Wein et al. p. 4—6.</ref> sed debent esse inter 7 et 13 vertebrae. Ex ultimo nodo utraque parte, termini filorum bis quaterni tamquam cirri dependent. ===Hyacinthi quaesitus=== Fere millennium Iudaei Rabbinici non poterant nisi albas fimbrias nectare. In memoria hyacinthi deperditi, tallith solebat virgis ornari, apud Aschenezicos nigris, apud Sephardicos candidis.<ref>Hodie multi, praesertim inter Iudaeos Conservativos et Reformantes, gerunt pallia caeruleis virgis ornata, vexillum immitantes Civitatis Israelis. Quod sane vexillum etiam caeruleum est in memoria hyacinthi.</ref> Dein [[saeculum 19|saeculo 19]], [[Radzinum|Radzinensium]] rabbi, [[Gerson Henoch Leiner]]<ref>Secundum [[:en:Gershon Henoch Leiner]], rabbi ille Latinitate medica callebat, necnon commercium cum [[Vaticanum|Vaticano]] habuit et plus semel ipse visitavit, ergo possibile est, si non verisimile, eum nomen Latinum habere.</ref> captus est cupidine hyacinthi reciperandi. {{Citatio2 | 1= <div style="text-align: right;" dir="rtl">מצוה על כל מי שיש בכחו לחפש אחריו לזכות את ישראל במצוה זו הנשכחת מישראל זה כמה מאות שנים. וכל מי שיזכה בזה יתברך מה׳ אלקי ישראל.</div>Mandatum est cuicumque in viribus sit ut id quaerat, ut honestet Israel hoc mandato, quod oblitum est de Israel aliquot centurias annorum. Et quicumque hoc impetraverit benedictus erit a Domino Deo Israel. | 2= Rabbi [[Gerson Henoch Leiner]] | 3= De Thesauris Absconditis Harenarum Commentatio'', [http://www.otzar.org/wotzar/Book.aspx?12227&&page=49&$201211020638328 p. 37]}} [[Fasciculus:HPIM1795.JPG|thumb|upright=.75|Sepia, nempe ''[[Sepia officinalis]]'', quam proposuit Rabbi Leiner Radzinensis]] Quo desiderio incensus, [[aquarium|aquaria]] [[Italia|Italica]]<ref>Italiam petebat ob Ezec. 27:7 "Byssus varia de Aegypto texta est tibi in velum ut poneretur in malo hyacinthus et purpura de insulis Elisa facta sunt operimentum tuum"—nam [[Thargum Ionathan]] מֵאִיֵּי אֱלִישָׁה "de insulis Elisa" reddit מִמְדִינַת אִיטַליָא "de civitate Italiae." Eisenstein "Fringes," p. 522.</ref> invisebat, [[Vaticanum]] visitabat, et deinque tres libros scripsit de hyacintho, in quibus indicia Rabbinorum antiquorum collegit de hyacinthi fonte, mollusco nomine Hebraico-Aramaico חלזון ''ḥillåzōn'', quibus melius cerneretur quid ista bestia fuisset. In fine conclusit ''ḥillåzōn'' illud fuisse [[sepia]]m, nempe illud quod ''Sepia officinalis'' nuncupatur, et "sanguinem" fuisse ipsius [[atramentum]]. Adiuvante chemico quodam Italico processum chemicum invenit quo atramentum sepiae caeruleum fieret. Sic tinctas Orthodoxi ex stirpe Radzinensi adhuc gerunt fimbrias suas. Ineunte [[saeculum 20|saeculo 20]], Rabbi [[Isaac Herzog]] (qui postea magnam famam habiturus erat, Praefectus factus Rabbinorum Aschenezicorum in Israele, nunc autem iuvenis tantum), operibus Rabbi Leiner inspiratus, in [[Univesitas Londiniensis|Universitate Londiniensi]] gradum doctoralem petens, dissertationem suam inauguralem, ''De Porphyrologia Hebraica'', anno [[1913]] scripsit de purpura et hyacintho in fontibus antiquis Iudaeorum. Fimbrias a Leiner factas inspexit, misitque ad laboratoria chemica, qui invenerunt tincturam Leinerianam nihil esse nisi [[caeruleus Berolinensis|caeruleum Berolinensem]]. Miratus et vix credulus, Herzog ad opifices Radzinenses scripsit rogans quomodo fieret tinctura Leineriana. Praefectus tinctorum litteras remisit, formulam exponens: {{Citatio2 | 1= <div style="text-align: right;" dir="rtl">הדם הזה שמים ביורה עבה מאד ומצטרפים בה שחיקת ברזל היוצא מתחת המוריגה וגם סם לבן כשלג הנקרא &#x202a;''Potasz''&#x202c; ואחרי השהי׳ בתוך הבערת אש גדולה וחזקה בשעות ארבעה או חמישה, עד כי התבערה בוערת חוצה ופנימה כאשה של גיהנם אזי נתכת הדם הברזל שחוק והסם הלבן ויעשו לבתר אחד.</div>...quem sanguinem ponunt in lebetem valde crassum, et iungunt ei trituram ferri quae exit sub tribulo et medicamentum album tamquam nix quod [[potassa]] dicitur. Et post moram in combustione ignis magna et forti horarum quattuor quinqueve, donec comburat extra et intus sicut ignis Gehennae, tum funditur<!--sic--> sanguis, ferrum tritum, et medicamentum album, fientque massa una. | 2= Praefectus tinctorum Radzinensium | 3= Epistola ad Rabbi Isaac Herzog<ref>Citata in Herzog 1987, p. 5.</ref>}} Quod quidem modus est ipse quo fit caeruleum Berolinense. Itaque atramentum sepiarum nihil addit nisi [[nitrogenium]], idem fieri possit ex paene omni materie organica (saepissime quidem fit ex sanguine bubulo).<ref>Twerski p. 7, http://www.tekhelet.com/kitrossky/tekhelet.htm</ref> Repudians igitur interpratationem Rabbi Leiner, negavit "cochleam" hyacinthi fuisse saepiam. [[Fasciculus:Janthina.jpg|thumb|upright=.75|Ianthina (nempe ''[[Janthina janthina]]'') quam proposuit Rabbi Herzog.]] Herzog, perscrutans fontes antiquos, suspiciebat "cochleam" hyacinthi fuisse aliquem ex [[familia (taxinomia)|familia]] [[Muricidae|Muricidarum]], sicut [[murex]] (''[[Hexaplex trunculus]]''), [[purpura]] (''Bolinus brandaris''), et [[bucinum marinum|bucinum]] (''[[Stramonita haemastoma]]''), quorum "[[sanguis|sanguine]]" (id est secretione) antiqui faciebant [[purpura (tinctura)|purpuram]]. At huic propostio fuit difficultas, quia tincturae his conchyliis effectae semper purpureae essent, neque "instar maris," "firmamenti," "sapphiri." Ergo alterum molluscum proposuit, [[ianthina]]m (''[[Janthina janthina]]''), cochleam aquaticam paulo minorem, quae caeruleam saniem exsudit. Cum huic aequivalentiae denique faverit, nihilominus non potuit ex ianthina tincturam efficere tenacem, ut fuit hyacinthum. [[Fasciculus:Tzitzit_tchelet.jpg|thumb|left|Fimbria hyacinthina, [[murex|murice]] tincta.]] Mirabile dictu, post [[soa|Holocaustum]], officinis opificibusque a [[Nazistae|Nazistis]] pessime perditis, Radzinenses scientiam tincturae faciendi amiserant. Formulam reperire cupientes, scripserunt ad Rabbi Herzog, rogans ut ad se mitteret totum commercium epistularum suum cum praefecto tinctorum. Ille libenter litteras ad eos reddidit, et mox Radzinenses novas officinas in [[Israel (civitas)|Israele]] de novo condiderant, quae usque ad hunc diem ibi florent. Sic Rabbi Herzog eo ipso facto tincturam Radzinensem cum falsam esse exposuit, tum de [[mors|morte]] suscitavit. [[Fasciculus:Mušle.jpg|thumb|upright=.75|Testa muricis (nempe ''[[Hexaplex trunculus]]''), quem proposuerunt Edelstein et alii.]] Sed semper erant qui murici crederent, in quo numero erat [[Sidoneus Edelstein]], [[chemia|chemicus]] qui Iadin adiuverat. Ille, [[decennium 199|annis 80]] gregem composuit doctorum, inter quos erant [[Otho Elsner]] et [[Ahoth Spanier]]. Elsner identidem apud se lanam secretionibus muricis tingere conabatur. Fortasse propter foetorem,<ref>Sterman pp. 134, 239—40 n. 108.</ref> lanam immersam solebat prope [[fenestra]]m apertam relinquire. Ex quibus experimentis didicit (anno 1983) lanam murice tinctam fieri purpuream, sed diebus [[nubes|nubilosis]] tantum; sin autem die sudo hyacinthinam. [[Lumen]] enim [[ultraviolaceus|ultraviolaceum]] solis purpureum chemicum, nempe 6,6′-[[dibromindicum]], in [[indicum]] convertit. Quam [[color]]um mutationem non poterant ignorare purpurarii antiqui, quippe qui saepe in apricis [[regio]]nibus operabantur. Praeterea, tinctura [[caeruleus|caerulea]] muricis quod ad [[chemia|chemica]] pertinet idem est ac indicum de herbis extractum, et ut supra vidimus, rabbini antiqui negaverunt quicquam nisi Deum decernere posse. Hodie societas Israelena nomine פתיל תכלת sive ''Ptil Tekhelet'' (id est 'Vitta Hyacinthina') hanc agnitionem, nempe ''cochleam'' hyacinthi muricem fuisse, laudant, et ex officino suo vittas hyacinthinas fimbriasque efficiunt et vendunt. Multi nunc aequationem hyacinthi et muricis accipiunt, sed controversia iam exstat, aliis (plerisque Radzinensibus) adhuc sepiae faventibus<ref>E.g. Singer; http://www.begedivri.com.</ref> aliis ianthinae<ref>Kaplan, qui dixit se posse lanam ianthina tenaciter tingere, sed opera sua numquam experimento tradidit, et situs interretialis eius (https://web.archive.org/web/20191230024713/http://www.realtekhelet.com/) defunctus est.</ref> aliis ullam aequationem certam exstare negantibus.<ref>E.g. Miller.</ref> <!-- http://www.tekhelet.com/MANFAQ1/faq.php?answer=25&cat_name=Tekhelet%20Questions&category_id=2 http://commons.wikimedia.org/wiki/File:מפעל_פתיל_תכלת.jpg http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Tzitzit_tchelet.jpg File:Wool techelet.jpg --> == Caraitae == [[Fasciculus:Karaite Tsitsit.jpg|thumb|Sisith Caraitica.]] [[Caraitae]] etiam sisith gerunt, sed auctoritatem rabbinorum negantes, aliquanto diverse faciunt. Mores habent fimbrias plectandi, sed non firmas regulas. Vittas caeruleas imponendas esse habent, sed cuiuslibet pigmenti: credunt enim colorem magis quam pigmentum interesse. Quod magis est, negant hyacinthum umquam ex murice factum esse, immo contra Legem esse (Lev. 11:10—11 "Quicquid autem pinnulas et squamas non habet eorum quae in aquis moventur et vivunt abominabile vobis / et execrandum erit carnes eorum non comedetis '''et morticina vitabitis'''"), asseverantes potius hyacinthum fuisse ex [[isatis|isate]], [[indicum|indicove]].<ref>https://web.archive.org/web/20130523032104/http://rekhavi.karaitejudaism.org/sisit.shtml, cf. etiam http://curtisdward.wordpress.com/2011/01/05/what-is-the-true-tekhelet/ ab auctore Christiano.</ref> Neque habent sisith ab lege de vestimentis adulteris (''Deut.'' 22:11) immunem, itaque semper ex una materie faciunt.<ref>https://web.archive.org/web/20130523032104/http://rekhavi.karaitejudaism.org/sisit.shtml.</ref> Exstat inter Rabbinicos Iudaeos rumor Caraitas tam stricte interpretari verba versus Num. 15:39 "et videbitis eas" ut fimbrias parietibus domicilii sui affigant ornamenta, quo facilius aspiciantur. Nihil autem omnino huic rumori inest.<ref>http://www.karaite-korner.org/tzitzit.shtml</ref> == Betha Israel == [[Fasciculus:Sigd-27.11.08.jpg|thumb|left|Fimbriarum usum iam perdiderunt Betha Israel, sed multi gerunt cirrata pallia, ut hic sacerdos.]] Betha Israel, id est gens [[Aethiopia|Aethiopica]] Iudaeorum, cum non habuerint traditionem Rabbinicam, habent quidem [[Pentateuchus|Legem]], in sermonem suum versam. Nihilominus, post aevum longum separationis ab aliis Iudaeis, morem fimbriarum gerendarum perdiderunt.<ref>http://www.bahalachin.org.il/contentviewes.php?menuid=126{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Sed in habitu tralaticio est iam pallii genus, saepe cirrati, ''neṭela'' dictum, quod tam mulieres quam viri induunt. Omnes quidem Ethiopiae gentes, cuiuslibet religionis, hac veste untuntur, sed sunt nihilominus qui cum [[tallith]] Iudaeorum conferunt.<ref>E.g. [[:he:ביתא ישראל#לבוש]], et https://web.archive.org/web/20160305042614/http://www.lojsociety.org/ethiopian_scarf</ref> == Samaritani == [[Fasciculus:The High Priest - 1916234235071.jpg|thumb|Cirrato pallio involutus, Samaritanorum Sacerdos Magnus Paschati praeest.]] Samaritani non generatim fimbriis utuntur. Pallium sacerdotis, quod ''ṭaylasān'' nominant, cirris nunc ornatur, sed hi videntur esse innovatio satis recens.<ref>Pummer 18 n.116, Crown et al. p. 97.</ref> Habet autem virgas caeruleas, quae fortasse, ut virgas in Iudaeorum tallith, hyacinthum repraesentant. Samaritani quando "tallith" dicunt, non pallium quadrangulum sibi volunt, sed vestimentum talare candidum, et sunt qui dicunt huius vestis orbiculas ocellosque pro fimbriis esse.<ref>Crown et al. p. 97</ref> == Christiani == [[Fasciculus:Healing_of_a_bleeding_women_Marcellinus-Peter-Catacomb.jpg|thumb|Fimbria Iesu tacta, mulier "quae sanguinis fluxum patiebatur duodecim annis" sanatur.]] Post humanum memoriam Christiani rarissime praecepta [[Biblia Sacra|biblica]] de fimbriis gerendis secuti sunt, fortasse quod Iesus [[Pharasaei|Pharasaeorum]] fimbrias magnificatas reprobaverat. Nihilominus, vestes sanctae [[sacerdos|sacerdotum]] et [[episcopus|episcoporum]] saepe oram cirratam habent, in memoriam fimbriarum biblicarum.<ref>Sic, exempli gratia, in ''Expositione Brevi Antiquae Liturgiae Gallicanae'' (Sancto Germano Parisiensi attributa, sed verisimiliter aliquod saecula post eum defunctum scripta): "Quod autem fimbriis vestimenta sacerdotalia adnectuntur, Dominus Moysi praecepit in Numeris, ut per quattuor angulos palliorum filii Israel fimbrias facerent, ut populus Domini non solum opere, sed etiam et vestitu, mandatorum Dei signum portaret" (vide et [[:en:Christianity and fringed garments#Liturgical use]], [[:en:Stole (vestment)]]). Alii autem negant. (Plures fontes utriusque argumenti desiderati.)</ref> Item, Iesus ipse verisimiliter alicuius generis sisith gerebat, nam variis locis Novi Testamenti fit ut homines "fimbriam" Iesu tangentes salvi fiant: {{Citatio2 | Καὶ ἰδού, γυνὴ αἱμοῤῥοοῦσα δώδεκα ἔτη προσελθοῦσα ὄπισθεν ἥψατο τοῦ κρασπέδου τοῦ ἱματίου αὐτοῦ.<br />Et ecce mulier quae sanguinis fluxum patiebatur duodecim annis accessit retro et tetigit fimbriam vestimenti eius. | 2=''Novum Testamentum'' | 3=Evangelium secundum Matthaeum'' 9:20 | 4=[[Hieronymus]]}} {{Citatio2 | καὶ γυνὴ οὖσα ἐν ῥύσει αἵματος ἀπὸ ἐτῶν δώδεκα ἥτις εἰς ἰατρούς προσαναλώσασα ὅλον τὸν βίον οὐκ ἴσχυσεν ὑπ᾽ οὐδενὸς θεραπευθῆναι / προσελθοῦσα ὄπισθεν ἥψατο τοῦ κρασπέδου τοῦ ἱματίου αὐτοῦ καὶ παραχρῆμα ἔστη ἡ ῥύσις τοῦ αἵματος αὐτῆς<br />et mulier quaedam erat in fluxu sanguinis ab annis duodecim quae in medicos erogaverat omnem substantiam suam nec ab ullo potuit curari / accessit retro et tetigit fimbriam vestimenti eius et confestim stetit fluxus sanguinis eius | 2=''Novum Testamentum'' | 3=Evangelium secundum Lucam'' 8:43—44 | 4=[[Hieronymus]]}} {{Citatio2 | ... καὶ παρεκάλουν αὐτὸν ἵνα μόνον ἅψωνται τοῦ κρασπέδου τοῦ ἱματίου αὐτοῦ καὶ ὅσοι ἥψαντο διεσώθησαν<br />... et rogabant eum ut vel fimbriam vestimenti eius tangerent et quicumque tetigerunt salvi facti sunt. | 2=''Novum Testamentum'' | 3=Evangelium secundum Matthaeum'' 14:36 | 4=[[Hieronymus]]}} {{Citatio2 | Kαὶ ὅπου ἂν εἰσεπορεύετο εἰς κώμας ἢ πόλεις ἢ ἀγροὺς ἐν ταῖς ἀγοραῖς ἐτίθουν τοὺς ἀσθενοῦντας καὶ παρεκάλουν αὐτὸν ἵνα κἂν τοῦ κρασπέδου τοῦ ἱματίου αὐτοῦ ἅψωνται καὶ ὅσοι ἂν ἤπτοντο αὐτοῦ ἐσῴζοντο.<br />Et quocumque introibat in vicos vel in villas aut civitates in plateis ponebant infirmos et deprecabantur eum ut vel fimbriam vestimenti eius tangerent et quotquot tangebant eum salvi fiebant. | 2=''Novum Testamentum'' | 3=Evangelium secundum Marcum'' 6:56 | 4=[[Hieronymus]]}} [[Fasciculus:The Christian Tzitzit.jpg|thumb|Sisith gerere non est mos Christianus, sed sunt qui versiones Christianas proponunt. Quae hic depingitur non hyacinthinam habet vittam sed rubram, in memoriam sanguinis Christi.]] Quorum locorum sunt Christiani qui legunt versum ''Profetiae Malachi'' 4:2 "et orietur vobis timentibus nomen meum sol iustitiae et sanitas in pinnis eius ... " tamquam praefigurationem, nam vox hic "pinna" versa idem est ac ea quae "angulus" in Vetere Testamento (nempe variae figurae vocabuli כנף). Sunt etiam qui credant [[Sindon Taurinensis|Sindonem Taurinensem]] non solum genuinum esse, sed etiam pallium Iudaicum antiquum fuisse (quo involutus Iesus sane sepultus erat), itaque olim fimbriatum.<ref>Lupia, van der Hoeven.</ref> Nullae sisith restant, sed duo ex angulis sindonis desunt, fortasse fimbriis exsectis ut in sepultura Iudaica—duo autem tantum, nam duo anguli salvi sunt, et absque sisith. == Fontes Latini == * ('''[[Saeculum 1|Saeculo 1]]'''):<ref>Liber ''Antiquitatum Biblicarum'' creditur primum compositum esse ante anno 70, nempe exstante Templo, sed Hebraice. Aliquando versum est in Graecum, et dein a Graeco in Latinum. Ego compositio quidem primi saeculi fuit, sed versio Latina incerti temporis est.</ref> Pseudophilonis ''[[Pseudo-Philo|Antiquitatum Biblicarum]]'' liber 16.50: :In illo tempore precipit illis de fimbriis et tunc restitit Chore, et ducenti viri cum eo, et locuti sunt dicentes: "Quid si ponitur nobis lex intolerabis?"<ref>Cf. ''Thargum Pseudoionathan'' Num. 16:1—2.:<br /> :<div style="text-align: right;">ונסיב גולייתיה דכולא תיכלא קרח בר יצהר בר קהת בר לוי ודתן ואבירם בני אליאב ואון בר פלת בני ראובן׃ וקמו בחוצפא ואורו הילכתא באנפי דמשה על עיסק תיכלא משה הוה אמר אנא שמעית מן פום קודשא יהי שמיה מברך דציציית יהוון מן חיוור וחוטא חד דתיכלא יהי ביה קרח וחברוי עבדו גוליין וציצייתהון כולהון דתיכלא מה דלא פקיד ייי ומסעדין להון גוברייא מבני ישראל מאתן וחמשין אמרכלי כנישתא מערעי זמן למיטל ולמשרי מפרשין בשמהן׃</div> :Et sumpsit pallium totum hyacinthinum Core filius Isaar filii Caath filii Levi, et Dathan atque Abiram filii Heliab, Hon quoque filius Pheleth de filiis Reuben / surrexerunt in audacia, et docebant ritum contra Moysen de usu hyacinthi. Moyses dicebat "Ego audivi ab ore Sancti, sit nomen Eius benedictum, quia fimbriae erunt ex albo, et unum filum hyacinthinum inerit." Core autem et socii eius fecerunt pallia et fimrias suas tota hyacinthina, quod non decreverat Dominus, et adiuvantes eos viri filiorum Israhel ducenti quinquaginta proceres synagogae et qui tempore concilii per nomina vocabantur.</ref> * '''Inter [[saeculum|saecula]] [[saeculum 4|4]] et [[saeculum 5|5]]''': [[Hieronymus|Hieronymi]] ''Commentarii in Matthaeum'', ad 4:23, :''(§7):'' Iusserat quoque aliud Moyses ut in quatuor angulis palliorum hyacinthinas fimbrias facerent, ad Israelis populum dignoscendum, ut quomodo in corporibus circumcisio signum Iudaicae gentis daret, ita et vestis haberet aliquam differentiam. Superstitiosi magistri captantes auram popularem, atque ex mulierculis sectantes lucra, faciebant grandes fimbrias, et acutissimas in eis spinas ligabant, ut videlicet ambulantes et sedentes interdum pungerentur, et quasi hac admonitione retraherentur ad officia Domini, et ministeria servitutis eius. :''(§9):'' Istiusmodi erat fimbria parva et brevis ex Lege praecepta, quam et mulier illa quae sanguine fluebat, tetigit in pallio Domini sed non est compuncta superstitiosis sentibus Pharisaeorum; magisque sanata ad tactum eius. * '''[[Saeculum 13|Saeculo 13]]''': [[Thomas Aquinas|Thomae Aquinatis]] ''Epistola ad Ducissam Brabantiae'': :''(Art. 8):'' Ultimo quaeritis, si bonum est ut per provinciam vestram Iudaei signum distinctivum a Christianis deportare cogantur. Ad quod plana est responsio, et secundum statutum Concilii generalis, Iudaei utriusque sexus in omni Christianorum provincia et in omni tempore aliquo habitu ab aliis populis debent distingui. Hoc eis etiam in lege eorum mandatur, ut scilicet faciant fimbrias per quatuor angulos palliorum, per quos ab aliis discernantur. * '''[[1639]]''': [[Iohannes Buxtorfius|Buxtorfii]] ''Lexicon Chaldaicum Talmudicum et Rabbinicum'', pp. 1908—9, s.v.: :''(p. 1908):'' VI. צִיצִית ''Cincinnus, Villus, pili contorti in ſe & in longum dependentes: Peniculamentum, Extremitas veſtis in fila exiens: ''item'' Fila in telæ extremitate redundantia... :... Hoc pręceptum in miram ſuperſtitionem apud poſteros converſum eſt, quam vel magno libro hodiè ſatis explicare nequeunt.... * '''[[1641]]''': [[Iohannes Buxtorfius|Buxtorfii]] ''Synagoga Iudaica'', pp. 128—134, 175—6 :''(p. 128):'' A ſingulis angulis longa fimbria, octo filis albis & laneis conſtans, per nodum deorſum pendet, interdum quatuor, interdum octo vel duodecim digitos lata. Ejuſmodi ''Fimbrias'' ציצית ''Zizis'' appellant, & mira de illis ſcribunt, è quibus pauca duntaxat attingam... :''(p. 176):'' ... Non ſecus ac, quis rei alicujus oblivioni obviam iturus, nodum in cingulo connectit, ut ſubinde menti obverſetur: ſic etiam illi fimbrias illas, quinque nodis inſignes, geſtant, tamquam totidem à peccato dehortationes & avocationes. Et hæc eſt cauſa, cur & tam pii ſint Judæi, & tam accuratè Dei mandata cuſtodiant, ſi modò credere fas eſt. * '''[[1644]]''': [[Petrus Werenfelsius|Werenfelsii]] ''De Velamine Iudaeorum Cordibus Impendente'' pars 3: :De velo altero, quod Judæi in capite geſtant, vel quo caput obvolvunt, quando legitur lex, vel quando precantur in Synagogis ſuis cap.9. Synagogæ Judaicæ de ציצית ſeu ''peniculamentis'', & תפלין ſeu ''Phylacteriis'', ceu Precum & Pietatis adminiculis, ut & in Lexico Talmudico ad Rad. טלל ''tegere'', ''operire'', &c ita nos docent Celeberrimi Buxtorfij; Præter <span dir=rtl>טלית קתון^[SIC]</span> ''talles'' ſeu veſtem parvam, quam qui cæteris ſanctitate & pietate antecedere volunt, quotidie ſimul ac ſurgant, cùm cæteris veſtibus induant, & ſub toga circumferant, ita tamen ut fimbriæ paululum emineant, & illas intueri atque in oculis habere poſſint, præter, inquam, hoc ''talles parvum'', quotidianum & vulgare, eos habere quoque תלית גדול ''talles magnum'': hoc ''talles magnum'' eſſe velum ex lana ovilla & agnina confectum ad inſtar mappæ quadratæ formatum, quatuor fimbrias ſeu peniculamenta habens, quod non corpori applicent, ut ''talles parvum'', ſed quo caput & collum obvolvant, vel circumvolvant in Synagoga tempore precum & aliorum ſacrorum. * '''[[1648]]''': [[Antonius De Escobar et Mendoza|Antonii de Escobar]] ''Ad Evangelia Temporis Commentarii Panegyricis'', vol. 3: :''Et magnificant fimbrias.'' ] Quænam autem Iudæorum fimbriæ? Fila quædam non texta, quæ ex infima ora vestis dependebant, quæ ab Hebræis vocantur, <span dir=rtl>עיצת^[SIC]</span> ''iſitſish.''^[SIC] Num.15.&c. Dauid authore. Fimbrias hyacintino colore Iudæos geſtare Deus præceperat, vt legis recordarentur. Num.15. Deut.22. Eas ergo Scribæ, & Phariſæi præ cæteris Iudæis magnificabant, id eſt, maiores quam cæteri faciebant. Addit Hieronymus, ''Phariſæi has fimbrias dilatabant, quibus acutiſſimas ſpinas inſerebant, ut eis ambilantes pungerentur, & ad memoriam cultum Dei reuocarent.'' Dubitat Maldonatus num certum hoc ſit? Credendum Hieronymo, qui non aſſereret, ſi ab Hebræis, aut graui aliquo Auctore non didiciſſet. * '''[[1701]]''': [[Matthaeus Hillerus|Hilleri]] ''הלכות ציצית sive Dissertatio Philologico-Theologica de Hebraeorum Vestibus Fimbriatis'' :''(p. 9):'' ציצת] ''Peniculamentum, fimbrias:'' Eſt enim שם כלל nomen collectivum, Lutherus {{Gothicis|Schnürlein/}} Belgæ. {{Gothicis|Snoertens}}. Illud, quod Zizis poſterioribus ſeculis Hebræi vocarunt, peniculus fuit ex nodis & ligamentis, quorum quidem Rabbini mentionem faciunt, Scriptura nullam. ''Distinguunt'' enim inte גדילים & ציצית putantes, illud quod ציצית nominatur, eſſe retorta ad oram veſtium, h.e. quod relinquitur in tela; fila autem aſſuta, nec texta vocari גדילים. * '''[[1732]]''': [[Conradus Ikenius|Ikenii]] ''Antiquitates Hebraicae'': :''(20.18, p. 286—285):'' Precum matutinarum tempus propriè eſt ab ortu ſolis, usque ad horam tertiam ſeu nostram nonam matutinam, quo antequam quicquam guſtârunt, aut ulla negotia tractarunt, ſummo ſtudio purgati, loti, benè compoſiti & ציצית ſeu ''fimbriis'' instructi ad Synagogas cum ſtrepitu currunt... :''(3.5.26, p. 540)'': Tam fimbrias quàm [[phylacterium|lora]] ''divina inſtitutionis'' eſſe ſatis certum eſt, Num. XV.37 Deut. XXII.12. unde & vix dubitari poteſt Servatorem utraque geſtaſſe v. Matth. IX 20,21. XIV. 36. & Luc. VIII.44. quamvis tamen & vix ambigi queat, quoad formam & alias circumſtantias multa a Magiſtris propius determinata eſſe, quemadmodum & Phariſæi fimbrias ſolito longiores fecerunt & Phylacteria dilatarunt, quem hypocriticum faſtum taxat Servator Matth.XXIII.5. * '''[[1737]]''': [[Iohannes Fridericus Cotta|Cottae]] ''הלכות ציצית sive De Peniculamentis Iudaeorum Dissertatio Philologica'': :''(§2, p. 2)'' Talium ueſtium fimbriatarum originem ſi inquirere uolumus, frequentem iam earum uſum apud ueteres quasdam gentes fuiſſe deprehendemus. Aegyptios enim iam indutos fuiſſe uesſtibus fimbriatis Herodotus Lib. II c. 81 his uerbis docet: Ενδεδυκασι κιθωνας λινεους, περι τα σκελεα θυσσανωτους, ους καλεουσι καλασιρις: ''induti ſunt (Aegyptii) tunicis lineis circa crura fimbriatis, quas uocant Calaſiris.'' Inferre inde illi poſſent qui plurimos ritus loquendique formulas Iudaeos ab Aegyptiis retinuiſſe ſtatuunt, hunc ritum, praecepto diuino confirmatum, Iudaeos ab Aegyptiis accepiſſe. Sed ex re ipſa accurate conſiderata, quandum diſcrimen inter ueſtes fimbriatas Aegyptiorum ac Iudaeorum intercedat, facile patet. Herodotus enim Aegyptios indutos eſſe ueſtibus περι τα σκελεα fimbriatis affirmat, eo fortaſſis ueſtium genere, quibus his temporibus homines ſplendidiores utuntur: Iudaei uero fimbrias cuilibet tantum ueſtis addunt extremitati. * '''[[1740]]''': [[Ioannes Leonhardus Reckenbergerus|Reckenbergeri]] ''Sacri Iudaeorum Ritus Antiqui'' :''(§458 p. 555): Duas'' veſtes ''religioſas'' habent, nempe ''peniculamenta'' & ''phylacteria''. ''Peniculamenta'', vel ציצית i.e. ''fimbriae'' in ''quatuor'' angulis veſtimenti ſunt. Vnumquoduis hyacintinis ''quatuor'' filis conſtat, quae per ''foramen'' mittuntur, ''complicanatur'', ''nodisque'' inſtruuntur. Hodie illa in extremitate ſui טלית gerunt, quod ''duplex'' habent, ''alterum'' maius & ''alterum'' minus. ''Maius'' conſtat duabus ''quadratis'' partibus, in ''medio'' conſutis, quo ſi precantur, ''caput'' operiunt. ''Minus'' טלית ''duas'' tantum ''plagulas'' habet, quo vtuntur ſub reliquis veſtibus, vt ''peniculamenta'' pauliſper appareant. ''Plagulae'' iſtae super humeris colligantur, cuius per medium ''caput'' exerunt.... :''(§459, pp. 556—7):'' Quando ''Phariſaei'' tangebant veſtes ''plebeiorum'' polluebantur, aeque ac ſi calcationem feminiflui tetegissent, & lotione indigebant. Vid. ''comment.'' <span style="font-variant: small-caps;">[[Moses Maimonides|maimonidis]]</span> ad ''Chagiga'' cap.II.th.7.(a) Hunc in finem ''fimbrias'' longiores facere quam ordinarie ſolebant, iuſſerunt, & ''phylacteria dilatarunt''. Matth. XIII,5.... :''(§460, p. 557):'' Qui haec ''phylacteria'' & ציצית vel ''fimbrias'', ex diuina ''inſtitutione'' deriuant, Num. XV, 37 & Deut. XXII, 12. illi non verentur aſſere, quod & ''Chriſtus'' inter orandum, tam ''fimbriis'', quam ''phylacteriis'', ſit vſus. Matth.IX,20.21 XIV,36. Luc. VIII, 44. Quod ''Chriſtus'' in oratione vſus ſit ''phylacteriis'' <span style="font-variant: small-caps;">[[Iosephus Scaliger|iosephus scaliger]]</span> affirmat, ſed negat <span style="font-variant: small-caps;">schoettgenivs</span> in ''horis hebr. & talm.'' p. 195. Olim forte cum ''fimbriis'' & ''phylacteriis'' inter homines verſati ſunt, ''ſequiori'' vero ''aetate'' phylacteria & טלית ''maius'' ſolummodo tempore ''precum'' geſtant, & טלית ''minus'' non induunt, niſi quando vigilant. Namque putant omnes has veſtes ''religioſas'' in ''ſomno'' pollui. Potiſſimum viris ''phylacteria'' conueniunt, quae tamen & ''feminis'' non negantur. ==Notae== <references/> ==Bibliographia== * {{cite book | last = Cohen | first = S. J. D. | last2 = Frerichs | first2 = E. S. | title = Diasporas in Antiquity | publisher = Scholars Press | location = Atlantae Georgiae | year = [[1993]] | isbn = 9781555409180 | url = http://books.google.com/books?id=LpRtAAAAMAAJ&dq=9781555409180 }} <!-- pp. 7—8 (not online) --> * {{cite book | last = Cohen | first = S. J. D. | title = The Beginnings of Jewishness: Boundaries, Varieties, Uncertainties | publisher = University of California Press | location = Berkeleiae | year = [[1999]] | url = http://books.google.com/books?id=cvWq4tG4EhMC | isbn = 9780520226937 }} * {{cite book | last = Crown | first = A. D., et al. | title = A Companion to Samaritan studies | publisher = J. C. B. Mohr (P. Siebeck) | location = Tubingae | year = [[1993]] | isbn = 3161456661 | url = http://books.google.com/books?id=_iMnzhSSbowC }} * {{cite book | last = Eisenstein | first = J. D. | chapter = Fringes | volume = 5 | pages = 521—2 | editor-last = Singer | editor-first = I., et al | title = The Jewish Encyclopedia | publisher = KTAV | location = Novi Eboraci | year = [[1901]]—[[1906]] | url = http://www.jewishencyclopedia.com/articles/6397-fringes }} * {{cite book | last = Eisenstein | first = J. D. | chapter = Ṭallit | volume = 11 | pages = 676—8 | editor-last = Singer | editor-first = I., et al | title = The Jewish Encyclopedia | publisher = KTAV | location = Novi Eboraci | year = [[1901]]—[[1906]] | url = http://www.jewishencyclopedia.com/articles/14210-tallit}} * {{cite book | last = Goodenough | first = E. | title = Symbolism In The Dura Synagogue: text, ''i'' | series = Jewish Symbols in the Greco-Roman Period | volume = 9 | publisher = Princeton University Press | location = Princeton, Novae Caesareae | year = [[1988]] | isbn = 9780691099675 }} * {{cite book | last = Haberman | first = B. | title = Israeli Feminism Liberating Judaism: Blood and Ink | publisher = Lexington Books | location = Lanham, Terrae Mariae | year = [[2012]] | isbn = 9780739167861 | url = http://books.google.com/books?id=I-q01JnyvUgC }} * {{cite book | last = Herr | first = M.D. | chapter = השפעות חיצוניות בעולמם של חכמים בארץ ישראל: קליטה ודחייה | editor1-last = Kaplan | editor1-first = Y. | editor2-last = Stern | editor2-first = M. | title = התבוללות וטמיעה: המשכיות ותמורה בתרבות העמים ובישראל - קובץ מאמרים | series = מפרסומי מרכז זלמן שזר | publisher = מרכז זלמן שזר לתולדות ישראל | location = Hierosolymis | year = [[1989]] | isbn = 029913850X | url = http://lib.cet.ac.il/pages/item.asp?item=18518}} * {{cite book | last = Herzog | first = Rabbi I. | authorlink = Isaac Herzog | title = Hebrew Porphyrology | trans_title = De Porphyrologia Hebraica | publisher = University of London | year = [[1913]]}} * {{cite book | last = Herzog | first = Rabbi I. | authorlink = Isaac Herzog | title = The Royal Purple and the Biblical Blue, ''Argaman'' and ''Tekhelet'': the study of Chief Rabbi Dr. Isaac Herzog on the Dye Industries in Ancient Israel and Recent Scientific Contributions | editor-last = Spanier | editor-first = E | publisher = Keter | year = [[1987]]}} * {{cite book | last = Hillerus | first = M. | authorlink = Matthaeus Hillerus | title = הלכות ציצית sive Dissertatio Philologico-Theologica de Hebraeorum Vestibus Fimbriatis | publisher = Officina Johannis Conradi Reisii | location = Tubingae | year = [[1701]] | url = http://books.google.com/books?id=1NtRAAAAcAAJ&printsec=frontcover }} * van der Hoeven, A. A. M. [[2012]]. "[http://www.jesusking.info/The%20seam%20and%20corners.pdf The Seam and Missing Corners of the Turin Shroud as Characterstics of John Mark's Temple Garment]." * {{cite book | last = Jastrow | first = M. | authorlink = Marcus Jastrow | title = Dictionary of the Targumim, the Talmud Babli and Yerushalmi, and the Midrashic Literature | publisher = W. Drüglin | location = Lipsiae | year = [[1903]] | url = http://www.tyndalearchive.com/tabs/jastrow/}} * Kaplan, S.W. [[2001]]. "[https://web.archive.org/web/20041011160232/http://www.realtekhelet.com/net_book/index.html Tekhelet Rediscovered גילוי התכלת מחדש&lrm;]." * {{cite book | last = Kraeling | first = C. H. | title = The synagogue | series = Excavations at Dura-Europos, Final Report | volume = 8.1 | publisher = Ktav Pub. House | location = Novi Eboraci | year = [[1979]] | isbn = 9780870683312 }} * {{cite book | last = Leiner | first = Rabbi G. H. | authorlink = Gerson Henoch Leiner | title = מאמר שפוני טמוני חול | trans_title = De Thesauris Absconditis Harenarum Commentatio | publisher = | location = Varsoviae | year = [[1887]] | url = http://www.otzar.org/wotzar/Book.aspx?12227 }} * {{cite book | last = Lupia | first = J. N. | title = The Ancient Jewish Shroud At Turin | year= [[2010]] | publisher = Regina Caeli Press | location = | isbn = 978-0-9826739-0-4}} * {{cite book | last1 = Metzger | first1 = T. | last2 = Metzger | first2 = M. | title = Jewish Life in the Middle Ages: Illuminated Hebrew Manuscripts of the Thirteenth to the Sixteenth Centuries | publisher = Chartwell Books | location = Secaucus Novae Caesareae | year = [[1982]] | isbn = 9780890098394 }} <!--f DS112.​M42713 1982 *2*, p. 64--> * Milgrom, J. [[1983]]. [http://cojs.org/cojswiki/Of_Hems_and_Tassels%2C_Jacob_Milgrom%2C_BAR_9:03%2C_May/Jun_1983. Of Hems and Tassels]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ''BAR'' 9:03, Mai/Iun. * {{Cite book | last = Milgrom | first = J. | title = The Tassel and the Tallith | series = Annual Rabbi Louis Feinberg Memorial Lecture in Judaic Studies | volume = 4 | publisher = Judaic Studies program, University of Cincinnati | year = [[2006]]}} * Miller, Rabbi S. "[http://www.nergavriel.org/uploads/תורה%20הקדושה/תכלת/HB0902%20-%20the%20search%20for%20techeiles.pdf The Search for Techeiles]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}" in ''Halacha Berurah הלךה ברורה 9.2<!-- (annus non datur)-->'', pp. 1—6. * {{cite book | last = Pummer | first = R. | title = The Samaritans | publisher = E.J. Brill | location = Leiden | year = [[1987]] | isbn = 9004078916 | url = http://books.google.com/books?id=VOLOfJ6PgAMC }} * {{cite book | last = Roussin | first = L. A. | chapter = 11. Costume in Roman Palestine: Archaelogical Remains and the Evidence from the Mishnah | pages = 182–190 | editor1-last = Sebesta | editor1-first = J. | editor2-last = Bonfante | editor2-first = L. | editor2-link = Larissa Bonfante | title = The world of Roman costume | publisher = University of Wisconsin Press | location = Madison, Wis | year = [[1994]] | isbn = 029913850X | url = http://books.google.com/books?id=GxGPLju4KEkC&pg=PA182}} <!--PAGES--> * {{cite book | last = Shlezinger-Katsman | first = D. | chapter = 19. Clothing | pages = 362—381 | editor1-last = Heszer | editor1-first = C. | title = The Oxford Handbook of Jewish Daily Life in Roman Palestine | publisher = Oxford University Press | location = Novi Eboraci| year = [[2010]] | isbn = 9780199216437}} <!--368-70--> * {{cite book | last = Schwartz | first = J. J. | chapter = Chapter 17: The Material Realities of Jewish Life in the Land of Israel, c. 235—638 | pages = 431—456 | editor-last = Katz | editor-first = S.T. | title = The Cambridge History of Judaism: Volume 4, The Late Roman-Rabbinic Period | publisher = Cambridge University Press | location = Cantabrigiae, Novi Eboraci | year = [[1984]] | isbn = 9780521772488 | url = http://books.google.com/books?id=BjtWLZhhMoYC&pg=PA431}} <!-- 449—452, at vide etiam 640—1 --> * Singer, M. E. [[2001]]. [http://www.begedivri.com/techelet/MendelSinger.pdf Understanding the Criteria for the Chilazon], ''Journal of Halacha and Contemporary Society'' 42, Sukkot. * {{cite book | last = Sterman | first = B. | last2 = Taubes Sterman | first2 = J. | title = The Rarest Blue: the Remarkable Story of an Ancient Color Lost to History and Rediscovered | publisher = Lyons Press | location = Guilford, Connecticut | year = [[2012]] | isbn = 0762782226}} * Twerski, Rabbi C. E. [[1997]]. [http://www.tekhelet.com/pdf/tw01.pdf Identifying the Chilazon], ''Journal of Halacha and Contemporary Society'' 34:77—102. * Wein, Rabbi B. et al. [[2003]]. ''[http://www.tekhelet.com/DafYomi/TEKH01_Eng_F.pdf Topics in Perek HaTecheiles: Daf Yomi Menachos Perek 4]'' = ''[http://www.tekhelet.com/DafYomi/TEKH02_Heb_F_LR.pdf נושאים בפרק התכלת: דף יומי מנחות פרק ד&lrm;]''. * {{cite book | last = Shanks | first = Hershel | title = The World's Oldest Tallit?: An Occasional Paper of the American Jewish Historical Society | publisher = Biblical Archaeology Society | location = Washington, DC | year = [[2008]] | isbn = 0979635780}} * {{cite book | last = Yadin | first = Y. | authorlink = Igael Iadin | title = The Finds from the Bar Kokhba Period in the Cave of Letters | series = Judean Desert Studies | volume = 3 | publisher = Israel Exploration Society | location = Jerusalem | year = [[1963]] | isbn = 9789652210463}} <!-- vol. 1, p. 183 --> {{FA stella}} [[Categoria:Vestitus Iudaicus]] ssmiuz7le6q3ckvjmphfle632q6hq6t 0 172567 3977089 3976660 2026-08-04T11:01:51Z Cyprianus Marcus 66550 3977089 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Gieboldehausen''' est commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Gottingae|Circulo Gottingae]]. == Historia == Die [[1 Ianuarii]] [[1973]] Gieboldehausen commune constitutum est. E communibus [[Bilshusa]]<ref name="Wolf 1819">Wolf, J. (1819). ''Politische Geschichte des Eichsfeldes mit Urkunden erläutert''. Johann Georg Rosenbusch.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bilshausen''), [[Bodensa]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bodensee''), [[Krebeck]], [[Obernfeld]], [[Rhumspringe]], [[Rollshausen]], [[Rüdershausen]], [[Wollbrandshausen]], [[Wollershausen]] atque [[Gieboldehausen]] constat. In Gieboldehausen sedes administrationis est. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{Commonscat|Gieboldehausen|Gieboldehausen}} * [http://www.samtgemeinde-gieboldehausen.de Pagina communis generalis Gieboldehausen (lingua Theodisca)] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1973]] [[Categoria:Eichsfeldia]] 7zpbhr1tqrzezmy3m8hlabnhootmxse 0 172899 3977083 3863054 2026-08-04T10:55:08Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Bodensee (Saxonia Inferior)]] ad [[Bodensa]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3863054 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:StMatthaeus Bodensee.jpg|thumb|left|Ecclesia Sancti Mathaei]] '''Bodensee''' est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Gottingae|Circulo Gottingae]]. == Historia == Bodensee anno [[1107]] nomine ''Bodenhusen'' primo in actis monasterii descripta est. Anno [[1493]] actis ''Bodensen'' nominatum est. Anno [[1802]] et [[1807]] brevi tempore ad [[Borussia]]m pertinuit, tum pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Annis [[1815]] - [[1866]] ad [[Regnum Hannoveranum]] pertinuit, tum cum toto regno ad Borussiam transiit et ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est. Ab anno [[1973]] ad [[Gieboldehausen (commune generale)|Gieboldehausen]] commune generale pertinet. == Nexus externi == {{Commonscat|Bodensee (Landkreis Göttingen)|Bodensee}} * [https://web.archive.org/web/20131227000223/http://www.bodensee-eichsfeld.de/ Pagina communis Bodensee (lingua Theodisca)] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 11]] [[Categoria:Eichsfeldia]] ir1ntblyd0dluvmt2gamhq3t6agr7b8 3977085 3977083 2026-08-04T10:59:07Z Cyprianus Marcus 66550 3977085 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:StMatthaeus Bodensee.jpg|thumb|left|Ecclesia Sancti Mathaei.]] '''Bodensa'''<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> seu '''Bodensen'''<ref name="H">Hoogeweg, H. (Ed.) (1903). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim: Band 5 (1341–1373)''. Hahnsche Buchhandlung.</ref> seu '''Budensen'''<ref name="H"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bodensee'') est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Gottingae|Circulo Gottingae]]. == Historia == Bodensa anno [[1107]] nomine ''Bodenhusen'' primo in actis monasterii descripta est. Anno [[1493]] Bodensa actis ''Bodensen'' Theodisce nominatum est. Anno [[1802]] et [[1807]] brevi tempore ad [[Borussia]]m pertinuit, tum pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Annis [[1815]] - [[1866]] ad [[Regnum Hannoveranum]] pertinuit, tum cum toto regno ad Borussiam transiit et ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est. Ab anno [[1973]] ad [[Gieboldehausen (commune generale)|Gieboldehausen]] commune generale pertinet. == Nexus externi == {{Commonscat|Bodensee (Landkreis Göttingen)|Bodensa|Bodensam}} * [https://web.archive.org/web/20131227000223/http://www.bodensee-eichsfeld.de/ Pagina communis Bodensae (lingua Theodisca)] ==Notae== <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 11]] [[Categoria:Eichsfeldia]] sveu4ghcd96tsy2e8xshygfby5nbkb1 4 174428 3976969 3973226 2026-08-04T00:54:25Z Jondel 452 /* 2026 */ initura >inita 3976969 wikitext text/x-wiki <noinclude> {{Compendia paginae|VP:N}} Contenta huius paginae in [[Vicipaedia:Pagina prima|Pagina prima]] ostenduntur. NB: eodem tempore, quo hic nuntium quemque addis, eandem rem in pagina [[2026]] adde aut sub "Eventis" aut sub "Mortuis"</noinclude> ==2026== [[Fasciculus:Official portrait of Andy Burnham MP 2026 (cropped 3x4).jpg|80 px|right|Andreas Burnham]] * 20 Iulii: [[Carolus III (rex Britanniarum)|Carolus III]] rex [[Andreas Burnham|Andream Burnham]] primum ministrum [[Britanniarum regnum|Britanniarum regni]] constituit. [[Fasciculus:2026 FIFA World Cup emblem.svg|80 px|right|Certaminis logotypus]] * 19 Iulii: [[Turma Pedilusoria Nationalis Hispanica]] vincit [[Certamen Mundanum Pedilusorium (2026)|certamen mundanum pediludii]]. [[Turma Pedilusoria Nationalis Argentina|Argentina]] secunda et [[Turma Pedilusoria Nationalis Anglica|Anglia]] tertia sunt. * 3 Iulii: [[Keiko Fujimori]] prima muliebris praeses civitatis [[Peruvia|Peruviae]] eligitur, die 28 Iulii 2026 mandatum inita est. [[Fasciculus:Dom Alfonso de Galarreta mirrored.JPG|80 px|right|Alphonsus de Galarreta, FSSPX]] * 1 Iulii: [[Fraternitas Sacerdotalis Sancti Pii X]] [[Esquinia]]e quattuor [[episcopus|episcopos]] novos sine mandato [[papa]]li consecrat. [[Leo XIV]] papa totam societatem [[excommunicatio|excommunicat]]. * 24 Iunii: [[Terrae motus Venetiolanus anni 2026|Terrae motus]] maior magnitudinis 7.5 in [[Venetiola]] complura milia hominum necat multaque aedificia concidit. [[Fasciculus:Alan Greenspan color photo portrait.jpg|80 px|right|[[Alanus Greenspan]]]] * 22 Iunii: [[Alanus Greenspan]], pristinus praeses [[Systema aerarium foederale|systematis aerarii foederalis Americae]], centum annos natus moritur. * 12 Iunii: [[Elon Musk]] primus fit, qui {{num|1000000000000}} [[dollarium Civitatum Foederatarum|dollariorum Americanorum]] accumulaverit. [[Fasciculus:Leo XIV (june 2025).jpg|80px|right|[[Leo XIV]]]] * 25 Maii: "[[Magnifica humanitas]]", epistola encyclica [[Leo XIV|Leonis XIV]] prima, editur. * 15 Maii: Eruptio epidemiae ebolae e provincia Ituri [[Res publica democratica Congensis|Rei publicae democraticae Congensis]] refertur. Centeni homines illic et in [[Uganda]] in hunc morbum incidunt. * 3 Maii: Epidemia [[hantaviridae|hantavirus]] [[Andes|Andini]] ad [[quadragena]]m [[navis]] vectoriae ''Hondius'' ducit, tres mortui. [[Fasciculus:Sabastian Sawe (KEN) 2025.jpg|90px|right|Sebastianus Sawe]] * 26 Aprilis: [[Sebastianus Sawe]] Londinii primus homo [[Cursus Marathonius|cursum Marathonium]] minore tempore quam duabus horis perficit. [[Fasciculus:Artemis II patch.svg|90px|right|Emblema missionis cum nominibus astronautarum]] * 6 Aprilis: [[Programma Artemis|Artemis II]] cum quattuor astronautis Lunam circumvolat et 11 Aprilis feliciter in Tellurem revertitur. [[Fasciculus:Portrait of Mojtaba Khamenei.jpg|90px|right|Mojtaba Khamenei]] * 8 Martii: [[Mojtaba Khamenei|Mojtaba Husainus Khamenei]], [[Ali Khamenei|Alii]] necati filius, magnus dux [[Irania]]e eligitur. * 28 Februarii: Civitas [[Israël]] et [[Civitates Foederatae]] impetum [[bomba]]rum ad [[Irania]]m faciunt, illum impetum praeemptivum appellantes. * 21 Februarii: Bellum inter [[Afghania]] et [[Pakistania]] erumpit. [[Fasciculus:2026 Winter Olympics logo.svg|90px|right|[[Olympia hiemalia 2026]]]] * 6 Februarii: [[Olympia hiemalia 2026|Olympia hiemalia]] in [[Italia]] simul [[Mediolanum|Mediolani]], [[Cortina Ampecanorum|Cortinae Ampecanorum]], [[Pralatium|Pralatii]], [[Livignum|Livigni]] et [[Resinae|Ante Silvam]] patefiunt. * 2–6 Februarii: [[Curdistania Syriaca|Curdistaniam Syriacam]] [[Ahmedus Husainus al-Shara|rectio Damasci nova]] sibi adiungit. 6e29aqh2w8oaozkqbr5ptalmjf8j7hs 0 176616 3977067 3903970 2026-08-04T09:14:40Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3977067 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Église Saint-Martin de Berd'huis.JPG|thumb|upright|left|Berd'huis: ecclesia [[Martinus Turonensis|Sancto Martino]] dicata.]] '''Berd'huis''' est commune [[Francia|Francicum]] 1'094 incolarum (anno [[2022]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Olina (praefectura Franciae)|Olinae]] in provincia [[Normannia (regio Franciae)|Normanniae]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Olinae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Berd'huis|Berd'huis}} * {{INSEE commune|61043|de=Berd'huis}} * [http://cdcps.free.fr/dossiers/dossiers.php?val=44_mairie+berd+huis De Berd'huis apud Societatis Communium paginas interretiales]{{Nexus deficit|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=3720 De hoc communi apud cassini.ehess.fr] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Olinae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Olinae]] rxrlwbyvw1abmukj0c7pz4v2ubogbq1 0 180168 3977037 3961509 2026-08-04T06:16:12Z InsideNormality 212975 3977037 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-8}} {{capsa civitatis dubiae Vicidata}} '''Res publica Turcica''' quae dicitur '''Cypri septentrionalis''' ([[Turcice]]; ''Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'', breviter ''KKTC'') est [[respublica]] se proclamans et a communitate internationali non agnita quae patet in Septemtrionali [[Cyprus|Cypriae]] [[insula]]e zona anno [[1983]] et in zonis ab [[exercitus|exercitu]] [[Turcia|Turcico]] rectis post [[Invasio Turcica Cypri|operationem militarem]] anni [[1974]]. [[Praeses]] [[Respublica|Reipublicae]] e conditione, anno [[1983]], usque ad [[2005]] historicus dux [[Radulphus Denktaş]] fuit, infestus transigendo cum internationaliter agnita [[Cyprus|Reipublicae Cypriae]] gubernatione [[Graeci|Graeco]]-[[Cyprus|Cypria]] ad favendum insulari reunificationi. Ex anno [[2003]], motus politicus reunificationem ac ingressum in [[Unio Europaea|Unionem Europaeam]] cupiens statutus est, quod duxit ad eligendum [[Mahometus Ali Talat|Mahometum Ali Talat]] [[Primus Minister|Primum Minitrum]] anno [[2004]] et [[Praeses|Praesidem]] Reipublicae die [[17 Aprilis]] [[2005]]. [[Mustafa Akıncı]] est quaternus et hodiernus [[praeses]] Cypri Septemtrionalis. Creatus est ad hoc officium in electione praesidis anno 2015.<ref>[http://www.hurriyetdailynews.com/presidential-polls-in-north-cyprus.aspx?pageID=449&nID=72372&NewsCatID=425 De electione Cypri Septemtrionalis] in periodico ''Hurriyet Daily News'' (1 Octobris 2015) {{Ling|Anglice}}</ref> Eius [[caput (urbs)|caput]] [[Nicosia]] ([[Turcice]] ''Lefkoşa'') est; nihilominus Septemtrionalis urbis pars, quia divisa est termino [[ecechiria]]e, [[Linea viridis (Cyprus)|Linea Viridi]] sive Attilae. ==Status iuridicus== Solum [[Turcia]] declarationem independentiae Reipublicae Turcicae Cypri Septemtrionalis agnoscit, quae [[Controversia Cypria|a contrario]] "non valida ex aspectu iuridico" secundum [[Concilium Salutis|Concilii Salutis Consociationis Nationum]] resolutiones 541 anni [[1983]] et 550 anni [[1984]] declarata est. In praeterito, aliqui iurisprudentes Rempublicam Turcicam Cypri Septemtrionalis "[[civitas neuropastica|civitatem neuropasticam]]" secundum [[Tribunal Europaeum a iuribus humanis|Tribunalis Europaei ab Iuribus Humanis]] decretum die [[18 Decembris]] [[1996]] definivere quod essentialiter Turciae responsalitatem in ordinariarum rerum gestione in Septemtrionali [[Cyprus|Cypri]] parte agnoscebat. Anno [[2002]] [[Index secretariorum generalium Consociationis Nationum|Secretarius Generalis]] [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]] [[Kofi Annan]] destinatum pacis ad reunificandam [[Cyprus|insulam]] ostendit; quod, subiectum [[referendum|referendo]] die [[24 Aprilis]] [[2004]], a 65% suffragatorum in se proclamata Republica Turcica Cypri Septemtrionis acceptum est, sed reiectum est a plerisque suffragatoribus in insulae parte ab internationaliter agnita [[Cyprus|Reipublicae Cypriae]] gubernatione recta. ==Historia== [[Fasciculus:Dioecesis Orientis 400 AD.png|150px|thumb|left|[[Index provinciarum Romanarum|Provincia Romana]] [[Cyprus (provincia Romana)|Cyprus]] intra [[Dioecesis|Dioecesin]] [[Dioecesis Orientis|Orientis]] anno [[400]].]] Propter suam geographicam positionem et suum strategicum pondus, in [[Cyprus|Cyprum]] invasere [[Hetthaei]], [[Assyria|Assyrii]], [[Aegyptus antiqua|Aegyptii]], [[Persia|Persae]], [[Ptolemaei]], [[Roma antiqua|Romani]], [[Imperium Romanum Orientale|Byzantini]], [[Leziniacenses]] et [[Respublica Veneta|Venetiani]]. Anno [[1571]], [[Cyprus|insula]] ab [[Imperium Ottomanicum|Imperio Ottomanico]] capta est. Ottomani insulam per [[milla|millarum]] systema, ubi omnes homines secundum [[religio]]nem classificabantur, gubernavere. Cyprus subiectus est [[Turcae|Turcis]] usque ad [[1878]], cum eius administratio ad [[Britanniarum Regnum]] transiret. Usque ad [[primum bellum mundanum]], insula legaliter ad [[Turcia]]m pertinuit, tempore in quo annexa est a [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] ob belligerentiam sociam cum [[Imperia Centralia|Imperiis Centralibus]]. Anno [[1960]] [[libertas|libertatem]] obtinuit. ===Cypri libertas=== [[Britanniarum Regnum|Britannicum]] dominium ambarum communitatum aspirationes{{dubsig}} continere nequivit. [[Graeci|Graeco]]-Cyprii anno [[1830]], cum nata est [[Graecia|Civitas Graeca]], inceperant agnitionem pro [[Enōsis|Enōsi]] sive unione cum [[Graecia]] cum qua [[cultura]]lia ac [[historia|historica]] vincula habebat. A contrario, [[Turcae|Turco]]-Cyprii milites subitarios [[VOLKAN]] conformavere qui anno [[1858]] ceperunt novum nomen "[[Organizatio Resistentiae Turcicae|Organizationem Resistentiae Turcicae]]" ([[Turcice]] ''Türk Mukavemet Teşkilatı,'' ''TMT'') et quorum propositum [[Enōsis|Enōsin]] vitare et [[Taximum|Taximo]] ([[Turcice]] ''Taksim'') sive divisioni inter [[Turcia]]m et [[Graecia]]m favere erat. Exigentiae in violentam pugnam, ab [[Organizatio Nationalis Proeliatorum Cypriorum|Organizatione Nationali Proeliatorum Cypriorum]] ([[Graece]]; Εθνική Οργάνωσις Κυπρίων Αγωνιστών sive ΕΟΚΑ) rectam, adduxere, favente [[Archiepiscopus|Archiepiscopo]] [[Macarius III|Macario III]], [[Ecclesia Orthodoxa Cypria|Ecclesiae Autocephalae Orthodoxae Cypriae]] archiepiscopo et [[primatus|primato]]. Ob talem situationem, [[Turcae]] [[Imperium Britannicum|Imperio Britannico]] favere coeperunt ne civitatis Graecae subditi essent. Ante militarem sumptum et vitarum humanarum ammissionem quos postulabat [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] [[colonialismus|colonialem]] situationem servare, haec natio [[Graecia]]m et [[Turcia]]m invitavit ut invenirent solutionem quaestioni Cypriae. [[Fasciculus:Makarios III and Robert F. Wagner NYWTS cropped.jpg|thumb|350px|Archiepiscopus [[Macarius III]].]] Quod adduxit ad Consensum [[Turicum (urbs)|Turicensem]] anno [[1958]] et ad Consensum [[Londinium|Londinensem]] anno [[1959]]. Quae vigere coepere die [[16 Augusti]] [[1960]] cum [[Cyprus|Reipublicae Cypriae]] partu per complicatam [[constitutio]]nem cuius praecipuae res sunt: * Bicommunalis [[respublica]] cum aequalitario statuto ambabus communitatibus. * [[Graecia]], [[Turcia]], et [[Britanniarum Regnum]] erunt potentiae sponsoriae cum interventionis iure si constitutionale regimen in periculum vocetur. * Ut [[Enōsis]] vitaretur, declaratus est Cyprus se iungere ad ullam nationem, civitatum circulos et organizationes nequire quas [[Graecia]] et [[Turcia]] non participant. Etiam statutum est ut [[Cyprus|Respublica Cypria]], tota aut ex parte, politicam aut oeconomicam unionem cum alia Civitate participet. * [[Potestas exsecutiva]] a [[Graeci|Graeco]]-Cyprio [[praeses|praeside]] et a [[Turcae|Turco]]-Cyprio [[praeses vicarius|praeside vicario]], a suis respectivis communitatibus per [[suffragium universale]] electis, suscipiebatur. * Ambo identicis potestatibus fruentur, cum intercessionis iure. * [[Potestas legisfera]] erit in domu repraesentantium cum membris electis ab ambabus communitatibus proportione 70/30. * Utraque communitas propriam [[parlamentum|cameram legisferam communalem]] cum competentiis [[religio]]so ac [[cultura]]li ambitu inter alias. * Ambae communitates in foederibus suas [[Enōsis|Enōseōs]] et [[Taximum|Taximi]] postulationes repudiare accipient. ===Divisio intercommunalis=== [[Graeci|Graeco]]-Cyprius dux [[Macarius III]], intercommunali aequitati contrarius, [[Turcae|Turco]]-Cypriorum ius intercessionis eliminare conatus est per constitutionis mutationem. Horum reiectio [[Controversia Cypria|variis violentiae actibus]] anno [[1963]] facya est, quorum culmen accidit hoc anno, proximo et [[1967]]. Proinde, Turco-Cyprii [[Cyprus|insulae]] campos relinquere, in exsilium se in inclavaturas eiicere et suos locos operandi relinquere coacti sunt. [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]] [[Concilium Salutis]] vim pacis [[UNICYP]] in [[Cyprus|insula]] collocare probavit, quae ibi adhuc diffusa est. ===Operationes militares Turcicae=== [[Fasciculus:Operación Atila. Monumento a los caídos Operación Jul Ago 1974. Temblos.jpg|thumb|left|Turco-Cypriorum mortuorum in proelio sepulcra.]] [[15 Iulii|Idibus Iuliis]] [[1974]] effecta est in [[Cyprus|insula]] [[subitanea rerum conversio]] contra Macarii [[gubernatio]]nem. Quae ducta est a [[Graecia|Graeco]] et [[Graeci|Graeco]]-Cyprio circulo militare cum destinato resuscitandae [[Enōsis|Enōseōs]]. Etiam nuncupatae [[Iuncta Colonellorum|Iunctae Colonellorum]] ([[Graece]] Χούντα των Συνταγματαρχών) favorem habebat qui [[Graecia]]m inter [[1967]] et [[1974]] gubernabant. Quod [[Turcia]]m territavit quae Turco-Cypriae [[minoritas|minoritatis]] metum habebat quam protegere pollicita est propter praestationis foedus [[Cyprus|Civitatem Cypriam]] pariens. Cuius causā, firmam invasionem in Septemtrionalem [[Cyprus|Cypri]] partem per [[Operatio Attila|Operationem Attilam]], etiam a [[Turcia|Turcis]] "Operationem Servandae Pacis" nuncupatam, perfecit. Territorii igitur 37 centesimae penes [[Turcia|Turcas]] mansere et inter 140&thinsp;000 et 160&thinsp;000 [[Graeci|Graeco]]-Cyprii e Septemtrionali [[Cyprus|insulae]] parte fugire debuere. Ex illo tempore, exsulum regressus in eorum terras et proprietates a Graeco-Cypriis expostulatur. [[Turcia]], pro sua parte, respondit cum proclamatione "Civitatis Foederatae Turcicae Cypri" anno [[1975]] et [[November|Novembri]] mense anni [[1983]] cum [[independentia]]e declaratione rem publicam Turcicam Cypri septemtrionalis faciens. ===Status post invasionem Turcicam=== [[Fasciculus:Cyprus.jpg|thumb|[[Cyprus]] annis [[1970]] et [[1998]].]] Ex operatione effecta anno [[1974]] [[Nationes Unitae]] conflictum sine successu solvere conataesunt. Anno [[1999]] [[Unio Europaea]] in Consilio Europaeo [[Helsingia (Finnia)|Helsingiensi]] statuit ut reunificatio condicio ad adhaerendum Cyprum non esset. [[Graecia]] [[Turcia]]e candidatum intercedere comminata est si non includebatur haec decisio. Nationes Unitae innumerabiles conatus effecerunt ad solvendum conflictum per unificationem. A [[Index secretariorum generalium Consociationis Nationum|Secretario Generali Consociationis Nationum]] facta proposita annis [[1984]], [[1986]] et [[1992]] a Graeco-Cypriis reiecta sunt quia politicam aequitatem inter duas communitates non admittebant. Alia solvendi conflictus conamina annis [[1996]] et [[1997]] defecere, quoniam Turco-Cypriis non agnita est Civitas independens. Illius temporis Secretarius Generalis [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]] [[Kofi Annan]] novum propositum anno [[2002]] ideas includentes praesentavit quae fortes repudiationes inter Graecam communitatem attulere. Anno [[2003]] emendata, statuebat duarum civitatum foederationem creare — Civitatem Graeco-Cypriam et Civitatem Turco-Cypriam — ambas a gubernatione foederali cum paucissima potestate coniunctas, ut viget in [[Bosnia et Herzegovina]] aut ut [[Serbia et Mons Niger|Serbiae et Montis Nigri]] gubernatio usque ad dissolutionem. Post innumera colloquia, die [[24 Aprilis]] [[2004]] Secretarii Generalis Consociationis Nationum destinatum pacis [[Cyprus|Cypro]] praesentatum est ut per [[referendum]] in ambabus communitatibus ratificaretur. Turco-Cyprii, sui praesidis [[Raufus Denktaş|Raufi Denktaş]] consilium ut contra suffragarentur neglegentes, propositum cum 65% incolarum probavere. Graeco-Cypria communitas destinatum reiecit, quamobrem, finem cepere omnes spes ut unificatus [[Cyprus]] in [[Unio Europaea|Unionem Europaeam]] [[1 Maii|Kalendis Maiis]] [[2004]] iniret. Plerique Graeco-Cyprii destinatum nimias potestates Turco-Cypriis dare putabant. Praecipua optio Graeco-Cypria oppositio fuit quoniam omnes Graeco-Cyprii exsules ad suas domos redire nequivere, quia [[Turcia|Turcicae]] copiae in [[Cyprus|insula]] indefinite manere poterant iuxta cum 45 000 Turcicorum colonorum ibi consessorum. ==Geographia== [[Fasciculus:Cipro-Famagosta2.jpg|thumb|Acta [[Arsinoe (eparchia)|Arsinoës]].]] Zona a [[Turcia]] occupata e [[1974]] 3355 [[chiliometrum quadratum|km²]] lata est, fere 36% [[Cyprus|Cypri]] [[Area (geometria)|area]]m repraesentans. [[Pelvis Mediterranea]]e Boreoriente, in [[Mare Levantinum|Pelvi Levantina]] sita, insula 65 [[chiliometrum|km]] a [[Turcia]] Septemtrione, 100 km a [[Syria]] Oriente, 420 km ab [[Aegyptus|Aegypto]] Meridie et 480 km a [[Graecia|Graeca]] [[insula]] [[Rhodus|Rhodo]] distat. Turco-Cypria litora, 780 km longa, harenosa et saxosa, sunt unus locorum ubi ova pariunt [[Chelonia mydas|chelonia mydae]] et [[Caretta caretta|carettae]] inter menses [[Aprilis]] et [[Augustus|Augusti]]. Territorii Meridie, [[Linea viridis (Cyprus)|Linea Viridis]], zona dearmata et penes [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]] [[Vires Pacis Consociationis Nationum|Cassides Caeruleas]] ([[UNFICYP]]), lineam demarcationis cum [[Cyprus|Republica Cypri]] Meridie constituit. ===Clima=== [[Clima]] typice [[Clima mediterraneum|Mediterraneum]] est cum [[aestas|aestatibus]] calidis siccisque et [[hiems|hiemibus]] dulcibus umidisque. {| border="1" cellpadding="1" cellspacing="0" class="wikitable gauche sortable" style="margin: 0.5em 1em 1em; background:FFFFFF; border: 2px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 80%; " ! align="center" style="background:#99CCCC;;"| ! align="center" style="background:#99CCCC;;"|Ianuarius ! align="center" style="background:#99CCCC;;"|Februarius ! align="center" style="background:#99CCCC;;"|Martius ! align="center" style="background:#99CCCC;;"|Aprilis ! align="center" style="background:#99CCCC;;"|Maius ! align="center" style="background:#99CCCC;;"|Iunius ! align="center" style="background:#99CCCC;;"|Iulius ! align="center" style="background:#99CCCC;;"|Augustus ! align="center" style="background:#99CCCC;;"|September ! align="center" style="background:#99CCCC;;"|October ! align="center" style="background:#99CCCC;;"|November ! align="center" style="background:#99CCCC;;"|December |- ||T° (max)||15||16||18||22||26||30||34||34||31||27||23||17 |- ||T° (min)||6||6||8||10||14||18||21||21||19||15||11||8 |- ||T° (med)||11||11||13||16||20||24||27||27||25||21||16||13 |- ||Praecipitationes (mm)||80||50||50||20||20||5||0||0||5||25||40||100 |- ||T° maris (med)||13||12||13||15||15||17||24||25||19||20||16||12 |} ===Fauna et flora=== [[Fasciculus:07. Operación Atila. Pentamilli. Vista desde el E.jpg|thumb|Cypri Septemtrionalis litora.]] Distinguuntur tria magna vitalia spatia [[fauna]]e et [[flora]]e in Cypro Septemtrionali: iugum montium, litus et superficies in usu [[agricultura]]li. [[Silva]]e in [[Cerynia (eparchia)|Ceryniae]] montibus densantur, ubi inveniuntur [[pinus|pini]], [[Cupressus|cupressi]] et [[Cedrus|cedri]], sed etiam [[Juniperus|iuniperi]], [[platanus|platani]], [[quercus]], [[olea]]e et [[Ceratonia siliqua|siliquae]]. Pauca [[animalia]] modo silvestri vivunt, exceptis [[Gyps fulvus|gype fulvo]], [[Vulpes (genus)|vulpe]], [[Chiroptera|chiropteris]], [[Chelonioidea|chelonioideis]] et [[Ovis aries ophion|ophione]]. ==Civilitas== [[Fasciculus:Rauf Denktash.jpg|thumb|Raufus Denktaş.]] Secundum [[constitutio]]nem, Respublica Turcica Cypri Septemtrionalis [[respublica]] [[democratia|democratica]] [[saecularismus|laica]] cum [[systema semipraesidiale|regimine semipraesidiali]] est. [[Praeses]] est etiam [[Dux Civitatis]], [[Primus Minister]] et [[Dux Gubernationis]]. ===Praecipuae factiones politicae=== Octo [[factio politica|factiones]] Turco-Cypriam [[civilitas|politicam]] vitam condividentes quae sunt: * [[Factio Unitatis Nationalis (Cyprus)|Factio Unitatis Nationalis]] ([[Turcice]]; ''Ulusal Birlik Partisi'' sive ''UBP''), [[dextera (civilitas)|dexterae]]; * [[Factio Democrata (Cyprus Septemtrionalis)|Factio Democrata]] ([[Turcice]]; ''Demokrat Parti''), [[centrum (civilitas)|centri]] dexterae; * [[Factio Respublicana Turcica]] ([[Turcice]]; ''Cumhuriyetçi Türk Partisi'' sive ''CTP''), centri [[sinistra (civilitas)|sinistrae]]; * [[Factio Libertatis et Reformationis]] ([[Turcice]]; ''Özgürlük ve Reform Partisi'' sive ''ÖRP''), centri sinistrae; * [[Factio Democratiae Communis]] ([[Turcice]]; ''Toplumcu Demokrasi Partisi'' sive ''TDP''), centri sinistrae; * [[Factio Cypri Uniti (Cyprus Septemtrionalis)|Factio Cypri Uniti]] ([[Turcice]]; ''Birleşik Kıbrıs Partisi'' sive ''BKP''), [[Communismus|communistica]]; * [[Factio Novi Cypri (Cyprus Septemtrionalis)|Factio Novi Cypri]] ([[Turcice]]; ''Yeni Kıbrıs Partisi'' sive ''YKP''), centri sinistrae: * [[Factio Socialistica Cypri (Cyprus Septemtrionalis)|Factio Socialistica Cypri]] ([[Turcice]]; ''Kıbrıs Sosyalist Partisi'' sive ''KSP''), [[extrema sinistra|extremae sinistrae]]. ===Comitia=== ====Praesidialia==== [[Praeses]] [[Respublica|Reipublicae]] Cypri Septemtrionalis cata quinquennio per [[suffragium universale|suffragium universale directum]] electus est. Prima [[comitia]] anno [[1981]] habita sunt, ubi visus est [[Raufus Denktaş]] eligi Praeses Cypri Septemtrionalis, et fuit anno [[2005]], post quinque mandata, cum se ad comitia praesentare desivit. Diei [[24 Aprilis]] [[2005]] comitia [[Democratia socialis|Socialis Democratae]] [[Mahometus Ali Talat|Mahometi Ali Talat]] victoriam e [[Factio Respublicana Turcica|Factione Respublicana Turcica]] videre. Diei [[18 Aprilis]] [[2010]] comitia [[Primus Minister|Primum Ministrum]] [[Dervisus Eroğlu|Dervisum Eroğlu]] Civitatis capite collocavit. ====Legisfera==== Comitia [[potestas legisfera|legisfera]] habita sunt cata quinquennio per [[repraesentatio proportionalis|suffragium proportionale]] ut electi sint quinquaginta [[Deputatus|deputati]]. Minima [[percentatio]] ut electi deputati habere possit est 5 centesimae. Die [[19 Aprilis]] [[2009]] habita sunt, anticipate, octava comitia legisfera in Cypro Septemtrionali: est [[Factio Unitatis Nationalis (Cyprus)|Factio Unitatis Nationalis]], hodie a [[Dervisus Eroğlu|Derviso Eroğlu]] ducta, qui comitia vicit ob [[Factio Respublicana Turcica|Factionem Respublicanam Turcicam]] Praesidis Cypri Septemtrionalis [[Mahometus Ali Talat|Mahometi Ali Talat]]. ===Defensio=== [[Vis Securitatis Cypri Septemtrionalis]] ([[Turcice]]; ''Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı'' sive ''KKTC'') a 5000 [[miles|militum]] componitur. Quae ipsa non est [[exercitus]], sed accuratius [[divisio militaris]]. Praeter militum formationem, ea etiam Turco-Cyprios [[vigil]]es formationem suscipit. [[Vis Securitatis Cypri Septemtrionalis]] [[Maior Generalis]] ([[Turcice]] ''Tümgeneral'') a suo [[Vires Terrestres Turcicae|Exercitus Turcici]] homologo designatur. ====Maiores Generales==== [[Fasciculus:Turkish Stars In Formation 20-July-2011.tif|thumb|right|[[Stellae Turcicae|Stellarum Turcicarum]] ([[Turcice]] ''Türk Yıldızları'') functio per Diem Pacis et Libertatis Cypri Septemtrionalis anno [[2011]].]] Turco-Cypriorum Maiorum Generalium muneris duratio est biennium. Hic inferius est catalogus [[Maior Generalis|Maiorum Generalium]] in Cypro Septemtrionali: {| class="wikitable" style="text-align:center" |- style="background:#cccccc" ! # !! colspan=1|[[Maior Generalis]] !! mandati initium !! mandati finis |- style="background:#ffffff" | rowspan=1 | '''1''' | rowspan=1 | [[Hayrius Ündür]] | rowspan=1 | [[10 Septembris]] [[1976]] | rowspan=1 | [[29 Augusti]] [[1978]] |- style="background:#ffffff" | rowspan=1 | '''2''' | rowspan=1 | [[Attila Erdoğan]] | rowspan=1 | [[26 Augusti]] [[1978]] | rowspan=1 | [[21 Augusti]] [[1980]] |- style="background:#ffffff" | rowspan=1 | '''3''' | rowspan=1 | [[Cemal Yavuz]] | rowspan=1 | [[21 Augusti]] [[1980]] | rowspan=1 | [[24 Augusti]] [[1982]] |- style="background:#ffffff" | rowspan=1 | '''4''' | rowspan=1 | [[Hicmetus Köksal]] | rowspan=1 | [[24 Augusti]] [[1982]] | rowspan=1 | [[22 Augusti]] [[1984]] |- style="background:#ffffff" | rowspan=1 | '''5''' | rowspan=1 | [[Iosephus Selçuk Saka]] | rowspan=1 | [[22 Augusti]] [[1984]] | rowspan=1 | [[14 Augusti]] [[1986]] |- style="background:#ffffff" | rowspan=1 | '''6''' | rowspan=1 | [[Bilgius Büyükünal]] | rowspan=1 | [[14 Augusti]] [[1986]] | rowspan=1 | [[20 Augusti]] [[1988]] |- style="background:#ffffff" | rowspan=1 | '''7''' | rowspan=1 | [[Ali Yalçın]] | rowspan=1 | [[20 Augusti]] [[1988]] | rowspan=1 | [[17 Augusti]] [[1990]] |- style="background:#ffffff" | rowspan=1 | '''8''' | rowspan=1 | [[Erdogan Dirik]] | rowspan=1 | [[17 Augusti]] [[1990]] | rowspan=1 | [[17 Augusti]] [[1992]] |- style="background:#ffffff" | rowspan=1 | '''9''' | rowspan=1 | [[Yasar Spor]] | rowspan=1 | [[17 Augusti]] [[1992]] | rowspan=1 | [[19 Augusti]] [[1994]] |- style="background:#ffffff" | rowspan=1 | '''10''' | rowspan=1 | [[Ismaël Koçman]] | rowspan=1 | [[19 Augusti]] [[1994]] | rowspan=1 | [[25 Augusti]] [[1996]] |- style="background:#ffffff" | rowspan=1 | '''11''' | rowspan=1 | [[Hasan Peker Günal]] | rowspan=1 | [[25 Augusti]] [[1996]] | rowspan=1 | [[21 Augusti]] [[1998]] |- style="background:#ffffff" | rowspan=1 | '''12''' | rowspan=1 | [[Ali Nihat Özeyranlı]] | rowspan=1 | [[21 Augusti]] [[1998]] | rowspan=1 | [[17 Augusti]] [[2000]] |- style="background:#ffffff" | rowspan=1 | '''13''' | rowspan=1 | [[Galipus Mendi]] | rowspan=1 | [[17 Augusti]] [[2000]] | rowspan=1 | [[16 Augusti]] [[2002]] |- style="background:#ffffff" | rowspan=1 | '''14''' | rowspan=1 | [[Nadzmaldin Baykul]] | rowspan=1 | [[17 Augusti]] [[2002]] | rowspan=1 | [[18 Augusti]] [[2004]] |- style="background:#ffffff" | rowspan=1 | '''15''' | rowspan=1 | [[Tauficus Özkılıç]] | rowspan=1 | [[18 Augusti]] [[2004]] | rowspan=1 | [[9 Augusti]] [[2006]] |- style="background:#ffffff" | rowspan=1 | '''16''' | rowspan=1 | [[Mahometus Eröz]] | rowspan=1 | [[9 Augusti]] [[2006]] | rowspan=1 | [[19 Augusti]] [[2008]] |- style="background:#ffffff" | rowspan=1 | '''17''' | rowspan=1 | [[Abdullah Recep]] | rowspan=1 | [[19 Augusti]] [[2008]] | rowspan=1 | [[19 Augusti]] [[2010]] |} ==Divisiones administrativae== Respublica Turcica Cypri Septemtrionalis divisa est in [[eparchia]]s ([[Turcice]]; ''kaza'') quinque cum [[caput (urbs)|capite]] homonymo. {| class="wikitable" |- ! Tabula Cypri!! Eparchiae !! [[lingua Turcica|Turcicum]] nomen</tr> | rowspan=6 | <imagemap> Fasciculus:NCyprus districts named.png|370px| </imagemap> | [[Arsinoe (eparchia)|Arsinoë]]&nbsp;&nbsp;&nbsp; || ''Gazimağusa''&nbsp;&nbsp;&nbsp;</tr> | [[Cerynia (eparchia)|Cerynia]] || ''Girne''</tr> | [[Morphou (eparchia)|Morphou]] || ''Güzelyurt''</tr> | [[Nicosia (eparchia)|Nicosia]] || ''Lefkoşa''</tr> | [[Tricomon (eparchia)|Tricōmon]] || ''İskele'' </tr> |} [[Caput (urbs)|Caput]] Septemtrionalis [[Nicosia]]e ([[Turcice]] ''Lefkoşa'') pars est. Inter Cyprum Septemtrionalem et [[Cyprus|Rempublicam Cypri]] fines, [[Linea viridis (Cyprus)|Linea Viridis]] nuncupati, est penes 1400 [[Vires Pacis Consociationis Nationum|Cassidum Caerulearum]], sed etiam penes [[Britanniarum Regnum]]. Hoc ultimum ibi servat [[propugnaculum|propugnacula]] circiter cum 4000 militum [[Acroterion Britannicum|Acroterii]], [[Cyprus|insulae]] Meridie, et [[Decelia]]e. De territoriali horum propugnaculorum attributione quaestio nondum soluta est, quae, in finitima zona sita, penes duplicem administrationem coniunctam inter duas Cyprias civitates condivisam sunt, cum [[lex|legibus]] dissimilibus ad [[Britanniarum Regnum|Britannicos]] habitatores, sed cum legali systemate civili valde fundato in [[Cyprus|Civitatis Cypriae Graecae]] eo, cum accommodationibus ad [[Turcae|Turco]]-Cyprios Deceliae habitatores. Hae [[Britanniarum Regnum|Britannicae]] [[Suverenitas|suverenitatis]] zonae etiam commutationis loco, negotiatione et transitu inter duas [[Cyprus|insulae]] communitates prosunt. ==Demographia== {{bar box |float=right |titlebar=#ddd |title=[[Religio]] in Cypro Septemtrionali |left1=religio |right1=percentatio |bars = {{bar percent|[[Islamismus]]|Green|98}} {{bar percent|[[Religio Christiana]]|Blue|2}} }} [[Gubernatio]] Cypri Septemtrionalis anni [[1983]] Boreocyprios [[numerus incolarum|incolas]] 155 521 fuisse aestimat. E Gubernatione [[Cyprus|Reipublicae Cypriae]] aestimationes anni [[2001]] numerum incolarum in 200&thinsp;000 collocant, e quibus inter 80&thinsp;000 et 89&thinsp;000 [[Turcae|Turco]]-Cyprii sunt et inter 109&thinsp;000 et 117&thinsp;000 [[Turcia|Turci]] [[colonus|coloni]] sunt. [[Cyprus|Totius insulae]] [[census]] anno [[1960]] Turco-Cypriorum 102&thinsp;000 et [[Graeci|Graeco]]-Cypriorum numerum 450&thinsp;000 indicavit. Aestimationes 36&thinsp;000 (circiter 1/3) Turco-Cypriorum inter annos [[1975]] et [[1995]] emigravisse asserunt, cum consequentia ut intra Cyprum Septemtrionalem Turco-Cyprii a colonis e [[Turcia]] superati essent. Cypri Septemtrionalis primus officialis census perfectus est anno [[1996]]. Incolae relati sunt 200 587. Secundus census, anno [[2006]] factus, Cypri Septemtrionalis incolas 265&thinsp;100 esse revelavit, quorum plerique ab aboriginalibus [[Turcae|Turco]]-Cypriis componuntur, dum reliqui magnum [[Turcia|Turcorum]] colonorum numerum includunt. E 178&thinsp;000 [[Turcae|Turco]]-Cypriis civibus, 82% sunt aboriginales [[Cyprus|Cyprii]] (145 000). E 45&thinsp;000 natorum e haud Cypria familia, circiter 40% (17 000) nati sunt in [[Cyprus|Cypro]]. Haud civium numerus, inclusis studentibus, hospitibus laboratoribus et temporariis residentibus, 78 000 hominum attigit. Anno [[2010]] [[International Crisis Group|Societas Internationalis Criseōs]] ([[Anglice]]; ''International Crisis Group'') omnes Cypri Septemtrionalis incolas 300&thinsp;000 esse aestimavit, fortasse quorum dimidium aut nati sunt in [[Turcia]] aut talium colonorum filii sunt. Fons Cypri Septemtrionalis incolas 500&thinsp;000 attigisse, inter 50 centesimas Turco-Cypriorum et 50 centesimas Turcarum colonorum sive eorum filiorum in Cypro natorum divisos, affirmat. Census [[December|Decembri]] [[2011]] perfectus in controversiam a [[factio politica|factionibus politicis]], [[Collegium opificum|collegiis opificum]] et localibus [[diarium|diariis]] vocatus est. Gubernatio de fraude et ne consulto totum numerum incolarum cum 294 906 computavisset accusata est. Quoque accusata est ut aestimationem 700 000 ante censum ad petendum pecuniarium auxilium e [[Turcia]] dedisset. [[Fasciculus:St. Nikolaos Mustafa- Pascha-Moschee C.jpg|thumb|[[Meschita Lala Mustafa Pasha]], anno [[1328]] velut [[Ecclesia Catholica Romana|Catholica]] [[cathedralis]] aperta et conversa ad [[meschita]]m postquam [[Imperium Ottomanicum]] [[Arsinoë (Cyprus Septemtrionalis)|Arsinoën]] anno [[1571]] cepisset.]] Cyprus Septemtrionalis fere tota [[lingua Turcica|Turcophonica]] est. [[Lingua Anglica]], nihilominus, ample in usu est velut secunda lingua. Sunt 644 [[Graeci|Graeco]]-Cyprii [[Rhizocarpasum]] ([[Lingua Neograeca|Graece]]; Ριζοκάρπασο et [[Turcice]] ''Dipkarpaz'') inhabitantes et 364 [[Maronita]]e [[Cormacites|Cormacitibus]] ([[Lingua Arabica Maronitica Cypria|Arabice Maronitice Cyprice]] ܟܘܪܡܐܟܝܬܝܣ; [[Lingua Neograeca|Graece]] Κορμακίτης; [[Turcice]] ''Kormacit'' sive ''Koruçam''). [[Graeci|Graeco]]-Cyprii [[Rhizocarpasum|Rhizocarpasi]] penes [[Turcae|Turco]]-Cypriam administrationem vivere consentiunt et in Cypro Septemtrionali adhuc post anni [[1974]] hostilia manent. Reliqui Graeco-Cyprii in Cypro Septemtrionali penes Graeco-Cypriam administrationem vivere elegere et effugere in [[Cyprus|Meridiem]]; secundum Consensionem Commutationis Incolarum inter [[Turcae|Turco]]-Cyprios et [[Graeci|Graeco]]-Cyprios sub auspiciis [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]] die [[2 Augusti]] [[1975]]. Velut resultatio, [[Rhizocarpasum]] est domus maximi numeri incolarum [[Lingua Neograeca|Hellenophonorum]] in Cypro Septemtrionali. [[Graeci|Graeco]]-Cyprii incolae adhuc a [[Consociatio Nationum|Consociatione Nationum]] suppeditantur et Graeco-Cypria producta, proinde, in aliquibus tabernis prompta sunt. ===Urbes cum maximo numero incolarum=== {| class="wikitable sortable" |- ! Positio ! [[Urbs]] ! [[Eparchia]] ! [[Numerus incolarum|Incolae]] ! Photographemata |- | 1 || [[Nicosia|Nicosia Septemtrionalis]] || [[Nicosia (eparchia)|Nicosia]] || 49 868 || [[Fasciculus:Nicosia 01-2017 img31 View from City Royal Hotel.jpg|100px|thumb|Nicosia Septemtrionalis]] |- | 2 || [[Arsinoë (Cyprus Septemtrionalis)|Arsinoë]] || [[Arsinoe (eparchia)|Arsinoë]] || 35 381 || [[Fasciculus:Cipro-Famagosta 4.jpg|100px|thumb|Arsinoë]] |- | 3 || [[Cerynia]] || [[Cerynia (eparchia)|Cerynia]] || 23 839 || [[Fasciculus:Bellapais - Blick auf Kyrenia.jpg|100px|thumb|Cerynia]] |- | 4 || [[Morphou]] || [[Morphou (eparchia)|Morphu]] || 12 391 || [[Fasciculus:Guzelyurt church 01.jpg|100px|thumb|Morphou]] |- | 5 || [[Cionelium]] || [[Nicosia (eparchia)|Nicosia]] || 12 186 || [[Fasciculus:Gonyeli Monument of National Struggle and Liberty.jpg|100px|thumb|Cionelium]] |- | 6 || [[Leuca (Cyprus Septemtrionalis)|Leuca]] || [[Morphou (eparchia)|Morphu]] || 7 532 || [[Fasciculus:Lefke heykel.jpg|100px|thumb|Leuca]] |- | 7 || [[Cythraea]] || [[Nicosia (eparchia)|Nicosia]] || 6 184 || [[Fasciculus:Kythrea EL.jpg|100px|thumb|Cythraea]] |- | 8 || [[Lapēthos]] || [[Cerynia (eparchia)|Cerynia]] || 5 658 || [[Fasciculus:Lapithos EN.jpg|100px|thumb|Lapēthos]] |- | 9 || [[Carăbas]] || [[Cerynia (eparchia)|Cerynia]] || 4 638 || [[Fasciculus:Karavas EL.jpg|100px|thumb|Pyeongyangum]] |- | 10 || [[Sanctus Epictetus]] || [[Cerynia (eparchia)|Cerynia]] || 4 183 || |} ==Oeconomia== {{imago multiplex |align = right |direction = vertical |width = 220 |image1 = Tall buildings in North Nicosia.JPG |caption1 = [[Nicosia|Nicosiae Septemtrionalis]] [[regio mercatoria]]. |image2 = Kaya Artemis Hotel.jpg |caption2 = [[Deversorium]] in [[eparchia]] [[Tricomon (eparchia)|Tricomo]]. [[Periegesis]] dominantium camporum unus est intra Cypri Septemtrionalis [[oeconomia]]m. |image3 = Kyrenia 01-2017 img04 view from castle bastion.jpg |caption3 = [[Cerynia]] est unus inter praecipuos turisticos [[vicus recreationis|vicos]] in Cypro Septemtrionali. }} [[Fasciculus:Cipro-Famagosta 4.jpg|thumb|Via mercatoria in [[Arsinoë (Cyprus Septemtrionalis)|Arsinoa]].]] Respublica [[Turcae|Turcica]] Cypri Septemtrionalis internationalem [[interclusio]]nem patitur; propter hanc [[diplomatia|diplomaticam]] insulationem, ea directe negotiari nequit cum aliis civitatibus, excepta [[Turcia]]; quamobrem paene duae tertiae partes [[exportatio]]num et [[importatio]]num fiunt cum [[Turcia|Civitate Turcica]]. [[Moneta]] [[Libra Turcica]] est. Grapheum [[Statistica]]e Turco-Cyprium [[productus nationalis grossus|productum nationalem grossum]] pro capite multiplicandum esse tempore minore quam decennio declarat, quod eam appropinquet ad eum [[Cyprus|Cypri]]: {| bgcolor="#f7f8ff" cellpadding="1" cellspacing="0" border="1" style=font-size:95%; border:gray solid 1px; border-collapse:collapse; |-bgcolor="f7f8ff" !rowspan="1" |Annus |[[2000]]||[[2001]]||[[2002]]||[[2003]]||[[2004]]||[[2005]]||[[2006]]||[[2007]]||[[2008]]||[[2009]] |-bgcolor="f7f8ff" !cospan="1" |PNG/inc. ($) |{{formatnum:4978}}||{{formatnum:4303}}||{{formatnum:4409}}||{{formatnum:5949}}||{{formatnum:8095}}||{{formatnum:10567}}||{{formatnum:11837}}||{{formatnum:14765}}||{{formatnum:16158}}||{{formatnum:13354}} |} Anno [[2009]], secundum [[Turcia|Turcicum]] prelum, [[merces minima]] 1 237 librarum Turcicarum et [[functionarius|functionarii]] merces minima 1 500 librarum Turcicarum erat. ===Commercium=== [[Commercium]] cum Civitatibus tertiis obices habet ex iudicio [[Curia Unionis Europaeae|Tribunalis Iustitiae Communitatum Europaearum]] diei [[5 Iulii]] [[1994]], quod testimonia scripta e Septemtrionali zona orta intra [[Unio Europaea|Unionem Europaeam]] non accipi statuit. ====Importatio==== Anno [[2007]], secundum Ministerium Culturae, Ambitus et Periegeseōs, [[importatio]]nes amplius [[milliardum]] et dimidium [[dollarium (CFA)|dollariorum]] repraesentabant, scilicet, incrementum amplius 450% sexennio. Pleraque bona importata [[vehiculum|vehiculorum]] (10%), [[fomes|fomitis]] (7%), [[constructio]]nis (4%)... generis erant. Duae importationum tertiae partes cum [[Turcia]] fierent, 16% cum [[Unio Europaea|Unionis Europaeae]] nationibus, 7% cum [[Media Asia|Mediae Asiae]] nationibus. ====Exportatio==== Anno [[2007]], [[exportatio]]nes amplius octoginta [[millio]]nes [[dollarium (CFA)|dollariorum]] repraesentabant, scilicet incrementum amplius 100% e potestate a [[Turcia|Turcico]] exercitu suscepta. Pleraque bona exportata sunt [[rutaceae]] (25%) et [[lac]] (25%). Secundum numeros a Gubernatione Turco-Cypria editos, fere duae tertiae exportationum partes cum [[Turcia]], 15% cum [[Unio Europaea|Unionis Europaeae]] nationibus, 11% cum [[Media Asia|Mediae Asiae]] nationibus fierent. ===Periegesis=== Anno [[2008]], Res publica Turcica Cypri septemtrionalis 1&thinsp;008&thinsp;000 [[turismus|turistarum]] accepisse aestimat, scilicet incrementum fere 25% relatum ad annum praevium. 65%, scilicet 650&thinsp;000, [[Turcia|Turcicae]] originis et 57&thinsp;000 [[Britanniarum Regnum|Britannici]] erant. [[October|Octobri]] [[2009]], [[lectus|lectorum]] numerus erat 15&thinsp;705 (e quibus 11&thinsp;065 solum in [[Cerynia (eparchia)|Cerynia]]), scilicet incrementum 1,7% relatum ad eandem periodon anno [[2008]]. Quinque stellarum [[Deversorium|deversoria]] fere turistarum numeri dimidium accipiunt. Excellit praecipue deversorium [[Mercure (deversorium)|Mercure]]. ==Infrastructura== ===Media communicationis=== Inter praecipua [[diarium|diaria]] sunt: :Afrika gazetesi [https://web.archive.org/web/20141216181610/http://afrikagazetesi.com/] :Halkın Sesi [http://www.halkinsesi.org] :Kıbrıs gazetesi [http://www.kibrisgazetesi.com] :Kıbrıslı [https://web.archive.org/web/20210304021932/http://kibrisligazetesi.net/] :trnc.info - daily news [https://web.archive.org/web/20080211063208/http://www.trncinfo.com/TANITMADAIRESI/index.htm] :Vatan [http://www.vatangazetesi.com/] :Volkan [https://web.archive.org/web/20140927073014/http://volkangazetesi.com/] :Yeniduzengazetesi [http://www.yeniduzengazetesi.com] Inter praecipua portalia nuntiorum in [[Interrete|Interreti]] sunt: :Kıbrıs Postası. Quotidie ad hodiernas conformatum. Independens [http://www.kibrispostasi.com] :Yerel Info. Locales Cypri Septemtrionalis nuntii [https://web.archive.org/web/20201129020003/http://yerel.info/] :Hamamböcüleri. Alternativi nuntii. [http://www.hamamboculeri.org] :Kuzey Kıbrıs Haber [https://web.archive.org/web/20060519074046/http://haber.net.kk.tc/] :European-Cyprus Net. Tribus linguis. [https://web.archive.org/web/20150216033818/http://www.european-cyprus.net/] Inter [[septimanale|septimanalia]] excellunt: :Cyprus Post [https://web.archive.org/web/20080512152306/http://www.cypruspost.net/] :Cyprus Today – Septimanale [[Anglice]] [https://web.archive.org/web/20160303170902/http://www.cyprustoday.net/] :Londra Toplum Postası [http://www.toplumpostasi.net] :Londra Gazete, London Turkish Gazette [http://www.londragazete.com] :Londra Olay Gazetesi [http://www.olaygazete.co.uk] :Ortam [http://www.ortamgazetesi.com] :Yeni Çağ [https://web.archive.org/web/20060822204252/http://www.yenikibris.org/haber/index.htm] Situs interretiales de nuntiis oeconomicis sunt: :Kıbrıs Vizyon. [https://web.archive.org/web/20060827075535/http://www.kibrisvizyon.com/] :Makro Ekonomi. Programma [[televisio|televisificum]] oeconomicum. [https://web.archive.org/web/20160603094247/http://www.makro.kibris.net/] Inter [[agentura nuntiorum|agenturae nuntiorum]] eminent: :TAK. Agentura nuntiorum semiofficialis Reipublicae Turcicae Cypri Septemtrionalis [https://web.archive.org/web/20060908020617/http://www.emu.edu.tr/~tak/] :INAF News Agency [https://web.archive.org/web/20100418205239/http://www.inaf.gen.tr/] :Arca Haber Ajansi [http://www.arcaajans.com] De [[disportus|disportiva informatione]] excellunt: :CypSPORTS: World off Sports in North Cyprus [http://www.cypnet.co.uk/ncyprus/people/sports/index.html] :Football Results from North Cyprus [http://www.cypnet.co.uk/ncyprus/people/sports/football/ktff.htm] :Scuba Diving en Chipre del Norte [http://www.cypnet.co.uk/ncyprus/people/sports/scuba/index.html] :Golfing in North Cyprus [http://www.cypnet.co.uk/ncyprus/people/sports/golf/index.html] De [[status caeli]] informatione eminent: :Weather in Cyprus [http://www.cypnet.co.uk/ncyprus/main/weather/index.html] Inter [[Periodicum|periodica]] mentrua sunt: :Kyrenia Post. [[Anglice]]. [https://web.archive.org/web/20080517043741/http://www.kyreniapostcy.com/kpost_magazine.htm] :North Cyprus Monthly. [[Periodicum]] Ministerii Rerum Externarum Reipublicae Turcicae Cypri Septemtrionalis. [https://web.archive.org/web/20060825032050/http://bornova.ege.edu.tr/~ncyprus/mfa/] :Pan. Periodicum. [https://web.archive.org/web/20100412014310/http://www.north-cyprus.net/basin/dergiler/pan/index.html] :Kıbrıs Vizyon. Nuntii oeconomiae. [https://web.archive.org/web/20060827075535/http://www.kibrisvizyon.com/] Inter periodica specializata sunt: :Hekimce Online. Periodicum [[medicina|medica]]. [http://ebim.net/hekimce/]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} :Mimarca. Publicatio Camerae [[Architectura|Architectorum]]. [https://web.archive.org/web/20060221032559/http://www.mimarlarodasi.org/mimarca/genel.htm] :Turcoman International [https://web.archive.org/web/20000919004851/http://www.turcoman.btinternet.co.uk/index.htm] Inter stationes [[televisio|televisificas]] excellunt: ::BRT - Bayrak Radio & Television Corp. [https://web.archive.org/web/20051230124241/http://www.brt.gov.nc.tr/] ::Akdeniz TV [https://web.archive.org/web/20130413032217/http://www.akdeniztv.com.tr/] ::DAU TV [mms://194.27.76.140/dautv]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ::Kıbrıs Genç TV [http://www.kibrisgenctv.com] Inter stationes [[radiophonia|radiophonicas]] sunt: [[Fasciculus:Londra Turk Radyosu Logo.JPG|thumb|London Turkish Radio 1584 AM]] ::Radio Eastern Mediterranean [http://www.emu.edu.tr/~Radyodau] ::Dance FM [http://www.dancefm.com.tr] ::Kuzey FM [http://www.kuzeyfm.radyosu.com] ::Radyo Güven [https://web.archive.org/web/20071210163938/http://www.radyoguven.com/] ::Radyo Vatan – Organizatio Defensionis Civilis [https://web.archive.org/web/20101108181420/http://www.sivilsavunmakktc.com/radyovatan.htm] ::Plus 106 Estatio radiophonica [https://web.archive.org/web/20110321082224/http://www.plus106.com/] ::LTR – London Turkish Radio [http://www.londonturkishradio.com] Denique inter stationes televisificas et radiophonicas sunt: ::Makro Ekonomi [https://web.archive.org/web/20160603094247/http://www.makro.kibris.net/] ::TV Gazetesi [http://www.tvgazetesi.com] ===Vectura=== [[Fasciculus:KTHY Boeing 737-800 KvW.jpg|thumb|left|[[Societas Aëronautica Cypro-Turcica|Societatis Aëronauticae Cypro-Turcicae]] [[aëroplanum]] [[Boeing 737-800]] e [[Aeroportus Heathrow Londinii|Aëroportu Heathrow]] [[Londinium|Londinensi]], in [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] ascendit anno [[2009]].]] Internationalia [[telephonum|telephonemata]] per [[Turcia|Turcicum]] [[praefixum telephonicum]] (+90 392) mittuntur, quia Cyprus Septmetrionalis nec proprium praefixum [[natio]]nale nec [[praefixum radiophonicum]] habet. Simili modo, Cyprus Septemtrionalis [[dominium gradus supremi geographicum]] [[interrete|interretiale]] proprium non habet et est penes Turcicum dominium secundi gradus [[.nc.tr.]]. [[Cursus publicus]] per [[Zephyrium]] 10, TURCIAM inscribi debet, quia [[Unio Postalis Universalis]] Cyprum Septemtrionalem separatam entitatem non agnoscit. [[Radioamator]]um operatores aliquando [[indicativus colloquii|indicativis]] "1B" incipientibus utuntur, sed nec indemnationes nec alia credita operatoria habent. Directi [[volatus]] versus Cyprum Septemtrionalem et commeatus [[commercium|commercialis]] per Boreocyprios [[portus]] propter Boreocypriorum portuum retentionem restringitur. [[Leuconoecum|Leuconoeci]] ([[Turcice]] ''Geçitkale'' sive ''Lefkonuk'') et [[Aëroportus Internationalis Ercan|Ercan]] ([[Turcice]] ''Ercan'') [[aëroportus]] solum a [[Turcia]] et ab [[Atropatene (res publica)|Atropatena]] legales ingressus portus agnoscuntur. Directi [[aëronavis conducticia|volatus conducticii]] inter [[Polonia]]m et Cyprum Septemtrionalem die [[20 Iunii]] [[2011]] coepere. [[Arsinoë (Cyprus Septemtrionalis)|Arsinoës]] et [[Cerynia]]e [[portus]] omnibus navibus clausi a [[Cyprus|Republica Cypri]] ex anno [[1974]] declarati sunt. Secundum consensionem inter Cyprum Septemtrionalem et [[Syria]]m, [[navis|navalis]] circuitus inter [[Arsinoë (Cyprus Septemtrionalis)|Arsinoën]] et [[Laodicea]]m, in [[Syria]], est. E [[Linea viridis (Cyprus)|Lineae Viridis]] apertura, Turco-Cyprii residentes per Graco-Cyprios portus negotiari sinuntur. ===Educatio=== [[Fasciculus:Millennium Building.jpg|thumb|right|[[Universitas Americana Ceryniae]] in Cypro Septemtrionali.]] Reipublicae Turcicae Cypri Septemtrionis systema [[educatio|educativum]] divisum est in partes quinque, quae sunt: * [[Educatio praescholaris]] per [[paedotropheum]] pueris inter 4 et 6 annos natis datur. * [[Educatio Primaria]] duabus phasibus praebetur. [[Ludus primarius]] pueris inter 7 et 12 annos natis qui quinquennium durat et obligatoria est. * [[Educatio Secundaria]], iuvenibus inter 16 et 18 annos natis structurata, trium annorum programma habet. Datur a scholis [[lyceum|lyceis]] et collegiis vocationalibus nuncupatis. Scholae technicae et vocationales a lyceis commercialibus, educatione technica, schola vocationale agriculturali, schola [[nosocomus|nosocomorum]] et schola [[periegesis|periegeseōs]] ac [[gastronomia]]e comprehenduntur. * [[Educatio Suprema|Educationem Supremam]] praebent haec instituta: :[[Universitas Internationalis Cypri]]. [http://www.ciu.edu.tr] :[[Universitas Orientis Mediterranei]]. [http://www.emu.edu.tr] :[[Universitas Europaea Leucae]] [http://www.lefke.edu.tr] :[[Universitas Americana Ceryniae]] [http://www.gau.edu.tr] :[[Universitas Orientis Proximi]] [https://web.archive.org/web/20110826081757/http://www.neu.edu.tr/] :[[Academia Instructionis Professorum Nicosiae Ataturcus]] :Universitas Technica Orientis Medii. Campus Cypri Septemtrionalis. [http://ncc.metu.edu.tr] * Educatio informalis responsalis eorum non aptorum educationi formali. ===Salus=== Sunt quinque [[Valetudinarium|valetudinaria]] praecipua: [[Valetudinarium Doctoris Burhan Nalbantoğlu]], maximum [[nosocomium]] in Cypro Septemtrionali fere cum 400 lectis; [[Valetudinarium Arsinoës]]; [[Valetudinarium Sysclēpou]]; [[Valetudinarium Cengiz Topel]]; [[Valetudinarium Barış Ruh et Sinir Hastalıkları]] (psychiatricum et geriatricum). Sunt quoque, secundum Ministerium Salutis Turco-Cyprium, centra [[medicina|medica]] in [[morbus|morbis]] chronicis, in morbis [[Haematologia|haematologicis]], in [[oncologia]], in morbis [[Endocrinologia|endocrinis]] et in morbis [[Diabetes mellitus|diabeticis]] specializata. ==Cultura== ===Cinematographia=== [[Anahtar (pellicula)|Anahtar]], scilicet "[[clavis]]", anno [[2011]] emissa, prima [[pellicula diutina]] omnino in Cypro Septemtrionali producta fuit. Aliquae aliae coproductiones etiam factae sunt. Cypri Septemtrionalis, [[Turcia]]e, [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regni]] et [[Nederlandia]]e Coproductio, [[Kod Adı: Venüs]], scilicet "Nomen Codicis: Venus", in [[Festum Canuae|Festo Canuae]] anni [[2012]] monstrata est. [[Moderator cinematographicus|Moderator]] et [[scaenariographus]] [[Dervisus Zaim]] internationalem famam cum sua anni [[2003]] pellicula [[Çamur]], scilicet "limus", assecutum est, quae [[UNESCO]] praemium in [[Mostra Internazionale d'Arte Cinematografica|Festum Cinematographicum Venetiarum]] adepta est. [[Pellicula documentaria]] [[Kayıp Otobüs]], scilicet "[[laophorium]] amissum", a Turco-Cyprio [[diurnarius|diurnario]] [[Fauzius Tașpınar|Fauzio Tașpınar]] directa, in statione [[televisio|televisifica]] [[Türkiye Radyo Televizyon Kurumu|TRT]] quoque et in [[Festum Cinematographicum Bostoniae|Festo Cinematographico]] [[Bostonia]]e anni [[2011]] emissa est. Pellicula undecim Turco-Cypriorum operariorum fabula narrat qui domos laophorio anno [[1964]] reliquere et qui nunquam rediverunt. Quorum reliquiae in [[puteus|puteo]] in [[Cyprus|Cypro]] Octobri mense [[2006]] inventa sunt. [[Fasciculus:Turkish Cypriot folk dancers.jpg|thumb|500px|Turco-Cyprii pueri, [[traditio]]nalibus [[vestimenta|vestimentis]] induti, [[saltatio]]nis popularis spectaculo parati.]] ===Litterae=== [[Poësis]] editissima [[litterae|litterarum]] forma in Cypro Septemtrionali est. Turco-Cypria poësis et in [[Turcia|Turcicarum]] litterarum effectibus et in insulae [[Cyprus|Cypri]] [[cultura]] fundatur. [[Mahometus Yaşın]], [[Haccius Yücel]], [[Nice Denizoğlu]], [[Nese Yaşın]], [[Aysen Dağlı]] et [[Canan Sümer]] inter celeberrimos Turco-Cyprios [[poëta]]s sunt. Inter recentiores poëtas sunt [[Nazifus Süleyman Ebeoğlu]], [[Urkiye Mine Balman]], [[Engin Gönül]], [[Necla Salih Suphi]] et [[Pembe Marmara]]. ===Musica=== [[Rüya Tuner]] [[Musica classica|classica]] Turco-Cypria [[clavile|clavicymbalista]] est. Quae spectacula musica [[clavile|clavilis]] dedit et etiam [[monodiarius|monodiaria]] nonnullos concentus [[orchestra|orchestrales symphoniacos]] participavit. ===Gastronomia=== Cyprus Septemtrionalis bene notus est propter nonnulla fercula inter quae [[cebabum|cebaba]] ([[Turcice]] ''kebap''). Alia fercula in [[caro|carne]] [[panis|pitā]] involutā fundantur. [[Vegetarianismus|Vegetariani]] [[holus|holerum]] repleta fercula invenire possunt. Aliud ferculum est [[louvia me lahana]] in holeribus folii [[Vigna unguiculata|vignis unguiculatis]] coctis consistens. ===Theatrum=== [[Theatrum]] in Cypro Septemtrionali praecipue a [[Theatrum Civitatis Turco-Cypriae|Theatro Civitatis Turco-Cypriae]], a theatris [[municipium|municipalibus]] et a privatarum theatralium societatum numero perficitur. [[Festum Theatri Cypri]], a [[Municipium Turcicum Nicosiae|Municipio Turcico Nicosiae]] ([[Turcice]] ''Lefkoşa Türk Belediyesi'') temperatum, est magna [[organizatio]] cum [[Turcia|Turcicis]] institutis participantibus. Non sunt atria in Cypro Septemtrionali specialiter theatris constructa, sic spectacula in [[senaculum|senaculis]] fiunt. ===Artes athleticae=== Agnitione internationali carente, Cyprus Septemtrionalis nullius praecipuae societatis [[athletica]]e internationalis (velut [[Consilium Olympicum internationale|COI]], [[FIFA]] etc.) socius est. Ex [[2008]], sunt 29 foederationes disportivae in Cypro Septemtrionali cum 13&thinsp;838 adscripticiorum{{dubsig}} membrorum. Cum 6054 artificum inter alios, [[taequondo]], [[karate|caratĭca]], [[aikido]] ac [[curasum|curāsum]] sunt res populo gratissimae, quibus sequuntur [[pediludium]] cum 2240 adscripticiorum membrorum, [[sclopetatio]] cum 1150 adscripticiorum membrorum, et [[venatio]] cum 1017 adscripticiorum. [[Turma Pedilusoria Nationalis Cypri Septemtrionalis]] in praesenti loco 109º secundum [[Elo rating|systema interpunctuonis Elo]] collocatur. Aliquae Boreocypriae societates disportivae ligas athleticas [[Turcia|Turcicas]] participant.{{dubsig}} Verbi gratia, [[Societas Disportiva Repugnatio]] intra [[Liga Regionalis Canistrilusoria Masculina Turcica|Ligam Regionalem Canistrilusoriam Masculinam]] [[Turcia|Turcicam]]; [[Societas Athletica Latmus]] intra [[Liga Praecipua Manufollii Turcica|Ligam Praecipuam Manufollii Turcicam]]; et [[Universitas Europea Leucae (teniludium mensale)|Universitas Europea Leucae]] intra [[Superliga Teniludii Mensalis Turcica|Superligam Teniludii Mensalis Turcicam]]. ===Feriae et dies festi=== {| class=wikitable |+ '''Feriae et dies festi''' ! Dies !! Nomen Latinum !! Nomen [[lingua Turcica|Turcicum]] |- | [[1 Ianuarii]] | [[Annus Novus]] || ''Yılbaşı'' |----- | [[23 Aprilis]] | [[Dies Puerorum]] || ''Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı'' |----- | [[1 Maii]] | [[Dies Laboris]] || ''İşçi Bayramı (ABD)'' |----- | [[19 Maii]] | [[Commemoratio Ataturci, Iuventutis et Dies Disportus]] || ''Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı'' |----- | [[20 Iulii]] | [[Dies Pacis et Libertatis]] || |----- | [[1 Augusti]] | [[Dies Resistentiae]] || |----- | [[30 Augusti]] | [[Dies Victoriae]] || ''Zafer Bayramı'' |----- | [[29 Octobris]] | [[Dies Reipublicae (Turcia)|Dies Reipublicae]] || ''Cumhuriyet Bayramı'' |----- | [[15 Novembris]] | [[Dies Independentiae]] || ''Bağımsızlık günü'' |} == Notae == <references /> ==Nexus externi== ''Situs publici'' * [https://web.archive.org/web/20120404210705/http://www.kktcb.org/ Situs Praesidiatus Reipublicae Turcicae Cypri Septemtrionalis] * [http://www.kktcbasbakanlik.org/ Situs gubernativus Reipublicae Turcicae Cypri Septemtrionalis] * [http://www.trncinfo.com/ Situs Ministerii Rerum Externarum Reipublicae Turcicae Cypri Septemtrionalis] * [http://www.cm.gov.nc.tr/ Situs Parlamenti Reipublicae Turcicae Cypri Septemtrionalis] ''Situs informationis'' * [https://web.archive.org/web/20120328062304/http://www.zypern.cc/extras/annan-plan-for-cyprus-2004.pdf Zypern Times: Destinatum Annanianum 2004] * [https://web.archive.org/web/20160304114221/http://www.kktcenf.org/ Situs informationis Turco-Cypriae] {{Europa}} {{DEFAULTSORT:Cypri septentrionalis res publica}} [[Categoria:Cyprus]] [[Categoria:Territoria obnoxia Europae]] [[Categoria:Civitates non rite agnitae]] {{Myrias|Geographia}} ldue4bohbpr5s0v7thqbe8y3fit6fel 3977038 3977037 2026-08-04T06:16:23Z InsideNormality 212975 3977038 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} {{capsa civitatis dubiae Vicidata}} '''Res publica Turcica''' quae dicitur '''Cypri septentrionalis''' ([[Turcice]]; ''Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'', breviter ''KKTC'') est [[respublica]] se proclamans et a communitate internationali non agnita quae patet in Septemtrionali [[Cyprus|Cypriae]] [[insula]]e zona anno [[1983]] et in zonis ab [[exercitus|exercitu]] [[Turcia|Turcico]] rectis post [[Invasio Turcica Cypri|operationem militarem]] anni [[1974]]. [[Praeses]] [[Respublica|Reipublicae]] e conditione, anno [[1983]], usque ad [[2005]] historicus dux [[Radulphus Denktaş]] fuit, infestus transigendo cum internationaliter agnita [[Cyprus|Reipublicae Cypriae]] gubernatione [[Graeci|Graeco]]-[[Cyprus|Cypria]] ad favendum insulari reunificationi. Ex anno [[2003]], motus politicus reunificationem ac ingressum in [[Unio Europaea|Unionem Europaeam]] cupiens statutus est, quod duxit ad eligendum [[Mahometus Ali Talat|Mahometum Ali Talat]] [[Primus Minister|Primum Minitrum]] anno [[2004]] et [[Praeses|Praesidem]] Reipublicae die [[17 Aprilis]] [[2005]]. [[Mustafa Akıncı]] est quaternus et hodiernus [[praeses]] Cypri Septemtrionalis. Creatus est ad hoc officium in electione praesidis anno 2015.<ref>[http://www.hurriyetdailynews.com/presidential-polls-in-north-cyprus.aspx?pageID=449&nID=72372&NewsCatID=425 De electione Cypri Septemtrionalis] in periodico ''Hurriyet Daily News'' (1 Octobris 2015) {{Ling|Anglice}}</ref> Eius [[caput (urbs)|caput]] [[Nicosia]] ([[Turcice]] ''Lefkoşa'') est; nihilominus Septemtrionalis urbis pars, quia divisa est termino [[ecechiria]]e, [[Linea viridis (Cyprus)|Linea Viridi]] sive Attilae. ==Status iuridicus== Solum [[Turcia]] declarationem independentiae Reipublicae Turcicae Cypri Septemtrionalis agnoscit, quae [[Controversia Cypria|a contrario]] "non valida ex aspectu iuridico" secundum [[Concilium Salutis|Concilii Salutis Consociationis Nationum]] resolutiones 541 anni [[1983]] et 550 anni [[1984]] declarata est. In praeterito, aliqui iurisprudentes Rempublicam Turcicam Cypri Septemtrionalis "[[civitas neuropastica|civitatem neuropasticam]]" secundum [[Tribunal Europaeum a iuribus humanis|Tribunalis Europaei ab Iuribus Humanis]] decretum die [[18 Decembris]] [[1996]] definivere quod essentialiter Turciae responsalitatem in ordinariarum rerum gestione in Septemtrionali [[Cyprus|Cypri]] parte agnoscebat. Anno [[2002]] [[Index secretariorum generalium Consociationis Nationum|Secretarius Generalis]] [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]] [[Kofi Annan]] destinatum pacis ad reunificandam [[Cyprus|insulam]] ostendit; quod, subiectum [[referendum|referendo]] die [[24 Aprilis]] [[2004]], a 65% suffragatorum in se proclamata Republica Turcica Cypri Septemtrionis acceptum est, sed reiectum est a plerisque suffragatoribus in insulae parte ab internationaliter agnita [[Cyprus|Reipublicae Cypriae]] gubernatione recta. ==Historia== [[Fasciculus:Dioecesis Orientis 400 AD.png|150px|thumb|left|[[Index provinciarum Romanarum|Provincia Romana]] [[Cyprus (provincia Romana)|Cyprus]] intra [[Dioecesis|Dioecesin]] [[Dioecesis Orientis|Orientis]] anno [[400]].]] Propter suam geographicam positionem et suum strategicum pondus, in [[Cyprus|Cyprum]] invasere [[Hetthaei]], [[Assyria|Assyrii]], [[Aegyptus antiqua|Aegyptii]], [[Persia|Persae]], [[Ptolemaei]], [[Roma antiqua|Romani]], [[Imperium Romanum Orientale|Byzantini]], [[Leziniacenses]] et [[Respublica Veneta|Venetiani]]. Anno [[1571]], [[Cyprus|insula]] ab [[Imperium Ottomanicum|Imperio Ottomanico]] capta est. Ottomani insulam per [[milla|millarum]] systema, ubi omnes homines secundum [[religio]]nem classificabantur, gubernavere. Cyprus subiectus est [[Turcae|Turcis]] usque ad [[1878]], cum eius administratio ad [[Britanniarum Regnum]] transiret. Usque ad [[primum bellum mundanum]], insula legaliter ad [[Turcia]]m pertinuit, tempore in quo annexa est a [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] ob belligerentiam sociam cum [[Imperia Centralia|Imperiis Centralibus]]. Anno [[1960]] [[libertas|libertatem]] obtinuit. ===Cypri libertas=== [[Britanniarum Regnum|Britannicum]] dominium ambarum communitatum aspirationes{{dubsig}} continere nequivit. [[Graeci|Graeco]]-Cyprii anno [[1830]], cum nata est [[Graecia|Civitas Graeca]], inceperant agnitionem pro [[Enōsis|Enōsi]] sive unione cum [[Graecia]] cum qua [[cultura]]lia ac [[historia|historica]] vincula habebat. A contrario, [[Turcae|Turco]]-Cyprii milites subitarios [[VOLKAN]] conformavere qui anno [[1858]] ceperunt novum nomen "[[Organizatio Resistentiae Turcicae|Organizationem Resistentiae Turcicae]]" ([[Turcice]] ''Türk Mukavemet Teşkilatı,'' ''TMT'') et quorum propositum [[Enōsis|Enōsin]] vitare et [[Taximum|Taximo]] ([[Turcice]] ''Taksim'') sive divisioni inter [[Turcia]]m et [[Graecia]]m favere erat. Exigentiae in violentam pugnam, ab [[Organizatio Nationalis Proeliatorum Cypriorum|Organizatione Nationali Proeliatorum Cypriorum]] ([[Graece]]; Εθνική Οργάνωσις Κυπρίων Αγωνιστών sive ΕΟΚΑ) rectam, adduxere, favente [[Archiepiscopus|Archiepiscopo]] [[Macarius III|Macario III]], [[Ecclesia Orthodoxa Cypria|Ecclesiae Autocephalae Orthodoxae Cypriae]] archiepiscopo et [[primatus|primato]]. Ob talem situationem, [[Turcae]] [[Imperium Britannicum|Imperio Britannico]] favere coeperunt ne civitatis Graecae subditi essent. Ante militarem sumptum et vitarum humanarum ammissionem quos postulabat [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] [[colonialismus|colonialem]] situationem servare, haec natio [[Graecia]]m et [[Turcia]]m invitavit ut invenirent solutionem quaestioni Cypriae. [[Fasciculus:Makarios III and Robert F. Wagner NYWTS cropped.jpg|thumb|350px|Archiepiscopus [[Macarius III]].]] Quod adduxit ad Consensum [[Turicum (urbs)|Turicensem]] anno [[1958]] et ad Consensum [[Londinium|Londinensem]] anno [[1959]]. Quae vigere coepere die [[16 Augusti]] [[1960]] cum [[Cyprus|Reipublicae Cypriae]] partu per complicatam [[constitutio]]nem cuius praecipuae res sunt: * Bicommunalis [[respublica]] cum aequalitario statuto ambabus communitatibus. * [[Graecia]], [[Turcia]], et [[Britanniarum Regnum]] erunt potentiae sponsoriae cum interventionis iure si constitutionale regimen in periculum vocetur. * Ut [[Enōsis]] vitaretur, declaratus est Cyprus se iungere ad ullam nationem, civitatum circulos et organizationes nequire quas [[Graecia]] et [[Turcia]] non participant. Etiam statutum est ut [[Cyprus|Respublica Cypria]], tota aut ex parte, politicam aut oeconomicam unionem cum alia Civitate participet. * [[Potestas exsecutiva]] a [[Graeci|Graeco]]-Cyprio [[praeses|praeside]] et a [[Turcae|Turco]]-Cyprio [[praeses vicarius|praeside vicario]], a suis respectivis communitatibus per [[suffragium universale]] electis, suscipiebatur. * Ambo identicis potestatibus fruentur, cum intercessionis iure. * [[Potestas legisfera]] erit in domu repraesentantium cum membris electis ab ambabus communitatibus proportione 70/30. * Utraque communitas propriam [[parlamentum|cameram legisferam communalem]] cum competentiis [[religio]]so ac [[cultura]]li ambitu inter alias. * Ambae communitates in foederibus suas [[Enōsis|Enōseōs]] et [[Taximum|Taximi]] postulationes repudiare accipient. ===Divisio intercommunalis=== [[Graeci|Graeco]]-Cyprius dux [[Macarius III]], intercommunali aequitati contrarius, [[Turcae|Turco]]-Cypriorum ius intercessionis eliminare conatus est per constitutionis mutationem. Horum reiectio [[Controversia Cypria|variis violentiae actibus]] anno [[1963]] facya est, quorum culmen accidit hoc anno, proximo et [[1967]]. Proinde, Turco-Cyprii [[Cyprus|insulae]] campos relinquere, in exsilium se in inclavaturas eiicere et suos locos operandi relinquere coacti sunt. [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]] [[Concilium Salutis]] vim pacis [[UNICYP]] in [[Cyprus|insula]] collocare probavit, quae ibi adhuc diffusa est. ===Operationes militares Turcicae=== [[Fasciculus:Operación Atila. Monumento a los caídos Operación Jul Ago 1974. Temblos.jpg|thumb|left|Turco-Cypriorum mortuorum in proelio sepulcra.]] [[15 Iulii|Idibus Iuliis]] [[1974]] effecta est in [[Cyprus|insula]] [[subitanea rerum conversio]] contra Macarii [[gubernatio]]nem. Quae ducta est a [[Graecia|Graeco]] et [[Graeci|Graeco]]-Cyprio circulo militare cum destinato resuscitandae [[Enōsis|Enōseōs]]. Etiam nuncupatae [[Iuncta Colonellorum|Iunctae Colonellorum]] ([[Graece]] Χούντα των Συνταγματαρχών) favorem habebat qui [[Graecia]]m inter [[1967]] et [[1974]] gubernabant. Quod [[Turcia]]m territavit quae Turco-Cypriae [[minoritas|minoritatis]] metum habebat quam protegere pollicita est propter praestationis foedus [[Cyprus|Civitatem Cypriam]] pariens. Cuius causā, firmam invasionem in Septemtrionalem [[Cyprus|Cypri]] partem per [[Operatio Attila|Operationem Attilam]], etiam a [[Turcia|Turcis]] "Operationem Servandae Pacis" nuncupatam, perfecit. Territorii igitur 37 centesimae penes [[Turcia|Turcas]] mansere et inter 140&thinsp;000 et 160&thinsp;000 [[Graeci|Graeco]]-Cyprii e Septemtrionali [[Cyprus|insulae]] parte fugire debuere. Ex illo tempore, exsulum regressus in eorum terras et proprietates a Graeco-Cypriis expostulatur. [[Turcia]], pro sua parte, respondit cum proclamatione "Civitatis Foederatae Turcicae Cypri" anno [[1975]] et [[November|Novembri]] mense anni [[1983]] cum [[independentia]]e declaratione rem publicam Turcicam Cypri septemtrionalis faciens. ===Status post invasionem Turcicam=== [[Fasciculus:Cyprus.jpg|thumb|[[Cyprus]] annis [[1970]] et [[1998]].]] Ex operatione effecta anno [[1974]] [[Nationes Unitae]] conflictum sine successu solvere conataesunt. Anno [[1999]] [[Unio Europaea]] in Consilio Europaeo [[Helsingia (Finnia)|Helsingiensi]] statuit ut reunificatio condicio ad adhaerendum Cyprum non esset. [[Graecia]] [[Turcia]]e candidatum intercedere comminata est si non includebatur haec decisio. Nationes Unitae innumerabiles conatus effecerunt ad solvendum conflictum per unificationem. A [[Index secretariorum generalium Consociationis Nationum|Secretario Generali Consociationis Nationum]] facta proposita annis [[1984]], [[1986]] et [[1992]] a Graeco-Cypriis reiecta sunt quia politicam aequitatem inter duas communitates non admittebant. Alia solvendi conflictus conamina annis [[1996]] et [[1997]] defecere, quoniam Turco-Cypriis non agnita est Civitas independens. Illius temporis Secretarius Generalis [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]] [[Kofi Annan]] novum propositum anno [[2002]] ideas includentes praesentavit quae fortes repudiationes inter Graecam communitatem attulere. Anno [[2003]] emendata, statuebat duarum civitatum foederationem creare — Civitatem Graeco-Cypriam et Civitatem Turco-Cypriam — ambas a gubernatione foederali cum paucissima potestate coniunctas, ut viget in [[Bosnia et Herzegovina]] aut ut [[Serbia et Mons Niger|Serbiae et Montis Nigri]] gubernatio usque ad dissolutionem. Post innumera colloquia, die [[24 Aprilis]] [[2004]] Secretarii Generalis Consociationis Nationum destinatum pacis [[Cyprus|Cypro]] praesentatum est ut per [[referendum]] in ambabus communitatibus ratificaretur. Turco-Cyprii, sui praesidis [[Raufus Denktaş|Raufi Denktaş]] consilium ut contra suffragarentur neglegentes, propositum cum 65% incolarum probavere. Graeco-Cypria communitas destinatum reiecit, quamobrem, finem cepere omnes spes ut unificatus [[Cyprus]] in [[Unio Europaea|Unionem Europaeam]] [[1 Maii|Kalendis Maiis]] [[2004]] iniret. Plerique Graeco-Cyprii destinatum nimias potestates Turco-Cypriis dare putabant. Praecipua optio Graeco-Cypria oppositio fuit quoniam omnes Graeco-Cyprii exsules ad suas domos redire nequivere, quia [[Turcia|Turcicae]] copiae in [[Cyprus|insula]] indefinite manere poterant iuxta cum 45 000 Turcicorum colonorum ibi consessorum. ==Geographia== [[Fasciculus:Cipro-Famagosta2.jpg|thumb|Acta [[Arsinoe (eparchia)|Arsinoës]].]] Zona a [[Turcia]] occupata e [[1974]] 3355 [[chiliometrum quadratum|km²]] lata est, fere 36% [[Cyprus|Cypri]] [[Area (geometria)|area]]m repraesentans. [[Pelvis Mediterranea]]e Boreoriente, in [[Mare Levantinum|Pelvi Levantina]] sita, insula 65 [[chiliometrum|km]] a [[Turcia]] Septemtrione, 100 km a [[Syria]] Oriente, 420 km ab [[Aegyptus|Aegypto]] Meridie et 480 km a [[Graecia|Graeca]] [[insula]] [[Rhodus|Rhodo]] distat. Turco-Cypria litora, 780 km longa, harenosa et saxosa, sunt unus locorum ubi ova pariunt [[Chelonia mydas|chelonia mydae]] et [[Caretta caretta|carettae]] inter menses [[Aprilis]] et [[Augustus|Augusti]]. Territorii Meridie, [[Linea viridis (Cyprus)|Linea Viridis]], zona dearmata et penes [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]] [[Vires Pacis Consociationis Nationum|Cassides Caeruleas]] ([[UNFICYP]]), lineam demarcationis cum [[Cyprus|Republica Cypri]] Meridie constituit. ===Clima=== [[Clima]] typice [[Clima mediterraneum|Mediterraneum]] est cum [[aestas|aestatibus]] calidis siccisque et [[hiems|hiemibus]] dulcibus umidisque. {| border="1" cellpadding="1" cellspacing="0" class="wikitable gauche sortable" style="margin: 0.5em 1em 1em; background:FFFFFF; border: 2px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 80%; " ! align="center" style="background:#99CCCC;;"| ! align="center" style="background:#99CCCC;;"|Ianuarius ! align="center" style="background:#99CCCC;;"|Februarius ! align="center" style="background:#99CCCC;;"|Martius ! align="center" style="background:#99CCCC;;"|Aprilis ! align="center" style="background:#99CCCC;;"|Maius ! align="center" style="background:#99CCCC;;"|Iunius ! align="center" style="background:#99CCCC;;"|Iulius ! align="center" style="background:#99CCCC;;"|Augustus ! align="center" style="background:#99CCCC;;"|September ! align="center" style="background:#99CCCC;;"|October ! align="center" style="background:#99CCCC;;"|November ! align="center" style="background:#99CCCC;;"|December |- ||T° (max)||15||16||18||22||26||30||34||34||31||27||23||17 |- ||T° (min)||6||6||8||10||14||18||21||21||19||15||11||8 |- ||T° (med)||11||11||13||16||20||24||27||27||25||21||16||13 |- ||Praecipitationes (mm)||80||50||50||20||20||5||0||0||5||25||40||100 |- ||T° maris (med)||13||12||13||15||15||17||24||25||19||20||16||12 |} ===Fauna et flora=== [[Fasciculus:07. Operación Atila. Pentamilli. Vista desde el E.jpg|thumb|Cypri Septemtrionalis litora.]] Distinguuntur tria magna vitalia spatia [[fauna]]e et [[flora]]e in Cypro Septemtrionali: iugum montium, litus et superficies in usu [[agricultura]]li. [[Silva]]e in [[Cerynia (eparchia)|Ceryniae]] montibus densantur, ubi inveniuntur [[pinus|pini]], [[Cupressus|cupressi]] et [[Cedrus|cedri]], sed etiam [[Juniperus|iuniperi]], [[platanus|platani]], [[quercus]], [[olea]]e et [[Ceratonia siliqua|siliquae]]. Pauca [[animalia]] modo silvestri vivunt, exceptis [[Gyps fulvus|gype fulvo]], [[Vulpes (genus)|vulpe]], [[Chiroptera|chiropteris]], [[Chelonioidea|chelonioideis]] et [[Ovis aries ophion|ophione]]. ==Civilitas== [[Fasciculus:Rauf Denktash.jpg|thumb|Raufus Denktaş.]] Secundum [[constitutio]]nem, Respublica Turcica Cypri Septemtrionalis [[respublica]] [[democratia|democratica]] [[saecularismus|laica]] cum [[systema semipraesidiale|regimine semipraesidiali]] est. [[Praeses]] est etiam [[Dux Civitatis]], [[Primus Minister]] et [[Dux Gubernationis]]. ===Praecipuae factiones politicae=== Octo [[factio politica|factiones]] Turco-Cypriam [[civilitas|politicam]] vitam condividentes quae sunt: * [[Factio Unitatis Nationalis (Cyprus)|Factio Unitatis Nationalis]] ([[Turcice]]; ''Ulusal Birlik Partisi'' sive ''UBP''), [[dextera (civilitas)|dexterae]]; * [[Factio Democrata (Cyprus Septemtrionalis)|Factio Democrata]] ([[Turcice]]; ''Demokrat Parti''), [[centrum (civilitas)|centri]] dexterae; * [[Factio Respublicana Turcica]] ([[Turcice]]; ''Cumhuriyetçi Türk Partisi'' sive ''CTP''), centri [[sinistra (civilitas)|sinistrae]]; * [[Factio Libertatis et Reformationis]] ([[Turcice]]; ''Özgürlük ve Reform Partisi'' sive ''ÖRP''), centri sinistrae; * [[Factio Democratiae Communis]] ([[Turcice]]; ''Toplumcu Demokrasi Partisi'' sive ''TDP''), centri sinistrae; * [[Factio Cypri Uniti (Cyprus Septemtrionalis)|Factio Cypri Uniti]] ([[Turcice]]; ''Birleşik Kıbrıs Partisi'' sive ''BKP''), [[Communismus|communistica]]; * [[Factio Novi Cypri (Cyprus Septemtrionalis)|Factio Novi Cypri]] ([[Turcice]]; ''Yeni Kıbrıs Partisi'' sive ''YKP''), centri sinistrae: * [[Factio Socialistica Cypri (Cyprus Septemtrionalis)|Factio Socialistica Cypri]] ([[Turcice]]; ''Kıbrıs Sosyalist Partisi'' sive ''KSP''), [[extrema sinistra|extremae sinistrae]]. ===Comitia=== ====Praesidialia==== [[Praeses]] [[Respublica|Reipublicae]] Cypri Septemtrionalis cata quinquennio per [[suffragium universale|suffragium universale directum]] electus est. Prima [[comitia]] anno [[1981]] habita sunt, ubi visus est [[Raufus Denktaş]] eligi Praeses Cypri Septemtrionalis, et fuit anno [[2005]], post quinque mandata, cum se ad comitia praesentare desivit. Diei [[24 Aprilis]] [[2005]] comitia [[Democratia socialis|Socialis Democratae]] [[Mahometus Ali Talat|Mahometi Ali Talat]] victoriam e [[Factio Respublicana Turcica|Factione Respublicana Turcica]] videre. Diei [[18 Aprilis]] [[2010]] comitia [[Primus Minister|Primum Ministrum]] [[Dervisus Eroğlu|Dervisum Eroğlu]] Civitatis capite collocavit. ====Legisfera==== Comitia [[potestas legisfera|legisfera]] habita sunt cata quinquennio per [[repraesentatio proportionalis|suffragium proportionale]] ut electi sint quinquaginta [[Deputatus|deputati]]. Minima [[percentatio]] ut electi deputati habere possit est 5 centesimae. Die [[19 Aprilis]] [[2009]] habita sunt, anticipate, octava comitia legisfera in Cypro Septemtrionali: est [[Factio Unitatis Nationalis (Cyprus)|Factio Unitatis Nationalis]], hodie a [[Dervisus Eroğlu|Derviso Eroğlu]] ducta, qui comitia vicit ob [[Factio Respublicana Turcica|Factionem Respublicanam Turcicam]] Praesidis Cypri Septemtrionalis [[Mahometus Ali Talat|Mahometi Ali Talat]]. ===Defensio=== [[Vis Securitatis Cypri Septemtrionalis]] ([[Turcice]]; ''Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı'' sive ''KKTC'') a 5000 [[miles|militum]] componitur. Quae ipsa non est [[exercitus]], sed accuratius [[divisio militaris]]. Praeter militum formationem, ea etiam Turco-Cyprios [[vigil]]es formationem suscipit. [[Vis Securitatis Cypri Septemtrionalis]] [[Maior Generalis]] ([[Turcice]] ''Tümgeneral'') a suo [[Vires Terrestres Turcicae|Exercitus Turcici]] homologo designatur. ====Maiores Generales==== [[Fasciculus:Turkish Stars In Formation 20-July-2011.tif|thumb|right|[[Stellae Turcicae|Stellarum Turcicarum]] ([[Turcice]] ''Türk Yıldızları'') functio per Diem Pacis et Libertatis Cypri Septemtrionalis anno [[2011]].]] Turco-Cypriorum Maiorum Generalium muneris duratio est biennium. Hic inferius est catalogus [[Maior Generalis|Maiorum Generalium]] in Cypro Septemtrionali: {| class="wikitable" style="text-align:center" |- style="background:#cccccc" ! # !! colspan=1|[[Maior Generalis]] !! mandati initium !! mandati finis |- style="background:#ffffff" | rowspan=1 | '''1''' | rowspan=1 | [[Hayrius Ündür]] | rowspan=1 | [[10 Septembris]] [[1976]] | rowspan=1 | [[29 Augusti]] [[1978]] |- style="background:#ffffff" | rowspan=1 | '''2''' | rowspan=1 | [[Attila Erdoğan]] | rowspan=1 | [[26 Augusti]] [[1978]] | rowspan=1 | [[21 Augusti]] [[1980]] |- style="background:#ffffff" | rowspan=1 | '''3''' | rowspan=1 | [[Cemal Yavuz]] | rowspan=1 | [[21 Augusti]] [[1980]] | rowspan=1 | [[24 Augusti]] [[1982]] |- style="background:#ffffff" | rowspan=1 | '''4''' | rowspan=1 | [[Hicmetus Köksal]] | rowspan=1 | [[24 Augusti]] [[1982]] | rowspan=1 | [[22 Augusti]] [[1984]] |- style="background:#ffffff" | rowspan=1 | '''5''' | rowspan=1 | [[Iosephus Selçuk Saka]] | rowspan=1 | [[22 Augusti]] [[1984]] | rowspan=1 | [[14 Augusti]] [[1986]] |- style="background:#ffffff" | rowspan=1 | '''6''' | rowspan=1 | [[Bilgius Büyükünal]] | rowspan=1 | [[14 Augusti]] [[1986]] | rowspan=1 | [[20 Augusti]] [[1988]] |- style="background:#ffffff" | rowspan=1 | '''7''' | rowspan=1 | [[Ali Yalçın]] | rowspan=1 | [[20 Augusti]] [[1988]] | rowspan=1 | [[17 Augusti]] [[1990]] |- style="background:#ffffff" | rowspan=1 | '''8''' | rowspan=1 | [[Erdogan Dirik]] | rowspan=1 | [[17 Augusti]] [[1990]] | rowspan=1 | [[17 Augusti]] [[1992]] |- style="background:#ffffff" | rowspan=1 | '''9''' | rowspan=1 | [[Yasar Spor]] | rowspan=1 | [[17 Augusti]] [[1992]] | rowspan=1 | [[19 Augusti]] [[1994]] |- style="background:#ffffff" | rowspan=1 | '''10''' | rowspan=1 | [[Ismaël Koçman]] | rowspan=1 | [[19 Augusti]] [[1994]] | rowspan=1 | [[25 Augusti]] [[1996]] |- style="background:#ffffff" | rowspan=1 | '''11''' | rowspan=1 | [[Hasan Peker Günal]] | rowspan=1 | [[25 Augusti]] [[1996]] | rowspan=1 | [[21 Augusti]] [[1998]] |- style="background:#ffffff" | rowspan=1 | '''12''' | rowspan=1 | [[Ali Nihat Özeyranlı]] | rowspan=1 | [[21 Augusti]] [[1998]] | rowspan=1 | [[17 Augusti]] [[2000]] |- style="background:#ffffff" | rowspan=1 | '''13''' | rowspan=1 | [[Galipus Mendi]] | rowspan=1 | [[17 Augusti]] [[2000]] | rowspan=1 | [[16 Augusti]] [[2002]] |- style="background:#ffffff" | rowspan=1 | '''14''' | rowspan=1 | [[Nadzmaldin Baykul]] | rowspan=1 | [[17 Augusti]] [[2002]] | rowspan=1 | [[18 Augusti]] [[2004]] |- style="background:#ffffff" | rowspan=1 | '''15''' | rowspan=1 | [[Tauficus Özkılıç]] | rowspan=1 | [[18 Augusti]] [[2004]] | rowspan=1 | [[9 Augusti]] [[2006]] |- style="background:#ffffff" | rowspan=1 | '''16''' | rowspan=1 | [[Mahometus Eröz]] | rowspan=1 | [[9 Augusti]] [[2006]] | rowspan=1 | [[19 Augusti]] [[2008]] |- style="background:#ffffff" | rowspan=1 | '''17''' | rowspan=1 | [[Abdullah Recep]] | rowspan=1 | [[19 Augusti]] [[2008]] | rowspan=1 | [[19 Augusti]] [[2010]] |} ==Divisiones administrativae== Respublica Turcica Cypri Septemtrionalis divisa est in [[eparchia]]s ([[Turcice]]; ''kaza'') quinque cum [[caput (urbs)|capite]] homonymo. {| class="wikitable" |- ! Tabula Cypri!! Eparchiae !! [[lingua Turcica|Turcicum]] nomen</tr> | rowspan=6 | <imagemap> Fasciculus:NCyprus districts named.png|370px| </imagemap> | [[Arsinoe (eparchia)|Arsinoë]]&nbsp;&nbsp;&nbsp; || ''Gazimağusa''&nbsp;&nbsp;&nbsp;</tr> | [[Cerynia (eparchia)|Cerynia]] || ''Girne''</tr> | [[Morphou (eparchia)|Morphou]] || ''Güzelyurt''</tr> | [[Nicosia (eparchia)|Nicosia]] || ''Lefkoşa''</tr> | [[Tricomon (eparchia)|Tricōmon]] || ''İskele'' </tr> |} [[Caput (urbs)|Caput]] Septemtrionalis [[Nicosia]]e ([[Turcice]] ''Lefkoşa'') pars est. Inter Cyprum Septemtrionalem et [[Cyprus|Rempublicam Cypri]] fines, [[Linea viridis (Cyprus)|Linea Viridis]] nuncupati, est penes 1400 [[Vires Pacis Consociationis Nationum|Cassidum Caerulearum]], sed etiam penes [[Britanniarum Regnum]]. Hoc ultimum ibi servat [[propugnaculum|propugnacula]] circiter cum 4000 militum [[Acroterion Britannicum|Acroterii]], [[Cyprus|insulae]] Meridie, et [[Decelia]]e. De territoriali horum propugnaculorum attributione quaestio nondum soluta est, quae, in finitima zona sita, penes duplicem administrationem coniunctam inter duas Cyprias civitates condivisam sunt, cum [[lex|legibus]] dissimilibus ad [[Britanniarum Regnum|Britannicos]] habitatores, sed cum legali systemate civili valde fundato in [[Cyprus|Civitatis Cypriae Graecae]] eo, cum accommodationibus ad [[Turcae|Turco]]-Cyprios Deceliae habitatores. Hae [[Britanniarum Regnum|Britannicae]] [[Suverenitas|suverenitatis]] zonae etiam commutationis loco, negotiatione et transitu inter duas [[Cyprus|insulae]] communitates prosunt. ==Demographia== {{bar box |float=right |titlebar=#ddd |title=[[Religio]] in Cypro Septemtrionali |left1=religio |right1=percentatio |bars = {{bar percent|[[Islamismus]]|Green|98}} {{bar percent|[[Religio Christiana]]|Blue|2}} }} [[Gubernatio]] Cypri Septemtrionalis anni [[1983]] Boreocyprios [[numerus incolarum|incolas]] 155 521 fuisse aestimat. E Gubernatione [[Cyprus|Reipublicae Cypriae]] aestimationes anni [[2001]] numerum incolarum in 200&thinsp;000 collocant, e quibus inter 80&thinsp;000 et 89&thinsp;000 [[Turcae|Turco]]-Cyprii sunt et inter 109&thinsp;000 et 117&thinsp;000 [[Turcia|Turci]] [[colonus|coloni]] sunt. [[Cyprus|Totius insulae]] [[census]] anno [[1960]] Turco-Cypriorum 102&thinsp;000 et [[Graeci|Graeco]]-Cypriorum numerum 450&thinsp;000 indicavit. Aestimationes 36&thinsp;000 (circiter 1/3) Turco-Cypriorum inter annos [[1975]] et [[1995]] emigravisse asserunt, cum consequentia ut intra Cyprum Septemtrionalem Turco-Cyprii a colonis e [[Turcia]] superati essent. Cypri Septemtrionalis primus officialis census perfectus est anno [[1996]]. Incolae relati sunt 200 587. Secundus census, anno [[2006]] factus, Cypri Septemtrionalis incolas 265&thinsp;100 esse revelavit, quorum plerique ab aboriginalibus [[Turcae|Turco]]-Cypriis componuntur, dum reliqui magnum [[Turcia|Turcorum]] colonorum numerum includunt. E 178&thinsp;000 [[Turcae|Turco]]-Cypriis civibus, 82% sunt aboriginales [[Cyprus|Cyprii]] (145 000). E 45&thinsp;000 natorum e haud Cypria familia, circiter 40% (17 000) nati sunt in [[Cyprus|Cypro]]. Haud civium numerus, inclusis studentibus, hospitibus laboratoribus et temporariis residentibus, 78 000 hominum attigit. Anno [[2010]] [[International Crisis Group|Societas Internationalis Criseōs]] ([[Anglice]]; ''International Crisis Group'') omnes Cypri Septemtrionalis incolas 300&thinsp;000 esse aestimavit, fortasse quorum dimidium aut nati sunt in [[Turcia]] aut talium colonorum filii sunt. Fons Cypri Septemtrionalis incolas 500&thinsp;000 attigisse, inter 50 centesimas Turco-Cypriorum et 50 centesimas Turcarum colonorum sive eorum filiorum in Cypro natorum divisos, affirmat. Census [[December|Decembri]] [[2011]] perfectus in controversiam a [[factio politica|factionibus politicis]], [[Collegium opificum|collegiis opificum]] et localibus [[diarium|diariis]] vocatus est. Gubernatio de fraude et ne consulto totum numerum incolarum cum 294 906 computavisset accusata est. Quoque accusata est ut aestimationem 700 000 ante censum ad petendum pecuniarium auxilium e [[Turcia]] dedisset. [[Fasciculus:St. Nikolaos Mustafa- Pascha-Moschee C.jpg|thumb|[[Meschita Lala Mustafa Pasha]], anno [[1328]] velut [[Ecclesia Catholica Romana|Catholica]] [[cathedralis]] aperta et conversa ad [[meschita]]m postquam [[Imperium Ottomanicum]] [[Arsinoë (Cyprus Septemtrionalis)|Arsinoën]] anno [[1571]] cepisset.]] Cyprus Septemtrionalis fere tota [[lingua Turcica|Turcophonica]] est. [[Lingua Anglica]], nihilominus, ample in usu est velut secunda lingua. Sunt 644 [[Graeci|Graeco]]-Cyprii [[Rhizocarpasum]] ([[Lingua Neograeca|Graece]]; Ριζοκάρπασο et [[Turcice]] ''Dipkarpaz'') inhabitantes et 364 [[Maronita]]e [[Cormacites|Cormacitibus]] ([[Lingua Arabica Maronitica Cypria|Arabice Maronitice Cyprice]] ܟܘܪܡܐܟܝܬܝܣ; [[Lingua Neograeca|Graece]] Κορμακίτης; [[Turcice]] ''Kormacit'' sive ''Koruçam''). [[Graeci|Graeco]]-Cyprii [[Rhizocarpasum|Rhizocarpasi]] penes [[Turcae|Turco]]-Cypriam administrationem vivere consentiunt et in Cypro Septemtrionali adhuc post anni [[1974]] hostilia manent. Reliqui Graeco-Cyprii in Cypro Septemtrionali penes Graeco-Cypriam administrationem vivere elegere et effugere in [[Cyprus|Meridiem]]; secundum Consensionem Commutationis Incolarum inter [[Turcae|Turco]]-Cyprios et [[Graeci|Graeco]]-Cyprios sub auspiciis [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]] die [[2 Augusti]] [[1975]]. Velut resultatio, [[Rhizocarpasum]] est domus maximi numeri incolarum [[Lingua Neograeca|Hellenophonorum]] in Cypro Septemtrionali. [[Graeci|Graeco]]-Cyprii incolae adhuc a [[Consociatio Nationum|Consociatione Nationum]] suppeditantur et Graeco-Cypria producta, proinde, in aliquibus tabernis prompta sunt. ===Urbes cum maximo numero incolarum=== {| class="wikitable sortable" |- ! Positio ! [[Urbs]] ! [[Eparchia]] ! [[Numerus incolarum|Incolae]] ! Photographemata |- | 1 || [[Nicosia|Nicosia Septemtrionalis]] || [[Nicosia (eparchia)|Nicosia]] || 49 868 || [[Fasciculus:Nicosia 01-2017 img31 View from City Royal Hotel.jpg|100px|thumb|Nicosia Septemtrionalis]] |- | 2 || [[Arsinoë (Cyprus Septemtrionalis)|Arsinoë]] || [[Arsinoe (eparchia)|Arsinoë]] || 35 381 || [[Fasciculus:Cipro-Famagosta 4.jpg|100px|thumb|Arsinoë]] |- | 3 || [[Cerynia]] || [[Cerynia (eparchia)|Cerynia]] || 23 839 || [[Fasciculus:Bellapais - Blick auf Kyrenia.jpg|100px|thumb|Cerynia]] |- | 4 || [[Morphou]] || [[Morphou (eparchia)|Morphu]] || 12 391 || [[Fasciculus:Guzelyurt church 01.jpg|100px|thumb|Morphou]] |- | 5 || [[Cionelium]] || [[Nicosia (eparchia)|Nicosia]] || 12 186 || [[Fasciculus:Gonyeli Monument of National Struggle and Liberty.jpg|100px|thumb|Cionelium]] |- | 6 || [[Leuca (Cyprus Septemtrionalis)|Leuca]] || [[Morphou (eparchia)|Morphu]] || 7 532 || [[Fasciculus:Lefke heykel.jpg|100px|thumb|Leuca]] |- | 7 || [[Cythraea]] || [[Nicosia (eparchia)|Nicosia]] || 6 184 || [[Fasciculus:Kythrea EL.jpg|100px|thumb|Cythraea]] |- | 8 || [[Lapēthos]] || [[Cerynia (eparchia)|Cerynia]] || 5 658 || [[Fasciculus:Lapithos EN.jpg|100px|thumb|Lapēthos]] |- | 9 || [[Carăbas]] || [[Cerynia (eparchia)|Cerynia]] || 4 638 || [[Fasciculus:Karavas EL.jpg|100px|thumb|Pyeongyangum]] |- | 10 || [[Sanctus Epictetus]] || [[Cerynia (eparchia)|Cerynia]] || 4 183 || |} ==Oeconomia== {{imago multiplex |align = right |direction = vertical |width = 220 |image1 = Tall buildings in North Nicosia.JPG |caption1 = [[Nicosia|Nicosiae Septemtrionalis]] [[regio mercatoria]]. |image2 = Kaya Artemis Hotel.jpg |caption2 = [[Deversorium]] in [[eparchia]] [[Tricomon (eparchia)|Tricomo]]. [[Periegesis]] dominantium camporum unus est intra Cypri Septemtrionalis [[oeconomia]]m. |image3 = Kyrenia 01-2017 img04 view from castle bastion.jpg |caption3 = [[Cerynia]] est unus inter praecipuos turisticos [[vicus recreationis|vicos]] in Cypro Septemtrionali. }} [[Fasciculus:Cipro-Famagosta 4.jpg|thumb|Via mercatoria in [[Arsinoë (Cyprus Septemtrionalis)|Arsinoa]].]] Respublica [[Turcae|Turcica]] Cypri Septemtrionalis internationalem [[interclusio]]nem patitur; propter hanc [[diplomatia|diplomaticam]] insulationem, ea directe negotiari nequit cum aliis civitatibus, excepta [[Turcia]]; quamobrem paene duae tertiae partes [[exportatio]]num et [[importatio]]num fiunt cum [[Turcia|Civitate Turcica]]. [[Moneta]] [[Libra Turcica]] est. Grapheum [[Statistica]]e Turco-Cyprium [[productus nationalis grossus|productum nationalem grossum]] pro capite multiplicandum esse tempore minore quam decennio declarat, quod eam appropinquet ad eum [[Cyprus|Cypri]]: {| bgcolor="#f7f8ff" cellpadding="1" cellspacing="0" border="1" style=font-size:95%; border:gray solid 1px; border-collapse:collapse; |-bgcolor="f7f8ff" !rowspan="1" |Annus |[[2000]]||[[2001]]||[[2002]]||[[2003]]||[[2004]]||[[2005]]||[[2006]]||[[2007]]||[[2008]]||[[2009]] |-bgcolor="f7f8ff" !cospan="1" |PNG/inc. ($) |{{formatnum:4978}}||{{formatnum:4303}}||{{formatnum:4409}}||{{formatnum:5949}}||{{formatnum:8095}}||{{formatnum:10567}}||{{formatnum:11837}}||{{formatnum:14765}}||{{formatnum:16158}}||{{formatnum:13354}} |} Anno [[2009]], secundum [[Turcia|Turcicum]] prelum, [[merces minima]] 1 237 librarum Turcicarum et [[functionarius|functionarii]] merces minima 1 500 librarum Turcicarum erat. ===Commercium=== [[Commercium]] cum Civitatibus tertiis obices habet ex iudicio [[Curia Unionis Europaeae|Tribunalis Iustitiae Communitatum Europaearum]] diei [[5 Iulii]] [[1994]], quod testimonia scripta e Septemtrionali zona orta intra [[Unio Europaea|Unionem Europaeam]] non accipi statuit. ====Importatio==== Anno [[2007]], secundum Ministerium Culturae, Ambitus et Periegeseōs, [[importatio]]nes amplius [[milliardum]] et dimidium [[dollarium (CFA)|dollariorum]] repraesentabant, scilicet, incrementum amplius 450% sexennio. Pleraque bona importata [[vehiculum|vehiculorum]] (10%), [[fomes|fomitis]] (7%), [[constructio]]nis (4%)... generis erant. Duae importationum tertiae partes cum [[Turcia]] fierent, 16% cum [[Unio Europaea|Unionis Europaeae]] nationibus, 7% cum [[Media Asia|Mediae Asiae]] nationibus. ====Exportatio==== Anno [[2007]], [[exportatio]]nes amplius octoginta [[millio]]nes [[dollarium (CFA)|dollariorum]] repraesentabant, scilicet incrementum amplius 100% e potestate a [[Turcia|Turcico]] exercitu suscepta. Pleraque bona exportata sunt [[rutaceae]] (25%) et [[lac]] (25%). Secundum numeros a Gubernatione Turco-Cypria editos, fere duae tertiae exportationum partes cum [[Turcia]], 15% cum [[Unio Europaea|Unionis Europaeae]] nationibus, 11% cum [[Media Asia|Mediae Asiae]] nationibus fierent. ===Periegesis=== Anno [[2008]], Res publica Turcica Cypri septemtrionalis 1&thinsp;008&thinsp;000 [[turismus|turistarum]] accepisse aestimat, scilicet incrementum fere 25% relatum ad annum praevium. 65%, scilicet 650&thinsp;000, [[Turcia|Turcicae]] originis et 57&thinsp;000 [[Britanniarum Regnum|Britannici]] erant. [[October|Octobri]] [[2009]], [[lectus|lectorum]] numerus erat 15&thinsp;705 (e quibus 11&thinsp;065 solum in [[Cerynia (eparchia)|Cerynia]]), scilicet incrementum 1,7% relatum ad eandem periodon anno [[2008]]. Quinque stellarum [[Deversorium|deversoria]] fere turistarum numeri dimidium accipiunt. Excellit praecipue deversorium [[Mercure (deversorium)|Mercure]]. ==Infrastructura== ===Media communicationis=== Inter praecipua [[diarium|diaria]] sunt: :Afrika gazetesi [https://web.archive.org/web/20141216181610/http://afrikagazetesi.com/] :Halkın Sesi [http://www.halkinsesi.org] :Kıbrıs gazetesi [http://www.kibrisgazetesi.com] :Kıbrıslı [https://web.archive.org/web/20210304021932/http://kibrisligazetesi.net/] :trnc.info - daily news [https://web.archive.org/web/20080211063208/http://www.trncinfo.com/TANITMADAIRESI/index.htm] :Vatan [http://www.vatangazetesi.com/] :Volkan [https://web.archive.org/web/20140927073014/http://volkangazetesi.com/] :Yeniduzengazetesi [http://www.yeniduzengazetesi.com] Inter praecipua portalia nuntiorum in [[Interrete|Interreti]] sunt: :Kıbrıs Postası. Quotidie ad hodiernas conformatum. Independens [http://www.kibrispostasi.com] :Yerel Info. Locales Cypri Septemtrionalis nuntii [https://web.archive.org/web/20201129020003/http://yerel.info/] :Hamamböcüleri. Alternativi nuntii. [http://www.hamamboculeri.org] :Kuzey Kıbrıs Haber [https://web.archive.org/web/20060519074046/http://haber.net.kk.tc/] :European-Cyprus Net. Tribus linguis. [https://web.archive.org/web/20150216033818/http://www.european-cyprus.net/] Inter [[septimanale|septimanalia]] excellunt: :Cyprus Post [https://web.archive.org/web/20080512152306/http://www.cypruspost.net/] :Cyprus Today – Septimanale [[Anglice]] [https://web.archive.org/web/20160303170902/http://www.cyprustoday.net/] :Londra Toplum Postası [http://www.toplumpostasi.net] :Londra Gazete, London Turkish Gazette [http://www.londragazete.com] :Londra Olay Gazetesi [http://www.olaygazete.co.uk] :Ortam [http://www.ortamgazetesi.com] :Yeni Çağ [https://web.archive.org/web/20060822204252/http://www.yenikibris.org/haber/index.htm] Situs interretiales de nuntiis oeconomicis sunt: :Kıbrıs Vizyon. [https://web.archive.org/web/20060827075535/http://www.kibrisvizyon.com/] :Makro Ekonomi. Programma [[televisio|televisificum]] oeconomicum. [https://web.archive.org/web/20160603094247/http://www.makro.kibris.net/] Inter [[agentura nuntiorum|agenturae nuntiorum]] eminent: :TAK. Agentura nuntiorum semiofficialis Reipublicae Turcicae Cypri Septemtrionalis [https://web.archive.org/web/20060908020617/http://www.emu.edu.tr/~tak/] :INAF News Agency [https://web.archive.org/web/20100418205239/http://www.inaf.gen.tr/] :Arca Haber Ajansi [http://www.arcaajans.com] De [[disportus|disportiva informatione]] excellunt: :CypSPORTS: World off Sports in North Cyprus [http://www.cypnet.co.uk/ncyprus/people/sports/index.html] :Football Results from North Cyprus [http://www.cypnet.co.uk/ncyprus/people/sports/football/ktff.htm] :Scuba Diving en Chipre del Norte [http://www.cypnet.co.uk/ncyprus/people/sports/scuba/index.html] :Golfing in North Cyprus [http://www.cypnet.co.uk/ncyprus/people/sports/golf/index.html] De [[status caeli]] informatione eminent: :Weather in Cyprus [http://www.cypnet.co.uk/ncyprus/main/weather/index.html] Inter [[Periodicum|periodica]] mentrua sunt: :Kyrenia Post. [[Anglice]]. [https://web.archive.org/web/20080517043741/http://www.kyreniapostcy.com/kpost_magazine.htm] :North Cyprus Monthly. [[Periodicum]] Ministerii Rerum Externarum Reipublicae Turcicae Cypri Septemtrionalis. [https://web.archive.org/web/20060825032050/http://bornova.ege.edu.tr/~ncyprus/mfa/] :Pan. Periodicum. [https://web.archive.org/web/20100412014310/http://www.north-cyprus.net/basin/dergiler/pan/index.html] :Kıbrıs Vizyon. Nuntii oeconomiae. [https://web.archive.org/web/20060827075535/http://www.kibrisvizyon.com/] Inter periodica specializata sunt: :Hekimce Online. Periodicum [[medicina|medica]]. [http://ebim.net/hekimce/]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} :Mimarca. Publicatio Camerae [[Architectura|Architectorum]]. [https://web.archive.org/web/20060221032559/http://www.mimarlarodasi.org/mimarca/genel.htm] :Turcoman International [https://web.archive.org/web/20000919004851/http://www.turcoman.btinternet.co.uk/index.htm] Inter stationes [[televisio|televisificas]] excellunt: ::BRT - Bayrak Radio & Television Corp. [https://web.archive.org/web/20051230124241/http://www.brt.gov.nc.tr/] ::Akdeniz TV [https://web.archive.org/web/20130413032217/http://www.akdeniztv.com.tr/] ::DAU TV [mms://194.27.76.140/dautv]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ::Kıbrıs Genç TV [http://www.kibrisgenctv.com] Inter stationes [[radiophonia|radiophonicas]] sunt: [[Fasciculus:Londra Turk Radyosu Logo.JPG|thumb|London Turkish Radio 1584 AM]] ::Radio Eastern Mediterranean [http://www.emu.edu.tr/~Radyodau] ::Dance FM [http://www.dancefm.com.tr] ::Kuzey FM [http://www.kuzeyfm.radyosu.com] ::Radyo Güven [https://web.archive.org/web/20071210163938/http://www.radyoguven.com/] ::Radyo Vatan – Organizatio Defensionis Civilis [https://web.archive.org/web/20101108181420/http://www.sivilsavunmakktc.com/radyovatan.htm] ::Plus 106 Estatio radiophonica [https://web.archive.org/web/20110321082224/http://www.plus106.com/] ::LTR – London Turkish Radio [http://www.londonturkishradio.com] Denique inter stationes televisificas et radiophonicas sunt: ::Makro Ekonomi [https://web.archive.org/web/20160603094247/http://www.makro.kibris.net/] ::TV Gazetesi [http://www.tvgazetesi.com] ===Vectura=== [[Fasciculus:KTHY Boeing 737-800 KvW.jpg|thumb|left|[[Societas Aëronautica Cypro-Turcica|Societatis Aëronauticae Cypro-Turcicae]] [[aëroplanum]] [[Boeing 737-800]] e [[Aeroportus Heathrow Londinii|Aëroportu Heathrow]] [[Londinium|Londinensi]], in [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] ascendit anno [[2009]].]] Internationalia [[telephonum|telephonemata]] per [[Turcia|Turcicum]] [[praefixum telephonicum]] (+90 392) mittuntur, quia Cyprus Septmetrionalis nec proprium praefixum [[natio]]nale nec [[praefixum radiophonicum]] habet. Simili modo, Cyprus Septemtrionalis [[dominium gradus supremi geographicum]] [[interrete|interretiale]] proprium non habet et est penes Turcicum dominium secundi gradus [[.nc.tr.]]. [[Cursus publicus]] per [[Zephyrium]] 10, TURCIAM inscribi debet, quia [[Unio Postalis Universalis]] Cyprum Septemtrionalem separatam entitatem non agnoscit. [[Radioamator]]um operatores aliquando [[indicativus colloquii|indicativis]] "1B" incipientibus utuntur, sed nec indemnationes nec alia credita operatoria habent. Directi [[volatus]] versus Cyprum Septemtrionalem et commeatus [[commercium|commercialis]] per Boreocyprios [[portus]] propter Boreocypriorum portuum retentionem restringitur. [[Leuconoecum|Leuconoeci]] ([[Turcice]] ''Geçitkale'' sive ''Lefkonuk'') et [[Aëroportus Internationalis Ercan|Ercan]] ([[Turcice]] ''Ercan'') [[aëroportus]] solum a [[Turcia]] et ab [[Atropatene (res publica)|Atropatena]] legales ingressus portus agnoscuntur. Directi [[aëronavis conducticia|volatus conducticii]] inter [[Polonia]]m et Cyprum Septemtrionalem die [[20 Iunii]] [[2011]] coepere. [[Arsinoë (Cyprus Septemtrionalis)|Arsinoës]] et [[Cerynia]]e [[portus]] omnibus navibus clausi a [[Cyprus|Republica Cypri]] ex anno [[1974]] declarati sunt. Secundum consensionem inter Cyprum Septemtrionalem et [[Syria]]m, [[navis|navalis]] circuitus inter [[Arsinoë (Cyprus Septemtrionalis)|Arsinoën]] et [[Laodicea]]m, in [[Syria]], est. E [[Linea viridis (Cyprus)|Lineae Viridis]] apertura, Turco-Cyprii residentes per Graco-Cyprios portus negotiari sinuntur. ===Educatio=== [[Fasciculus:Millennium Building.jpg|thumb|right|[[Universitas Americana Ceryniae]] in Cypro Septemtrionali.]] Reipublicae Turcicae Cypri Septemtrionis systema [[educatio|educativum]] divisum est in partes quinque, quae sunt: * [[Educatio praescholaris]] per [[paedotropheum]] pueris inter 4 et 6 annos natis datur. * [[Educatio Primaria]] duabus phasibus praebetur. [[Ludus primarius]] pueris inter 7 et 12 annos natis qui quinquennium durat et obligatoria est. * [[Educatio Secundaria]], iuvenibus inter 16 et 18 annos natis structurata, trium annorum programma habet. Datur a scholis [[lyceum|lyceis]] et collegiis vocationalibus nuncupatis. Scholae technicae et vocationales a lyceis commercialibus, educatione technica, schola vocationale agriculturali, schola [[nosocomus|nosocomorum]] et schola [[periegesis|periegeseōs]] ac [[gastronomia]]e comprehenduntur. * [[Educatio Suprema|Educationem Supremam]] praebent haec instituta: :[[Universitas Internationalis Cypri]]. [http://www.ciu.edu.tr] :[[Universitas Orientis Mediterranei]]. [http://www.emu.edu.tr] :[[Universitas Europaea Leucae]] [http://www.lefke.edu.tr] :[[Universitas Americana Ceryniae]] [http://www.gau.edu.tr] :[[Universitas Orientis Proximi]] [https://web.archive.org/web/20110826081757/http://www.neu.edu.tr/] :[[Academia Instructionis Professorum Nicosiae Ataturcus]] :Universitas Technica Orientis Medii. Campus Cypri Septemtrionalis. [http://ncc.metu.edu.tr] * Educatio informalis responsalis eorum non aptorum educationi formali. ===Salus=== Sunt quinque [[Valetudinarium|valetudinaria]] praecipua: [[Valetudinarium Doctoris Burhan Nalbantoğlu]], maximum [[nosocomium]] in Cypro Septemtrionali fere cum 400 lectis; [[Valetudinarium Arsinoës]]; [[Valetudinarium Sysclēpou]]; [[Valetudinarium Cengiz Topel]]; [[Valetudinarium Barış Ruh et Sinir Hastalıkları]] (psychiatricum et geriatricum). Sunt quoque, secundum Ministerium Salutis Turco-Cyprium, centra [[medicina|medica]] in [[morbus|morbis]] chronicis, in morbis [[Haematologia|haematologicis]], in [[oncologia]], in morbis [[Endocrinologia|endocrinis]] et in morbis [[Diabetes mellitus|diabeticis]] specializata. ==Cultura== ===Cinematographia=== [[Anahtar (pellicula)|Anahtar]], scilicet "[[clavis]]", anno [[2011]] emissa, prima [[pellicula diutina]] omnino in Cypro Septemtrionali producta fuit. Aliquae aliae coproductiones etiam factae sunt. Cypri Septemtrionalis, [[Turcia]]e, [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regni]] et [[Nederlandia]]e Coproductio, [[Kod Adı: Venüs]], scilicet "Nomen Codicis: Venus", in [[Festum Canuae|Festo Canuae]] anni [[2012]] monstrata est. [[Moderator cinematographicus|Moderator]] et [[scaenariographus]] [[Dervisus Zaim]] internationalem famam cum sua anni [[2003]] pellicula [[Çamur]], scilicet "limus", assecutum est, quae [[UNESCO]] praemium in [[Mostra Internazionale d'Arte Cinematografica|Festum Cinematographicum Venetiarum]] adepta est. [[Pellicula documentaria]] [[Kayıp Otobüs]], scilicet "[[laophorium]] amissum", a Turco-Cyprio [[diurnarius|diurnario]] [[Fauzius Tașpınar|Fauzio Tașpınar]] directa, in statione [[televisio|televisifica]] [[Türkiye Radyo Televizyon Kurumu|TRT]] quoque et in [[Festum Cinematographicum Bostoniae|Festo Cinematographico]] [[Bostonia]]e anni [[2011]] emissa est. Pellicula undecim Turco-Cypriorum operariorum fabula narrat qui domos laophorio anno [[1964]] reliquere et qui nunquam rediverunt. Quorum reliquiae in [[puteus|puteo]] in [[Cyprus|Cypro]] Octobri mense [[2006]] inventa sunt. [[Fasciculus:Turkish Cypriot folk dancers.jpg|thumb|500px|Turco-Cyprii pueri, [[traditio]]nalibus [[vestimenta|vestimentis]] induti, [[saltatio]]nis popularis spectaculo parati.]] ===Litterae=== [[Poësis]] editissima [[litterae|litterarum]] forma in Cypro Septemtrionali est. Turco-Cypria poësis et in [[Turcia|Turcicarum]] litterarum effectibus et in insulae [[Cyprus|Cypri]] [[cultura]] fundatur. [[Mahometus Yaşın]], [[Haccius Yücel]], [[Nice Denizoğlu]], [[Nese Yaşın]], [[Aysen Dağlı]] et [[Canan Sümer]] inter celeberrimos Turco-Cyprios [[poëta]]s sunt. Inter recentiores poëtas sunt [[Nazifus Süleyman Ebeoğlu]], [[Urkiye Mine Balman]], [[Engin Gönül]], [[Necla Salih Suphi]] et [[Pembe Marmara]]. ===Musica=== [[Rüya Tuner]] [[Musica classica|classica]] Turco-Cypria [[clavile|clavicymbalista]] est. Quae spectacula musica [[clavile|clavilis]] dedit et etiam [[monodiarius|monodiaria]] nonnullos concentus [[orchestra|orchestrales symphoniacos]] participavit. ===Gastronomia=== Cyprus Septemtrionalis bene notus est propter nonnulla fercula inter quae [[cebabum|cebaba]] ([[Turcice]] ''kebap''). Alia fercula in [[caro|carne]] [[panis|pitā]] involutā fundantur. [[Vegetarianismus|Vegetariani]] [[holus|holerum]] repleta fercula invenire possunt. Aliud ferculum est [[louvia me lahana]] in holeribus folii [[Vigna unguiculata|vignis unguiculatis]] coctis consistens. ===Theatrum=== [[Theatrum]] in Cypro Septemtrionali praecipue a [[Theatrum Civitatis Turco-Cypriae|Theatro Civitatis Turco-Cypriae]], a theatris [[municipium|municipalibus]] et a privatarum theatralium societatum numero perficitur. [[Festum Theatri Cypri]], a [[Municipium Turcicum Nicosiae|Municipio Turcico Nicosiae]] ([[Turcice]] ''Lefkoşa Türk Belediyesi'') temperatum, est magna [[organizatio]] cum [[Turcia|Turcicis]] institutis participantibus. Non sunt atria in Cypro Septemtrionali specialiter theatris constructa, sic spectacula in [[senaculum|senaculis]] fiunt. ===Artes athleticae=== Agnitione internationali carente, Cyprus Septemtrionalis nullius praecipuae societatis [[athletica]]e internationalis (velut [[Consilium Olympicum internationale|COI]], [[FIFA]] etc.) socius est. Ex [[2008]], sunt 29 foederationes disportivae in Cypro Septemtrionali cum 13&thinsp;838 adscripticiorum{{dubsig}} membrorum. Cum 6054 artificum inter alios, [[taequondo]], [[karate|caratĭca]], [[aikido]] ac [[curasum|curāsum]] sunt res populo gratissimae, quibus sequuntur [[pediludium]] cum 2240 adscripticiorum membrorum, [[sclopetatio]] cum 1150 adscripticiorum membrorum, et [[venatio]] cum 1017 adscripticiorum. [[Turma Pedilusoria Nationalis Cypri Septemtrionalis]] in praesenti loco 109º secundum [[Elo rating|systema interpunctuonis Elo]] collocatur. Aliquae Boreocypriae societates disportivae ligas athleticas [[Turcia|Turcicas]] participant.{{dubsig}} Verbi gratia, [[Societas Disportiva Repugnatio]] intra [[Liga Regionalis Canistrilusoria Masculina Turcica|Ligam Regionalem Canistrilusoriam Masculinam]] [[Turcia|Turcicam]]; [[Societas Athletica Latmus]] intra [[Liga Praecipua Manufollii Turcica|Ligam Praecipuam Manufollii Turcicam]]; et [[Universitas Europea Leucae (teniludium mensale)|Universitas Europea Leucae]] intra [[Superliga Teniludii Mensalis Turcica|Superligam Teniludii Mensalis Turcicam]]. ===Feriae et dies festi=== {| class=wikitable |+ '''Feriae et dies festi''' ! Dies !! Nomen Latinum !! Nomen [[lingua Turcica|Turcicum]] |- | [[1 Ianuarii]] | [[Annus Novus]] || ''Yılbaşı'' |----- | [[23 Aprilis]] | [[Dies Puerorum]] || ''Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı'' |----- | [[1 Maii]] | [[Dies Laboris]] || ''İşçi Bayramı (ABD)'' |----- | [[19 Maii]] | [[Commemoratio Ataturci, Iuventutis et Dies Disportus]] || ''Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı'' |----- | [[20 Iulii]] | [[Dies Pacis et Libertatis]] || |----- | [[1 Augusti]] | [[Dies Resistentiae]] || |----- | [[30 Augusti]] | [[Dies Victoriae]] || ''Zafer Bayramı'' |----- | [[29 Octobris]] | [[Dies Reipublicae (Turcia)|Dies Reipublicae]] || ''Cumhuriyet Bayramı'' |----- | [[15 Novembris]] | [[Dies Independentiae]] || ''Bağımsızlık günü'' |} == Notae == <references /> ==Nexus externi== ''Situs publici'' * [https://web.archive.org/web/20120404210705/http://www.kktcb.org/ Situs Praesidiatus Reipublicae Turcicae Cypri Septemtrionalis] * [http://www.kktcbasbakanlik.org/ Situs gubernativus Reipublicae Turcicae Cypri Septemtrionalis] * [http://www.trncinfo.com/ Situs Ministerii Rerum Externarum Reipublicae Turcicae Cypri Septemtrionalis] * [http://www.cm.gov.nc.tr/ Situs Parlamenti Reipublicae Turcicae Cypri Septemtrionalis] ''Situs informationis'' * [https://web.archive.org/web/20120328062304/http://www.zypern.cc/extras/annan-plan-for-cyprus-2004.pdf Zypern Times: Destinatum Annanianum 2004] * [https://web.archive.org/web/20160304114221/http://www.kktcenf.org/ Situs informationis Turco-Cypriae] {{Europa}} {{DEFAULTSORT:Cypri septentrionalis res publica}} [[Categoria:Cyprus]] [[Categoria:Territoria obnoxia Europae]] [[Categoria:Civitates non rite agnitae]] {{Myrias|Geographia}} muj8zw30w9ylctz34zi28oep5p6dpbr 10 181612 3977124 3853164 2026-08-04T11:39:06Z Grufo 64423 De syntaxi formularum in categoriis encyclopaedicis 3977124 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} {{Formula numquam substituenda|...}} Paginae quae hac formula utuntur in [[:Categoria:Praenomina]] numerabuntur. == De usu == '''Exemplum:''' {{Capsa nominis | genus = Masculinum | origo = Latina | significatio = "victor" | imago = Victor Hugo by Edmond Bacot 1862.jpg | capitulum = [[Victor Hugo]], scriptor Francogallicus }} <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Capsa nominis | genus = Masculinum | origo = Latina | significatio = "victor" | imago = Victor Hugo by Edmond Bacot 1862.jpg | capitulum = [[Victor Hugo]], scriptor Francogallicus }}</syntaxhighlight> {{Ast}} '''De omnibus argumentis:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Capsa nominis | genus = | origo = | significatio = | dies = | imago = | capitulum = }}</syntaxhighlight> == Subformulae machinariae == * {{Fn|Capsa nominis/praefixum}} == Ulteriora si cupis == * [[:Categoria:Formulae marginales]] * {{Fn|Capsa annuntiationis}} * {{Fn|Capsa notionis}} * {{Fn|Capsa disputationis}} * {{Fn|Capsa documentationis}} * {{Fn|Capsa monitus}} * {{Fn|Capsa paginae}} * {{Fn|Capsa tabellaria}} * {{Fn|Metacapsa tabellaria}} <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae marginales|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae cunctas paginas afficiunt|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Praenomina|@]] }}</includeonly> rxro0jbmd7gv6zpe75svicgjdh14ypn 10 181975 3977122 3856414 2026-08-04T11:37:27Z Grufo 64423 De syntaxi categoriarum metaformularum 3977122 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} {{High-use}} {{Formula numquam substituenda|...}} {{Hic TemplateStyles adhibentur|Formula:Capsa navigationis/styles.css}} == De usu == '''Exemplum 1:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Capsa navigationis | formula = Capsa civitatum | titulus = Civitates | imago = [[Fasciculus:Rosa rubiginosa 1.jpg|60px]] | super = Salve! | corpus = [[Austria]] · [[Belgica]] · [[Bulgaria]] · [[Cechia]] | sub = Vale! }}</syntaxhighlight> {{Capsa navigationis | formula = Capsa civitatum | titulus = Civitates | imago = [[Fasciculus:Rosa rubiginosa 1.jpg|60px]] | super = Salve! | corpus = [[Austria]] · [[Belgica]] · [[Bulgaria]] · [[Cechia]] | sub = Vale! }} {{Ast}} '''Exemplum 2:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Capsa navigationis | formula = Capsa canalium televisificorum | titulus = Canales televisifici | grex1 = [[RAI]] | index1 = [[Rai 1]] · [[Rai 2]] · [[Rai 3]] · [[Rai 4]] | grex2 = [[Mediaset]] | index2 = [[Canalis 5]] · [[Italia 1]] · [[Rete 4]] | grex3 = [[Telecom Italia Media]] | index3 = [[La7]] · [[La7D]] · [[La7|La7 HD]] · [[La7|La7 test 3D]] }}</syntaxhighlight> {{Capsa navigationis | formula = Capsa canalium televisificorum | titulus = Canales televisifici | grex1 = [[RAI]] | index1 = [[Rai 1]] · [[Rai 2]] · [[Rai 3]] · [[Rai 4]] | grex2 = [[Mediaset]] | index2 = [[Canalis 5]] · [[Italia 1]] · [[Rete 4]] | grex3 = [[Telecom Italia Media]] | index3 = [[La7]] · [[La7D]] · [[La7|La7 HD]] · [[La7|La7 test 3D]] }} === De omnibus argumentis === <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Capsa navigationis | formula = | transclusio = | exordium = <!-- Scribe ‘|exordium=collapsum’ aut ‘|exordium=expansum’ vel omitte argumentum --> | titulus = | imago = | super = | corpus = | grex1 = | index1 = | grex2 = | index2 = | grex3 = | index3 = | grex4 = | index4 = | grex5 = | index5 = | grex6 = | index6 = | grex7 = | index7 = | grex8 = | index8 = | grex9 = | index9 = | grex10 = | index10 = | grex11 = | index11 = | grex12 = | index12 = | grex13 = | index13 = | grex14 = | index14 = | grex15 = | index15 = | grex16 = | index16 = | grex17 = | index17 = | grex18 = | index18 = | grex19 = | index19 = | grex20 = | index20 = | sub = | sub2 = }}</syntaxhighlight> == Ulteriora si cupis == * [[:Categoria:Formulae capsarum navigationis]] * [[:Categoria:Formulae dilatabiles]] * {{Fn|Folium flexibile}} * {{Fn|Scrinium}} * {{Fn|Transl}} * {{Fn|Caput collapsum 2}} … {{Fn|Caput collapsum 6}} <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae capsarum|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae dilatabiles|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Metaformulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae capsarum navigationis|*]] }}</includeonly> s8dbcakxmie7mqjyi9t9wwxa0j5lljn 0 182535 3976993 3454950 2026-08-04T03:46:32Z Bartholomite 116968 3976993 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} {{res|Angomont}} est commune [[Francia|Francicum]] 101 incolarum (anno [[2010]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Murta et Mosella|Murtae et Mosellae]] in provincia orientali [[Lotharingia]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Murtae et Mosellae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Angomont|Angomont}} * {{INSEE commune|54017|de=Angomont}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Mortae et Mosellae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Mortae et Mosellae]] r0us4a5dsrmmpu0rzwp6pxmxm7u6t2s 0 184633 3976962 3974063 2026-08-03T23:50:11Z Cyprianus Marcus 66550 3976962 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Bodendicum'''<ref name="Brosius 1985">Brosius, D. (1985). ''Aus der Geschichte der Burg Bodenteich''. Ecomed Verlag.</ref> seu '''Bodendikium'''<ref name="Brosius 1985"/> seu '''Bodendike'''<ref>Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag. </ref> seu '''Palus Bodamica'''<ref>Vukcevic, I. (2004). ''Rex Germanorum populos Sclavorum: An Inquiry into the Early Medieval History of the Lüneburg District''. Scribd Academic Press.</ref> ([[Theodisce]] ''Bad Bodenteich''; [[Saxonice]] ''Bonndiek'') oppidum [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Ulsenensis|Circuli Ulsenensis]] est. Ad Bodendicum etiam vici Abbendorf, Bomke, Flinten, Häcklingen, Kuckstorf, Overstedt, Schafwedel atque Schostorf pertinent. Ab anno [[2011]] Bodendicum ad [[Augia (commune generale)|Augiam]] commune generale pertinet. == Historia == [[Fasciculus:Bad Bodenteich - Hauptstraße 04 ies.jpg|thumb|left|Via Principalis Bodenteich]] Bodenteich anno [[1144]]/[[1145|45]] nomine ''Bodendike'' primo in actis descriptum est. Fuit postea pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Ab anno [[1946]] Bodendicum pars Saxoniae Inferioris est. Anno 1972 vici supra dicti cum Bodendico coniuncti sunt. Eodem anno etiam caput communis generalis Bodendici fuit. Quod autem anno [[2011]] cum aliis communibus ad commune generale Augiam coniunctum est. Anno [[1998]] propter fontes repertae nomen Theodiscum ''Bad Bodenteich'' gerit. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat}} [https://web.archive.org/web/20150402090539/http://www.samtgemeinde-aue.de/desktopdefault.aspx/tabid-4717/9775_read-40387/ Pagina communis generalis Augiae de Bodendico scripta] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 12]] [[Categoria:Thermae Saxoniae Inferioris]] qm1ppqnk1yngq53ftovuy0hhce8sb8v 3977072 3976962 2026-08-04T10:08:38Z Cyprianus Marcus 66550 3977072 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Bodendicum'''<ref name="Brosius 1985">Brosius, D. (1985). ''Aus der Geschichte der Burg Bodenteich''. Ecomed Verlag.</ref> seu '''Bodendikium'''<ref name="Brosius 1985"/> seu '''Bodendike'''<ref name="Sudendorf 1859"/> seu '''Palus Bodamica'''<ref>Vukcevic, I. (2004). ''Rex Germanorum populos Sclavorum: An Inquiry into the Early Medieval History of the Lüneburg District''. Scribd Academic Press.</ref> ([[Theodisce]] ''Bad Bodenteich''; [[Saxonice]] ''Bonndiek'') oppidum [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Ulsenensis|Circuli Ulsenensis]] est. Ad Bodendicum etiam vici [[Abbenthorpium]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte de las Herzioge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande''. Carl Rümpler.</ref> (Theodisce ''Abbendorf''), [[Bomke]]<ref name="Vogell 1845">Vogell, A. (1845). ''Chronik der Stadt und des Amtes Bodenteich''. Gerhard Stalling.</ref> (Theodisce ''Bomke''), [[Flintina]]<ref name="Büttner 1704">Büttner, J. H. (1704). ''Genealogiae Historicae Comitum et Dominorum in Lüneburg''. Typis Lipperianis.</ref> (Theodisce ''Flinten''), [[Hekelinga]]<ref name="HKfN XXI 1949">Historische Kommission für Niedersachsen (1949). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte'' (Band 21). Hahnsche Buchhandlung.</ref> (Theodisce ''Häcklingen''), [[Kuckestorpium]]<ref name="Sudendorf 1859"/> (Theodisce ''Kuckstorf''), [[Oversteda]]<ref name="Hodenberg 1858">Hodenberg, W. von (Ed.) (1858). ''Lüneburger Urkundenbuch: Archiv des Klosters Isenhagen''. Capaun-Karlowa.</ref> (Theodisce ''Overstedt''), [[Scapewidele]]<ref name="Udolph 2004">Udolph, J. (2004). ''Tiere in niedersächsischen Ortsnamen. Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte''.</ref> (Theodisce ''Schafwedel'') atque [[Schostorpium]]<ref name="Hodenberg 1858"/> (Theodisce ''Schostorf'') pertinent. Ab anno [[2011]] Bodendicum ad [[Augia (commune generale)|Augiam]] commune generale pertinet. == Historia == [[Fasciculus:Bad Bodenteich - Hauptstraße 04 ies.jpg|thumb|left|Via Principalis Bodendici.]] Bodendicum anno [[1144]]/[[1145|45]] nomine ''Bodendike'' primo in actis descriptum est. Fuit postea pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Ab anno [[1946]] Bodendicum pars Saxoniae Inferioris est. Anno 1972 vici supra dicti cum Bodendico coniuncti sunt. Eodem anno etiam caput communis generalis Bodendici fuit. Quod autem anno [[2011]] cum aliis communibus ad commune generale Augiam coniunctum est. Anno [[1998]] propter fontes repertae nomen Theodiscum ''Bad Bodenteich'' gerit. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat}} [https://web.archive.org/web/20150402090539/http://www.samtgemeinde-aue.de/desktopdefault.aspx/tabid-4717/9775_read-40387/ Pagina communis generalis Augiae de Bodendico scripta] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 12]] [[Categoria:Thermae Saxoniae Inferioris]] jziupyrl34sf5ohrcrijm4aonko62vh 0 190760 3976905 3525064 2026-08-03T19:11:21Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976905 wikitext text/x-wiki {{pro pagina discretiva vide|Tumba (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidata}} '''Tumba Senogalliensium'''<ref>Nomi d'Italia - AAVV, De Agostini</ref> (alia nomina: ''Tumba Senogalliensis'', ''Castrum Victoriae'' ac ''Castrum Columnae'') ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Castel Colonna|Castel Colonna]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Vicus Italiae|fractio]] [[Commune Italiae|municipiorum]] [[Tria Castra|Trium Castrorum]]. Incolae ''Tombenses'' seu ''Castrocolumnenses'' appellantur. == Historia == Tumba Senogalliensium fuit [[Commune Italiae|municipium]] [[Italia]]e, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Marchia Anconitana]] et in [[Provincia Anconitana]] situm. Die [[1 Ianuarii]] [[2014]] coniunxit se cum [[Mons Radus|Monte Rado]] ac [[Ripae (Provincia Anconitana)|Ripis]], ut constituiret [[Municipia iuncta Italiae|municipia nova]] '''Trium Castrorum'''<ref>[http://www.tuttitalia.it/variazioni-amministrative/nuovi-comuni-2014/ Communia nova Italiae condita anno[[2014]]: tuttitalia.it. URL consultato il 18 dicembre 2013.]</ref>. == Ecclesia Catholica Romana == {{NexInt}} * [[Marchia Anconitana]] (''regio''), * [[Provincia Anconitana]], * [[Picenum]] (''terra''), * [[Ancona]] (''urbs''), * [[Tria Castra]] (''municipium''). == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20131028003215/http://halleyweb.com/c042009/hh/index.php Pagina officialis] {{CommuniaCat|Castel Colonna|Tumbam Senogalliensium}} == Pinacotheca == <gallery> Imago:Map of comune of Castel Colonna (province of Ancona, region Marche, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Provincia Anconitana. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Fractiones in Provincia Anconitana]] [[Categoria:Vici in municipio Trium Castrorum|!]] [[Categoria:Municipia abrogata Italiae]] idzq4j3ek51iclod8u3jv87u0z3qp6s 0 191657 3976806 3505654 2026-08-03T12:25:20Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976806 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Soderstorf''' commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Luneburgensis|Circuli Luneburgensi]] est. Ad Soderstorf etiam vici Raven, Rolfsen Schwindebeck atque Thansen pertinent. Soderstorf ab anno [[1974]] pars communis generalis [[Amelinghausen (commune generale)|Amelinghausen]] est. == Historia == Quando Soderstorf conditum sit, nescimus. Fuit postea pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Ab anno [[1885]] ad [[Circulus Harburgensis|Circulum Harburgensem]] pertinuit. Ab anno [[1946]] Soderstorf pars Saxoniae Inferioris est. Anno [[1972]] Raven et Rolfsen cum Soderstorf coniuncti sunt et Soderstorf pars [[Salzhausen (commune generale)|Salzhausen]] communis generalis factum est. Anno 1974 Soderstorf invitum pars Circuli Luneburgensis et communis generalis Amelingahausen factus est. == Nexus externi == {{commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20170424062936/http://soderstorf.de/ Pagina communis Soderstorf] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] 72xmj7aty49z2gvqm31i5uo8haixth4 0 198331 3976810 3976147 2026-08-03T12:31:10Z Andrew Dalby 1084 /* Opera */ 3976810 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Petrus Martyr ab Angleria'''<ref>"Petrus Martyr ab Angleria": nomen sic in titulo operis ''De orbe novo decades'' scriptum. Alibi "Petrus Martyr Anglerius"</ref> ([[Aruna]]e [[Pedemontium|Pedemontii]] natus die [[2 Februarii]] [[1457]]; mortuus [[Granata (Hispania)|Granatae]] mense Octobri [[1526]]) fuit [[capellanus]] regum Catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragoniae)|Ferdinandi]] et [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]], consiliarius imperatoris [[Carolus V (imperator)|Caroli V]], et [[auctor]] operis historici principalis, Latine compositi, de exploratione et conquisitione mediae [[America]]e. Quod opus, a principio in forma epistularum et commentationum compositum, anno [[1530]] uno volumine, post auctoris mortem editum est titulo ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]''; textus enim in octo "decadas" dividitur. Decades V et VI patrono [[Aloisius Aragonius|Aloisio Aragonio]] dicantur. [[Granata (Hispania)|Granata]]e mortuus est, ubi in [[ecclesia cathedralis|ecclesia cathedrali]] hoc [[epitaphium|epitaphio]] commemoratur: :Rerum Ætate Nostra Gestarum / Et Novi Orbis Ignoti Hactenus / Illustratori Petro Martyri Mediolanensi / Cæsareo Senatori / Qui, Patria Relicta / Bella Granatensi Miles Interfuit / Mox Urbe Capta, Primum Canonico / Deinde Priori Hujus Ecclesiæ / Decanus Et Capitulum / Carissimo Collegae Posuere Sepulchrum / Anno MDXXVI. == Opera == * 1511 : ''Legatio Babylonica, [[De orbe novo decades|Oceani Decas]], Poemata, Epigrammata'' * 1511-1530 : ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]'' * 1530 : ''[[Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)|Opus epistolarum]] P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum''; [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh Textus]; [https://archive.org/details/bub_gb_QB0VAAAAQAAJ editio 1670] == Notae == <references /> == Bibliographia == {{Vide-etiam|De orbe novo decades#Bibliographia}} * {{CathEnc|09740a|Peter Martyr d'Anghiera}} * {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}} * José López de Toro, ed., ''Pedro Mártir de Anglería: Epistolario''. Matriti, 1953-1957 [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1503686w Textus ultimi fasciculi] * John Boyd Thacher, ''Christopher Columbus: his life, his work, his remains'' (3 voll. Novi Eboraci, 1903–1904) [https://archive.org/details/christophercolum11thac/page/n31/mode/2up vol. 1 pp. 1-110] * Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum) [[Categoria:Nati 1457]] [[Categoria:Mortui 1526]] [[Categoria:Auctores Latini Renascentiae]] [[Categoria:Aulici]] [[Categoria:Eruditi Italiae]] [[Categoria:Historici Hispaniae]] [[Categoria:Politici Hispaniae]] [[Categoria:Scriptores itinerum]] cgmtexw9tc7gdftjygykb9px4dn1q5x 3976814 3976810 2026-08-03T12:36:09Z Andrew Dalby 1084 /* Opera */ 3976814 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Petrus Martyr ab Angleria'''<ref>"Petrus Martyr ab Angleria": nomen sic in titulo operis ''De orbe novo decades'' scriptum. Alibi "Petrus Martyr Anglerius"</ref> ([[Aruna]]e [[Pedemontium|Pedemontii]] natus die [[2 Februarii]] [[1457]]; mortuus [[Granata (Hispania)|Granatae]] mense Octobri [[1526]]) fuit [[capellanus]] regum Catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragoniae)|Ferdinandi]] et [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]], consiliarius imperatoris [[Carolus V (imperator)|Caroli V]], et [[auctor]] operis historici principalis, Latine compositi, de exploratione et conquisitione mediae [[America]]e. Quod opus, a principio in forma epistularum et commentationum compositum, anno [[1530]] uno volumine, post auctoris mortem editum est titulo ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]''; textus enim in octo "decadas" dividitur. Decades V et VI patrono [[Aloisius Aragonius|Aloisio Aragonio]] dicantur. [[Granata (Hispania)|Granata]]e mortuus est, ubi in [[ecclesia cathedralis|ecclesia cathedrali]] hoc [[epitaphium|epitaphio]] commemoratur: :Rerum Ætate Nostra Gestarum / Et Novi Orbis Ignoti Hactenus / Illustratori Petro Martyri Mediolanensi / Cæsareo Senatori / Qui, Patria Relicta / Bella Granatensi Miles Interfuit / Mox Urbe Capta, Primum Canonico / Deinde Priori Hujus Ecclesiæ / Decanus Et Capitulum / Carissimo Collegae Posuere Sepulchrum / Anno MDXXVI. == Opera == * 1511 : ''Legatio Babylonica, [[De orbe novo decades|Oceani Decas]], Poemata, Epigrammata'' * 1511-1530 : ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]'' * 1530 : ''[[Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)|Opus epistolarum]] P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum'' == Notae == <references /> == Bibliographia == {{Vide-etiam|De orbe novo decades#Bibliographia}} * {{CathEnc|09740a|Peter Martyr d'Anghiera}} * {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}} * José López de Toro, ed., ''Pedro Mártir de Anglería: Epistolario''. Matriti, 1953-1957 [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1503686w Textus ultimi fasciculi] * John Boyd Thacher, ''Christopher Columbus: his life, his work, his remains'' (3 voll. Novi Eboraci, 1903–1904) [https://archive.org/details/christophercolum11thac/page/n31/mode/2up vol. 1 pp. 1-110] * Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum) [[Categoria:Nati 1457]] [[Categoria:Mortui 1526]] [[Categoria:Auctores Latini Renascentiae]] [[Categoria:Aulici]] [[Categoria:Eruditi Italiae]] [[Categoria:Historici Hispaniae]] [[Categoria:Politici Hispaniae]] [[Categoria:Scriptores itinerum]] fth9vckdr662h5vchfjrpde8jp0knes 3976824 3976814 2026-08-03T13:29:17Z Andrew Dalby 1084 3976824 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Petrus Martyr ab Angleria'''<ref>"Petrus Martyr ab Angleria": nomen sic in titulo operis ''De orbe novo decades'' scriptum. Alibi "Petrus Martyr Anglerius"</ref> ([[Aruna]]e [[Pedemontium|Pedemontii]] natus die [[2 Februarii]] [[1457]]; mortuus [[Granata (Hispania)|Granatae]] mense Octobri [[1526]]) fuit [[capellanus]] regum Catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragoniae)|Ferdinandi]] et [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]], consiliarius imperatoris [[Carolus V (imperator)|Caroli V]], et [[auctor]] operis historici principalis, Latine compositi, de exploratione et conquisitione mediae [[America]]e. Quod opus, a principio in forma epistularum et commentationum compositum, anno [[1530]] uno volumine, post auctoris mortem editum est titulo ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]''; textus enim in octo "decadas" dividitur. Decades V et VI patrono [[Aloisius Aragonius|Aloisio Aragonio]] dicantur. [[Granata (Hispania)|Granata]]e mortuus est, ubi in [[ecclesia cathedralis|ecclesia cathedrali]] hoc [[epitaphium|epitaphio]] commemoratur: :Rerum Ætate Nostra Gestarum / Et Novi Orbis Ignoti Hactenus / Illustratori Petro Martyri Mediolanensi / Cæsareo Senatori / Qui, Patria Relicta / Bella Granatensi Miles Interfuit / Mox Urbe Capta, Primum Canonico / Deinde Priori Hujus Ecclesiæ / Decanus Et Capitulum / Carissimo Collegae Posuere Sepulchrum / Anno MDXXVI. == Opera == * 1511 : ''Legatio Babylonica, [[De orbe novo decades|Oceani Decas]], Poemata, Epigrammata'' * 1511-1530 : ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]'' * 1530 : ''[[Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)|Opus epistolarum]] P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum'' == Notae == <references /> == Bibliographia == {{Vide-etiam|De orbe novo decades#Bibliographia}} * {{CathEnc|09740a|Peter Martyr d'Anghiera}} * {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}} * John Boyd Thacher, ''Christopher Columbus: his life, his work, his remains'' (3 voll. Novi Eboraci, 1903–1904) [https://archive.org/details/christophercolum11thac/page/n31/mode/2up vol. 1 pp. 1-110] * Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum) [[Categoria:Nati 1457]] [[Categoria:Mortui 1526]] [[Categoria:Auctores Latini Renascentiae]] [[Categoria:Aulici]] [[Categoria:Eruditi Italiae]] [[Categoria:Historici Hispaniae]] [[Categoria:Politici Hispaniae]] [[Categoria:Scriptores itinerum]] gr2t8hf9hx5o8ko9pdhphuktbijfvcz 3976862 3976824 2026-08-03T15:41:54Z Andrew Dalby 1084 3976862 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Petrus Martyr ab Angleria'''<ref>"Petrus Martyr ab Angleria": nomen sic in titulo operis ''De orbe novo decades'' scriptum. Alibi "Petrus Martyr Anglerius"</ref> ([[Aruna]]e [[Pedemontium|Pedemontii]] natus die [[2 Februarii]] [[1457]]; mortuus [[Granata (Hispania)|Granatae]] mense Octobri [[1526]]) fuit [[capellanus]] regum Catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragoniae)|Ferdinandi]] et [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]], consiliarius imperatoris [[Carolus V (imperator)|Caroli V]], et [[auctor]] operis historici principalis, Latine compositi, de exploratione et conquisitione mediae [[America]]e. Quod opus, a principio in forma epistularum et commentationum compositum, anno [[1530]] uno volumine, post auctoris mortem editum est titulo ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]''; textus enim in octo "decadas" dividitur. Decades V et VI patrono [[Aloisius Aragonius|Aloisio Aragonio]] dicantur. [[Granata (Hispania)|Granata]]e mortuus est, ubi in [[ecclesia cathedralis|ecclesia cathedrali]] hoc [[epitaphium|epitaphio]] commemoratur: :Rerum Ætate Nostra Gestarum / Et Novi Orbis Ignoti Hactenus / Illustratori Petro Martyri Mediolanensi / Cæsareo Senatori / Qui, Patria Relicta / Bella Granatensi Miles Interfuit / Mox Urbe Capta, Primum Canonico / Deinde Priori Hujus Ecclesiæ / Decanus Et Capitulum / Carissimo Collegae Posuere Sepulchrum / Anno MDXXVI. == Opera == * 1511 : ''Legatio Babylonica, [[De orbe novo decades|Oceani Decas]], Poemata, Epigrammata'' * 1511-1530 : ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]'' * 1530 : ''[[Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)|Opus epistolarum]] P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum'' == Notae == <references /> == Bibliographia == {{Vide-etiam|De orbe novo decades#Bibliographia}} * {{CathEnc|09740a|Peter Martyr d'Anghiera}} * {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}} * G. Eatough, ''Repertorium Columbianum: Selections from Peter Martyr''. Tornaci: Brepols, 1998 * E. Lunardi et al., edd., ''Nuova Raccolta Colombiana: The Discovery of the New World in the Writings of Peter Martyr of Anghiera''. Romae: Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato, 1992 * T. Maynard, "Peter Martyr of Anghiera, Humanist and Historian" in ''Catholic Historical Review'' vol. 16 (1930) pp. -437- * John Boyd Thacher, ''Christopher Columbus: his life, his work, his remains'' (3 voll. Novi Eboraci, 1903–1904) [https://archive.org/details/christophercolum11thac/page/n31/mode/2up vol. 1 pp. 1-110] * Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum) [[Categoria:Nati 1457]] [[Categoria:Mortui 1526]] [[Categoria:Auctores Latini Renascentiae]] [[Categoria:Aulici]] [[Categoria:Eruditi Italiae]] [[Categoria:Historici Hispaniae]] [[Categoria:Politici Hispaniae]] [[Categoria:Scriptores itinerum]] q8n7mu3x8xx1fmkro4qv6qvx3uztq9p 3976871 3976862 2026-08-03T16:47:35Z Andrew Dalby 1084 3976871 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Petrus Martyr ab Angleria'''<ref>"Petrus Martyr ab Angleria": nomen sic in titulo operis ''De orbe novo decades'' scriptum. Alibi "Petrus Martyr Anglerius"</ref> ([[Aruna]]e [[Pedemontium|Pedemontii]] natus die [[2 Februarii]] [[1457]]; mortuus [[Granata (Hispania)|Granatae]] mense Octobri [[1526]]) fuit [[capellanus]] regum Catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragoniae)|Ferdinandi]] et [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]], consiliarius imperatoris [[Carolus V (imperator)|Caroli V]], et [[auctor]] operis historici principalis, Latine compositi, de exploratione et conquisitione mediae [[America]]e. Quod opus, a principio in forma epistularum et commentationum compositum, anno [[1530]] uno volumine, post auctoris mortem editum est titulo ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]''; textus enim in octo "decadas" dividitur. Decades V et VI patrono [[Aloisius Aragonius|Aloisio Aragonio]] dicantur. [[Granata (Hispania)|Granata]]e mortuus est, ubi in [[ecclesia cathedralis|ecclesia cathedrali]] hoc [[epitaphium|epitaphio]] commemoratur: :Rerum Ætate Nostra Gestarum / Et Novi Orbis Ignoti Hactenus / Illustratori Petro Martyri Mediolanensi / Cæsareo Senatori / Qui, Patria Relicta / Bella Granatensi Miles Interfuit / Mox Urbe Capta, Primum Canonico / Deinde Priori Hujus Ecclesiæ / Decanus Et Capitulum / Carissimo Collegae Posuere Sepulchrum / Anno MDXXVI. == Opera == * 1511 : ''Legatio Babylonica, [[De orbe novo decades|Oceani Decas]], Poemata, Epigrammata'' * 1511-1530 : ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]'' * 1530 : ''[[Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)|Opus epistolarum]] P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum'' == Notae == <references /> == Bibliographia == {{Vide-etiam|De orbe novo decades#Bibliographia}} * {{CathEnc|09740a|Peter Martyr d'Anghiera}} * {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}} * G. Eatough, ''Repertorium Columbianum: Selections from Peter Martyr''. Tornaci: Brepols, 1998 * E. Lunardi et al., edd., ''Nuova Raccolta Colombiana: The Discovery of the New World in the Writings of Peter Martyr of Anghiera''. Romae: Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato, 1992 * T. Maynard, "Peter Martyr of Anghiera, Humanist and Historian" in ''Catholic Historical Review'' vol. 16 (1930) pp. -437- * John Boyd Thacher, ''Christopher Columbus: his life, his work, his remains'' (3 voll. Novi Eboraci, 1903–1904) [https://archive.org/details/christophercolum11thac/page/n31/mode/2up vol. 1 pp. 1-110] * Henry R. Wagner, "[https://www.americanantiquarian.org/node/11329 Peter Martyr and His Works]" in ''Proceedings of the American Antiquarian Society'' vol. 56 (1946) pp. 239-288 * Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum) [[Categoria:Nati 1457]] [[Categoria:Mortui 1526]] [[Categoria:Auctores Latini Renascentiae]] [[Categoria:Aulici]] [[Categoria:Eruditi Italiae]] [[Categoria:Historici Hispaniae]] [[Categoria:Politici Hispaniae]] [[Categoria:Scriptores itinerum]] ird6p9nzm447cysvt6r19l69vbr54x0 3976894 3976871 2026-08-03T18:04:29Z Andrew Dalby 1084 3976894 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Petrus Martyr ab Angleria'''<ref>"Petrus Martyr ab Angleria": nomen sic in titulo operis ''De orbe novo decades'' scriptum. Alibi "Petrus Martyr Anglerius"</ref> ([[Aruna]]e [[Pedemontium|Pedemontii]] natus die [[2 Februarii]] [[1457]]; mortuus [[Granata (Hispania)|Granatae]] mense Octobri [[1526]]) fuit [[capellanus]] regum Catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragoniae)|Ferdinandi]] et [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]], consiliarius imperatoris [[Carolus V (imperator)|Caroli V]], et [[auctor]] operis historici principalis, Latine compositi, de exploratione et conquisitione mediae [[America]]e. Quod opus, a principio in forma epistularum et commentationum compositum, anno [[1530]] uno volumine, post auctoris mortem editum est titulo ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]''; textus enim in octo "decadas" dividitur. Decades V et VI patrono [[Aloisius Aragonius|Aloisio Aragonio]] dicantur. [[Granata (Hispania)|Granata]]e mortuus est, ubi in [[ecclesia cathedralis|ecclesia cathedrali]] hoc [[epitaphium|epitaphio]] commemoratur: :Rerum Ætate Nostra Gestarum / Et Novi Orbis Ignoti Hactenus / Illustratori Petro Martyri Mediolanensi / Cæsareo Senatori / Qui, Patria Relicta / Bella Granatensi Miles Interfuit / Mox Urbe Capta, Primum Canonico / Deinde Priori Hujus Ecclesiæ / Decanus Et Capitulum / Carissimo Collegae Posuere Sepulchrum / Anno MDXXVI. == Opera == * 1511 : ''Legatio Babylonica, [[De orbe novo decades|Oceani Decas]], Poemata, Epigrammata'' * 1511-1530 : ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]'' * 1530 : ''[[Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)|Opus epistolarum]] P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum'' == Notae == <references /> == Bibliographia == {{Vide-etiam|De orbe novo decades#Bibliographia}} * {{CathEnc|09740a|Peter Martyr d'Anghiera}} * {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}} * José A. Armillas Vicente, "[https://ifc.dpz.es/recursos/publicaciones/33/63/10armillas.pdf Pedro Mártir de Anglería, contino real y cronista de Castilla. La invención de las nuevas Indias]" in ''Jerónimo Zurita'' vol. 88 (2013) pp. 211-229 * G. Eatough, ''Repertorium Columbianum: Selections from Peter Martyr''. Tornaci: Brepols, 1998 * E. Lunardi et al., edd., ''Nuova Raccolta Colombiana: The Discovery of the New World in the Writings of Peter Martyr of Anghiera''. Romae: Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato, 1992 * T. Maynard, "Peter Martyr of Anghiera, Humanist and Historian" in ''Catholic Historical Review'' vol. 16 (1930) pp. -437- * John Boyd Thacher, ''Christopher Columbus: his life, his work, his remains'' (3 voll. Novi Eboraci, 1903–1904) [https://archive.org/details/christophercolum11thac/page/n31/mode/2up vol. 1 pp. 1-110] * Henry R. Wagner, "[https://www.americanantiquarian.org/node/11329 Peter Martyr and His Works]" in ''Proceedings of the American Antiquarian Society'' vol. 56 (1946) pp. 239-288 * Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum) [[Categoria:Nati 1457]] [[Categoria:Mortui 1526]] [[Categoria:Auctores Latini Renascentiae]] [[Categoria:Aulici]] [[Categoria:Eruditi Italiae]] [[Categoria:Historici Hispaniae]] [[Categoria:Politici Hispaniae]] [[Categoria:Scriptores itinerum]] t7fv6jztiqs3p2317qinr8m23ftah0d 0 198333 3976807 3976749 2026-08-03T12:29:54Z Andrew Dalby 1084 3976807 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} [[Fasciculus:De orbe nouo titulus.jpg|thumb|Titulus editionis omnium decadum primae (1530) ([[Bibliotheca Universitatis Brunensis|Bibliotheca]] [[Universitas Brunensis|Universitatis Brunensis]]).]] '''''De orbe novo decades''''' est principale auctoris [[Petrus Martyr ab Angleria|Petri Martyris ab Angleria]] opus de exploratione et conquisitione mediae [[America]]e in octo decades divisum. Cuius operis a principio in forma epistularum et commentationum compositi, anno [[1511]] prima decas, anno [[1516]] tres decades, anno [[1521]] quarta decas, post auctoris mortem anno [[1530]] octo decades editae sunt. == Bibliographia == ; Editiones Latinae * 1511 : ''P. Martyris Angli Mediolanensis opera: Legatio Babylonica, Oceani decas, Poemata epigrammatica''. Hispali: per Iacobum Corumberger; [https://gredos.usal.es/jspui/handle/10366/83437 Textus]; [https://archive.org/details/pmartyrisanglime00angh Textus] apud ''Internet Archive'' * 1516 : [[Antonius Nebrissensis]], ed., [Protonotari Petri Martyris] ''De orbe novo decades'' vel ''De rebus oceanis et orbe novo decades tres''. In urbe Compluto: in contubernio Arnaldi Guillelmi; [https://archive.org/details/ioannesruffusfor00angh Textus] apud ''Internet Archive''; [https://archive.org/details/ARes593133 alius]; [https://bipadi.ub.edu/digital/collection/geoviatges/id/17063 alibi] * 1521 : ''De nuper sub D. Carolo repertis insulis, simul[que] incolarum moribus, R. Petri Martyris enchiridion''. Basileae; [https://archive.org/details/denupersubdcaro00anglgoog Textus] apud ''Internet Archive''; [https://archive.org/details/denupersubdcarol00angh_0 aliud exemplar] * 1524 : ''De rebus, et insulis nouiter repertis a sereniss. Carolo imperatore, et variis earum gentium moribus''. Norimbergae: F. Peypus; [https://archive.org/details/derebusetinsulis00angh/ Textus apud ''Internet Archive''] * 1530 : ''De orbe novo Petri Martyris ab Angleria Mediolanensis, protonotarii Caesaris, senatoris, decades''. Compluti apud Michaelem d'Eguia; [http://archive.org/details/deorbenouopetrim00angh Textus] apud ''Internet Archive'' * 1532 : ''R. Petri Martyris De insulis nuper inuentis''. Coloniae: Impensis Arnoldi Birckman; [https://archive.org/details/deinsulisnuperin00angh/ Textus] * 1533 : ''Petri Martyris ab Angleria Mediolanen. ... De rebus oceanicis & Orbe nouo decades tres, quibus quicquid de inuentis nuper terris traditum; ... eiusdem præterea legationis Babylonicæ libri tres''. Basileae: apud Ioannem Bebelium [https://archive.org/details/petrimartyrisaba00angh Textus apud ''Internet Archive''] * 1587 : [[Ricardus Hakluytus]], ed., ''De Orbe Novo Petri Martyris Anglerii Mediolanensis, protonotarii et Caroli Quinti senatoris, decades octo, diligente temporum observatione et utilissimis annotationibus illustratae, suoque nitore restitae''. Parisiis: apud Guillelmum Auvray * 1966 : Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt (fac-simile editionum antiquorum) * 2003 : [[Brigitta Gauvin|Brigitte Gauvin]], ed., ''Pierre Martyr d'Anghiera. Décades du Nouveau monde. I: La décade Océane: édition, traduction et commentaire''. Lutetiae: Les Belles Lettres. ISBN 2-251-34468-3 ; Versiones * 1532 : ''Extraict ou recueil des isles nouuellement trouvees en la grand mer oceane ou temps du roy Despaigne Fernand et Elizabeth sa femme''. Lutetiae: chez Simon de Colines; [https://archive.org/details/extraictourecuei00angh/ Textus apud Internet Archive] * 1534 : ''Summario de la generale historia de l'Indie occidentali, cavato da libri scritti dal signor don Pietro Martyre''. Venetiis; [https://archive.org/details/svmmariodelagene00angh/ Textus apud Internet Archive]. -- Prima pars separatim: ''Libro primo della historia de l'Indie Occidentali''. Venetiis; [https://archive.org/details/libroprimodellah00angh/ Textus] * 1555 : [[Ricardus Eden|Rycharde Eden]], interpr., ''The decades of the newe worlde or west India ... wrytten in the Latine tounge by Peter Martyr of Angleria, and translated into Englysshe''. Londini: in aedibus Guilhelmi Powell; [https://archive.org/details/decadesofnewewor00angh/ Textus apud Internet Archive]; [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.69015000005864 apud Hathi Trust]; [https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/a20032.0001.001/1:14.12?rgn=div2;view=toc editio interretialis apud Michiganenses] * 1577 : [[Ricardus Eden|Richarde Eden]], interpr.; [[Ricardus Willes|Richarde Willes]], ed., ''The History of travayle in the VVest and East Indies''. Londinii: Richard Jugge; [https://archive.org/details/historyoftrauayl00angh/ Textus apud Internet Archive] * 1612 : [[Ricardus Eden|Richard Eden]], [[Michael Lok]], interprr., ''De Novo orbe, or, the historie of the West Indies: contayning the actes and adventures of the Spanyardes''. Londinii: Thomas Adams; [https://archive.org/details/denovoorbeorhist00angh/ Textus apud Internet Archive]; [https://catalog.hathitrust.org/Record/103001705 apud Hathi Trust] * 1625 : [[Ricardus Hakluytus|Richard Hakluyt]], interpr., ''The historie of the West-Indies, containing the acts and adventures of the Spaniards, which have conquered and peopled those countries''. Londinii: A. Hebb; [https://archive.org/details/b30332904 Textus apud Internet Archive] * 1885 : Richard Eden, interpr.; Edward Arber, ed., ''The first three English books on America. [?1511]-1555 A.D.'' Birminghamiae, 1885; [https://archive.org/details/firstthreeenglis00arberich/ Textus apud Internet Archive] * 1907 : Paul Gaffarel, Abbé Loubot, interprr., ''De orbe novo: les huit décades de Pierre Martyr Anghiera; traduits du latin, avec notes et commentaires''. Lutetiae: Leroux [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6536439b Textus apud Gallica]; [https://archive.org/details/deorbenovodepier00angh/ apud Internet Archive] * 1912 : Francis Augustus MacNutt, interpr., ''Peter Martyr d'Anghiera: De orbe novo''. 2 voll. Novi Eboraci: Putnam, 1912 [http://www.gutenberg.org/ebooks/12425 Vol. 1 apud gutenberg.org] [https://archive.org/details/deorbenovoeightd01angh vol. 1] [https://archive.org/details/deorbenovoeightd02angh vol. 2 apud archive.org] * 1944 : ''Peter Martyr d'Anghiera, Decadas del nuevo mundo'' * 1966 : [[Ricardus Eden|Richard Eden]], interpr., ''The decades of the Newe Worlde or West India''. Ann Arbor: University Microfilms; [https://archive.org/details/decadesofnewewor0013unse/ Exemplar mutuabile] ; Refectiones * 1504 : Angelus Trevisanus, ''Libretto di tutta la navigazione del re di Spagna de le isole et terreni novamente trovati''. Albertino Vercellese da Lisbona * 1507 : {{ec|id=Montalboddo (1507)|c=[[Francanus Montalbodus|Fracanzano Montalboddo]], ed., ''Paesi novamente retrovati et nouo mondo da Alberico Vesputio Florentino'' {{Ling|Italice}} [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k58988n Textus 1507 apud Gallica] [https://archive.org/details/paesinouamentere00frac Editio 1508 rursus impressa 1916] apud ''Internet Archive''}} * 1508 : {{ec|id=Madrignanus (1508)|c=Francanus Montalbodus, ed.; Archangelus Madrignanus, interpr., ''Itinerarium Portugallensium e Lusitania in Indiam et inde in occidentem et demum ad aquilonem'' {{Ling|Latine}} [https://archive.org/details/bub_gb_OEBMA3dMZcMC Textus] apud ''Internet Archive''}} * 1532 : [[Simon Grynaeus]], ed., ''[[Novus orbis (Grynaeus)|Novus orbis regionum ac insularum veteribus incognitarum]]''. Basileae {{Ling|Latine}} [https://archive.org/details/nouusorbisregion00hutt_1 Textus] apud ''Internet Archive'' ; Historica et critica * Michael Brennan, "[https://www.connotations.de/article/michael-brennan-the-texts-of-peter-martyrs-de-orbe-novo-decades-1504-1628-a-response-to-andrew-hadfield/ The Texts of Peter Martyr's De orbe novo decades (1504-1628): A Response to Andrew Hadfield]" in ''Connotations'' vol. 6 no. 2 (1996/1997) {{Penna}} * Rita De Maeseneer, "El Nuevo Mundo comestible de Colón. Los contextos culinarios en la primera Década del Nuevo Mundo de Pedro Mártir de Anglería" in Rita de Maeseneer, Patrick Collard, edd., ''Saberes y sabores en México y el Caribe'' (''Foro Hispánico'' vol. 39, 2010) pp. 235–266; [https://brill.com/display/book/9789042030459/B9789042030459-s011.xml situs venalis] * [[Brigitta Gauvin|Brigitte Gauvin]], "[https://www.researchgate.net/publication/240634688_De_l'animal_sauvage_a_l'animal_fantastique_les_creatures_du_Nouveau_Monde_dans_les_huit_Decades_de_Pierre_Martyr_d'Anghiera De l’animal sauvage à l’animal fantastique: les créatures du Nouveau Monde dans les huit Décades de Pierre Martyr d’Anghiera]" in ''Schedae'' (2009 n° 1) pp. 55-72 * Andrew Hadfield, "[https://www.connotations.de/article/andrew-hadfield-peter-martyr-richard-eden-and-the-new-world-reading-experience-and-translation/ Peter Martyr, Richard Eden and the New World: Reading, Experience, and Translation]" in ''Connotations'' vol. 5 no. 1 (1995/1996); "[https://www.connotations.de/article/andrew-hadfield-authors-response/ Richard Eden and Peter Martyr: Author's Response]" in ''Connotations'' vol. 6 no. 3 (1996/1997) * Raymond Marcus, [https://www.persee.fr/doc/jsa_0037-9174_1967_num_56_1_2286 recensio] editionis Woldan (1966) in ''Journal de la société des américanistes'' vol. 56 (1967) pp. 273-274 * Carlos Gabriel Perna, ''Algunos problemas en torno a las "Décadas del Nuevo Mundo" de Pedro Mártir de Anglería''. GRIN Verlag, 2007 {{Google Books|oYTN6FKFa9cC|Paginae selectae}} [[Categoria:Hispaniae scripta]] [[Categoria:Libri de peregrinationibus]] [[Categoria:Libri historici]] [[Categoria:Litterae Latinae Renascentes]] [[Categoria:Scripta 1530]] o3wm8gmjz8xpiqjx4frekpkrsx634f7 3976839 3976807 2026-08-03T14:42:25Z Andrew Dalby 1084 /* Bibliographia */ 3976839 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} [[Fasciculus:De orbe nouo titulus.jpg|thumb|Titulus editionis omnium decadum primae (1530) ([[Bibliotheca Universitatis Brunensis|Bibliotheca]] [[Universitas Brunensis|Universitatis Brunensis]]).]] '''''De orbe novo decades''''' est principale auctoris [[Petrus Martyr ab Angleria|Petri Martyris ab Angleria]] opus de exploratione et conquisitione mediae [[America]]e in octo decades divisum. Cuius operis a principio in forma epistularum et commentationum compositi, anno [[1511]] prima decas, anno [[1516]] tres decades, anno [[1521]] quarta decas, post auctoris mortem anno [[1530]] octo decades editae sunt. == Bibliographia == ; Editiones Latinae * 1511 : ''P. Martyris Angli Mediolanensis opera: Legatio Babylonica, Oceani decas, Poemata epigrammatica''. Hispali: per Iacobum Corumberger; [https://gredos.usal.es/jspui/handle/10366/83437 Textus]; [https://archive.org/details/pmartyrisanglime00angh Textus] apud ''Internet Archive'' * 1516 : [[Antonius Nebrissensis]], ed., [Protonotari Petri Martyris] ''De orbe novo decades'' vel ''De rebus oceanis et orbe novo decades tres''. In urbe Compluto: in contubernio Arnaldi Guillelmi; [https://archive.org/details/ioannesruffusfor00angh Textus] apud ''Internet Archive''; [https://archive.org/details/ARes593133 alius]; [https://bipadi.ub.edu/digital/collection/geoviatges/id/17063 alibi] * 1521 : ''De nuper sub D. Carolo repertis insulis, simul[que] incolarum moribus, R. Petri Martyris enchiridion''. Basileae; [https://archive.org/details/denupersubdcaro00anglgoog Textus] apud ''Internet Archive''; [https://archive.org/details/denupersubdcarol00angh_0 aliud exemplar] * 1524 : ''De rebus, et insulis nouiter repertis a sereniss. Carolo imperatore, et variis earum gentium moribus''. Norimbergae: F. Peypus; [https://archive.org/details/derebusetinsulis00angh/ Textus apud ''Internet Archive''] * 1530 : ''De orbe novo Petri Martyris ab Angleria Mediolanensis, protonotarii Caesaris, senatoris, decades''. Compluti apud Michaelem d'Eguia; [http://archive.org/details/deorbenouopetrim00angh Textus] apud ''Internet Archive'' * 1532 : ''R. Petri Martyris De insulis nuper inuentis''. Coloniae: Impensis Arnoldi Birckman; [https://archive.org/details/deinsulisnuperin00angh/ Textus] * 1533 : ''Petri Martyris ab Angleria Mediolanen. ... De rebus oceanicis & Orbe nouo decades tres, quibus quicquid de inuentis nuper terris traditum; ... eiusdem præterea legationis Babylonicæ libri tres''. Basileae: apud Ioannem Bebelium [https://archive.org/details/petrimartyrisaba00angh Textus apud ''Internet Archive''] * 1587 : [[Ricardus Hakluytus]], ed., ''De Orbe Novo Petri Martyris Anglerii Mediolanensis, protonotarii et Caroli Quinti senatoris, decades octo, diligente temporum observatione et utilissimis annotationibus illustratae, suoque nitore restitae''. Parisiis: apud Guillelmum Auvray; [https://archive.org/details/hin-wel-all-00001177-001/ Textus apud ''Internet Archive''] * 1966 : Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt (fac-simile editionum antiquorum) * 2003 : [[Brigitta Gauvin|Brigitte Gauvin]], ed., ''Pierre Martyr d'Anghiera. Décades du Nouveau monde. I: La décade Océane: édition, traduction et commentaire''. Lutetiae: Les Belles Lettres. ISBN 2-251-34468-3 ; Versiones * 1532 : ''Extraict ou recueil des isles nouuellement trouvees en la grand mer oceane ou temps du roy Despaigne Fernand et Elizabeth sa femme''. Lutetiae: chez Simon de Colines; [https://archive.org/details/extraictourecuei00angh/ Textus apud Internet Archive] * 1534 : ''Summario de la generale historia de l'Indie occidentali, cavato da libri scritti dal signor don Pietro Martyre''. Venetiis; [https://archive.org/details/svmmariodelagene00angh/ Textus apud Internet Archive]. -- Prima pars separatim: ''Libro primo della historia de l'Indie Occidentali''. Venetiis; [https://archive.org/details/libroprimodellah00angh/ Textus] * 1555 : [[Ricardus Eden|Rycharde Eden]], interpr., ''The decades of the newe worlde or west India ... wrytten in the Latine tounge by Peter Martyr of Angleria, and translated into Englysshe''. Londini: in aedibus Guilhelmi Powell; [https://archive.org/details/decadesofnewewor00angh/ Textus apud Internet Archive]; [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.69015000005864 apud Hathi Trust]; [https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/a20032.0001.001/1:14.12?rgn=div2;view=toc editio interretialis apud Michiganenses] * 1577 : [[Ricardus Eden|Richarde Eden]], interpr.; [[Ricardus Willes|Richarde Willes]], ed., ''The History of travayle in the VVest and East Indies''. Londinii: Richard Jugge; [https://archive.org/details/historyoftrauayl00angh/ Textus apud Internet Archive] * 1612 : [[Ricardus Eden|Richard Eden]], [[Michael Lok]], interprr., ''De Novo orbe, or, the historie of the West Indies: contayning the actes and adventures of the Spanyardes''. Londinii: Thomas Adams; [https://archive.org/details/denovoorbeorhist00angh/ Textus apud Internet Archive]; [https://catalog.hathitrust.org/Record/103001705 apud Hathi Trust] * 1625 : [[Ricardus Hakluytus|Richard Hakluyt]], interpr., ''The historie of the West-Indies, containing the acts and adventures of the Spaniards, which have conquered and peopled those countries''. Londinii: A. Hebb; [https://archive.org/details/b30332904 Textus apud Internet Archive] * 1885 : Richard Eden, interpr.; Edward Arber, ed., ''The first three English books on America. [?1511]-1555 A.D.'' Birminghamiae, 1885; [https://archive.org/details/firstthreeenglis00arberich/ Textus apud Internet Archive] * 1907 : Paul Gaffarel, Abbé Loubot, interprr., ''De orbe novo: les huit décades de Pierre Martyr Anghiera; traduits du latin, avec notes et commentaires''. Lutetiae: Leroux [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6536439b Textus apud Gallica]; [https://archive.org/details/deorbenovodepier00angh/ apud Internet Archive] * 1912 : Francis Augustus MacNutt, interpr., ''Peter Martyr d'Anghiera: De orbe novo''. 2 voll. Novi Eboraci: Putnam, 1912 [http://www.gutenberg.org/ebooks/12425 Vol. 1 apud gutenberg.org] [https://archive.org/details/deorbenovoeightd01angh vol. 1] [https://archive.org/details/deorbenovoeightd02angh vol. 2 apud archive.org] * 1944 : ''Peter Martyr d'Anghiera, Decadas del nuevo mundo'' * 1966 : [[Ricardus Eden|Richard Eden]], interpr., ''The decades of the Newe Worlde or West India''. Ann Arbor: University Microfilms; [https://archive.org/details/decadesofnewewor0013unse/ Exemplar mutuabile] ; Refectiones * 1504 : Angelus Trevisanus, ''Libretto di tutta la navigazione del re di Spagna de le isole et terreni novamente trovati''. Albertino Vercellese da Lisbona * 1507 : {{ec|id=Montalboddo (1507)|c=[[Francanus Montalbodus|Fracanzano Montalboddo]], ed., ''Paesi novamente retrovati et nouo mondo da Alberico Vesputio Florentino'' {{Ling|Italice}} [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k58988n Textus 1507 apud Gallica] [https://archive.org/details/paesinouamentere00frac Editio 1508 rursus impressa 1916] apud ''Internet Archive''}} * 1508 : {{ec|id=Madrignanus (1508)|c=Francanus Montalbodus, ed.; Archangelus Madrignanus, interpr., ''Itinerarium Portugallensium e Lusitania in Indiam et inde in occidentem et demum ad aquilonem'' {{Ling|Latine}} [https://archive.org/details/bub_gb_OEBMA3dMZcMC Textus] apud ''Internet Archive''}} * 1532 : [[Simon Grynaeus]], ed., ''[[Novus orbis (Grynaeus)|Novus orbis regionum ac insularum veteribus incognitarum]]''. Basileae {{Ling|Latine}} [https://archive.org/details/nouusorbisregion00hutt_1 Textus] apud ''Internet Archive'' ; Historica et critica * Michael Brennan, "[https://www.connotations.de/article/michael-brennan-the-texts-of-peter-martyrs-de-orbe-novo-decades-1504-1628-a-response-to-andrew-hadfield/ The Texts of Peter Martyr's De orbe novo decades (1504-1628): A Response to Andrew Hadfield]" in ''Connotations'' vol. 6 no. 2 (1996/1997) {{Penna}} * Rita De Maeseneer, "El Nuevo Mundo comestible de Colón. Los contextos culinarios en la primera Década del Nuevo Mundo de Pedro Mártir de Anglería" in Rita de Maeseneer, Patrick Collard, edd., ''Saberes y sabores en México y el Caribe'' (''Foro Hispánico'' vol. 39, 2010) pp. 235–266; [https://brill.com/display/book/9789042030459/B9789042030459-s011.xml situs venalis] * [[Brigitta Gauvin|Brigitte Gauvin]], "[https://www.researchgate.net/publication/240634688_De_l'animal_sauvage_a_l'animal_fantastique_les_creatures_du_Nouveau_Monde_dans_les_huit_Decades_de_Pierre_Martyr_d'Anghiera De l’animal sauvage à l’animal fantastique: les créatures du Nouveau Monde dans les huit Décades de Pierre Martyr d’Anghiera]" in ''Schedae'' (2009 n° 1) pp. 55-72 * Andrew Hadfield, "[https://www.connotations.de/article/andrew-hadfield-peter-martyr-richard-eden-and-the-new-world-reading-experience-and-translation/ Peter Martyr, Richard Eden and the New World: Reading, Experience, and Translation]" in ''Connotations'' vol. 5 no. 1 (1995/1996); "[https://www.connotations.de/article/andrew-hadfield-authors-response/ Richard Eden and Peter Martyr: Author's Response]" in ''Connotations'' vol. 6 no. 3 (1996/1997) * Raymond Marcus, [https://www.persee.fr/doc/jsa_0037-9174_1967_num_56_1_2286 recensio] editionis Woldan (1966) in ''Journal de la société des américanistes'' vol. 56 (1967) pp. 273-274 * Carlos Gabriel Perna, ''Algunos problemas en torno a las "Décadas del Nuevo Mundo" de Pedro Mártir de Anglería''. GRIN Verlag, 2007 {{Google Books|oYTN6FKFa9cC|Paginae selectae}} [[Categoria:Hispaniae scripta]] [[Categoria:Libri de peregrinationibus]] [[Categoria:Libri historici]] [[Categoria:Litterae Latinae Renascentes]] [[Categoria:Scripta 1530]] 21bz1a9fh1s0nqz7uar8ib07j3s1vz0 3976856 3976839 2026-08-03T15:19:00Z Andrew Dalby 1084 3976856 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} [[Fasciculus:De orbe nouo titulus.jpg|thumb|Titulus editionis omnium decadum primae (1530) ([[Bibliotheca Universitatis Brunensis|Bibliotheca]] [[Universitas Brunensis|Universitatis Brunensis]]).]] '''''De orbe novo decades''''' est principale auctoris [[Petrus Martyr ab Angleria|Petri Martyris ab Angleria]] opus de exploratione et conquisitione mediae [[America]]e in octo decades divisum. Cuius operis a principio in forma epistularum et commentationum compositi, anno [[1511]] prima decas, anno [[1516]] tres decades, anno [[1521]] quarta decas, post auctoris mortem anno [[1530]] octo decades editae sunt. == Bibliographia == ; Editiones Latinae * 1511 : ''P. Martyris Angli Mediolanensis opera: Legatio Babylonica, Oceani decas, Poemata epigrammatica''. Hispali: per Iacobum Corumberger; [https://gredos.usal.es/jspui/handle/10366/83437 Textus]; [https://archive.org/details/pmartyrisanglime00angh Textus] apud ''Internet Archive'' * 1516 : [[Antonius Nebrissensis]], ed., [Protonotari Petri Martyris] ''De orbe novo decades'' vel ''De rebus oceanis et orbe novo decades tres''. In urbe Compluto: in contubernio Arnaldi Guillelmi; [https://archive.org/details/ioannesruffusfor00angh Textus] apud ''Internet Archive''; [https://archive.org/details/ARes593133 alius]; [https://bipadi.ub.edu/digital/collection/geoviatges/id/17063 alibi] * 1521 : ''De nuper sub D. Carolo repertis insulis, simul[que] incolarum moribus, R. Petri Martyris enchiridion''. Basileae; [https://archive.org/details/denupersubdcaro00anglgoog Textus] apud ''Internet Archive''; [https://archive.org/details/denupersubdcarol00angh_0 aliud exemplar] * 1524 : ''De rebus, et insulis nouiter repertis a sereniss. Carolo imperatore, et variis earum gentium moribus''. Norimbergae: F. Peypus; [https://archive.org/details/derebusetinsulis00angh/ Textus apud ''Internet Archive''] * 1530 : ''De orbe novo Petri Martyris ab Angleria Mediolanensis, protonotarii Caesaris, senatoris, decades''. Compluti apud Michaelem d'Eguia; [http://archive.org/details/deorbenouopetrim00angh Textus] apud ''Internet Archive'' * 1532 : ''R. Petri Martyris De insulis nuper inuentis''. Coloniae: Impensis Arnoldi Birckman; [https://archive.org/details/deinsulisnuperin00angh/ Textus] * 1533 : ''Petri Martyris ab Angleria Mediolanen. ... De rebus oceanicis & Orbe nouo decades tres, quibus quicquid de inuentis nuper terris traditum; ... eiusdem præterea legationis Babylonicæ libri tres''. Basileae: apud Ioannem Bebelium [https://archive.org/details/petrimartyrisaba00angh Textus apud ''Internet Archive''] * 1587 : [[Ricardus Hakluytus]], ed., ''De Orbe Novo Petri Martyris Anglerii Mediolanensis, protonotarii et Caroli Quinti senatoris, decades octo, diligente temporum observatione et utilissimis annotationibus illustratae, suoque nitore restitae''. Parisiis: apud Guillelmum Auvray; [https://archive.org/details/hin-wel-all-00001177-001/ Textus apud ''Internet Archive''] * 1966 : Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt (fac-simile editionum antiquorum) * 2003 : [[Brigitta Gauvin|Brigitte Gauvin]], ed., ''Pierre Martyr d'Anghiera. Décades du Nouveau monde. I: La décade Océane: édition, traduction et commentaire''. Lutetiae: Les Belles Lettres. ISBN 2-251-34468-3 ; Versiones * 1532 : ''Extraict ou recueil des isles nouuellement trouvees en la grand mer oceane ou temps du roy Despaigne Fernand et Elizabeth sa femme''. Lutetiae: chez Simon de Colines; [https://archive.org/details/extraictourecuei00angh/ Textus apud Internet Archive] * 1534 : ''Summario de la generale historia de l'Indie occidentali, cavato da libri scritti dal signor don Pietro Martyre''. Venetiis; [https://archive.org/details/svmmariodelagene00angh/ Textus apud Internet Archive]. -- Prima pars separatim: ''Libro primo della historia de l'Indie Occidentali''. Venetiis; [https://archive.org/details/libroprimodellah00angh/ Textus] * 1555 : [[Ricardus Eden|Rycharde Eden]], interpr., ''The decades of the newe worlde or west India ... wrytten in the Latine tounge by Peter Martyr of Angleria, and translated into Englysshe''. Londini: in aedibus Guilhelmi Powell; [https://archive.org/details/decadesofnewewor00angh/ Textus apud Internet Archive]; [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.69015000005864 apud Hathi Trust]; [https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/a20032.0001.001/1:14.12?rgn=div2;view=toc editio interretialis apud Michiganenses] * 1577 : [[Ricardus Eden|Richarde Eden]], interpr.; [[Ricardus Willes|Richarde Willes]], ed., ''The History of travayle in the VVest and East Indies''. Londinii: Richard Jugge; [https://archive.org/details/historyoftrauayl00angh/ Textus apud Internet Archive] * 1612 : [[Ricardus Eden|Richard Eden]], [[Michael Lok]], interprr., ''De Novo orbe, or, the historie of the West Indies: contayning the actes and adventures of the Spanyardes''. Londinii: Thomas Adams; [https://archive.org/details/denovoorbeorhist00angh/ Textus apud Internet Archive]; [https://catalog.hathitrust.org/Record/103001705 apud Hathi Trust] * 1625 : [[Ricardus Hakluytus|Richard Hakluyt]], interpr., ''The historie of the West-Indies, containing the acts and adventures of the Spaniards, which have conquered and peopled those countries''. Londinii: A. Hebb; [https://archive.org/details/b30332904 Textus apud Internet Archive] * 1885 : Richard Eden, interpr.; Edward Arber, ed., ''The first three English books on America. [?1511]-1555 A.D.'' Birminghamiae, 1885; [https://archive.org/details/firstthreeenglis00arberich/ Textus apud Internet Archive] * 1907 : Paul Gaffarel, Abbé Loubot, interprr., ''De orbe novo: les huit décades de Pierre Martyr Anghiera; traduits du latin, avec notes et commentaires''. Lutetiae: Leroux [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6536439b Textus apud Gallica]; [https://archive.org/details/deorbenovodepier00angh/ apud Internet Archive] * 1912 : Francis Augustus MacNutt, interpr., ''Peter Martyr d'Anghiera: De orbe novo''. 2 voll. Novi Eboraci: Putnam, 1912 [http://www.gutenberg.org/ebooks/12425 Vol. 1 apud gutenberg.org] [https://archive.org/details/deorbenovoeightd01angh vol. 1] [https://archive.org/details/deorbenovoeightd02angh vol. 2 apud archive.org] * 1944 : ''Peter Martyr d'Anghiera, Decadas del nuevo mundo'' * 1966 : [[Ricardus Eden|Richard Eden]], interpr., ''The decades of the Newe Worlde or West India''. Ann Arbor: University Microfilms; [https://archive.org/details/decadesofnewewor0013unse/ Exemplar mutuabile] ; Refectiones * 1504 : Angelus Trevisanus, ''Libretto di tutta la navigazione del re di Spagna de le isole et terreni novamente trovati''. Albertino Vercellese da Lisbona * 1507 : {{ec|id=Montalboddo (1507)|c=[[Francanus Montalbodus|Fracanzano Montalboddo]], ed., ''Paesi novamente retrovati et nouo mondo da Alberico Vesputio Florentino'' {{Ling|Italice}} [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k58988n Textus 1507 apud Gallica] [https://archive.org/details/paesinouamentere00frac Editio 1508 rursus impressa 1916] apud ''Internet Archive''}} * 1508 : {{ec|id=Madrignanus (1508)|c=Francanus Montalbodus, ed.; Archangelus Madrignanus, interpr., ''Itinerarium Portugallensium e Lusitania in Indiam et inde in occidentem et demum ad aquilonem'' {{Ling|Latine}} [https://archive.org/details/bub_gb_OEBMA3dMZcMC Textus] apud ''Internet Archive''}} * 1532 : [[Simon Grynaeus]], ed., ''[[Novus orbis (Grynaeus)|Novus orbis regionum ac insularum veteribus incognitarum]]''. Basileae {{Ling|Latine}} [https://archive.org/details/nouusorbisregion00hutt_1 Textus] apud ''Internet Archive'' * 1998 : G. Eatough, ''Repertorium Columbianum: Selections from Peter Martyr''. Tornaci: Brepols ; Historica et critica * Michael Brennan, "[https://www.connotations.de/article/michael-brennan-the-texts-of-peter-martyrs-de-orbe-novo-decades-1504-1628-a-response-to-andrew-hadfield/ The Texts of Peter Martyr's De orbe novo decades (1504-1628): A Response to Andrew Hadfield]" in ''Connotations'' vol. 6 no. 2 (1996/1997) {{Penna}} * Rita De Maeseneer, "El Nuevo Mundo comestible de Colón. Los contextos culinarios en la primera Década del Nuevo Mundo de Pedro Mártir de Anglería" in Rita de Maeseneer, Patrick Collard, edd., ''Saberes y sabores en México y el Caribe'' (''Foro Hispánico'' vol. 39, 2010) pp. 235–266; [https://brill.com/display/book/9789042030459/B9789042030459-s011.xml situs venalis] * [[Brigitta Gauvin|Brigitte Gauvin]], "[https://www.researchgate.net/publication/240634688_De_l'animal_sauvage_a_l'animal_fantastique_les_creatures_du_Nouveau_Monde_dans_les_huit_Decades_de_Pierre_Martyr_d'Anghiera De l’animal sauvage à l’animal fantastique: les créatures du Nouveau Monde dans les huit Décades de Pierre Martyr d’Anghiera]" in ''Schedae'' (2009 n° 1) pp. 55-72 * Andrew Hadfield, "[https://www.connotations.de/article/andrew-hadfield-peter-martyr-richard-eden-and-the-new-world-reading-experience-and-translation/ Peter Martyr, Richard Eden and the New World: Reading, Experience, and Translation]" in ''Connotations'' vol. 5 no. 1 (1995/1996); "[https://www.connotations.de/article/andrew-hadfield-authors-response/ Richard Eden and Peter Martyr: Author's Response]" in ''Connotations'' vol. 6 no. 3 (1996/1997) * Raymond Marcus, [https://www.persee.fr/doc/jsa_0037-9174_1967_num_56_1_2286 recensio] editionis Woldan (1966) in ''Journal de la société des américanistes'' vol. 56 (1967) pp. 273-274 * Carlos Gabriel Perna, ''Algunos problemas en torno a las "Décadas del Nuevo Mundo" de Pedro Mártir de Anglería''. GRIN Verlag, 2007 {{Google Books|oYTN6FKFa9cC|Paginae selectae}} [[Categoria:Hispaniae scripta]] [[Categoria:Libri de peregrinationibus]] [[Categoria:Libri historici]] [[Categoria:Litterae Latinae Renascentes]] [[Categoria:Scripta 1530]] hcwf3y427hrlbec95kis5ylgd16ubx8 3976875 3976856 2026-08-03T16:51:12Z Andrew Dalby 1084 bibl 3976875 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} [[Fasciculus:De orbe nouo titulus.jpg|thumb|Titulus editionis omnium decadum primae (1530) ([[Bibliotheca Universitatis Brunensis|Bibliotheca]] [[Universitas Brunensis|Universitatis Brunensis]]).]] '''''De orbe novo decades''''' est principale auctoris [[Petrus Martyr ab Angleria|Petri Martyris ab Angleria]] opus de exploratione et conquisitione mediae [[America]]e in octo decades divisum. Cuius operis a principio in forma epistularum et commentationum compositi, anno [[1511]] prima decas, anno [[1516]] tres decades, anno [[1521]] quarta decas, post auctoris mortem anno [[1530]] octo decades editae sunt. == Bibliographia == ; Editiones Latinae * 1511 : ''P. Martyris Angli Mediolanensis opera: Legatio Babylonica, Oceani decas, Poemata epigrammatica''. Hispali: per Iacobum Corumberger; [https://gredos.usal.es/jspui/handle/10366/83437 Textus]; [https://archive.org/details/pmartyrisanglime00angh Textus] apud ''Internet Archive'' * 1516 : [[Antonius Nebrissensis]], ed., [Protonotari Petri Martyris] ''De orbe novo decades'' vel ''De rebus oceanis et orbe novo decades tres''. In urbe Compluto: in contubernio Arnaldi Guillelmi; [https://archive.org/details/ioannesruffusfor00angh Textus] apud ''Internet Archive''; [https://archive.org/details/ARes593133 alius]; [https://bipadi.ub.edu/digital/collection/geoviatges/id/17063 alibi] * 1521 : ''De nuper sub D. Carolo repertis insulis, simul[que] incolarum moribus, R. Petri Martyris enchiridion''. Basileae; [https://archive.org/details/denupersubdcaro00anglgoog Textus] apud ''Internet Archive''; [https://archive.org/details/denupersubdcarol00angh_0 aliud exemplar] * 1524 : ''De rebus, et insulis nouiter repertis a sereniss. Carolo imperatore, et variis earum gentium moribus''. Norimbergae: F. Peypus; [https://archive.org/details/derebusetinsulis00angh/ Textus apud ''Internet Archive''] * 1530 : ''De orbe novo Petri Martyris ab Angleria Mediolanensis, protonotarii Caesaris, senatoris, decades''. Compluti apud Michaelem d'Eguia; [http://archive.org/details/deorbenouopetrim00angh Textus] apud ''Internet Archive'' * 1532 : ''R. Petri Martyris De insulis nuper inuentis''. Coloniae: Impensis Arnoldi Birckman; [https://archive.org/details/deinsulisnuperin00angh/ Textus] * 1533 : ''Petri Martyris ab Angleria Mediolanen. ... De rebus oceanicis & Orbe nouo decades tres, quibus quicquid de inuentis nuper terris traditum; ... eiusdem præterea legationis Babylonicæ libri tres''. Basileae: apud Ioannem Bebelium [https://archive.org/details/petrimartyrisaba00angh Textus apud ''Internet Archive''] * 1587 : [[Ricardus Hakluytus]], ed., ''De Orbe Novo Petri Martyris Anglerii Mediolanensis, protonotarii et Caroli Quinti senatoris, decades octo, diligente temporum observatione et utilissimis annotationibus illustratae, suoque nitore restitae''. Parisiis: apud Guillelmum Auvray; [https://archive.org/details/hin-wel-all-00001177-001/ Textus apud ''Internet Archive''] * 1966 : Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt (fac-simile editionum antiquorum) * 2003 : [[Brigitta Gauvin|Brigitte Gauvin]], ed., ''Pierre Martyr d'Anghiera. Décades du Nouveau monde. I: La décade Océane: édition, traduction et commentaire''. Lutetiae: Les Belles Lettres. ISBN 2-251-34468-3 ; Versiones * 1532 : ''Extraict ou recueil des isles nouuellement trouvees en la grand mer oceane ou temps du roy Despaigne Fernand et Elizabeth sa femme''. Lutetiae: chez Simon de Colines; [https://archive.org/details/extraictourecuei00angh/ Textus apud Internet Archive] * 1534 : ''Summario de la generale historia de l'Indie occidentali, cavato da libri scritti dal signor don Pietro Martyre''. Venetiis; [https://archive.org/details/svmmariodelagene00angh/ Textus apud Internet Archive]. -- Prima pars separatim: ''Libro primo della historia de l'Indie Occidentali''. Venetiis; [https://archive.org/details/libroprimodellah00angh/ Textus] * 1555 : [[Ricardus Eden|Rycharde Eden]], interpr., ''The decades of the newe worlde or west India ... wrytten in the Latine tounge by Peter Martyr of Angleria, and translated into Englysshe''. Londini: in aedibus Guilhelmi Powell; [https://archive.org/details/decadesofnewewor00angh/ Textus apud Internet Archive]; [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.69015000005864 apud Hathi Trust]; [https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/a20032.0001.001/1:14.12?rgn=div2;view=toc editio interretialis apud Michiganenses] * 1577 : [[Ricardus Eden|Richarde Eden]], interpr.; [[Ricardus Willes|Richarde Willes]], ed., ''The History of travayle in the VVest and East Indies''. Londinii: Richard Jugge; [https://archive.org/details/historyoftrauayl00angh/ Textus apud Internet Archive] * 1612 : [[Ricardus Eden|Richard Eden]], [[Michael Lok]], interprr., ''De Novo orbe, or, the historie of the West Indies: contayning the actes and adventures of the Spanyardes''. Londinii: Thomas Adams; [https://archive.org/details/denovoorbeorhist00angh/ Textus apud Internet Archive]; [https://catalog.hathitrust.org/Record/103001705 apud Hathi Trust] * 1625 : [[Ricardus Hakluytus|Richard Hakluyt]], interpr., ''The historie of the West-Indies, containing the acts and adventures of the Spaniards, which have conquered and peopled those countries''. Londinii: A. Hebb; [https://archive.org/details/b30332904 Textus apud Internet Archive] * 1885 : Richard Eden, interpr.; Edward Arber, ed., ''The first three English books on America. [?1511]-1555 A.D.'' Birminghamiae, 1885; [https://archive.org/details/firstthreeenglis00arberich/ Textus apud Internet Archive] * 1907 : Paul Gaffarel, Abbé Loubot, interprr., ''De orbe novo: les huit décades de Pierre Martyr Anghiera; traduits du latin, avec notes et commentaires''. Lutetiae: Leroux [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6536439b Textus apud Gallica]; [https://archive.org/details/deorbenovodepier00angh/ apud Internet Archive] * 1912 : Francis Augustus MacNutt, interpr., ''Peter Martyr d'Anghiera: De orbe novo''. 2 voll. Novi Eboraci: Putnam, 1912 [http://www.gutenberg.org/ebooks/12425 Vol. 1 apud gutenberg.org] [https://archive.org/details/deorbenovoeightd01angh vol. 1] [https://archive.org/details/deorbenovoeightd02angh vol. 2 apud archive.org] * 1944 : ''Peter Martyr d'Anghiera, Decadas del nuevo mundo'' * 1966 : [[Ricardus Eden|Richard Eden]], interpr., ''The decades of the Newe Worlde or West India''. Ann Arbor: University Microfilms; [https://archive.org/details/decadesofnewewor0013unse/ Exemplar mutuabile] ; Refectiones * 1504 : [[Angelus Trevisanus]], ''Libretto di tutta la navigazione del re di Spagna de le isole et terreni novamente trovati''. Albertino Vercellese da Lisbona * 1507 : {{ec|id=Montalboddo (1507)|c=[[Francanus Montalbodus|Fracanzano Montalboddo]], ed., ''Paesi novamente retrovati et nouo mondo da Alberico Vesputio Florentino'' {{Ling|Italice}} [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k58988n Textus 1507 apud Gallica] [https://archive.org/details/paesinouamentere00frac Editio 1508 rursus impressa 1916] apud ''Internet Archive''}} * 1508 : {{ec|id=Madrignanus (1508)|c=Francanus Montalbodus, ed.; Archangelus Madrignanus, interpr., ''Itinerarium Portugallensium e Lusitania in Indiam et inde in occidentem et demum ad aquilonem'' {{Ling|Latine}} [https://archive.org/details/bub_gb_OEBMA3dMZcMC Textus] apud ''Internet Archive''}} * 1532 : [[Simon Grynaeus]], ed., ''[[Novus orbis (Grynaeus)|Novus orbis regionum ac insularum veteribus incognitarum]]''. Basileae {{Ling|Latine}} [https://archive.org/details/nouusorbisregion00hutt_1 Textus] apud ''Internet Archive'' * 1998 : G. Eatough, ''Repertorium Columbianum: Selections from Peter Martyr''. Tornaci: Brepols == Bibliographia == * Michael Brennan, "[https://www.connotations.de/article/michael-brennan-the-texts-of-peter-martyrs-de-orbe-novo-decades-1504-1628-a-response-to-andrew-hadfield/ The Texts of Peter Martyr's De orbe novo decades (1504-1628): A Response to Andrew Hadfield]" in ''Connotations'' vol. 6 no. 2 (1996/1997) {{Penna}} * Rita De Maeseneer, "El Nuevo Mundo comestible de Colón. Los contextos culinarios en la primera Década del Nuevo Mundo de Pedro Mártir de Anglería" in Rita de Maeseneer, Patrick Collard, edd., ''Saberes y sabores en México y el Caribe'' (''Foro Hispánico'' vol. 39, 2010) pp. 235–266; [https://brill.com/display/book/9789042030459/B9789042030459-s011.xml situs venalis] * Eric Dursteler, "Reverberations of the Voyages of Discovery in Venice, ca. 1501: The Trevisan Manuscript in the Library of Congress" in ''Mediterranean Studies'' vol. 9 (2000) pp. 43-64; [https://www.jstor.org/stable/41166910 JSTOR] * [[Brigitta Gauvin|Brigitte Gauvin]], "[https://www.researchgate.net/publication/240634688_De_l'animal_sauvage_a_l'animal_fantastique_les_creatures_du_Nouveau_Monde_dans_les_huit_Decades_de_Pierre_Martyr_d'Anghiera De l’animal sauvage à l’animal fantastique: les créatures du Nouveau Monde dans les huit Décades de Pierre Martyr d’Anghiera]" in ''Schedae'' (2009 n° 1) pp. 55-72 * Andrew Hadfield, "[https://www.connotations.de/article/andrew-hadfield-peter-martyr-richard-eden-and-the-new-world-reading-experience-and-translation/ Peter Martyr, Richard Eden and the New World: Reading, Experience, and Translation]" in ''Connotations'' vol. 5 no. 1 (1995/1996); "[https://www.connotations.de/article/andrew-hadfield-authors-response/ Richard Eden and Peter Martyr: Author's Response]" in ''Connotations'' vol. 6 no. 3 (1996/1997) * Raymond Marcus, [https://www.persee.fr/doc/jsa_0037-9174_1967_num_56_1_2286 recensio] editionis Woldan (1966) in ''Journal de la société des américanistes'' vol. 56 (1967) pp. 273-274 * Carlos Gabriel Perna, ''Algunos problemas en torno a las "Décadas del Nuevo Mundo" de Pedro Mártir de Anglería''. GRIN Verlag, 2007 {{Google Books|oYTN6FKFa9cC|Paginae selectae}} [[Categoria:Hispaniae scripta]] [[Categoria:Libri de peregrinationibus]] [[Categoria:Libri historici]] [[Categoria:Litterae Latinae Renascentes]] [[Categoria:Scripta 1530]] pavzaamx6t45aqqrg5009ug6p0u1m4l 3976876 3976875 2026-08-03T16:54:14Z Andrew Dalby 1084 /* Bibliographia */ 3976876 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} [[Fasciculus:De orbe nouo titulus.jpg|thumb|Titulus editionis omnium decadum primae (1530) ([[Bibliotheca Universitatis Brunensis|Bibliotheca]] [[Universitas Brunensis|Universitatis Brunensis]]).]] '''''De orbe novo decades''''' est principale auctoris [[Petrus Martyr ab Angleria|Petri Martyris ab Angleria]] opus de exploratione et conquisitione mediae [[America]]e in octo decades divisum. Cuius operis a principio in forma epistularum et commentationum compositi, anno [[1511]] prima decas, anno [[1516]] tres decades, anno [[1521]] quarta decas, post auctoris mortem anno [[1530]] octo decades editae sunt. == Bibliographia == ; Editiones Latinae * 1511 : ''P. Martyris Angli Mediolanensis opera: Legatio Babylonica, Oceani decas, Poemata epigrammatica''. Hispali: per Iacobum Corumberger; [https://gredos.usal.es/jspui/handle/10366/83437 Textus]; [https://archive.org/details/pmartyrisanglime00angh Textus] apud ''Internet Archive'' * 1516 : [[Antonius Nebrissensis]], ed., [Protonotari Petri Martyris] ''De orbe novo decades'' vel ''De rebus oceanis et orbe novo decades tres''. In urbe Compluto: in contubernio Arnaldi Guillelmi; [https://archive.org/details/ioannesruffusfor00angh Textus] apud ''Internet Archive''; [https://archive.org/details/ARes593133 alius]; [https://bipadi.ub.edu/digital/collection/geoviatges/id/17063 alibi] * 1521 : ''De nuper sub D. Carolo repertis insulis, simul[que] incolarum moribus, R. Petri Martyris enchiridion''. Basileae; [https://archive.org/details/denupersubdcaro00anglgoog Textus] apud ''Internet Archive''; [https://archive.org/details/denupersubdcarol00angh_0 aliud exemplar] * 1524 : ''De rebus, et insulis nouiter repertis a sereniss. Carolo imperatore, et variis earum gentium moribus''. Norimbergae: F. Peypus; [https://archive.org/details/derebusetinsulis00angh/ Textus apud ''Internet Archive''] * 1530 : ''De orbe novo Petri Martyris ab Angleria Mediolanensis, protonotarii Caesaris, senatoris, decades''. Compluti apud Michaelem d'Eguia; [http://archive.org/details/deorbenouopetrim00angh Textus] apud ''Internet Archive'' * 1532 : ''R. Petri Martyris De insulis nuper inuentis''. Coloniae: Impensis Arnoldi Birckman; [https://archive.org/details/deinsulisnuperin00angh/ Textus] * 1533 : ''Petri Martyris ab Angleria Mediolanen. ... De rebus oceanicis & Orbe nouo decades tres, quibus quicquid de inuentis nuper terris traditum; ... eiusdem præterea legationis Babylonicæ libri tres''. Basileae: apud Ioannem Bebelium [https://archive.org/details/petrimartyrisaba00angh Textus apud ''Internet Archive''] * 1587 : [[Ricardus Hakluytus]], ed., ''De Orbe Novo Petri Martyris Anglerii Mediolanensis, protonotarii et Caroli Quinti senatoris, decades octo, diligente temporum observatione et utilissimis annotationibus illustratae, suoque nitore restitae''. Parisiis: apud Guillelmum Auvray; [https://archive.org/details/hin-wel-all-00001177-001/ Textus apud ''Internet Archive''] * 1966 : Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt (fac-simile editionum antiquorum) * 2003 : [[Brigitta Gauvin|Brigitte Gauvin]], ed., ''Pierre Martyr d'Anghiera. Décades du Nouveau monde. I: La décade Océane: édition, traduction et commentaire''. Lutetiae: Les Belles Lettres. ISBN 2-251-34468-3 ; Versiones * 1532 : ''Extraict ou recueil des isles nouuellement trouvees en la grand mer oceane ou temps du roy Despaigne Fernand et Elizabeth sa femme''. Lutetiae: chez Simon de Colines; [https://archive.org/details/extraictourecuei00angh/ Textus apud Internet Archive] * 1534 : ''Summario de la generale historia de l'Indie occidentali, cavato da libri scritti dal signor don Pietro Martyre''. Venetiis; [https://archive.org/details/svmmariodelagene00angh/ Textus apud Internet Archive]. -- Prima pars separatim: ''Libro primo della historia de l'Indie Occidentali''. Venetiis; [https://archive.org/details/libroprimodellah00angh/ Textus] * 1555 : [[Ricardus Eden|Rycharde Eden]], interpr., ''The decades of the newe worlde or west India ... wrytten in the Latine tounge by Peter Martyr of Angleria, and translated into Englysshe''. Londini: in aedibus Guilhelmi Powell; [https://archive.org/details/decadesofnewewor00angh/ Textus apud Internet Archive]; [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.69015000005864 apud Hathi Trust]; [https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/a20032.0001.001/1:14.12?rgn=div2;view=toc editio interretialis apud Michiganenses] * 1577 : [[Ricardus Eden|Richarde Eden]], interpr.; [[Ricardus Willes|Richarde Willes]], ed., ''The History of travayle in the VVest and East Indies''. Londinii: Richard Jugge; [https://archive.org/details/historyoftrauayl00angh/ Textus apud Internet Archive] * 1612 : [[Ricardus Eden|Richard Eden]], [[Michael Lok]], interprr., ''De Novo orbe, or, the historie of the West Indies: contayning the actes and adventures of the Spanyardes''. Londinii: Thomas Adams; [https://archive.org/details/denovoorbeorhist00angh/ Textus apud Internet Archive]; [https://catalog.hathitrust.org/Record/103001705 apud Hathi Trust] * 1625 : [[Ricardus Hakluytus|Richard Hakluyt]], interpr., ''The historie of the West-Indies, containing the acts and adventures of the Spaniards, which have conquered and peopled those countries''. Londinii: A. Hebb; [https://archive.org/details/b30332904 Textus apud Internet Archive] * 1885 : Richard Eden, interpr.; Edward Arber, ed., ''The first three English books on America. [?1511]-1555 A.D.'' Birminghamiae, 1885; [https://archive.org/details/firstthreeenglis00arberich/ Textus apud Internet Archive] * 1907 : Paul Gaffarel, Abbé Loubot, interprr., ''De orbe novo: les huit décades de Pierre Martyr Anghiera; traduits du latin, avec notes et commentaires''. Lutetiae: Leroux [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6536439b Textus apud Gallica]; [https://archive.org/details/deorbenovodepier00angh/ apud Internet Archive] * 1912 : Francis Augustus MacNutt, interpr., ''Peter Martyr d'Anghiera: De orbe novo''. 2 voll. Novi Eboraci: Putnam, 1912 [http://www.gutenberg.org/ebooks/12425 Vol. 1 apud gutenberg.org] [https://archive.org/details/deorbenovoeightd01angh vol. 1] [https://archive.org/details/deorbenovoeightd02angh vol. 2 apud archive.org] * 1944 : ''Peter Martyr d'Anghiera, Decadas del nuevo mundo'' * 1966 : [[Ricardus Eden|Richard Eden]], interpr., ''The decades of the Newe Worlde or West India''. Ann Arbor: University Microfilms; [https://archive.org/details/decadesofnewewor0013unse/ Exemplar mutuabile] ; Refectiones * 1504 : [[Angelus Trevisanus (legatus)|Angelus Trevisanus]], ''Libretto di tutta la navigazione del re di Spagna de le isole et terreni novamente trovati''. Albertino Vercellese da Lisbona * 1507 : {{ec|id=Montalboddo (1507)|c=[[Francanus Montalbodus|Fracanzano Montalboddo]], ed., ''Paesi novamente retrovati et nouo mondo da Alberico Vesputio Florentino'' {{Ling|Italice}} [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k58988n Textus 1507 apud Gallica] [https://archive.org/details/paesinouamentere00frac Editio 1508 rursus impressa 1916] apud ''Internet Archive''}} * 1508 : {{ec|id=Madrignanus (1508)|c=Francanus Montalbodus, ed.; Archangelus Madrignanus, interpr., ''Itinerarium Portugallensium e Lusitania in Indiam et inde in occidentem et demum ad aquilonem'' {{Ling|Latine}} [https://archive.org/details/bub_gb_OEBMA3dMZcMC Textus] apud ''Internet Archive''}} * 1532 : [[Simon Grynaeus]], ed., ''[[Novus orbis (Grynaeus)|Novus orbis regionum ac insularum veteribus incognitarum]]''. Basileae {{Ling|Latine}} [https://archive.org/details/nouusorbisregion00hutt_1 Textus] apud ''Internet Archive'' * 1998 : G. Eatough, ''Repertorium Columbianum: Selections from Peter Martyr''. Tornaci: Brepols == Bibliographia == * Michael Brennan, "[https://www.connotations.de/article/michael-brennan-the-texts-of-peter-martyrs-de-orbe-novo-decades-1504-1628-a-response-to-andrew-hadfield/ The Texts of Peter Martyr's De orbe novo decades (1504-1628): A Response to Andrew Hadfield]" in ''Connotations'' vol. 6 no. 2 (1996/1997) {{Penna}} * Rita De Maeseneer, "El Nuevo Mundo comestible de Colón. Los contextos culinarios en la primera Década del Nuevo Mundo de Pedro Mártir de Anglería" in Rita de Maeseneer, Patrick Collard, edd., ''Saberes y sabores en México y el Caribe'' (''Foro Hispánico'' vol. 39, 2010) pp. 235–266; [https://brill.com/display/book/9789042030459/B9789042030459-s011.xml situs venalis] * Eric Dursteler, "Reverberations of the Voyages of Discovery in Venice, ca. 1501: The Trevisan Manuscript in the Library of Congress" in ''Mediterranean Studies'' vol. 9 (2000) pp. 43-64; [https://www.jstor.org/stable/41166910 JSTOR] * [[Brigitta Gauvin|Brigitte Gauvin]], "[https://www.researchgate.net/publication/240634688_De_l'animal_sauvage_a_l'animal_fantastique_les_creatures_du_Nouveau_Monde_dans_les_huit_Decades_de_Pierre_Martyr_d'Anghiera De l’animal sauvage à l’animal fantastique: les créatures du Nouveau Monde dans les huit Décades de Pierre Martyr d’Anghiera]" in ''Schedae'' (2009 n° 1) pp. 55-72 * Andrew Hadfield, "[https://www.connotations.de/article/andrew-hadfield-peter-martyr-richard-eden-and-the-new-world-reading-experience-and-translation/ Peter Martyr, Richard Eden and the New World: Reading, Experience, and Translation]" in ''Connotations'' vol. 5 no. 1 (1995/1996); "[https://www.connotations.de/article/andrew-hadfield-authors-response/ Richard Eden and Peter Martyr: Author's Response]" in ''Connotations'' vol. 6 no. 3 (1996/1997) * Raymond Marcus, [https://www.persee.fr/doc/jsa_0037-9174_1967_num_56_1_2286 recensio] editionis Woldan (1966) in ''Journal de la société des américanistes'' vol. 56 (1967) pp. 273-274 * Carlos Gabriel Perna, ''Algunos problemas en torno a las "Décadas del Nuevo Mundo" de Pedro Mártir de Anglería''. GRIN Verlag, 2007 {{Google Books|oYTN6FKFa9cC|Paginae selectae}} [[Categoria:Hispaniae scripta]] [[Categoria:Libri de peregrinationibus]] [[Categoria:Libri historici]] [[Categoria:Litterae Latinae Renascentes]] [[Categoria:Scripta 1530]] 2vwl8l525iv1iutir2pphzmamulopsz 3976895 3976876 2026-08-03T18:08:50Z Andrew Dalby 1084 /* Bibliographia */ 3976895 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} [[Fasciculus:De orbe nouo titulus.jpg|thumb|Titulus editionis omnium decadum primae (1530) ([[Bibliotheca Universitatis Brunensis|Bibliotheca]] [[Universitas Brunensis|Universitatis Brunensis]]).]] '''''De orbe novo decades''''' est principale auctoris [[Petrus Martyr ab Angleria|Petri Martyris ab Angleria]] opus de exploratione et conquisitione mediae [[America]]e in octo decades divisum. Cuius operis a principio in forma epistularum et commentationum compositi, anno [[1511]] prima decas, anno [[1516]] tres decades, anno [[1521]] quarta decas, post auctoris mortem anno [[1530]] octo decades editae sunt. == Bibliographia == ; Editiones Latinae * 1511 : ''P. Martyris Angli Mediolanensis opera: Legatio Babylonica, Oceani decas, Poemata epigrammatica''. Hispali: per Iacobum Corumberger; [https://gredos.usal.es/jspui/handle/10366/83437 Textus]; [https://archive.org/details/pmartyrisanglime00angh Textus] apud ''Internet Archive'' * 1516 : [[Antonius Nebrissensis]], ed., [Protonotari Petri Martyris] ''De orbe novo decades'' vel ''De rebus oceanis et orbe novo decades tres''. In urbe Compluto: in contubernio Arnaldi Guillelmi; [https://archive.org/details/ioannesruffusfor00angh Textus] apud ''Internet Archive''; [https://archive.org/details/ARes593133 alius]; [https://bipadi.ub.edu/digital/collection/geoviatges/id/17063 alibi] * 1521 : ''De nuper sub D. Carolo repertis insulis, simul[que] incolarum moribus, R. Petri Martyris enchiridion''. Basileae; [https://archive.org/details/denupersubdcaro00anglgoog Textus] apud ''Internet Archive''; [https://archive.org/details/denupersubdcarol00angh_0 aliud exemplar] * 1524 : ''De rebus, et insulis nouiter repertis a sereniss. Carolo imperatore, et variis earum gentium moribus''. Norimbergae: F. Peypus; [https://archive.org/details/derebusetinsulis00angh/ Textus apud ''Internet Archive''] * 1530 : ''De orbe novo Petri Martyris ab Angleria Mediolanensis, protonotarii Caesaris, senatoris, decades''. Compluti apud Michaelem d'Eguia; [http://archive.org/details/deorbenouopetrim00angh Textus] apud ''Internet Archive'' * 1532 : ''R. Petri Martyris De insulis nuper inuentis''. Coloniae: Impensis Arnoldi Birckman; [https://archive.org/details/deinsulisnuperin00angh/ Textus] * 1533 : ''Petri Martyris ab Angleria Mediolanen. ... De rebus oceanicis & Orbe nouo decades tres, quibus quicquid de inuentis nuper terris traditum; ... eiusdem præterea legationis Babylonicæ libri tres''. Basileae: apud Ioannem Bebelium [https://archive.org/details/petrimartyrisaba00angh Textus apud ''Internet Archive''] * 1587 : [[Ricardus Hakluytus]], ed., ''De Orbe Novo Petri Martyris Anglerii Mediolanensis, protonotarii et Caroli Quinti senatoris, decades octo, diligente temporum observatione et utilissimis annotationibus illustratae, suoque nitore restitae''. Parisiis: apud Guillelmum Auvray; [https://archive.org/details/hin-wel-all-00001177-001/ Textus apud ''Internet Archive''] * 1966 : Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt (fac-simile editionum antiquorum) * 2003 : [[Brigitta Gauvin|Brigitte Gauvin]], ed., ''Pierre Martyr d'Anghiera. Décades du Nouveau monde. I: La décade Océane: édition, traduction et commentaire''. Lutetiae: Les Belles Lettres. ISBN 2-251-34468-3 ; Versiones * 1532 : ''Extraict ou recueil des isles nouuellement trouvees en la grand mer oceane ou temps du roy Despaigne Fernand et Elizabeth sa femme''. Lutetiae: chez Simon de Colines; [https://archive.org/details/extraictourecuei00angh/ Textus apud Internet Archive] * 1534 : ''Summario de la generale historia de l'Indie occidentali, cavato da libri scritti dal signor don Pietro Martyre''. Venetiis; [https://archive.org/details/svmmariodelagene00angh/ Textus apud Internet Archive]. -- Prima pars separatim: ''Libro primo della historia de l'Indie Occidentali''. Venetiis; [https://archive.org/details/libroprimodellah00angh/ Textus] * 1555 : [[Ricardus Eden|Rycharde Eden]], interpr., ''The decades of the newe worlde or west India ... wrytten in the Latine tounge by Peter Martyr of Angleria, and translated into Englysshe''. Londini: in aedibus Guilhelmi Powell; [https://archive.org/details/decadesofnewewor00angh/ Textus apud Internet Archive]; [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.69015000005864 apud Hathi Trust]; [https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/a20032.0001.001/1:14.12?rgn=div2;view=toc editio interretialis apud Michiganenses] * 1577 : [[Ricardus Eden|Richarde Eden]], interpr.; [[Ricardus Willes|Richarde Willes]], ed., ''The History of travayle in the VVest and East Indies''. Londinii: Richard Jugge; [https://archive.org/details/historyoftrauayl00angh/ Textus apud Internet Archive] * 1612 : [[Ricardus Eden|Richard Eden]], [[Michael Lok]], interprr., ''De Novo orbe, or, the historie of the West Indies: contayning the actes and adventures of the Spanyardes''. Londinii: Thomas Adams; [https://archive.org/details/denovoorbeorhist00angh/ Textus apud Internet Archive]; [https://catalog.hathitrust.org/Record/103001705 apud Hathi Trust] * 1625 : [[Ricardus Hakluytus|Richard Hakluyt]], interpr., ''The historie of the West-Indies, containing the acts and adventures of the Spaniards, which have conquered and peopled those countries''. Londinii: A. Hebb; [https://archive.org/details/b30332904 Textus apud Internet Archive] * 1885 : Richard Eden, interpr.; Edward Arber, ed., ''The first three English books on America. [?1511]-1555 A.D.'' Birminghamiae, 1885; [https://archive.org/details/firstthreeenglis00arberich/ Textus apud Internet Archive] * 1907 : Paul Gaffarel, Abbé Loubot, interprr., ''De orbe novo: les huit décades de Pierre Martyr Anghiera; traduits du latin, avec notes et commentaires''. Lutetiae: Leroux [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6536439b Textus apud Gallica]; [https://archive.org/details/deorbenovodepier00angh/ apud Internet Archive] * 1912 : Francis Augustus MacNutt, interpr., ''Peter Martyr d'Anghiera: De orbe novo''. 2 voll. Novi Eboraci: Putnam, 1912 [http://www.gutenberg.org/ebooks/12425 Vol. 1 apud gutenberg.org] [https://archive.org/details/deorbenovoeightd01angh vol. 1] [https://archive.org/details/deorbenovoeightd02angh vol. 2 apud archive.org] * 1944 : ''Peter Martyr d'Anghiera, Decadas del nuevo mundo'' * 1966 : [[Ricardus Eden|Richard Eden]], interpr., ''The decades of the Newe Worlde or West India''. Ann Arbor: University Microfilms; [https://archive.org/details/decadesofnewewor0013unse/ Exemplar mutuabile] ; Refectiones * 1504 : [[Angelus Trevisanus (legatus)|Angelus Trevisanus]], ''Libretto di tutta la navigazione del re di Spagna de le isole et terreni novamente trovati''. Albertino Vercellese da Lisbona * 1507 : {{ec|id=Montalboddo (1507)|c=[[Francanus Montalbodus|Fracanzano Montalboddo]], ed., ''Paesi novamente retrovati et nouo mondo da Alberico Vesputio Florentino'' {{Ling|Italice}} [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k58988n Textus 1507 apud Gallica] [https://archive.org/details/paesinouamentere00frac Editio 1508 rursus impressa 1916] apud ''Internet Archive''}} * 1508 : {{ec|id=Madrignanus (1508)|c=Francanus Montalbodus, ed.; Archangelus Madrignanus, interpr., ''Itinerarium Portugallensium e Lusitania in Indiam et inde in occidentem et demum ad aquilonem'' {{Ling|Latine}} [https://archive.org/details/bub_gb_OEBMA3dMZcMC Textus] apud ''Internet Archive''}} * 1532 : [[Simon Grynaeus]], ed., ''[[Novus orbis (Grynaeus)|Novus orbis regionum ac insularum veteribus incognitarum]]''. Basileae {{Ling|Latine}} [https://archive.org/details/nouusorbisregion00hutt_1 Textus] apud ''Internet Archive'' * 1998 : G. Eatough, ''Repertorium Columbianum: Selections from Peter Martyr''. Tornaci: Brepols == Bibliographia == * José A. Armillas Vicente, "[https://ifc.dpz.es/recursos/publicaciones/33/63/10armillas.pdf Pedro Mártir de Anglería, contino real y cronista de Castilla. La invención de las nuevas Indias]" in ''Jerónimo Zurita'' vol. 88 (2013) pp. 211-229 * Michael Brennan, "[https://www.connotations.de/article/michael-brennan-the-texts-of-peter-martyrs-de-orbe-novo-decades-1504-1628-a-response-to-andrew-hadfield/ The Texts of Peter Martyr's De orbe novo decades (1504-1628): A Response to Andrew Hadfield]" in ''Connotations'' vol. 6 no. 2 (1996/1997) {{Penna}} * Rita De Maeseneer, "El Nuevo Mundo comestible de Colón. Los contextos culinarios en la primera Década del Nuevo Mundo de Pedro Mártir de Anglería" in Rita de Maeseneer, Patrick Collard, edd., ''Saberes y sabores en México y el Caribe'' (''Foro Hispánico'' vol. 39, 2010) pp. 235–266; [https://brill.com/display/book/9789042030459/B9789042030459-s011.xml situs venalis] * Eric Dursteler, "Reverberations of the Voyages of Discovery in Venice, ca. 1501: The Trevisan Manuscript in the Library of Congress" in ''Mediterranean Studies'' vol. 9 (2000) pp. 43-64; [https://www.jstor.org/stable/41166910 JSTOR] * [[Brigitta Gauvin|Brigitte Gauvin]], "[https://www.researchgate.net/publication/240634688_De_l'animal_sauvage_a_l'animal_fantastique_les_creatures_du_Nouveau_Monde_dans_les_huit_Decades_de_Pierre_Martyr_d'Anghiera De l’animal sauvage à l’animal fantastique: les créatures du Nouveau Monde dans les huit Décades de Pierre Martyr d’Anghiera]" in ''Schedae'' (2009 n° 1) pp. 55-72 * Andrew Hadfield, "[https://www.connotations.de/article/andrew-hadfield-peter-martyr-richard-eden-and-the-new-world-reading-experience-and-translation/ Peter Martyr, Richard Eden and the New World: Reading, Experience, and Translation]" in ''Connotations'' vol. 5 no. 1 (1995/1996); "[https://www.connotations.de/article/andrew-hadfield-authors-response/ Richard Eden and Peter Martyr: Author's Response]" in ''Connotations'' vol. 6 no. 3 (1996/1997) * Raymond Marcus, [https://www.persee.fr/doc/jsa_0037-9174_1967_num_56_1_2286 recensio] editionis Woldan (1966) in ''Journal de la société des américanistes'' vol. 56 (1967) pp. 273-274 * Carlos Gabriel Perna, ''Algunos problemas en torno a las "Décadas del Nuevo Mundo" de Pedro Mártir de Anglería''. GRIN Verlag, 2007 {{Google Books|oYTN6FKFa9cC|Paginae selectae}} [[Categoria:Hispaniae scripta]] [[Categoria:Libri de peregrinationibus]] [[Categoria:Libri historici]] [[Categoria:Litterae Latinae Renascentes]] [[Categoria:Scripta 1530]] r075tzf5samzugsz1nb8b98nuwwzrn6 3976903 3976895 2026-08-03T18:42:43Z Andrew Dalby 1084 3976903 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} [[Fasciculus:De orbe nouo titulus.jpg|thumb|Titulus editionis omnium decadum primae (1530) ([[Bibliotheca Universitatis Brunensis|Bibliotheca]] [[Universitas Brunensis|Universitatis Brunensis]]).]] '''''De orbe novo decades''''' est principale auctoris [[Petrus Martyr ab Angleria|Petri Martyris ab Angleria]] opus de exploratione et conquisitione mediae [[America]]e in octo decades divisum. Cuius operis a principio in forma epistularum et commentationum compositi, anno [[1511]] prima decas, anno [[1516]] tres decades, anno [[1521]] quarta decas, post auctoris mortem anno [[1530]] octo decades editae sunt. == Bibliographia == ; Editiones Latinae * 1511 : ''P. Martyris Angli Mediolanensis opera: Legatio Babylonica, Oceani decas, Poemata epigrammatica''. Hispali: per Iacobum Corumberger; [https://gredos.usal.es/jspui/handle/10366/83437 Textus]; [https://archive.org/details/pmartyrisanglime00angh Textus] apud ''Internet Archive'' * 1516 : [[Antonius Nebrissensis]], ed., [Protonotari Petri Martyris] ''De orbe novo decades'' vel ''De rebus oceanis et orbe novo decades tres''. In urbe Compluto: in contubernio Arnaldi Guillelmi; [https://archive.org/details/ioannesruffusfor00angh Textus] apud ''Internet Archive''; [https://archive.org/details/ARes593133 alius]; [https://bipadi.ub.edu/digital/collection/geoviatges/id/17063 alibi] * 1521 : ''De nuper sub D. Carolo repertis insulis, simul[que] incolarum moribus, R. Petri Martyris enchiridion''. Basileae; [https://archive.org/details/denupersubdcaro00anglgoog Textus] apud ''Internet Archive''; [https://archive.org/details/denupersubdcarol00angh_0 aliud exemplar] * 1524 : ''De rebus, et insulis nouiter repertis a sereniss. Carolo imperatore, et variis earum gentium moribus''. Norimbergae: F. Peypus; [https://archive.org/details/derebusetinsulis00angh/ Textus apud ''Internet Archive''] * 1530 : ''De orbe novo Petri Martyris ab Angleria Mediolanensis, protonotarii Caesaris, senatoris, decades''. Compluti apud Michaelem d'Eguia; [http://archive.org/details/deorbenouopetrim00angh Textus] apud ''Internet Archive'' * 1532 : ''R. Petri Martyris De insulis nuper inuentis''. Coloniae: Impensis Arnoldi Birckman; [https://archive.org/details/deinsulisnuperin00angh/ Textus] * 1533 : ''Petri Martyris ab Angleria Mediolanen. ... De rebus oceanicis & Orbe nouo decades tres, quibus quicquid de inuentis nuper terris traditum; ... eiusdem præterea legationis Babylonicæ libri tres''. Basileae: apud Ioannem Bebelium [https://archive.org/details/petrimartyrisaba00angh Textus apud ''Internet Archive''] * 1587 : [[Ricardus Hakluytus]], ed., ''De Orbe Novo Petri Martyris Anglerii Mediolanensis, protonotarii et Caroli Quinti senatoris, decades octo, diligente temporum observatione et utilissimis annotationibus illustratae, suoque nitore restitae''. Parisiis: apud Guillelmum Auvray; [https://archive.org/details/hin-wel-all-00001177-001/ Textus apud ''Internet Archive''] * 1966 : Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt (fac-simile editionum antiquorum) * 2003 : [[Brigitta Gauvin|Brigitte Gauvin]], ed., ''Pierre Martyr d'Anghiera. Décades du Nouveau monde. I: La décade Océane: édition, traduction et commentaire''. Lutetiae: Les Belles Lettres. ISBN 2-251-34468-3 ; Versiones * 1532 : ''Extraict ou recueil des isles nouuellement trouvees en la grand mer oceane ou temps du roy Despaigne Fernand et Elizabeth sa femme''. Lutetiae: chez Simon de Colines; [https://archive.org/details/extraictourecuei00angh/ Textus apud Internet Archive] * 1534 : ''Summario de la generale historia de l'Indie occidentali, cavato da libri scritti dal signor don Pietro Martyre''. Venetiis; [https://archive.org/details/svmmariodelagene00angh/ Textus apud Internet Archive]. -- Prima pars separatim: ''Libro primo della historia de l'Indie Occidentali''. Venetiis; [https://archive.org/details/libroprimodellah00angh/ Textus] * 1555 : [[Ricardus Eden|Rycharde Eden]], interpr., ''The decades of the newe worlde or west India ... wrytten in the Latine tounge by Peter Martyr of Angleria, and translated into Englysshe''. Londini: in aedibus Guilhelmi Powell; [https://archive.org/details/decadesofnewewor00angh/ Textus apud Internet Archive]; [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.69015000005864 apud Hathi Trust]; [https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/a20032.0001.001/1:14.12?rgn=div2;view=toc editio interretialis apud Michiganenses] * 1577 : [[Ricardus Eden|Richarde Eden]], interpr.; [[Ricardus Willes|Richarde Willes]], ed., ''The History of travayle in the VVest and East Indies''. Londinii: Richard Jugge; [https://archive.org/details/historyoftrauayl00angh/ Textus apud Internet Archive] * 1612 : [[Ricardus Eden|Richard Eden]], [[Michael Lok]], interprr., ''De Novo orbe, or, the historie of the West Indies: contayning the actes and adventures of the Spanyardes''. Londinii: Thomas Adams; [https://archive.org/details/denovoorbeorhist00angh/ Textus apud Internet Archive]; [https://catalog.hathitrust.org/Record/103001705 apud Hathi Trust] * 1625 : [[Ricardus Hakluytus|Richard Hakluyt]], interpr., ''The historie of the West-Indies, containing the acts and adventures of the Spaniards, which have conquered and peopled those countries''. Londinii: A. Hebb; [https://archive.org/details/b30332904 Textus apud Internet Archive] * 1885 : Richard Eden, interpr.; Edward Arber, ed., ''The first three English books on America. [?1511]-1555 A.D.'' Birminghamiae, 1885; [https://archive.org/details/firstthreeenglis00arberich/ Textus apud Internet Archive] * 1907 : Paul Gaffarel, Abbé Loubot, interprr., ''De orbe novo: les huit décades de Pierre Martyr Anghiera; traduits du latin, avec notes et commentaires''. Lutetiae: Leroux [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6536439b Textus apud Gallica]; [https://archive.org/details/deorbenovodepier00angh/ apud Internet Archive] * 1912 : Francis Augustus MacNutt, interpr., ''Peter Martyr d'Anghiera: De orbe novo''. 2 voll. Novi Eboraci: Putnam, 1912 [http://www.gutenberg.org/ebooks/12425 Vol. 1 apud gutenberg.org] [https://archive.org/details/deorbenovoeightd01angh vol. 1] [https://archive.org/details/deorbenovoeightd02angh vol. 2 apud archive.org] * 1944 : ''Peter Martyr d'Anghiera, Decadas del nuevo mundo'' * 1966 : [[Ricardus Eden|Richard Eden]], interpr., ''The decades of the Newe Worlde or West India''. Ann Arbor: University Microfilms; [https://archive.org/details/decadesofnewewor0013unse/ Exemplar mutuabile] ; Refectiones * 1504 : [[Angelus Trevisanus (legatus)|Angelus Trevisanus]], ''Libretto di tutta la navigazione del re di Spagna de le isole et terreni novamente trovati''. Albertino Vercellese da Lisbona * 1507 : {{ec|id=Montalboddo (1507)|c=[[Francanus Montalbodus|Fracanzano Montalboddo]], ed., ''Paesi novamente retrovati et nouo mondo da Alberico Vesputio Florentino'' {{Ling|Italice}} [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k58988n Textus 1507 apud Gallica] [https://archive.org/details/paesinouamentere00frac Editio 1508 rursus impressa 1916] apud ''Internet Archive''}} * 1508 : {{ec|id=Madrignanus (1508)|c=Francanus Montalbodus, ed.; Archangelus Madrignanus, interpr., ''Itinerarium Portugallensium e Lusitania in Indiam et inde in occidentem et demum ad aquilonem'' {{Ling|Latine}} [https://archive.org/details/bub_gb_OEBMA3dMZcMC Textus] apud ''Internet Archive''}} * 1532 : [[Simon Grynaeus]], ed., ''[[Novus orbis (Grynaeus)|Novus orbis regionum ac insularum veteribus incognitarum]]''. Basileae {{Ling|Latine}} [https://archive.org/details/nouusorbisregion00hutt_1 Textus] apud ''Internet Archive'' * 1998 : G. Eatough, ''Repertorium Columbianum: Selections from Peter Martyr''. Tornaci: Brepols * 2012 : Norbert Ankenbauer, ed., ''[https://diglib.hab.de/edoc/ed000145/start.htm Paesi novamente retrovati - Newe unbekanthe landte. Eine digitale Edition früher Entdeckerberichte]'' (''Editiones Electronicae Guelferbytanae'', 10). Wolfenbüttel: Herzog August Bibliothek, 2012 == Bibliographia == * José A. Armillas Vicente, "[https://ifc.dpz.es/recursos/publicaciones/33/63/10armillas.pdf Pedro Mártir de Anglería, contino real y cronista de Castilla. La invención de las nuevas Indias]" in ''Jerónimo Zurita'' vol. 88 (2013) pp. 211-229 * Michael Brennan, "[https://www.connotations.de/article/michael-brennan-the-texts-of-peter-martyrs-de-orbe-novo-decades-1504-1628-a-response-to-andrew-hadfield/ The Texts of Peter Martyr's De orbe novo decades (1504-1628): A Response to Andrew Hadfield]" in ''Connotations'' vol. 6 no. 2 (1996/1997) {{Penna}} * Rita De Maeseneer, "El Nuevo Mundo comestible de Colón. Los contextos culinarios en la primera Década del Nuevo Mundo de Pedro Mártir de Anglería" in Rita de Maeseneer, Patrick Collard, edd., ''Saberes y sabores en México y el Caribe'' (''Foro Hispánico'' vol. 39, 2010) pp. 235–266; [https://brill.com/display/book/9789042030459/B9789042030459-s011.xml situs venalis] * Eric Dursteler, "Reverberations of the Voyages of Discovery in Venice, ca. 1501: The Trevisan Manuscript in the Library of Congress" in ''Mediterranean Studies'' vol. 9 (2000) pp. 43-64; [https://www.jstor.org/stable/41166910 JSTOR] * [[Brigitta Gauvin|Brigitte Gauvin]], "[https://www.researchgate.net/publication/240634688_De_l'animal_sauvage_a_l'animal_fantastique_les_creatures_du_Nouveau_Monde_dans_les_huit_Decades_de_Pierre_Martyr_d'Anghiera De l’animal sauvage à l’animal fantastique: les créatures du Nouveau Monde dans les huit Décades de Pierre Martyr d’Anghiera]" in ''Schedae'' (2009 n° 1) pp. 55-72 * Andrew Hadfield, "[https://www.connotations.de/article/andrew-hadfield-peter-martyr-richard-eden-and-the-new-world-reading-experience-and-translation/ Peter Martyr, Richard Eden and the New World: Reading, Experience, and Translation]" in ''Connotations'' vol. 5 no. 1 (1995/1996); "[https://www.connotations.de/article/andrew-hadfield-authors-response/ Richard Eden and Peter Martyr: Author's Response]" in ''Connotations'' vol. 6 no. 3 (1996/1997) * Raymond Marcus, [https://www.persee.fr/doc/jsa_0037-9174_1967_num_56_1_2286 recensio] editionis Woldan (1966) in ''Journal de la société des américanistes'' vol. 56 (1967) pp. 273-274 * Carlos Gabriel Perna, ''Algunos problemas en torno a las "Décadas del Nuevo Mundo" de Pedro Mártir de Anglería''. GRIN Verlag, 2007 {{Google Books|oYTN6FKFa9cC|Paginae selectae}} [[Categoria:Hispaniae scripta]] [[Categoria:Libri de peregrinationibus]] [[Categoria:Libri historici]] [[Categoria:Litterae Latinae Renascentes]] [[Categoria:Scripta 1530]] 7rrg0p4uztvfvoe7siydmkyjf7mwt06 0 198439 3976965 2635930 2026-08-03T23:54:17Z Xqbot 9619 rectificatio redirectionis duplicis → [[Berga ad Dumnam]] 3976965 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Berga ad Dumnam]] 5j9pf5couwowhiglpsblfig7telf7hq 0 198930 3977050 3239212 2026-08-04T06:50:59Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3977050 wikitext text/x-wiki {{charta locatrix |Graeciae boreo-orientalis physicalis |label=Tumpa Asseri |lat_deg =40 |lat_min =49 |lon_deg =23 | lon_min =02 |position=left |background = | mark = Brown pog.svg |width=350 |float=right |caption= Situs in Graecia }} '''Asserus''' (Neograece Άσσηρος) aut nomine accuratiori '''Tumpa Asseri''' (Τούμπα Ασσήρου)<ref>Linguis Europaeis saepius "Assiros", rarius "Assiros Toumba"</ref> est locus oppidi aetatibus [[Aetas aënea|aënea]] et [[Aetas ferrea|ferrea]] habitati, iuxta vicum hodiernum [[Asserus (Graecia)|Asserum]] in [[Macedonia Graeca|Macedonia]] [[Graecia]]e situs. Ruinae huius oppidi ab archaeologis Britannis inter annis 1975 et [[1989]] effoditae sunt. == Notae == <div class="references-small"><references /></div> == Bibliographia == * G. Jones, "Crop processing at Assiros Toumba - a taphonomic study" in ''Zeitschrift für Archäologie'' vol. 15 (1981) pp. 105-111 * G. Jones, "Weed phytosociology and crop husbandry: identifying a contrast between ancient and modern practice" in ''Review of Palaeobotany and Palynology'' vol. 73 (1992) pp. 133-143 * G. Jones, S. Valamoti, "Lallemantia, an imported oil plant in Bronze Age northern Greece?" in ''Vegetation History and Archaeobotany'' vol. 14 (2005) pp. 571-577 * G. Jones, S. Valamoti, M. Charles, "Early crop diversity: a ‘new’ glume wheat from northern Greece" in ''Vegetation History and Archaeobotany'' vol. 9 (2000) pp. 133-146 * G. Jones, K. A. Wardle, P. Halstead, D. Wardle, "Crop storage at Assiros" in ''Scientific American'' vol. 254 no. 3 (1986) pp. 96-103 * S. M. Valamoti, "[https://civilisations.revues.org/1359 Investigating the prehistoric bread of Northern Greece: the archaeobotanical evidence for the Neolithic and the Bronze Age]" in K. Fechner, M. Mesnil, edd., ''Pains, fours et foyers des temps passés. Archéologie et traditions boulangères des peuples agriculteurs d'Europe et du Proche-Orient'' (2002. ''Civilisations'' vol. 49 fascc. 1-2) pp. 49-66 == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20111002084404/http://www.artsweb.bham.ac.uk/aha/kaw/Assiros/assirosindex3.htm Situs de effossionibus archaeologicis] apud universitatem Birminghamiensem * [http://www.sheffield.ac.uk/archaeology/research/assiros Pagina de effossionibus archaeologicis] apud universitatem Sheffieldiensem [[Categoria:Loci archaeologici Graeciae]] [[Categoria:Loci habitati aetatis aëneae]] [[Categoria:Loci habitati aetatis ferreae]] [[Categoria:Macedonia Media]] 1qgs4jsva1uwpgrf6nyezaegvvaj65k 0 216135 3976812 3976786 2026-08-03T12:33:44Z Cyprianus Marcus 66550 3976812 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Municipalities in Lower Saxony.svg|thumb|500px|Urbes et communia Saxoniae Inferioris.]] '''Index urbium, oppidorum et communium in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiore]]''' omnia [[commune|communia]] (Theodisce ''Gemeinden''), consociationes communium (Theodisce ''Gemeindeverbände'') atque loca nulli communium adscripta (Theodisce ''gemeindefreien Gebiete''), quae hodie in [[Terra foederalis (Germania)|terra]] [[Germania|Germanica]] [[Saxonia Inferior]]e exstant, complectitur. Postremae mutationes finium territorialium in Saxonia Inferiore [[1 Novembris|Kalendis Novembribus]] anni [[2021]] effectae sunt. Ex eo tempore [[Saxonia Inferior]] 939 communium et 25 loca nulli communi adscripta (quorum duo habitantur) habet. Quibus e communibus 159 titulo [[urbs|urbis]] (Theodisce ''Stadt'') et 49 titulo [[oppidum|oppidi]] (Theodisce ''Flecken'') utuntur. Praeterea nonnullae proprietates exstant secundum communium administrationem: Nam 939 communia in 289 communia unitaria et 650 communia membra dividuntur; quae vero in universum 114 consociationes communium constituunt, ut munera communiter administrent. Hae consociationes communium ipsa communia non sunt, sed foedera cooperationis, quae aut ex regione aut ex communitate in qua sedes administrationis sita est nomen accipiunt. Quapropter in Saxonia Inferiore idem nomen tam communi quam consociationi communium tribui potest. Agitur tamen de duobus corporibus iuridicis distinctis, quae proprias repraesentationes atque propria munera habent. Praeterea, propter magnitudinem suam, nonnullae communium et consociationes communium peculiarem rationem cum [[Index circulorum Germanicorum|circulo terrae]] (Theodisce ''Landkreis'') habent: * Decem urbes statum iuridicum [[Index circulorum Germanicorum|circuli urbani]] (Theodisce ''kreisfreien Stadt'') obtinent, nulli circulo terrae subiiciuntur atque omnia sua munera exercent. * Septem urbes statum iuridicum urbis magnae sui iuris (Theodisce ''Große selbständige Stadt'') obtinent atque multa, sed non omnia, munera circuli terrae cui adscribuntur exercent. * 61 communium et tria communia generalia (Theodisce ''Samtgemeinden'') statum iuridicum communis sui iuris (Theodisce ''Selbständige Gemeinde'') obtinent atque quaedam munera districtus cui adscribuntur exercent. * 861 ceterae communium nullam peculiarem rationem cum circulo terrae cui adscribuntur habent. === A === {{div col|3}} * [[Abensium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Apensen''; [[Saxonice]] ''Obbens'')</small> * [[Acheimum]]<ref name="Grote III 1877">Grote, H. (1877). ''Münzstudien: Geschichte der älteren Münzen und Urkunden des Bisthums Verden'' (Vol. VIII). Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Achim''; [[Saxonice]] ''Achem'')</small> * [[Achestedium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Axstedt''; [[Saxonice]] ''Ax'')</small> * [[Adelebsenum]]<ref name="Funck 1736">Funck, J. N. (1736). ''Disputatio Academica de Voluntaria Morte Judaeorum et Gentilium sub Praesidio S. R. I. Libero Baroni de Adelebsen Dedicata''. Rintelii: Typis Johannis Friderici Enax.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Adelebsen'')</small> * [[Adenebutla]]<ref name="Pischke 1998">Pischke, G. (Ed.) (1998). ''Das Lehnsregister der Edelherren von Meinersen: Edition und historische Untersuchung der mittelalterlichen Besitzurkunden'' (Documentum anni MCCXX). Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Adenbüttel'')</small> * [[Adenhusium]]<ref name="Schlegel 1703">Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis: De ecclesiis parochialibus et ditione antiqua oppidi Adenhusii''. Mindae: Typis Johannis Meyeri; et: Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis:...''. Mindae: Typis Johannis Meyeri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahnsen'')</small> * [[Adenthorpium]]<ref name="Höhbaum 1876">Höhbaum, K. (Ed.) (1876). ''Hansisches Urkundenbuch: Monumenta Germaniae Historica e codicibus diplomaticis Bremensibus et Luneburgensibus'' (Vol. I). Halis Saxonum: Typis Orphanotrophei.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adendorf''; [[Saxonice]] ''Adendörp'')</small> * [[Affinghusia]]<ref name="Rathlef 1766">Rathlef, E. L. (1766). ''Geschichte der Grafschaften Hoya und Diepholz: Monimenta diplomatica et antiquitates ditionis Affinghusiae'' (Vol. I). Bremae: Försterischen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Affinghausen''; [[Saxonice]] ''Affinghusen'' seu ''Affjehusen'')</small> * [[Alrebekesa]]<ref name="Oven 1872">Oven, A. von (Ed.) (1872). ''Urkundenbuch des Herzogthums Lüneburg: Diplomata, chartae et registra historica saeculi XII (Documentum anni MCXCVII de venditione praedii Alrebekesae)'' (Vol. I). Hannoverae: Carl Rümpler.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahnsbeck'')</small> * [[Ahusium (Saxonia Inferior)|Ahusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahausen''; [[Saxonice]] ''Ahusen'')</small> * [[Alfelda]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Alfeld''; [[Saxonice]] ''Allefelle'')</small> * [[Alfhusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Alfhausen'')</small> * [[Algermissenum]]<ref name="Hoogeweg III 1903">Hoogeweg, H. (Ed.) (1903). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et privilegia de Algermisseno)'' (Vol. III). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Algermissen'')</small> * [[Almstedium]]<ref name="Hoogeweg II 1901">Hoogeweg, H. (Ed.) (1901). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et registra de Almstedio)'' (Vol. II). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Almstedt'')</small> * [[Alorstedium]]<ref name="Pratje 1758">Pratje, J. H. (1758). ''Historische Nachrichten von dem ehemaligen berühmten Closter Harsefeld: Monumenta ac documenta saeculi XII ubi de decimis Alorstedii agitur''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahlerstedt''; [[Saxonice]] ''Ohlers'')</small> * [[Alvstedium]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Alfstedt''; [[Saxonice]] ''Alfs'' seu ''Alfst'')</small> * [[Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746">Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'')</small> * [[Anchemium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ankum'')</small> * [[Andervenia]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Andervenne'')</small> * [[Andorlangia]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Anderlingen''; [[Saxonice]] ''Annerlingen'')</small> * [[Antiqua Medingha]]<ref name="Homeyer X 2006">Homeyer, J. (Ed.) (2006). ''Urkundenbuch des Klosters Medingen: Lüneburger Urkundenbuch (Monimenta historica saeculi XIV de parochia Medinghae) (Vol. X)''. Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Altenmedingen''; [[Saxonice]] ''Ohmein'')</small> * [[Apenum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>([[Theodisce]] ''Apen''; [[Saxonice]] ''Aap'')</small> * [[Apleremum]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Apelern'')</small> * [[Appelium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Appel'')</small> * [[Aquae Lauterbergenses in Montibus Harthicis]]<ref name="Mirus 1826">Mirus, A. (1826). ''De salubritate aquarum lauterbergensium in montibus harthicis sitarum''. Typis Regiis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Lauterberg im Harz'')</small> * [[Aquae Nendorpenses]]<ref name="Marcard 1805">Marcard, H. M. (1805). ''De salubritate aquarum nendorpensium et de earum usu in morbis chronicis''. [[Goettinga]]e: Dieterich; et: Macard, H. M. (1805). ''De usu salutari fontium salinorum in territorio Hildesiensi sitorum''. [[Goettinga]]e: Dieterich.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Nenndorf'')</small> * [[Aquae Zwischenahnenses]]<ref name="Statisitakamt Nord 2025">Statistikamt Nord (Editio Latina). ''Catalogus Urbium et Communium Germaniae''. Hamburgi, 2025.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Zwischenahn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Twiskenoan'' seu ''Boad Twiskenoan''; [[Saxonice]] ''Twüschenahn'')</small> * [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'')</small> * [[Artlenburgum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Artlenburg'')</small> * [[Artlissa]]<ref name="Mader 1664">Mader, J. J. (1664). ''Antiquitates Brunsvicenses: De antiquis parochiis Saxonum et finibus dioecesis Mindensis (Caput de parochia Artlissa)''. Helmestadii: Typis Henningi Mulleri.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Aerzen'': quoque [[Theodisce]] ''Ärzen'')</small> * [[Arx Agathae]]<ref name="Kochen 1724">Kochen, J. H. (1724). ''Introductio in Historiam Ducatus Bremensis y Verdensis: Accesserunt diplomata varia et descriptio Arcis Agathae et ditionis Stadiensis''. Stadae: Typis Caspari Holmii.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Agathenburg''; [[Saxonice]] ''Gothenborg'')</small> * [[Ascalingium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahlden'')</small> * [[Asanthorpium]]<ref name="Vogell 1856">Vogell, A. (Ed.) (1856). ''Urkundenbuch des Bisthums Verden y des Collegiatstifts Bardewick: Chartae, diplomata et monumenta historica saeculi XIII...''. Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg">Fingitur nomen "Circulus Harburgensis" -Theodisce ''Landkreis Harburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Harburgum]]" -ad quod gentilicium "Harburgensis-e" refertur-.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Asenthorpium]]<ref name="Hodenberg 1855">Hodenberg, W. von (Ed.) (1855). ''Hoyer Urkundenbuch'' (Vol. I). Hannoverae: Jänecke Verlag.</ref> <small>(in [[Circulus terrae Diepholtia|Circulo terrae Diepholtia]]<ref name="Landkreis Diepholz">Fingitur nomen "Circulus terrae Diepholtia" -Theodisce ''Landkreis Diepholz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Diepholtia]]", vide {{Hofmannus}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Assena]]<ref name="Philippi & Bar 1892">Philippi, F., & Bär, M. (Eds.) (1892). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Die Urkunden der Jahre 772-1200'' (Vol. 1). Verein für Geschichte und Landeskunde von Osnabrück. </ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Essen'')</small> * [[Astanholteremarki-Scirnbeki]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterholz-Scharmbeck''; [[Saxonice]] ''Oosterholt-Scharmbeek'')</small> * [[Auricum (Saxonia Inferior)|Auricum]]<ref name="Emmius 1616">Emmius, U. (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: Elzevier.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Aurich''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Aurk''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Auerk'')</small> {{div col end}} === B === {{div col|3}} * [[Badberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Badbergen''; [[Saxonice]] ''Badbern'')</small> * [[Baddekenstedium]]<ref name="Casemir & Menzel & Ohainski X 2018">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil X)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Baddeckenstedt''; [[Saxonice]] ''Barkenstäe'')</small> * [[Balga]]<ref name="Udolph 1994">Udolph, J. (1994). ''Namenkundliche Studien zum Germanenproblem'' (Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, Ergänzungsbände 9). Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balje'')</small> * [[Balga Cortis]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Balge'')</small> * [[Baltrumum]]<ref name="Wiarda III 1792">Wiarda, T. D. (1792). ''Ostfriesische Geschichte: Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1648'' (Vol. 3). August Friedrich Winter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Baltrum'')</small> * [[Bardenuvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'')</small> * [[Bardorpium]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bahrdorf'')</small> * [[Barenburgum]]<ref name="Kolb 1712">Kolb, G. (1712). ''Compendium totius orbis: partim geographicum, partim historicum, partim genealogicum''. Typis Universitatis Carolo-Francisceae</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barenburg''; [[Saxonice]] ''Baarnborg'')</small> * [[Bargstedum]]<ref name="Mushard 1764">Mushard, M. (1764). ''Palaeogentilismus Bremensis: Monumenta ac veterum tumuli in ducatibus Bremensi et Verdensi''. Typis Andreae Vandenhoeck.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bargstedt''; [[Saxonice]] ''Bargst'' seu ''Bars'')</small> * [[Barnstedum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702">Bünting, H., & Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barnstedt'')</small> * [[Barnstorfium]]<ref name="Böhmer 2007">Böhmer, J. F. (2007). ''Regesta Imperii III: Salisches Haus 1024–1125. Die Regesten des Kaiserreiches unter Heinrich IV'' (T. Struve, Ed.). Böhlau Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barnstorf''; [[Saxonice]] ''Baarnstrup'')</small> * [[Barsela]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barßel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bäärsel''; [[Saxonice]] ''Bassel'')</small> * [[Barsingehusa]]<ref name="Harenberg 1753">Harenberg, J. C. (1753). ''Historia ecclesiae Gandershemensis diplomatica''. Typis et Impensis Joannis Christophori Meisneri.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Barsinghausen''; [[Saxonice]] ''Baschehusen'' seu ''Basche'')</small> * [[Barum (Luneburgum)|Barum]]<ref name="Mindermann I II 2004">Mindermann, A. (Ed.) (2004). ''Verdener Urkundenbuch, 1. Abteilung, Band 2: 1300–1380''. Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>(in [[Circulus Luneburgensis|Circulo Luneburgensi]]<ref name="Landreis Lüneburg">Fingitur nomen "Circulus Luneburgensis" -Theodisce ''Landreis Lüneburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Luneburgensis-e" ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Boorn'')</small> * [[Barum (Circulus Ulsenensis)|Barum]]<ref name="AdWzG 2010">Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, & U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen">Fingitur nomen "Circulus Ulsenensis" -Theodisce ''Landkreis Uelzen'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Ulsenensis-e" ad [[Ulsena]]m refertur. Quo de gentilicio, vide lemma "res-publica Ulsenensis" apud {{Google Books|w_tWAAAAcAAJ|vide paginam dedicationis operis}}"; et de topnymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Bourm'')</small> * [[Barunvilla]]<ref name="SdaedhdlM 1862">Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle (1862). ''Mémoires de la Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle: Année 1860–1861''. Rousseau-Pallez.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barendorf''; [[Saxonice]] ''Borendörp'')</small> * [[Barverum]]<ref name="Böhmer 1844">Böhmer, J. F. (1844). ''Regesta Chronologico-Diplomatica Regum et Imperatorum Romanorum: Inde a Conrado I. Usque ad Henricum VII''. Typis et Sumtibus J. C. Hermann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barver'')</small> * [[Barwedelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barwedel'')</small> * [[Basdalum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Basdahl''; [[Saxonice]] ''Basdaal'' seu ''Basdohl'')</small> * [[Bawinkelum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bawinkel''; [[Saxonice]] ''Bowinkel'')</small> * [[Bebenhusa (Saxonia Inferior)|Bebenhusa]]<ref name="Ahlfeldt 2010">Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bevensen''; [[Saxonice]] ''Bämsen'' seu ''Bemsen'')</small> * [[Beckdorfium]]<ref name="AdWzG 2010"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckdorf''; [[Saxonice]] ''Beekdörp'')</small> * [[Beckedorfium]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckedorf''; [[Saxonice]] ''Biäkedörp'')</small> * [[Beckelnum]]<ref name="Böhmer 1844"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beckeln'')</small> * [[Bedenbostelum]]<ref name="NL 1924">Niedersächsisches Landesarchiv (1924). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte''. Veröffentlichungen de Historischen Kommission für Niedersachsen und Bremen.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Beedenbostel''; [[Saxonice]] ''Bedenbossel'')</small> * [[Beierstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beierstedt''; [[Saxonice]] ''Barste’e'')</small> * [[Belmum]]<ref name="Moser 1738"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Belm'')</small> * [[Belumum]]<ref name="Mushard 1764"/> <small>([[Theodisce]] ''Belum''; [[Saxonice]] ''Belen'')</small> * [[Bendestorfium]]<ref name="Bührmann 2005">Bührmann, M. (2005). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen des norddeutschen Raumes''. Akademie der Wissenschaften zu Göttingen. </ref> <small>([[Theodisce]] ''Bendestorf''; [[Saxonice]] ''Bendsdörp'')</small> * [[Berga (Circulus Cellensis)|Berga]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737">Bruzen de La Martinière, A. A. (1737). ''Thesaurus geographicus criticus: in quo omnium orbis terrarum regionum, civitatum, oppidorum, nominibus antiquis, medii aevi et modernis''. Ex Officina Wetsteniana.</ref> <small>(in [[Circulus Cellensis|Circulo Cellensi]]<ref name="Landkreis Celle">Fingitur nomen "Circulus Cellensis" -Theodisce ''Landkreis Celle'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Cella (Germania)|Cella]]" -ad quod gentilicium "Cellensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bergen''; [[Saxonice]] ''Bargen'')</small> * [[Berga (Circulus Osnabrugae)|Berga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(in [[Circulus Osnabrugae|Circulo Osnabrugae]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Osnabrugae" -Theodisce ''Landkreis Osnabrück'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum ''LandKreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Osnabruga|Osnabruga-ae]]", vide Pertsch, Erich: ''Langenscheidts Großes Schulwörterbuch Lateinisch-Deutsch'', Berolini et Monaci 1983, ISBN 3-468-07202-3, p. 1325.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Berge'')</small> * [[Berga ad Dumnam]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergen an der Dumme''; [[Polabice]] ''Djörska'')</small> * [[Bergenborstelium]]<ref name="Hodenberg 1855"/> <small>([[Theodisce]] ''Bahrenborstel''; [[Saxonice]] ''Bornbössel'' seu ''Boornbössel'')</small> * [[Bergfelda]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergfeld''; quoque [[Saxonice]] ''Bargfeld'')</small> * [[Bersenbrugum]]<ref name="Sandhoff 1785">Sandhoff, J. E. (1785). ''Antistitum Osnabrugensis ecclesiae, qui per decem saecula episcopale munus in ea gesserunt, chronotaxis''. Typis Joannis Georgii Kislingii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bersenbrück''; [[Saxonice]] ''Bessenbrügge'')</small> * [[Berumburgum]]<ref name="Emmius 1616"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Berumbur'')</small> * [[Bestena]]<ref name="Jellinghaus 1923">Jellinghaus, H. (1923). ''Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Bestandteilen''' (III ed.). Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beesten'')</small> * [[Betzendorfum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] ''Betzendorfum''; [[Saxonice]] ''Bätzendörp'')</small> * [[Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern'')</small> * [[Beverstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beverstedt''; [[Saxonice]] ''Beverst'')</small> * [[Bienenbuttelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bienenbüttel''; [[Saxonice]] ''Bienbüddel'')</small> * [[Bilshusa]]<ref name="Wolf 1819">Wolf, J. (1819). ''Politische Geschichte des Eichsfeldes mit Urkunden erläutert''. Johann Georg Rosenbusch.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bilshausen'')</small> * [[Binethemum]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bentheim'')</small> * [[Binnenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Binnen'')</small> * [[Bippenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bippen''; [[Saxonice]] ''Bippen'')</small> * [[Birsina]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bassum''; [[Saxonice]] ''Bassen'')</small> * [[Bissendorpum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bissendorf''; [[Saxonice]] ''Bissendörp'')</small> * [[Blenderum]]<ref name="Brosius 1993">Brosius, D. (1993). ''Urkundenbuch des Klosters Loccum'' (Vol. 1). Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Blender''; [[Saxonice]] ''Blenner'')</small> * [[Bliederstorpum]]<ref name="Trüper 2017">Trüper, H. G. (2017). ''Urkundenbuch der Herren von Zesterfleth: 1232–1657''. Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bliedersdorf''; [[Saxonice]] ''Bliersdörp'')</small> * [[Bochorna]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] ''Bakum'')</small> * [[Bockenem]] <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Bockhorn (Friesland)|Bockhorn]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Bockhorst]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Bodendicum]]<ref name="Brosius 1985">Brosius, D. (1985). ''Aus der Geschichte der Burg Bodenteich''. Ecomed Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bodenteich''; [[Saxonice]] ''Bonndiek'')</small> * [[Bodenfelde]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Bodensee (Saxonia Inferior)|Bodensee]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Bodenwerder]] <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Boffzen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Böhme (Niedersachsen)|Böhme]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Bohmte]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Boitze]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Bokensdorf]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Bomlitz]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Börger]] * [[Borkum]] <small>[[urbs]]</small> * [[Borna Castra]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Berne'')</small> * [[Börßum]] * [[Borstel (Landkreis Diepholz)|Borstel]] * [[Bösel]] * [[Bötersen]] * [[Bothel]] * [[Bovenden]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Brachia (Germania)|Brachia]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Brake''; [[Saxonice]] ''Braak'' seu ''Broak'')</small> * [[Brackel]] * [[Bramsche]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Braunlage]] <small>[[urbs]]</small> * [[Breddenberg]] * [[Breddorf]] * [[Bremervörde]] <small>[[urbs]]</small> * [[Brest (Niedersachsen)|Brest]] * [[Brevörde]] * [[Brietlingen]] * [[Brinkum (Stuhr)|Brinkum]] * [[Brockel]] * [[Bröckel]] * [[Brockum]] * [[Brome]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Bruchhausen-Vilsen]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Brunsvicum]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Brüggen (Leine)|Brüggen]] * [[Buchholz (bei Stadthagen)|Buchholz]] ? <small>commune sui iuris</small> * [[Buchholz (Aller)]] ? <small>commune sui iuris</small> * [[Buchholz in der Nordheide]] <small>[[urbs]]</small> * [[Bückeburg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Bücken]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Büddenstedt]] * [[Bühren]] * [[Bülkau]] * [[Bülstedt]] * [[Bunde]] * [[Burgdorf (Circulus Guelpherbytensis)|Burgdorf]] <small>(Landkreis Wolfenbüttel)</small> * '''[[Burgdorf]]''' <small>(Region Hannover)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Burgwedel]] <small>[[urbs]]</small> * [[Burweg]] * [[Butjadingen]] * [[Buxtehude]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Byspinga]]<ref name="Hodenberg 1859">Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bispingen''; [[Saxonice]] ''Bissen'')</small> {{div col end}} === C === {{div col|3}} * [[Cadenberge]] * [[Calberlah]] * [[Campus Rufus]]<ref name="Stüve 1789"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Rothenfelde'')</small> * [[Cappel (Niedersachsen)|Cappel]] * [[Cappeln (Oldenburg)]] * [[Cella (Germania)|Cella]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Celle'')</small> * [[Clausthal-Zellerfeld]] <small>[[urbs]]</small> * [[Clenze]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Cloppenburgum]] <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Cloppenburg''; [[Saxonice]] ''Cloppenborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kloppenbuurich'')</small> * [[Colnrade]] * [[Coppenbrügge]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Coppengrave]] * [[Cramme]] * [[Cremlingen]] * [[Cuxhavia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Cuxhaven''; [[Saxonice]] ''Cuxhoben'')</small> {{div col end}} === D === {{div col|3}} * [[Dahlem (Niedersachsen)|Dahlem]] * [[Dahlenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Dahlum]] * [[Damme (Dümmer)|Damme]] <small>[[urbs]]</small> * [[Damnatz]] * [[Danndorf]] * [[Dannenberg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Dassel]] <small>[[urbs]]</small> * [[Dedelstorf]] * [[Deensen]] * [[Deinste]] * [[Deinstedt]] * [[Delligsen]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Delmenhorstium]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Denkte]] * [[Derental]] * [[Dersum]] * [[Despetal]] * [[Detern]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Dettum]] * [[Deutsch Evern]] * [[Dickel]] * [[Didderse]] * [[Diekholzen]] * [[Dielmissen]] * [[Diepenau]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Diepholtia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Diepholz''; [[Saxonice]] ''Deefholt'')</small> * [[Dinklage]] <small>[[urbs]]</small> * [[Dissen am Teutoburger Wald]] <small>[[urbs]]</small> * [[Dohren (Emsland)|Dohren]] <small>(Emsland)</small> * [[Dohren]] <small>(Nordheide)</small> * [[Dollern]] * [[Dornum]] * [[Dörpen]] * [[Dorstadt]] * [[Dorum]] * [[Dörverden]] * [[Dötlingen]] * [[Drage (Elbe)|Drage]] * [[Drakenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Drangstedt]] * [[Dransfeld]] <small>[[urbs]]</small> * [[Drebber]] * [[Drentwede]] * [[Drestedt]] * [[Drochtersen]] * [[Düdenbüttel]] * [[Duderstadt]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Duingen]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Dünsen]] * [[Dunum]] {{div col end}} === E === {{div col|3}} * [[Ebbestorpium]]<ref name="Jaitner 1985">Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Ebstorf''; [[Saxonice]] ''Ebstörp'')</small> * [[Ebergötzen]] * [[Eberholzen]] * [[Ebersdorfium (Saxonia Inferior)|Ebersdorfium]]<ref name="Ebersdorfium">Theodiscum toponymum ''Ebersdorf' in Latinam "Ebersdorfium" verti solet. V.gr. vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ebersdorf''; [[Saxonice]] ''Eversdörp'')</small> * [[Echem]] * [[Edemissen]] * [[Edewecht]] * [[Egestorf]] * [[Eggermühlen]] * [[Ehra-Lessien]] * [[Ehrenburg (Niedersachsen)|Ehrenburg]] * [[Eickeloh]] * [[Eicklingen]] * [[Eildissum]]<ref name="Stumpf-Brentano II 1865">Stumpf-Brentano, K. F. (Ed.) (1865). ''Die Reichskanzler vornehmlich des X., XI. und XII. Jahrhunderts: Acta Imperii Selecta'' (Vol. 2). [[Aeni Pons (Austria)|Aeni Ponte]]: Wagner'schen Universitäts-Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Eilsen''; [[Saxonice]] ''Ahlsen'')</small> * [[Eime]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Eimen]] * [[Eimke]] * [[Einbeck]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Elbe (Niedersachsen)|Elbe]] * [[Elbingerode (bei Herzberg am Harz)|Elbingerode]] * [[Eldingen]] * [[Elmlohe]] * [[Elsdorf (Niedersachsen)|Elsdorf]] * [[Elsfleth]] <small>[[urbs]]</small> * [[Elze]] <small>[[urbs]]</small> * [[Embsen]] * [[Emda]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Emlichheim]] * [[Emmendorf]] * [[Emmerthal]] * [[Emsbüren]] * [[Emstek]] * [[Emtinghausen]] * [[Engden]] * [[Engelschoff]] * [[Erkerode]] * [[Ermelstorpium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Armstorf''; [[Saxonice]] ''Armsdörp'')</small> * [[Esche]] * [[Eschede]] * [[Eschershausen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Esens]] <small>[[urbs]]</small> * [[Essel]] * [[Essen (Oldenburgum)]] * [[Esterwegen]] * [[Estorf (Landkreis Stade)|Estorf]] <small>(Lkr.Stade)</small> * [[Estorf (Weser)|Estorf]] <small>(Weser)</small> * [[Everode]] * [[Eversmeer]] * [[Evessen]] * [[Eydelstedt]] * [[Eyendorf]] * [[Eystrup]] {{div col end}} === F === {{div col|3}} * [[Fallingbostela]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bad Fallingbostel''; [[Saxonice]] ''Bad Fambossel'')</small> * [[Fardium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Verden''; [[Saxonice]] ''Veern'')</small> * [[Farven]] * [[Faßberg]] * [[Filsum]] * [[Fintel]] * [[Firrel]] * [[Flögeln]] * [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'')</small> * [[Flöthe]] * [[Frankenfeld]] * [[Freden]] * [[Fredenbeck]] * [[Freiburg/Elbe]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Freistatt]] * [[Frellstedt]] * [[Freren]] <small>[[urbs]]</small> * [[Fresenburg]] * [[Friedeburg]] * [[Friedlandia (Saxonia Inferior)|Friedland]] * [[Friesoythe]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Fürstenau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Furstenberga]] {{div col end}} === G === {{div col|3}} * [[Ganderkesee]] <small>commune sui iuris</small> * [[Gandershemium]]<ref>[http://books.google.fi/books?id=6kwBAAAAQAAJ&pg=PA27&lpg=PA27&dq=Gandershemium&source=bl&ots=_NMr2DmhUK&sig=CXPUuuKZ8W03AC7uB3YlYYNscJ4&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CDIQ6AEwAQ#v=onepage&q=Gandershemium&f=false R. p. Hertenberger: ''Historia pragmatica universalis, sacra et profana''], p.27; [http://books.google.fi/books?id=yScyAQAAQBAJ&pg=PA58&lpg=PA58&dq=Gandershemium&source=bl&ots=ZoGX4tZRRD&sig=8fUZc6grFgYD0jN-twVcDyzarYI&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=Gandershemium&f=false ''Acta Sanctorum, Junii'' (1698-1717), cit. in ''A Companion to Hrotsvit of Gandersheim (fl. 960)''], p. 58 n.103.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Gandersheim''; [[Saxonice]] ''Ganderssen'')</small> * [[Gandesbergen]] * [[Garbsen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Garlstorf]] * [[Garrel]] * [[Garstedt]] * [[Gartow]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Geeste]] * [[Geestland]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Gehrde]] * [[Gehrden]] <small>[[urbs]]</small> * [[Georgsdorf]] * [[Georgsmarienhütte]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Gerdau]] * [[Gersten]] * [[Getelo]] * [[Gevensleben]] * [[Gevera]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jever'')</small> * [[Geversdorf]] * [[Gieboldehausen]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Giesen]] * [[Gifhorna]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Gifhorn'')</small> * [[Gilten]] * [[Glandorf]] * [[Gleichen]] * [[Gnarrenburg]] * [[Gödenstorf]] * [[Göhrde]] * [[Goldenstedt]] * [[Gölenkamp]] * [[Golmbach]] * [[Gorleben]] * [[Goslaria]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Goslar''; [[Saxonice]] ''Goslär'')</small> * [[Gottinga]]<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles].</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'')</small> * [[Grafhorst]] * [[Grasberg]] * [[Grasleben]] * [[Grethem]] * [[Gronau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Groß Berßen]] * [[Großefehn]] * [[Großenkneten]] * [[Großenwörden]] * [[Großheide]] * [[Groß Ippener]] * [[Groß Meckelsen]] * [[Groß Oesingen]] * [[Groß Twülpstedt]] * [[Grundensis Civitas Metallica]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Grund'')</small> * [[Grünendeich]] * [[Guderhandviertel]] * [[Guelpherbytum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfenbüttel''; [[Saxonice]] ''Wulfenbüttel'')</small> * [[Gusborn]] * [[Gyhum]] {{div col end}} === H === {{div col|3}} * [[Hademstorf]] * [[Haga Schauenburgi]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stadthagen'')</small> * [[Hage]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Hagen am Teutoburger Wald]] * [[Hagen im Bremischen]] * [[Hagenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Hagermarsch]] * [[Hahausen]] * [[Halbemond]] * [[Halle (comitatus Binethensis)|Halle]] <small>(b.Neuenhaus)</small> * [[Halle (Holtisminni)|Halle]] <small>(Montes Visurgis)</small> * [[Halvesbostel]] * [[Hamala]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hameln'')</small> * [[Hambergen]] * [[Hambühren]] * [[Hämelhausen]] * [[Hamersen]] * [[Hammah]] * [[Handeloh]] * [[Handorf]] * [[Handrup]] * [[Hankensbüttel]] * [[Hannovera]]<ref name="Graesse"/> <small>[[caput (urbs)|caput]] [[Terra foederalis (Germania)|terrae foederalis]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hannover''; [[Saxonice]] ''Hannober'')</small> * [[Hann. Münden]] <small>commune sui iuris</small> * [[Hanstedt (Circulus Ulsenensis)|Hanstedt]] <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen"/>)</small> * [[Hanstedt (Nordheide)|Hanstedt]] <small>(Nordheide)</small> * [[Harbarnsen]] * [[Hardegsen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Haren (Amisia)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Harmstorf]] * [[Harpstedt]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Harsefeld]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Harsum]] * [[Hartsburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Harzburg''; [[Saxonice]] ''Harzeborg'')</small> * [[Hasbergen]] * [[Haselünne]] <small>[[urbs]]</small> * [[Haßbergen]] * [[Hassel (Weser)]] * [[Hassendorf]] * [[Haste]] * [[Hatten]] * [[Hattorf ad Harthicos montes]] * [[Häuslingen]] * [[Haverlah]] * [[Hechthausen]] * [[Hedeper]] * [[Heede (Emsland)|Heede]] * [[Heemsen]] * [[Heere]] * [[Heeslingen]] * [[Heeßen]] * [[Hehlen]] * [[Heidenau (Saxonia Inferior)|Heidenau]] * [[Heinade]] * [[Heinbockel]] * [[Heiningen (Niedersachsen)|Heiningen]] * [[Heinsen]] * [[Hellwege]] * [[Helmstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Helmstedt''; [[Saxonice]] ''Helmstidde'')</small> * [[Helpsen]] * [[Helvesiek]] * [[Hemmingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hemmoor]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hemsbünde]] * [[Hemslingen]] * [[Hemsloh]] * [[Hepstedt]] * [[Herzberg am Harz]] <small>[[urbs]]</small> * [[Herzlake]] * [[Hesel]] * [[Hespe]] * [[Hessisch Oldendorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Heuerßen]] * [[Heyen]] * [[Hildesia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hildesheim''; [[Saxonice]] ''Hilmessen'' seu ''Hilmssen'')</small> * [[Hilgermissen]] * [[Hilkenbrook]] * [[Hillerse]] * [[Hilter am Teutoburger Wald]] * [[Himbergen]] * [[Himmelpforten]] * [[Hinte]] * [[Hipstedt]] * [[Hittbergen]] * [[Hitzacker]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hodenhagen]] * [[Höhbeck]] * [[Hohenhameln]] * [[Hohne]] * [[Hohnhorst]] * [[Hohnstorf (Albis)]] * [[Holdorf (Niedersachsen)|Holdorf]] * [[Holenberg]] * [[Holle]] * [[Hollenstedt]] * [[Hollern-Twielenfleth]] * [[Hollnseth]] * [[Holste]] * [[Holtgast]] * [[Holtisminni]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Holzminden''; [[Saxonice]] ''Holtsminne'')</small> * [[Holtland]] * [[Holzen (bei Eschershausen)|Holzen]] * [[Hoogstede]] * [[Hörden ad Harthicos montes]] * [[Horneburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Horstedt (Niedersachsen)|Horstedt]] * [[Hoya]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hoyerhagen]] * [[Hoyershausen]] * [[Hude (Oldenburg)]] * [[Hüde]] * [[Hülsede]] * [[Husum (bei Nienburg)|Husum]] * [[Hüven]] {{div col end}} === I === {{div col|3}} * [[Iburgum]]<ref name="Von Schaten 1714">Von Schaten, N. (1714). ''Monumenta Osnabrugensia ex historia romana, francica, saxonicaque eruta''. Typis Jodoci Henrici Meyer.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Iburg''; [[Saxonice]] ''Bad Ibig'' seu ''Ibig'')</small> * [[Ihlienworth]] * [[Ihlow (Frisia Orientalis)|Ihlow]] * [[Ilsede]] * [[Ingeleben]] * [[Isenbüttel]] * [[Isernhagen]] <small>commune sui iuris</small> * [[Isterberg]] * [[Itterbeck]] {{div col end}} === J === {{div col|3}} * [[Jade (Saxonia Inferior)|Jade]] * [[Jameln]] * [[Jelmstorf]] * [[Jembke]] * [[Jemgum]] * [[Jerxheim]] * [[Jesteburg]] * [[Jork]] * [[Jühnde]] * [[Juist]] {{div col end}} === K === {{div col|3}} * [[Kakenstorf]] * [[Kalbe (Niedersachsen)|Kalbe]] * [[Kalefeld]] * [[Karwitz]] * [[Katlenburg-Lindau]] * [[Kettenkamp]] * [[Kirchbrak]] * [[Kirchdorf (bei Sulingen)|Kirchdorf]] * [[Kirchgellersen]] * [[Kirchlinteln]] * [[Kirchseelte]] * [[Kirchtimke]] * [[Kirchwalsede]] * [[Kissenbrück]] * [[Klein Berßen]] * [[Klein Meckelsen]] * [[Kluse (Emsland)|Kluse]] * [[Kneitlingen]] * [[Köhlen]] * [[Königsmoor]] * [[Kranenburg (Oste)|Kranenburg]] * [[Krebeck]] * [[Krummendeich]] * [[Krummhörn]] * [[Kührstedt]] * [[Küsten]] * [[Kutenholz]] {{div col end}} === L === {{div col|3}} * [[Laar]] * [[Laatzen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Lachendorf]] * [[Laerium]]<ref name="Stüve 1789">Stüve, J. E. (1789). ''Beschreibung des Fürstenthums Osnabrück mit einigen Urkunden''. Kißling.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Laer'')</small> * [[Lage (Saxonia Inferior)|Lage]] * [[Lähden]] * [[Lahn (Hümmling)|Lahn]] * ''[[Lamspringe]]'' * [[Lamstedt]] * [[Landesbergen]] * [[Landolfshausen]] * [[Landwehr (Gemeinde)|Landwehr]] * [[Langelsheim]] <small>[[urbs]]</small> * '''[[Langen (bei Bremerhaven)|Langen]]''' <small>(b.Bremerhaven)</small> * [[Langen (Emsland)|Langen]] <small>(Emsland)</small> * [[Langendorf (Elbe)|Langendorf]] * [[Langenhagen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Langeoog]] * [[Langlingen]] * [[Langwedel (Weser)|Langwedel]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lastrup]] * [[Lathen]] * [[Lauenau]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lauenbrück]] * [[Lauenförde]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lauenhagen]] * [[Leese]] * [[Leezdorf]] * [[Lehe (Emsland)|Lehe]] * [[Lehre (Niedersachsen)|Lehre]] * [[Lehrte]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Leiferde]] * [[Lembruch]] * [[Lemförde]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lemgow]] * [[Lemwerder]] * [[Lengede]] * [[Lengenbostel]] * [[Lengerich (Emsland)|Lengerich]] * [[Lenne (Niedersachsen)|Lenne]] * [[Leopolis (Saxonia Inferior)|Leopolis]]<ref name="Ebel 1960">Ebel, W. (1960). ''Lübisches Recht: Erster Band''. Hansischer Geschichtsverein.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bleckede''; [[Saxonice]] ''Bleikd'')</small> * [[Leri]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leer''; [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Läär''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lier'')</small> * [[Liebenau (Niedersachsen)|Liebenau]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Liebenburg]] * [[Lilienthal]] * [[Lindern (Oldenburg)]] * [[Lindhorst]] * [[Lindwedel]] * [[Lingen (Ems)]] <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Linsburg]] * [[Lintig]] * [[Locus Occidentalis (Saxonia Inferior)|Locus Occidentalis]]<ref name="Cellarius 1703">Cellarius, C. (1703). ''Geographia Antiqua iuxta et Nova''. Ienae: Bielckius.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Westerstede''; [[Saxonice]] ''Westerstäe'')</small> * [[Lohne (Oldenburg)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Löningen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Lorup]] * [[Loxstedt]] * [[Lübberstedt]] * [[Lübbow]] * [[Luchovia]]<ref name="Luchovia">Vide [https://ia801403.us.archive.org/28/items/antiquitatessele00keys/antiquitatessele00keys.pdf ''Antiquitates selectae septentrionales et Celticae''], ubi dicitur "(...) De Venedicis aut Germanicis prope Luchoviam effossis Epistola ''Georgii Frid, Mithofii'' data Luchovia d. 17. Maji 1691 (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüchow''; [[Polabice]] ''Ljauchüw'')</small> * [[Luckau (Saxonia Inferior)|Luckau]] * [[Lüder (Lüneburger Heide)|Lüder]] * [[Lüdersburg]] * [[Lüdersfeld]] * [[Lüerdissen]] * [[Luhden]] * [[Luneburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüneburg''; [[Saxonice]] ''Lümborg'' seu ''Lünborg''; [[Lingua Saxonica antiqua|Palaeosaxonice]] ''Hliuni'')</small> * [[Lünne]] * [[Lütetsburg]] * ''[[Lutter am Barenberge]]'' * [[Luttera Regalis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königslutter am Elm'')</small> {{div col end}} === M === {{div col|3}} * [[Maasen]] * [[Marienhafe]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Marienhagen]] * [[Mariental (Niedersachsen)|Mariental]] * [[Marklohe]] * [[Marl (Dümmer)|Marl]] * [[Marschacht]] * [[Martfeld]] * [[Marxen]] * [[Mechtersen]] * [[Meerbeck]] * [[Meine]] * [[Meinersen]] * [[Melbeck]] * [[Melle]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Mellinghausen]] * [[Menslage]] * [[Meppea]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Meppen''; quoque [[Saxonice]] ''Möppen'')</small> * [[Merzen]] * [[Messenkamp]] * [[Messingen]] * [[Midlum (Land Wursten)|Midlum]] * [[Misselwarden]] * [[Mittelnkirchen]] * [[Mittelstenahe]] * [[Moisburg]] * [[Molbergen]] * [[Moormerland]] * [[Moorweg]] * [[Moringen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Müden (Alara)]] * [[Mulsum (Land Wursten)|Mulsum]] * [[Mundia Hannoverana]] <small>[[urbs]]</small> * [[Munimeri]]<ref name="Dronke 1844">Dronke, E. F. J. (Ed.) (1844). ''Traditiones et Antiquitates Fuldenses: Chartae et registra historica saeculi IX''. Fuldense: Typis Müllerianis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Münder am Deister''; [[Saxonice]] ''Bad Münner'')</small> * [[Munster (Örtze)|Munster]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === N === {{div col|3}} * [[Nahrendorf]] * [[Natendorf]] * [[Neetze]] * [[Negenborn]] * [[Nenndorf (circulus Widmundensis)|Nenndorf]] * [[Neubörger]] * [[Neu Darchau]] * [[Neuenhaus]] <small>[[urbs]]</small> * [[Neuenkirchen (Altes Land)|Neuenkirchen]] <small>(Altes Land)</small> * [[Neuenkirchen (bei Bassum)|Neuenkirchen]] <small>(b.Bassum)</small> * [[Neuenkirchen (Land Hadeln)|Neuenkirchen]] <small>(Land Hadeln)</small> * [[Neuenkirchen (Landkreis Osnabrück)|Neuenkirchen]] <small>(Lkr.Osnabrück)</small> * [[Neuenkirchen (Lüneburger Heide)|Neuenkirchen]] <small>(Lüneb.Heide)</small> * [[Neuenkirchen-Vörden]] * [[Neuharlingersiel]] * [[Neuhaus (Oste)]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Neuhof (Landkreis Hildesheim)|Neuhof]] * [[Neukamperfehn]] * [[Neulehe]] * [[Neuschoo]] * [[Neustadt am Rübenberge]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Neu Wulmstorf]] * [[Niederlangen]] * [[Niedernwöhren]] * [[Niemetal]] * [[Nienhagen (Landkreis Celle)|Nienhagen]] * [[Nienstädt]] * [[Norden]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Nordenham]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Norderney]] <small>[[urbs]]</small> * [[Nordholz]] * [[Nordleda]] * [[Nordsehl]] * [[Nordstemmen]] * [[Nörten-Hardenberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Northemium]]<ref name="Nothemium">Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/wassenberg1/Wassenberg_florus.html ''FLORUS GERMANICUS''] , ubi dicitur "(...) Et VVolferbytum, Northemium, Steinbruggam, Nienburgum (...) Primo vere Tillius tribunos suos Northemium misit (...) Caesaeriani Northemium expugnant (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Northeim''; [[Saxonice]] ''Nuurten'')</small> * [[Northorna]]<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nordhorn''; [[Saxonice]] ''Nothoorn'' seu ''Notthoarn'' seu ''Netthoarn'' seu ''Noordhoorn'')</small> * [[Nortmoor]] * [[Nortrup]] * [[Nottensdorf]] * [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Nova Urbs]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nienburg/Weser''; [[Saxonice]] ''Näinborg'' seu ''Nienborg'' seu ''Neenborg'' seu ''Negenborg'')</small> {{div col end}} === O === {{div col|3}} * [[Oberlangen]] * [[Oberndorf (Oste)|Oberndorf]] * [[Obernfeld]] * [[Obernholz]] * [[Obernkirchen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ochtersum]] * [[Odisheim]] * [[Oederquart]] * [[Oerel]] * [[Oetzen]] * [[Ohne]] * [[Ohrum]] * [[Oldenburgum]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Oldendorf (Landkreis Stade)|Oldendorf]] <small>(Lkr.Stade)</small> * [[Oldendorf (Luhe)]] * [[Osloß]] * [[Osnabruga]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Osnabrück''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ossenbrääch''; [[Saxonice]] et [[Lingua Saxonica|Westfalice]] ''Ossenbrügge'')</small> * [[Osteel]] * [[Osten (Oste)|Osten]] * [[Osterbruch]] * [[Ostercappeln]] * [[Ostereistedt]] * [[Osterode am Harz]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Osterwald]] * [[Ostrhauderfehn]] * [[Ottenstein (Niedersachsen)|Ottenstein]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Otter]] * [[Otterndorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ottersberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Ovelgönne]] * [[Ovenhagium]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Auhagen'')</small> * [[Oyten]] {{div col end}} === P === {{div col|3}} * [[Padingbüttel]] * [[Papenburg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Parsau]] * [[Pattensen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Pegestorf]] * [[Pennigsehl]] * [[Petrimons]]<ref name="Perizonius 1758">Perizonius, J. (1758). ''Compendium historiarum antiquissimarum, civilium et ecclesiasticarum, usque ad seculum decimum octavum: Cum appendice de ducatu Westphaliae et comitatu Petrimontano''. Ex officina Wetsteniana.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Pyrmont''; [[Saxonice]] ''Bad Puurmont'')</small> * [[Pohle]] * [[Polle]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Pollhagen]] * [[Poynum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Peine''; [[Saxonice]] ''Paane''; [[Lingua Theodisca alta recens|Protoneoaltotheodisce]] ''Peina'')</small> * [[Praefectura Neohusana]]<ref name="Grupen II 1742">Grupen, C. U. (1742). ''Disceptationes Forenses cum Observationibus Juris: De originibus et iurisdictione praefecturarum ditionis Brunsvicensis (Caput de Praefectura Neohusana)'' (Vol. II). Hannoverae: Förster.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amt Neuhaus'')</small> * [[Prezelle]] * [[Prinzhöfte]] {{div col end}} === Q === {{div col|3}} * [[Quakenbrück]] <small>[[urbs]]</small> * [[Quendorf]] * [[Querenhorst]] * [[Quernheim]] {{div col end}} === R === {{div col|3}} * [[Räbke]] * [[Radbruch]] * [[Raddestorf]] * [[Rastdorf]] * [[Rastede]] * [[Rätzlingen (Niedersachsen)|Rätzlingen]] * [[Rechtsupweg]] * [[Reeßum]] * [[Regesbostel]] * [[Rehburg-Loccum]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rehden]] * [[Rehlingen]] * [[Reinstorf]] * [[Remlingen (Niedersachsen)|Remlingen]] * [[Renkenberge]] * [[Rennau]] * [[Reppenstedt]] * [[Rethem (Aller)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rhade]] * [[Rhauderfehn]] * [[Rhede (Ems)]] * [[Rheden (Niedersachsen)|Rheden]] * [[Rhumspringe]] * [[Ribbesbüttel]] * [[Riede (Landkreis Verden)|Riede]] * [[Rieste]] * [[Ringe]] * [[Ringstedt]] * [[Rinteln]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Ritterhude]] * [[Rodenberg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rodewald]] * [[Rohrsen]] * [[Roklum]] * [[Rollshausen]] * [[Römstedt]] * [[Ronnenberg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Rosche]] * [[Rosdorf]] * [[Rosengarten (Landkreis Harburg)|Rosengarten]] * [[Rotenburgum ad Wemmam]]<ref name="Rotenburgum ad Wemmam">De Latino toponymico syntagmate "[[Rotenburgum ad Wemmam]]" -ad quod Latinum gentilicium "Rotenburgensis-e" refertur-, vide homonymas urbes apud {{Graesse}} et {{Hofmannus}}. De hydronymo "[[Wemma]]", etiam vide {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rotenburg''; quoque [[Theodisce]] ''Rotenburg an der Wümme''; [[Saxonice]] ''Rodenborg'')</small> * [[Rötgesbüttel]] * [[Rüdershausen]] * [[Rühen]] * [[Rullstorf]] {{div col end}} === S === {{div col|3}} * [[Sachsenhagen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sagterlandia]]<ref name="BOV 2013">Bischöfliches Offizialat Vechta (2013). ''Findbuch des Offizialatsarchivs Vechta: Altes Archiv (Abteilung A: Saterlandia, Kirchliche Unterlagen, Akte A 8: „Informatio de Sagterlandia“ aus dem Jahre 1710)''. Vechtae, in Germania: Bischöfliches Offizialat.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Saterland''; quoque [[Theodisce]] ''Sagterland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Seelterlound'')</small> * [[Salis Cancellum]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Salzgitter''; [[Saxonice]] ''Soltgitter'')</small> * [[Salzbergen]] * [[Salzdetfordium]]<ref name="Marcard 1805"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Salzdetfurth'')</small> * [[Salzhausen]] * [[Salzhemmendorf]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Samern]] * [[Sandbostel]] * [[Sande (Frisia)|Sande]] * [[Sarstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sassenburg]] * [[Sathsa]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Sachsa'')</small> * [[Sauensiek]] * [[Schapen]] * [[Scharnebeck]] * [[Scheden]] * [[Scheeßel]] * [[Schellerten]] * [[Schiffdorf]] * [[Schladen-Werla]] * [[Schnackenburg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schnega]] * [[Schneverdingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Scholen]] * [[Schönewörde]] * [[Schöningen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schöppenstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schortens]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Schüttorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schwaförden]] * [[Schwanewede]] * [[Schwarme]] * [[Schwarmstedt]] * [[Schweindorf]] * [[Schweringen]] * [[Schwerinsdorf]] * [[Schwienau]] * [[Schwülper]] * [[Seeburg (Niedersachsen)|Seeburg]] * [[Seedorf (bei Zeven)|Seedorf]] * [[Seelze]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seesen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seevetal]] <small>commune sui iuris</small> * [[Seggebruch]] * [[Sehlde]] * [[Sehlem (Niedersachsen)|Sehlem]] * [[Sehnde]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Selsingen]] * [[Semmenstedt]] * [[Seulingen]] * [[Sibbesse]] * [[Sickte]] * [[Siedenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Sittensen]] * [[Soderstorf]] * [[Sögel]] * [[Söhlde]] * [[Söllingen (Niedersachsen)|Söllingen]] * [[Soltau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Soltendieck]] * [[Sottrum]] * [[Spahnharrenstätte]] * [[Spelle]] * [[Spiekeroog]] * [[Sprakensehl]] * [[Springe]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Stadae]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stade''; [[Saxonice]] ''Stood'')</small> * [[Stadlandia]]<ref>Ioannes Iustus Wynkelman, [https://books.google.com/books?id=WvgaAAAAYAAJ&pg=PA617&lpg=PA617&dq=statlandia+saxonia&source=bl&ots=Ysl9JI4L06&sig=2y6x3I38sU3-RcrP0HtnSkUxssI&hl=en&sa=X&ved=0CCwQ6AEwA2oVChMIwqiv-NWMxgIVQgmSCh2CZwDj#v=onepage&q=statlandia%20saxonia&f=false ''Notitia historico-politica veteris Saxo-Westphaliae finitimarumque regionum,''] 1667:277.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Stadland'')</small> * [[Stadtoldendorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Staffhorst]] * [[Staufenberg]] * [[Stavern]] * [[Stedesdorf]] * [[Steimbke]] * [[Steinau (Niedersachsen)|Steinau]] * [[Steinfeld (Oldenburg)]] * [[Steinhorst (Niedersachsen)|Steinhorst]] * [[Steinkirchen (Altes Land)|Steinkirchen]] * [[Stelle]] * [[Stemmen (Landkreis Rotenburg)|Stemmen]] * [[Stemshorn]] * [[Steyerberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Stinstedt]] * [[Stöckse]] * [[Stoetze]] * [[Stolzenau]] * [[Stuhr]] <small>commune sui iuris</small> * [[Südbrookmerland]] * [[Suderburg]] * [[Südergellersen]] * [[Südheide]] * [[Sudwalde]] * [[Suhlendorf]] * [[Sulingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Süpplingen]] * [[Süpplingenburg]] * [[Süstedt]] * [[Sustrum]] * [[Surwold]] * [[Suthfeld]] * [[Syke]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === T === {{div col|3}} * [[Tappenbeck]] * [[Tarmstedt]] * [[Tespe]] * [[Thedinghausen]] * [[Thomasburg]] * [[Thuine]] * [[Tiddische]] * [[Tiste]] * [[Toppenstedt]] * [[Tostedt]] * [[Tosterglope]] * [[Trebel]] * [[Tülau]] * [[Twieflingen]] * [[Twist (Emsland)|Twist]] * [[Twistringen]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === U === {{div col|3}} * [[Uchte]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Uehrde]] * [[Uelsen]] * [[Uetze]] <small>commune sui iuris</small> * [[Ulsena]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Uelzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ülz’n'')</small> * [[Ummern]] * [[Undeloh]] * [[Upgant-Schott]] * [[Uplengen]] * [[Uslar]] <small>[[urbs]]</small> * [[Utarp]] {{div col end}} === V === {{div col|3}} * [[Vahlberg]] * [[Vahlbruch]] * [[Vahlde]] * [[Vallis Augae]]<ref name="SLH 1988">Societas Latina Hannoverana (1988). ''Fasciculi geographici et historici: De parvis provinciis ditionis Hannoveranae et Schaumburgensis''. Hannoverae: Typis Exscripsit Libraria Scripturarum.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Auetal'')</small> * [[Varel]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Varrel]] * [[Vastorf]] * [[Vechelde]] * [[Velpke]] * [[Veltheim (Ohe)]] * [[Vetha]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Vechta''; [[Saxonice]] ''Vechte'')</small> * [[Vicus Adelaidis]]<ref name="ALF 2016">Academia Latinitati Fovendae (2016). ''Commentarii Academiae Latinitati Fovendae: De novis parochiis et communibus Saxoniae Inferioris textus'' (Vol. XXIV). Romae: Herder.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adelheidsdorf'')</small> * [[Vierden]] * [[Vierhöfen]] * [[Vildhusia]]<ref name="Hofmannus"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Wildeshausen''; [[Saxonice]] ''Wilshusen'')</small> * [[Visbek]] * [[Visselhövede]] <small>[[urbs]]</small> * [[Vögelsen]] * [[Vollersode]] * [[Voltlage]] * [[Vordorf]] * [[Vorwerk (Niedersachsen)|Vorwerk]] * [[Vrees]] {{div col end}} === W === {{div col|3}} * [[Waake]] * [[Waddeweitz]] * [[Wagenfeld]] * [[Wagenhoff]] * [[Wahrenholz]] * [[Walchum]] * [[Walkenried]] * [[Wallenhorst]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wallmoden]] * [[Walsrode]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Wangelnstedt]] * [[Wangerland]] * [[Wangerooge]] * [[Wanna]] * [[Warberg]] * [[Wardenburg]] * [[Warmsen]] * [[Warpe]] * [[Wasbüttel]] * [[Wathlingen]] * [[Wedemark]] <small>commune sui iuris</small> * [[Weener]] <small>[[urbs]]</small> * [[Weenzen]] * [[Wehrbleck]] * [[Welle]] * [[Wendeburg]] * [[Wendisch Evern]] * [[Wennigsen]] * [[Wenzendorf]] * [[Werdum]] * [[Werlte]] <small>[[urbs]]</small> * [[Werpeloh]] * [[Wesendorf]] * [[Weste (Niedersachsen)|Weste]] * [[Westergellersen]] * [[Westerholt]] * [[Westertimke]] * [[Westerwalsede]] * [[Westfeld (Niedersachsen)|Westfeld]] * [[Westoverledingen]] * [[Wetschen]] * [[Wettrup]] * [[Weyhausen]] * [[Weyhe]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wieda]] * [[Wiedensahl]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Wiefelstede]] * [[Wielen]] * [[Wienhausen]] * [[Wiesmoor]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wietmarschen]] * [[Wietze]] * [[Wietzen]] * [[Wietzendorf]] * [[Wilhelmshaven]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Wilstedt]] * [[Wilsum]] * [[Wingst]] * [[Winkelsett]] * [[Winnigstedt]] * [[Winsen (Aller)]] * [[Winsenia]]<ref name="Büttner">Büttner, D. S. (1710). ''Rudera Diluvii Testes, i.e. Zeichnung und Abbildung derer Columnarum Sceletonum''. Gottfried Zimmermann.</ref> <small>(ad [[Luya]]m<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Winsen'')</small> * [[Winzenburg]] * [[Wippingen]] * [[Wirdum]] * [[Wischhafen]] * [[Wistedt]] * [[Witmundia]]<ref>E.g., [[Ioannes Luyts|Ioannis Luyts]] ''Introductio ad Geographiam novam et veterem'', Ultraiecti 1692, [https://books.google.fr/books?id=_o0YP3-9VTMC&pg=PA281&dq=Witmundia&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjShLT7vdDrAhVJw4sKHZLLCokQ6AEwAnoECAMQAg#v=onepage&q=Witmundia&f=false p. 281].</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wittmund'')</small> * [[Wittingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wittmar]] * [[Wittorf]] * [[Wohnste]] * [[Wolfsburgum]]<ref>Vide nomini arcis: Samuel Pufendorfus, ''Commentariorum de rebus Suecicis libri XXVI'' {{Google Books|lV1PAAAAcAAJ|pag. 457 et 475}}, ''Nova Acta Eruditorum'' {{Google Books|eGFlITDJFSMC|pag. 487}}, Lipsiae, anno 1756, ac ''Itininerarium Thomae Carve, Tipperariensis'' ([https://archive.org/details/itinerariumthom00kerngoog/page/n182 pag. 108]).</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> </small> <small>([[Theodisce]] ''Wolfsburg''; [[Saxonice]] ''Wulfsborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfsbuurich'')</small> * [[Wollbrandshausen]] * [[Wollershausen]] * [[Wölpinghausen]] * [[Wolsdorf]] * [[Woltersdorf (Wendland)|Woltersdorf]] * [[Woltershausen]] * [[Worpswede]] * [[Wremen]] * [[Wrestedt]] * [[Wriedel]] * [[Wulfsen]] * [[Wulften ad Harthicos montes]] * [[Wunstorf]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Wustrow (Saxonia Inferior)]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === Z === {{div col|3}} * [[Zernien]] * [[Zetel]] * [[Zeven]] <small>[[urbs]]</small> * [[Zorge]] {{div col end}} ==Notae== <references /> [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris|!]] 0cgui6wch94u8eantrfx1hxx4nxq22g 3976963 3976812 2026-08-03T23:50:23Z Cyprianus Marcus 66550 3976963 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Municipalities in Lower Saxony.svg|thumb|500px|Urbes et communia Saxoniae Inferioris.]] '''Index urbium, oppidorum et communium in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiore]]''' omnia [[commune|communia]] (Theodisce ''Gemeinden''), consociationes communium (Theodisce ''Gemeindeverbände'') atque loca nulli communium adscripta (Theodisce ''gemeindefreien Gebiete''), quae hodie in [[Terra foederalis (Germania)|terra]] [[Germania|Germanica]] [[Saxonia Inferior]]e exstant, complectitur. Postremae mutationes finium territorialium in Saxonia Inferiore [[1 Novembris|Kalendis Novembribus]] anni [[2021]] effectae sunt. Ex eo tempore [[Saxonia Inferior]] 939 communium et 25 loca nulli communi adscripta (quorum duo habitantur) habet. Quibus e communibus 159 titulo [[urbs|urbis]] (Theodisce ''Stadt'') et 49 titulo [[oppidum|oppidi]] (Theodisce ''Flecken'') utuntur. Praeterea nonnullae proprietates exstant secundum communium administrationem: Nam 939 communia in 289 communia unitaria et 650 communia membra dividuntur; quae vero in universum 114 consociationes communium constituunt, ut munera communiter administrent. Hae consociationes communium ipsa communia non sunt, sed foedera cooperationis, quae aut ex regione aut ex communitate in qua sedes administrationis sita est nomen accipiunt. Quapropter in Saxonia Inferiore idem nomen tam communi quam consociationi communium tribui potest. Agitur tamen de duobus corporibus iuridicis distinctis, quae proprias repraesentationes atque propria munera habent. Praeterea, propter magnitudinem suam, nonnullae communium et consociationes communium peculiarem rationem cum [[Index circulorum Germanicorum|circulo terrae]] (Theodisce ''Landkreis'') habent: * Decem urbes statum iuridicum [[Index circulorum Germanicorum|circuli urbani]] (Theodisce ''kreisfreien Stadt'') obtinent, nulli circulo terrae subiiciuntur atque omnia sua munera exercent. * Septem urbes statum iuridicum urbis magnae sui iuris (Theodisce ''Große selbständige Stadt'') obtinent atque multa, sed non omnia, munera circuli terrae cui adscribuntur exercent. * 61 communium et tria communia generalia (Theodisce ''Samtgemeinden'') statum iuridicum communis sui iuris (Theodisce ''Selbständige Gemeinde'') obtinent atque quaedam munera districtus cui adscribuntur exercent. * 861 ceterae communium nullam peculiarem rationem cum circulo terrae cui adscribuntur habent. === A === {{div col|3}} * [[Abensium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Apensen''; [[Saxonice]] ''Obbens'')</small> * [[Acheimum]]<ref name="Grote III 1877">Grote, H. (1877). ''Münzstudien: Geschichte der älteren Münzen und Urkunden des Bisthums Verden'' (Vol. VIII). Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Achim''; [[Saxonice]] ''Achem'')</small> * [[Achestedium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Axstedt''; [[Saxonice]] ''Ax'')</small> * [[Adelebsenum]]<ref name="Funck 1736">Funck, J. N. (1736). ''Disputatio Academica de Voluntaria Morte Judaeorum et Gentilium sub Praesidio S. R. I. Libero Baroni de Adelebsen Dedicata''. Rintelii: Typis Johannis Friderici Enax.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Adelebsen'')</small> * [[Adenebutla]]<ref name="Pischke 1998">Pischke, G. (Ed.) (1998). ''Das Lehnsregister der Edelherren von Meinersen: Edition und historische Untersuchung der mittelalterlichen Besitzurkunden'' (Documentum anni MCCXX). Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Adenbüttel'')</small> * [[Adenhusium]]<ref name="Schlegel 1703">Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis: De ecclesiis parochialibus et ditione antiqua oppidi Adenhusii''. Mindae: Typis Johannis Meyeri; et: Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis:...''. Mindae: Typis Johannis Meyeri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahnsen'')</small> * [[Adenthorpium]]<ref name="Höhbaum 1876">Höhbaum, K. (Ed.) (1876). ''Hansisches Urkundenbuch: Monumenta Germaniae Historica e codicibus diplomaticis Bremensibus et Luneburgensibus'' (Vol. I). Halis Saxonum: Typis Orphanotrophei.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adendorf''; [[Saxonice]] ''Adendörp'')</small> * [[Affinghusia]]<ref name="Rathlef 1766">Rathlef, E. L. (1766). ''Geschichte der Grafschaften Hoya und Diepholz: Monimenta diplomatica et antiquitates ditionis Affinghusiae'' (Vol. I). Bremae: Försterischen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Affinghausen''; [[Saxonice]] ''Affinghusen'' seu ''Affjehusen'')</small> * [[Alrebekesa]]<ref name="Oven 1872">Oven, A. von (Ed.) (1872). ''Urkundenbuch des Herzogthums Lüneburg: Diplomata, chartae et registra historica saeculi XII (Documentum anni MCXCVII de venditione praedii Alrebekesae)'' (Vol. I). Hannoverae: Carl Rümpler.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahnsbeck'')</small> * [[Ahusium (Saxonia Inferior)|Ahusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahausen''; [[Saxonice]] ''Ahusen'')</small> * [[Alfelda]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Alfeld''; [[Saxonice]] ''Allefelle'')</small> * [[Alfhusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Alfhausen'')</small> * [[Algermissenum]]<ref name="Hoogeweg III 1903">Hoogeweg, H. (Ed.) (1903). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et privilegia de Algermisseno)'' (Vol. III). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Algermissen'')</small> * [[Almstedium]]<ref name="Hoogeweg II 1901">Hoogeweg, H. (Ed.) (1901). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et registra de Almstedio)'' (Vol. II). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Almstedt'')</small> * [[Alorstedium]]<ref name="Pratje 1758">Pratje, J. H. (1758). ''Historische Nachrichten von dem ehemaligen berühmten Closter Harsefeld: Monumenta ac documenta saeculi XII ubi de decimis Alorstedii agitur''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahlerstedt''; [[Saxonice]] ''Ohlers'')</small> * [[Alvstedium]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Alfstedt''; [[Saxonice]] ''Alfs'' seu ''Alfst'')</small> * [[Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746">Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'')</small> * [[Anchemium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ankum'')</small> * [[Andervenia]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Andervenne'')</small> * [[Andorlangia]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Anderlingen''; [[Saxonice]] ''Annerlingen'')</small> * [[Antiqua Medingha]]<ref name="Homeyer X 2006">Homeyer, J. (Ed.) (2006). ''Urkundenbuch des Klosters Medingen: Lüneburger Urkundenbuch (Monimenta historica saeculi XIV de parochia Medinghae) (Vol. X)''. Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Altenmedingen''; [[Saxonice]] ''Ohmein'')</small> * [[Apenum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>([[Theodisce]] ''Apen''; [[Saxonice]] ''Aap'')</small> * [[Apleremum]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Apelern'')</small> * [[Appelium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Appel'')</small> * [[Aquae Lauterbergenses in Montibus Harthicis]]<ref name="Mirus 1826">Mirus, A. (1826). ''De salubritate aquarum lauterbergensium in montibus harthicis sitarum''. Typis Regiis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Lauterberg im Harz'')</small> * [[Aquae Nendorpenses]]<ref name="Marcard 1805">Marcard, H. M. (1805). ''De salubritate aquarum nendorpensium et de earum usu in morbis chronicis''. [[Goettinga]]e: Dieterich; et: Macard, H. M. (1805). ''De usu salutari fontium salinorum in territorio Hildesiensi sitorum''. [[Goettinga]]e: Dieterich.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Nenndorf'')</small> * [[Aquae Zwischenahnenses]]<ref name="Statisitakamt Nord 2025">Statistikamt Nord (Editio Latina). ''Catalogus Urbium et Communium Germaniae''. Hamburgi, 2025.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Zwischenahn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Twiskenoan'' seu ''Boad Twiskenoan''; [[Saxonice]] ''Twüschenahn'')</small> * [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'')</small> * [[Artlenburgum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Artlenburg'')</small> * [[Artlissa]]<ref name="Mader 1664">Mader, J. J. (1664). ''Antiquitates Brunsvicenses: De antiquis parochiis Saxonum et finibus dioecesis Mindensis (Caput de parochia Artlissa)''. Helmestadii: Typis Henningi Mulleri.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Aerzen'': quoque [[Theodisce]] ''Ärzen'')</small> * [[Arx Agathae]]<ref name="Kochen 1724">Kochen, J. H. (1724). ''Introductio in Historiam Ducatus Bremensis y Verdensis: Accesserunt diplomata varia et descriptio Arcis Agathae et ditionis Stadiensis''. Stadae: Typis Caspari Holmii.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Agathenburg''; [[Saxonice]] ''Gothenborg'')</small> * [[Ascalingium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahlden'')</small> * [[Asanthorpium]]<ref name="Vogell 1856">Vogell, A. (Ed.) (1856). ''Urkundenbuch des Bisthums Verden y des Collegiatstifts Bardewick: Chartae, diplomata et monumenta historica saeculi XIII...''. Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg">Fingitur nomen "Circulus Harburgensis" -Theodisce ''Landkreis Harburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Harburgum]]" -ad quod gentilicium "Harburgensis-e" refertur-.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Asenthorpium]]<ref name="Hodenberg 1855">Hodenberg, W. von (Ed.) (1855). ''Hoyer Urkundenbuch'' (Vol. I). Hannoverae: Jänecke Verlag.</ref> <small>(in [[Circulus terrae Diepholtia|Circulo terrae Diepholtia]]<ref name="Landkreis Diepholz">Fingitur nomen "Circulus terrae Diepholtia" -Theodisce ''Landkreis Diepholz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Diepholtia]]", vide {{Hofmannus}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Assena]]<ref name="Philippi & Bar 1892">Philippi, F., & Bär, M. (Eds.) (1892). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Die Urkunden der Jahre 772-1200'' (Vol. 1). Verein für Geschichte und Landeskunde von Osnabrück. </ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Essen'')</small> * [[Astanholteremarki-Scirnbeki]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterholz-Scharmbeck''; [[Saxonice]] ''Oosterholt-Scharmbeek'')</small> * [[Auricum (Saxonia Inferior)|Auricum]]<ref name="Emmius 1616">Emmius, U. (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: Elzevier.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Aurich''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Aurk''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Auerk'')</small> {{div col end}} === B === {{div col|3}} * [[Badberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Badbergen''; [[Saxonice]] ''Badbern'')</small> * [[Baddekenstedium]]<ref name="Casemir & Menzel & Ohainski X 2018">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil X)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Baddeckenstedt''; [[Saxonice]] ''Barkenstäe'')</small> * [[Balga]]<ref name="Udolph 1994">Udolph, J. (1994). ''Namenkundliche Studien zum Germanenproblem'' (Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, Ergänzungsbände 9). Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balje'')</small> * [[Balga Cortis]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Balge'')</small> * [[Baltrumum]]<ref name="Wiarda III 1792">Wiarda, T. D. (1792). ''Ostfriesische Geschichte: Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1648'' (Vol. 3). August Friedrich Winter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Baltrum'')</small> * [[Bardenuvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'')</small> * [[Bardorpium]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bahrdorf'')</small> * [[Barenburgum]]<ref name="Kolb 1712">Kolb, G. (1712). ''Compendium totius orbis: partim geographicum, partim historicum, partim genealogicum''. Typis Universitatis Carolo-Francisceae</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barenburg''; [[Saxonice]] ''Baarnborg'')</small> * [[Bargstedum]]<ref name="Mushard 1764">Mushard, M. (1764). ''Palaeogentilismus Bremensis: Monumenta ac veterum tumuli in ducatibus Bremensi et Verdensi''. Typis Andreae Vandenhoeck.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bargstedt''; [[Saxonice]] ''Bargst'' seu ''Bars'')</small> * [[Barnstedum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702">Bünting, H., & Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barnstedt'')</small> * [[Barnstorfium]]<ref name="Böhmer 2007">Böhmer, J. F. (2007). ''Regesta Imperii III: Salisches Haus 1024–1125. Die Regesten des Kaiserreiches unter Heinrich IV'' (T. Struve, Ed.). Böhlau Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barnstorf''; [[Saxonice]] ''Baarnstrup'')</small> * [[Barsela]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barßel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bäärsel''; [[Saxonice]] ''Bassel'')</small> * [[Barsingehusa]]<ref name="Harenberg 1753">Harenberg, J. C. (1753). ''Historia ecclesiae Gandershemensis diplomatica''. Typis et Impensis Joannis Christophori Meisneri.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Barsinghausen''; [[Saxonice]] ''Baschehusen'' seu ''Basche'')</small> * [[Barum (Luneburgum)|Barum]]<ref name="Mindermann I II 2004">Mindermann, A. (Ed.) (2004). ''Verdener Urkundenbuch, 1. Abteilung, Band 2: 1300–1380''. Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>(in [[Circulus Luneburgensis|Circulo Luneburgensi]]<ref name="Landreis Lüneburg">Fingitur nomen "Circulus Luneburgensis" -Theodisce ''Landreis Lüneburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Luneburgensis-e" ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Boorn'')</small> * [[Barum (Circulus Ulsenensis)|Barum]]<ref name="AdWzG 2010">Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, & U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen">Fingitur nomen "Circulus Ulsenensis" -Theodisce ''Landkreis Uelzen'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Ulsenensis-e" ad [[Ulsena]]m refertur. Quo de gentilicio, vide lemma "res-publica Ulsenensis" apud {{Google Books|w_tWAAAAcAAJ|vide paginam dedicationis operis}}"; et de topnymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Bourm'')</small> * [[Barunvilla]]<ref name="SdaedhdlM 1862">Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle (1862). ''Mémoires de la Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle: Année 1860–1861''. Rousseau-Pallez.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barendorf''; [[Saxonice]] ''Borendörp'')</small> * [[Barverum]]<ref name="Böhmer 1844">Böhmer, J. F. (1844). ''Regesta Chronologico-Diplomatica Regum et Imperatorum Romanorum: Inde a Conrado I. Usque ad Henricum VII''. Typis et Sumtibus J. C. Hermann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barver'')</small> * [[Barwedelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barwedel'')</small> * [[Basdalum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Basdahl''; [[Saxonice]] ''Basdaal'' seu ''Basdohl'')</small> * [[Bawinkelum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bawinkel''; [[Saxonice]] ''Bowinkel'')</small> * [[Bebenhusa (Saxonia Inferior)|Bebenhusa]]<ref name="Ahlfeldt 2010">Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bevensen''; [[Saxonice]] ''Bämsen'' seu ''Bemsen'')</small> * [[Beckdorfium]]<ref name="AdWzG 2010"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckdorf''; [[Saxonice]] ''Beekdörp'')</small> * [[Beckedorfium]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckedorf''; [[Saxonice]] ''Biäkedörp'')</small> * [[Beckelnum]]<ref name="Böhmer 1844"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beckeln'')</small> * [[Bedenbostelum]]<ref name="NL 1924">Niedersächsisches Landesarchiv (1924). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte''. Veröffentlichungen de Historischen Kommission für Niedersachsen und Bremen.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Beedenbostel''; [[Saxonice]] ''Bedenbossel'')</small> * [[Beierstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beierstedt''; [[Saxonice]] ''Barste’e'')</small> * [[Belmum]]<ref name="Moser 1738"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Belm'')</small> * [[Belumum]]<ref name="Mushard 1764"/> <small>([[Theodisce]] ''Belum''; [[Saxonice]] ''Belen'')</small> * [[Bendestorfium]]<ref name="Bührmann 2005">Bührmann, M. (2005). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen des norddeutschen Raumes''. Akademie der Wissenschaften zu Göttingen. </ref> <small>([[Theodisce]] ''Bendestorf''; [[Saxonice]] ''Bendsdörp'')</small> * [[Berga (Circulus Cellensis)|Berga]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737">Bruzen de La Martinière, A. A. (1737). ''Thesaurus geographicus criticus: in quo omnium orbis terrarum regionum, civitatum, oppidorum, nominibus antiquis, medii aevi et modernis''. Ex Officina Wetsteniana.</ref> <small>(in [[Circulus Cellensis|Circulo Cellensi]]<ref name="Landkreis Celle">Fingitur nomen "Circulus Cellensis" -Theodisce ''Landkreis Celle'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Cella (Germania)|Cella]]" -ad quod gentilicium "Cellensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bergen''; [[Saxonice]] ''Bargen'')</small> * [[Berga (Circulus Osnabrugae)|Berga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(in [[Circulus Osnabrugae|Circulo Osnabrugae]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Osnabrugae" -Theodisce ''Landkreis Osnabrück'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum ''LandKreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Osnabruga|Osnabruga-ae]]", vide Pertsch, Erich: ''Langenscheidts Großes Schulwörterbuch Lateinisch-Deutsch'', Berolini et Monaci 1983, ISBN 3-468-07202-3, p. 1325.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Berge'')</small> * [[Berga ad Dumnam]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergen an der Dumme''; [[Polabice]] ''Djörska'')</small> * [[Bergenborstelium]]<ref name="Hodenberg 1855"/> <small>([[Theodisce]] ''Bahrenborstel''; [[Saxonice]] ''Bornbössel'' seu ''Boornbössel'')</small> * [[Bergfelda]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergfeld''; quoque [[Saxonice]] ''Bargfeld'')</small> * [[Bersenbrugum]]<ref name="Sandhoff 1785">Sandhoff, J. E. (1785). ''Antistitum Osnabrugensis ecclesiae, qui per decem saecula episcopale munus in ea gesserunt, chronotaxis''. Typis Joannis Georgii Kislingii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bersenbrück''; [[Saxonice]] ''Bessenbrügge'')</small> * [[Berumburgum]]<ref name="Emmius 1616"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Berumbur'')</small> * [[Bestena]]<ref name="Jellinghaus 1923">Jellinghaus, H. (1923). ''Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Bestandteilen''' (III ed.). Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beesten'')</small> * [[Betzendorfum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] ''Betzendorfum''; [[Saxonice]] ''Bätzendörp'')</small> * [[Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern'')</small> * [[Beverstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beverstedt''; [[Saxonice]] ''Beverst'')</small> * [[Bienenbuttelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bienenbüttel''; [[Saxonice]] ''Bienbüddel'')</small> * [[Bilshusa]]<ref name="Wolf 1819">Wolf, J. (1819). ''Politische Geschichte des Eichsfeldes mit Urkunden erläutert''. Johann Georg Rosenbusch.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bilshausen'')</small> * [[Binethemum]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bentheim'')</small> * [[Binnenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Binnen'')</small> * [[Bippenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bippen''; [[Saxonice]] ''Bippen'')</small> * [[Birsina]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bassum''; [[Saxonice]] ''Bassen'')</small> * [[Bissendorpum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bissendorf''; [[Saxonice]] ''Bissendörp'')</small> * [[Blenderum]]<ref name="Brosius 1993">Brosius, D. (1993). ''Urkundenbuch des Klosters Loccum'' (Vol. 1). Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Blender''; [[Saxonice]] ''Blenner'')</small> * [[Bliederstorpum]]<ref name="Trüper 2017">Trüper, H. G. (2017). ''Urkundenbuch der Herren von Zesterfleth: 1232–1657''. Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bliedersdorf''; [[Saxonice]] ''Bliersdörp'')</small> * [[Bochorna (Circulus Frisicus)|Bochorna]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873">Ehmck, D. R., & von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.</ref> <small>(in [[Circulus Frisicus|Circulo Frisico]]<ref name="Landkreis Friesland">Fingitur nomen "Circulus Frisicus" -Theodisce ''Landkreis Friesland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Frisicus-a-um" ad [[Frisia (discretiva)|Frisiam]] refertur. Quod de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bockhorn'')</small> * [[Bochorna (Circulus Vetha)|Bochorna]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus Vetha|Circulo Vetha]]<ref name="Landkreis Vechta">Fingitur nomen "Circulus Vetha" -Theodisce ''Landkreis Vechta'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo).</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Bakum'')</small> * [[Bochorstia]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bockhorst''; [[Saxonice]] ''Baukhast'')</small> * [[Bodendicum]]<ref name="Brosius 1985">Brosius, D. (1985). ''Aus der Geschichte der Burg Bodenteich''. Ecomed Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bodenteich''; [[Saxonice]] ''Bonndiek'')</small> * [[Bodenfelde]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Bodensee (Saxonia Inferior)|Bodensee]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Bodenwerder]] <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Boffzen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Böhme (Niedersachsen)|Böhme]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Bohmte]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Boitze]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Bokensdorf]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Bokenum]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bockenem''; [[Saxonice]] ''Bokeln'')</small> * [[Bomlitz]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Börger]] * [[Borkum]] <small>[[urbs]]</small> * [[Borna Castra]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Berne'')</small> * [[Börßum]] * [[Borstel (Landkreis Diepholz)|Borstel]] * [[Bösel]] * [[Bötersen]] * [[Bothel]] * [[Bovenden]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Brachia (Germania)|Brachia]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Brake''; [[Saxonice]] ''Braak'' seu ''Broak'')</small> * [[Brackel]] * [[Bramsche]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Braunlage]] <small>[[urbs]]</small> * [[Breddenberg]] * [[Breddorf]] * [[Bremervörde]] <small>[[urbs]]</small> * [[Brest (Niedersachsen)|Brest]] * [[Brevörde]] * [[Brietlingen]] * [[Brinkum (Stuhr)|Brinkum]] * [[Brockel]] * [[Bröckel]] * [[Brockum]] * [[Brome]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Bruchhausen-Vilsen]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Brunsvicum]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Brüggen (Leine)|Brüggen]] * [[Buchholz (bei Stadthagen)|Buchholz]] ? <small>commune sui iuris</small> * [[Buchholz (Aller)]] ? <small>commune sui iuris</small> * [[Buchholz in der Nordheide]] <small>[[urbs]]</small> * [[Bückeburg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Bücken]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Büddenstedt]] * [[Bühren]] * [[Bülkau]] * [[Bülstedt]] * [[Bunde]] * [[Burgdorf (Circulus Guelpherbytensis)|Burgdorf]] <small>(Landkreis Wolfenbüttel)</small> * '''[[Burgdorf]]''' <small>(Region Hannover)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Burgwedel]] <small>[[urbs]]</small> * [[Burweg]] * [[Butjadingen]] * [[Buxtehude]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Byspinga]]<ref name="Hodenberg 1859">Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bispingen''; [[Saxonice]] ''Bissen'')</small> {{div col end}} === C === {{div col|3}} * [[Cadenberge]] * [[Calberlah]] * [[Campus Rufus]]<ref name="Stüve 1789"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Rothenfelde'')</small> * [[Cappel (Niedersachsen)|Cappel]] * [[Cappeln (Oldenburg)]] * [[Cella (Germania)|Cella]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Celle'')</small> * [[Clausthal-Zellerfeld]] <small>[[urbs]]</small> * [[Clenze]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Cloppenburgum]] <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Cloppenburg''; [[Saxonice]] ''Cloppenborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kloppenbuurich'')</small> * [[Colnrade]] * [[Coppenbrügge]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Coppengrave]] * [[Cramme]] * [[Cremlingen]] * [[Cuxhavia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Cuxhaven''; [[Saxonice]] ''Cuxhoben'')</small> {{div col end}} === D === {{div col|3}} * [[Dahlem (Niedersachsen)|Dahlem]] * [[Dahlenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Dahlum]] * [[Damme (Dümmer)|Damme]] <small>[[urbs]]</small> * [[Damnatz]] * [[Danndorf]] * [[Dannenberg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Dassel]] <small>[[urbs]]</small> * [[Dedelstorf]] * [[Deensen]] * [[Deinste]] * [[Deinstedt]] * [[Delligsen]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Delmenhorstium]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Denkte]] * [[Derental]] * [[Dersum]] * [[Despetal]] * [[Detern]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Dettum]] * [[Deutsch Evern]] * [[Dickel]] * [[Didderse]] * [[Diekholzen]] * [[Dielmissen]] * [[Diepenau]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Diepholtia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Diepholz''; [[Saxonice]] ''Deefholt'')</small> * [[Dinklage]] <small>[[urbs]]</small> * [[Dissen am Teutoburger Wald]] <small>[[urbs]]</small> * [[Dohren (Emsland)|Dohren]] <small>(Emsland)</small> * [[Dohren]] <small>(Nordheide)</small> * [[Dollern]] * [[Dornum]] * [[Dörpen]] * [[Dorstadt]] * [[Dorum]] * [[Dörverden]] * [[Dötlingen]] * [[Drage (Elbe)|Drage]] * [[Drakenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Drangstedt]] * [[Dransfeld]] <small>[[urbs]]</small> * [[Drebber]] * [[Drentwede]] * [[Drestedt]] * [[Drochtersen]] * [[Düdenbüttel]] * [[Duderstadt]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Duingen]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Dünsen]] * [[Dunum]] {{div col end}} === E === {{div col|3}} * [[Ebbestorpium]]<ref name="Jaitner 1985">Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Ebstorf''; [[Saxonice]] ''Ebstörp'')</small> * [[Ebergötzen]] * [[Eberholzen]] * [[Ebersdorfium (Saxonia Inferior)|Ebersdorfium]]<ref name="Ebersdorfium">Theodiscum toponymum ''Ebersdorf' in Latinam "Ebersdorfium" verti solet. V.gr. vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ebersdorf''; [[Saxonice]] ''Eversdörp'')</small> * [[Echem]] * [[Edemissen]] * [[Edewecht]] * [[Egestorf]] * [[Eggermühlen]] * [[Ehra-Lessien]] * [[Ehrenburg (Niedersachsen)|Ehrenburg]] * [[Eickeloh]] * [[Eicklingen]] * [[Eildissum]]<ref name="Stumpf-Brentano II 1865">Stumpf-Brentano, K. F. (Ed.) (1865). ''Die Reichskanzler vornehmlich des X., XI. und XII. Jahrhunderts: Acta Imperii Selecta'' (Vol. 2). [[Aeni Pons (Austria)|Aeni Ponte]]: Wagner'schen Universitäts-Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Eilsen''; [[Saxonice]] ''Ahlsen'')</small> * [[Eime]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Eimen]] * [[Eimke]] * [[Einbeck]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Elbe (Niedersachsen)|Elbe]] * [[Elbingerode (bei Herzberg am Harz)|Elbingerode]] * [[Eldingen]] * [[Elmlohe]] * [[Elsdorf (Niedersachsen)|Elsdorf]] * [[Elsfleth]] <small>[[urbs]]</small> * [[Elze]] <small>[[urbs]]</small> * [[Embsen]] * [[Emda]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Emlichheim]] * [[Emmendorf]] * [[Emmerthal]] * [[Emsbüren]] * [[Emstek]] * [[Emtinghausen]] * [[Engden]] * [[Engelschoff]] * [[Erkerode]] * [[Ermelstorpium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Armstorf''; [[Saxonice]] ''Armsdörp'')</small> * [[Esche]] * [[Eschede]] * [[Eschershausen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Esens]] <small>[[urbs]]</small> * [[Essel]] * [[Essen (Oldenburgum)]] * [[Esterwegen]] * [[Estorf (Landkreis Stade)|Estorf]] <small>(Lkr.Stade)</small> * [[Estorf (Weser)|Estorf]] <small>(Weser)</small> * [[Everode]] * [[Eversmeer]] * [[Evessen]] * [[Eydelstedt]] * [[Eyendorf]] * [[Eystrup]] {{div col end}} === F === {{div col|3}} * [[Fallingbostela]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bad Fallingbostel''; [[Saxonice]] ''Bad Fambossel'')</small> * [[Fardium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Verden''; [[Saxonice]] ''Veern'')</small> * [[Farven]] * [[Faßberg]] * [[Filsum]] * [[Fintel]] * [[Firrel]] * [[Flögeln]] * [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'')</small> * [[Flöthe]] * [[Frankenfeld]] * [[Freden]] * [[Fredenbeck]] * [[Freiburg/Elbe]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Freistatt]] * [[Frellstedt]] * [[Freren]] <small>[[urbs]]</small> * [[Fresenburg]] * [[Friedeburg]] * [[Friedlandia (Saxonia Inferior)|Friedland]] * [[Friesoythe]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Fürstenau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Furstenberga]] {{div col end}} === G === {{div col|3}} * [[Ganderkesee]] <small>commune sui iuris</small> * [[Gandershemium]]<ref>[http://books.google.fi/books?id=6kwBAAAAQAAJ&pg=PA27&lpg=PA27&dq=Gandershemium&source=bl&ots=_NMr2DmhUK&sig=CXPUuuKZ8W03AC7uB3YlYYNscJ4&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CDIQ6AEwAQ#v=onepage&q=Gandershemium&f=false R. p. Hertenberger: ''Historia pragmatica universalis, sacra et profana''], p.27; [http://books.google.fi/books?id=yScyAQAAQBAJ&pg=PA58&lpg=PA58&dq=Gandershemium&source=bl&ots=ZoGX4tZRRD&sig=8fUZc6grFgYD0jN-twVcDyzarYI&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=Gandershemium&f=false ''Acta Sanctorum, Junii'' (1698-1717), cit. in ''A Companion to Hrotsvit of Gandersheim (fl. 960)''], p. 58 n.103.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Gandersheim''; [[Saxonice]] ''Ganderssen'')</small> * [[Gandesbergen]] * [[Garbsen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Garlstorf]] * [[Garrel]] * [[Garstedt]] * [[Gartow]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Geeste]] * [[Geestland]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Gehrde]] * [[Gehrden]] <small>[[urbs]]</small> * [[Georgsdorf]] * [[Georgsmarienhütte]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Gerdau]] * [[Gersten]] * [[Getelo]] * [[Gevensleben]] * [[Gevera]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jever'')</small> * [[Geversdorf]] * [[Gieboldehausen]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Giesen]] * [[Gifhorna]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Gifhorn'')</small> * [[Gilten]] * [[Glandorf]] * [[Gleichen]] * [[Gnarrenburg]] * [[Gödenstorf]] * [[Göhrde]] * [[Goldenstedt]] * [[Gölenkamp]] * [[Golmbach]] * [[Gorleben]] * [[Goslaria]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Goslar''; [[Saxonice]] ''Goslär'')</small> * [[Gottinga]]<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles].</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'')</small> * [[Grafhorst]] * [[Grasberg]] * [[Grasleben]] * [[Grethem]] * [[Gronau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Groß Berßen]] * [[Großefehn]] * [[Großenkneten]] * [[Großenwörden]] * [[Großheide]] * [[Groß Ippener]] * [[Groß Meckelsen]] * [[Groß Oesingen]] * [[Groß Twülpstedt]] * [[Grundensis Civitas Metallica]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Grund'')</small> * [[Grünendeich]] * [[Guderhandviertel]] * [[Guelpherbytum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfenbüttel''; [[Saxonice]] ''Wulfenbüttel'')</small> * [[Gusborn]] * [[Gyhum]] {{div col end}} === H === {{div col|3}} * [[Hademstorf]] * [[Haga Schauenburgi]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stadthagen'')</small> * [[Hage]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Hagen am Teutoburger Wald]] * [[Hagen im Bremischen]] * [[Hagenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Hagermarsch]] * [[Hahausen]] * [[Halbemond]] * [[Halle (comitatus Binethensis)|Halle]] <small>(b.Neuenhaus)</small> * [[Halle (Holtisminni)|Halle]] <small>(Montes Visurgis)</small> * [[Halvesbostel]] * [[Hamala]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hameln'')</small> * [[Hambergen]] * [[Hambühren]] * [[Hämelhausen]] * [[Hamersen]] * [[Hammah]] * [[Handeloh]] * [[Handorf]] * [[Handrup]] * [[Hankensbüttel]] * [[Hannovera]]<ref name="Graesse"/> <small>[[caput (urbs)|caput]] [[Terra foederalis (Germania)|terrae foederalis]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hannover''; [[Saxonice]] ''Hannober'')</small> * [[Hann. Münden]] <small>commune sui iuris</small> * [[Hanstedt (Circulus Ulsenensis)|Hanstedt]] <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen"/>)</small> * [[Hanstedt (Nordheide)|Hanstedt]] <small>(Nordheide)</small> * [[Harbarnsen]] * [[Hardegsen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Haren (Amisia)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Harmstorf]] * [[Harpstedt]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Harsefeld]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Harsum]] * [[Hartsburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Harzburg''; [[Saxonice]] ''Harzeborg'')</small> * [[Hasbergen]] * [[Haselünne]] <small>[[urbs]]</small> * [[Haßbergen]] * [[Hassel (Weser)]] * [[Hassendorf]] * [[Haste]] * [[Hatten]] * [[Hattorf ad Harthicos montes]] * [[Häuslingen]] * [[Haverlah]] * [[Hechthausen]] * [[Hedeper]] * [[Heede (Emsland)|Heede]] * [[Heemsen]] * [[Heere]] * [[Heeslingen]] * [[Heeßen]] * [[Hehlen]] * [[Heidenau (Saxonia Inferior)|Heidenau]] * [[Heinade]] * [[Heinbockel]] * [[Heiningen (Niedersachsen)|Heiningen]] * [[Heinsen]] * [[Hellwege]] * [[Helmstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Helmstedt''; [[Saxonice]] ''Helmstidde'')</small> * [[Helpsen]] * [[Helvesiek]] * [[Hemmingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hemmoor]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hemsbünde]] * [[Hemslingen]] * [[Hemsloh]] * [[Hepstedt]] * [[Herzberg am Harz]] <small>[[urbs]]</small> * [[Herzlake]] * [[Hesel]] * [[Hespe]] * [[Hessisch Oldendorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Heuerßen]] * [[Heyen]] * [[Hildesia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hildesheim''; [[Saxonice]] ''Hilmessen'' seu ''Hilmssen'')</small> * [[Hilgermissen]] * [[Hilkenbrook]] * [[Hillerse]] * [[Hilter am Teutoburger Wald]] * [[Himbergen]] * [[Himmelpforten]] * [[Hinte]] * [[Hipstedt]] * [[Hittbergen]] * [[Hitzacker]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hodenhagen]] * [[Höhbeck]] * [[Hohenhameln]] * [[Hohne]] * [[Hohnhorst]] * [[Hohnstorf (Albis)]] * [[Holdorf (Niedersachsen)|Holdorf]] * [[Holenberg]] * [[Holle]] * [[Hollenstedt]] * [[Hollern-Twielenfleth]] * [[Hollnseth]] * [[Holste]] * [[Holtgast]] * [[Holtisminni]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Holzminden''; [[Saxonice]] ''Holtsminne'')</small> * [[Holtland]] * [[Holzen (bei Eschershausen)|Holzen]] * [[Hoogstede]] * [[Hörden ad Harthicos montes]] * [[Horneburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Horstedt (Niedersachsen)|Horstedt]] * [[Hoya]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hoyerhagen]] * [[Hoyershausen]] * [[Hude (Oldenburg)]] * [[Hüde]] * [[Hülsede]] * [[Husum (bei Nienburg)|Husum]] * [[Hüven]] {{div col end}} === I === {{div col|3}} * [[Iburgum]]<ref name="Von Schaten 1714">Von Schaten, N. (1714). ''Monumenta Osnabrugensia ex historia romana, francica, saxonicaque eruta''. Typis Jodoci Henrici Meyer.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Iburg''; [[Saxonice]] ''Bad Ibig'' seu ''Ibig'')</small> * [[Ihlienworth]] * [[Ihlow (Frisia Orientalis)|Ihlow]] * [[Ilsede]] * [[Ingeleben]] * [[Isenbüttel]] * [[Isernhagen]] <small>commune sui iuris</small> * [[Isterberg]] * [[Itterbeck]] {{div col end}} === J === {{div col|3}} * [[Jade (Saxonia Inferior)|Jade]] * [[Jameln]] * [[Jelmstorf]] * [[Jembke]] * [[Jemgum]] * [[Jerxheim]] * [[Jesteburg]] * [[Jork]] * [[Jühnde]] * [[Juist]] {{div col end}} === K === {{div col|3}} * [[Kakenstorf]] * [[Kalbe (Niedersachsen)|Kalbe]] * [[Kalefeld]] * [[Karwitz]] * [[Katlenburg-Lindau]] * [[Kettenkamp]] * [[Kirchbrak]] * [[Kirchdorf (bei Sulingen)|Kirchdorf]] * [[Kirchgellersen]] * [[Kirchlinteln]] * [[Kirchseelte]] * [[Kirchtimke]] * [[Kirchwalsede]] * [[Kissenbrück]] * [[Klein Berßen]] * [[Klein Meckelsen]] * [[Kluse (Emsland)|Kluse]] * [[Kneitlingen]] * [[Köhlen]] * [[Königsmoor]] * [[Kranenburg (Oste)|Kranenburg]] * [[Krebeck]] * [[Krummendeich]] * [[Krummhörn]] * [[Kührstedt]] * [[Küsten]] * [[Kutenholz]] {{div col end}} === L === {{div col|3}} * [[Laar]] * [[Laatzen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Lachendorf]] * [[Laerium]]<ref name="Stüve 1789">Stüve, J. E. (1789). ''Beschreibung des Fürstenthums Osnabrück mit einigen Urkunden''. Kißling.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Laer'')</small> * [[Lage (Saxonia Inferior)|Lage]] * [[Lähden]] * [[Lahn (Hümmling)|Lahn]] * ''[[Lamspringe]]'' * [[Lamstedt]] * [[Landesbergen]] * [[Landolfshausen]] * [[Landwehr (Gemeinde)|Landwehr]] * [[Langelsheim]] <small>[[urbs]]</small> * '''[[Langen (bei Bremerhaven)|Langen]]''' <small>(b.Bremerhaven)</small> * [[Langen (Emsland)|Langen]] <small>(Emsland)</small> * [[Langendorf (Elbe)|Langendorf]] * [[Langenhagen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Langeoog]] * [[Langlingen]] * [[Langwedel (Weser)|Langwedel]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lastrup]] * [[Lathen]] * [[Lauenau]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lauenbrück]] * [[Lauenförde]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lauenhagen]] * [[Leese]] * [[Leezdorf]] * [[Lehe (Emsland)|Lehe]] * [[Lehre (Niedersachsen)|Lehre]] * [[Lehrte]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Leiferde]] * [[Lembruch]] * [[Lemförde]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lemgow]] * [[Lemwerder]] * [[Lengede]] * [[Lengenbostel]] * [[Lengerich (Emsland)|Lengerich]] * [[Lenne (Niedersachsen)|Lenne]] * [[Leopolis (Saxonia Inferior)|Leopolis]]<ref name="Ebel 1960">Ebel, W. (1960). ''Lübisches Recht: Erster Band''. Hansischer Geschichtsverein.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bleckede''; [[Saxonice]] ''Bleikd'')</small> * [[Leri]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leer''; [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Läär''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lier'')</small> * [[Liebenau (Niedersachsen)|Liebenau]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Liebenburg]] * [[Lilienthal]] * [[Lindern (Oldenburg)]] * [[Lindhorst]] * [[Lindwedel]] * [[Lingen (Ems)]] <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Linsburg]] * [[Lintig]] * [[Locus Occidentalis (Saxonia Inferior)|Locus Occidentalis]]<ref name="Cellarius 1703">Cellarius, C. (1703). ''Geographia Antiqua iuxta et Nova''. Ienae: Bielckius.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Westerstede''; [[Saxonice]] ''Westerstäe'')</small> * [[Lohne (Oldenburg)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Löningen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Lorup]] * [[Loxstedt]] * [[Lübberstedt]] * [[Lübbow]] * [[Luchovia]]<ref name="Luchovia">Vide [https://ia801403.us.archive.org/28/items/antiquitatessele00keys/antiquitatessele00keys.pdf ''Antiquitates selectae septentrionales et Celticae''], ubi dicitur "(...) De Venedicis aut Germanicis prope Luchoviam effossis Epistola ''Georgii Frid, Mithofii'' data Luchovia d. 17. Maji 1691 (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüchow''; [[Polabice]] ''Ljauchüw'')</small> * [[Luckau (Saxonia Inferior)|Luckau]] * [[Lüder (Lüneburger Heide)|Lüder]] * [[Lüdersburg]] * [[Lüdersfeld]] * [[Lüerdissen]] * [[Luhden]] * [[Luneburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüneburg''; [[Saxonice]] ''Lümborg'' seu ''Lünborg''; [[Lingua Saxonica antiqua|Palaeosaxonice]] ''Hliuni'')</small> * [[Lünne]] * [[Lütetsburg]] * ''[[Lutter am Barenberge]]'' * [[Luttera Regalis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königslutter am Elm'')</small> {{div col end}} === M === {{div col|3}} * [[Maasen]] * [[Marienhafe]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Marienhagen]] * [[Mariental (Niedersachsen)|Mariental]] * [[Marklohe]] * [[Marl (Dümmer)|Marl]] * [[Marschacht]] * [[Martfeld]] * [[Marxen]] * [[Mechtersen]] * [[Meerbeck]] * [[Meine]] * [[Meinersen]] * [[Melbeck]] * [[Melle]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Mellinghausen]] * [[Menslage]] * [[Meppea]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Meppen''; quoque [[Saxonice]] ''Möppen'')</small> * [[Merzen]] * [[Messenkamp]] * [[Messingen]] * [[Midlum (Land Wursten)|Midlum]] * [[Misselwarden]] * [[Mittelnkirchen]] * [[Mittelstenahe]] * [[Moisburg]] * [[Molbergen]] * [[Moormerland]] * [[Moorweg]] * [[Moringen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Müden (Alara)]] * [[Mulsum (Land Wursten)|Mulsum]] * [[Mundia Hannoverana]] <small>[[urbs]]</small> * [[Munimeri]]<ref name="Dronke 1844">Dronke, E. F. J. (Ed.) (1844). ''Traditiones et Antiquitates Fuldenses: Chartae et registra historica saeculi IX''. Fuldense: Typis Müllerianis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Münder am Deister''; [[Saxonice]] ''Bad Münner'')</small> * [[Munster (Örtze)|Munster]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === N === {{div col|3}} * [[Nahrendorf]] * [[Natendorf]] * [[Neetze]] * [[Negenborn]] * [[Nenndorf (circulus Widmundensis)|Nenndorf]] * [[Neubörger]] * [[Neu Darchau]] * [[Neuenhaus]] <small>[[urbs]]</small> * [[Neuenkirchen (Altes Land)|Neuenkirchen]] <small>(Altes Land)</small> * [[Neuenkirchen (bei Bassum)|Neuenkirchen]] <small>(b.Bassum)</small> * [[Neuenkirchen (Land Hadeln)|Neuenkirchen]] <small>(Land Hadeln)</small> * [[Neuenkirchen (Landkreis Osnabrück)|Neuenkirchen]] <small>(Lkr.Osnabrück)</small> * [[Neuenkirchen (Lüneburger Heide)|Neuenkirchen]] <small>(Lüneb.Heide)</small> * [[Neuenkirchen-Vörden]] * [[Neuharlingersiel]] * [[Neuhaus (Oste)]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Neuhof (Landkreis Hildesheim)|Neuhof]] * [[Neukamperfehn]] * [[Neulehe]] * [[Neuschoo]] * [[Neustadt am Rübenberge]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Neu Wulmstorf]] * [[Niederlangen]] * [[Niedernwöhren]] * [[Niemetal]] * [[Nienhagen (Landkreis Celle)|Nienhagen]] * [[Nienstädt]] * [[Norden]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Nordenham]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Norderney]] <small>[[urbs]]</small> * [[Nordholz]] * [[Nordleda]] * [[Nordsehl]] * [[Nordstemmen]] * [[Nörten-Hardenberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Northemium]]<ref name="Nothemium">Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/wassenberg1/Wassenberg_florus.html ''FLORUS GERMANICUS''] , ubi dicitur "(...) Et VVolferbytum, Northemium, Steinbruggam, Nienburgum (...) Primo vere Tillius tribunos suos Northemium misit (...) Caesaeriani Northemium expugnant (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Northeim''; [[Saxonice]] ''Nuurten'')</small> * [[Northorna]]<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nordhorn''; [[Saxonice]] ''Nothoorn'' seu ''Notthoarn'' seu ''Netthoarn'' seu ''Noordhoorn'')</small> * [[Nortmoor]] * [[Nortrup]] * [[Nottensdorf]] * [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Nova Urbs]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nienburg/Weser''; [[Saxonice]] ''Näinborg'' seu ''Nienborg'' seu ''Neenborg'' seu ''Negenborg'')</small> {{div col end}} === O === {{div col|3}} * [[Oberlangen]] * [[Oberndorf (Oste)|Oberndorf]] * [[Obernfeld]] * [[Obernholz]] * [[Obernkirchen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ochtersum]] * [[Odisheim]] * [[Oederquart]] * [[Oerel]] * [[Oetzen]] * [[Ohne]] * [[Ohrum]] * [[Oldenburgum]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Oldendorf (Landkreis Stade)|Oldendorf]] <small>(Lkr.Stade)</small> * [[Oldendorf (Luhe)]] * [[Osloß]] * [[Osnabruga]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Osnabrück''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ossenbrääch''; [[Saxonice]] et [[Lingua Saxonica|Westfalice]] ''Ossenbrügge'')</small> * [[Osteel]] * [[Osten (Oste)|Osten]] * [[Osterbruch]] * [[Ostercappeln]] * [[Ostereistedt]] * [[Osterode am Harz]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Osterwald]] * [[Ostrhauderfehn]] * [[Ottenstein (Niedersachsen)|Ottenstein]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Otter]] * [[Otterndorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ottersberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Ovelgönne]] * [[Ovenhagium]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Auhagen'')</small> * [[Oyten]] {{div col end}} === P === {{div col|3}} * [[Padingbüttel]] * [[Papenburg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Parsau]] * [[Pattensen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Pegestorf]] * [[Pennigsehl]] * [[Petrimons]]<ref name="Perizonius 1758">Perizonius, J. (1758). ''Compendium historiarum antiquissimarum, civilium et ecclesiasticarum, usque ad seculum decimum octavum: Cum appendice de ducatu Westphaliae et comitatu Petrimontano''. Ex officina Wetsteniana.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Pyrmont''; [[Saxonice]] ''Bad Puurmont'')</small> * [[Pohle]] * [[Polle]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Pollhagen]] * [[Poynum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Peine''; [[Saxonice]] ''Paane''; [[Lingua Theodisca alta recens|Protoneoaltotheodisce]] ''Peina'')</small> * [[Praefectura Neohusana]]<ref name="Grupen II 1742">Grupen, C. U. (1742). ''Disceptationes Forenses cum Observationibus Juris: De originibus et iurisdictione praefecturarum ditionis Brunsvicensis (Caput de Praefectura Neohusana)'' (Vol. II). Hannoverae: Förster.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amt Neuhaus'')</small> * [[Prezelle]] * [[Prinzhöfte]] {{div col end}} === Q === {{div col|3}} * [[Quakenbrück]] <small>[[urbs]]</small> * [[Quendorf]] * [[Querenhorst]] * [[Quernheim]] {{div col end}} === R === {{div col|3}} * [[Räbke]] * [[Radbruch]] * [[Raddestorf]] * [[Rastdorf]] * [[Rastede]] * [[Rätzlingen (Niedersachsen)|Rätzlingen]] * [[Rechtsupweg]] * [[Reeßum]] * [[Regesbostel]] * [[Rehburg-Loccum]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rehden]] * [[Rehlingen]] * [[Reinstorf]] * [[Remlingen (Niedersachsen)|Remlingen]] * [[Renkenberge]] * [[Rennau]] * [[Reppenstedt]] * [[Rethem (Aller)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rhade]] * [[Rhauderfehn]] * [[Rhede (Ems)]] * [[Rheden (Niedersachsen)|Rheden]] * [[Rhumspringe]] * [[Ribbesbüttel]] * [[Riede (Landkreis Verden)|Riede]] * [[Rieste]] * [[Ringe]] * [[Ringstedt]] * [[Rinteln]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Ritterhude]] * [[Rodenberg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rodewald]] * [[Rohrsen]] * [[Roklum]] * [[Rollshausen]] * [[Römstedt]] * [[Ronnenberg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Rosche]] * [[Rosdorf]] * [[Rosengarten (Landkreis Harburg)|Rosengarten]] * [[Rotenburgum ad Wemmam]]<ref name="Rotenburgum ad Wemmam">De Latino toponymico syntagmate "[[Rotenburgum ad Wemmam]]" -ad quod Latinum gentilicium "Rotenburgensis-e" refertur-, vide homonymas urbes apud {{Graesse}} et {{Hofmannus}}. De hydronymo "[[Wemma]]", etiam vide {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rotenburg''; quoque [[Theodisce]] ''Rotenburg an der Wümme''; [[Saxonice]] ''Rodenborg'')</small> * [[Rötgesbüttel]] * [[Rüdershausen]] * [[Rühen]] * [[Rullstorf]] {{div col end}} === S === {{div col|3}} * [[Sachsenhagen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sagterlandia]]<ref name="BOV 2013">Bischöfliches Offizialat Vechta (2013). ''Findbuch des Offizialatsarchivs Vechta: Altes Archiv (Abteilung A: Saterlandia, Kirchliche Unterlagen, Akte A 8: „Informatio de Sagterlandia“ aus dem Jahre 1710)''. Vechtae, in Germania: Bischöfliches Offizialat.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Saterland''; quoque [[Theodisce]] ''Sagterland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Seelterlound'')</small> * [[Salis Cancellum]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Salzgitter''; [[Saxonice]] ''Soltgitter'')</small> * [[Salzbergen]] * [[Salzdetfordium]]<ref name="Marcard 1805"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Salzdetfurth'')</small> * [[Salzhausen]] * [[Salzhemmendorf]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Samern]] * [[Sandbostel]] * [[Sande (Frisia)|Sande]] * [[Sarstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sassenburg]] * [[Sathsa]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Sachsa'')</small> * [[Sauensiek]] * [[Schapen]] * [[Scharnebeck]] * [[Scheden]] * [[Scheeßel]] * [[Schellerten]] * [[Schiffdorf]] * [[Schladen-Werla]] * [[Schnackenburg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schnega]] * [[Schneverdingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Scholen]] * [[Schönewörde]] * [[Schöningen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schöppenstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schortens]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Schüttorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schwaförden]] * [[Schwanewede]] * [[Schwarme]] * [[Schwarmstedt]] * [[Schweindorf]] * [[Schweringen]] * [[Schwerinsdorf]] * [[Schwienau]] * [[Schwülper]] * [[Seeburg (Niedersachsen)|Seeburg]] * [[Seedorf (bei Zeven)|Seedorf]] * [[Seelze]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seesen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seevetal]] <small>commune sui iuris</small> * [[Seggebruch]] * [[Sehlde]] * [[Sehlem (Niedersachsen)|Sehlem]] * [[Sehnde]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Selsingen]] * [[Semmenstedt]] * [[Seulingen]] * [[Sibbesse]] * [[Sickte]] * [[Siedenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Sittensen]] * [[Soderstorf]] * [[Sögel]] * [[Söhlde]] * [[Söllingen (Niedersachsen)|Söllingen]] * [[Soltau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Soltendieck]] * [[Sottrum]] * [[Spahnharrenstätte]] * [[Spelle]] * [[Spiekeroog]] * [[Sprakensehl]] * [[Springe]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Stadae]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stade''; [[Saxonice]] ''Stood'')</small> * [[Stadlandia]]<ref>Ioannes Iustus Wynkelman, [https://books.google.com/books?id=WvgaAAAAYAAJ&pg=PA617&lpg=PA617&dq=statlandia+saxonia&source=bl&ots=Ysl9JI4L06&sig=2y6x3I38sU3-RcrP0HtnSkUxssI&hl=en&sa=X&ved=0CCwQ6AEwA2oVChMIwqiv-NWMxgIVQgmSCh2CZwDj#v=onepage&q=statlandia%20saxonia&f=false ''Notitia historico-politica veteris Saxo-Westphaliae finitimarumque regionum,''] 1667:277.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Stadland'')</small> * [[Stadtoldendorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Staffhorst]] * [[Staufenberg]] * [[Stavern]] * [[Stedesdorf]] * [[Steimbke]] * [[Steinau (Niedersachsen)|Steinau]] * [[Steinfeld (Oldenburg)]] * [[Steinhorst (Niedersachsen)|Steinhorst]] * [[Steinkirchen (Altes Land)|Steinkirchen]] * [[Stelle]] * [[Stemmen (Landkreis Rotenburg)|Stemmen]] * [[Stemshorn]] * [[Steyerberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Stinstedt]] * [[Stöckse]] * [[Stoetze]] * [[Stolzenau]] * [[Stuhr]] <small>commune sui iuris</small> * [[Südbrookmerland]] * [[Suderburg]] * [[Südergellersen]] * [[Südheide]] * [[Sudwalde]] * [[Suhlendorf]] * [[Sulingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Süpplingen]] * [[Süpplingenburg]] * [[Süstedt]] * [[Sustrum]] * [[Surwold]] * [[Suthfeld]] * [[Syke]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === T === {{div col|3}} * [[Tappenbeck]] * [[Tarmstedt]] * [[Tespe]] * [[Thedinghausen]] * [[Thomasburg]] * [[Thuine]] * [[Tiddische]] * [[Tiste]] * [[Toppenstedt]] * [[Tostedt]] * [[Tosterglope]] * [[Trebel]] * [[Tülau]] * [[Twieflingen]] * [[Twist (Emsland)|Twist]] * [[Twistringen]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === U === {{div col|3}} * [[Uchte]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Uehrde]] * [[Uelsen]] * [[Uetze]] <small>commune sui iuris</small> * [[Ulsena]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Uelzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ülz’n'')</small> * [[Ummern]] * [[Undeloh]] * [[Upgant-Schott]] * [[Uplengen]] * [[Uslar]] <small>[[urbs]]</small> * [[Utarp]] {{div col end}} === V === {{div col|3}} * [[Vahlberg]] * [[Vahlbruch]] * [[Vahlde]] * [[Vallis Augae]]<ref name="SLH 1988">Societas Latina Hannoverana (1988). ''Fasciculi geographici et historici: De parvis provinciis ditionis Hannoveranae et Schaumburgensis''. Hannoverae: Typis Exscripsit Libraria Scripturarum.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Auetal'')</small> * [[Varel]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Varrel]] * [[Vastorf]] * [[Vechelde]] * [[Velpke]] * [[Veltheim (Ohe)]] * [[Vetha]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Vechta''; [[Saxonice]] ''Vechte'')</small> * [[Vicus Adelaidis]]<ref name="ALF 2016">Academia Latinitati Fovendae (2016). ''Commentarii Academiae Latinitati Fovendae: De novis parochiis et communibus Saxoniae Inferioris textus'' (Vol. XXIV). Romae: Herder.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adelheidsdorf'')</small> * [[Vierden]] * [[Vierhöfen]] * [[Vildhusia]]<ref name="Hofmannus"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Wildeshausen''; [[Saxonice]] ''Wilshusen'')</small> * [[Visbek]] * [[Visselhövede]] <small>[[urbs]]</small> * [[Vögelsen]] * [[Vollersode]] * [[Voltlage]] * [[Vordorf]] * [[Vorwerk (Niedersachsen)|Vorwerk]] * [[Vrees]] {{div col end}} === W === {{div col|3}} * [[Waake]] * [[Waddeweitz]] * [[Wagenfeld]] * [[Wagenhoff]] * [[Wahrenholz]] * [[Walchum]] * [[Walkenried]] * [[Wallenhorst]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wallmoden]] * [[Walsrode]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Wangelnstedt]] * [[Wangerland]] * [[Wangerooge]] * [[Wanna]] * [[Warberg]] * [[Wardenburg]] * [[Warmsen]] * [[Warpe]] * [[Wasbüttel]] * [[Wathlingen]] * [[Wedemark]] <small>commune sui iuris</small> * [[Weener]] <small>[[urbs]]</small> * [[Weenzen]] * [[Wehrbleck]] * [[Welle]] * [[Wendeburg]] * [[Wendisch Evern]] * [[Wennigsen]] * [[Wenzendorf]] * [[Werdum]] * [[Werlte]] <small>[[urbs]]</small> * [[Werpeloh]] * [[Wesendorf]] * [[Weste (Niedersachsen)|Weste]] * [[Westergellersen]] * [[Westerholt]] * [[Westertimke]] * [[Westerwalsede]] * [[Westfeld (Niedersachsen)|Westfeld]] * [[Westoverledingen]] * [[Wetschen]] * [[Wettrup]] * [[Weyhausen]] * [[Weyhe]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wieda]] * [[Wiedensahl]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Wiefelstede]] * [[Wielen]] * [[Wienhausen]] * [[Wiesmoor]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wietmarschen]] * [[Wietze]] * [[Wietzen]] * [[Wietzendorf]] * [[Wilhelmshaven]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Wilstedt]] * [[Wilsum]] * [[Wingst]] * [[Winkelsett]] * [[Winnigstedt]] * [[Winsen (Aller)]] * [[Winsenia]]<ref name="Büttner">Büttner, D. S. (1710). ''Rudera Diluvii Testes, i.e. Zeichnung und Abbildung derer Columnarum Sceletonum''. Gottfried Zimmermann.</ref> <small>(ad [[Luya]]m<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Winsen'')</small> * [[Winzenburg]] * [[Wippingen]] * [[Wirdum]] * [[Wischhafen]] * [[Wistedt]] * [[Witmundia]]<ref>E.g., [[Ioannes Luyts|Ioannis Luyts]] ''Introductio ad Geographiam novam et veterem'', Ultraiecti 1692, [https://books.google.fr/books?id=_o0YP3-9VTMC&pg=PA281&dq=Witmundia&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjShLT7vdDrAhVJw4sKHZLLCokQ6AEwAnoECAMQAg#v=onepage&q=Witmundia&f=false p. 281].</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wittmund'')</small> * [[Wittingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wittmar]] * [[Wittorf]] * [[Wohnste]] * [[Wolfsburgum]]<ref>Vide nomini arcis: Samuel Pufendorfus, ''Commentariorum de rebus Suecicis libri XXVI'' {{Google Books|lV1PAAAAcAAJ|pag. 457 et 475}}, ''Nova Acta Eruditorum'' {{Google Books|eGFlITDJFSMC|pag. 487}}, Lipsiae, anno 1756, ac ''Itininerarium Thomae Carve, Tipperariensis'' ([https://archive.org/details/itinerariumthom00kerngoog/page/n182 pag. 108]).</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> </small> <small>([[Theodisce]] ''Wolfsburg''; [[Saxonice]] ''Wulfsborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfsbuurich'')</small> * [[Wollbrandshausen]] * [[Wollershausen]] * [[Wölpinghausen]] * [[Wolsdorf]] * [[Woltersdorf (Wendland)|Woltersdorf]] * [[Woltershausen]] * [[Worpswede]] * [[Wremen]] * [[Wrestedt]] * [[Wriedel]] * [[Wulfsen]] * [[Wulften ad Harthicos montes]] * [[Wunstorf]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Wustrow (Saxonia Inferior)]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === Z === {{div col|3}} * [[Zernien]] * [[Zetel]] * [[Zeven]] <small>[[urbs]]</small> * [[Zorge]] {{div col end}} ==Notae== <references /> [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris|!]] gbmc5nvsfcwk4qx8230lbkygf92tves 3977091 3976963 2026-08-04T11:05:20Z Cyprianus Marcus 66550 3977091 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Municipalities in Lower Saxony.svg|thumb|500px|Urbes et communia Saxoniae Inferioris.]] '''Index urbium, oppidorum et communium in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiore]]''' omnia [[commune|communia]] (Theodisce ''Gemeinden''), consociationes communium (Theodisce ''Gemeindeverbände'') atque loca nulli communium adscripta (Theodisce ''gemeindefreien Gebiete''), quae hodie in [[Terra foederalis (Germania)|terra]] [[Germania|Germanica]] [[Saxonia Inferior]]e exstant, complectitur. Postremae mutationes finium territorialium in Saxonia Inferiore [[1 Novembris|Kalendis Novembribus]] anni [[2021]] effectae sunt. Ex eo tempore [[Saxonia Inferior]] 939 communium et 25 loca nulli communi adscripta (quorum duo habitantur) habet. Quibus e communibus 159 titulo [[urbs|urbis]] (Theodisce ''Stadt'') et 49 titulo [[oppidum|oppidi]] (Theodisce ''Flecken'') utuntur. Praeterea nonnullae proprietates exstant secundum communium administrationem: Nam 939 communia in 289 communia unitaria et 650 communia membra dividuntur; quae vero in universum 114 consociationes communium constituunt, ut munera communiter administrent. Hae consociationes communium ipsa communia non sunt, sed foedera cooperationis, quae aut ex regione aut ex communitate in qua sedes administrationis sita est nomen accipiunt. Quapropter in Saxonia Inferiore idem nomen tam communi quam consociationi communium tribui potest. Agitur tamen de duobus corporibus iuridicis distinctis, quae proprias repraesentationes atque propria munera habent. Praeterea, propter magnitudinem suam, nonnullae communium et consociationes communium peculiarem rationem cum [[Index circulorum Germanicorum|circulo terrae]] (Theodisce ''Landkreis'') habent: * Decem urbes statum iuridicum [[Index circulorum Germanicorum|circuli urbani]] (Theodisce ''kreisfreien Stadt'') obtinent, nulli circulo terrae subiiciuntur atque omnia sua munera exercent. * Septem urbes statum iuridicum urbis magnae sui iuris (Theodisce ''Große selbständige Stadt'') obtinent atque multa, sed non omnia, munera circuli terrae cui adscribuntur exercent. * 61 communium et tria communia generalia (Theodisce ''Samtgemeinden'') statum iuridicum communis sui iuris (Theodisce ''Selbständige Gemeinde'') obtinent atque quaedam munera districtus cui adscribuntur exercent. * 861 ceterae communium nullam peculiarem rationem cum circulo terrae cui adscribuntur habent. === A === {{div col|3}} * [[Abensium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Apensen''; [[Saxonice]] ''Obbens'')</small> * [[Acheimum]]<ref name="Grote III 1877">Grote, H. (1877). ''Münzstudien: Geschichte der älteren Münzen und Urkunden des Bisthums Verden'' (Vol. VIII). Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Achim''; [[Saxonice]] ''Achem'')</small> * [[Achestedium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Axstedt''; [[Saxonice]] ''Ax'')</small> * [[Adelebsenum]]<ref name="Funck 1736">Funck, J. N. (1736). ''Disputatio Academica de Voluntaria Morte Judaeorum et Gentilium sub Praesidio S. R. I. Libero Baroni de Adelebsen Dedicata''. Rintelii: Typis Johannis Friderici Enax.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Adelebsen'')</small> * [[Adenebutla]]<ref name="Pischke 1998">Pischke, G. (Ed.) (1998). ''Das Lehnsregister der Edelherren von Meinersen: Edition und historische Untersuchung der mittelalterlichen Besitzurkunden'' (Documentum anni MCCXX). Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Adenbüttel'')</small> * [[Adenhusium]]<ref name="Schlegel 1703">Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis: De ecclesiis parochialibus et ditione antiqua oppidi Adenhusii''. Mindae: Typis Johannis Meyeri; et: Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis:...''. Mindae: Typis Johannis Meyeri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahnsen'')</small> * [[Adenthorpium]]<ref name="Höhbaum 1876">Höhbaum, K. (Ed.) (1876). ''Hansisches Urkundenbuch: Monumenta Germaniae Historica e codicibus diplomaticis Bremensibus et Luneburgensibus'' (Vol. I). Halis Saxonum: Typis Orphanotrophei.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adendorf''; [[Saxonice]] ''Adendörp'')</small> * [[Affinghusia]]<ref name="Rathlef 1766">Rathlef, E. L. (1766). ''Geschichte der Grafschaften Hoya und Diepholz: Monimenta diplomatica et antiquitates ditionis Affinghusiae'' (Vol. I). Bremae: Försterischen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Affinghausen''; [[Saxonice]] ''Affinghusen'' seu ''Affjehusen'')</small> * [[Alrebekesa]]<ref name="Oven 1872">Oven, A. von (Ed.) (1872). ''Urkundenbuch des Herzogthums Lüneburg: Diplomata, chartae et registra historica saeculi XII (Documentum anni MCXCVII de venditione praedii Alrebekesae)'' (Vol. I). Hannoverae: Carl Rümpler.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahnsbeck'')</small> * [[Ahusium (Saxonia Inferior)|Ahusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahausen''; [[Saxonice]] ''Ahusen'')</small> * [[Alfelda]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Alfeld''; [[Saxonice]] ''Allefelle'')</small> * [[Alfhusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Alfhausen'')</small> * [[Algermissenum]]<ref name="Hoogeweg III 1903">Hoogeweg, H. (Ed.) (1903). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et privilegia de Algermisseno)'' (Vol. III). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Algermissen'')</small> * [[Almstedium]]<ref name="Hoogeweg II 1901">Hoogeweg, H. (Ed.) (1901). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et registra de Almstedio)'' (Vol. II). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Almstedt'')</small> * [[Alorstedium]]<ref name="Pratje 1758">Pratje, J. H. (1758). ''Historische Nachrichten von dem ehemaligen berühmten Closter Harsefeld: Monumenta ac documenta saeculi XII ubi de decimis Alorstedii agitur''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahlerstedt''; [[Saxonice]] ''Ohlers'')</small> * [[Alvstedium]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Alfstedt''; [[Saxonice]] ''Alfs'' seu ''Alfst'')</small> * [[Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746">Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'')</small> * [[Anchemium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ankum'')</small> * [[Andervenia]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Andervenne'')</small> * [[Andorlangia]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Anderlingen''; [[Saxonice]] ''Annerlingen'')</small> * [[Antiqua Medingha]]<ref name="Homeyer X 2006">Homeyer, J. (Ed.) (2006). ''Urkundenbuch des Klosters Medingen: Lüneburger Urkundenbuch (Monimenta historica saeculi XIV de parochia Medinghae) (Vol. X)''. Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Altenmedingen''; [[Saxonice]] ''Ohmein'')</small> * [[Apenum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>([[Theodisce]] ''Apen''; [[Saxonice]] ''Aap'')</small> * [[Apleremum]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Apelern'')</small> * [[Appelium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Appel'')</small> * [[Aquae Lauterbergenses in Montibus Harthicis]]<ref name="Mirus 1826">Mirus, A. (1826). ''De salubritate aquarum lauterbergensium in montibus harthicis sitarum''. Typis Regiis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Lauterberg im Harz'')</small> * [[Aquae Nendorpenses]]<ref name="Marcard 1805">Marcard, H. M. (1805). ''De salubritate aquarum nendorpensium et de earum usu in morbis chronicis''. [[Goettinga]]e: Dieterich; et: Macard, H. M. (1805). ''De usu salutari fontium salinorum in territorio Hildesiensi sitorum''. [[Goettinga]]e: Dieterich.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Nenndorf'')</small> * [[Aquae Zwischenahnenses]]<ref name="Statisitakamt Nord 2025">Statistikamt Nord (Editio Latina). ''Catalogus Urbium et Communium Germaniae''. Hamburgi, 2025.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Zwischenahn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Twiskenoan'' seu ''Boad Twiskenoan''; [[Saxonice]] ''Twüschenahn'')</small> * [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'')</small> * [[Artlenburgum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Artlenburg'')</small> * [[Artlissa]]<ref name="Mader 1664">Mader, J. J. (1664). ''Antiquitates Brunsvicenses: De antiquis parochiis Saxonum et finibus dioecesis Mindensis (Caput de parochia Artlissa)''. Helmestadii: Typis Henningi Mulleri.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Aerzen'': quoque [[Theodisce]] ''Ärzen'')</small> * [[Arx Agathae]]<ref name="Kochen 1724">Kochen, J. H. (1724). ''Introductio in Historiam Ducatus Bremensis y Verdensis: Accesserunt diplomata varia et descriptio Arcis Agathae et ditionis Stadiensis''. Stadae: Typis Caspari Holmii.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Agathenburg''; [[Saxonice]] ''Gothenborg'')</small> * [[Ascalingium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahlden'')</small> * [[Asanthorpium]]<ref name="Vogell 1856">Vogell, A. (Ed.) (1856). ''Urkundenbuch des Bisthums Verden y des Collegiatstifts Bardewick: Chartae, diplomata et monumenta historica saeculi XIII...''. Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg">Fingitur nomen "Circulus Harburgensis" -Theodisce ''Landkreis Harburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Harburgum]]" -ad quod gentilicium "Harburgensis-e" refertur-.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Asenthorpium]]<ref name="Hodenberg 1855">Hodenberg, W. von (Ed.) (1855). ''Hoyer Urkundenbuch'' (Vol. I). Hannoverae: Jänecke Verlag.</ref> <small>(in [[Circulus terrae Diepholtia|Circulo terrae Diepholtia]]<ref name="Landkreis Diepholz">Fingitur nomen "Circulus terrae Diepholtia" -Theodisce ''Landkreis Diepholz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Diepholtia]]", vide {{Hofmannus}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Assena]]<ref name="Philippi & Bar 1892">Philippi, F., & Bär, M. (Eds.) (1892). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Die Urkunden der Jahre 772-1200'' (Vol. 1). Verein für Geschichte und Landeskunde von Osnabrück. </ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Essen'')</small> * [[Astanholteremarki-Scirnbeki]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterholz-Scharmbeck''; [[Saxonice]] ''Oosterholt-Scharmbeek'')</small> * [[Auricum (Saxonia Inferior)|Auricum]]<ref name="Emmius 1616">Emmius, U. (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: Elzevier.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Aurich''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Aurk''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Auerk'')</small> {{div col end}} === B === {{div col|3}} * [[Badberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Badbergen''; [[Saxonice]] ''Badbern'')</small> * [[Baddekenstedium]]<ref name="Casemir & Menzel & Ohainski X 2018">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil X)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Baddeckenstedt''; [[Saxonice]] ''Barkenstäe'')</small> * [[Balga]]<ref name="Udolph 1994">Udolph, J. (1994). ''Namenkundliche Studien zum Germanenproblem'' (Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, Ergänzungsbände 9). Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balje'')</small> * [[Balga Cortis]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Balge'')</small> * [[Baltrumum]]<ref name="Wiarda III 1792">Wiarda, T. D. (1792). ''Ostfriesische Geschichte: Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1648'' (Vol. 3). August Friedrich Winter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Baltrum'')</small> * [[Bardenuvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'')</small> * [[Bardorpium]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bahrdorf'')</small> * [[Barenburgum]]<ref name="Kolb 1712">Kolb, G. (1712). ''Compendium totius orbis: partim geographicum, partim historicum, partim genealogicum''. Typis Universitatis Carolo-Francisceae</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barenburg''; [[Saxonice]] ''Baarnborg'')</small> * [[Bargstedum]]<ref name="Mushard 1764">Mushard, M. (1764). ''Palaeogentilismus Bremensis: Monumenta ac veterum tumuli in ducatibus Bremensi et Verdensi''. Typis Andreae Vandenhoeck.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bargstedt''; [[Saxonice]] ''Bargst'' seu ''Bars'')</small> * [[Barnstedum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702">Bünting, H., & Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barnstedt'')</small> * [[Barnstorfium]]<ref name="Böhmer 2007">Böhmer, J. F. (2007). ''Regesta Imperii III: Salisches Haus 1024–1125. Die Regesten des Kaiserreiches unter Heinrich IV'' (T. Struve, Ed.). Böhlau Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barnstorf''; [[Saxonice]] ''Baarnstrup'')</small> * [[Barsela]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barßel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bäärsel''; [[Saxonice]] ''Bassel'')</small> * [[Barsingehusa]]<ref name="Harenberg 1753">Harenberg, J. C. (1753). ''Historia ecclesiae Gandershemensis diplomatica''. Typis et Impensis Joannis Christophori Meisneri.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Barsinghausen''; [[Saxonice]] ''Baschehusen'' seu ''Basche'')</small> * [[Barum (Luneburgum)|Barum]]<ref name="Mindermann I II 2004">Mindermann, A. (Ed.) (2004). ''Verdener Urkundenbuch, 1. Abteilung, Band 2: 1300–1380''. Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>(in [[Circulus Luneburgensis|Circulo Luneburgensi]]<ref name="Landreis Lüneburg">Fingitur nomen "Circulus Luneburgensis" -Theodisce ''Landreis Lüneburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Luneburgensis-e" ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Boorn'')</small> * [[Barum (Circulus Ulsenensis)|Barum]]<ref name="AdWzG 2010">Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, & U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen">Fingitur nomen "Circulus Ulsenensis" -Theodisce ''Landkreis Uelzen'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Ulsenensis-e" ad [[Ulsena]]m refertur. Quo de gentilicio, vide lemma "res-publica Ulsenensis" apud {{Google Books|w_tWAAAAcAAJ|vide paginam dedicationis operis}}"; et de topnymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Bourm'')</small> * [[Barunvilla]]<ref name="SdaedhdlM 1862">Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle (1862). ''Mémoires de la Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle: Année 1860–1861''. Rousseau-Pallez.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barendorf''; [[Saxonice]] ''Borendörp'')</small> * [[Barverum]]<ref name="Böhmer 1844">Böhmer, J. F. (1844). ''Regesta Chronologico-Diplomatica Regum et Imperatorum Romanorum: Inde a Conrado I. Usque ad Henricum VII''. Typis et Sumtibus J. C. Hermann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barver'')</small> * [[Barwedelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barwedel'')</small> * [[Basdalum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Basdahl''; [[Saxonice]] ''Basdaal'' seu ''Basdohl'')</small> * [[Bawinkelum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bawinkel''; [[Saxonice]] ''Bowinkel'')</small> * [[Bebenhusa (Saxonia Inferior)|Bebenhusa]]<ref name="Ahlfeldt 2010">Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bevensen''; [[Saxonice]] ''Bämsen'' seu ''Bemsen'')</small> * [[Beckdorfium]]<ref name="AdWzG 2010"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckdorf''; [[Saxonice]] ''Beekdörp'')</small> * [[Beckedorfium]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckedorf''; [[Saxonice]] ''Biäkedörp'')</small> * [[Beckelnum]]<ref name="Böhmer 1844"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beckeln'')</small> * [[Bedenbostelum]]<ref name="NL 1924">Niedersächsisches Landesarchiv (1924). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte''. Veröffentlichungen de Historischen Kommission für Niedersachsen und Bremen.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Beedenbostel''; [[Saxonice]] ''Bedenbossel'')</small> * [[Beierstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beierstedt''; [[Saxonice]] ''Barste’e'')</small> * [[Belmum]]<ref name="Moser 1738"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Belm'')</small> * [[Belumum]]<ref name="Mushard 1764"/> <small>([[Theodisce]] ''Belum''; [[Saxonice]] ''Belen'')</small> * [[Bendestorfium]]<ref name="Bührmann 2005">Bührmann, M. (2005). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen des norddeutschen Raumes''. Akademie der Wissenschaften zu Göttingen. </ref> <small>([[Theodisce]] ''Bendestorf''; [[Saxonice]] ''Bendsdörp'')</small> * [[Berga (Circulus Cellensis)|Berga]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737">Bruzen de La Martinière, A. A. (1737). ''Thesaurus geographicus criticus: in quo omnium orbis terrarum regionum, civitatum, oppidorum, nominibus antiquis, medii aevi et modernis''. Ex Officina Wetsteniana.</ref> <small>(in [[Circulus Cellensis|Circulo Cellensi]]<ref name="Landkreis Celle">Fingitur nomen "Circulus Cellensis" -Theodisce ''Landkreis Celle'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Cella (Germania)|Cella]]" -ad quod gentilicium "Cellensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bergen''; [[Saxonice]] ''Bargen'')</small> * [[Berga (Circulus Osnabrugae)|Berga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(in [[Circulus Osnabrugae|Circulo Osnabrugae]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Osnabrugae" -Theodisce ''Landkreis Osnabrück'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum ''LandKreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Osnabruga|Osnabruga-ae]]", vide Pertsch, Erich: ''Langenscheidts Großes Schulwörterbuch Lateinisch-Deutsch'', Berolini et Monaci 1983, ISBN 3-468-07202-3, p. 1325.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Berge'')</small> * [[Berga ad Dumnam]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergen an der Dumme''; [[Polabice]] ''Djörska'')</small> * [[Bergenborstelium]]<ref name="Hodenberg 1855"/> <small>([[Theodisce]] ''Bahrenborstel''; [[Saxonice]] ''Bornbössel'' seu ''Boornbössel'')</small> * [[Bergfelda]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergfeld''; quoque [[Saxonice]] ''Bargfeld'')</small> * [[Bersenbrugum]]<ref name="Sandhoff 1785">Sandhoff, J. E. (1785). ''Antistitum Osnabrugensis ecclesiae, qui per decem saecula episcopale munus in ea gesserunt, chronotaxis''. Typis Joannis Georgii Kislingii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bersenbrück''; [[Saxonice]] ''Bessenbrügge'')</small> * [[Berumburgum]]<ref name="Emmius 1616"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Berumbur'')</small> * [[Bestena]]<ref name="Jellinghaus 1923">Jellinghaus, H. (1923). ''Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Bestandteilen''' (III ed.). Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beesten'')</small> * [[Betzendorfum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] ''Betzendorfum''; [[Saxonice]] ''Bätzendörp'')</small> * [[Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern'')</small> * [[Beverstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beverstedt''; [[Saxonice]] ''Beverst'')</small> * [[Bienenbuttelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bienenbüttel''; [[Saxonice]] ''Bienbüddel'')</small> * [[Bilshusa]]<ref name="Wolf 1819">Wolf, J. (1819). ''Politische Geschichte des Eichsfeldes mit Urkunden erläutert''. Johann Georg Rosenbusch.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bilshausen'')</small> * [[Binethemum]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bentheim'')</small> * [[Binnenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Binnen'')</small> * [[Bippenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bippen''; [[Saxonice]] ''Bippen'')</small> * [[Birsina]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bassum''; [[Saxonice]] ''Bassen'')</small> * [[Bissendorpum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bissendorf''; [[Saxonice]] ''Bissendörp'')</small> * [[Blenderum]]<ref name="Brosius 1993">Brosius, D. (1993). ''Urkundenbuch des Klosters Loccum'' (Vol. 1). Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Blender''; [[Saxonice]] ''Blenner'')</small> * [[Bliederstorpum]]<ref name="Trüper 2017">Trüper, H. G. (2017). ''Urkundenbuch der Herren von Zesterfleth: 1232–1657''. Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bliedersdorf''; [[Saxonice]] ''Bliersdörp'')</small> * [[Bochorna (Circulus Frisicus)|Bochorna]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873">Ehmck, D. R., & von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.</ref> <small>(in [[Circulus Frisicus|Circulo Frisico]]<ref name="Landkreis Friesland">Fingitur nomen "Circulus Frisicus" -Theodisce ''Landkreis Friesland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Frisicus-a-um" ad [[Frisia (discretiva)|Frisiam]] refertur. Quod de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bockhorn'')</small> * [[Bochorna (Circulus Vetha)|Bochorna]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus Vetha|Circulo Vetha]]<ref name="Landkreis Vechta">Fingitur nomen "Circulus Vetha" -Theodisce ''Landkreis Vechta'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo).</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Bakum'')</small> * [[Bochorstia]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bockhorst''; [[Saxonice]] ''Baukhast'')</small> * [[Bodendicum]]<ref name="Brosius 1985">Brosius, D. (1985). ''Aus der Geschichte der Burg Bodenteich''. Ecomed Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bodenteich''; [[Saxonice]] ''Bonndiek'')</small> * [[Bodenfelda]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenfelde'')</small> * [[Bodensa]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bodensee'')</small> * [[Bodenwerder]] <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Boffzen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Böhme (Niedersachsen)|Böhme]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Bohmte]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Boitze]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Bokensdorf]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Bokenum]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bockenem''; [[Saxonice]] ''Bokeln'')</small> * [[Bomlitz]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Börger]] * [[Borkum]] <small>[[urbs]]</small> * [[Borna Castra]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Berne'')</small> * [[Börßum]] * [[Borstel (Landkreis Diepholz)|Borstel]] * [[Bösel]] * [[Bötersen]] * [[Bothel]] * [[Bovenden]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Brachia (Germania)|Brachia]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Brake''; [[Saxonice]] ''Braak'' seu ''Broak'')</small> * [[Brackel]] * [[Bramsche]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Braunlage]] <small>[[urbs]]</small> * [[Breddenberg]] * [[Breddorf]] * [[Bremervörde]] <small>[[urbs]]</small> * [[Brest (Niedersachsen)|Brest]] * [[Brevörde]] * [[Brietlingen]] * [[Brinkum (Stuhr)|Brinkum]] * [[Brockel]] * [[Bröckel]] * [[Brockum]] * [[Brome]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Bruchhausen-Vilsen]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Brunsvicum]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Brüggen (Leine)|Brüggen]] * [[Buchholz (bei Stadthagen)|Buchholz]] ? <small>commune sui iuris</small> * [[Buchholz (Aller)]] ? <small>commune sui iuris</small> * [[Buchholz in der Nordheide]] <small>[[urbs]]</small> * [[Bückeburg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Bücken]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Büddenstedt]] * [[Bühren]] * [[Bülkau]] * [[Bülstedt]] * [[Bunde]] * [[Burgdorf (Circulus Guelpherbytensis)|Burgdorf]] <small>(Landkreis Wolfenbüttel)</small> * '''[[Burgdorf]]''' <small>(Region Hannover)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Burgwedel]] <small>[[urbs]]</small> * [[Burweg]] * [[Butjadingen]] * [[Buxtehude]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Byspinga]]<ref name="Hodenberg 1859">Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bispingen''; [[Saxonice]] ''Bissen'')</small> {{div col end}} === C === {{div col|3}} * [[Cadenberge]] * [[Calberlah]] * [[Campus Rufus]]<ref name="Stüve 1789"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Rothenfelde'')</small> * [[Cappel (Niedersachsen)|Cappel]] * [[Cappeln (Oldenburg)]] * [[Cella (Germania)|Cella]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Celle'')</small> * [[Clausthal-Zellerfeld]] <small>[[urbs]]</small> * [[Clenze]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Cloppenburgum]] <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Cloppenburg''; [[Saxonice]] ''Cloppenborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kloppenbuurich'')</small> * [[Colnrade]] * [[Coppenbrügge]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Coppengrave]] * [[Cramme]] * [[Cremlingen]] * [[Cuxhavia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Cuxhaven''; [[Saxonice]] ''Cuxhoben'')</small> {{div col end}} === D === {{div col|3}} * [[Dahlem (Niedersachsen)|Dahlem]] * [[Dahlenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Dahlum]] * [[Damme (Dümmer)|Damme]] <small>[[urbs]]</small> * [[Damnatz]] * [[Danndorf]] * [[Dannenberg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Dassel]] <small>[[urbs]]</small> * [[Dedelstorf]] * [[Deensen]] * [[Deinste]] * [[Deinstedt]] * [[Delligsen]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Delmenhorstium]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Denkte]] * [[Derental]] * [[Dersum]] * [[Despetal]] * [[Detern]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Dettum]] * [[Deutsch Evern]] * [[Dickel]] * [[Didderse]] * [[Diekholzen]] * [[Dielmissen]] * [[Diepenau]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Diepholtia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Diepholz''; [[Saxonice]] ''Deefholt'')</small> * [[Dinklage]] <small>[[urbs]]</small> * [[Dissen am Teutoburger Wald]] <small>[[urbs]]</small> * [[Dohren (Emsland)|Dohren]] <small>(Emsland)</small> * [[Dohren]] <small>(Nordheide)</small> * [[Dollern]] * [[Dornum]] * [[Dörpen]] * [[Dorstadt]] * [[Dorum]] * [[Dörverden]] * [[Dötlingen]] * [[Drage (Elbe)|Drage]] * [[Drakenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Drangstedt]] * [[Dransfeld]] <small>[[urbs]]</small> * [[Drebber]] * [[Drentwede]] * [[Drestedt]] * [[Drochtersen]] * [[Düdenbüttel]] * [[Duderstadt]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Duingen]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Dünsen]] * [[Dunum]] {{div col end}} === E === {{div col|3}} * [[Ebbestorpium]]<ref name="Jaitner 1985">Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Ebstorf''; [[Saxonice]] ''Ebstörp'')</small> * [[Ebergötzen]] * [[Eberholzen]] * [[Ebersdorfium (Saxonia Inferior)|Ebersdorfium]]<ref name="Ebersdorfium">Theodiscum toponymum ''Ebersdorf' in Latinam "Ebersdorfium" verti solet. V.gr. vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ebersdorf''; [[Saxonice]] ''Eversdörp'')</small> * [[Echem]] * [[Edemissen]] * [[Edewecht]] * [[Egestorf]] * [[Eggermühlen]] * [[Ehra-Lessien]] * [[Ehrenburg (Niedersachsen)|Ehrenburg]] * [[Eickeloh]] * [[Eicklingen]] * [[Eildissum]]<ref name="Stumpf-Brentano II 1865">Stumpf-Brentano, K. F. (Ed.) (1865). ''Die Reichskanzler vornehmlich des X., XI. und XII. Jahrhunderts: Acta Imperii Selecta'' (Vol. 2). [[Aeni Pons (Austria)|Aeni Ponte]]: Wagner'schen Universitäts-Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Eilsen''; [[Saxonice]] ''Ahlsen'')</small> * [[Eime]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Eimen]] * [[Eimke]] * [[Einbeck]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Elbe (Niedersachsen)|Elbe]] * [[Elbingerode (bei Herzberg am Harz)|Elbingerode]] * [[Eldingen]] * [[Elmlohe]] * [[Elsdorf (Niedersachsen)|Elsdorf]] * [[Elsfleth]] <small>[[urbs]]</small> * [[Elze]] <small>[[urbs]]</small> * [[Embsen]] * [[Emda]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Emlichheim]] * [[Emmendorf]] * [[Emmerthal]] * [[Emsbüren]] * [[Emstek]] * [[Emtinghausen]] * [[Engden]] * [[Engelschoff]] * [[Erkerode]] * [[Ermelstorpium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Armstorf''; [[Saxonice]] ''Armsdörp'')</small> * [[Esche]] * [[Eschede]] * [[Eschershausen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Esens]] <small>[[urbs]]</small> * [[Essel]] * [[Essen (Oldenburgum)]] * [[Esterwegen]] * [[Estorf (Landkreis Stade)|Estorf]] <small>(Lkr.Stade)</small> * [[Estorf (Weser)|Estorf]] <small>(Weser)</small> * [[Everode]] * [[Eversmeer]] * [[Evessen]] * [[Eydelstedt]] * [[Eyendorf]] * [[Eystrup]] {{div col end}} === F === {{div col|3}} * [[Fallingbostela]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bad Fallingbostel''; [[Saxonice]] ''Bad Fambossel'')</small> * [[Fardium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Verden''; [[Saxonice]] ''Veern'')</small> * [[Farven]] * [[Faßberg]] * [[Filsum]] * [[Fintel]] * [[Firrel]] * [[Flögeln]] * [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'')</small> * [[Flöthe]] * [[Frankenfeld]] * [[Freden]] * [[Fredenbeck]] * [[Freiburg/Elbe]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Freistatt]] * [[Frellstedt]] * [[Freren]] <small>[[urbs]]</small> * [[Fresenburg]] * [[Friedeburg]] * [[Friedlandia (Saxonia Inferior)|Friedland]] * [[Friesoythe]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Fürstenau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Furstenberga]] {{div col end}} === G === {{div col|3}} * [[Ganderkesee]] <small>commune sui iuris</small> * [[Gandershemium]]<ref>[http://books.google.fi/books?id=6kwBAAAAQAAJ&pg=PA27&lpg=PA27&dq=Gandershemium&source=bl&ots=_NMr2DmhUK&sig=CXPUuuKZ8W03AC7uB3YlYYNscJ4&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CDIQ6AEwAQ#v=onepage&q=Gandershemium&f=false R. p. Hertenberger: ''Historia pragmatica universalis, sacra et profana''], p.27; [http://books.google.fi/books?id=yScyAQAAQBAJ&pg=PA58&lpg=PA58&dq=Gandershemium&source=bl&ots=ZoGX4tZRRD&sig=8fUZc6grFgYD0jN-twVcDyzarYI&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=Gandershemium&f=false ''Acta Sanctorum, Junii'' (1698-1717), cit. in ''A Companion to Hrotsvit of Gandersheim (fl. 960)''], p. 58 n.103.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Gandersheim''; [[Saxonice]] ''Ganderssen'')</small> * [[Gandesbergen]] * [[Garbsen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Garlstorf]] * [[Garrel]] * [[Garstedt]] * [[Gartow]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Geeste]] * [[Geestland]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Gehrde]] * [[Gehrden]] <small>[[urbs]]</small> * [[Georgsdorf]] * [[Georgsmarienhütte]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Gerdau]] * [[Gersten]] * [[Getelo]] * [[Gevensleben]] * [[Gevera]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jever'')</small> * [[Geversdorf]] * [[Gieboldehausen]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Giesen]] * [[Gifhorna]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Gifhorn'')</small> * [[Gilten]] * [[Glandorf]] * [[Gleichen]] * [[Gnarrenburg]] * [[Gödenstorf]] * [[Göhrde]] * [[Goldenstedt]] * [[Gölenkamp]] * [[Golmbach]] * [[Gorleben]] * [[Goslaria]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Goslar''; [[Saxonice]] ''Goslär'')</small> * [[Gottinga]]<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles].</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'')</small> * [[Grafhorst]] * [[Grasberg]] * [[Grasleben]] * [[Grethem]] * [[Gronau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Groß Berßen]] * [[Großefehn]] * [[Großenkneten]] * [[Großenwörden]] * [[Großheide]] * [[Groß Ippener]] * [[Groß Meckelsen]] * [[Groß Oesingen]] * [[Groß Twülpstedt]] * [[Grundensis Civitas Metallica]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Grund'')</small> * [[Grünendeich]] * [[Guderhandviertel]] * [[Guelpherbytum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfenbüttel''; [[Saxonice]] ''Wulfenbüttel'')</small> * [[Gusborn]] * [[Gyhum]] {{div col end}} === H === {{div col|3}} * [[Hademstorf]] * [[Haga Schauenburgi]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stadthagen'')</small> * [[Hage]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Hagen am Teutoburger Wald]] * [[Hagen im Bremischen]] * [[Hagenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Hagermarsch]] * [[Hahausen]] * [[Halbemond]] * [[Halle (comitatus Binethensis)|Halle]] <small>(b.Neuenhaus)</small> * [[Halle (Holtisminni)|Halle]] <small>(Montes Visurgis)</small> * [[Halvesbostel]] * [[Hamala]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hameln'')</small> * [[Hambergen]] * [[Hambühren]] * [[Hämelhausen]] * [[Hamersen]] * [[Hammah]] * [[Handeloh]] * [[Handorf]] * [[Handrup]] * [[Hankensbüttel]] * [[Hannovera]]<ref name="Graesse"/> <small>[[caput (urbs)|caput]] [[Terra foederalis (Germania)|terrae foederalis]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hannover''; [[Saxonice]] ''Hannober'')</small> * [[Hann. Münden]] <small>commune sui iuris</small> * [[Hanstedt (Circulus Ulsenensis)|Hanstedt]] <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen"/>)</small> * [[Hanstedt (Nordheide)|Hanstedt]] <small>(Nordheide)</small> * [[Harbarnsen]] * [[Hardegsen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Haren (Amisia)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Harmstorf]] * [[Harpstedt]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Harsefeld]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Harsum]] * [[Hartsburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Harzburg''; [[Saxonice]] ''Harzeborg'')</small> * [[Hasbergen]] * [[Haselünne]] <small>[[urbs]]</small> * [[Haßbergen]] * [[Hassel (Weser)]] * [[Hassendorf]] * [[Haste]] * [[Hatten]] * [[Hattorf ad Harthicos montes]] * [[Häuslingen]] * [[Haverlah]] * [[Hechthausen]] * [[Hedeper]] * [[Heede (Emsland)|Heede]] * [[Heemsen]] * [[Heere]] * [[Heeslingen]] * [[Heeßen]] * [[Hehlen]] * [[Heidenau (Saxonia Inferior)|Heidenau]] * [[Heinade]] * [[Heinbockel]] * [[Heiningen (Niedersachsen)|Heiningen]] * [[Heinsen]] * [[Hellwege]] * [[Helmstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Helmstedt''; [[Saxonice]] ''Helmstidde'')</small> * [[Helpsen]] * [[Helvesiek]] * [[Hemmingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hemmoor]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hemsbünde]] * [[Hemslingen]] * [[Hemsloh]] * [[Hepstedt]] * [[Herzberg am Harz]] <small>[[urbs]]</small> * [[Herzlake]] * [[Hesel]] * [[Hespe]] * [[Hessisch Oldendorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Heuerßen]] * [[Heyen]] * [[Hildesia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hildesheim''; [[Saxonice]] ''Hilmessen'' seu ''Hilmssen'')</small> * [[Hilgermissen]] * [[Hilkenbrook]] * [[Hillerse]] * [[Hilter am Teutoburger Wald]] * [[Himbergen]] * [[Himmelpforten]] * [[Hinte]] * [[Hipstedt]] * [[Hittbergen]] * [[Hitzacker]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hodenhagen]] * [[Höhbeck]] * [[Hohenhameln]] * [[Hohne]] * [[Hohnhorst]] * [[Hohnstorf (Albis)]] * [[Holdorf (Niedersachsen)|Holdorf]] * [[Holenberg]] * [[Holle]] * [[Hollenstedt]] * [[Hollern-Twielenfleth]] * [[Hollnseth]] * [[Holste]] * [[Holtgast]] * [[Holtisminni]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Holzminden''; [[Saxonice]] ''Holtsminne'')</small> * [[Holtland]] * [[Holzen (bei Eschershausen)|Holzen]] * [[Hoogstede]] * [[Hörden ad Harthicos montes]] * [[Horneburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Horstedt (Niedersachsen)|Horstedt]] * [[Hoya]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hoyerhagen]] * [[Hoyershausen]] * [[Hude (Oldenburg)]] * [[Hüde]] * [[Hülsede]] * [[Husum (bei Nienburg)|Husum]] * [[Hüven]] {{div col end}} === I === {{div col|3}} * [[Iburgum]]<ref name="Von Schaten 1714">Von Schaten, N. (1714). ''Monumenta Osnabrugensia ex historia romana, francica, saxonicaque eruta''. Typis Jodoci Henrici Meyer.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Iburg''; [[Saxonice]] ''Bad Ibig'' seu ''Ibig'')</small> * [[Ihlienworth]] * [[Ihlow (Frisia Orientalis)|Ihlow]] * [[Ilsede]] * [[Ingeleben]] * [[Isenbüttel]] * [[Isernhagen]] <small>commune sui iuris</small> * [[Isterberg]] * [[Itterbeck]] {{div col end}} === J === {{div col|3}} * [[Jade (Saxonia Inferior)|Jade]] * [[Jameln]] * [[Jelmstorf]] * [[Jembke]] * [[Jemgum]] * [[Jerxheim]] * [[Jesteburg]] * [[Jork]] * [[Jühnde]] * [[Juist]] {{div col end}} === K === {{div col|3}} * [[Kakenstorf]] * [[Kalbe (Niedersachsen)|Kalbe]] * [[Kalefeld]] * [[Karwitz]] * [[Katlenburg-Lindau]] * [[Kettenkamp]] * [[Kirchbrak]] * [[Kirchdorf (bei Sulingen)|Kirchdorf]] * [[Kirchgellersen]] * [[Kirchlinteln]] * [[Kirchseelte]] * [[Kirchtimke]] * [[Kirchwalsede]] * [[Kissenbrück]] * [[Klein Berßen]] * [[Klein Meckelsen]] * [[Kluse (Emsland)|Kluse]] * [[Kneitlingen]] * [[Köhlen]] * [[Königsmoor]] * [[Kranenburg (Oste)|Kranenburg]] * [[Krebeck]] * [[Krummendeich]] * [[Krummhörn]] * [[Kührstedt]] * [[Küsten]] * [[Kutenholz]] {{div col end}} === L === {{div col|3}} * [[Laar]] * [[Laatzen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Lachendorf]] * [[Laerium]]<ref name="Stüve 1789">Stüve, J. E. (1789). ''Beschreibung des Fürstenthums Osnabrück mit einigen Urkunden''. Kißling.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Laer'')</small> * [[Lage (Saxonia Inferior)|Lage]] * [[Lähden]] * [[Lahn (Hümmling)|Lahn]] * ''[[Lamspringe]]'' * [[Lamstedt]] * [[Landesbergen]] * [[Landolfshausen]] * [[Landwehr (Gemeinde)|Landwehr]] * [[Langelsheim]] <small>[[urbs]]</small> * '''[[Langen (bei Bremerhaven)|Langen]]''' <small>(b.Bremerhaven)</small> * [[Langen (Emsland)|Langen]] <small>(Emsland)</small> * [[Langendorf (Elbe)|Langendorf]] * [[Langenhagen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Langeoog]] * [[Langlingen]] * [[Langwedel (Weser)|Langwedel]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lastrup]] * [[Lathen]] * [[Lauenau]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lauenbrück]] * [[Lauenförde]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lauenhagen]] * [[Leese]] * [[Leezdorf]] * [[Lehe (Emsland)|Lehe]] * [[Lehre (Niedersachsen)|Lehre]] * [[Lehrte]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Leiferde]] * [[Lembruch]] * [[Lemförde]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lemgow]] * [[Lemwerder]] * [[Lengede]] * [[Lengenbostel]] * [[Lengerich (Emsland)|Lengerich]] * [[Lenne (Niedersachsen)|Lenne]] * [[Leopolis (Saxonia Inferior)|Leopolis]]<ref name="Ebel 1960">Ebel, W. (1960). ''Lübisches Recht: Erster Band''. Hansischer Geschichtsverein.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bleckede''; [[Saxonice]] ''Bleikd'')</small> * [[Leri]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leer''; [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Läär''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lier'')</small> * [[Liebenau (Niedersachsen)|Liebenau]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Liebenburg]] * [[Lilienthal]] * [[Lindern (Oldenburg)]] * [[Lindhorst]] * [[Lindwedel]] * [[Lingen (Ems)]] <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Linsburg]] * [[Lintig]] * [[Locus Occidentalis (Saxonia Inferior)|Locus Occidentalis]]<ref name="Cellarius 1703">Cellarius, C. (1703). ''Geographia Antiqua iuxta et Nova''. Ienae: Bielckius.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Westerstede''; [[Saxonice]] ''Westerstäe'')</small> * [[Lohne (Oldenburg)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Löningen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Lorup]] * [[Loxstedt]] * [[Lübberstedt]] * [[Lübbow]] * [[Luchovia]]<ref name="Luchovia">Vide [https://ia801403.us.archive.org/28/items/antiquitatessele00keys/antiquitatessele00keys.pdf ''Antiquitates selectae septentrionales et Celticae''], ubi dicitur "(...) De Venedicis aut Germanicis prope Luchoviam effossis Epistola ''Georgii Frid, Mithofii'' data Luchovia d. 17. Maji 1691 (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüchow''; [[Polabice]] ''Ljauchüw'')</small> * [[Luckau (Saxonia Inferior)|Luckau]] * [[Lüder (Lüneburger Heide)|Lüder]] * [[Lüdersburg]] * [[Lüdersfeld]] * [[Lüerdissen]] * [[Luhden]] * [[Luneburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüneburg''; [[Saxonice]] ''Lümborg'' seu ''Lünborg''; [[Lingua Saxonica antiqua|Palaeosaxonice]] ''Hliuni'')</small> * [[Lünne]] * [[Lütetsburg]] * ''[[Lutter am Barenberge]]'' * [[Luttera Regalis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königslutter am Elm'')</small> {{div col end}} === M === {{div col|3}} * [[Maasen]] * [[Marienhafe]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Marienhagen]] * [[Mariental (Niedersachsen)|Mariental]] * [[Marklohe]] * [[Marl (Dümmer)|Marl]] * [[Marschacht]] * [[Martfeld]] * [[Marxen]] * [[Mechtersen]] * [[Meerbeck]] * [[Meine]] * [[Meinersen]] * [[Melbeck]] * [[Melle]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Mellinghausen]] * [[Menslage]] * [[Meppea]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Meppen''; quoque [[Saxonice]] ''Möppen'')</small> * [[Merzen]] * [[Messenkamp]] * [[Messingen]] * [[Midlum (Land Wursten)|Midlum]] * [[Misselwarden]] * [[Mittelnkirchen]] * [[Mittelstenahe]] * [[Moisburg]] * [[Molbergen]] * [[Moormerland]] * [[Moorweg]] * [[Moringen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Müden (Alara)]] * [[Mulsum (Land Wursten)|Mulsum]] * [[Mundia Hannoverana]] <small>[[urbs]]</small> * [[Munimeri]]<ref name="Dronke 1844">Dronke, E. F. J. (Ed.) (1844). ''Traditiones et Antiquitates Fuldenses: Chartae et registra historica saeculi IX''. Fuldense: Typis Müllerianis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Münder am Deister''; [[Saxonice]] ''Bad Münner'')</small> * [[Munster (Örtze)|Munster]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === N === {{div col|3}} * [[Nahrendorf]] * [[Natendorf]] * [[Neetze]] * [[Negenborn]] * [[Nenndorf (circulus Widmundensis)|Nenndorf]] * [[Neubörger]] * [[Neu Darchau]] * [[Neuenhaus]] <small>[[urbs]]</small> * [[Neuenkirchen (Altes Land)|Neuenkirchen]] <small>(Altes Land)</small> * [[Neuenkirchen (bei Bassum)|Neuenkirchen]] <small>(b.Bassum)</small> * [[Neuenkirchen (Land Hadeln)|Neuenkirchen]] <small>(Land Hadeln)</small> * [[Neuenkirchen (Landkreis Osnabrück)|Neuenkirchen]] <small>(Lkr.Osnabrück)</small> * [[Neuenkirchen (Lüneburger Heide)|Neuenkirchen]] <small>(Lüneb.Heide)</small> * [[Neuenkirchen-Vörden]] * [[Neuharlingersiel]] * [[Neuhaus (Oste)]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Neuhof (Landkreis Hildesheim)|Neuhof]] * [[Neukamperfehn]] * [[Neulehe]] * [[Neuschoo]] * [[Neustadt am Rübenberge]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Neu Wulmstorf]] * [[Niederlangen]] * [[Niedernwöhren]] * [[Niemetal]] * [[Nienhagen (Landkreis Celle)|Nienhagen]] * [[Nienstädt]] * [[Norden]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Nordenham]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Norderney]] <small>[[urbs]]</small> * [[Nordholz]] * [[Nordleda]] * [[Nordsehl]] * [[Nordstemmen]] * [[Nörten-Hardenberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Northemium]]<ref name="Nothemium">Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/wassenberg1/Wassenberg_florus.html ''FLORUS GERMANICUS''] , ubi dicitur "(...) Et VVolferbytum, Northemium, Steinbruggam, Nienburgum (...) Primo vere Tillius tribunos suos Northemium misit (...) Caesaeriani Northemium expugnant (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Northeim''; [[Saxonice]] ''Nuurten'')</small> * [[Northorna]]<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nordhorn''; [[Saxonice]] ''Nothoorn'' seu ''Notthoarn'' seu ''Netthoarn'' seu ''Noordhoorn'')</small> * [[Nortmoor]] * [[Nortrup]] * [[Nottensdorf]] * [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Nova Urbs]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nienburg/Weser''; [[Saxonice]] ''Näinborg'' seu ''Nienborg'' seu ''Neenborg'' seu ''Negenborg'')</small> {{div col end}} === O === {{div col|3}} * [[Oberlangen]] * [[Oberndorf (Oste)|Oberndorf]] * [[Obernfeld]] * [[Obernholz]] * [[Obernkirchen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ochtersum]] * [[Odisheim]] * [[Oederquart]] * [[Oerel]] * [[Oetzen]] * [[Ohne]] * [[Ohrum]] * [[Oldenburgum]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Oldendorf (Landkreis Stade)|Oldendorf]] <small>(Lkr.Stade)</small> * [[Oldendorf (Luhe)]] * [[Osloß]] * [[Osnabruga]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Osnabrück''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ossenbrääch''; [[Saxonice]] et [[Lingua Saxonica|Westfalice]] ''Ossenbrügge'')</small> * [[Osteel]] * [[Osten (Oste)|Osten]] * [[Osterbruch]] * [[Ostercappeln]] * [[Ostereistedt]] * [[Osterode am Harz]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Osterwald]] * [[Ostrhauderfehn]] * [[Ottenstein (Niedersachsen)|Ottenstein]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Otter]] * [[Otterndorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ottersberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Ovelgönne]] * [[Ovenhagium]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Auhagen'')</small> * [[Oyten]] {{div col end}} === P === {{div col|3}} * [[Padingbüttel]] * [[Papenburg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Parsau]] * [[Pattensen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Pegestorf]] * [[Pennigsehl]] * [[Petrimons]]<ref name="Perizonius 1758">Perizonius, J. (1758). ''Compendium historiarum antiquissimarum, civilium et ecclesiasticarum, usque ad seculum decimum octavum: Cum appendice de ducatu Westphaliae et comitatu Petrimontano''. Ex officina Wetsteniana.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Pyrmont''; [[Saxonice]] ''Bad Puurmont'')</small> * [[Pohle]] * [[Polle]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Pollhagen]] * [[Poynum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Peine''; [[Saxonice]] ''Paane''; [[Lingua Theodisca alta recens|Protoneoaltotheodisce]] ''Peina'')</small> * [[Praefectura Neohusana]]<ref name="Grupen II 1742">Grupen, C. U. (1742). ''Disceptationes Forenses cum Observationibus Juris: De originibus et iurisdictione praefecturarum ditionis Brunsvicensis (Caput de Praefectura Neohusana)'' (Vol. II). Hannoverae: Förster.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amt Neuhaus'')</small> * [[Prezelle]] * [[Prinzhöfte]] {{div col end}} === Q === {{div col|3}} * [[Quakenbrück]] <small>[[urbs]]</small> * [[Quendorf]] * [[Querenhorst]] * [[Quernheim]] {{div col end}} === R === {{div col|3}} * [[Räbke]] * [[Radbruch]] * [[Raddestorf]] * [[Rastdorf]] * [[Rastede]] * [[Rätzlingen (Niedersachsen)|Rätzlingen]] * [[Rechtsupweg]] * [[Reeßum]] * [[Regesbostel]] * [[Rehburg-Loccum]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rehden]] * [[Rehlingen]] * [[Reinstorf]] * [[Remlingen (Niedersachsen)|Remlingen]] * [[Renkenberge]] * [[Rennau]] * [[Reppenstedt]] * [[Rethem (Aller)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rhade]] * [[Rhauderfehn]] * [[Rhede (Ems)]] * [[Rheden (Niedersachsen)|Rheden]] * [[Rhumspringe]] * [[Ribbesbüttel]] * [[Riede (Landkreis Verden)|Riede]] * [[Rieste]] * [[Ringe]] * [[Ringstedt]] * [[Rinteln]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Ritterhude]] * [[Rodenberg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rodewald]] * [[Rohrsen]] * [[Roklum]] * [[Rollshausen]] * [[Römstedt]] * [[Ronnenberg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Rosche]] * [[Rosdorf]] * [[Rosengarten (Landkreis Harburg)|Rosengarten]] * [[Rotenburgum ad Wemmam]]<ref name="Rotenburgum ad Wemmam">De Latino toponymico syntagmate "[[Rotenburgum ad Wemmam]]" -ad quod Latinum gentilicium "Rotenburgensis-e" refertur-, vide homonymas urbes apud {{Graesse}} et {{Hofmannus}}. De hydronymo "[[Wemma]]", etiam vide {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rotenburg''; quoque [[Theodisce]] ''Rotenburg an der Wümme''; [[Saxonice]] ''Rodenborg'')</small> * [[Rötgesbüttel]] * [[Rüdershausen]] * [[Rühen]] * [[Rullstorf]] {{div col end}} === S === {{div col|3}} * [[Sachsenhagen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sagterlandia]]<ref name="BOV 2013">Bischöfliches Offizialat Vechta (2013). ''Findbuch des Offizialatsarchivs Vechta: Altes Archiv (Abteilung A: Saterlandia, Kirchliche Unterlagen, Akte A 8: „Informatio de Sagterlandia“ aus dem Jahre 1710)''. Vechtae, in Germania: Bischöfliches Offizialat.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Saterland''; quoque [[Theodisce]] ''Sagterland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Seelterlound'')</small> * [[Salis Cancellum]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Salzgitter''; [[Saxonice]] ''Soltgitter'')</small> * [[Salzbergen]] * [[Salzdetfordium]]<ref name="Marcard 1805"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Salzdetfurth'')</small> * [[Salzhausen]] * [[Salzhemmendorf]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Samern]] * [[Sandbostel]] * [[Sande (Frisia)|Sande]] * [[Sarstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sassenburg]] * [[Sathsa]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Sachsa'')</small> * [[Sauensiek]] * [[Schapen]] * [[Scharnebeck]] * [[Scheden]] * [[Scheeßel]] * [[Schellerten]] * [[Schiffdorf]] * [[Schladen-Werla]] * [[Schnackenburg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schnega]] * [[Schneverdingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Scholen]] * [[Schönewörde]] * [[Schöningen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schöppenstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schortens]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Schüttorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schwaförden]] * [[Schwanewede]] * [[Schwarme]] * [[Schwarmstedt]] * [[Schweindorf]] * [[Schweringen]] * [[Schwerinsdorf]] * [[Schwienau]] * [[Schwülper]] * [[Seeburg (Niedersachsen)|Seeburg]] * [[Seedorf (bei Zeven)|Seedorf]] * [[Seelze]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seesen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seevetal]] <small>commune sui iuris</small> * [[Seggebruch]] * [[Sehlde]] * [[Sehlem (Niedersachsen)|Sehlem]] * [[Sehnde]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Selsingen]] * [[Semmenstedt]] * [[Seulingen]] * [[Sibbesse]] * [[Sickte]] * [[Siedenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Sittensen]] * [[Soderstorf]] * [[Sögel]] * [[Söhlde]] * [[Söllingen (Niedersachsen)|Söllingen]] * [[Soltau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Soltendieck]] * [[Sottrum]] * [[Spahnharrenstätte]] * [[Spelle]] * [[Spiekeroog]] * [[Sprakensehl]] * [[Springe]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Stadae]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stade''; [[Saxonice]] ''Stood'')</small> * [[Stadlandia]]<ref>Ioannes Iustus Wynkelman, [https://books.google.com/books?id=WvgaAAAAYAAJ&pg=PA617&lpg=PA617&dq=statlandia+saxonia&source=bl&ots=Ysl9JI4L06&sig=2y6x3I38sU3-RcrP0HtnSkUxssI&hl=en&sa=X&ved=0CCwQ6AEwA2oVChMIwqiv-NWMxgIVQgmSCh2CZwDj#v=onepage&q=statlandia%20saxonia&f=false ''Notitia historico-politica veteris Saxo-Westphaliae finitimarumque regionum,''] 1667:277.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Stadland'')</small> * [[Stadtoldendorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Staffhorst]] * [[Staufenberg]] * [[Stavern]] * [[Stedesdorf]] * [[Steimbke]] * [[Steinau (Niedersachsen)|Steinau]] * [[Steinfeld (Oldenburg)]] * [[Steinhorst (Niedersachsen)|Steinhorst]] * [[Steinkirchen (Altes Land)|Steinkirchen]] * [[Stelle]] * [[Stemmen (Landkreis Rotenburg)|Stemmen]] * [[Stemshorn]] * [[Steyerberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Stinstedt]] * [[Stöckse]] * [[Stoetze]] * [[Stolzenau]] * [[Stuhr]] <small>commune sui iuris</small> * [[Südbrookmerland]] * [[Suderburg]] * [[Südergellersen]] * [[Südheide]] * [[Sudwalde]] * [[Suhlendorf]] * [[Sulingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Süpplingen]] * [[Süpplingenburg]] * [[Süstedt]] * [[Sustrum]] * [[Surwold]] * [[Suthfeld]] * [[Syke]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === T === {{div col|3}} * [[Tappenbeck]] * [[Tarmstedt]] * [[Tespe]] * [[Thedinghausen]] * [[Thomasburg]] * [[Thuine]] * [[Tiddische]] * [[Tiste]] * [[Toppenstedt]] * [[Tostedt]] * [[Tosterglope]] * [[Trebel]] * [[Tülau]] * [[Twieflingen]] * [[Twist (Emsland)|Twist]] * [[Twistringen]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === U === {{div col|3}} * [[Uchte]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Uehrde]] * [[Uelsen]] * [[Uetze]] <small>commune sui iuris</small> * [[Ulsena]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Uelzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ülz’n'')</small> * [[Ummern]] * [[Undeloh]] * [[Upgant-Schott]] * [[Uplengen]] * [[Uslar]] <small>[[urbs]]</small> * [[Utarp]] {{div col end}} === V === {{div col|3}} * [[Vahlberg]] * [[Vahlbruch]] * [[Vahlde]] * [[Vallis Augae]]<ref name="SLH 1988">Societas Latina Hannoverana (1988). ''Fasciculi geographici et historici: De parvis provinciis ditionis Hannoveranae et Schaumburgensis''. Hannoverae: Typis Exscripsit Libraria Scripturarum.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Auetal'')</small> * [[Varel]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Varrel]] * [[Vastorf]] * [[Vechelde]] * [[Velpke]] * [[Veltheim (Ohe)]] * [[Vetha]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Vechta''; [[Saxonice]] ''Vechte'')</small> * [[Vicus Adelaidis]]<ref name="ALF 2016">Academia Latinitati Fovendae (2016). ''Commentarii Academiae Latinitati Fovendae: De novis parochiis et communibus Saxoniae Inferioris textus'' (Vol. XXIV). Romae: Herder.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adelheidsdorf'')</small> * [[Vierden]] * [[Vierhöfen]] * [[Vildhusia]]<ref name="Hofmannus"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Wildeshausen''; [[Saxonice]] ''Wilshusen'')</small> * [[Visbek]] * [[Visselhövede]] <small>[[urbs]]</small> * [[Vögelsen]] * [[Vollersode]] * [[Voltlage]] * [[Vordorf]] * [[Vorwerk (Niedersachsen)|Vorwerk]] * [[Vrees]] {{div col end}} === W === {{div col|3}} * [[Waake]] * [[Waddeweitz]] * [[Wagenfeld]] * [[Wagenhoff]] * [[Wahrenholz]] * [[Walchum]] * [[Walkenried]] * [[Wallenhorst]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wallmoden]] * [[Walsrode]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Wangelnstedt]] * [[Wangerland]] * [[Wangerooge]] * [[Wanna]] * [[Warberg]] * [[Wardenburg]] * [[Warmsen]] * [[Warpe]] * [[Wasbüttel]] * [[Wathlingen]] * [[Wedemark]] <small>commune sui iuris</small> * [[Weener]] <small>[[urbs]]</small> * [[Weenzen]] * [[Wehrbleck]] * [[Welle]] * [[Wendeburg]] * [[Wendisch Evern]] * [[Wennigsen]] * [[Wenzendorf]] * [[Werdum]] * [[Werlte]] <small>[[urbs]]</small> * [[Werpeloh]] * [[Wesendorf]] * [[Weste (Niedersachsen)|Weste]] * [[Westergellersen]] * [[Westerholt]] * [[Westertimke]] * [[Westerwalsede]] * [[Westfeld (Niedersachsen)|Westfeld]] * [[Westoverledingen]] * [[Wetschen]] * [[Wettrup]] * [[Weyhausen]] * [[Weyhe]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wieda]] * [[Wiedensahl]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Wiefelstede]] * [[Wielen]] * [[Wienhausen]] * [[Wiesmoor]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wietmarschen]] * [[Wietze]] * [[Wietzen]] * [[Wietzendorf]] * [[Wilhelmshaven]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Wilstedt]] * [[Wilsum]] * [[Wingst]] * [[Winkelsett]] * [[Winnigstedt]] * [[Winsen (Aller)]] * [[Winsenia]]<ref name="Büttner">Büttner, D. S. (1710). ''Rudera Diluvii Testes, i.e. Zeichnung und Abbildung derer Columnarum Sceletonum''. Gottfried Zimmermann.</ref> <small>(ad [[Luya]]m<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Winsen'')</small> * [[Winzenburg]] * [[Wippingen]] * [[Wirdum]] * [[Wischhafen]] * [[Wistedt]] * [[Witmundia]]<ref>E.g., [[Ioannes Luyts|Ioannis Luyts]] ''Introductio ad Geographiam novam et veterem'', Ultraiecti 1692, [https://books.google.fr/books?id=_o0YP3-9VTMC&pg=PA281&dq=Witmundia&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjShLT7vdDrAhVJw4sKHZLLCokQ6AEwAnoECAMQAg#v=onepage&q=Witmundia&f=false p. 281].</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wittmund'')</small> * [[Wittingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wittmar]] * [[Wittorf]] * [[Wohnste]] * [[Wolfsburgum]]<ref>Vide nomini arcis: Samuel Pufendorfus, ''Commentariorum de rebus Suecicis libri XXVI'' {{Google Books|lV1PAAAAcAAJ|pag. 457 et 475}}, ''Nova Acta Eruditorum'' {{Google Books|eGFlITDJFSMC|pag. 487}}, Lipsiae, anno 1756, ac ''Itininerarium Thomae Carve, Tipperariensis'' ([https://archive.org/details/itinerariumthom00kerngoog/page/n182 pag. 108]).</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> </small> <small>([[Theodisce]] ''Wolfsburg''; [[Saxonice]] ''Wulfsborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfsbuurich'')</small> * [[Wollbrandshausen]] * [[Wollershausen]] * [[Wölpinghausen]] * [[Wolsdorf]] * [[Woltersdorf (Wendland)|Woltersdorf]] * [[Woltershausen]] * [[Worpswede]] * [[Wremen]] * [[Wrestedt]] * [[Wriedel]] * [[Wulfsen]] * [[Wulften ad Harthicos montes]] * [[Wunstorf]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Wustrow (Saxonia Inferior)]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === Z === {{div col|3}} * [[Zernien]] * [[Zetel]] * [[Zeven]] <small>[[urbs]]</small> * [[Zorge]] {{div col end}} ==Notae== <references /> [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris|!]] 40fpg11uwoh672h0ozjkxddghg2plch 0 223615 3976966 3883010 2026-08-04T00:16:59Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976966 wikitext text/x-wiki {{Vicificanda}} {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Zandobbio centro storico.jpg|thumb|Zandobium.]] '''Zandobium'''<ref>[https://web.archive.org/web/20160311074221/http://familysearch.org/learn/wiki/en/Diocese_of_Bergamo,_Italy:_Parish_Records Diocese of Bergamo, Italy: Parish ]</ref><ref>Nomi d'Italia - AAVV, De Agostini</ref> {{victio|Zandobium|i|n}} ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Zandobbio|Zandobbio]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], circiter 2&thinsp;750 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Langobardia]] et in [[Provincia Bergomas|Provincia Bergomati]] situm. Incolae ''Zandobienses'' appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Geographia == * [[Communitas montanea Lacuum Bergomatium]] (''terra''), * [[Vallis Caballina]] (''terra''), == Fractiones, vici et loci in municipio == == Municipia finitima == {{NexInt}} * [[Langobardia]] (''regio''), * [[Provincia Bergomas]], * [[Communitas montanea Lacuum Bergomatium]] (''terra''), * [[Vallis Caballina]] (''terra''), * [[Bergomum]] (''urbs''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == * [http://halleyweb.com/c016244/hh/index.php Situs publicus]{{Nexus deficit|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{CommuniaCat|Zandobbio|Zandobium}} == Pinacotheca == <gallery> Fasciculus:Map of comune of Zandobbio (province of Bergamo, region Lombardy, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Provincia Bergomati. Imago:Comunità Montana dei Laghi Bergamaschi.svg|Municipia ''Communitatis montaneae Lacuum Bergomatium''. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in provincia Bergomi]] [[Categoria:Communitas montanea Lacuum Bergomatium]] [[Categoria:Vallis Caballina]] q2k0j15vke6n07qk8tu8196we287a59 0 227875 3976912 2908003 2026-08-03T20:22:07Z Bartholomite 116968 rip 3976912 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Iulius Duarte Langa}} (in vico Magunze die [[27 Octobris]] [[1927]] natus; [[Maputo]]nis die [[3 Augusti]] [[2026]] mortuus) fuit [[cardinalis]] [[Mozambicum|Mozambicanus]] et [[episcopus]] ([[dioecesis Xai-Xaiensis]]). [[Franciscus (papa)|Papa Franciscus]] die [[14 Februarii]] 2015 episcopum Langa [[cardinalis|cardinalem]] creavit; ille est nunc secundus cardinalis Mozambicanus post cardinalem [[Alexander Iosephus Maria dos Santos|Alexandrum dos Santos]]. == Nexus externus == * {{CathHierBishop|langajd}} {{bio-stipula}} {{Anni vitae|1927|2026|Langa, Iulius Duarte}} [[Categoria:Cardinales]] [[Categoria:Episcopi Ecclesiae Catholicae]] [[Categoria:Episcopi Xai-Xaienses]] 8zik4tx8qoix75ato1nlv7j6p4dq0b5 0 238794 3976958 3501206 2026-08-03T23:34:53Z Cyprianus Marcus 66550 3976958 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in FRI.svg|300px|right|Communia in circulo Frisico]] '''Circulus Frisicus '''<ref>Fingitur nomen "Circulus Frisicus" -Theodisce ''Landkreis Friesland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Frisicus-a-um" ad [[Frisia (discretiva)|Frisiam]] refertur. Quod de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Friesland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Fräislound''; [[Saxonice]] ''Landkreis Freesland''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1933]] conditus est et ad annum [[1946]] ad [[Ducatus Oldenburgensis|Liberam Civitatem Oldenburgensem]] pertinuit et deinde ad Saxoniam Inferiorem. Caput circuli urbs [[Geverae]] est. == De rebus gestis == Circulus anno [[1933]] nomine "magistratus Frisicus" (''Amt Friesland'') conditus est et ab anno [[1939]] "Circulus Frisicus" nominatus est. Anno [[1946]] ad cum toto civitate Oldenburgensi ad Saxoniam Inferiorem transiit. Anno [[1938]] et [[1974]] numerus communium in circulo alteratus est. Anno [[1977]] circulus Frisicus dissolutus est, sed anno [[1980]] iudicii discrimine iterum conditus est. == Communia circuli == Haec sunt hodie communia huius circuli: * [[Bochorna (Circulus Frisicus)|Bochorna]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873">Ehmck, D. R., & von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bockhorn'') (8468 incolae) * [[Geverae]] (Jever), caput circuli (13.829) * [[Sande (Frisia)|Sande]] (9015) * [[Schortens]], oppidum (20.191) * [[Varel]], oppidum (23.554) * [[Wangerland]] (sedes: Hohenkirchen) (9127) * [[Wangerooge]] insula (1294) * [[Zetel]] (11.615) ==Notae== <references /> {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] == Nexus externi == {{commonscat|Landkreis Friesland|Circulum Frisicum}} * [http://www.friesland.de/ Pagina officialis] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Frisicus circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1933]] [[Categoria:Constituta 1980]] ruyt5p0e85wik86lslabndod7td35lj 0 238932 3976940 3505778 2026-08-03T22:33:57Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Bockhorn]] ad [[Fagohornia]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3505778 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Hemkensche_Kaufmannshaus_mit_Rokokotür_von_1754.jpg|thumb|left|Domus mercatoris Hemken anno 1754 in vico Bockhorn aedificata]] '''Bockhorn''' est [[commune]] [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Frisicus|Circuli Frisici]]. Ad Bockhorn et [[vicus|vici]] Adelheidsgroden, Blauhand, Bockhornerfeld, Bredehorn, Ellenserdammersiel, Goehlriehenfeld, Grabstede, Jührdenerfeld, Kranenkamp, Moorwinkelsdamm, Osterforde, Petersgroden atque Steinhausen pertinent. == Historia == Bockhorn vicus anno [[1220]] primo in actis descriptum est. Anno [[1428]] comes Oldenburgensis hunc agrum accepit. Annis a [[1667]] ad [[1773]] haec regio pars Daniae fuit. Annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Bockhorn a Ducibus Magnis Oldenburgensibus rectum est. Anno [[1918]] Oldenburgum res publica facta est. Anno [[1933]] Bockhorn pars novi Circuli Frisici et cum communibus [[Zetel]] et Neuenburg ad commune "Wehde Frisicam" coniunctum est. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinent. Anno [[1948]] Bockhorn iterum commune proprium factum est. Annis a [[1977]] ad usque [[1980]] Bockhorn ad [[Circulus Paludosoterrensis|Circulum Paludosoterrensem]] pertinuit, cum circulus Frisicus hoc tempore dissolutus erat. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Bockhorn (Frisia)|Bockhorn}} * [http://www.bockhorn.de/ www.bockhorn.de] [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] i1o03x1eal7nunadzlr28f9x8b09vmk 3976946 3976940 2026-08-03T22:49:18Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Fagohornia]] ad [[Bochorna (Circulus Frisicus)]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3505778 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Hemkensche_Kaufmannshaus_mit_Rokokotür_von_1754.jpg|thumb|left|Domus mercatoris Hemken anno 1754 in vico Bockhorn aedificata]] '''Bockhorn''' est [[commune]] [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Frisicus|Circuli Frisici]]. Ad Bockhorn et [[vicus|vici]] Adelheidsgroden, Blauhand, Bockhornerfeld, Bredehorn, Ellenserdammersiel, Goehlriehenfeld, Grabstede, Jührdenerfeld, Kranenkamp, Moorwinkelsdamm, Osterforde, Petersgroden atque Steinhausen pertinent. == Historia == Bockhorn vicus anno [[1220]] primo in actis descriptum est. Anno [[1428]] comes Oldenburgensis hunc agrum accepit. Annis a [[1667]] ad [[1773]] haec regio pars Daniae fuit. Annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Bockhorn a Ducibus Magnis Oldenburgensibus rectum est. Anno [[1918]] Oldenburgum res publica facta est. Anno [[1933]] Bockhorn pars novi Circuli Frisici et cum communibus [[Zetel]] et Neuenburg ad commune "Wehde Frisicam" coniunctum est. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinent. Anno [[1948]] Bockhorn iterum commune proprium factum est. Annis a [[1977]] ad usque [[1980]] Bockhorn ad [[Circulus Paludosoterrensis|Circulum Paludosoterrensem]] pertinuit, cum circulus Frisicus hoc tempore dissolutus erat. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Bockhorn (Frisia)|Bockhorn}} * [http://www.bockhorn.de/ www.bockhorn.de] [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] i1o03x1eal7nunadzlr28f9x8b09vmk 3976948 3976946 2026-08-03T22:53:27Z Cyprianus Marcus 66550 3976948 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Hemkensche_Kaufmannshaus_mit_Rokokotür_von_1754.jpg|thumb|left|Domus mercatoris Hemken anno 1754 in vico Bochornae aedificata.]] '''Bochorna'''<ref name="Ehmck & Bippen 1873">Ehmck, D. R., & von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.</ref> seu '''Bokhorna'''<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bockhorn'') est [[commune]] [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Frisicus|Circuli Frisici]]. Ad Bochornam et [[vicus|vici]] Adelheidsgroden, Blauhand, Bockhornerfeld, Bredehorn, Ellenserdammersiel, Goehlriehenfeld, Grabstede, Jührdenerfeld, Kranenkamp, Moorwinkelsdamm, Osterforde, Petersgroden atque Steinhausen pertinent. == Historia == Bochorna vicus anno [[1220]] primo in actis descriptus est. Anno [[1428]] comes Oldenburgensis hunc agrum accepit. Annis a [[1667]] ad [[1773]] haec regio pars Daniae fuit. Annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Bochorna a Ducibus Magnis Oldenburgensibus recta est. Anno [[1918]] Oldenburgum res publica facta est. Anno [[1933]] Bochorna pars novi Circuli Frisici et cum communibus [[Zetel]] et Neuenburg ad commune "Wehde Frisicam" coniuncta est. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinent. Anno [[1948]] Bochorna iterum commune proprium facta est. Annis a [[1977]] ad usque [[1980]] Bochorna ad [[Circulus Paludosoterrensis|Circulum Paludosoterrensem]] pertinuit, cum circulus Frisicus hoc tempore dissolutus erat. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Bockhorn (Frisia)|Bochornam}} * [http://www.bockhorn.de/ www.bockhorn.de] [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] i0x6q35tk9k8u41407vfg5hblemjoa2 3976953 3976948 2026-08-03T23:26:15Z Cyprianus Marcus 66550 3976953 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Hemkensche_Kaufmannshaus_mit_Rokokotür_von_1754.jpg|thumb|left|Domus mercatoris Hemken anno 1754 in vico Bochornae aedificata.]] '''Bochorna'''<ref name="Ehmck & Bippen 1873">Ehmck, D. R., & von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.</ref> seu '''Bokhorna'''<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bockhorn'') est [[commune]] [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Frisicus|Circuli Frisici]]. Ad Bochornam et [[vicus|vici]] [[Agger Anguli Palustris]]<ref name="Ubbo 1616"/> (Theodisce ''Moorwinkelsdamm''), [[Alluvio Adelheidis]]<ref name="Schaten 1701">Schaten, N. (1701). ''Historia Westfaliae: In qua Laterum ejusdem Regionis, gentisq; antiquitas, statusque Ecclesiasticus & Civilis explicantur''. Typis Johannis Busaei.</ref> (Theodisce ''Adelheidsgroden''), [[Alluvio Petri]]<ref name="Ubbo 1616"/> (Theodisce ''Petersgroden''), [[Campus Bochornae]]<ref name="Rüthning IV 1926">Rüthning, G. (Ed.) (1926). ''Oldenburger Urkundenbuch: Band 4''. Gerhard Stalling.</ref> (Theodisce ''Bockhornerfeld''), [[Campus Goehlriehensis]]<ref name="Meibom III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Scriptores Tomi Tres''. Typis & Sumptibus Johannis Georgii Lipperi.</ref> (Theodisce ''Goehlriehenfeld''), [[Campus Gruum]]<ref name="Schaten 1701"(> (Theodisce ''Kranenkamp''), [[Campus Iuhrdenensis]]<ref name="Hamelmann 1970">Hamelmann, H. (1970). ''Opera genealogico-historica de rebus Westphaliae et Saxoniae inferiores''. H. Th. Wenner.</ref> (Theodisce ''Jührdenerfeld''), [[Emissarium Aggeris Ellensensis]]<ref name="Ubbo 1616">Ubbo Emmius (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. Ludovicus Elzevirius.</ref> (Theodisce ''Ellenserdammersiel''), [[Grapsteda]]<ref name="Rüthning IV 1926"/> (Theodisce ''Grabstede''), [[Lapideae Domus]] (Theodisce ''Steinhausen'')<ref name="Meibom III 1688"/>, [[Latum Cornu]]<ref name="Bippen 1873">von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.</ref> (Theodisce ''Bredehorn''), [[Manus Livida]]<ref name="Cellarius 1706">Cellarius, C. (1706). ''Notitia Orbis Antiqui, sive Geographia Plenior''. Gleditsch.</ref> (Theodisce ''Blauhand'') atque [[Vadum Orientale]]<ref name="Cellarius 1706"/> (Theodisce ''Osterforde'') pertinent. == Historia == Bochorna vicus anno [[1220]] primo in actis descriptus est. Anno [[1428]] comes Oldenburgensis hunc agrum accepit. Annis a [[1667]] ad [[1773]] haec regio pars Daniae fuit. Annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Bochorna a Ducibus Magnis Oldenburgensibus recta est. Anno [[1918]] Oldenburgum res publica facta est. Anno [[1933]] Bochorna pars novi Circuli Frisici et cum communibus [[Zetel]] et Neuenburg ad commune "Wehde Frisicam" coniuncta est. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinent. Anno [[1948]] Bochorna iterum commune proprium facta est. Annis a [[1977]] ad usque [[1980]] Bochorna ad [[Circulus Paludosoterrensis|Circulum Paludosoterrensem]] pertinuit, cum circulus Frisicus hoc tempore dissolutus erat. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Bockhorn (Frisia)|Bochornam}} * [http://www.bockhorn.de/ www.bockhorn.de] [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] b4sdpwv4h3imtox1l91wa4bwvg14w36 3976954 3976953 2026-08-03T23:27:13Z Cyprianus Marcus 66550 3976954 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Hemkensche_Kaufmannshaus_mit_Rokokotür_von_1754.jpg|thumb|left|Domus mercatoris Hemken anno 1754 in vico Bochornae aedificata.]] '''Bochorna'''<ref name="Ehmck & Bippen 1873">Ehmck, D. R., & von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.</ref> seu '''Bokhorna'''<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bockhorn'') est [[commune]] [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Frisicus|Circuli Frisici]]. Ad Bochornam et [[vicus|vici]] [[Agger Anguli Palustris]]<ref name="Ubbo 1616"/> (Theodisce ''Moorwinkelsdamm''), [[Alluvio Adelheidis]]<ref name="Schaten 1701">Schaten, N. (1701). ''Historia Westfaliae: In qua Laterum ejusdem Regionis, gentisq; antiquitas, statusque Ecclesiasticus & Civilis explicantur''. Typis Johannis Busaei.</ref> (Theodisce ''Adelheidsgroden''), [[Alluvio Petri]]<ref name="Ubbo 1616"/> (Theodisce ''Petersgroden''), [[Campus Bochornae]]<ref name="Rüthning IV 1926">Rüthning, G. (Ed.) (1926). ''Oldenburger Urkundenbuch: Band 4''. Gerhard Stalling.</ref> (Theodisce ''Bockhornerfeld''), [[Campus Goehlriehensis]]<ref name="Meibom III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Scriptores Tomi Tres''. Typis & Sumptibus Johannis Georgii Lipperi.</ref> (Theodisce ''Goehlriehenfeld''), [[Campus Gruum]]<ref name="Schaten 1701"/> (Theodisce ''Kranenkamp''), [[Campus Iuhrdenensis]]<ref name="Hamelmann 1970">Hamelmann, H. (1970). ''Opera genealogico-historica de rebus Westphaliae et Saxoniae inferiores''. H. Th. Wenner.</ref> (Theodisce ''Jührdenerfeld''), [[Emissarium Aggeris Ellensensis]]<ref name="Ubbo 1616">Ubbo Emmius (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. Ludovicus Elzevirius.</ref> (Theodisce ''Ellenserdammersiel''), [[Grapsteda]]<ref name="Rüthning IV 1926"/> (Theodisce ''Grabstede''), [[Lapideae Domus]] (Theodisce ''Steinhausen'')<ref name="Meibom III 1688"/>, [[Latum Cornu]]<ref name="Bippen 1873">von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.</ref> (Theodisce ''Bredehorn''), [[Manus Livida]]<ref name="Cellarius 1706">Cellarius, C. (1706). ''Notitia Orbis Antiqui, sive Geographia Plenior''. Gleditsch.</ref> (Theodisce ''Blauhand'') atque [[Vadum Orientale]]<ref name="Cellarius 1706"/> (Theodisce ''Osterforde'') pertinent. == Historia == Bochorna vicus anno [[1220]] primo in actis descriptus est. Anno [[1428]] comes Oldenburgensis hunc agrum accepit. Annis a [[1667]] ad [[1773]] haec regio pars Daniae fuit. Annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Bochorna a Ducibus Magnis Oldenburgensibus recta est. Anno [[1918]] Oldenburgum res publica facta est. Anno [[1933]] Bochorna pars novi Circuli Frisici et cum communibus [[Zetel]] et Neuenburg ad commune "Wehde Frisicam" coniuncta est. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinent. Anno [[1948]] Bochorna iterum commune proprium facta est. Annis a [[1977]] ad usque [[1980]] Bochorna ad [[Circulus Paludosoterrensis|Circulum Paludosoterrensem]] pertinuit, cum circulus Frisicus hoc tempore dissolutus erat. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Bockhorn (Frisia)|Bochornam}} * [http://www.bockhorn.de/ www.bockhorn.de] [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] 54uzbu70fu05ddbivjke8vnesdm9i6c 0 238952 3976842 3147688 2026-08-03T14:50:02Z Артем Загребельный 172354 /* Qui assulam altissime positam transiluerint */ 3976842 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Stadium Australia, Womens polevault.jpg|thumb|Athleta assulam perticā usa transilit.]] '''Saltus perticarius'''<ref>John C. Traupman, ''Latin and English Dictionary'' (Novi Eboraci: Bantam Books, 2007), s.v. ''pole vaulting,'' p. 621.</ref><ref>[[Ebbe Vilborg]]. ''[[Norstedts svensk-latinska ordbok]], Editio secunda anni 2009'', sub voce ''"stavhopp"''</ref><ref>[[Reijo Pitkäranta]], ''[[Suomi-latina-suomi-sanakirja|Suomi-latina-suomi-sanakirja: Lexicon Finnico-Latino-Finnicum]]'', sub voce ''"seiväshyppy"'' (Helsinki 2002).</ref> est e [[Ludus gymnicus campestris|ludis gymnicis campestribus]] unus, quo athleta assulam libratam adiumento perticae longae ita transilire conatur, ne assula decidat. Pertica flexibilis curvatur ita, ut ille assulam superare possit. Saltu perticario in [[Olympia (certamina)|ludis Olympicis]] hodiernis inde a primis [[Olympia aestiva 1896|Olympiis anni 1896]] certatur. == Qui assulam altissime positam transiluerint == {| class="wikitable" |- | Viri || [[Armand Duplantis]] || 6,31 m || [[12 Martii]] [[2026]] ||[[Uppsala]] |- | Mulieres<ref>Rerum status anno [[2015]]</ref> || [[Yelena Isinbayeva]] || 5,06 m || [[28 Augusti]] [[2009]] || [[Turicum (urbs)|Turicum]] |} {{NexInt}} * [[Saltus in altum]] == Notae == <div class="references-small"><references/></div> [[Categoria:Ludi athletici]] {{Myrias|Anthropologia}} rbumynsffixlwouhzadu2uq0ytkrjdr 0 239135 3976959 3974384 2026-08-03T23:37:42Z Cyprianus Marcus 66550 /* De rebus gestis */ 3976959 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in WST.svg|thumb|Communia in circulo Ammerlandensi.]] '''Circulus Ammerlandensis'''<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> (Germanice ''Landkreis Ammerland''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1933]] conditus est et ad annum [[1946]] ad [[Ducatus Oldenburgensis|Liberam Civitatem Oldenburgensem]] pertinuit et deinde ad Saxoniam Inferiorem. Caput circuli urbs [[Locus Occidentalis (Saxonia Inferior)|Locus Occidentalis]] est. == De rebus gestis == Circulus anno [[1933]] nomine "magistratus Ammerlandensis" (''Amt Ammerland'') conditus est et ab anno [[1939]] "Circulus Ammerlandensis" nominatus est. Anno [[1946]] ad cum toto civitate Oldenburgensi ad Saxoniam Inferiorem transiit. Anno [[1938]] et [[1974]] numerus communium in circulo alteratus est. Annis [[1977]] ad usque [[1980]], cum [[Circulus Frisicus]] dissolutus est, [[Bochorna (Circulus Frisicus)|Bochorna]], [[Varel]] atque [[Zetel]] communia ad Circulum Ammerlandensem pertinuerunt. == Communia circuli == Haec sunt hodie communia huius circuli: * [[Aquae Zwischenahnenses]]<ref name="Statisitakamt Nord 2025">Statistikamt Nord (Editio Latina). ''Catalogus Urbium et Communium Germaniae''. Hamburgi, 2025.</ref> ([[Theodisce]] ''Bad Zwischenahn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Twiskenoan'' seu ''Boad Twiskenoan''; [[Saxonice]] ''Twüschenahn'') (27.866 incolae) * [[Locus Occidentalis (Saxonia Inferior)|Locus Occidentalis]] (caput circuli, 21.919) * [[Edewecht]] (21.291) * [[Rastede]] (21.259) * [[Wiefelstede]] (15.453) * [[Apenum]]<ref name="Baring 1746">Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica: De antiquis pagis, ditionibus, gigerictis et parochiis ubi de Amelinghusio agitur''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> (11.077) == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] == Nexus externi == {{commonscat|Landkreis Ammerland|Circulum Ammerlandensem}} * [http://www.ammerland.de/ Pagina officialis] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris|Circulus Ammerlandensis]] [[Categoria:Constituta 1933]] bts2vptoni317qxnuqbo54g1p75led2 0 239379 3976808 3973147 2026-08-03T12:30:24Z Cyprianus Marcus 66550 3976808 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in WTM.svg|300px|right|Communia in circulo Widmundensi]] '''Circulus Widmundensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Widmundensis" -Theodisce ''Landkreis Wittmund'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Widmundensis-e" ad [[Witmundia]]m refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}; et quo de gentilicio, vide [https://books.google.fr/books?id=_o0YP3-9VTMC&pg=PA281&dq=Witmundia&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjShLT7vdDrAhVJw4sKHZLLCokQ6AEwAnoECAMQAg#v=onepage&q=Witmundia&f=false p. 281 ''Introductio ad Geographiam novam et veterem'', Ultraiecti 1692, auctore Ioanne Luyts].</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Landkreis Wittmund''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Wittmund''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est et ad annum [[1945]] ad [[Borussia]]m pertinuit et deinde ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem. Caput circuli urbs [[Witmundia]] est. == Historia == Ager circuli ab anno [[1815]] ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1885]] circulus conditus est, anno [[1919]] [[Wilhelmshaven]] urbs a circulo separata est. Ab anno [[1946]] Circulus Widmundensis pars Saxoniae Inferioris est. Annis [[1977]] - [[1980]] circulus Widmundensis dissolutus et inter circulos finitimos divisus erat, sed tum voluntate civium iterum conditus est. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt: * [[Friedeburg]] (10.156 incolae) * [[Langeoog]] (1741) * [[Spiekeroog]] (776) * [[Witmundia]] (Theod. ''Wittmund''), caput circuli (20.363) * [[Esens (commune generale)|Esens]] commune generale (14.183) ** [[Dunum (Saxonia Inferior)|Dunum]] (1099) ** [[Esens]], oppidum, sedes administrationis (7221) ** [[Holtgast]] (1735) ** [[Moorweg]] (848) ** [[Neuharlingersiel]] (987) ** [[Stedesdorf]] (1574) ** [[Werdum]] (719) * [[Holtriem (commune generale)|Holtriem]] commune generale (9181) ** [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'') (1689) ** [[Eversmeer]] (838) ** [[Nenndorf (circulus Widmundensis)|Nenndorf]] (751) ** [[Neuschoo]] (1137) ** [[Ochtersum]] (896) ** [[Schweindorf]] (701) ** [[Utarp]] (640) ** [[Westerholt]], sedes administrationis (2529) {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Widmundensis circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1885]] [[Categoria:Frisia orientalis]] sa7cy3c4f7ts3mn6s79b90yy4zyffkq 3976809 3976808 2026-08-03T12:31:08Z Cyprianus Marcus 66550 3976809 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in WTM.svg|300px|right|Communia in circulo Widmundensi]] '''Circulus Widmundensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Widmundensis" -Theodisce ''Landkreis Wittmund'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Widmundensis-e" ad [[Witmundia]]m refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}; et quo de gentilicio, vide [https://books.google.fr/books?id=_o0YP3-9VTMC&pg=PA281&dq=Witmundia&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjShLT7vdDrAhVJw4sKHZLLCokQ6AEwAnoECAMQAg#v=onepage&q=Witmundia&f=false p. 281 ''Introductio ad Geographiam novam et veterem'', Ultraiecti 1692, auctore Ioanne Luyts].</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Landkreis Wittmund''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Wittmund''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est et ad annum [[1945]] ad [[Borussia]]m pertinuit et deinde ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem. Caput circuli urbs [[Witmundia]] est. == Historia == Ager circuli ab anno [[1815]] ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1885]] circulus conditus est, anno [[1919]] [[Wilhelmshaven]] urbs a circulo separata est. Ab anno [[1946]] Circulus Widmundensis pars Saxoniae Inferioris est. Annis [[1977]] - [[1980]] circulus Widmundensis dissolutus et inter circulos finitimos divisus erat, sed tum voluntate civium iterum conditus est. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt: * [[Friedeburg]] (10.156 incolae) * [[Langeoog]] (1741) * [[Spiekeroog]] (776) * [[Witmundia]] (Theod. ''Wittmund''), caput circuli (20.363) * [[Esens (commune generale)|Esens]] commune generale (14.183) ** [[Dunum (Saxonia Inferior)|Dunum]] (1099) ** [[Esens]], oppidum, sedes administrationis (7221) ** [[Holtgast]] (1735) ** [[Moorweg]] (848) ** [[Neuharlingersiel]] (987) ** [[Stedesdorf]] (1574) ** [[Werdum]] (719) * [[Holtriem (commune generale)|Holtriem]] commune generale (9181) ** [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'') (1689) ** [[Eversmeer]] (838) ** [[Nenndorf (circulus Widmundensis)|Nenndorf]] (751) ** [[Neuschoo]] (1137) ** [[Ochtersum]] (896) ** [[Schweindorf]] (701) ** [[Utarp]] (640) ** [[Westerholt]], sedes administrationis (2529) ==Notae== <references /> {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Widmundensis circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1885]] [[Categoria:Frisia orientalis]] pobnsiltugpgbz8p8skhsj8t8gizmvi 3976811 3976809 2026-08-03T12:31:41Z Cyprianus Marcus 66550 3976811 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in WTM.svg|300px|right|Communia in circulo Widmundensi]] '''Circulus Widmundensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Widmundensis" -Theodisce ''Landkreis Wittmund'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Widmundensis-e" ad [[Witmundia]]m refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}; et quo de gentilicio, vide [https://books.google.fr/books?id=_o0YP3-9VTMC&pg=PA281&dq=Witmundia&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjShLT7vdDrAhVJw4sKHZLLCokQ6AEwAnoECAMQAg#v=onepage&q=Witmundia&f=false p. 281 ''Introductio ad Geographiam novam et veterem'', Ultraiecti 1692, auctore Ioanne Luyts].</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Landkreis Wittmund''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Wittmund''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est et ad annum [[1945]] ad [[Borussia]]m pertinuit et deinde ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem. Caput circuli urbs [[Witmundia]] est. == Historia == Ager circuli ab anno [[1815]] ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1885]] circulus conditus est, anno [[1919]] [[Wilhelmshaven]] urbs a circulo separata est. Ab anno [[1946]] Circulus Widmundensis pars Saxoniae Inferioris est. Annis [[1977]] - [[1980]] circulus Widmundensis dissolutus et inter circulos finitimos divisus erat, sed tum voluntate civium iterum conditus est. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt: * [[Friedeburg]] (10.156 incolae) * [[Langeoog]] (1741) * [[Spiekeroog]] (776) * [[Witmundia]] (Theod. ''Wittmund''), caput circuli (20.363) * [[Esens (commune generale)|Esens]] commune generale (14.183) ** [[Dunum (Saxonia Inferior)|Dunum]] (1099) ** [[Esens]], oppidum, sedes administrationis (7221) ** [[Holtgast]] (1735) ** [[Moorweg]] (848) ** [[Neuharlingersiel]] (987) ** [[Stedesdorf]] (1574) ** [[Werdum]] (719) * [[Holtriem (commune generale)|Holtriem]] commune generale (9181) ** [[Eversmeer]] (838) ** [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'') (1689) ** [[Nenndorf (circulus Widmundensis)|Nenndorf]] (751) ** [[Neuschoo]] (1137) ** [[Ochtersum]] (896) ** [[Schweindorf]] (701) ** [[Utarp]] (640) ** [[Westerholt]], sedes administrationis (2529) ==Notae== <references /> {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Widmundensis circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1885]] [[Categoria:Frisia orientalis]] dih9qgnip5z1n3teofklnpat8gh0d5h 0 239456 3976805 3505798 2026-08-03T12:24:30Z Cyprianus Marcus 66550 3976805 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Holtriem''' commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Widmundensis|circulo Widmundensis]] est. == Historia == Die [[20 Iulii]] [[1972]] commune generale Holtriem constitutum est, communia octo coniuncta sunt, sedes administrationis Westerholt est. == Communia ad Esens pertinentes == * [[Eversmeer]] (838) * [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'') (1689) * [[Nenndorf (circulus Widmundensis)|Nenndorf]] (751) * [[Neuschoo]] (1137) * [[Ochtersum]] (896) * [[Schweindorf]] (701) * [[Utarp]] (640) * [[Westerholt]], sedes administrationis (2529) == Nexus externi == * [http://www.holtriem.de/ Pagina officialis communis generalis Holtriem] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1972]] 1e89ar9d6q4hwyj99ju4promewjrytk 0 239820 3976797 3505806 2026-08-03T12:11:12Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Blomberg (circulus Widmundensis)]] ad [[Florimontium (circulus Widmundensis)]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3505806 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Blomberg''' est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Widmundensis|Circuli Widmundensis]]. Cum aliis parvis communibus se ad [[Holtriem (commune generale)|Holtriem]] commune generale coniunxit. == Historia == Annis [[1744]] ad [[1806]] [[Frisia orientalis|Frisia Orientalis]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Hoc tempore Blomberg colonia in palude condita est, quod [[Fridericus II (rex Borussiae)|Fridericus II]] rex agrum novum exstrui omni in regno iuberet. Tum ab anno 1806 regio ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Blomberg [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] traditum est, quod post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Blomberg pars novi Circuli Widmundensis factum est, qui circulus autem annis [[1977]] ad usque [[1980]] dissolutus erat. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Tum multi perfugae e regionibus a [[Polonia]] et [[Russia]] occupatis hanc in hanc regionem venerunt. Anno [[1972]] Blomberg pars [[Holtriem (commune generale)|Holtriem]] communis generalis factum est. Hodie multi perigrinatores refectionis causa in commune veniunt. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Blomberg (Ostfriesland)|Blomberg}} * [http://blomberg-ostfriesland.de/ blomberg-ostfriesland.de] * [https://www.facebook.com/blombergostfriesland/timeline?ref=page_internal Blomberg apud facebook.com] [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 18]] 3tduqaewz75vebpkrz6rrmv0j4yr4d9 3976799 3976797 2026-08-03T12:16:24Z Cyprianus Marcus 66550 3976799 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Florimontium'''<ref name="M">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Scriptores Tomi III: Dissertates historicas variorum auctorum complexus''. Georgius Henricus Frommannus</ref> seu '''Mons Florum'''<ref name="M"/> seu '''Blomenberga'''<ref name="F">Friedländer, E. (1878). ''Ostfriesisches Urkundenbuch'' (Vol. 1). Haynel.</ref> seu '''Blombergum'''<ref name="S">Sudendorf, H. (1862). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 3). Carl Rümpler.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'') est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Widmundensis|Circuli Widmundensis]]. Cum aliis parvis communibus se ad [[Holtriem (commune generale)|Holtriem]] commune generale coniunxit. == Historia == Annis [[1744]] ad [[1806]] [[Frisia orientalis|Frisia Orientalis]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Hoc tempore Florimontium colonia in palude condita est, quod [[Fridericus II (rex Borussiae)|Fridericus II]] rex agrum novum exstrui omni in regno iuberet. Tum ab anno 1806 regio ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Florimontium [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] traditum est, quod post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Florimontium pars novi Circuli Widmundensis factum est, qui circulus autem annis [[1977]] ad usque [[1980]] dissolutus erat. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Tum multi perfugae e regionibus a [[Polonia]] et [[Russia]] occupatis hanc in hanc regionem venerunt. Anno [[1972]] Florimontium pars [[Holtriem (commune generale)|Holtriem]] communis generalis factum est. Hodie multi perigrinatores refectionis causa in commune veniunt. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Blomberg (Ostfriesland)|Florimontium}} * [http://blomberg-ostfriesland.de/ blomberg-ostfriesland.de] * [https://www.facebook.com/blombergostfriesland/timeline?ref=page_internal Blomberg apud facebook.com] [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 18]] oncb5vuyj3y8bju739zzt1ylxlk2d1c 3976803 3976799 2026-08-03T12:22:42Z Cyprianus Marcus 66550 3976803 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Florimontium'''<ref name="M">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Scriptores Tomi III: Dissertates historicas variorum auctorum complexus''. Georgius Henricus Frommannus</ref> seu '''Mons Florum'''<ref name="M"/> seu '''Blomenberga'''<ref name="F">Friedländer, E. (1878). ''Ostfriesisches Urkundenbuch'' (Vol. 1). Haynel.</ref> seu '''Blombergum'''<ref name="S">Sudendorf, H. (1862). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 3). Carl Rümpler.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'') est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Widmundensis|Circuli Widmundensis]]. Cum aliis parvis communibus se ad [[Holtriem (commune generale)|Holtriem]] commune generale coniunxit. == Historia == Annis [[1744]] ad [[1806]] [[Frisia orientalis|Frisia Orientalis]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Hoc tempore Florimontium colonia in palude condita est, quod [[Fridericus II (rex Borussiae)|Fridericus II]] rex agrum novum exstrui omni in regno iuberet. Tum ab anno 1806 regio ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Florimontium [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] traditum est, quod post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Florimontium pars novi Circuli Widmundensis factum est, qui circulus autem annis [[1977]] ad usque [[1980]] dissolutus erat. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Tum multi perfugae e regionibus a [[Polonia]] et [[Russia]] occupatis hanc in hanc regionem venerunt. Anno [[1972]] Florimontium pars [[Holtriem (commune generale)|Holtriem]] communis generalis factum est. Hodie multi perigrinatores refectionis causa in commune veniunt. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Blomberg (Ostfriesland)|Florimontium}} * [http://blomberg-ostfriesland.de/ blomberg-ostfriesland.de] * [https://www.facebook.com/blombergostfriesland/timeline?ref=page_internal Blomberg apud facebook.com] [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 18]] 15bn29oe1fgtkrdd9vxn1ludsfhdn9r 0 242917 3976840 3944172 2026-08-03T14:44:42Z Артем Загребельный 172354 /* Viri */ 3976840 wikitext text/x-wiki Ecce index '''principatuum mundanorum'''<ref name="SLS">[[Reijo Pitkäranta]], ''[[Suomi-latina-suomi-sanakirja|Suomi-latina-suomi-sanakirja: Lexicon Finnico-Latino-Finnicum]]'' (Helsinki: 2002), sub voce ''maailmanennätys.''</ref> sive '''culminum''' [[ludus gymnicus campestris|ludorum gymnicorum campestrium]]. ==Viri== {| class="wikitable" width="100%" style="font-size:95%" |- !Genus athleticum !Culmen !Athleta !Civitas !Dies !Locus |- |[[Cursus brevis|100 m]] |style="text-align:right;"|9.58 s |[[Usain Bolt]] || [[Iamaica]] ||[[16 Augusti]] [[2009]] |[[Berolinum]], [[Germania]] |- |[[Cursus brevis|200 m]] |style="text-align:right;"|19.19 s |[[Usain Bolt]] || [[Iamaica]] |[[20 Augusti]] [[2009]] |[[Berolinum]], [[Germania]] |- |[[Cursus brevis|400 m]] |style="text-align:right;"|43.18 s |[[Wayde van Niekerk]] || [[Africa Australis]] |[[14 Augusti]] [[2016]] |[[Rivus Ianuarii]], [[Brasilia]] |- |[[Cursus mediae distantiae|800 m]] |style="text-align:right;"|1 min. 40.91 s |[[David Rudisha]] || [[Kenia]] |[[9 Augusti]] [[2012]] |[[Londonium]], [[Britanniarum Regnum]] |- |[[Cursus mediae distantiae|1500 m]] |style="text-align:right;"|3 min. 26.00 s |[[Hicham El Guerrouj]] || [[Marocum]] |[[14 Iulii]] [[1998]] |[[Roma]], [[Italia]] |- |[[Cursus longus|5000 m]] |style="text-align:right;"|12 min. 37.35 s |[[Kenenisa Bekele]]|| [[Aethiopia]] |[[31 Maii]] [[2004]] |[[Hengelo]], [[Nederlandia]] |- |[[Cursus longus|10&nbsp;000 m]] |style="text-align:right;"|26 min. 17.53 |[[Kenenisa Bekele]]|| [[Aethiopia]] |[[26 Augusti]] [[2005]] |[[Bruxellae]], [[Belgica]] |- |[[Cursus Marathonius]] |style="text-align:right;"|2 h 2 min. 57 s |[[Dennis Kimetto]] || [[Kenia]] |[[28 Septembris]] [[2014]] |[[Berolinum]], [[Germania]] |- |[[Cursus obstaculosus|Cursus obstaculosus 3000 m ]] |style="text-align:right;"|7 h 53 min. 63 s |[[Saif Saaeed Shaheen]] || [[Quataria]] |[[3 Septembris]] [[2004]] |[[Bruxellae]], [[Belgica]] |- |[[Cursus impedimentorum|Cursus impedimentorum 110 m]] |style="text-align:right;"|12.80 s |[[Aries Merritt]] || [[Civitates Foederatae Americae|CFA]] |[[7 Septembris]] [[2012]] |[[Bruxellae]], [[Belgica]] |- |[[Cursus impedimentorum|Cursus impedimentorum 400 m]] |style="text-align:right;"|46.78 s |[[Kevin Young]] || [[Civitates Foederatae Americae|CFA]] |[[6 Augusti]] [[1992]] |[[Barcino]], [[Hispania]] |- |[[Saltus in altum]] |style="text-align:right;"|245 cm |[[Javier Sotomayor]] || [[Cuba]] |[[27 Iulii]] [[1993]] |[[Salmantica (Hispania)|Salmantica]], [[Hispania]] |- |[[Saltus perticarius]] |style="text-align:right;"|631 cm |[[Armandus Duplantis]] || [[Suecia]] |[[12 Martii]] [[2026]] |[[Uppsala]], [[Suecia]] |- |[[Saltus in longitudinem]] |style="text-align:right;"|895 cm |[[Michael Powell]] || [[Civitates Foederatae Americae|CFA]] |[[30 Augusti]] [[1991]] |[[Tokium]], [[Iaponia]] |- |[[Saltus triplex]] |style="text-align:right;"|18.29 m |[[Ionathan Edwards (athleta)|Ionathan Edwards]] || [[Britanniarum Regnum]] |[[7 Augusti]] [[1995]] |[[Gothoburgum]], [[Suecia]] |- |[[Iactus globi]] |style="text-align:right;"|23.12 m |[[Randy Barnes]] || [[Civitates Foederatae Americae|CFA]] |[[20 Maii]] [[1990]] |[[Westwood, California|Westwood]], [[Civitates Foederatae Americae|CFA]] |- |[[Iactus disci]] |style="text-align:right;"|74.08 m |[[Jürgen Schult]] || [[Res publica democratica Germanica|RPDG]] |[[6 Iunii]] [[1986]] |[[Brandenburgum Novum]], [[Res publica democratica Germanica|RPDG]] |- |[[Iactus mallei]] |style="text-align:right;"|86.74 m |[[Juri Sedyh]] || [[Unio Rerum Publicarum Sovieticarum Socialisticarum|Unio Sovietica]] |[[30 Augusti]] [[1986]] |[[Stutgardia]], [[Germania]] |- |[[Iaculatio]] |style="text-align:right;"|98.48 m |[[Iohannes Železný]] || [[Cechia]] |[[25 Maii]] [[1996]] |[[Iena]], [[Germania]] |- |[[Decathlon]] |style="text-align:right;"|9045 puncta |[[Ashton Eaton]] || [[Civitates Foederatae Americae|CFA]] |[[28 Augusti|28]]–[[29 Augusti]] [[2015]] |[[Pekinum]], [[Res publica popularis Sinarum|Sinae]] |- |[[Ambulatio (certamen)|Ambulatio 20 chiliometrorum]] |style="text-align:right;"|1 h 16 min. 36 s |[[Yusuke Suzuki]] || [[Iaponia]] |[[15 Maii]] [[2015]] |[[Nomi]], [[Iaponia]] |- |[[Ambulatio (certamen)|Ambulatio 50 chiliometrorum]] |style="text-align:right;"|3 h 32 min. 33 s |[[Yohann Diniz]] || [[Francia]] |[[15 Augusti]] [[2014]] |[[Turicum (urbs)|Turicum]], [[Helvetia]] |- |[[Cursus alternus 4 x 100 metrorum|4&nbsp;×&nbsp;100&nbsp;m]] |style="text-align:right;"|36.84 s |[[Nesta Carter]]<br />[[Michael Frater]]<br />[[Yohan Blake]]<br />[[Usain Bolt]] |[[Iamaica]] |[[11 Augusti]] [[2012]] || [[Londonium]], [[Britanniarum Regnum]] |- |[[Cursus alternus 4 x 400 metrorum|4&nbsp;×&nbsp;400&nbsp;m]] |style="text-align:right;"|2 min. 54.29 s |[[Andrew Valmon]],<br /> [[Quincy Watts]],<br /> [[Butch Reynolds]], <br /> [[Michael Johnson]] |[[Civitates Foederatae Americae|CFA]] |[[22 Augusti]] [[1993]] |[[Stutgardia]], [[Germania]] |- |} == Mulieres == {| class="wikitable" width="100%" style="font-size:95%" |- !Genus athleticum !Culmen !Athleta !Natio !Dies !Locus |- |[[Cursus brevis|100 m]] |style="text-align:right;"|10.49 s |[[Florentia Griffith-Joyner]] || [[Civitates Foederatae Americae|CFA]] |[[16 Iunii]] [[1988]] |[[Indianapolis]], [[Civitates Foederatae Americae|CFA]] |- |[[Cursus brevis|200 m]] |style="text-align:right;"|21.34 s |[[Florentia Griffith-Joyner]] || [[Civitates Foederatae Americae|CFA]] |[[29 Septembris]] [[1988]] |[[Seulum]], [[Res publica Coreana]] |- |[[Cursus brevis|400 m]] |style="text-align:right;"|47.60 s |[[Marita Koch]] || [[Res publica democratica Germanica|RPDG]] |[[6 Octobris]] [[1985]] |[[Canberra]], [[Australia]] |- |[[Cursus mediae distantiae|800 m]] |style="text-align:right;"|1 min. 53.28 s |[[Jarmila Kratochvílová]] || [[Cechoslovacia]] |[[26 Iulii]] [[1983]] |[[Monacum]], [[Germania]] |- |[[Cursus mediae distantiae|1&thinsp;500 m]] |style="text-align:right;"|3 min. 50.07 s |[[Genzebe Dibaba]] || [[Aethiopia]] |[[17 Iulii]] [[2015]] |[[Fontvielle]], [[Principatus Monoeci]] |- |[[Cursus longus|5&nbsp;000 m]] |style="text-align:right;"|14 min. 11.15 |[[Tirunesh Dibaba]] || [[Aethiopia]] |[[6 Iunii]] [[2008]] |[[Asloa]], [[Norvegia]] |- |[[Cursus longus|10&nbsp;000 m]] |style="text-align:right;"|28 min. 54.14 s |[[Beatrix Chebet]] || [[Kenya]] |[[25 Maii]] [[2024]] |[[Eugene (Oregonia)|Eugene]], [[USA]] |- |[[Cursus Marathonius]] |style="text-align:right;"|2 h 17 min. 42 s |[[Paula Radcliffe]] || [[Britanniarum Regnum]] || [[17 Aprilis]] [[2005]] || [[Londonium]], [[Britanniarum Regnum]] |- |[[Cursus obstaculosus|Cursus obstaculosus 3&nbsp;000 m ]] |style="text-align:right;"|8 min. 58.81 |[[Gulnara Samitova-Galkina]] || [[Russia]] |[[17 Augusti]] [[2008]] |[[Pechinum]], [[Res publica popularis Sinarum|Sinae]] |- |[[Cursus impedimentorum|Cursus impedimentorum 100 m]] |style="text-align:right;"|12.21 s |[[Jordanka Donkova]] || [[Bulgaria]] |[[20 Augusti]] [[1988]] |[[Stara Zagora]], [[Bulgaria]] |- |[[Cursus impedimentorum|Cursus impedimentorum 400 m]] |style="text-align:right;"|50.37 s |[[Sydney McLaughlin-Levrone]] || [[USA]] |[[8 Augusti ]] [[2024]] |[[Sanctus-Dionisius]], [[Gallia]] |- |[[Saltus in altum]] |style="text-align:right;"|210 cm |[[Yaroslava Mahuchikh]] || [[Ucraina]] |[[7 Iulii ]] [[2024]] |[[Paris]], [[France]] |- |[[Saltus perticarius]] |style="text-align:right;"|506 cm |[[Yelena Isinbayeva]] || [[Russia]] |[[28 Augusti]] [[2009]] |[[Turicum (urbs)|Turicum]], [[Helvetia]] |- |[[Saltus in longitudinem]] |style="text-align:right;"|752 cm |[[Galina Tšistjakova]] || [[Unio Rerum Publicarum Sovieticarum Socialisticarum|Unio Sovietica]] |[[11 Iunii]] [[1988]] |[[Petropolis]], [[Unio Rerum Publicarum Sovieticarum Socialisticarum|Unio Sovietica]] |- |[[Saltus triplex]] |style="text-align:right;"|15.50 m |[[Inessa Kravets]] || [[Ucraina]] |[[10 Augusti]] [[1995]] |[[Gothoburgum]], [[Suecia]] |- |[[Iactus globi]] |style="text-align:right;"|22.63 m |[[Natalja Lisovskaja]] || [[Unio Rerum Publicarum Sovieticarum Socialisticarum|Unio Sovietica]] |[[7 Iunii]] [[1987]] |[[Moscua]], [[Unio Rerum Publicarum Sovieticarum Socialisticarum|Unio Sovietica]] |- |[[Iactus disci]] |style="text-align:right;"|76.80 m |[[Gabriele Reinsch]] || [[Res publica democratica Germanica|RPDG]] |[[9 Iulii]] [[1988]] |[[Brandenburgum Novum]], [[Res publica democratica Germanica|RPDG]] |- |[[Iactus mallei]] |style="text-align:right;"|82.98 m |[[Anita Włodarczyk]] || [[Polonia]] |[[28 Augusti]] [[2016]] |[[Warsavia]], [[Polonia]] |- |[[Iaculatio]] |style="text-align:right;"|72.28 m |[[Barbara Špotáková]] || [[Cechia]] |[[13 Septembris]] [[2008]] |[[Stutgardia]], [[Germania]] |- |[[Heptathlon]] |style="text-align:right;"|7291 puncta |[[Jacoba Joyner-Kersee]] || [[Civitates Foederatae Americae|CFA]] |[[23 Septembris|23]]–[[24 Septembris]] [[1988]] |[[Seulum]], [[Res publica Coreana]] |- |[[Ambulatio (certamen)|Ambulatio 20 chiliometrorum]] |style="text-align:right;"|1 h 24 min. 38 s |[[Liu Hong]] || [[Res publica popularis Sinarum|Sinae]] |[[6 Iunii]] [[2015]] || [[Brigantium Flavium]], [[Hispania]] |- |[[Cursus alternus 4 x 100 metrorum|4&nbsp;×&nbsp;100&nbsp;m]] |style="text-align:right;"|40.82 s |[[Tianna Madison]],<br />[[Allyson Felix]],<br />[[Bianca Knight]],<br />[[Carmelita Jeter]] || [[Civitates Foederatae Americae|CFA]] |[[10 Augusti]] [[2012]] |[[Londonium]], [[Britanniarum Regnum]] |- |[[Cursus alternus 4 x 400 metrorum|4&nbsp;×&nbsp;400&nbsp;m]] |style="text-align:right;"|3 min. 15.17 s |[[Tatjana Ledovskaja]],<br />[[Olga Nazarova]],<br />[[Maria Pinigina]],<br />[[Olga Bryzgina]] || [[Unio Rerum Publicarum Sovieticarum Socialisticarum|Unio Sovietica]] |[[1 Octobris]] [[1988]] |[[Seulum]], [[Res publica Coreana]] |- |} == Notae == <references/> [[Categoria:Ludi athletici]] 9qq9aazw1k5qcrp5zpqr8k5hpdsfaf2 0 252648 3977065 3923310 2026-08-04T08:38:05Z Demetrius Talpa 81729 /* Urbes */ 3977065 wikitext text/x-wiki {{L1}}{{Capsa subdivisionis Vicidata}} '''Regio Iaroslaviensis'''<ref>Iaroslaviensis: [https://books.google.ru/books?id=mXs1AQAAMAAJ&q=%22iaroslaviensis%22&dq=%22iaroslaviensis%22&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwj3yoj4_IrKAhVCDywKHaBmAhE4KBDoAQgmMAI ''Documenta ex archivo Cardinalis Ioannis Morone ad Poloniam spectantia...'', Romae 1984, p. 155]; [https://books.google.ru/books?id=p0VfAAAAcAAJ&pg=PA102&dq=%22iaroslaviensis%22&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwiKgtve_IrKAhVEiCwKHcVBABA4ChDoAQgtMAM#v=onepage&q=%22iaroslaviensis%22&f=false ''Statutum canonicum sive ecclesiasticum Petri Magni...'', Petropoli 1785, p. 102]; [https://web.archive.org/web/20211101151841/https://viewer.rusneb.ru/ru/000199_000009_003499270?page=1&rotate=0&theme=white ''Sermo quem ... die onomastico ... Catharinae Secundae ... habuit ... Samul e...episcopus Rostoviensis et Jaroslaviensis'', Mosquae 1776]; Samuelis ad {{Creanda|ru|Долгоруков, Иван Михайлович|Ioannes Dolgorukov|Ioannem Dolgorukov}} [https://books.google.ru/books?id=O7ZhAAAAcAAJ&pg=PA50&dq=%22iaroslaviensis%22&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwjUptfX_IrKAhWDiCwKHeunBxIQ6AEIRTAH#v=onepage&q=%22iaroslaviensis%22&f=false epistola] etc. <br>Jaroslaviensis: [https://books.google.ru/books?id=3EwxAQAAMAAJ&q=%22jaroslaviensis%22&dq=%22jaroslaviensis%22&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwjEi76Z_YrKAhWKCiwKHcHDDBQ4FBDoAQgaMAA ''Acta Academiae Velehradensis'', vol. 7-9. 1911, pp. 100, 126, 158]; [https://books.google.ru/books?id=rcxEAAAAcAAJ&pg=PA98&dq=%22jaroslaviensis%22&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwj7usuK_YrKAhXBkywKHW-BCxM4ChDoAQgfMAE#v=onepage&q=%22jaroslaviensis%22&f=false ''Ordo bibliothecae Universitatis Caesareae Mosquensis'', Mosquae 1826, p. 98].</ref> ([[Russice]] Ярославская область, [[translitteratio|tr.]] ''Jaroslavskaja oblast’'') est [[divisio administrativa Russiae|subiectum]] [[Foederatio Russica|Foederationis Russicae]], in eius [[Districtus Foederalis Centralis|Districtum (Circulum) Foederalem Centralem]] inclusum. Regio Iaroslaviensis die [[11 Martii]] anni [[1936]] creata est, die [[13 Augusti]] anni [[1944]] autem terminos suos hodiernos recepit. Aream 36 177 chm² et circa 1 272 milia incolarum (anno [[2015]]) habet. ==Situs== Cum regionibus [[regio Volodimiriensis|Volodimiriensi]], [[regio Vologdensis|Vologdensi]], [[regio Analeptriana|Analeptriana]], [[regio Costromensis|Costromensi]], [[regio Moscuensis|Moscuensi]] et [[regio Tueriensis|Tueriensi]] contermina, sita est in parte septentrionali [[Russia Europaea|Russiae Europaeae]], in medio [[planities Europaea Orientalis|planitiei Europaeae Orientalis]]. ==Hydrographia== [[Volga]] cum [[Scheksna]], [[Cotoroa]], [[Costroma (flumen)|Costroma]] accolis est flumen regionis maximum. E [[receptaculum aquae|receptaculo aquae]] [[Receptaculum aquae Ugliciense|Ugliciensi]] Volga in regione exit, [[receptaculum Piscarianum]] implet et in [[Receptaculum aquae Gorkipolitanum|receptaculum Gorkipolitanum]] intrat. [[Nero lacus]], cuius in ripa Rostovia urbs sita est, est lacus regionis maximus. ==Urbes== Urbs regionis capitalis est [[Iaroslavia]]. [[Pereslavia|Pereslavia Transilvana]] et [[Rostovia]] urbes antiquae in parte regionis australi sitae sunt. [[Uglicia]] et illa antiqua ad Volgam et receptaculum Ugliciense in occidente stat. [[Piscaria]] ad Volgam ubi e receptaculo Piscariano exit, et [[Romanova]] ad eam loco inferiore sitae sunt (sed ambae superius, quam Iaroslavia). [[Mologa (urbs)|Mologae]] urbis reliquiae a [[receptaculum Piscarianum|receptaculo Piscariano]] inundatae manent. [[Poschechonia (urbs)|Poschechonia]] urbs ad ripam eiusdem receptaculi orientalem adiacet. In parte regionis boreorientali [[Lubimogradum]] urbs maior est. == Notae == <references /> == Nexus externi == {{fontes geographici}} {{CommuniaCat|Yaroslavl Oblast|regionem Iaroslaviensem}} * [http://www.yarregion.ru/ Situs interretialis gubernatoris et administrationis regionis Iaroslaviensis]{{Nexus deficit|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ling|Russice}} [[Categoria:Regio Iaroslaviensis|!]] nhgn3qwv8pl75kf3wzqsixqudbs3w35 0 255046 3976960 3976321 2026-08-03T23:48:16Z Cyprianus Marcus 66550 3976960 wikitext text/x-wiki {{L1}} {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Hoeltingmuehle_Meppen.jpg|thumb|left|In oppido [[Meppea]] flumina [[Amisia]] et [[Hasa]] confluunt.]] [[Fasciculus:Municipalities in EL.svg|300px|right|Communia in circulo Terrae Emesensis]] '''Circulus Terrae Emesensis''' (Theod.: ''Landkreis Emsland''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1977]] conditus est ex antiquis circulis ''Aschendorf-Hümling'', ''Meppea'' atque partibus circuli ''Lingae''. Caput circuli urbs [[Meppea]] est. == Historia == Terra Emesensis a medioaevo ad annum [[1802]] ad [[Dioecesis Monasteriensis|Principatum episcopalem Monasterii]] pertinuit. Ab anno [[1806]] Terra Emesensis ad [[Magnus Ducatus Montensis|Magnum Ducatum Montensem]] pertinuit, ab anno [[1810]] ad [[Primum Imperium Francicum]]. [[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleone]] imperatore victo Terra Emesensis ab anno [[1814]] ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1885]] circuli ''Aschendorf'', ''Hümling'', ''Meppea'' et ''Linga'' conditi sunt. Anno [[1932]] circuli Aschendorf et Hümling coniuncti sunt. Tempore dictaturae [[NSDAP|Nazistarum]] in Terra Emesensi multa castra carceralia condita sunt. Post [[Secundum Bellum Mundanum]] [[Nederlandia]] agrum circuli reparationis causa postulavit neque tamen multum adipisci potuit<ref>[http://www.spiegel.de/spiegel/print/d-44435312.html Der Spiegel die 1 Ianuarii 1949]</ref>. Pars Terrae Emesensis etiam a captivis liberatis Polonicis ad annum [[1948]] "Area occupationis Polonica" administrata est<ref>[http://www.deutschlandradiokultur.de/1945-als-das-emsland-polnisch-war.1001.de.html?dram:article_id=155820 deutschlandradiokultur.de die 24 Iunii 2005]</ref>. Ab anno [[1946]] Circulus Binethensis pars Saxoniae Inferioris est. Numerus incolarum tum multis hominibus auctus est, qui e Germania Orientali fugati erant. Anno [[1977]] circulus Terrae Emesensis conditus est ex antiquis circulis ''Aschendorf-Hümling'', ''Meppea'' atque partibus circuli ''Lingae''. == Communia circuli == Haec sunt 60 communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt: * [[Emsbüren]] (9903 incolae) * [[Geeste]] (11.260) * [[Haren (Amisia)|Haren]], oppidum (23.255) * [[Haselünne]], oppidum (12.504) * [[Linga (Amisia)|Linga]], oppidum (52.503) * [[Meppea]] oppidum et caput circuli (34.549) * [[Papenburg]], oppidum (35.981) * [[Rhede (Amisia)|Rhede]] (4175) * [[Salzbergen]] (7535) * [[Twist]] (9499) * [[Dörpen (commune generale)|Dörpen]] commune generale (16.140) ** [[Dersum]] (1466) ** [[Dörpen]], sedes administrationis (4983) ** [[Heede]] (2419) ** [[Kluse]] (1587) ** [[Lehe]] (999) ** [[Neubörger]] (1544) ** [[Neulehe]] (762) ** [[Walchum]] (1457) ** [[Wippingen]] (923) * [[Freren (commune generale)|Freren]] commune generale (10.304) ** [[Andervenia]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et pagis ditionis Rotenburgensis (Caput de parochia Ahusii)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis (Caput de antiqua parochia Alfhusii)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis et Comitatus Lingensis (Caput de parochia Anderveniae)''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> ([[Theodisce]] ''Andervenne'') (879) ** [[Bestena]]<ref name="Jellinghaus 1923">Jellinghaus, H. (1923). ''Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Bestandteilen''' (III ed.). Ferdinand Schöningh.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beesten'') (1597) ** [[Freren]], oppidum et sedes administrationis (5000) ** Messingen (1058) ** Thuine (1770) * [[Herzlake (commune generale)|Herzlake]] commune generale (10.050) ** [[Dohren (Terra Emesensis)|Dohren]] (1097) ** [[Herzlake]], sedes administrationis (4248) ** [[Lähden]] (4705) * [[Lathen (commune generale)|Lathen]] commune generale (11.237) ** [[Fresenburg]] (909) ** [[Lathen]], sedes administrationis (6159) ** [[Niederlangen]] (1208) ** [[Oberlangen]] (951) ** [[Renkenberge]] (715) ** [[Sustrum]] (1295) * [[Lengerich (commune generale)|Lenerich]] commune generale (9093) ** [[Bawinkelum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> ([[Theodisce]] ''Bawinkel''; [[Saxonice]] ''Bowinkel'') (2359) ** [[Gersten]] (1209) ** [[Handrup]] (841) ** [[Langen]] (1451) ** [[Lengerich]], sedes administrationis (2658) ** [[Wettrup]] (575) * [[Nordhümmling (commune generale)|Nordhümling]] commune generale (12.005) ** [[Bochorstia]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bockhorst''; [[Saxonice]] ''Baukhast'')(987) ** [[Breddenberg]] (788) ** [[Esterwegen]], sedes administrationis (5179) ** [[Hilkenbrook]] (806) ** [[Surwold]] (4245) * [[Sögel (commune generale)|Sögel]] commune generale (15.997) ** [[Börger]] (2747) ** [[Groß Berßen]] (656) ** [[Hüven]] (519) ** [[Klein Berßen]] (1127) ** [[Sögel]], sedes administrationis (7335) ** [[Spahnharrenstätte]] (1511) ** [[Stavern]] (1066) ** [[Werpeloh]] (1036) * [[Spelle (commune generale)|Spelle]] commune generale (13.018) ** [[Lünne]] (1877) ** [[Schapen]] (2327) ** [[Spelle]], sedes administrationis (8814) ** [[Werlte]] commune generale (16.749) ** [[Lahn]] (897) ** [[Lorup]] (3184) ** [[Rastdorf]] (1015) ** [[Vrees]] (1695) ** [[Werlte]], sedes administrationis (9958), sed etiam oppidum in anno domini 2017 est. == Nexus externi == {{commonscat|Landkreis Emsland|circulum Terrae Emesensis}} * [http://www.emsland.de Pagina officialis circuli] == Notae == <references /> {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Binethensis comitatus circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1977]] 9w97h3wpvs7p3z05gyiiludg9kj6mx9 3976961 3976960 2026-08-03T23:48:53Z Cyprianus Marcus 66550 3976961 wikitext text/x-wiki {{L1}} {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Hoeltingmuehle_Meppen.jpg|thumb|left|In oppido [[Meppea]] flumina [[Amisia]] et [[Hasa]] confluunt.]] [[Fasciculus:Municipalities in EL.svg|300px|right|Communia in circulo Terrae Emesensis]] '''Circulus Terrae Emesensis''' (Theod.: ''Landkreis Emsland''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1977]] conditus est ex antiquis circulis ''Aschendorf-Hümling'', ''Meppea'' atque partibus circuli ''Lingae''. Caput circuli urbs [[Meppea]] est. == Historia == Terra Emesensis a medioaevo ad annum [[1802]] ad [[Dioecesis Monasteriensis|Principatum episcopalem Monasterii]] pertinuit. Ab anno [[1806]] Terra Emesensis ad [[Magnus Ducatus Montensis|Magnum Ducatum Montensem]] pertinuit, ab anno [[1810]] ad [[Primum Imperium Francicum]]. [[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleone]] imperatore victo Terra Emesensis ab anno [[1814]] ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1885]] circuli ''Aschendorf'', ''Hümling'', ''Meppea'' et ''Linga'' conditi sunt. Anno [[1932]] circuli Aschendorf et Hümling coniuncti sunt. Tempore dictaturae [[NSDAP|Nazistarum]] in Terra Emesensi multa castra carceralia condita sunt. Post [[Secundum Bellum Mundanum]] [[Nederlandia]] agrum circuli reparationis causa postulavit neque tamen multum adipisci potuit<ref>[http://www.spiegel.de/spiegel/print/d-44435312.html Der Spiegel die 1 Ianuarii 1949]</ref>. Pars Terrae Emesensis etiam a captivis liberatis Polonicis ad annum [[1948]] "Area occupationis Polonica" administrata est<ref>[http://www.deutschlandradiokultur.de/1945-als-das-emsland-polnisch-war.1001.de.html?dram:article_id=155820 deutschlandradiokultur.de die 24 Iunii 2005]</ref>. Ab anno [[1946]] Circulus Binethensis pars Saxoniae Inferioris est. Numerus incolarum tum multis hominibus auctus est, qui e Germania Orientali fugati erant. Anno [[1977]] circulus Terrae Emesensis conditus est ex antiquis circulis ''Aschendorf-Hümling'', ''Meppea'' atque partibus circuli ''Lingae''. == Communia circuli == Haec sunt 60 communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt: * [[Emsbüren]] (9903 incolae) * [[Geeste]] (11.260) * [[Haren (Amisia)|Haren]], oppidum (23.255) * [[Haselünne]], oppidum (12.504) * [[Linga (Amisia)|Linga]], oppidum (52.503) * [[Meppea]] oppidum et caput circuli (34.549) * [[Papenburg]], oppidum (35.981) * [[Rhede (Amisia)|Rhede]] (4175) * [[Salzbergen]] (7535) * [[Twist]] (9499) * [[Dörpen (commune generale)|Dörpen]] commune generale (16.140) ** [[Dersum]] (1466) ** [[Dörpen]], sedes administrationis (4983) ** [[Heede]] (2419) ** [[Kluse]] (1587) ** [[Lehe]] (999) ** [[Neubörger]] (1544) ** [[Neulehe]] (762) ** [[Walchum]] (1457) ** [[Wippingen]] (923) * [[Freren (commune generale)|Freren]] commune generale (10.304) ** [[Andervenia]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et pagis ditionis Rotenburgensis (Caput de parochia Ahusii)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis (Caput de antiqua parochia Alfhusii)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis et Comitatus Lingensis (Caput de parochia Anderveniae)''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> ([[Theodisce]] ''Andervenne'') (879) ** [[Bestena]]<ref name="Jellinghaus 1923">Jellinghaus, H. (1923). ''Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Bestandteilen''' (III ed.). Ferdinand Schöningh.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beesten'') (1597) ** [[Freren]], oppidum et sedes administrationis (5000) ** Messingen (1058) ** Thuine (1770) * [[Herzlake (commune generale)|Herzlake]] commune generale (10.050) ** [[Dohren (Terra Emesensis)|Dohren]] (1097) ** [[Herzlake]], sedes administrationis (4248) ** [[Lähden]] (4705) * [[Lathen (commune generale)|Lathen]] commune generale (11.237) ** [[Fresenburg]] (909) ** [[Lathen]], sedes administrationis (6159) ** [[Niederlangen]] (1208) ** [[Oberlangen]] (951) ** [[Renkenberge]] (715) ** [[Sustrum]] (1295) * [[Lengerich (commune generale)|Lenerich]] commune generale (9093) ** [[Bawinkelum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> ([[Theodisce]] ''Bawinkel''; [[Saxonice]] ''Bowinkel'') (2359) ** [[Gersten]] (1209) ** [[Handrup]] (841) ** [[Langen]] (1451) ** [[Lengerich]], sedes administrationis (2658) ** [[Wettrup]] (575) * [[Nordhümmling (commune generale)|Nordhümling]] commune generale (12.005) ** [[Bochorstia]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bockhorst''; [[Saxonice]] ''Baukhast'')(987) ** [[Breddenberg]] (788) ** [[Esterwegen]], sedes administrationis (5179) ** [[Hilkenbrook]] (806) ** [[Surwold]] (4245) * [[Sögel (commune generale)|Sögel]] commune generale (15.997) ** [[Börger]] (2747) ** [[Groß Berßen]] (656) ** [[Hüven]] (519) ** [[Klein Berßen]] (1127) ** [[Sögel]], sedes administrationis (7335) ** [[Spahnharrenstätte]] (1511) ** [[Stavern]] (1066) ** [[Werpeloh]] (1036) * [[Spelle (commune generale)|Spelle]] commune generale (13.018) ** [[Lünne]] (1877) ** [[Schapen]] (2327) ** [[Spelle]], sedes administrationis (8814) ** [[Werlte]] commune generale (16.749) ** [[Lahn]] (897) ** [[Lorup]] (3184) ** [[Rastdorf]] (1015) ** [[Vrees]] (1695) ** [[Werlte]], sedes administrationis (9958), sed etiam oppidum in anno domini 2017 est. == Notae == <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Landkreis Emsland|circulum Terrae Emesensis}} * [http://www.emsland.de Pagina officialis circuli] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Binethensis comitatus circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1977]] cm3xqb7tkqqihvobsu7q408qqewyf4q 0 256254 3976944 3725810 2026-08-03T22:40:33Z Bartholomite 116968 3976944 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Robertus Brussius Ford}} magis notus vulgo ut ''Rob Ford'' (natus in [[Etobicoke]] die [[28 Maii]] [[1969]]; Toronti [[cancer (morbus)|cancro]] die [[22 Martii]] [[2016]] mortuus) fuit [[politicus]] [[Canada|Canadensis]] et a die [[1 Decembris]] [[2010]] usque ad diem [[30 Novembris]] [[2014]] [[Torontum|Toronti]] praefectus urbis. Scandalo de [[Psychotropicum|psychotropicorum medicamentorum]] abuso notus fuit. [[Frater]] [[Duglassius Ford|Duglassii Ford]] erat. == Bibliographia == * Michael Carlson, "[http://www.theguardian.com/world/2016/mar/22/rob-ford-obituary-toronto-mayor Rob Ford obituary: flamboyant Toronto mayor]" in ''[[The Guardian]]'' (22 Martii 2016) * Maurice Thiriet, "[http://www.tagesanzeiger.ch/ausland/Die-letzte-Eskapade-von-Mayor-Absurd/story/12080609 Die letzte Eskapade von Mayor Absurd]" in ''Tages Anzeiger'' (6 Novembris 2013) == Nexus externi == {{CommuniaCat|Rob Ford|Robertum Ford}} * [https://web.archive.org/web/20160322143026/https://www1.toronto.ca/wps/portal/contentonly?vgnextoid=947332d0b6d1e310VgnVCM10000071d60f89RCRD De Roberto Bruce Ford] apud www1.toronto.ca {{Ling|Anglice}} {{bio-stipula}} {{Praefecti urbi Toronto}} {{Lifetime |1969|2016|Ford, Robertus}} [[Categoria:Politici Canadae]] [[Categoria:Praefecti urbibus]] j3meg853196v6v0nio1mkd4o25296qo 0 256847 3976829 3970997 2026-08-03T14:17:08Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976829 wikitext text/x-wiki {{L1}}[[File:Suhl Rathaus.jpg|thumb|Curia et statua Fabri armarii]] '''Sula'''<ref>Vide disputationem.</ref> vel '''Sulaha'''{{Fontes desiderati}} (Theodisce: ''Suhl'')<ref>[https://web.archive.org/web/20160415220355/http://suhltrifft.de/english/index.php?option=com_content&task=view&id=16&Itemid=27 Aliud nomen est "Sulae", quod autem propter confusionem cum oppido Franciae quodam ([[Sula]]) vitetur]</ref> urbs est [[Thuringia]]e centralis quae hodie nulli districtui subdita est. == Geographica == Annis ab 1952 ad 1990 fuit caput Districtus Sulahae qui dicebatur. Civitatis foederalis Thuringiae urbs est maxima post [[Erfordia]]m [[Iena]]mque. Altitudo eius 422 metrorum super mare est; Kalendis Ianuariis 2015 habuit 36.208 incolarum. Lineam ferriviaria, quae a [[Mainingia]] Erfordiam ducit, oppidum tangit quoque. Propter situm in valle montibus inclusa viatores, ut itinera hinc hucve faciant, vocantur. == Historia == Iam anno 1232 mentio huius oppidi in documentis fit. Etymologice significat eius nomen "locum ubi ferae volvuntur". Mediis Aevis exeuntibus oecomonia progressa est metallis exercendis atque ferris tractandis. Maximi momenti erant pyxidum confectores. Attamen evolutio maxima post [[Secundum bellum mundanum]] demum factum est. == Res videndae == Media in urbe est invenitur '''''Aula synodalis''''' gigans, ubi praeter congressus concentus et spectacula et ludi scaenici dantur. Finitima valde est '''''Piscina Ottiliensis'''''. '''''Domus Philharmoniae''''' amicos cabareti invitat, sedem Thuringiorum symphonicorum Gotensium-Sulensium praebet, munere universitatis popularis fungitur. Iuxta has aedes musicas '''''Bibliotheca municipalis''''' nova erecta est: captans eius frons vitrea in qua legi possunt versus carminum. In via Steinweg, regione peditibus reservata, plures burgensium domus pulchrae sternuntur. Cuius in bifurcatione meridiana videtur '''''Ecclesia Crucis''''', constructa annis ab 1731 ad 1739. In fori centralis puteo stat urbis symbolum, '''''Statua fabri armorum'''''. Super '''''Curiae historicae''''' tympanum legas sententiam quandam de coniuratione [[Wolfgangus Kapp|Volfgangi Kapp]] anno 1920 facta referens. '''''Ecclesia Sanctae Mariae''''' [[genus conchatum|generis conchati]] plus quam quinque saecula stat ignes plures passa. Historia de armis faciendis in '''''Museo armorum''''' in Domu polentaria narratur, opere quodam craticio secundum genus Hennebergense-Franconicum constructo. Aliam traditionem provehit '''''Centrum collineationis''''' in monte Friedberg, quod inter totius orbis terrarum optimos exercitationum locos a collineationis cultoribus voluptariis habetur. '''''Magistratus collineatorius''''' in Germaniae septem institutis similibus antiquissimus est. == Notae == <references/> == Nexus externi == {{Commonscat|Suhl|Sulam}} {{Grc|Ζοῦλ}} [https://web.archive.org/web/20230507115316/https://www.suhltrifft.de/ Situs proprius] [[Categoria:Sulaha| ]] ifsltnycnkxyt7dqx1fbrb799cr7l0s 0 258224 3976897 3708444 2026-08-03T18:23:25Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976897 wikitext text/x-wiki {{cautio}} {| class="wikitable floatright" |+ '''Torasemidum''' |- ! colspan="2" | Cognitores |- | style="font-size: 85%" | ''[[ChemSpider]]'' || style="font-size: 85%" | [http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.38123.html 38123] |- | style="font-size: 85%" | [[PubChem]] || style="font-size: 85%" | [https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/41781 41781] |- | style="font-size: 85%" | [[DrugBank]] || style="font-size: 85%" | [https://web.archive.org/web/20191017213555/https://www.drugbank.ca/drugs/DB00214 DB00214] |- ! colspan="2" | Natura chemica |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Torasemide.svg|200px|Torasemidum]] |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Torasemide bas.png|200px|Torasemidum]] |- | style="font-size: 85%" | [[Formula chemica|Formula summarum]] || style="font-size: 85%" | {{chem|C|16|H|20|N|4|O|3|S}} |- | style="font-size: 85%" | [[Massa molaris]] || style="font-size: 85%" | 348.421 g/mol |- ! colspan="2" | Natura pharmacologica |- | style="font-size: 85%" | Codex ATC || style="font-size: 85%" | {{ATC|C03CA|04}} |- | style="font-size: 85%" | [[Semivita biologica]] || style="font-size: 85%" | 3.5 horae |- | style="font-size: 85%" | [[Metabolismus]] || style="font-size: 85%" | [[iecur|iecore]] (hepaticus) |- ! colspan="2" | Ad usum therapeuticum |- | style="font-size: 85%" | Applicatio || style="font-size: 85%" | per os, i.v. |- | style="font-size: 85%" | MedlinePlus || style="font-size: 85%" | [https://medlineplus.gov/druginfo/meds/a001212.html a001212]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Ling|Anglice}} |} '''Torasemidum''' est forte diureticum et propterea medicamentum, quod cogitari potest, ad therapiam oedemarum, insufficientiae cordis, [[Cirrhosis hepatis|cirrhosis iecoris]] sicut morborum renalum. Praeterea Torasemidum pressionem sanguinis deprimere fortiter potest et propterea item medicamentum antihypertensivum est. == Natura Torasemidi == === Natura chemica === Torasemidum est diureticum ansarum, sulphamidicum. Structura chemica sua est N-[(isopropylamino)carbonyl]-4-[(3-methylphenyl)amino]pyridinum-3-sulphamidicum, acidum 4-chloro-2-[(furan-2-ylmethyl)amino]- 5-sulfamoylbenzoicum, quod est amidum acidi sulphonici (-S(=O)₂-NH₂) cum [[pyridinum|pyridino]] (anulus cum quinque atomis carboniorum et uno [[nitrogenium|nitrogeniorum]]), deinde cum amino (-NH₂-), tum methylphenylum (anulus cum sex atomis carboniorum et uno -CH₃), sicut (adverse) cum amino -NH₂-), deinde carbamoylo (–CO–NH₂) et isopropano. [[Massa molaris]] est 348.421 g/mol. [[Systema classificationis Anatomicum Therapeuticum Chemicumque|Codex ATC]] est [[Codex ATC C03CA|C03CA]]04. === Natura pharmacologica === === [[Pharmacologia#De substantiarum vi pharmacocinetica in organismo (Pharmacocinetica)|Pharmacocinetica]] === [[Semivita biologica]] <math>t_{\frac{1}{2}}</math>.<ref>http://goldbook.iupac.org/B00658.html</ref> circa 3,5 h est, cirrhose autem incasa 7-10 horae. Excretio est per biles, minor per urinas. == Effectus Torasemidi == === Effectus non grati === Cum uso Torasemidi animum advertere ad effectus secundarios et interactiones necesse est. === Effectus secundarii === Exempli (!) sunt: * Alkalosis * Hyperuricaemia (nimium acidi urici, AU ↑) * Hyperglycaemia (nimium [[Glucosum|glucosi]] seu "zucharae", Glc ↑) === Interactiones === Torasemidum interagere possit per exemplum (!) cum analgeticis, Probenecido, antihypertensivis == Notae == <references/> {{NexInt}} * [[Furosemidum]] * [[Insufficientia cordis]] * [[Ren]] [[Categoria:Diuretica]] tqm8zf79t0eq8qor8r1gfz9jhnf87nz 0 263004 3976992 3723925 2026-08-04T03:43:49Z Bartholomite 116968 3976992 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Percivallus Natalis Iacobus Patterson}} (vulgo ''P.J.''; in oppido [[Hanover (Iamaica)|Hanover]] natus die [[10 Aprilis]] [[1935]]) est politicus [[Iamaica]]e. [[Regiopolis (Iamaica)|Regiopoli]] educatus est apud [[schola superior Calabar|scholam superiorem Calabar]]. Alumnus est [[universitas Indiarum Occidentalium|universitatis Indiarum Occidentalium]], [[schola Scientiarum Oeconomicarum et Politicarum Londiniensis|scholae scientiarum oeconomicarum Londiniensis]], [[Templum Medium (Londinium)|Templi Medii]]. Senator fuit iuxta [[parlamentum Iamaicanum]] anno [[1969]], cui legatus est ab anno [[1970]]. Minister a rebus externis commercioque externo ab anno [[1978]] usque in [[1980]] meruit. Primus minister patriae eodemque tempore dux [[factio nationalis popularis (Iamaica)|factionis nationalis popularis]] fuit ab anno [[1992]] ad [[2006]], successor in his officiis [[Michael Manley|Michaeli Manley]]. == Bibliographia == * "[https://web.archive.org/web/20131029210904/http://www.jamaicaobserver.com/westernnews/33474_Profile-on-PJ-Patterson Profile on PJ Patterson]" in ''Jamaica Observer'' (12 Octobris 2002) == Nexus externi == {{Fontes biographici}} {{Primi ministri Iamaicae}} {{Ministri rerum externarum Iamaicani}} {{DEFAULTSORT:Patterson, P. J.}} [[Categoria:Nati 1935]] [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Alumni Universitatis Indiarum Occidentalium]] [[Categoria:Alumni Scholae Scientiarum Oeconomicarum et Politicarum Londiniensis]] [[Categoria:Politici Iamaicae]] [[Categoria:Gubernatores civitatum]] replvqpybkuqjtezcs3r4jumz9san0t 0 264954 3976904 3708543 2026-08-03T18:53:30Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976904 wikitext text/x-wiki {{cautio}} {| class="wikitable floatright" |+ Trimipraminum |- ! colspan="2" | Cognitores |- | style="font-size: 85%" | ''[[ChemSpider]]'' || style="font-size: 85%" | [http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.5382.html 5382] |- | style="font-size: 85%" | [[PubChem]] || style="font-size: 85%" | [https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/5584 5584] |- | style="font-size: 85%" | [[DrugBank]] || style="font-size: 85%" | [https://web.archive.org/web/20191212044221/https://www.drugbank.ca/drugs/DB00726 DB00726] |- ! colspan="2" | Natura chemica |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Trimipramine2DACS.svg|200px|Trimipraminum]] |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Trimipramine-ball-and-stick-model.png|200px|Trimipraminum]] |- | style="font-size: 85%" | [[Formula chemica|Formula summarum]] || style="font-size: 85%" | {{chem|C|20|H|26|N|2}} |- | style="font-size: 85%" | [[Massa molaris]] || style="font-size: 85%" | 294.434 g/mol |- ! colspan="2" | Natura pharmacologica |- | style="font-size: 85%" | Codex ATC || style="font-size: 85%" | {{ATC|N06AA|10}} |- | style="font-size: 85%" | [[Metabolismus]] || style="font-size: 85%" | [[iecur|iecore]] (hepaticus) |- | style="font-size: 85%" | Excretio || style="font-size: 85%" | [[ren]]ibus |- ! colspan="2" | Ad usum therapeuticum |- | style="font-size: 85%" | Applicatio || style="font-size: 85%" | per os, i.m., i.v. |} '''Trimipraminum''' est substantia psychoanaleptica et antidepressiva et propterea medicamentum, quod cogitari potest, ad therapiam [[Depressio (psychiatria)|depressionum]]. Trimipraminum dibenzazepinorum quoque et antidepressivorum tricyclicorum est. == Natura Trimipramini == === Natura chemica === Plena structura chemica sua 10,11-dihydro-5H-[[dibenzazepinum|dibenzo[b,f]azepin]]-5-ylum)-N,N,2-trimethyl[[propanum|propan]]-1-aminum legitur. Ita fit, ut Trimipraminum [[dibenzazepinum]] (cum duobus anulorum benzeni et uno azepini) [[compositum tricyclicum chemicum|compositum tricyclicum]] sit. Trimipraminum derivatum chemicum [[imipraminum|Imipramini]] cum grege methyli adiecto tertio, igitur alia nomina sua ''2'-methylimipraminum'' quoque aut ''β-methylimipraminum'' sunt, quo etiam factum est, ut praefixum "tri-" methyli greges tres indicat - nimirum imipramino solum duo greges methyli sunt. Litterae "-pr-" gregem [[propanum|propani]] respondent. Cum [[Nitrogenium|nitrogenio]] terminali Trimipramino grex amini ("-aminum") tertiani (-NR₃) est. Alia dibenzazepina sunt per exemplum [[Clomipraminum]], [[Imipraminum]], [[Carbamazepinum]], [[Amoxapinum]]. Massa molaris Trimipramini est 294.43 g/mol. === Natura pharmacologica === Trimipraminum est [[antidepressivum|substantia antidepressiva]] et partim inhibitor reabsorptionis monoaminorum non-selectivum lenis. === Pharmacodynamica === Trimipraminum potissime varia [[Receptorium neurotransmissoris|receptoria]] obsidet, imprimis receptoria [[Receptorium histamini H1|histamini H₁]], serotonergici [[Receptorium serotonini 2A|subtypi 2A]], adrenergici [[Receptorium adrenergicum alpha-1|subtypi alpha-1]], deinde [[dopaminum|dopamini]], [[acetylcholinum|acetylcholini]], alia [[adrenalinum|adrenergica]] [[serotoninum|serotonergicaque]]. {| class="wikitable" |- ! [[Receptorium neurotransmissoris|Receptorium]] !! Trimipramini affinitas ligandi,<br />''K''_i (nM)<ref>https://web.archive.org/web/20131108013656/http://pdsp.med.unc.edu/pdsp.php</ref> !! Annotationes |- | [[receptorium dopamini D1| dopamini D₁]] || 347 || species: [[rattus]] |- | [[receptorium dopamini D2| dopamini D₂]] || 57.5 || species: [[rattus]] |- | [[Receptorium serotonini 2A| serotonini 5-HT_2A]] || '''19.5''' || species: [[rattus]] |- | [[Receptorium serotonini 2C| serotonini 5-HT_2C]] || 537 || species: [[rattus]] |- | [[Receptorium serotonini 3| serotonini 5-HT₃]] || 9120 || species: [[rattus]] |- | [[Receptorium adrenergicum alpha-1|adrenergicum α₁]] || '''24''' || species: [[rattus]] |- | [[Receptorium adrenergicum alpha-2A|adrenergicum α_2A]] || 1380 || species: [[rattus]] |- | [[Receptorium adrenergicum alpha-2B|adrenergicum α_2B]] || 380 || species: [[rattus]] |- | [[receptorium histamini H1| histamini H₁]] || '''0.27 - 1.48''' || |- | [[receptorium histamini H2| histamini H₂]] || 41 || |- | [[Receptorium muscarinicum| muscarinicum acetylcholini]] || 59 || |- | [[Transportator serotonini |transportator serotonini (SERT)]] || 149 || |- | [[Transportator noradrenalini |transportator noradrenalini (NET)]] || 2450 || |- | [[Transportator dopamini |transportator dopamini (DAT)]] || 3780 || |} === Pharmacocinetica === [[Tempus semivitae biologicum]] <math>t_{\frac{1}{2}}</math>.<ref>http://goldbook.iupac.org/B00658.html</ref> circa 24 h est. Excretio est per urinas. [[Systema classificationis Anatomicum Therapeuticum Chemicumque|Codex ATC]] est [[Codex ATC N06AA|N06AA]]06. == Effectus Trimipramini == Trimipraminum est substantia antidepressiva. === Effectus non grati === Cum uso Trimipramini animum advertere ad effectus secundarios systematis autonomici et interactiones necesse est. === Effectus secundarii praecipue autonomici et anticholinergici === Exempli (!) sunt: * [[Xerostomia|Siccitas oris]] (saepissime) * [[Fatigatio (symptoma)|Fatigatio]] * Ex capitare labore * Hypotensio * Tachycardia * Urticaria et Pruritus * Thrombocytopenia et leukocytopenia == Usus Trimipramini == === Usus medicus === [[Dosis diurna definita]] (DDD) est 150 mg per die et p.o.<ref>[http://www.whocc.no/atc_ddd_index/?code=N06AA&showdescription=no Systema classificationis Anatomicum Therapeuticum Chemicumque, cap. N06AA cum trimipramini referentia]</ref> {{NexInt}} * [[Depressio (psychiatria)|Depressio]] * [[Pharmacologia]] == Notae == <references /> [[Categoria:Dibenzazepina]] [[Categoria:Antidepressiva]] [[Categoria:Antidepressiva tricyclica]] 8uidkymq35gtfaaeunmlfi3krzogqg9 0 265959 3977006 3752396 2026-08-04T05:52:44Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3977006 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Araucaria bidwillii | status = LR/lc | status_system = IUCN2.3 | image = Old_Araucaria_bidwillii.jpg | image_caption = arbor vetus ''Araucaria bidwillii'' | regnum = [[Plantae]] | divisio = [[Pinophyta]] | classis = [[Pinophyta|Pinopsida]] | ordo = [[Pinales]] | familia = [[Araucariaceae]] | genus = ''[[Araucaria]]'' | species = '''''A. bidwillii''''' | binomial = ''Araucaria bidwillii'' | binomial_authority = [[Gulielmus Jackson Hooker|Hook.]] }} '''''Araucaria bidwillii''''' ([[binomen]] a [[Gulielmus Jackson Hooker|Gulielmo Jackson Hooker]] anno [[1843]] statutum) est [[arbor]] ordinis [[Pinales|Pinalium]] in [[Terra Reginae]] olim late crescens, hodie etiam in partibus austro-orientalibus huius provinciae admiranda, in hortis aliarum regionum [[Australia|Australiensium]] culta. [[Nux|Nuces]] huius speciei, [[Anglice]] ''bunya nut'' appellatae, non quotannis sed vario intervallo usque ad septimum quemque annum maturescunt. [[Indigenae Australiani]] olim a pagis longinquis congregabant, pace observata, ad nuces colligendas interque ferias comedendas. == Bibliographia == * Genaro R. Hernandez-Castillo, R. A Stockey, "[https://www.researchgate.net/publication/255664577_Palaeobotany_of_the_Bunya_Pine Palaeobotany of the Bunya Pine]" in ''Queensland Review'' vol. 9 fasc. 2 (2002) pp. 25-30 * [ [[Gulielmus Hooker (botanicus)|William Jackson Hooker]] ], "[https://archive.org/stream/mobot31753002435102#page/498/mode/2up Figure and Description of a new species of Araucaria, from Moreton Bay, New Holland, detected by J. T. Bidwill, Esq.]" in ''London Journal of Botany'' vol. 2 (1843) pp. 498–506, tab. 18-19 * I. Smith, D. W. Butler, "[https://espace.library.uq.edu.au/view/UQ:62821 The bunya in Queensland's forests]" in ''Queensland Review'' vol. 9 fasc. 2 (2002) pp. 31-38 == Nexus externi == {{CommuniaCat}} {{Vicispecies}} {{Fontes de plantis}} * "[http://www.pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Araucaria+bidwillii Araucaria bidwillii]" apud ''Plants For A Future'' * Jan Sked, Chris Macdonald, "[https://web.archive.org/web/20160324053951/http://anpsa.org.au/APOL8/dec97-3.html Bunya Feast]" (1997) apud ''Australian Plants Online'' * "[https://web.archive.org/web/20160304053339/http://aggie-horticulture.tamu.edu/syllabi/308/Old/Lists/second%20ed/Araucariaaraucana.pdf Araucaria]" apud ''Aggie Horticulture'' [[Categoria:Species plantarum]] [[Categoria:Taxa Hooker]] [[Categoria:Araucariaceae]] [[Categoria:Pabulata Australiae]] [[Categoria:Plantae ornamentales]] [[Categoria:Taxa 1843]] {{Titulus italicus}} 1lm4xsazdbag7ycijs1fmx1qv2ik358 0 266256 3977002 3539332 2026-08-04T05:35:02Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3977002 wikitext text/x-wiki {{cautio}} {| class="wikitable floatright" |+ '''Apixabanum''' |- ! colspan="2" | Cognitores |- | style="font-size: 85%" | ''[[ChemSpider]]'' || style="font-size: 85%" | [http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.8358471.html 8358471] |- | style="font-size: 85%" | [[PubChem]] || style="font-size: 85%" | [https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/10182969 10182969] |- | style="font-size: 85%" | [[DrugBank]] || style="font-size: 85%" | [https://web.archive.org/web/20130518144018/http://www.drugbank.ca/drugs/DB07828 DB07828] |- ! colspan="2" | Natura chemica |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Apixaban.svg|200px|Apixabanum]] |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Apixaban ball-and-stick model.png|200px|Apixabanum]] |- | style="font-size: 85%" | [[Formula summarum|Formula chemica]] || style="font-size: 85%" | {{chem|C|25|H|25|N|5|O|4}} |- | style="font-size: 85%" | [[Massa molaris]] || style="font-size: 85%" | 459.497 g/mol |- ! colspan="2" | Natura pharmacologica |- | style="font-size: 85%" | [[Codex ATC]] || style="font-size: 85%" | {{ATC|B01AF|02}} |- | style="font-size: 85%" | [[Tempus semivitae biologicum]] || style="font-size: 85%" | 9-14 h |- | style="font-size: 85%" | [[Metabolismus]] || style="font-size: 85%" | [[iecur|iecore]] (hepaticus)<br />[[CYP3A4]], [[CYP3A5]],<br />[[CYP1A2]] et al. |- | style="font-size: 85%" | Excretio || style="font-size: 85%" | [[Faeces|faecibus]]: 75%,<br>[[ren]]ibus: 25% |- ! colspan="2" | Ad usum therapeuticum |- | style="font-size: 85%" | Applicatio || style="font-size: 85%" | per os |- | style="font-size: 85%" | MedlinePlus || style="font-size: 85%" | [https://medlineplus.gov/druginfo/meds/a613032.html a613032] {{Ling|Anglice}} |} '''Apixabanum''' est [[factoris Xa inhibitor]] atque substantia [[anticoagulans]] in thrombosibus venosis tractandis et [[fibrillatio atrialis|fibrillatione atriali]]<ref>{{cite journal |authors=Granger C. B., Alexander J. H., et al. |title=Apixaban Versus Warfarin in Patients With Atrial Fibrillation |journal=New England Journal of Medicine |year=2011 |month=Sep |volume=365 |issue=11 |pages=981-92 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21870978/}}</ref>. Usus additus embolismorum pulmonum sive providentiae [[Apoplexia cerebri|apoplexiae cerebri]] est. == Natura Apixabani == === Natura chemica === Apixabanum est pyrazolopyridinum cum gregibus chemicis lactami et piperidini. Apixabanum est substratum cytochromatis [[CYP3A4]]<ref name="UW_API">[https://depts.washington.edu/anticoag/home/content/apixaban-drug-interaction-potential Apixabani interactionum effectus] {{Ling|Anglice}}</ref>. Massa molaris est 459.497 g/mol. {{NexInt}} * [[Sanguis]] * [[Thrombosis]] == Notae == <references/> [[Categoria:Anticoagulantes]] msrdayjll5nx0a79ydnlhdx3w25iq4i 0 267412 3976795 3976284 2026-08-03T12:03:48Z Cyprianus Marcus 66550 3976795 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} '''Circulus Stadae'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Stadae" -Theodisce ''Landkreis Stade'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Stadae]]", vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Stade''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Stade''; [[Saxonice]] ''Landkreis Stood''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est et finibus mutatis ad diem hodiernum exstat. == De rebus gestis == Ager circuli ab anno [[1719]] ad [[Electoratus Brunsvici-Luneburgi|Electoratum Brunsvici-Luneburgi]] pertinuit, post [[Bella Coalitionum|Bella Napoleonica]] ad novum [[Regnum Hannoveranum]]. Ab anno [[1866]] pars [[Borussia]]e fuit. Anno [[1932]] fines circuli auctae sunt. Ab anno [[1946]] circulus ad Saxoniam Inferiorem pertinet et anno [[1972]] fines hodiernas accipit. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communi generalia coniuncta sunt: * [[Buxtehude]], urbs Hanseatica (40.173 incolae) * [[Drochtersen]] (11.292) * [[Jork]] (12.050) * [[Stadae]] caput circuli et urbs Hanseatica (46.378) * [[Abensium (commune generale)|Abensium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et pagis ditionis Rotenburgensis (Caput de parochia Ahusii)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis (Caput de antiqua parochia Alfhusii)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis et Comitatus Lingensis (Caput de parochia Anderveniae)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis (Caput de antiquo archidiaconatu Anchemii)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis: De ecclesiis, archidiaconatuis, decimis et pagis ditionis Stadiensis (Caput de parochia Abensii)''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> commune generale (8958) ** [[Abensium]]<ref name="Schlegel 1705"/> ([[Theodisce]] ''Apensen''; [[Saxonice]] ''Obbens''), sedes administrationis (3945) ** [[Beckdorfium]]<ref name="AdWzG 2010">Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, & U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] ''Beckdorf''; [[Saxonice]] ''Beekdörp'') (2660) ** [[Sauensiek]] (2353) * [[Fredenbeck (commune generale)|Fredenbeck]] commune generale (12.704) ** [[Deinste]] (1999) ** [[Fredenbeck]], sedes administrationis (6072) ** [[Kutenholz]] (4633) * [[Harsefeld (commune generale)|Harsefeld]] commune generale (20.929) ** [[Alorstedium]]<ref name="Pratje 1758">Pratje, J. H. (1758). ''Historische Nachrichten von dem ehemaligen berühmten Closter Harsefeld: Monumenta ac documenta saeculi XII ubi de decimis Alorstedii agitur''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> ([[Theodisce]] ''Ahlerstedt''; [[Saxonice]] ''Ohlers'') (5273) ** [[Bargstedum]]<ref name="Mushard 1764">Mushard, M. (1764). ''Palaeogentilismus Bremensis: Monumenta ac veterum tumuli in ducatibus Bremensi et Verdensi''. Typis Andreae Vandenhoeck.</ref> ([[Theodisce]] ''Bargstedt''; [[Saxonice]] ''Bargst'' seu ''Bars'') (1987) ** [[Brest]] (795) ** [[Harsefeld]], sedes administrationis (12.874) * [[Horneburg (commune generale)|Horneburg]] commune generale (12.388) ** [[Arx Agathae]]<ref name="Kochen 1724">Kochen, J. H. (1724). ''Introductio in Historiam Ducatus Bremensis y Verdensis: Accesserunt diplomata varia et descriptio Arcis Agathae et ditionis Stadiensis''. Stadae: Typis Caspari Holmii.</ref> ([[Theodisce]] ''Agathenburg''; [[Saxonice]] ''Gothenborg'') (1180) ** [[Bliederstorpum]]<ref name="Trüper 2017">Trüper, H. G. (2017). ''Urkundenbuch der Herren von Zesterfleth: 1232–1657''. Wallstein Verlag.</ref> ([[Theodisce]] ''Bliedersdorf''; [[Saxonice]] ''Bliersdörp'') (1717) ** [[Dollern]] (2034) ** [[Horneburg]], sedes administrationis (6026) ** [[Nottensdorf]] (1431) * [[Lühe (commune generale)|Lühe]] commune generale (9844) ** [[Grünendeich]] (1871) ** [[Guderhandviertel]] (1111) ** [[Hollern-Twielenfleth]] (3360) ** [[Mittelnkirchen]] (1076) ** [[Neuenkirchen]] (838) ** [[Steinkirchen]], sedes administrationis (1588) * [[Nordkehdingen (commune generale)|Nordkehdingen]] commune generale (7375) ** [[Balga]]<ref name="Udolph 1994">Udolph, J. (1994). ''Namenkundliche Studien zum Germanenproblem'' (Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, Ergänzungsbände 9). Walter de Gruyter.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balje'') (1017) ** [[Friburgum ad Albim]] (''Freiburg/Elbe'') (1872) ** [[Krummendeich]] (490) ** [[Oederquart]] (1040) ** [[Wischhafen]] (2956) * [[Oldendorf-Himmelpforten (commune generale)|Oldendorf-Himmelpforten]] commune generale (17.963) ** [[Burweg]] (1007) ** [[Düdenbüttel]] (990) ** [[Engelschoff]] (763) ** [[Estorf]] (1428) ** [[Großenwörden]] (454) ** [[Hammah]] (3066) ** [[Heinbockel]] (1420) ** [[Himmelpforten]], sedes administrationis (5127) ** [[Kranenburg]] (726) ** [[Oldendorf]] (2982) == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] == Nexus externi == {{commonscat|Landkreis Stade|Circulum Stadae}} * [http://www.landkreis-stade.de/ Pagina officialis] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{DEFAULTSORT:Stadae circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1885]] 6wgrijl1f9fvjoxc46yg8r87xkwnquv 0 267449 3976955 3974393 2026-08-03T23:28:47Z Cyprianus Marcus 66550 3976955 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in VEC.svg|200px|right|Communia in circulo Vetha]] '''Circulus Vetha'''<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Germanice ''Landkreis Vechta''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1814]] conditus est. == De rebus gestis == Ager huius circuli ab anno [[1252]] ad [[Dioecesis Monasteriensis|principatum episcopatus Monasterium]] pertinuit. Anno [[1801]] copiae [[Borussia]]e invaserunt. Anno [[1803]] pars [[Ducatus Oldenburgensis]] factus est. Annis ab [[1810]] ad [[1814]] [[Primum Imperium Francicum]] eam regionem usurpavit. Anno [[1814]] magistratus Vethae conditus et anno [[1939]] circulus Vetha nominatus est. Anno [[1946]] tota regio pars Saxoniae Inferioris facta est. Anno [[1974]] circulus Vetha fines hodiernas accepit. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli: * [[Bochorna (Circulus Vetha)|Bochorna]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Bakum'')</small> (6123 incolae) * [[Damme]], oppidum (16.872) * [[Dinklage]], oppidum (12.914) * [[Goldenstedt]] (9572) * [[Holdorf]] (6816) * [[Lohne]], oppidum (26.060) * [[Neuenkirchen-Vörden]] (8392) * [[Steinfeld]] (9903) * [[Vetha]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref>, caput circuli (31.558) * [[Visbek]] (9656) {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Landkreis Vechta|Circulum Vetham}} * [http://www.landkreis-vechta.de/ Pagina officialis] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{DEFAULTSORT:Vechta circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1814]] avyf0qy9luprj0e2sqeywww4d7dkn1a 0 267563 3977118 3499119 2026-08-04T11:35:23Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3977118 wikitext text/x-wiki {{cautio}} {| class="wikitable floatright" |+ '''Bupropionum''' |- ! colspan="2" | Cognitores |- | style="font-size: 85%" | ''[[ChemSpider]]'' || style="font-size: 85%" | [http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.431.html 431] |- | style="font-size: 85%" | [[PubChem]] || style="font-size: 85%" | [https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/444 444] |- | style="font-size: 85%" | [[DrugBank]] || style="font-size: 85%" | [https://web.archive.org/web/20200902101640/https://www.drugbank.ca/drugs/DB01156 DB01156] |- ! colspan="2" | Natura chemica |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Bupropion 1.svg|200px|Bupropionum]] |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Bupropion molecule ball.png|200px|Bupropionum]] |- | style="font-size: 85%" | [[Formula chemica]] || style="font-size: 85%" | {{chem|C|13|H|18|Cl|N|O}} |- | style="font-size: 85%" | [[Massa molaris]] || style="font-size: 85%" | 239.74 g/mol |- ! colspan="2" | Natura pharmacologica |- | style="font-size: 85%" | Codex ATC || style="font-size: 85%" | {{ATC|N06AX|12}} |- | style="font-size: 85%" | [[Semivita biologica]] || style="font-size: 85%" | 12-30 h |- | style="font-size: 85%" | [[Metabolismus]] || style="font-size: 85%" | [[iecur|iecore]] (hepaticus): [[CYP2B6]],<br />[[CYP1A2]], [[CYP2A6]],<br />[[CYP2C9]], [[CYP3A4]] |- | style="font-size: 85%" | [[Metabolitus|Metaboliti]] || style="font-size: 85%" | Hydroxy-Bupropionum<br />Threo-Hydro-Bupropionum |- | style="font-size: 85%" | Excretio || style="font-size: 85%" | [[ren]]ibus (85%),<br />[[Faeces|faecibus]] (10%) |- ! colspan="2" | Ad usum therapeuticum |- | style="font-size: 85%" | Applicatio || style="font-size: 85%" | per os |- | style="font-size: 85%" | MedlinePlus || style="font-size: 85%" | [https://medlineplus.gov/druginfo/meds/a695033.html a695033] {{Ling|Anglice}} |} [[Fasciculus:Bupropion-Enantiomers Structural Formulae.png|thumb|[[Enantiomer]]es bupropioni, (S)-forma (supra) et (R)-forma (subter).]] '''Bupropionum''' est [[medicamentum]] effectibus [[depressio|antidepressivis]]<ref>[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMHT0009361/?report=details PubMed Health: de bupropiono]</ref> ferens. Quod etiam remedium ad [[tabacum|tabaci]] [[dependentia (medicina)|dependentiam]] finiendam est. Dosibus amplioribus [[periculum]] spasmorum auget. == Etymologia == Nomen bupropioni ex nomine chemico suo '''bu'''tylamino-'''prop'''an-'''1-onum''' derivatur. == Natura chemica == [[Fasciculus:Tert-Butylalkohol.png|thumb|[[Tert-butanolum]].]] Structura chemica ([[Nomenclatura Cahn-Ingold-Prelog|RS]])-1-(3-chlorophenylo)-2-tert-butylamino-propan-1-onum. Grex [[phenylum|phenyli]] (C₆H₅) per gregem [[aethylum|aethyli]] (-CH₂-CH₂-) cum grege [[aminum|amini]] (NH) nexus (=phetylaethylaminum sive amphetaminum). Gregi phenyli [[atomus]] [[chlorum|chlori]] (chlorophenylum), gregi aethyli et atomus [[Oxygenium|oxygenii]] et grex [[methylum|methyli]], gregi [[aethylum|aethyli]] [[ketonum]] (propan-1-onum), gregi [[aminum|amini]] [[tert-butanolum]] (2-tert-butylamino) sunt. [[Massa molaris]] 239.74 g/mol est. <gallery> Fasciculus:Phenylethyl Amine General Formula V1.svg|Bupropionum est phenylaethelaminum. </gallery> == Natura pharmacologica == [[Systema classificationis Anatomicum Therapeuticum Chemicumque|Codex ATC]] est [[Codex ATC N06AX|N06AX]]12. === Pharmacodynamica === Bupropionum inhibitor reabsorptionis et [[noradrenalinum|noradrenalini]] et [[dopaminum|dopamini]]. === Pharmacocinetica === [[Semivita biologica]] <math>t_{\frac{1}{2}}</math> est 12 — 30 horae.<ref>[http://goldbook.iupac.org/B00658.html Definitio externa.]</ref> Bupropionum substratum [[Cytochroma P450|cytochromatis]], aut [[CYP2B6]] inhibitor [[CYP2D6]] est. Excretio est per urinas (87%) et faeces (10%). == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Depressio (psychiatria)|Depressio]] * [[Morbus comitialis]] [[Categoria:Antidepressiva]] 7r5st9h1enrer3jszmlw5i6vcfx4vel 0 267686 3977030 3711419 2026-08-04T06:13:22Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3977030 wikitext text/x-wiki {{cautio}} {| class="wikitable floatright" |+ '''Aripiprazolum''' |- ! colspan="2" | Cognitores |- | style="font-size: 85%" | [[PubChem]] || style="font-size: 85%" | [https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/60795 60795] |- | style="font-size: 85%" | [[DrugBank]] || style="font-size: 85%" | [https://www.drugbank.ca/drugs/DB01238 DB01238]{{Nexus deficit|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- ! colspan="2" | Natura chemica |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Aripiprazole2D1.svg|250px|Aripiprazolum]] |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Aripiprazole molecule from xtal ball.png|250px|Aripiprazolum]] |- | style="font-size: 85%" | [[Formula chemica]] || style="font-size: 85%" | {{chem|C|23|H|27|Cl|2|N|3|O|2}} |- | style="font-size: 85%" | [[Massa molaris]] || style="font-size: 85%" | 448.385 g/mol |- ! colspan="2" | Natura pharmacologica |- | style="font-size: 85%" | Codex ATC || style="font-size: 85%" | {{ATC|N05AX|12}} |- | style="font-size: 85%" | [[Tempus semivitae biologicum]] || style="font-size: 85%" | 75 h<br />metaboliti: >90h |} '''Aripiprazolum''' est psychotropicum ad [[schizophrenia]]m tractandem [[medicamentum]] cum effectibus antipsychoticis. == Natura Aripiprazoli == === Natura chemica === Aripiprazolum est [[phenylpiperazinum]] ut [[Etoperidonum]], [[Nefazodonum]]. Structura chemica est 7-{4-[4-(2,3-dichloro-phenylo)-[[piperazinum|piperazino]]-1-yl]-butoxy}-3,4-dihydro-1H-quinoleino-2-onum. Massa molaris est 448.39 g/mol. <gallery> Fasciculus:Piperazine Structural Formula V1.svg|[[Piperazinum]] Fasciculus:Chinolin.svg|[[Quinoleinum]] </gallery> === Natura pharmacologica === [[Systema classificationis Anatomicum Therapeuticum Chemicumque|Codex ATC]] est [[Codex ATC N05AX|N05AX]]12. === Pharmacodynamica === Aripiprazolum potissimum [[Receptorium dopamini D2|D₂-]], D₃- ac serotonini 5HT_1A-, 5HT_2A-[[receptorium neurotransmissoris|receptoria]] obsidet. Aripiprazolum est [[dopaminum|dopamini]] [[agonista (biochemia)|agonista partialis]] id eo machinatio efficacitatis sua [[antipsychotica atypica|antipsychoticis atypicis]] dispar est. {| class="wikitable" |- ! [[Receptorium neurotransmissoris|Receptorium]] !! Affinitas ligandi, ''K''_i (nM)<ref>https://web.archive.org/web/20131108013656/http://pdsp.med.unc.edu/pdsp.php</ref>!! Actio pharmacodynamica |- | [[Receptorium 5-HT2C Serotonini| serotonini 5-HT_1A]] || 5.6 || [[agonista partialis (biochemia)|agonista partialis]] |- | [[Receptorium 5-HT2C Serotonini| serotonini 5-HT_1B]] || 832 || |- | [[Receptorium 5-HT2C Serotonini| serotonini 5-HT_1D]] || 65.5 || |- | [[Receptorium 5-HT2C Serotonini| serotonini 5-HT_2A]] || 8.7 || |- | [[Receptorium 5-HT2C Serotonini| serotonini 5-HT_2B]] || 0.4 || |- | [[Receptorium 5-HT2C Serotonini| serotonini 5-HT_2C]] || 22.4 || [[agonista partialis (biochemia)|agonista partialis]] |- | [[Receptorium 5-HT2C Serotonini| serotonini 5-HT₃]] || 628 || |- | [[Receptorium 5-HT2C Serotonini| serotonini 5-HT_5A]] || 1240 || |- | [[Receptorium 5-HT2C Serotonini| serotonini 5-HT₆]] || 642 || |- | [[Receptorium 5-HT2C Serotonini| serotonini 5-HT₇]] || 10 || [[agonista partialis (biochemia)|agonista partialis]] parva |- | [[Receptorium dopamini D1| dopamini D₁]] || 1170 || |- | [[Receptorium dopamini D2| dopamini D₂]] || 1.6 || [[agonista partialis (biochemia)|agonista partialis]] |- | [[Receptorium dopamini D3| dopamini D₃]] || 5.4 || [[agonista partialis (biochemia)|agonista partialis]] |- | [[Receptorium dopamini D4| dopamini D₄]] || 514 || [[agonista partialis (biochemia)|agonista partialis]] |- | [[Receptorium dopamini D5| dopamini D₅]] || 2130 || |- | [[Receptorium adrenergicum alpha-1|adrenergicorum α_1A]] || 25.9 || |- | [[Receptorium Alpha-1B adrenergicorum|adrenergicorum α_1B]] || 34.4 || |- | [[Receptorium Alpha-2A adrenergicorum|adrenergicorum α_2A]] || 74.1 || |- | [[Receptorium Alpha-2B adrenergicorum|adrenergicorum α_2B]] || 102 || |- | [[Receptorium Alpha-2C adrenergicorum|adrenergicorum α_2C]] || 37.6 || |- | [[Receptorium adrenergicum beta-1|adrenergicorum β₁]] || 141 || |- | [[Receptorium adrenergicum beta-2|adrenergicorum β₂]] || 163 || |- | [[receptorium histamini H1| histamini H₁]] || 27.9 || |- | [[Receptorium Muscarinicum M1 Acetylcholini | muscarinicum acetylcholini M₁]] || 6780 || |- | [[Receptorium Muscarinicum M2 Acetylcholini | muscarinicum acetylcholini M₂]] || 3510 || |- | [[Receptorium Muscarinicum M3 Acetylcholini | muscarinicum acetylcholini M₃]] || 4680 || |- | [[Receptorium Muscarinicum M4 Acetylcholini | muscarinicum acetylcholini M₄]] || 1520 || |- | [[Receptorium Muscarinicum M5 Acetylcholini | muscarinicum acetylcholini M₅]] || 2330 || |- | [[Transportator Serotonini |transportator serotonini (SERT)]] || 1080 || |- | [[Transportator Noradrenalini |transportator noradrenalini (NET)]] || 2090 || |- | [[Transportator Dopamini |transportator dopamini (DAT)]] || 3220 || |} === Pharmacocinetica === [[Tempus semivitae biologicum]] <math>t_{\frac{1}{2}}</math>.<ref>http://goldbook.iupac.org/B00658.html</ref> 75 h est, at metaboliti sui 94 horae<ref>[https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=c040bd1d-45b7-49f2-93ea-aed7220b30ac Institutorum salutis nationalium (NIH) descriptio aripiprazoli]</ref>. Excretio est per urinas (27%) et biles (>60%). Aripiprazolum substratum [[CYP2D6|Cytochromatis P450 CYP2D6]] est. == Effectus Aripiprazoli == === Effectus non grati === Cum uso Aripiprazoli animum advertere ad effectus secundarios et interactiones necesse est. === Effectus secundarii === Saepissmime exempli (!) sunt: * [[Dolor capitis|Cephalalgia]] * Agitatio * Nausea et [[vomitus]] * Akathisia {{NexInt}} * [[Cariprazinum]] * [[Melperonum]] * [[Pharmacologia]] == Notae == <references /> [[Categoria:Phenylpiperazina]] [[Categoria:Antipsychotica]] cmkroz3tmqpjc34djhgr027bbu4qc4i 0 267830 3976995 3531545 2026-08-04T03:53:41Z Bartholomite 116968 Bartholomite movit paginam [[Angelo Barrile]] ad [[Angelus Barrile]]: latine 3531545 wikitext text/x-wiki '''Angelus Barrile''' ([[Vitudurum|Vituduri]] nata die [[22 Augusti]] [[1976]]) est rerum politicarum peritus [[Helvetia|Helvetica]] factionis factionis [[Factio Socialistica Helvetica|Socialistica Helvetiae]] (SP/PS) qui a die [[8 Decembris]] [[2015]] [[canto]]nis [[Turicum (pagus)|Turici]] populi munere in [[Consilium Nationale|Consilio Nationale]] fungitur. == Nexus externus == * [https://www.parlament.ch/de/biografie?CouncillorId=4203 Brevis biographia] apud Helvetiae Parlamenti paginas interretiales * [http://www.barrile.ch/ Angelo Barrile pagina interretialis] {{bio-stipula}} {{Lifetime|1976||Barrile, Angelo}} [[Categoria:Nati 1976]] [[Categoria:Legati Consilio Nationali Helvetiae]] o5gocegyo04wem2zyyft3sje6kgqdxp 3976997 3976995 2026-08-04T03:55:20Z Bartholomite 116968 capsa 3976997 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Angelus Barrile}} ([[Vitudurum|Vituduri]] nata die [[22 Augusti]] [[1976]]) est rerum politicarum peritus [[Helvetia|Helvetica]] factionis factionis [[Factio Socialistica Helvetica|Socialistica Helvetiae]] (SP/PS) qui a die [[8 Decembris]] [[2015]] [[canto]]nis [[Turicum (pagus)|Turici]] populi munere in [[Consilium Nationale|Consilio Nationale]] fungitur. == Nexus externi == * [https://www.parlament.ch/de/biografie?CouncillorId=4203 Brevis biographia] apud Helvetiae Parlamenti paginas interretiales * [http://www.barrile.ch/ Angelo Barrile pagina interretialis] {{bio-stipula}} {{Lifetime|1976||Barrile, Angelus}} [[Categoria:Legati Consilio Nationali Helvetiae]] 0v8o8rvlyyvyrfhgxfxnumxva8wjjtx 0 269625 3976981 3869079 2026-08-04T02:12:44Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976981 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable floatright" |+ '''Adenosinum-5'-triphosphoricum'''<br />'''''ATP''''' |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Adenosintriphosphat protoniert.svg|200px|ATP]] |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:ATP-xtal-3D-balls.png|200px|ATP]] |- ! colspan="2" | Cognitores |- | style="font-size: 85%" | [[DrugBank]] || style="font-size: 85%" | [https://web.archive.org/web/20190620143701/https://www.drugbank.ca/drugs/DB00171 DB00171] |- | style="font-size: 85%" | [[PubChem]] || style="font-size: 85%" | [https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/5957 5957] |- ! colspan="2" | Natura chemica |- | style="font-size: 85%" | [[Formula chemica|Formula summarum]] || style="font-size: 85%" | {{chem|C|10|H|16|N|5|O|13|P|3}} |- | style="font-size: 85%" | [[Massa molaris]] || style="font-size: 85%" | 507.18 g/mol |- | style="font-size: 85%" | [[Quantitas constans dissociationis acidi|Potentia acidi]] || style="font-size: 85%" | p''K_a1'' = 0.9<br />p''K_a2'' = 1.5<br />p''K_a3'' = 2.3<br />p''K_a4'' = 7.7 |- |} '''Acidum adenosinum triphosphoricum''' (abbreviatura: '''ATP''') est [[nucleotidum]] et [[energia]]e fons [[Labor (physica)|laborum]] corporis. ATP [[Photosynthesis|photosynthesi]] et [[phosphorylatio oxidativa|phosphorylatione oxidativa]] oritur. [[Molecula]] ex grege [[Adeninum|adenini]] cum [[Carbohydratum|carbohydrato]] [[ribosum|ribosi]] et tribus gregibus [[phosphatum|phosphati]] constituta est. Separatione ex ATP gregis phosphati γ [[energia]]m liberat, ut [[adenosinum diphosphoricum]] (ADP) restet.<ref>{{cite journal |last=Knowles |first=J.&nbsp;R. |title=Enzyme-catalyzed phosphoryl transfer reactions |journal=Annu. Rev. Biochem. |volume=49 |pages=877–919 |year=1980 |pmid=6250450 | doi=10.1146/annurev.bi.49.070180.004305}}</ref> Forma iontibus onerata (''sal'' acidi adenosini triphosphorici) '''adenosinum triphosphatum''' nominatur. == Contextus == Omnes [[organismus|organismi]] functiones energiam requirunt, praecipue musculorum actio magnam copiam energiae consumunt. Energiae corporalis fons principalis est ATP. Verbi gratia, [[cor]] humanum die circiter 6&thinsp;000g ATP consumit. == Historia == Anno 1929 biochemicus Germanicus [[Carolus Lohmann (Biochemicus)|Carolus Lohmann]] primus ATP descripsit<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1997/9173-history-1997/ Situs praemii Nobelii de ATP]. {{Ling|Anglice}}</ref>. Anno 1935 [[Russia|Russicus]] [[Vladimirus Engelhart]] [[musculus|contractiones musculares]] ex ATP pendere cognovit. Anno 1937 [[Dania|Danicus]] [[Hermanus Kalckar]] intellexit, synthesem omnem cum [[ATPasis|ATPasi]] connexam esse. == Natura chemica == === Structura === [[Formula chemica|Formula summarum]] sua est {{chem|C|10|H|16|N|5|O|13|P|3}}. [[Molecula]] ex grege [[Adeninum|adenini]], carbohydrato [[ribosum|riboso]] et tribus gregibus [[phosphatum|phosphati]] constituta est. [[adeninum|Adenini]] anulo duplici in positione nona, quo unus [[atomus]] [[nitrogenium|nitrogenii]] est, saccharum [[ribosum|ribosi]] cum atomo [[carbonium|carbonii]] affixum est. Opposita tres greges phophati iacent. <gallery> Fasciculus:Adenine.svg|[[Adeninum]] Fasciculus:Beta-D-Ribofuranose.svg|β-<small>D</small>-[[ribosum]] Fasciculus:Phosphoric acid2.svg|[[Acidum phosphoricum]] Fasciculus:Phosphat-Ion.svg|[[Phosphatum]] </gallery> ==== Adeninum ==== {{main|Adeninum}} Adeninum est [[purinum]] [[compositum chemicum]] heterocyclicum et [[basis nucleici acidi]]. Heterocyclus ipse ex atomis et [[carbonium|carbonii]] et [[nitrogenium|nitrogenii]], "N", compositus, coniunctio duorum anulorum, [[imidazolum|imidazoli]] (5 atomis) enim et [[pyrimidinum|pyrimidini]] (6 atomis), est. In [[organismus|organismi]] metabolismo adeninum ex [[ribosum phosphatum|riboso ''phosphato'']] ([[iter pentosorum phosphatorum|itinere pentosorum phosphatorum]]) generatur. ==== Acidum phosphoricum ==== {{main|Acidum phosphoricum}} Acidum phosphoricum est acidum cum formula summarum {{chem|H|3|P|O|4}}. Basis eius coniugata est [[ion]] ''dihydrogenium-phosphatum'' cum formula summarum {{chem|H|2|PO|4|−}}, cuius basis coniugata ''hydrogenium phosphatum'' formula eius summarum est {{chem|HPO|4|2−}}, denique cuius basis ''[[phosphatum]]'' nominatur, cum formula summarum {{chem|PO|4|3−}}. Valores [[Quantitas constans dissociationis acidi|potentiarum acidorum]] sunt 1.9, 6.7, atque 12.4. == Notae == <references /> == Plura legere si cupis == *R W Hanson, '[https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1016/0307-4412%2889%2990012-5 The role of ATP in metabolism]', ''Biochemical education'', 1989ː 86-92 * ''Know L. (2018). Mitochondria and the future of medicine. Chelsea Green Publishing,'' ISBN 978-1-60358-767-9 {{NexInt}} * [[ATP synthasis]] * [[Cyclus ureae]] * [[Glycolysis]] == Nexus externi == * [https://books.google.de/books?id=XbI5BAAAQBAJ&pg=PA290&dq=triphosphoricum&hl=de&sa=X&ved=0ahUKEwid7vTh2sbjAhWQblAKHYa_DZUQ6AEIPDAD#v=onepage&q=triphosphoricum&f=false fons nominis ext.] * ''nobelprize.org'' de [https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1997/illpres/history.html historia ATP]. {{chem-stipula}} [[Categoria:Biochemia]] [[Categoria:Phosphata]] [[Categoria:Mitochondria]] m8xgy3fu5dcjt0o72ub2bt41tu2kwm5 0 270198 3977035 3956009 2026-08-04T06:15:42Z InsideNormality 212975 3977035 wikitext text/x-wiki {{capsa urbis Vicidata}} '''Zarqua''' ([[Arabice]] {{lang|ar|الزرقاء}}, ''az-zarqāʾ'', hoc est "caerulea") est urbs [[Iordania]]e circiter {{formatnum:481000}} incolarum, caput [[provinica Zarqensis|provinciae Zarqensis]], tredecim chiliometra ad septentrionem et orientem [[Philadelphia (Iordania)|Philadelphiae]] apud flumen [[Iaboc]] (Zarqam) situm. Commune Zarqa anno [[1928]] conditum est. == Pinacotheca == <gallery> Jabal Tariq32.JPG|Zarqa et mons Tariq Buildingengineering.JPG|[[Universitas Zarqensis]] ميدان الجيش العربي 3.jpg|Platea exercitus Arabici </gallery> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Zarqa, Jordan|Zarqam}} * [https://web.archive.org/web/20171015202711/http://www.mma.gov.jo/Municipals/AlZarka.aspx De Zarqa] in situ Ministerii rerum municipalium Iordaniae [[Categoria:Urbes Iordaniae]] [[Categoria:Condita 1928]] i3t0eph57zukjfqso8zc2izinn8fa3w 3977036 3977035 2026-08-04T06:15:53Z InsideNormality 212975 3977036 wikitext text/x-wiki {{capsa urbis Vicidata}} '''Zarqa''' ([[Arabice]] {{lang|ar|الزرقاء}}, ''az-zarqāʾ'', hoc est "caerulea") est urbs [[Iordania]]e circiter {{formatnum:481000}} incolarum, caput [[provinica Zarqensis|provinciae Zarqensis]], tredecim chiliometra ad septentrionem et orientem [[Philadelphia (Iordania)|Philadelphiae]] apud flumen [[Iaboc]] (Zarqam) situm. Commune Zarqa anno [[1928]] conditum est. == Pinacotheca == <gallery> Jabal Tariq32.JPG|Zarqa et mons Tariq Buildingengineering.JPG|[[Universitas Zarqensis]] ميدان الجيش العربي 3.jpg|Platea exercitus Arabici </gallery> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Zarqa, Jordan|Zarqam}} * [https://web.archive.org/web/20171015202711/http://www.mma.gov.jo/Municipals/AlZarka.aspx De Zarqa] in situ Ministerii rerum municipalium Iordaniae [[Categoria:Urbes Iordaniae]] [[Categoria:Condita 1928]] ndv6ifxbn4zgau0a6d0h0j2l7u0kj73 0 273651 3977003 3621042 2026-08-04T05:35:50Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3977003 wikitext text/x-wiki {{cautio}} {| class="wikitable floatright" |+ Apomorphinum |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Apomorphine2DCSD.svg|200px|Apomorphinum]] |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Apomorphine-3D-balls.png|200px|Apomorphinum]] |- ! colspan="2" | Natura chemica |- | style="font-size: 85%" | [[Formula chemica]] || style="font-size: 85%" | C₁₇H₁₇NO₂ |- | style="font-size: 85%" | [[Massa molaris]] || style="font-size: 85%" | 267.322 g/mol |- | style="font-size: 85%" | [[PubChem]] || style="font-size: 85%" | [https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/6005 6005] |- | style="font-size: 85%" | [[DrugBank]] || style="font-size: 85%" | [https://web.archive.org/web/20200217212952/https://www.drugbank.ca/drugs/DB00714 DB00714] |- ! colspan="2" | Natura pharmacologica |- | style="font-size: 85%" | Codex ATC || style="font-size: 85%" | {{ATC|G04BE|07}}<br />{{ATC|N04BC|07}} |- | style="font-size: 85%" | [[Tempus semivitae biologicum]] || style="font-size: 85%" | 40 [[Minutum|min]] |- | style="font-size: 85%" | [[Metabolismus]] || style="font-size: 85%" | [[iecur|iecore]] (hepaticus) per auto-oxidatio,<br />O-glucuronidatio, O-methylatio |- | style="font-size: 85%" | Excretio || style="font-size: 85%" | [[Faeces|faecibus]] |- ! colspan="2" | Ad usum therapeuticum |- | style="font-size: 85%" | Applicatio || style="font-size: 85%" | subcutanee (s.c.) |- | style="font-size: 85%" | MedlinePlus || style="font-size: 85%" | [https://medlineplus.gov/druginfo/meds/a604020.html a604020] {{Ling|Anglice}} |} '''Apomorphinum''' est [[medicamentum pharmaceuticum]] [[apophinum|apophinorum]] cum effectus [[agonista dopamini|agonistae dopamini]] non selectivae, proinde substantiae tractationis haec [[morbus Parkinson|morbi Parkinsoniani]] apte adhibeatur. Effectus adversarius non parum saepe notus est [[vomitus]], quapropter simul applicatio substantiae quaevis antiemeticae ut [[domperidonum|domperidoni]] decet. Mirum non est, ut in [[medicina veterinaria]] apomorphini effectus emetici remedium [[animal]]ium celere venenatorum inferantur. Non ad [[fabula]]s nutricularum attendens est opinio nonnumquam dicta, ut apomorphinum remedium [[dependentia (medicina)|dependentiae]] opiatorum iuvaretur.<ref>{{cite journal |authors=Auffret M, Drapier S, Vérin M |title=The Many Faces of Apomorphine: Lessons from the Past and Challenges for the Future |journal=Drugs R D |year=2018 |pages=10.1007/s40268-018-0230-3 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29546602}}</ref> == Natura Apomorphini == === Natura chemica === Apomorphinum est dibenzochinolinum. === Natura pharmacologica === Apomormorphinum est substantia receptoria dopamini stimulans et simul emeticum ad usum medicina veterinariae. [[Systema classificationis Anatomicum Therapeuticum Chemicumque|Caudices ATC]] sunt {{ATC|G04BE|07}} et {{ATC|N04BC|07}}. === Pharmacodynamica === Machinatio effectuum imprimis stimulatione [[receptorium dopamini|receptoriorum dopamini]] [[receptorium dopamini D2|D₂]], [[receptorium dopamini D3|D₃]], [[receptorium dopamini D4|D₄]] atque [[receptorium adrenergicum|adrenergicorum]] [[receptorium adrenergicum alpha-1|α_1d]], [[receptorium adrenergicum alpha-2|α_2c]], [[receptorium adrenergicum alpha-2|α_2d]] explicata est. === Pharmacocinetica === [[Effectus primi transitus (biochemia)|Effectus primi transitus]] maximus est, ergo applicatio per os aliena a proposito est. == Effectus apomorphini == === Effectus non grati === * [[Hypotensio]] * [[Vertigo]] == Usus apomorphini == === Usus medicus === Apomorphinum in [[morbus Parkinson|morbo Parkinsoniano]] tractando adhibetur, per exemplum tractationis akinesiae mane.<ref>{{cite journal |authors=Isaacson S, Lew M, Ondo W, Hubble J, Clinch T, Pagan F |title=Apomorphine Subcutaneous Injection for the Management of Morning Akinesia in Parkinson's Disease |journal=Mov Disord Clin Pract |year=2017 |volume=4 |issue=1 |pages=78-83 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28239615}},</ref> [[Dosis diurna definita]] (DDD) Diltiazemi est 0.002 g (=2 mg) mg per die p.o.<ref>[https://www.whocc.no/atc_ddd_index/?code=G04BE07 Systema classificationis Anatomicum Therapeuticum Chemicumque, cap. G04BE07 cum Apomorphini referentia].</ref> {{NexInt}} * [[Morbus Parkinson]] == Notae == <references /> [[Categoria:Agonistae dopamini]] [[Categoria:Medicamenta antiparkinsoniana]] 1pnt15evmi73kcb1d2vf2kf48jsmnx8 0 273970 3976990 3710622 2026-08-04T03:37:03Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976990 wikitext text/x-wiki {{cautio}} {| class="wikitable floatright" |+ '''Alfentanilum''' |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Alfentanil-2D-skeletal.svg|200px|Alfentanilum]] |- ! colspan="2" | Natura chemica |- | style="font-size: 85%" | [[Formula chemica]] || style="font-size: 85%" | C₂₁H₃₂N₆O₃ |- | style="font-size: 85%" | [[Massa molaris]] || style="font-size: 85%" | 416.517 g/mol |- | style="font-size: 85%" | [[PubChem]] || style="font-size: 85%" | [https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/51263 51263] |- | style="font-size: 85%" | [[DrugBank]] || style="font-size: 85%" | [https://web.archive.org/web/20180825181339/https://www.drugbank.ca/drugs/DB00802 DB00802] |- ! colspan="2" | Natura pharmacologica |- | style="font-size: 85%" | Codex ATC || style="font-size: 85%" | {{ATC|N01AH|02}} |- | style="font-size: 85%" | [[Tempus semivitae biologicum]] || style="font-size: 85%" | 90-111 min |- | style="font-size: 85%" | [[Metabolismus]] || style="font-size: 85%" | [[iecur|iecore]] (hepaticus):<br />[[CYP3A4]]<ref>{{cite journal |authors=Labroo RB, Thummel KE, Kunze KL, Podoll T, Trager WF, Kharasch ED |title=Catalytic role of cytochrome P4503A4 in multiple pathways of alfentanil metabolism |journal=Drug Metab Dispos |year=1995 |volume=23 |issue=4 |pages=490-6 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/7600917}}</ref> |- | style="font-size: 85%" | [[Metabolitus|Metaboliti]] || style="font-size: 85%" | Noralfentanilum (NA)<br />N-phenylpropionamidum<br />(AMX) |- ! colspan="2" | Ad usum therapeuticum |- | style="font-size: 85%" | Applicatio || style="font-size: 85%" | i.v. |- | style="font-size: 85%" | MedlinePlus || style="font-size: 85%" | [https://medlineplus.gov/druginfo/meds/a601130.html a601130]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Ling|Anglice}} |} '''Alfentanilum''' est [[medicamentum]], [[opioidum analgeticum| analgeticum opioidorum]], cuius effectus sedativi haud diuturni (15 min) cum initio rapido effectuum<ref>{{cite journal |authors=Miner JR, Gray R, Delavari P, Patel S, Patel R, Plummer D |title=Alfentanil for procedural sedation in the emergency department |journal=Ann Emerg Med |year=2011 |volume=57 |issue=2 |pages=117-21 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20947206}}.</ref> sunt. Opioidum ipsum effectus analgeticos suos per stimulationem [[receptorium opioidorum|receptoria opioidorum]] perficit. Hos ob effectus Alfentanilum in [[chirurgia]] imprimis substantia anaesthetica adhibetur. Alfentanilum rigorem thoraxis intermittentem efficere potest. == Natura Alfentanili == === Natura chemica === Nomen chemicum Alfentanili est N-[1-[2-(4-ethyl-5-oxo-1,4-dihydrotetrazol-1-yl)ethyl]-4-(methoxymethyl)-4-piperidyl]-N-phenyl-propanamidum, formula summarum sua est C₂₁H₃₂N₆O₃. [[Massa molaris]] est 416.517 g/mol. Valor [[pKa]] circiter 6.5 est itaque substantia apud pH physiologicum haud electrice oneratum videtur. === Vicinitates chemicae === Alfentanili structura chemica [[Fentanylum|Fentanylo]] et [[Remifentanilum|Remifentanilo]] similis est. == Effectus Alfentanili == === Effectus adversi === Inter alios Alfentanilum rigorem thoraxis intermittentem efficere potest. == Usus Alfentanili == === Usus medicus === In [[anaesthesiologia]] doses 15–30 µg/kg applicantur, quod est cum pondus 62.0<ref>{{cite journal |authors=Walpole SC, Prieto-Merino D, Edwards P, Cleland J, Stevens G, Roberts I |title=The weight of nations: an estimation of adult human biomass |journal=BMC Public Health |year=2012 volume=12 |pages=439 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22709383}}</ref> [[Chiliogramma|kg]] / 136.7 lb circiter 1-2 mg applicari solere possint. {{NexInt}} * [[Anaesthesiologia]] * [[Dolor]] == Notae == <references /> [[Categoria:Analgetica]] h9trdfedvyd712d0o70lpafnzm7q8z8 0 274247 3976967 3615996 2026-08-04T00:32:11Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976967 wikitext text/x-wiki {{cautio}} {| class="wikitable floatright" |+ '''Zuclopenthixolum''' |- ! colspan="2" | Cognitores |- | style="font-size: 85%" | ''[[ChemSpider]]'' || style="font-size: 85%" | [http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.4470984.html 4470984] |- | style="font-size: 85%" | [[PubChem]] || style="font-size: 85%" | [https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/5311507 5311507] |- | style="font-size: 85%" | [[DrugBank]] || style="font-size: 85%" | [https://www.drugbank.ca/drugs/DB01624 DB01624]{{Nexus deficit|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- ! colspan="2" | Natura chemica |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Zuclopenthixol.svg|200px|Zuclopenthixolum]] |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Zuclopenthixol molecule ball.png|200px|Zuclopenthixolum]] |- | style="font-size: 85%" | [[Formula chemica]] || style="font-size: 85%" | C₂₂H₂₅ClN₂OS |- | style="font-size: 85%" | [[Massa molaris]] || style="font-size: 85%" | 400.965 g/mol |- ! colspan="2" | Natura pharmacologica |- | style="font-size: 85%" | Codex ATC || style="font-size: 85%" | {{ATC|N05AF|05}} |- | style="font-size: 85%" | [[Semivita biologica]] || style="font-size: 85%" | 20 horae (per os)<br />19 dies (i.m.) |- | style="font-size: 85%" | [[Metabolismus]] || style="font-size: 85%" | [[iecur|iecore]] (hepaticus):<br />[[CYP2D6]], [[CYP3A4]] |- | style="font-size: 85%" | Excretio || style="font-size: 85%" | [[Faeces|faecibus]] |- ! colspan="2" | Ad usum therapeuticum |- | style="font-size: 85%" | Applicatio || style="font-size: 85%" | per os, i.m. |} '''Zuclopenthixolum''' est [[medicamentum pharmaceuticum]] et [[antipsychoticum]] ad [[schizophrenia]]m tractandam<ref>{{cite journal |authors=Bryan EJ, Purcell MA, Kumar A |title=Zuclopenthixol dihydrochloride for schizophrenia |journal=Cochrane Database Syst Rev |year=2017 |volume=11 |pages=CD005474 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29144549}}</ref>. Substantia [[thioxanthenum]] antagonistaque receptoria [[Receptorium dopamini D1|dopamini D₁]] atque [[Receptorium dopamini D2|D₂]], [[Receptorium adrenergicum alpha-1|adrenergica α₁]] et [[Receptorium serotonini 2|serotonini 5-HT₂]] obsidet. Frequenter effectus adversarii ut [[xerostomia (symptoma)|os siccum]], [[somnolentia (symptoma)|ademptio conscientiae]], [[akathisia (symptoma)|inquies motuum]] sive [[hyperkinesia (symptoma)|nimium]] sive [[hypokinesia (symptoma)|tarditas eorum]] observari possunt. Zuclopenthixolum est [[Clopenthixol]]i [[Isomeria cis-trans|''cis'']]-[[isomerus (chemia)|isomerus]]. == Natura zuclopenthixoli == === Natura chemica === Zuclopenthixolum est cis-(Z)-2-(4-(3-(2-[[chlorum|chloro]]-9H-[[thioxanthenum|thioxantheno]]-9-ilideno)-propylo)-[[piperazinum|piperazino]]-1-yl)-[[aethanol]]um. Massa molaris est 400.965 g/mol. <gallery> Fasciculus:Piperazine Structural Formula V1.svg|[[Piperazinum]] </gallery> === Natura pharmacologica === [[Systema classificationis Anatomicum Therapeuticum Chemicumque|Codex ATC]] est {{ATC|N05AF|05}}. === Pharmacocinetica === [[Semivita biologica]] <math>t_{\frac{1}{2}}</math>.<ref>[http://goldbook.iupac.org/B00658.html ''IUPAC Goldbook.'']</ref> 20 horae est, at administratione intramusculari 19 dies. Putatur, ut in senectute concentratio substantiae in sanguine, functione [[CYP2D6]] diminuta causa, aucta sit<ref>{{cite journal |authors=Tveito M., Løvsletten Smith R., et al. |title=Impact of age and CYP2D6 genotype on exposure of zuclopenthixol in patients using long-acting injectable versus oral formulation-an observational study including 2044 patients |journal=European journal of clinical pharmacology |year=2021 |month=Feb |volume=77 |issue=2 |pages=215-21 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33000414/}}</ref>. Excretio imprimis per faecibus (85%) fit. {{NexInt}} * [[Receptorium dopamini D2]] == Notae == <references/> [[Categoria:Antipsychotica]] [[Categoria:Piperazina]] cw1ggb0ngb79l3g793nnzell7ujckla 0 274529 3977017 3974968 2026-08-04T06:02:44Z InsideNormality 212975 3977017 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Map of Krypton.png|thumb|[[Tabula geographica]] Krypti.]] {{Res|Krypton}} est ille [[planeta]], a Hieronymo Siegel et Josepho Shuster excogitatus, unde [[Superman]] et Supergirl sunt oriundi, in ficticio DC Comics universo. Krypton, planeta magnae gravitatis, quinquaginta [[Annus luce mensus|annis luce mensis]] a [[Tellus (planeta)|Tellure]] distabat. Tres satellites naturales habebat: Korot, Xenonem et Mitnem. Circulos suos circum [[Stella|stellam]] Raonem conficiebat. In primis illis anni 1938 [[Liber nubeculatus|librorum nubeculatorum]] editionibus, Rao ut stella supergigas rubra, milies maior quam [[sol]], describebatur. Sed in [[Narratio picta|narratione picta]], quae prodiit in [[Liber nubeculatus|libro nubeculato]] Action Comics #14 diei 07 mensis Novembris anni 2012, astrophysicus Neil deGrasse Tyson invenit Krypti stellam: LHS 2520, [[Pumilio rubra|pumilionem rubram]] [[Corvus (constellatio)|constellationis Corvi]]. == Historia == Ficticia Krypti historia, his octoginta annis, haud semel mutata est. Recentissima tamen versio sic exhibet Krypton, ut exstinctum planetam, ubi habitabat altissima Kryptanorum civilizatio. === Initia === Krypton non habebat vitam intelligentem. Ibi, acerbis in condicionibus, vivebant animalia primitiva. Postea, ad planetam pervenerunt alienigenae, qui dicebantur Vochi, quibus praeerat Bertron, rei scientificae peritissimus. Vochi, ad Krypton pervenientes, secum tulerunt servos primatas, hominum similes, quorum origo manet ignota. Factis periclitationibus geneticis cum servis primatis et primitivis Krypti animalibus, Bertron procreavit saevissimam bestiam, postea dictam Doomsday, cuius corpus habebat formam humanae similem. Haec bestia, saevissimo correpta furore, Bertronem omnesque Vochos occidit; et, eorum potita navi, exivit de planeta, per spatium errans. Servi, relicti in Krypto, ibidem initia fecerunt civilizationis suae: ibi lingua eorum adolevit, res publica cepit fundamenta. Ad religionem quod attinet, Kryptani deum quendam Vochum colebant, qui deus, ut videtur, illorum alienigenarum, qui primatas ad Krypton attulerunt, est vaga memoria. === Krypti Aetates === Krypti historia dividitur in septem aetates: ==== 1. Prima aetas ==== In prima aetate, primatae illi, qui relicti sunt a Vochis, victui consulentes, coeperunt explorare planetam, fabricaverunt ferramenta sua, composuerunt societatem. ==== 2. Secunda aetas ==== In altera aetate, cecidit in Krypton Eradicator, machina ovi aurei similis, qui Kryptanos docuit scientiam et technologiam. Kryptani primam stellariam navem fabricaverunt. Studentes Krypti progressui, quinquenti ex illis ascenderunt in navim. Facto itinere viginti annorum luce mensorum, navis, meteoritis tacta, considit in planeta, quem Daxam appellaverunt. Post non multum temporis, communicatio cum Krypto cessavit. Tunc Kryptani, qui in Daxam considerunt, sese aboriginibus miscentes, perditis Kryptanis moribus, originem dederunt Daxamitis. Mon-El, Sodam-Yat et Olv-Ir sunt Daxamitae. ==== 3. Tertia aetas ==== In tertia aetate, Kryptani, Eradicatore duce, deprehenderunt plurima inventa, et technologiam magis et magis perfecerunt. ==== 4. Quarta aetas ==== In quarta aetate, clonizationis technologia coepit adhiberi, per eam generabantur clones, qui, in animatione suspensa detenti, conservabant organa sua vitalia ad producendam Kryptanorum vitam fere ad immortalitatem. Turma vero quaedam, dicta Zerus Niger, religiosis doctrinis mota, fortiter adversabatur clonizationis usui. Et, factis tomocraticis minis, conabantur impedire quominus talis technologia in usu maneret. Itaque data est belli universalis causa. ==== 5. Quinta aetas ==== In quinta aetate, bellum universale per centum annos grassavit. Zerus Niger, potentissima displosa bomba, non modo planetae superficiem vastavit, sed etiam eius nucleum kryptonio replevit. ==== 6. Sexta aetas ==== In sexta aetate, aliquot annis post bellum, dum Kryptani recuperabant res, Vrages, qui sunt alienigenae, occupaverunt Krypton et Kryptanos in servitutem redegerunt. Defensionis tamen vires, per rebellem Val-Or, qui vitam condonavit, expulerunt Vrages finemque imposuerunt decem servitutis annis. Pax conciliata est. ==== 7. Septima aetas ==== In septima aetate, Kryptani fuerunt in dominatu gubernii collectivi, Zona Phantasmatica inventa est, finis planetae appropinquavit. === Planetae exstinctio === Internis deficientibus elementis mineralibus, Krypti nucleus factus est nimis instabilis. Propter quam instabilitatem, maximae reactiones nucleum displosionibus ruperunt. Itaque totus planeta deletus est. Nonnulla Krypti fragmenta, asteroidum instar, ceciderunt in Tellurem. Ex his fragmentis, quaedam continent Kryptonitum, minerale quod emittit radiationem Kryptanis letalem. Antequam planeta displosionibus corrueret, Jor-El, Superman pater, eius nucleares reactiones iam investigabat. Cum de Krypti eversione certus factus est, Kal-El, filium suum unicum, qui Superman futurus erat, misit ad Tellurem. Ad eandem Tellurem, Alura Zor-El, quasi Jor-El aemula, filiam suam Karam Zor-El, Kal-El consobrinam, misit quoque. === Krypti superstites === Per multum temporis, duo tantum infantes, Kal-El et eius consobrina, Kara Zor-El, qui, unusquisque in sua navi, missi sunt a parentibus ad Tellurem, putabantur Krypti exstinctioni superfuisse. Sed non pauci Kryptani alibi erant, cum Krypton corruit. Superfuerunt ergo: * Superman * Supergirl * Kryptus, Super canis * Dux Zod et omnes scelestissimi, qui detinebantur in Arce Rozz, intra Zonam Pantasmaticam * H'El, explorator spatialis, qui per spatium iter faciebat * Karsta Woe-El, bellatrix, quae evasit pirata spatialis * Thara Ak-Var, qui vivebat in urbe Kandor * Omnes incolae Novi Krypti, quod oriundum est ex urbe Kandor == Geographia == === Krypti Hemisphaeria === Krypton dividebatur in duo hemisphaeria: ==== Novus Mundus ==== Lurvanum, quod appellabatur Novus Mundus, cuius litora circumluebantur oceanis Cogo et Dandaho, habebat iugum montium, quod dicebatur Ievelum. Silva Coccinea praesidio erat Handoribus, alienigenis qui ibi coloniam suam condiderunt. ==== Vetus Mundus ==== Urrica, continens quae dicebatur Vetus Mundus, oceanis Boilingo et Morstilo circumluebantur. Vallis Iurus est Veteris Mundi silva peramoena. === Desertum === Inter Krypti hemisphaeria, unum tantum desertum locum inveniebatur, dictum Coltum, non modo iniquum sed maximae temperaturae. Ibi vivebant animalia ferina. Ibi alienigenae, dicti Dominatores, sedem suam collocaverunt. === Sedes Kryptanae === * Arx Rozz est custodia tutissima, ubi detinebantur scelestissimi Kryptani. Reactorium Zonae Phantasmaticae, cum displosione ruptum est, totam absorbuit Arcem Rozz, quae itaque potuit superesse Krypti exstinctioni. * Turris Atomica fuit scientiarum sedes, ubi periti, undique convenientes, operam dabant progressui technologiarum. * Palatium Submarinum fuit sedes imperii regis Mar-Ok et reginae Isiae. Ibi conveniebant principes Consilii Kryptani, ut agerent de totius Krypti gubernio. * Weghtor fuit sedes colonica in magna Karot luna, ubi vivebant quingenti coloni. Sed septem ante annis quam Krypton deleretur, luna potentissimo missili petita est. Coloni perierunt et consilia coloniarum in spatio deducendarum relicta sunt. Jax-Ur, qui coloniam missili evertit, satagebat cometas delere. Propter exercitium cassum, primus relegatus est in Zonam Phantasmaticam. === Urbes Kryptonae === * Kandor, quae postea evasit Novum Krypton * Kryptonopolis * Argopolis, unde venit Supergirl * Borgapolis * Erkol * Bokos (urbs semota) * Vathlo (insula et urbs Kryptanorum nigrorum) * Ankarpolis * Orvai * Ansom * Trinava * Antarctopolis * Planities Vanana * Jerat (urbs derelicta) * Xanopolis (urbs deleta) === Insulae === * Bokos * Vathlo * Chagur * Dunol * Mul * Thon * Yord * Zith == Nexus externi == * Krypti Descriptio: http://theages.superman.nu *''[https://imdb.com/title/tt0044231/ The Adventures of Superman cum nunquam moriens Georgius Reeves]'' (series televisifica: 1951 - 1958). [[Categoria:Planetae ficticii]] asa3dj4r0amen66rbdfmtfk7cmveq0c 3977044 3977017 2026-08-04T06:18:56Z InsideNormality 212975 sperman spermates @ icodense 3977044 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Map of Krypton.png|thumb|[[Tabula geographica]] Krypti.]] {{Res|Krypton}} est ille [[planeta]], a Hieronymo Siegel et Josepho Shuster excogitatus, unde [[Superman]] et Supergirl sunt oriundi, in ficticio DC Comics universo. Krypton, planeta magnae gravitatis, quinquaginta [[Annus luce mensus|annis luce mensis]] a [[Tellus (planeta)|Tellure]] distabat. Tres satellites naturales habebat: Korot, Xenonem et Mitnem. Circulos suos circum [[Stella|stellam]] Raonem conficiebat. In primis illis anni 1938 [[Liber nubeculatus|librorum nubeculatorum]] editionibus, Rao ut stella supergigas rubra, milies maior quam [[sol]], describebatur. Sed in [[Narratio picta|narratione picta]], quae prodiit in [[Liber nubeculatus|libro nubeculato]] Action Comics #14 diei 07 mensis Novembris anni 2012, astrophysicus Neil deGrasse Tyson invenit Krypti stellam: LHS 2520, [[Pumilio rubra|pumilionem rubram]] [[Corvus (constellatio)|constellationis Corvi]]. == Historia == Ficticia Krypti historia, his octoginta annis, haud semel mutata est. Recentissima tamen versio sic exhibet Krypton, ut exstinctum planetam, ubi habitabat altissima Kryptanorum civilizatio. === Initia === Krypton non habebat vitam intelligentem. Ibi, acerbis in condicionibus, vivebant animalia primitiva. Postea, ad planetam pervenerunt alienigenae, qui dicebantur Vochi, quibus praeerat Bertron, rei scientificae peritissimus. Vochi, ad Krypton pervenientes, secum tulerunt servos primatas, hominum similes, quorum origo manet ignota. Factis periclitationibus geneticis cum servis primatis et primitivis Krypti animalibus, Bertron procreavit saevissimam bestiam, postea dictam Doomsday, cuius corpus habebat formam humanae similem. Haec bestia, saevissimo correpta furore, Bertronem omnesque Vochos occidit; et, eorum potita navi, exivit de planeta, per spatium errans. Servi, relicti in Krypto, ibidem initia fecerunt civilizationis suae: ibi lingua eorum adolevit, res publica cepit fundamenta. Ad religionem quod attinet, Kryptani deum quendam Vochum colebant, qui deus, ut videtur, illorum alienigenarum, qui primatas ad Krypton attulerunt, est vaga memoria. === Krypti Aetates === Krypti historia dividitur in septem aetates: ==== 1. Prima aetas ==== In prima aetate, primatae illi, qui relicti sunt a Vochis, victui consulentes, coeperunt explorare planetam, fabricaverunt ferramenta sua, composuerunt societatem. ==== 2. Secunda aetas ==== In altera aetate, cecidit in Krypton Eradicator, machina ovi aurei similis, qui Kryptanos docuit scientiam et technologiam. Kryptani primam stellariam navem fabricaverunt. Studentes Krypti progressui, quinquenti ex illis ascenderunt in navim. Facto itinere viginti annorum luce mensorum, navis, meteoritis tacta, considit in planeta, quem Daxam appellaverunt. Post non multum temporis, communicatio cum Krypto cessavit. Tunc Kryptani, qui in Daxam considerunt, sese aboriginibus miscentes, perditis Kryptanis moribus, originem dederunt Daxamitis. Mon-El, Sodam-Yat et Olv-Ir sunt Daxamitae. ==== 3. Tertia aetas ==== In tertia aetate, Kryptani, Eradicatore duce, deprehenderunt plurima inventa, et technologiam magis et magis perfecerunt. ==== 4. Quarta aetas ==== In quarta aetate, clonizationis technologia coepit adhiberi, per eam generabantur clones, qui, in animatione suspensa detenti, conservabant organa sua vitalia ad producendam Kryptanorum vitam fere ad immortalitatem. Turma vero quaedam, dicta Zerus Niger, religiosis doctrinis mota, fortiter adversabatur clonizationis usui. Et, factis tomocraticis minis, conabantur impedire quominus talis technologia in usu maneret. Itaque data est belli universalis causa. ==== 5. Quinta aetas ==== In quinta aetate, bellum universale per centum annos grassavit. Zerus Niger, potentissima displosa bomba, non modo planetae superficiem vastavit, sed etiam eius nucleum kryptonio replevit. ==== 6. Sexta aetas ==== In sexta aetate, aliquot annis post bellum, dum Kryptani recuperabant res, Vrages, qui sunt alienigenae, occupaverunt Krypton et Kryptanos in servitutem redegerunt. Defensionis tamen vires, per rebellem Val-Or, qui vitam condonavit, expulerunt Vrages finemque imposuerunt decem servitutis annis. Pax conciliata est. ==== 7. Septima aetas ==== In septima aetate, Kryptani fuerunt in dominatu gubernii collectivi, Zona Phantasmatica inventa est, finis planetae appropinquavit. === Planetae exstinctio === Internis deficientibus elementis mineralibus, Krypti nucleus factus est nimis instabilis. Propter quam instabilitatem, maximae reactiones nucleum displosionibus ruperunt. Itaque totus planeta deletus est. Nonnulla Krypti fragmenta, asteroidum instar, ceciderunt in Tellurem. Ex his fragmentis, quaedam continent Kryptonitum, minerale quod emittit radiationem Kryptanis letalem. Antequam planeta displosionibus corrueret, Jor-El, Superman pater, eius nucleares reactiones iam investigabat. Cum de Krypti eversione certus factus est, Kal-El, filium suum unicum, qui Superman futurus erat, misit ad Tellurem. Ad eandem Tellurem, Alura Zor-El, quasi Jor-El aemula, filiam suam Karam Zor-El, Kal-El consobrinam, misit quoque. === Krypti superstites === Per multum temporis, duo tantum infantes, Kal-El et eius consobrina, Kara Zor-El, qui, unusquisque in sua navi, missi sunt a parentibus ad Tellurem, putabantur Krypti exstinctioni superfuisse. Sed non pauci Kryptani alibi erant, cum Krypton corruit. Superfuerunt ergo: * Superman * Supergirl * Kryptus, Super canis * Dux Zod et omnes scelestissimi, qui detinebantur in Arce Rozz, intra Zonam Pantasmaticam * H'El, explorator spatialis, qui per spatium iter faciebat * Karsta Woe-El, bellatrix, quae evasit pirata spatialis * Thara Ak-Var, qui vivebat in urbe Kandor * Omnes incolae Novi Krypti, quod oriundum est ex urbe Kandor == Geographia == === Krypti Hemisphaeria === Krypton dividebatur in duo hemisphaeria: ==== Novus Mundus ==== Lurvanum, quod appellabatur Novus Mundus, cuius litora circumluebantur oceanis Cogo et Dandaho, habebat iugum montium, quod dicebatur Ievelum. Silva Coccinea praesidio erat Handoribus, alienigenis qui ibi coloniam suam condiderunt. ==== Vetus Mundus ==== Urrica, continens quae dicebatur Vetus Mundus, oceanis Boilingo et Morstilo circumluebantur. Vallis Iurus est Veteris Mundi silva peramoena. === Desertum === Inter Krypti hemisphaeria, unum tantum desertum locum inveniebatur, dictum Coltum, non modo iniquum sed maximae temperaturae. Ibi vivebant animalia ferina. Ibi alienigenae, dicti Dominatores, sedem suam collocaverunt. === Sedes Kryptanae === * Arx Rozz est custodia tutissima, ubi detinebantur scelestissimi Kryptani. Reactorium Zonae Phantasmaticae, cum displosione ruptum est, totam absorbuit Arcem Rozz, quae itaque potuit superesse Krypti exstinctioni. * Turris Atomica fuit scientiarum sedes, ubi periti, undique convenientes, operam dabant progressui technologiarum. * Palatium Submarinum fuit sedes imperii regis Mar-Ok et reginae Isiae. Ibi conveniebant principes Consilii Kryptani, ut agerent de totius Krypti gubernio. * Weghtor fuit sedes colonica in magna Karot luna, ubi vivebant quingenti coloni. Sed septem ante annis quam Krypton deleretur, luna potentissimo missili petita est. Coloni perierunt et consilia coloniarum in spatio deducendarum relicta sunt. Jax-Ur, qui coloniam missili evertit, satagebat cometas delere. Propter exercitium cassum, primus relegatus est in Zonam Phantasmaticam. === Urbes Kryptonae === * Kandor, quae postea evasit Novum Krypton * Kryptonopolis * Argopolis, unde venit Supergirl * Borgapolis * Erkol * Bokos (urbs semota) * Vathlo (insula et urbs Kryptanorum nigrorum) * Ankarpolis * Orvai * Ansom * Trinava * Antarctopolis * Planities Vanana * Jerat (urbs derelicta) * Xanopolis (urbs deleta) === Insulae === * Bokos * Vathlo * Chagur * Dunol * Mul * Thon * Yord * Zith == Nexus externi == * Krypti Descriptio: http://theages.superman.nu [[Categoria:Planetae ficticii]] kzgy9lyk9bts8s09itvruis8sqbkis0 0 275158 3976974 3973430 2026-08-04T02:00:53Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976974 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable floatright" |+ '''Acidum glutamicum'''<br />'''Glutamatum''' |- ! colspan="2" | Cognitores |- | style="font-size: 85%" | ''[[ChemSpider]]'' || style="font-size: 85%" | [http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.591.html 591] |- | style="font-size: 85%" | [[PubChem]] || style="font-size: 85%" | [https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/33032 33032] |- | style="font-size: 85%" | [[DrugBank]] || style="font-size: 85%" | [https://www.drugbank.ca/drugs/DB00142 DB00142]{{Nexus deficit|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- ! colspan="2" | Natura chemica |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:L-Glutaminsäure - L-Glutamic acid.svg|200px|Acidum glutamicum]] |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:L-Glutamic-acid-3D-balls.png|200px|Acidum glutamicum]] |- | style="font-size: 85%" | [[Formula chemica|Formula summata]] || style="font-size: 85%" | {{chem|C|5|H|9|N|O|4}} |- | style="font-size: 85%" | [[Massa molaris]] || style="font-size: 85%" | 147.130 g/mol |- |} '''<small>L</small>-acidum glutamicum''' (abbreviatura [[IUPAC]]:'''Glu''' vel '''E''') est α-[[aminoacidum]] formulae chemicae HOOC-CH(NH₂)-(CH₂)2-COOH et simul unum aminoacidorum viginti formationis [[proteinum|proteinorum]] in [[organismus|organismis]]<ref>PubChem [https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/33032 de acido glutamico].</ref>. In quibus proteinis [[Onus electricum|onere electrico]] negativo praeditum [[polymerum|monomerum]] [[acidum |acidum]] praebet. Forma iontibus onerata (sal acidi glutamici) '''glutamatum''' dicitur. In organismo vivo acidum glutamicum vel glutamatum [[Neurotransmissor|neurotransmissoris]] vice in cerebro fungitur. Nam neurotransmissorum in [[Synapsis chemica|synapsibus]] excitantibus cerebri agentium frequentissimum invenitur, quae synapses glutaminergicae dicuntur (magis quam dimidia pars synapsium in cerebro). == Natura chemica == Nomen [[IUPAC]] est acidum 2-amino-pentano-dioicum. <gallery> Fasciculus:L-Glutamate Structural Formulae.png|Glutamatum, sal acidi glutamici, electrice oneratum. </gallery> == Effectus in cerebro == === De glutamati cyclo in synapsibus === In [[cerebrum|cerebro]] acidum glutamicum tamquam [[neurotransmissor]] principalis excitans abundat<ref>{{cite journal |authors=Meldrum B. S. |title=Glutamate as a neurotransmitter in the brain: review of physiology and pathology |journal=The journal of nutrition |year=2000 |volume=130 |issue=4S Suppl. |pages=1007S-15S |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10736372}}</ref>. Glutamatum est aminoacidum non essentiale sed saeptum haemato-encephalicum transire non potest: itaque in ipsis neuronibus fabricari debet. In extrema parte [[Neuron|neuronum]] praesynapticorum neurotransmissor glutamatum e [[Glutaminum|glutamino]] a [[Cellula glialis|cellulis glialibus]] emisso et a transportatore SAT2 intra cellulam praesynapticam immisso elaboratur. Nam in [[Mitochondrium|mitochondriis]] [[enzymum]] [[Glutaminasis|glutaminasis]] glutaminum in glutamatum convertit quod deinde per [[Transportator glutamati|transportatorem VGLUT]] in [[vesicula|vesiculas]] insinuatur quae prope [[Membrana cellulae|membranam praesynapticam]] accumulantur. Fiat [[Fluxus electricus|impulsibus electricus]] potentiae actionis et glutamatum ex vesiculis praesynapticis in hiatum synapticum liberatur. Glutamatum per [[Aminum|transaminationem]] e [[Metabolitus|metabolito]] [[Cyclus acidi citrici|cycli acidi citrici]] quoque, hoc est ex α-cetoglutarato, in neuronibus produci potest cum [[glucosum]] [[Catabolismus|catabolizatur]]. [[Receptorium glutamati|Receptoria postsynaptica]] glutamati moleculas ligant. Tria [[Receptorium neurotransmissoris|receptoria ionotropa]] acidi glutamici nota sunt ([[receptorium NMDA|NMDA]], [[receptorium AMPA|AMPA]], kainati). Illa receptoria canales aperiunt quae [[Cation|cationta]] omnis generis admittunt (sodium, potassium, atque in NMDA etiam calcium) et potentiam postsynapticam gignunt. Nota sunt etiam tria alia [[Receptorium neurotransmissoris|receptoria metabotropa]]. Signo ad cellulam postsynapticam transmisso glutamatum celeriter e rima synaptica per [[Transportator glutamati|transportatores EAAT]] exterminatur, qui transportatores tam in membrana cellularum glialium quam neuronum praesynapticorum inserti sunt. In cellulis glialibus enzymum ''glutaminum synthetasis'' glutamatum in glutaminum rursus convertit. Hoc glutaminum deinde per transportatorem SN1 e fluxu iontico [[sodium|Na]]+ pendentem e cellula gliali expellitur ac rursus a neurone praesynaptico per tansportatorem SAT2 captatur ut denuo glutamatum fiat ad signa chemica danda accomodatum. [[Transportator glutamati|Transportatores speciales]], nominibus ''EAAT'' glutamatum liberum primum in [[cellula glialis|cellulam glialem]] propinquam absorbent, antequam reabsorberetur in neurocytum. Transportatores VGLUT autem glutamatum intra vesiculas includit. Substantiae antagonistae systematis glutamatergici ''anti-glutamatergicae'' nominantur (exemplum: [[memantinum]]). === Toxicitas === In coniunctione quidem cum quibusdam substantiis aliis acidum glutamicum damnum efficere potest<ref>{{cite journal |authors=Clark I. A., Vissel B. |title=Excess cerebral TNF causing glutamate excitotoxicity rationalizes treatment of neurodegenerative diseases and neurogenic pain by anti-TNF agents |journal=Journal of neuroinflammation |year=2016 |volume=13 |issue=1 |pages=236 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27596607}}</ref>. Imprimis si neurones cerebri laeduntur et moriuntur abundatia glutamati ictum excitotoxicum gignere potest. == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Neurotransmissor]] * [[Receptorium glutamati]] * [[Systema excitans reticulare ascendens]] == Nexus externi == * [https://books.google.de/books?id=BOWoBgAAQBAJ&pg=PA19&dq=acidum+glutamicum&hl=de&sa=X&ved=0ahUKEwiezPubpILkAhVML1AKHXXzDAkQ6AEIMzAC#v=onepage&q=acidum%20glutamicum&f=false Fons nominis Latini] {{Ling|Theodisce}} [[Categoria:Acida aminica|G]] [[Categoria:Neurotransmissores]] [[Categoria:Systema glutamatergicum (glutamatum)|!]] rxanypimbeoe6cxzrm1jgcs9unjpalm 0 275779 3976860 3529514 2026-08-03T15:30:24Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976860 wikitext text/x-wiki {{cautio}} {| class="wikitable floatright" |+ Tamoxifenum |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Tamoxifen2DACS.svg|200px|Tamoxifenum]] |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Tamoxifen-3D-balls.png|200px|Tamoxifenum]] |- ! colspan="2" | Natura chemica |- | style="font-size: 85%" | [[Formula chemica]] || style="font-size: 85%" | C₂₆H₂₉NO |- | style="font-size: 85%" | [[Massa molaris]] || style="font-size: 85%" | 371.515 g/mol |- | style="font-size: 85%" | [[PubChem]] || style="font-size: 85%" | [https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/2733526 2733526] |- | style="font-size: 85%" | [[DrugBank]] || style="font-size: 85%" | [https://www.drugbank.ca/drugs/DB00675 DB00675]{{Nexus deficit|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- ! colspan="2" | Natura pharmacologica |- | style="font-size: 85%" | Codex ATC || style="font-size: 85%" | {{ATC|L02BA|01}} |- | style="font-size: 85%" | [[Tempus semivitae biologicum]] || style="font-size: 85%" | 5-7 dies |- | style="font-size: 85%" | [[Metabolismus]] || style="font-size: 85%" | [[iecur|iecore]] (hepaticus) |- | style="font-size: 85%" | Metabolitus || style="font-size: 85%" | Afimoxifenum, Endoxifenum |- | style="font-size: 85%" | [[Substratum (Chemia)|Substratum]] [[enzymum|enzymi]] || style="font-size: 85%" | [[CYP2C9]]<br />[[CYP2D6]]<br />[[CYP3A4]] |- | style="font-size: 85%" | Excretio || style="font-size: 85%" | faecibus 65%, [[ren]]ibus 9% |- ! colspan="2" | Ad usum therapeuticum |- | style="font-size: 85%" | Applicatio || style="font-size: 85%" | per os |- | style="font-size: 85%" | MedlinePlus || style="font-size: 85%" | [https://medlineplus.gov/druginfo/meds/a682414.html a682414] {{Ling|Anglice}} |} '''Tamoxifenum''' est [[prodroga]], at metaboliti activi eius, ''Afimoxifenum'' et ''Endoxifenum'' potissime receptoriis oestrogenii adiungunt. Usus est therapia et complementum [[cancer mammae|cancri mammae]]<ref>{{cite journal |authors=Criscitiello C, Fumagalli D, Saini KS, Loi S |title=Tamoxifen in early-stage estrogen receptor-positive breast cancer: overview of clinical use and molecular biomarkers for patient selection |journal=Onco Targets Ther |year=2010 |volume=4 |issue= |pages=1-11 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3084302/}}</ref>. Tamoxifenum in [[Ordo mundi sanitarius|ordinis mundi sanitarii]] [[Index exemplaris medicamentorum essentialium (Ordo mundi sanitarius)|indicem exemplarem medicamentorum essentialium]] receptum est. == Natura Tamoxifeni == === Natura chemica === Nomen [[Unio internationalis chemiae purae applicatae|IUPAC]] suum est (Z)-2-[4-(1,2-diphenylbut-1-enyl)phenoxy]-N,N-dimethyl-aethylaminum. Formula chemica summa Ciprofloxacini est C₂₆H₂₉NO , [[massa molaris]] sua 371.515 g/mol. === Natura pharmacologica === Tamoxifenum est [[aromatasis]] inhibitor. Substantia in [[Systema classificationis Anatomicum Therapeuticum Chemicumque|codice ATC]] reperitur: {{ATC|L02BA|01}}. == Effectus Tamoxifeni == === Effectus non grati === Cum Tamoxifeni consumptione [[Effectus adversus|effectus secundarios]] et interactiones observati sunt, per exemplo: * in cerebro: cognitionis impedimentum<ref>{{cite journal |authors=Paganini-Hill A, Clark LJ |title=Preliminary assessment of cognitive function in breast cancer patients treated with tamoxifen |journal=Breast Cancer Res Treat |year=2000 |volume=64 |issue=2 |pages=165-76 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11194452}}</ref> * in oculis: [[oedema maculae]], opacidades corneales, retinopathiae, cataracta * in corde: [[intervallum QT]] prolongatum * in iecore: [[transaminasis|transaminasum]] augmen {{NexInt}} * [[Cancer mammae]] == Notae == <references /> == Nexus externi == * ''Drugs.com'': [https://www.drugs.com/pro/tamoxifen.html de Tamoxifeno]. {{Ling|Anglice}} [[Categoria:Oncologia]] [[Categoria:Ordinis mundi sanitarii medicamenta essentialia]] 0aau0o4lmgg9lrngwo9mwg118ye1syl 0 276499 3976986 3959756 2026-08-04T02:57:51Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976986 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:1967, ALAIN VAN DIEVOET par son PERE LEON, 46cm x 28, dessin sur japon.jpg|thumb|Alaenus Divutius, poëta Latinus (1967).]] '''Alaenus Divutius'''<ref>e.g. "Alaeni Divutii Poematia", in : ''Vita Latina'', n° 64, Avenione, mensis Decembris, 1976, p. 44.</ref> ([[Francogallice]] ''Alain van Dievoet,'' natus [[Sanctus Iudocus ten Hoye|Naudae Sancti Iudoci]] in [[vicus|vico]] urbano [[Bruxellae|Bruxellarum]] die [[18 Martii]] [[1948]]; mortuus die [[27 Augusti]] [[2024]]) fuit [[poëta]] [[Lingua Latina|Latinus]] natione [[Belgica|Belga]]. == De scriptis eius == Alaenus Divutius, iam ab [[adulescentia]] indulsit [[Musae|Musis]] Latinis, sese deditque studio [[lingua Latina|linguae Latinae]], composuitque anno [[1965]] librum Latinum cui titulus ''Sententiae,'' quo continebantur variae cogitationes eius tam prosa [[oratio]]ne quam [[carmen|carmine]] conscriptae. Postea, anno [[1967]], scripsit farraginem [[carmen|carminum]] [[Lingua Francogallica|Francogallice]] scriptorum, cui titulus ''Les Parfums du Styx.'' Etiam multa [[Erasmus|Erasmi]] et [[Huldericus de Hutten|Hutteni]] opera conversa in [[sermo]]nem Francogallicum edidit. Ita primus omnium fuit qui in [[Francogallice|linguam Francogallicam]] ''Spongiam'' Erasmi atque Hutteni ''Expostulationem'' convertit. Etiam [[acroasis|acroases]] nonnullas fecit de [[humanismus|humanismo]], et in variis commentariis etiam [[historia|res historicas]] scribere aggressus est. Recens edidit nonnulla carmina nova in libro cui titulus est ''Alaudae ephemeridis nova series''; fasciculus primus, curavit [[Anna Elissa Radke]], domus editoria Olms, in urbibus [[urbs Novum Eboracum|Novo Eboraco]], [[Turicum|Turico]], Hildesheim, anno [[2005]], a pagina 133 ad paginam 139. Varia quoque itinera fecit, a [[Rubeae promunturium|Rubeae promunturio]], ubi vidit solem mediae noctis, usque ad [[Marocum]], [[Turcia]]m, [[Italia]]m, [[Sicilia]]m, [[Germania]]m, [[Scotia]]m, immortalemque [[Graecia]]m. Nunc semper, procul a strepitibus mundi, Musis Latinis indulgere pergit. == Exemplaria carminum == Alaenus Divutius scripsit carmina varia<ref>Germain Marc’hadour, ''Melissa et le butin néo-latin de Bruxelles et Louvain par une abeille angevine'', ''Moreana'', 2002, vol.39 (numerus 150) (2), p. 143-152 (nomen citatur).</ref>, ut exempli gratia, hoc epitaphium commemorativum in honorem heroum mortuorum in [[Turres Geminae|Turribus Geminis]]<ref>"Epitaphium innumerorum innocentium in turribus gemellis Novi Eboraci atrociter interfectorum", titulo "Carmina nova", ''Alaudae ephemeridis nova series'', [[urbs Novum Eboracum|Novi Eboraci]], [[Turicum|Turici]], Hildesheim, apud domum editoriam Olms, 2005, a pagina 133 ad p.139. Hoc carmen etiam editum est in : Peter Glatz, ''Res Politica. Lateinische texte zu Politik und Gesellschaft'', Wien, Helfried Gschwandtner (Hg.), 2006, p. 61.</ref>, [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]], die [[Impetus 11 Septembris|11 Septembris]] [[2001]], quod est hoc: ;'''EPITAPHIVM MORTVORUM IN TVRRIBUS GEMELLIS''' :Ite viatores et mundo dicite vasto ::nos hic innocuos mole iacere sub hac, :nos cives placidos, patres matresque quietos. ::[[Cor]]dibus in nostris nullum odium fuerat. :Nosque laborantes rapuit [[mors]] invidiosa, ::nunc sumus heroes, nunc sumus astra poli. aut hanc laudem urbis [[Emporiae|Emporiarum]]<ref>[http://www.webcitation.org/query?id=1256601929609201&url=www.geocities.com/albinus_latinus/amici/amici/alanus/alanus.htm "Laus Emporiarum"].</ref>: ::::::'''LAUS EMPORIARVM''' ::EMPORIAE, QVAE TE FUIT VRBES INTER IBERAS ::IGNIS OLYMPIACI FACE SACRA DIGNIOR VNQVAM? ::NAM TV SOLA PIE MANES ET MOENIA PRISCA ::NON OBLITA COLIS, CELEBRANDO FESTA DEORVM. ::VRBS VERE FELIX TVA NI BONA SPERNERIS OLIM! aut hoc carmen de vere novo<ref>[http://www.lvpa.de/pep.php?site=adb Publicatum in situ LVPAE].</ref> : ::::'''VER NOVUM ANNI 2001''' ::En crescunt flores hortis, recinuntque volucres, :::ver redit in pratis, montibus atque mari, ::sed redeat quoque ver in pectora nostra, repellens :::curas letiferas tristitiamque nigram. aut hoc epithalamium<ref>''Melissa'', n° 94, Bruxellis, 2000, p. 8.</ref> in nuptias [[Philippus (rex Belgarum)|Philippi]] et [[Mathilda d'Udekem d'Acoz|Mathildis]] heredum coronae Belgicae qui matrimonium contraxerunt Bruxellis die 4 mensis decembris anno 1999mo : ::::'''EPITHALAMIUM IN NUPTIAS PHILIPPI ET MATHILDIS HEREDUM CORONAE BELGICAE''' ::Nunc rosea vos dulcis amor veneresque corona :: exornant laetos. Mox vos graviora onerabunt ::aurea serta Iovis. Sed amor leviora benigne ::reddat quam flores, gravia aurea munia regum. ==Scripta Alaeni Divutii== * 1965 : ''Alaeni Divutii, Sententiae, prosa oratione ac carmine scriptae'', Bruxellis, 1965. * 1967 : Alain van Dievoet, ''Les parfums du Styx'', farrago carminum francogallice scriptorum, Bruxellis, 1967. * 1970 : « Poematia nonnulla (1 : ''En vobis Musae'' ; 2 : ''Epigramma inscribendum in acropodio Apoxyomeni Lysippi'' ; 3 : ''De die 21 mensis Julii Anni 1969, qua primum homo lunam calcavit'') », in : ''Hic'', n° 1, 7éme année, périodique, éd. responsable : Cercle classique de l'[[Universitas Catholica Lovaniensis|Université catholique de Louvain]], 3030-Heverlee, 1970, p. 15. * 1971 : « Hexametri inscribendi in monumento Lovanii Novi, 12 februarii 1971 », in : ''Hic'', n° 3, 7éme année, périodique, éd. responsable : Cercle classique de l'[[Universitas Catholica Lovaniensis|Université catholique de Louvain]], 3030, Heverlee, 1971, p. 9. * 1971 : « Versus inscribendi basi Victoriae Samothracicae » (carmen graece scriptum, Lovanii, 9 decembris 1970), in : ''Hic'', n° 3, 7éme année, périodique, éd. responsable : Cercle classique de l'[[Universitas Catholica Lovaniensis|Université catholique de Louvain]], 3030-Heverlee, p. 16. * 1976 : Alaenus Divutius, "De lingua latina rediviva in urbe nova", in :''[[Vita Latina]]'', n°62, Avenione, mensis iunii, 1976, p.48. * 1976 : "Alaeni Divutii Poematia" (1 : ''En vobis Musae'' ; 2 : ''Epigramma inscribendum in acropodio Apoxyomeni Lysippi'' ; 3 : ''De die 21 mensis Julii Anni 1969, qua primum homo lunam calcavit''), in : ''[[Vita Latina]]'', n°64, Avenione, mensis decembris, 1976, p.44. * 1976: "Epistula ad Patrem [[Caelestis Eichenseer|Caelestem Eichenseer]], data Bruxellis 15.11.1976" (Alaenus Divutius), in : ''[[Vox Latina]]'', Saraviponti, tomus 12, fasc. 46, 1976, p.359. * 1977 : "Pro Alexandrae Poggi Mediolanensis versibus nuper vituperatis" (carmen), in : ''Vox Latina'', Saraviponti, tomus 13, fasc. 47, 1977, p.73. * 1980 : Alain van Dievoet, "Un disciple belge de Grinling Gibbons, le sculpteur [[:fr:Pierre Van Dievoet|Pierre van Dievoet]] (1661-1729), et son œuvre à Londres et Bruxelles", in ''le Folklore Brabançon'', Bruxellis, mense martio 1980, n°225, p.65 ad 91. * 1981 : "De deltaplano" (carmen), in : ''Vox Latina'', Saraviponti, tomus 17, fasc. 63, 1981, p.15. * 1984 : "De Goliardis sive clericis vagantibus", in : ''[[Melissa]]'', n° 1, Bruxellis, 1984, p.2 ad 3. * 1985 : "De Palaestra Bonae Mentis ab Erycio Puteano (1574-1646) olim condita", in : ''Melissa'', n° 5, Bruxellis, 1985, p. 2 et 7. * 1986 : "Carmen Francisci Rabelaesi de [[garum|garo]]", in : ''Melissa'', Bruxellis, mense iulio 1986, n°13, p.5. * 1986 : "Domus Erasmi feliciter a pernicie servabitur", in : ''Melissa'', Bruxellis, mense iulio 1986, n°13, p.8. * 1986 : Alain van Dievoet, « Généalogie de la famille van Dievoet originaire de Bruxelles, dite van Dive à Paris », dans Le Parchemin, éd. Office généalogique et héraldique de Belgique, Bruxelles, 1986, no 245, p. 273 à 293. * 1987 : "Quomodo in Circulo Lupiano dies anniversarius secundus celebratus sit", in : Vox Latina, Saraviponti, tomus 23, fasc. 88, 1981, p. 268 ad 271. * 1987 : "De ludis Coloniae Ulpiae Traianae, anno 1987 editis", in : ''Melissa'', n° 21, Bruxellis, 1987, p. 15. * 1988 : "De sepulchro Petri Breugelii in urbe Bruxellarum", in : ''Melissa'', n° 26, Bruxellis, 1988, p. 16. * 1990 : "De novis libris. Petrus Wolf, Ambitus sive descriptio interioris urbis Basileae, ex officina Bauer-Brandenberger, Basilea, 1989" (existimatio libri), in : ''Melissa'', n° 39, Bruxellis, 1990, p. 7. * 1992 : Alain van Dievoet, "Les Adages pythagoricens d’Érasme.", in : ''Anderlechtensia'', Bruxellis, prima pars mense septembri, n°65, p.8 ad 19. Secunda pars : mense decembri 1992, n°66, p.7 ad 16. * 1992 : "Exomologèse ou manière de se confesser, par Désiré Erasme de Rotterdam. Traduit du latin par Alain Van Dievoet.", in : ''le Folklore Brabançon'', Bruxellis, mense novembri 1992, n°275, p.281 ad 309. * 1992 : Alain van Dievoet, "À propos des premiers Adages d’Érasme. Conférence prononcée au Musée Érasme à Anderlecht le samedi 22 février 1992 par Alain van Dievoet", in : ''Anderlechtensia'', Bruxellis 1993, mense martio, n° 67, p.22 ad 28. * 1992 : "De vera pronuntiatione Latina", in : ''Melissa'', n° 50, Bruxellis, 1992, p. 16. * 1992 : ''Les premiers adages d'Erasme'', par [[:fr:Richard Camand|Amand Coekelberghs]] et Alain Van Dievoet, Bruxellis, Éditions du bélier, 1992. * 1993 : "De inscriptionibus Latinis Fori Maximi Bruxellensis", in : ''Melissa'', n° 52, Bruxellis, 1993, p.14 ad 16. * 1993 : Alain van Dievoet, "Érasme et le problème de la confession. Conférence prononcée à la Maison d’Erasme à Anderlecht le samedi 5 décembre 1992 par Alain Van Dievoet", in : ''Anderlechtensia'', Bruxellis 1993, n°68, p.22 ad 32. * 1993 : "Réponse de Dés. Erasme de Rotterdam contre le libelle d’un homme fiévreux, traduit du latin par Alain Van Dievoet en 1990 d’après l’édition d’avril 1529.", in : ''Anderlechtensia'', Bruxellis, 1993, n°69, p.6 ad 16. Secunda pars : Anderlechtensia, Bruxellis 1993, n°70, p.23 ad 33. * 1994 : "Epistola data Bruxellis ad Patrem [[Caelestis Eichenseer|Caelestem Eichenseer]]", 01.07.1994, ''[[Vox Latina]]'', fasc. 117 (tom. 30, a. 1994), p. 443. * 1994-1997 : "L’éponge d’Erasme contre les éclaboussures de [[Huldericus de Hutten|Hutten]], traduit du latin par Alain Van Dievoet. (Prima pars), in : ''Anderlechtensia'', Bruxellis, 1994, n°71, p.11 ad 22. (Secunda pars)", in : ''Anderlechtensia'', Bruxellis, 1994, n°72, p.33 ad 44. Tertia pars, in : ''Anderlechtensia'', Bruxellis, 1994, n°74, p.35 ad 40. Quarta pars : in, ''Anderlechtensia'', Bruxellis, n°75, p.23 ad 25 ; V, n° 79, mars 1996, pp. 41-43 ; Vbis, n° 81, septembre 1996 ; VI, n° 82, décembre 1996, pp. 25-28 ; VII, 1997, n°84, juin 1997, pp. 35-40 ; VIII, n° 85, septembre 1997, pp. 25-29 ; IX, n° 86, décembre 1997, pp. 21-26 ; X, n° 89, septembre 1998, pp. 29-34. * 1994 : "Erasme et [[Huldericus de Hutten|Hutten]], un conflit de génération au XVIème siècle. Conférence prononcée à la Maison d’Erasme à Anderlecht, le samedi 26 février 1994.", in : ''le Folklore Brabançon'', Bruxellis, mense iulio 1994, n°282, p.103 ad 119. * 1995: "Vertalingen uit het Latijn naar het Frans, van gedichten van Nicolaes Cleynaerts, in Rouwdichten van Nicolaes Cleynaerts ter gelegenheid van Erasmus’overlijden, van Joris Tulkens", in : ''Anderlechtensia'', Bruxellis, n°76, 1995, pp.5 ad 11. * 1995 : Alain van Dievoet, "Vert d’herbe", in collectione cui titulus, ''Et si l’herbe était verte, ici, aussi. Recueil'', Bruxellis, CFC-Editions, 1995, pp.105 ad 108[http://www.aml-cfwb.be/catalogues/general]. * 1995 : "Domus Erasmi. Carmen in honorem Ioannis Petri Vanden Branden", in farragine cui titulus, ''Miscellanea Jean-Pierre Vanden Branden'', Bruxellis, 1995, p.4. * 1995 : Alain van Dievoet, "Concedo Nulli", in farragine cui titulus, ''Miscellanea Jean-Pierre Vanden Branden'', Bruxellis, 1995, pp.429 ad 437. * 1995: "Recensio libri [[Rainardus Brune|Rainardi Brune]] cui titulus ''Avena Strigosa''", in ''Melissa'', 64, 1995, pp. 14-15. * 1996 : Alain van Dievoet, "Sept poésies françaises", in farragine cui titulus, ''Maniplus Nugarum'', Leichlingae, Domus Edtoria Rainardi Brune, 1996, p. 53 ad 65. * 1997: ''Éloge de la médecine d’Érasme'' ; traduction française de Dominique Bockstael, remaniée par Alain Van Dievoet et Jean-Pierre Vanden Branden, Bruxellis , Labor, 1997. * 1997 : ''Apologie d’Erasme de Rotterdam, …. qui lui servira de réponse aux deux invectives d’Edward Lee'', traduit du latin par Alain Van Dievoet, Bruxellis, in domo editoria La lettre volée, 1997, p.77 ad 147. * 1997 : ''14 Adages d’Erasme d’Olivier Smolders traduits en latin par Alain Van Dievoet'', Bruxellis, les Editions du Scarabée à la Maison d’Erasme, 1997. * 1999 : "[[Epitaphium]] Semirae Adamu", poema, [[Vox Latina]], fasc. 135 (tom. 35, anno 1999), p. 87. * 1999 : "[[Epitaphium]] Semirae Adamu", (Carmen), in : ''Melissa'', n° 88, Bruxellis, 1999, p. 11. * 2000 : "Epithalamium Philippi et Mathildis heredum coronae Belgicae qui matrimonium contraxerunt Bruxellis die 4 mensis decembris anno 1999", (carmen) in : ''Melissa'', n° 94, Bruxellis, 2000, p. 8. * 2001-2004 : "L'expostulation, ou plainte de [[Huldericus de Hutten|Ulrich de Hutten]] contre Érasme de Rotterdam, prêtre et théologien", traduit du latin par Alain Van Dievoet, in ''Anderlechtensia'', n° 99, mars 2001, pp. 33-36 ; n° 100, juin 2001, pp. 28-32 ; n° 101, septembre 2001, pp. 25-30; IV, n° 103, mars 2002, pp. 25-30 ; V, n° 106, décembre 2002, pp. 5-9 ; VI, n° 107, mars 2003, pp. 15-20 ; VII, n° 109, septembre 2003, pp. 27-32 ; VIII, n° 111, mars 2004, pp. 26-32 ; IX, n° 112, juin 2004, pp. 13-15 ; X, n° 114, décembre 2004, pp. 23-28 ; ... * 2001 : "Elegeia. De morte matris", (carmen) in : ''Melissa'', fasciculo 101°, Bruxellis, 2001, p. 16. * 2001 : "Ver novum anni 2001" (carmen), in : ''Melissa'', fasciculo 153°, Bruxellis, 2009, p. 16. * 2001 : "[[Anna Elissa Radke|Ad Annam Elissam Radke]]" (carmen), in : ''Melissa'', fasciculo 103°, Bruxellis, 2001, p. 14. * 2002 : "Musa Latina amicos latine canit : Ad [[Theodoricus Sacré|Theodoricum Sacré]] ; Ad [[Stephanus Feye|Stephanum Feye]], [[Schola Nova|Scholae Novae]] scholarcham et conditorem ; In honorem Augusti Ancarani amici librorum ; Ad [[Gaius Licoppe|Gaium Licoppe]], latinitatis vivae defensorem et propagatorem", in : ''Melissa'' (carmina quattuor), fasciculo 107, Bruxellis, 2002, p. 16. * 2003 : Alain van Dievoet, « Une famille d'orfèvres d'origine bruxelloise à Paris : les VAN DIEVOET dits VANDIVE », dans : Généalogie en Yvelines, n. 66, décembre 2003 * 2004 : Alain van Dievoet, "Quand le savoir-faire des orfèvres bruxellois brillait à Versailles", in ''Cahiers bruxellois'', Bruxellis, 2004, pp. 19-66. * 2005 : Alain van Dievoet, "Compte-rendu", in ''Cahiers bruxellois'', Bruxellis, 2005, tomus XXXVIII, pp. 209-211. * 2005 : "Carmina nova" in fasciculo ''Alaudae ephemeridis nova series''; fasciculus primus, curavit [[Anna Elissa Radke]], domus editoria Olms, in urbibus [[urbs Novum Eboracum|Novo Eboraco]], [[Turicum|Turico]], Hildesheim, anno 2005, a pagina 133 ad p.139. * 2006 : "Epitaphium innumerorum innocentium in turribus gemellis Novi Eboraci atrociter interfectorum" : Peter Glatz, Res Politica. Lateinische texte zu Politik und Gesellschaft, Wien, Helfried Gschwandtner (Hg.), 2006, p. 61 (ISBN9783209049131 ; früher: 3209049130). * 2006 : ''Consultation des plus utiles sur la guerre à mener contre les Turcs'',(''Consultatio de bello Turcis inferendo''), Érasme ; traduit du latin par Alain Van Dievoet ; préface de Jean-Pierre Vanden Branden, Bruxellis , Éditions du Hazard, 2006. * 2008 : ''Louange de la sottise. Éloge de la dive Moria : déclamation d'[[Erasmus|Érasme de Rotterdam]]'', traduit nouvellement du latin et annoté par Alain Van Dievoet ; préfacé par Jean-Pierre Vanden Branden, Bruxellis, Éditions du Hazard, 2008. * 2008 : "In memoriam [[Norbertus Thiel|Norberti Thiel]] : Planctus de morte Norberti Silesii Thilonis, vita functi idibus iuliis anni 2008" (carmen), in : ''Melissa'', fasciculo 145°, Bruxellis, 2008, p. 6. * 2008 : "Ad [[Genovefa Immè|Genovefam Immè]], amicissimam, unicam Galliae vatem Latinam", carmen, in : ''Melissa'', fasciculo 146°, Bruxellis, 2008, p. 12. * 2008 : "De pallio Dalaei Lamae", in : ''Melissa'', fasciculo 146°, Bruxellis, 2008, p. 16. * 2008 : Alain van Dievoet, "l'hôtel Astoria", dans, ''Sgraffito'', n° 53, 2008, p.27. * 2008: Alain van Dievoet, "L'architecte Henri van Dievoet (1869-1931)", in ''Sgraffito'', Bulletin trimestriel, Groupe d'études et de recherches peintures murales-sgraffites culturel, GERPM-SC asbl 72, rue des Champs-Élysées 1050, Bruxelles, n°55 juillet-août-septembre 2008, pp.3-14. * 2009 : Alain van Dievoet, "Projets non réalisés de l'architecte Henri Van Dievoet", dans ''Sgraffito'', Bulletin trimestriel, Groupe d'études et de recherches peintures murales-sgraffites culturel, GERPM-SC asbl 72, rue des Champs-Élysées 1050, n° 60, Bruxelles, octobre-novembre-décembre 2009, pp.226 à 28. * 2009: "Ad Genovefam Immè amicissimam unicam Galliae vatem Latinam", carmen, in : M. A. S. (Memento Audere Semper), n° 79, Pali (Pau), 2009, p. 15. * 2009 : "De interpretatione", in : ''Melissa'', fasciculo 148°, Bruxellis, 2009, p. 15. * 2009 : "De [[Oetsius|Oetsio]] sive [[Sigurthus|Sigfrido]]", in : ''Melissa'', fasciculo 151°, Bruxellis, 2009, p. 8. * 2009 : "In maria arena iacta", in : ''Melissa'', fasciculo 153°, Bruxellis, 2009, p. 16. * 2010 : "Vox siluit", (de morte cantoris [[Lucianus Pavarotti|Luciani Pavarotti]]), in ''Melissa'', n° 157, Bruxellis, 2010, p. 15. * 2010 : Alain van Dievoet, "Lignages de Bruxelles et d'ailleurs", in: ''Les lignages de Bruxelles. De brusselse geslachten'', n° 166, Bruxellis, 2010, pp. 363-371. * 2011 : ''Saint Jérôme, 'Comment traduire au mieux. Lettre à Pammachius' (fragments)'', traduit du latin par Alain van Dievoet octobre 2010, Bruxellis, Les Éditions du Haszard, 2011. * 2011 : "Vox silentii tacuit" (de morte mimi Marcelli Marceau), in ''Melissa'', n° 161, 2011, p. 15. * 2011 : "Ecce, Gai, annos celebras frequentes" (carmen genethliacum in honorem [[Gaius Licoppe|Gai Licoppii]]), in ''Melissa'', n° 163, 2011, p. 16. * 2011 : "De pretio mitulorum", in : ''Melissa'', n° 164, Bruxellis, 2011, p. 16. * 2013 : Alain van Dievoet, "En marge du costume de Lignager de Manneken Pis : vers une meilleure connaissance iconographique des membres du magistrat et des lignages de Bruxelles", in : ''Les Lignages de Bruxelles. De brusselse geslachten'', n° 170, Bruxellis, 2013, pp. 495 ad 505. * 2013 : " De novis zuavis pontificiis ", in : ''Melissa'', n° 175, Bruxellis, 2013, p. 16. * 2014 : [https://web.archive.org/web/20140415133322/http://www.paris-sorbonne.fr/IMG/pdf/9_VanDievoet.pdf "Geneviève Immè, dernière poétesse latine de France"], in : [https://web.archive.org/web/20190514081345/http://lettres.sorbonne-universite.fr/Camenae-16,21040 ''Camenae'', 16], Paris-Sorbonne, 2014. * 2018 : Alain van Dievoet, « Traduction d'une charte de Reinhilde de 1078 », introduction par Marcel Jacobs, in ''Anderlechtensia'', n° 155, Bruxellis, 2018, p. 14. * 2019 : « Complément à l'article "Une charte de 1078 (bis)", transcription du texte latin par Alain Van Dievoet », in : ''Anderlechtensia'', n° 1546, 2019, p. 2. * 2023 : Translatio in linguam francogallicam carminum [[Anna Elissa Radke|Annae Elissae Radke]] quibus titulus : ''Laudes Ucrainae. Gedichte''. Würzburg: Verlag Königshausen & Neumann, 2023 (ISBN|978-3-8260-7875-0). Avec les  traductions : en allemand par [[Anna Elissa Radke]], en français par Alain van Dievoet, en polonais par Joanna Rostropowicz, en espagnol par [http://www.filologiaclasicacadiz.com/sandra-i-ramos-maldonado Sandra I. Ramos Maldonado]{{Nexus deficit|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (avec la collaboration de quatre étudiants) et en ukrainien par Ludmyla Shevchenko. == Acroases Alaeni Divutii (Conférences, Vorträge) == * 1992 : "A propos des premiers Adages d’Érasme. Conférence d'Alain Van Dievoet prononcée au Musée Érasme à Anderlecht le samedi 22 février 1992. * 1993, Dienstag, 9. März 1993, : Alain Van Dievoet spricht über „Erasmus von Rotterdam als Philosoph der Freundschaft“<ref>Ruhr-Nachrichten, n° 57, Dienstag, 9. März 1993 : Latinist referiert über Erasmus. Werne. Der Circulus Lupianus hat in diesem Monat einen Referentn aus Brüssel zu Gast. Es handelt sich um den Latinisten Alain van Dievoet. Er spricht über „Erasmus von Rotterdam als Philosoph der Freundschaft“.</ref>, [[Verina]]e ([[Werne]]), Baumhove, der Vortrag beginnt um 19.30. *1993 : Érasme et le problème de la confession. Conférence d'Alain Van Dievoet prononcée à la Maison d’Érasme à Anderlecht le samedi 5 décembre 1992. * 1994 : Érasme et [[Huldericus de Hutten|Hutten]], un conflit de génération au XVIème siècle. Conférence d'Alain Van Dievoet prononcée à la Maison d’Érasme à Anderlecht, le samedi 26 février 1994. * 1997 : le jeudi 18 décembre 1997, ''Lectures des 14 adages d'Érasme'', parus aux Éditions du Scarabée à la Maison d'Érasme, en latin par Alain Van Dievoet en français par Olivier Smolders, à Kanal 20, bd. Barthélémy, 20, Bruxelles. * 2018 : « ''Contes, mythes et légendes à travers la musique'' », concert-conférence à l'auditorium Maene, Bruxellis, die 27 mensis Aprilis 2018. == Notae == <references/> {{NexInt}} * [[Auctores neolatini]] * [[Divutius]] * [[Melissa]] == Nexus externi == * {{PND|140901280}} * [https://web.archive.org/web/20201024145651/https://opac.kbr.be/Library/search.aspx?SC=DEFA&QUERY=Alain+van+Dievoet+&QUERY_LABEL=#/Search/(query:(Page:0,PageRange:3,QueryString:'Alain%20van%20Dievoet',ResultSize:-1,ScenarioCode:DEFA,SearchContext:0,SearchLabel: Scripta Alaeni Divutii quae servantur in Bibliotheca Regia Belgica] * [http://suberic.net/~marc/vandievoetpoematanumerata.html Index poematum] * [http://www.lvpa.de/pep.php?site=adb Carmina latina Alaeni Divutii et aliorum.] * [http://www.webcitation.org/query?id=1256601929609201&url=www.geocities.com/albinus_latinus/amici/amici/alanus/alanus.htm Carmen Alaeni Divutii] === World Cat{{dubsig}} === * [http://www.worldcat.org/identities/viaf-290839196/ World Cat, scripta Alain Van Dievoet 1.] * [http://worldcat.org/identities/viaf-1060155042719672401543/ World Cat, scripta Alain Van Dievoet 2.] * [http://worldcat.org/identities/viaf-978152636058120050941/ World Cat, scripta Alain Van Dievoet 3.] {{Lifetime|1948|2024|Divutius, Alaenus}} [[Categoria:Auctores Latini hodierni]] [[Categoria:Gens Divutia]] [[Categoria:Participes primi Seminarii latinitatis vivae Vestendensis]] [[Categoria:Poetae Latini Belgiae]] [[Categoria:Scriptores Belgicae]] [[Categoria:Scriptores Melissae]] [[Categoria:Scriptores Vocis Latinae]] 50yshj1hy3b5wy8t16eav4htbrlckms 0 278402 3976985 3735142 2026-08-04T02:48:18Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976985 wikitext text/x-wiki {{cautio}} {| class="wikitable floatright" |+ '''Agomelatinum''' |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Agomelatine formula.svg|200px|Agomelatinum]] |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Agomelatine-3D-ball.png|200px|Agomelatinum]] |- ! colspan="2" | Natura chemica |- | style="font-size: 85%" | [[Formula chemica]] || style="font-size: 85%" | {{chem|C|15|H|17|N|O|2}} |- | style="font-size: 85%" | [[Massa molaris]] || style="font-size: 85%" | 243.301 g/mol |- | style="font-size: 85%" | [[PubChem]] || style="font-size: 85%" | [https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/82148 82148] |- | style="font-size: 85%" | [[DrugBank]] || style="font-size: 85%" | [https://web.archive.org/web/20190323014127/https://www.drugbank.ca/drugs/DB06594 DB06594] |- ! colspan="2" | Natura pharmacologica |- | style="font-size: 85%" | Codex ATC || style="font-size: 85%" | {{ATC|N06AX|22}} |- | style="font-size: 85%" | [[Tempus semivitae biologicum]] || style="font-size: 85%" | 1-2 h |- | style="font-size: 85%" | [[Metabolismus]] || style="font-size: 85%" | [[iecur|iecore]] (hepaticus):<br />[[CYP1A2]] (90%),<br />[[CYP2C9]] (10%) |- | style="font-size: 85%" | Excretio || style="font-size: 85%" | [[ren]]ibus (80%) |- ! colspan="2" | Ad usum therapeuticum |- | style="font-size: 85%" | Usus therapeuticus || style="font-size: 85%" | [[antidepressivum]] |- | style="font-size: 85%" | Applicatio || style="font-size: 85%" | per os |- | style="font-size: 85%" | [[Dosis diurna definita|Dosis diurna definita (DDD)]] || style="font-size: 85%" | 25 mg |} '''Agomelatinum''' est [[compositum chemicum]] psychoanaleptica et [[antidepressivum|antidepressiva]] et propterea [[medicamentum]], quod ad [[therapia]]m [[depressio (psychiatria)|depressionum]] sicut [[insomnia]]e aptum cogitari potest. Haec [[chamica]] imprimis [[receptorium melatonini|receptoria melatonini]] obsidet. == Natura Agomelatini == === Natura chemica === Agomelatini structura chemica N-[2-(7-methoxy-1-[[naphthylum|naphthylo]])-[[aethylum|aethylo]]]-[[acetamidum]] est. [[Massa]] molaris est 243.301 g/mol. === Natura pharmacologica === Agomelatinum est substantia antidepressiva. [[Systema classificationis Anatomicum Therapeuticum Chemicumque|Codex ATC]] est [[Codex ATC N06AX|N06AX]]22. === Pharmacodynamica === {| class="wikitable floatright" style="font-size:small;" |- ! [[Receptorium neurotransmissoris|Receptorium]] !! Agomelatini affinitas<br />ligandi, ''K''_i (nM)<ref>https://web.archive.org/web/20131108013656/http://pdsp.med.unc.edu/pdsp.php</ref> |- | [[Rrceptorium melatonini 1A|MT₁]] || 0.1 |- | [[Rrceptorium melatonini 1B|MT₂]] || 0.12 |- | [[Receptorium serotonini 2B|5-HT_2B]] || 660 |- | [[Receptorium serotonini 2C|5-HT_2C]] || 631 |} Agomelatinum imprimis receptoria [[receptorium melatonini 1A|MT₁]] (sive Mel_1A) et [[receptorium melatonini 1B|MT₂]] (sive Mel_1B) obsidet, at minus [[receptorium serotonini 2C|5HT_2C]]. ==== Melatoninum ==== [[Fasciculus:Melatonin2.svg|thumb|Melatoninum agomelatino simile invenitur.]] {{main|Melatoninum}} Structura agomelatini melatonino non aliena videtur. Melatonino [[indolum]] (N-[2-(5-methoxyindolo-3-yl)-[[aethylum|aethylo]]]-[[acetamidum]]) inest, Agomelatino invicem [[naphthylum]] (N-[2-(7-methoxy-1-naphthylo)-aethylo]-acetamidum). Grege indoli causa melatonino [[color]] flavoideus est, at agomelatino color non est. In corpore humano Melatoninum momentum gubernationis [[numerus circadianus|numeri circadiani]] habet. === Pharmacocinetica === [[Tempus semivitae biologicum]] <math>t_{\frac{1}{2}}</math>.<ref>http://goldbook.iupac.org/B00658.html</ref> 1-2 horae est. Excretio est imprimis per urinas (80%). == Usus Agomelatini == === Usus medicus === [[Dosis diurna definita]] (DDD) est 25 mg per diem et p.o.<ref>[http://www.whocc.no/atc_ddd_index/?code=N06AX&showdescription=no Systema classificationis Anatomicum Therapeuticum Chemicumque, cap. N06AX cum agomelatini referentia]</ref> {{NexInt}} *[[Depressio (psychiatria)|Depressio]] *[[Pharmacologia]] == Notae == <references/> [[Category:Acetamida]] [[Categoria:Antidepressiva]]<!-- etiam: [[Category:5-HT2C antagonists]] [[Category:Laboratoires Servier]] [[Category:Melatonin receptor agonists]] [[Category:Naphthol ethers]] [[Category:Phenethylamines]]--> j78hi3ntvncvf97c0x0u8hk1l4auris 0 279329 3976863 3976542 2026-08-03T16:04:58Z Andrew Dalby 1084 3976863 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Ioannes Baptista Ramusius''', vulgo ''Giovanni Battista Ramusio'' ([[Tarvisium|Tarvisio]] natus die [[20 Iulii]] [[1485]]; [[Patavium|Patavii]] die [[10 Iulii]] [[1557]] mortuus) fuit narrationum de explorationibus editor. Patavii educatus, cardinalis [[Petrus Bembus|Petri Bembi]] amicus, [[Venetiae|Venetiis]] habitabat, ubi collectiones suae divulgari iussit. Opera [[Marcus Paulus Venetus|Marci Pauli]], [[Aloisius Cadamustus|Aloisii Cadamusti]], [[Iacobus Quarterius|Iacobi Quarterii]], [[Eduardus Barbosa|Eduardi Barbosa]] multorumque aliorum edidit. ''[[Relatione d'alcune cose della Nuova Spagna e della gran città di Temestitan Messico]]'', "conquisitatori anonymo" adscripta, solus servat. == Opera == [[Fasciculus:Ramusio Navigationi vol 1 1st ed 1550 tp.jpg|thumb|''Primo volume delle Navigationi et viaggi'' (1550): titulus]] * 1550-1559 : ''[[Navigationi et viaggi (Ramusius)|Navigationi et viaggi]]''. Venetiis {{Google Books|iZ5TZHXOnYcC|vol. 1 1550}} [https://archive.org/details/primovolumequart00ramu vol. 1 1588] {{Google Books|vUiF7n9YiX4C|vol. 2 1559}} [https://archive.org/details/secundovolumedel00ramu vol. 2 1559] [https://archive.org/details/bub_gb_dpvHWQyVFTEC vol. 2 1583] [https://archive.org/details/terzovolumedelle32ramu vol. 3 1556] [https://archive.org/details/dellenavigationi00ramu vol. 3 1606] == Bibliographia == * {{EnciItaliana|http://www.treccani.it/enciclopedia/giovanni-battista-ramusio_%28Enciclopedia-Italiana%29/|Ramusio, Giovanni Battista|Roberto Almagià|1935}} * {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/giovanni-battista-ramusio_(Dizionario-Biografico)/|Ramusio, Giovanni Battista|Massimo Donattini|2016}} * Fiona Lejosne, ''Écrire le monde depuis Venise au xvie siècle. Giovanni Battista Ramusio et les Navigationi et viaggi''. Genavae: Droz, 2021 * G. B. Parks, ''The Contents and Sources of Ramusio’s Navigationi''. Novi Eboraci: New York Public Library, 1955 * G. B. Parks, "Ramusio’s Literary History" in ''Studies in Philology'' vol. 52 (1955) pp. 27-148 == Nexus externi == [[Fasciculus:1550 Africa Ramusio Delle Navigationi vol1.png|thumb|Forma [[Africa]]e in ''Primo volume delle Navigationi et viaggi'' (1550) delineata]] {{CommuniaCat|Giovanni Battista Ramusio|Ioannem Baptistam Ramusium}} {{Fontes biographici}} {{Lifetime|1485|1557|Ramusius, Ioannes Baptista}} [[Categoria:Scriptores Italiae]] [[Categoria:Auctores Italiani]] [[Categoria:Scriptores itinerum]] [[Categoria:Editores]] [[Categoria:Incolae Venetiarum]] dlirfx6xftvtscnui3dpdq2vbqzcesk 0 279684 3976952 3944463 2026-08-03T23:18:30Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976952 wikitext text/x-wiki {{cautio}} {{L}} {| class="wikitable floatright" |+ '''Vitaminum C'''<br />Acidum ascorbi |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:L-Ascorbic acid.svg|200px|Acidum Ascorbicum]] |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Ascorbic-acid-from-xtal-1997-3D-balls.png|200px|Ketaminum]] |- ! colspan="2" | Natura chemica |- | style="font-size: 85%" | [[Formula chemica]] || style="font-size: 85%" | {{chem|C|6|H|8|O|6}} |- | style="font-size: 85%" | [[Massa molaris]] || style="font-size: 85%" | 176.124 g/mol |- | style="font-size: 85%" | [[PubChem]] || style="font-size: 85%" | [https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/54670067 54670067] |- | style="font-size: 85%" | [[DrugBank]] || style="font-size: 85%" | [https://web.archive.org/web/20190403063312/https://www.drugbank.ca/drugs/DB00126 DB00126] |- ! colspan="2" | Natura pharmacologica |- | style="font-size: 85%" | Codex ATC || style="font-size: 85%" | A11G |- | style="font-size: 85%" | Excretio || style="font-size: 85%" | [[ren]]ibus |- ! colspan="2" | Ad usum therapeuticum |- | style="font-size: 85%" | Applicatio || style="font-size: 85%" | per os, i.m., i.v. |} '''Vitaminum C''', sive '''acidum ascorbicum''', est [[vitaminum]] in variis [[cibus|cibis]] inventum et pro [[supplementum dieteticum|supplemento diaetetico]] venditum. Adhibetur ad [[scorbutus|scorbutum]] praeveniendum et medicandum. Quae [[substantia]] est [[crystallum|crystallina]], cum functionibus [[systema immunitatis|systematis immunitatis]] et effectibus antioxydativis. Generatio nonnullorum [[neurotransmissor]]um vitaminum C requirunt. Nomen acidi ascorbici de effectibus contra scorbutum derivatur. Metabolismo nonnullorum [[vertebrata|vertebratorum]] synthesis completa vitamini C inest, quia ubi enzymum [[L-gulonolactoni oxidasis]] generatur. In hominibus gulonolactoni oxidasis tantum versio mutata et laesa (''pseudogenum'' [[chromosoma 8 (homo)|chromosomate 8]]) extat. [[Insecta]] et [[invertebrata]] quoque vitaminum C generare non possunt. Anno [[1937]] [[Albertus Szent-Györgyi]] [[Praemium Nobelianum Medicinae]] "inventionum una cum processu combustionis biologico quod attinet ad vitaminum C et [[catalysis]] acidi fumarici" accepit. Vitaminum C in [[Ordo mundi sanitarius|ordinis mundi sanitarii]] [[Index exemplaris medicamentorum essentialium (Ordo mundi sanitarius)|indicem exemplarem medicamentorum essentialium]] receptum est. Inopia vitamini C morbum scorbuti perficit. Nimis consumptio autem vitamini C morbum ''nephropathiae acido oxalato'' cum [[insufficientia renalis|insufficientia renali]] perficere potest<ref>{{cite journal |authors=Lamarche J., Nair R., Peguero A., Courville C. |title=Vitamin C-induced oxalate nephropathy |journal=International journal of nephropathy |year=2011 |volume= |issue= |pages=146927 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21603151}}</ref>. == Natura vitamini C == === Natura chemica === Nomen chemicum vitamini C sive acidi ascorbici est (5R)-5-[(1S)-1,2-di-hydroxy-aethyl]-3,4-di-hydroxy-5-hydro-furano-2-onum. Omnino de <small>L</small>-[[enantiomerus|enatiomero]] dicitur, si quando de acido ascorbico (forma reducta) scribatur. === Natura biochemica === Spectant munera vitamini C ad duas enzymorum classis: * hydroxylases ''cuprum'' continentes (exemplum: dopamini ß-hydroxylasis) * hydroxylases ''2-oxoglutarato'' nexae ''ferrum'' continentes (exemplum: enzyma synthesis collageni) ==== Hydroxylasis ==== Hydroxylasis est quicquid enzymum gregem chemicum hydroxyli (-OH) in compositum organicum introducens. Ita in polypeptidis quae collagenum componunt acidum ascorbicum hydroxylum [[Aminoacidum|aminoacido]] prolino (vel rarius lysino) adnectit, unde hydroxyprolinum efficitur quod helices collageni inter se colligat<ref>Pratt et Cornely, ''Biochimie'', De Boeck, 2019 p.137.</ref>. ==== Dopamini ß-hydroxylasis ==== Enzymum [[dopamini beta-hydroxylasis]] est pars synthesis [[noradrenalinum|noradrenalini]] et [[adrenalinum|adrenalini]]. ==== Synthesis collageni ==== Hinc vitaminum C est [[coenzymum]] synthesis [[collagenum|collageni]], quo reactiones [[oxidoreductio|oxidoreductioni]] attinguntur. Praeterea vitamino C munera defensione [[materia radicita libera|radicitarum liberarum]] sunt. == Symptomata clinica inopiae (scorbutus) == {{main|Scorbutus}} [[Fasciculus:Scurvy; male figure. Wellcome M0002829.jpg|thumb|[[Haemorrhagia]]e parvae et multiplices (petechiae) dorsi - etiam in aliis corporis partiis - inventae]] Etiam temporibus hodiernis homines inopia vitamini C ostendunt<ref>{{cite journal |authors=Montalto M., Porceddu E., Pero E., Lupascu A., Gallo A., De Simone C., Nucera E., Aruanno A., Giarretta I., Pola R., Landolfi R. |title=Scurvy: A Disease not to be Forgotten |journal=Nutrition in clinical practice |year=2021 |month=Oct |volume=36 |issue=5 |pages=1063-7 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33368529/}} {{doi|10.1002/ncp.10616}}</ref>. * Indicia incerta sunt: [[fatigatio (symptoma)|Fatigatio]], cibi fastidium, animus irritabilis, temperatura corporis aucta, contagiones generales frequentes, [[Petechia]]e ([[haemorrhagiae]] cutis parvae et disseminatae). * In ore et cute inveniuntur: haemorrhagiae (petechiae), [[gingivitis]] ([[inflammatio]]), [[ecchymosis|ecchymoses]] (haemaorrhagiae maculosae) ''[[sugillatio]]nes'' (diameter haemorrhagiae cutaneae usque ad 30 mm (ut [[nummus]]), damnum dentium * Circum ossa: arthralgiae, myalgiae, tumescentia circum articulationum et ossium fragilitasque * Symptomata inopiae progressivae: Symptomata psychiatrica<ref>{{cite journal |authors=Chang C.-W., Chen M.-J., Wang T.-E., Chang W.-H., Lin C.-C., Liu C.-Y. title=Scurvy in a patient with depression |journal=Digestive diseases and sciences |year=2007 |month=Mai |volume=52 |issue=5 |pages=1259-61 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17372835/}} {{doi|10.1007/s10620-005-9018-8}}</ref>, infectiones recurrentes, haemorrhagiae cerebri et cordis. == Notae == <references /> == Bibliographia == * Ilona Banga, [[Albertus Szent-Györgyi|Albert Szent-Györgyi]], "[https://profiles.nlm.nih.gov/spotlight/wg/catalog/nlm:nlmuid-101584924X104-doc The Large Scale Preparation of Ascorbic Acid from Hungarian Pepper (Capsicum annuum)]" in ''Biochemical Journal'' vol. 28 (1934) pp. 1625-1628 * Joseph Louis Svirbely, [[Albertus Szent-Györgyi|Albert Szent-Györgyi]], "The Chemical Nature of Vitamin C" [https://profiles.nlm.nih.gov/spotlight/wg/catalog/nlm:nlmuid-101584924X102-doc pars i] [https://profiles.nlm.nih.gov/spotlight/wg/catalog/nlm:nlmuid-101584924X103-doc pars ii] in ''Biochemical Journal'' vol. 26 (1932) pp. 865-870, vol. 27 (1933) pp. 279-285 {{NexInt}} * [[Citrus]] * [[Linus Pauling]] [[Categoria:Antioxidantia cibaria]] [[Categoria:Biomoleculae]]<!-- [[Categoria:Coenzyma]]--> [[Categoria:Medicina|orthomolecularis]] [[Categoria:Ordinis mundi sanitarii medicamenta essentialia]] [[Categoria:Vitamina]]<!--etiam: Dihydrofurans E-number additives Enediols Furanones Organic acids--> gbqtloywb5egdvwmgz03nzu0vfrlqzl 0 282206 3977029 3906093 2026-08-04T06:12:08Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3977029 wikitext text/x-wiki {{Augenda|2025|8}} {| class="wikitable floatright" |+ '''Argininum''' |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Arginin - Arginine.svg|200px|<small>L</small>-argininum]] |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Arginine-3D-balls-by-AHRLS-2012.png|200px|<small>L</small>-argininum]] |- ! colspan="2" | Cognitores |- | style="font-size: 85%" | ''[[ChemSpider]]'' || style="font-size: 85%" | [http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.227.html 227]<br />[http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.64224.html 64224] <small>''D''</small><br />[http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.6082.html 6082] <small>''S''</small> |- | style="font-size: 85%" | [[DrugBank]] || style="font-size: 85%" | [https://web.archive.org/web/20190719082858/https://www.drugbank.ca/drugs/DB00125 DB00125] |- | style="font-size: 85%" | [[PubChem]] || style="font-size: 85%" | [https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/232 232] |- ! colspan="2" | Natura chemica |- | style="font-size: 85%" | [[Formula chemica|Formula summarum]] || style="font-size: 85%" | {{chem|C|6|H|14|N|4|O|2}} |- | style="font-size: 85%" | [[Massa molaris]] || style="font-size: 85%" | 174.204 g/mol |- |} '''Argininum''' sive '''<small>DL</small>-arginina''' (abbreviatura [[IUPAC]]:'''Arg''' vel '''R''') est α-[[aminoacidum]] et simul unum aminoacidorum viginti formationis [[proteinum|proteinorum]] in [[organismus|organismis]]. == Natura arginini == === Natura chemica === Nomen <small>[[Nomenclatura Cahn-Ingold-Prelog|RS]]</small>-arginini aliud est acidum 2-amino-5-guanidinopentanoicum. [[Massa molaris]] sua 174.204 g/mol. {{NexInt}} * [[Cyclus ureae]] (<small>L</small>-argininum ex [[argininosuccinatum|argininosuccinato]] oritur) [[Categoria:Acida aminica]] hn4rgfq04punveawmlb4xi4ogg06bxj 0 282235 3976979 3963628 2026-08-04T02:09:32Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976979 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable floatright" |+ '''Adeninum''' |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Adenin.svg|200px|Adeninum]] |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Adenine-3D-balls.png|200px|Adeninum]] |- ! colspan="2" | Cognitores |- | style="font-size: 85%" | ''[[ChemSpider]]'' || style="font-size: 85%" | [http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.185.html 185] |- | style="font-size: 85%" | [[DrugBank]] || style="font-size: 85%" | [https://web.archive.org/web/20181104211152/https://www.drugbank.ca/drugs/DB00173 DB00173] |- | style="font-size: 85%" | [[PubChem]] || style="font-size: 85%" | [https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/190 190] |- ! colspan="2" | Natura chemica |- | style="font-size: 85%" | [[Formula chemica|Formula summarum]] || style="font-size: 85%" | {{chem|C|5|H|5|N|5}} |- | style="font-size: 85%" | [[Massa molaris]] || style="font-size: 85%" | 135.13 g/mol |- |} '''Adeninum''' vel '''Adeninium''' (nota A) est [[basis nucleici acidi]] ("nucleobasis") categoriae [[Purinum|purinorum]] et simul una [[Basis (chemia)|basium]] quinque in [[Acidum nucleicum|acidis nucleicis]] [[ADN]] et [[ARN]] repertarum. In [[Metabolismus|metabolismo]] adeninum [[iter pentosorum phosphatorum|itinere pentosorum phosphatorum]] ex [[ribosum phosphatum|riboso ''phosphato'']] generatur. == Natura adenini == Nomen [[IUPAC]] est 9H-6-amino-[[purinum]]. Intra [[ADN]] adeninum [[nucleotidum]] ''deoxy-adenosinum'' [[Vinculum chemicum|vincula hydrogenica]] duo cum [[thyminum|thymino]] basi format, intra [[ARN]] autem cum [[uracilum|uracilo]]. <gallery> Fasciculus:Desoxyadenosin.svg|Deoxyaadenosinum, intra [[ADN]] Fasciculus:Adenosin.svg|Adenosinum, intra [[ARN]] Fasciculus:Thymin.svg|[[Thiaminum]] Fasciculus:Uracil.svg|[[Uracilum]] </gallery> {{NexInt}} * [[ADN]] * [[Morbus Huntington]] {{chem-stipula}} [[Categoria:Nucleobases]] [[Categoria:Purina]] 8ui6o0as5th7x4g0g8u784uhlpb2o3j 0 282286 3976980 3975344 2026-08-04T02:11:07Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976980 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable floatright" |+ '''Adenosinum (mono-)phosphoricum'''<br />'''''AMP''''' ! colspan="2" | Nomina |- | style="font-size: 85% | [[IUPAC]] || style="font-size: 85%" | [(2R,3S,4R,5R)-5-(6-amino-<br />[[purinum|purino]]-9-yl)-3,4-di-hydroxy-<br />oxolano-2-yl]-methylo-<br />dihydrogeno<br />phosphatum |- | style="font-size: 85% | Alia || style="font-size: 85%" | Adenosini 5'-monophosphatum |- ! colspan="2" | Cognitores |- | style="font-size: 85%" | ''[[ChemSpider]]'' || style="font-size: 85%" | [http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.5858.html 5858] |- | style="font-size: 85%" | [[DrugBank]] || style="font-size: 85%" | [https://web.archive.org/web/20190721181331/https://www.drugbank.ca/drugs/DB00131 DB00131] |- | style="font-size: 85%" | [[PubChem]] || style="font-size: 85%" | [https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/6083 6083] |- ! colspan="2" | Natura chemica |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Adenosinmonophosphat protoniert.svg|200px|AMP]] |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Adenosine-monophosphate-anion-3D-balls.png|200px|AMP]] |- | style="font-size: 85%" | [[Formula chemica|Formula summarum]] || style="font-size: 85%" | {{chem|C|10|H|14|N|5|O|7|P}} |- | style="font-size: 85%" | [[Massa molaris]] || style="font-size: 85%" | 347.22 g/mol |- |} '''Adenosinum (mono-)phosphoricum''' (abbreviatura: '''AMP''') est [[nucleotidum]] compositum organicum et momentum metabolismi generationis [[energia]]e corporis habet. AMP de separatione gregis singularis [[phosphatum|phosphati]] oritur. Est pars [[ARN]]. Ut [[substituens (chemia)|substituens]] AMP praefixo ''adenylylo-'' notatur. == Natura chemica == === Structura === [[Formula chemica|Formula summarum]] sua est {{chem|C|10|H|14|N|5|O|7|P}}. Nomen [[IUPAC]] est [(2R,3S,4R,5R)-5-(6-amino-[[purinum|purino]]-9-yl)-3,4-di-hydroxy-oxolano-2-yl]-methylo-dihydrogeno [[phosphatum]]. [[Massa molaris]] est 347.22 g/mol. Structuram cyclicam quoque formare potest AMPc (adenosinum monophosphatum cyclicum) quae [[Nuntius secundarius|nuntii secundarii]] vice in cellulis fungitur, ex ATP enzymo ''adenylylcyclasi'' fabricatam. [[Basis nucleici acidi|Nucleobasi]] [[adeninum|adenini]] anulo duplici in positione nona, quo unus [[atomus]] [[nitrogenium|nitrogenii]] est, saccharum [[ribosum|ribosi]] cum atomo [[carbonium|carbonii]] affixum est. Opposita grex [[phosphatum|phophati]] iacent. <gallery> Fasciculus:Adenin.svg|[[Adeninum]] </gallery> {{NexInt}} * [[ATP]] * [[Cyclus ureae]] == Nexus externi == * [https://books.google.de/books?id=XbI5BAAAQBAJ&pg=PA290&dq=triphosphoricum&hl=de&sa=X&ved=0ahUKEwid7vTh2sbjAhWQblAKHYa_DZUQ6AEIPDAD#v=onepage&q=triphosphoricum&f=false Fons nominis ''adenosini triphosphorici externa] {{chem-stipula}} [[Categoria:Biochemia]] [[Categoria:Purina]] [[Categoria:Phosphata]] 536086oj44kvxum5j7gfysfxb9s4hna 0 284378 3977059 3958158 2026-08-04T08:03:06Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3977059 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:To the left, the black-hulled whaling ships. To the right, the red-hulled whale-watching ship.jpg|thumb|upright=1.2|Laeva, alveis [[niger|nigris]]: [[navis balaenatoris|naves balaenatoriae]]. Dextra, alveis [[ruber|rubris]]: [[navis]] balaenationis observandae. [[Islandia]], [[2011]].]] '''Balaenatio'''<ref>Carolus Du Fresne Du Cange, ''Glossarium mediae et infimae latinitatis'' 1840:[https://books.google.com/books?id=y-xCAAAAcAAJ&pg=RA1-PA550&lpg=RA1-PA550&dq=balaenatio&source=bl&ots=x9pNdZmiUO&sig=ACfU3U0KfWzRgtuZbyU3StZ7H3rnCMkRNw&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiew7fk0fnlAhUMzlkKHetzAxEQ6AEwD3oECAcQAQ#v=onepage&q=balaenatio&f=false 550,] s.v. ''balenatio.''</ref><ref>Etiam in [https://web.archive.org/web/20191211174328/http://www.josephsusanka.com/silva silva quasi Davidis Morgan:] "cetaria venatio [Bauer]; captura balaenarum (Helf.)."</ref> est [[venatio]] [[balaena]]rum operum [[homo|hominibus]] utilium causá, inter quae [[caro balaenarum]] et [[adeps balaenarum]]<!--blubber-->, quae in [[oleum balaenarum]] converti potest, quod oleum vicissim in [[Conversio Industrialis|conversione industriali]] magni momenti erat. Balaenatio, ab ordinatis hominum gregibus ante annum [[875]] effecta, ante [[saeculum 16|saeculum sextum decimum]] fuit principalis [[victus]] in [[litus|litoralibus]] [[Hispania]]e [[Francia]]eque [[regio]]nibus. Qui usus per [[tellus|orbem terrarum]] mox extendebatur ut magis magisque [[negotium|negotio]] et opibus [[natura]]libus fructuosus fieret. Nonnullis [[mundus|mundi]] [[oceanus|oceanis]] secundum [[iter|itinera]] [[migratio]]nis multitudo balaenarum praecipue magna erat, quam permultae [[navis balaenatoria|naves balaenatoriae]] petebant, ac balaenatio usque ad ultima [[saeculum 20|saeculi vicensimi]] [[decennium|decennia]] extendebatur. Multae autem civitates, propter deminutionem nonnullarum balaenarum [[species|specierum]] paene ad [[exstinctio]]nem, balaenationem ante [[1969]] prohibebant, qui usus per orbem terrarum olim patens annis [[1980]] exeuntibus paene desiniit. [[Fasciculus:Abraham Speeck - Danish Whaling Station - Google Art Project.jpg|thumb|upright=0.8|left|Balaenatio [[insula Danes|insulae Danes]]{{dubsig}} iuxta [[Castellum Skokloster]]{{dubsig}}. Una e primis [[pictura|picturis]] balaenationis notis, ab Abrahamo Speeck anno [[1634]] picta .]] [[Fasciculus:18th century arctic whaling.jpg|thumb|[[Caelatura]] [[saeculum 18|saeculi duodevicensimi]] balaaenatores [[Nederlandia|Nederlandicos]] [[Balaena mysticetus|balaenas mysticetus]] in [[Arctica]] venantís monstrat.]] [[Fasciculus:Dutch Whaling Scene Bonaventura Peeters.JPG|thumb|''Balaenatores Nederlandici iuxta [[Svalbardum]]. Una e primis [[pictura|picturis]] balaenationis notis, a [[Bonaventura Peeters Maior|Bonaventura Peeters]] circa annum [[1645]] picta.]] [[Fasciculus:Bremerhaven 26 (RaBoe).jpg|thumb|[[Navis balaenatoria]] hodierna in [[Germania]].]] [[Fasciculus:Whales caught recently.png|thumb|Balaenae annis ab 2010 ad 2014 captae, [[civitas|civitate]] digestae.]] [[Fasciculus:Domino whale-bone hg.jpg|thumb|Tesserae [[ludus laminarum|ludi laminarum]]{{dubsig}}<!--Dominoes--> [[os (ossis)|ossibus]] balaenarum in Germania factae.]] [[Fasciculus:Baleines.png|thumb|Numeri balaenarum captarum per annum, summis [[USSR]] emendatis comprehensis; fonti sunt [[data]] per [[species]] computata.]] Prima balaenationis genera abhinc annorum 5000 aut antea excogitata sunt.<ref>{{cite encyclopedia |url= http://www.britannica.com/EBchecked/topic/641450/whaling/225363/The-history-of-whaling |title= whaling |year= 2001 |encyclopedia= [[Encyclopædia Britannica]] interretialis |accessdate= 16 Maii 2010}}.</ref> Multae [[communitas|communitates]] litorales [[cetacea|cetaceis]] diu utuntur. <!-- by [[dolphin drive hunting]] and by harvesting [[drift whale]]s. Industrial whaling emerged with organized fleets of [[whaleship]]s in the 17th century; competitive national whaling industries in the 18th and 19th centuries; and the introduction of [[factory ship]]s along with the concept of whale harvesting in the first half of the 20th century.--> Ante annos [[1930]] plus quam 50&thinsp;000 balaenarum per annum interficiebantur.<ref>Francis 2015.</ref> [[International Whaling Commission]]{{dubsig}} (IWC) propter extremam balaenarum deminutionem balaenationem commercialem anno [[1986]] prohibuit.<ref>{{cite web|url=https://iwc.int/commercial|title=Commercial Whaling|website=iwc.int}}.</ref> Balaenatio hodierna magnopere disputatur. [[Canada]], [[Islandia]], [[Iaponia]], [[Norvegia]], [[Russia]], [[Corea Meridiana]], [[Civitates Foederatae]], et [[Groenlandia]] [[Faeroae]]que, [[terra]]e [[Dania]]e obnoxiae, [[saeculum 21|saeculo vicensimo uno]] [[venatio]]nem balaenarum iam sinunt. [[Civitas sui iuris|Civitates]] quae balaenationi [[commercium|commerciali]] favent, insigniter Islandia, Iaponia, et Norvegia, prohibitiones certarum balaenarum captarum ab IWC promulgatas, levare volunt.<ref>{{cite web|url=http://abcnews.go.com/Technology/story?id=120133|title=Japan, Norway Move to End Whaling Ban|author=ABC News|website=ABC News}}.</ref> Civitates autem quae balenationem reprehendunt, gregesque [[circumiecta]] defendentes, prohibitioni levandae adversantur. Secundum [[lex|leges]] moratorii IWC, [[balaenatio aboriginalis]] sinitur, subsistentiae causá.<ref>{{Cite web | url = http://us.whales.org/issues/aboriginal-subsistence-whaling | title = Aboriginal substance whaling | website = About Whales and Dolphins | access-date = 24 Februarii 2016 .}}</ref> [[Observatio balaenarum]] negotium magni momenti in compluribus orbis terrarum regionibus nonnulla [[decennium|decennia]] est; nam in nonnullis civitatibus venationem balaenarum reposuit, sed in aliis civitatibus, ambo genera negotii simul exsistunt, non sine certa [[anxietas|anxietate]]. [[Cetacea]] (praecipue ''[[Orcinus orca|Orcini orca]]'') iam capiuntur viva ut in magnis [[aquarium|aquariis]] [[exhibitio|exhibeantur]]. Balaenatio temporibus [[praehistoria|praehistoricis]] in [[aqua territoriales|aquis litoralibus]] coepit. Prima balaenationis [[pictura]]e sunt [[petroglyphum|petroglypha]] Bangudae in loco [[neolithicum|neolithico]] [[Corea]]no, fortasse abhinc annorum 8000 factae.<ref>Roman 2006: 24.</ref> Quae [[imago|imagines]] sunt prima balaenationis indicia nota.<ref>Mannino et al. 2015.</ref> [[Venatio et collectio]] praehistoricae, quamquam in [[Arctica]] minimum effectum [[oecologia|oecologicum]] habuisse late putantur, [[oecologia]]m [[aqua dulcis]] fortasse mutaverunt.<ref>Douglas et al. 2015.</ref> Multae civitates quibus balaenatio olim erat [[res]] magni momenti, sicut [[Nederlandia]], [[Scotia]], et [[Argentina]], a balaena iamdudum abstinent. [[Canada]] autem, cum [[Islandia]], [[Iaponia]], [[Norvegia]], [[Russia]], [[Corea Meridiana]], [[Civitates Foederatae|Civitatibus Foederatis]], et [[Groenlandia]] [[Faeroae|Faeroisque]], [[terra|terris]] [[Dania]]e obnoxiis, [[saeculum 21|saeculo vicensimo uno]] iam venantur. Inter [[species]] quas [[venator]]es praecipue petunt sunt ''[[Balaenoptera]]'' ''[[Balaenoptera acutorostrata|acutorostrata]]'' et ''[[Balaenoptera bonaerensis|bonaerensis]],''<ref name="iwc-catch">{{Cite web |url=https://iwc.int/total-catches |title=Total Catches |website=iwc.int |language=en |access-date=2018-04-08}}</ref> ''[[Delphinapterus leucas]],'' ''[[Monodon monoceros]],''<ref name="narwhals">Witting 2017.</ref> et adeo ''[[Globicephala]]'' ''[[Globicephala macrorhynchus|macrorhynchus]]'' et ''[[Globicephala melas|melas]],'' quae inter minimas [[balaena]]rum species sunt. Pauciores ''[[Eschrichtius robustus]],'' ''[[Balaenoptera borealis]],'' ''[[Balaenoptera physalus]],'' ''[[Balaena mysticetus]],'' ''Balaenoptera'' ''[[Balaenoptera brydei|brydei]],'' ''[[Balaenoptera edeni|edeni]],'' et ''[[Balaenoptera omurai|omurai]],'' ''[[Physeter macrocephalus]],'' et ''[[Megaptera novaeangliae]]'' quoque interficiuntur. {{NexInt}} {{div col|2}} *[[Ambergris]] *[[Biologia marina]] *[[Cetologia]] *''[[Flensing]]<!--processing of caught whales--> *[[Greenpeace]] *[[Iaculum hamatum]]<!--Harpoon--> *[[Leviathan]] *''[[Moby-Dick]]'' *[[Piscatio]] {{div col end}} ==Notae== <references/> ==Bibliographia== *Burnett, D. Graham. [[2013]]. ''The Sounding of the Whale.'' Sicagi: The University of Chicago Press. *Cioc, Mark. [[2009]]. ''The Game of Conservation: International Treaties to Protect the World's Migratory Species.'' Athenis Ohii: Ohio University Press.<!--Chapter 3 The Antarctic Whale Massacre, pp. 104-147--> *Dorsey, Kurk. [[2013]]. “National Sovereignty, the International Whaling Commission, and the Save the Whales Movement.” In ''Nation-States and the Global Environment. New Approaches to International Environmental History,'' ed. Erika Marie Bsumek, David Kinkela, et Mark Atwood Lawrence, 43-61. Oxoniae: Oxford University Press. *Dorsey, Kurk. [[2014]]. ''Whales and Nations: Environmental Diplomacy on the High Seas.'' Seattli: University of Washington Press. *Douglas, M. S. V., J. P. Smol, J. M. Savelle, et J. M. Blais. [[2004]]. "Prehistoric Inuit whalers affected Arctic freshwater ecosystems." ''Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America'' 101 (6): 1613–17. doi:10.1073/pnas.0307570100. PMC 341790. PMID 14745043. *Drewermann, Eugen. [[2004]]. ''Moby Dick oder Vom Ungeheuren, ein Mensch zu sein.'' Dusseldorpiae et Turici: Walter Verlag. ISBN 3-530-17010-0. *Epstein, Charlotte. [[2005]]. ''The Power of Words in International Relations: Birth of an Anti-Whaling Discourse.'' Cantabrigiae Massachusettae: MIT Press. *Francis, Daniel. (2006) [[2015]]. "Whaling." ''The Canadian Encyclopedia.'' Historica Dominion Institute. [http://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/whaling/ Editio interretialis.]{{Nexus deficit|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *Mannino, Marcello A., Sahra Talamo, Antonio Tagliacozzo, Ivana Fiore, Olaf Nehlich, Marcello Piperno, Sebastiano Tusa, Carmine Collina, Rosario Salvo, Vittoria Di Schimmenti, et Michael P. Richards. [[2015]]. "Climate-driven environmental changes around 8,200 years ago favoured increases in cetacean strandings and Mediterranean hunter-gatherers exploited them." ''Scientific Reports'' 5: 16288. [http://www.nature.com/articles/srep16288 Editio interretialis.] doi:10.1038/srep16288. PMID 26573384. PMC 4648091. *Oesau, Wanda. [[1939]]. ''Die deutsche Südseefischerei auf Wale im 19. Jahrhundert.'' Glückstadt, Hamburgi, Novi Eboraci: J. G Augustin. *Philbrick, Nathaniel. [[2000]]. ''In the Heart of the Sea: The Tragedy of the Whaleship Essex.'' Novi Eboraci: Penguin. ISBN 0-14-100182-8. *Roman, Joe. [[2006]]. ''Whale.'' Reaktion Books. ISBN 9781861895059. [https://books.google.com/books?id=MYfxAQAAQBAJ&pg=PT24#v=onepage&q&f=false Google Books.] *Severin, Tim. [[2000]]. ''Der weiße Gott der Meere: Auf der Suche nach dem legendären Moby Dick.'' Berolini: Rütten & Loening. ISBN 3-352-00630-X. *Witting, Lars. [[2017]]. "Meta population modelling of narwhals in East Canada and West Greenland." Biorxiv 059691, 10 Aprilis 2017. *Wöbse, Anna-Katharina. [[2011]]. ''Weltnaturschutz: Umweltdiplomatie in Völkerbund und Vereinten Nationen, 1920-1950.'' Francofurti: Campus.<!--Chapter 6 Der Reichtum der Meere, pp. 171-245--> *Zelko, Frnak. [[2013]]. ''Make It a Green Peace!: The Rise of Countercultural Environmentalism.'' Oxoniae: Oxford University Press.<!--Chapters 7-9, pp. 161-231--> ==Nexus externi== {{CommuniaCat|Whaling|balaenationem}} *[https://web.archive.org/web/20170213072214/http://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/whaling/player/ ''Into the Deep: America, Whaling & the World.''] Documentarium, ''American Experience,'' series televisifica. *[https://books.google.com/books?id=uOQDAAAAMBAJ&pg=PA787&dq=popular+mechanics+1930+aircraft&hl=en&ei=K_4aTczQDdOcnweLw7TEDg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2&ved=0CCsQ6AEwAQ#v=onepage&q=popular%20mechanics%201930%20aircraft&f=true "Old Whaling Days."] ''Popular Mechanics,'' November 1930. *[https://web.archive.org/web/20201217165952/http://americanhistory.si.edu/onthewater/exhibition/3_1.html ''On the Water: Fishing for a Living.''] [[Exhibitio]] interretialis de historia maritima. Museum Nationale Historiae Americanae [[Institutum Smithsonianum|Instituti Smithsoniani]]. [[Categoria:Cetacea]] [[Categoria:Balaenatio| ]]<!-- [[Category:Marine occupations]] [[Category:Whales and humans]]--> {{Myrias|Societas}} 7nar5ytmxneke7oz0eylscpdtqwxm7n 0 285543 3976975 3837135 2026-08-04T02:03:01Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976975 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable floatright" |+ '''Acidum pyruvicum'''<br />'''''Pyruvatum''''' |- ! colspan="2" | Cognitores |- | style="font-size: 85%" | ''[[ChemSpider]]'' || style="font-size: 85%" | [http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.1031.html 1031] |- | style="font-size: 85%" | [[PubChem]] || style="font-size: 85%" | [https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1060 1060] |- | style="font-size: 85%" | [[DrugBank]] || style="font-size: 85%" | [https://web.archive.org/web/20200112212318/https://www.drugbank.ca/drugs/DB00119 DB00119] |- ! colspan="2" | Natura chemica |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Brenztraubensäure.svg|200px|Acidum pyruvicum]] |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Pyruvic-acid-3D-balls.png|200px|Acidum pyruvicum]] |- | style="font-size: 85%" | [[Formula chemica|Formula summarum]] || style="font-size: 85%" | {{chem|C|3|H|4|O|3}} |- | style="font-size: 85%" | [[Massa molaris]] || style="font-size: 85%" | 88.06 g/mol |- | style="font-size: 85%" | [[Quantitas constans dissociationis acidi|pK_a]] || style="font-size: 85%" | 2.50 |- |} '''Acidum pyruvicum''' (CH₃COCOOH) est [[compositum chemicum|compositum organicum]] et [[ketoacidum]]. [[Acidum coniugatum|Basis coniugata]] est '''pyruvatum''' (CH₃COCOO^-) et pars plurium [[iter metabolicum|itinerum metabolicorum]] intracellularium: * In [[glycolysis|glycolysi]] [[glucosum]] in pyruvatum convertitur. * In [[gluconeogenesis|gluconeogenesi]] pyruvatum in [[hydratum carbonii|hydrata carbonii]] vel, per [[acetylo CoA]], in [[acidum adipatum|acida adipata]] transvertitur. * Pyruvatum etiam [[aminoacidum]] [[alaninum]] generando utile est. * In [[fermentatio lactica|fermentatione lactica]] ex pyruvato [[Ethanol|ethanol]] vel [[lactatum]] oriuntur. == Natura chemica == Nomen chemicum ([[IUPAC]]) est ''acidum 2-oxopropanoïcum.'' <gallery> Fasciculus:Propionic acid chemical structure.svg|[[Acidum propanoicum]] Fasciculus:Pyruvate skeletal.svg|Pyruvatum </gallery> == Plura legere si cupis == *Gray, L.R., Tompkins, S.C. & Taylor, E.B. "[https://link.springer.com/article/10.1007/s00018-013-1539-2 Regulation of pyruvate metabolism and human disease]". ''Cell. Mol. Life Sci.'', 2014ː 2577–2604 *Mulchand S. Patel, Natalia S. Nemeria, William Furey and Frank Jordan. "[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4059105/ The Pyruvate Dehydrogenase Complexes: Structure-based Function and Regulation]", ''Journal of biological Chemistry'', 2014: 16615–16623 {{NexInt}} * [[Cyclus acidi citrici]] [[Categoria:Composita organica]] a678dpkatepe09pp4j6eia2m4tgdecp 0 287039 3977111 3849951 2026-08-04T11:29:34Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3977111 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Boudins noirs à la Brasserie des Terreaux (novembre 2019).jpg|thumb|''Boudin noir'' cum [[malum|malis]] et [[patata|patatis]]]] '''Budingum''',<ref>"[https://logeion.uchicago.edu/budingum Budingum]" apud {{DuCange}}</ref> [[Francogallice]] ''boudin''<ref>Vide ''Trésor de la langue française'', s.v. [https://www.cnrtl.fr/definition/boudin "boudin"].</ref> est [[botulus|botuli]] genus in [[Francia]] aliisque terris [[Francophonia]]e factum, cuius sunt duae species principales. ''Boudin noir'' est [[sanguiculus]], videlicet [[intestinum]] [[sanguis|sanguine]] [[adeps|adipe]]que [[suilla|porcinis]] fartum. ''Boudin blanc'' (botulus albus) autem [[lac]]te et [[gallina]] aliove carne alba farcitur. Exstant et alii ''boudins''; exempli gratia, [[Acadiani]] [[Ludoviciana]]e ''boudin'' faciunt ex carne porcina et [[oryza]]. == Notae == <references /> == Bibliographia == * 1859 : E. Duranty, "Les Boudins" in [[Carolus Monselet|Charles Monselet]] et al., ''La Cuisinière poétique'' (Lutetiae: Lévy) [https://archive.org/details/b28062346/page/n89/mode/2up pp. 84-86] == Nexus externi == [[Fasciculus:Boudin blanc truffé.jpg|thumb|''Boudin blanc truffé'', cum [[tuber]]ibus]] * [https://web.archive.org/web/20230817093723/https://www.tompress.co.uk/A-10008020-comment-faire-du-boudin-noir-maison.aspx Compositio ''boudin noir''] apud Tom Press {{ling|Francogallice}} * [https://web.archive.org/web/20210420011820/https://www.tompress.com/A-10005878-comment-faire-son-boudin-blanc-maison.aspx Compositio ''boudin blanc''] apud Tom Press {{ling|Francogallice}} [[Categoria:Gastronomia Acadiana]] [[Categoria:Botuli]] [[Categoria:Ars coquinaria Francica]] 05zwrzm2h8nk205jpz1m8fkxugb93yd 0 287131 3976998 3529897 2026-08-04T04:18:40Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976998 wikitext text/x-wiki {{cautio}} {| class="wikitable floatright" |+ '''Amoxicillinum''' |- ! colspan="2" | Cognitores |- | style="font-size: 85%" | ''[[ChemSpider]]'' || style="font-size: 85%" | [http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.31006.html 31006] |- | style="font-size: 85%" | [[PubChem]] || style="font-size: 85%" | [https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/33613 33613] |- | style="font-size: 85%" | [[DrugBank]] || style="font-size: 85%" | [https://web.archive.org/web/20191212230933/https://www.drugbank.ca/drugs/DB01060 DB01060] |- ! colspan="2" | Natura chemica |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Amoxicillin.svg|200px|Amoxicillinum]] |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Amoxicillin-3D-balls.png|200px|Amoxicillinum]] |- | style="font-size: 85%" | [[Formula chemica|Formula summarum]] || style="font-size: 85%" | {{chem|C|16|H|19|N|3|O|5|S}} |- | style="font-size: 85%" | [[Massa molaris]] || style="font-size: 85%" | 365.40 g/mol |- ! colspan="2" | Natura pharmacologica |- | style="font-size: 85%" | Codex ATC || style="font-size: 85%" | {{ATC|J01CA|04}}<br />{{ATC|QG51AA|03}} |- | style="font-size: 85%" | [[Semivita biologica]] || style="font-size: 85%" | 61.3 [[minutum|min]] |- | style="font-size: 85%" | [[Metabolismus]] || style="font-size: 85%" | ad 30% non mutatum |- | style="font-size: 85%" | [[Excretio]] || style="font-size: 85%" | [[ren]]ibus |- ! colspan="2" | Ad usum therapeuticum |- | style="font-size: 85%" | Applicatio || style="font-size: 85%" | per os, i.v. |- | style="font-size: 85%" | MedlinePlus || style="font-size: 85%" | [https://medlineplus.gov/druginfo/meds/a685001.html a6885001] {{Ling|Anglice}} |} '''Amoxicillinum''' est [[medicamentum pharmaceuticum]] et [[antibioticum beta-lactamo]] contra varias [[contagio|infectiones]]<ref>''drugs.com'': [https://www.drugs.com/monograph/amoxicillin.html Monographia de Amoxicillino]. {{Ling|Anglice}}</ref>. Effectus adversi [[nausea]]m et eruptiones [[cutis]] includunt. Excretio modo per vias [[ren]]ales fit, quare cum [[insufficientia renalis|insufficientia renali]] dosem Amoxicillini reduci oportet. Amoxicillinum in [[Ordo mundi sanitarius|ordinis mundi sanitarii]] [[Index exemplaris medicamentorum essentialium (Ordo mundi sanitarius)|indicem exemplarem medicamentorum essentialium]] receptum est. == Natura Amoxicillini == === Natura chemica === Nomen chemicum est [2S-[2α,5α,6β(S*)]<nowiki />]-6-[<nowiki />[amino(4-hydroxyphenyl)acetyl]amino]-3,3-dimethyl-7-oxo-4-thia-1-aza-bicyclo[3.2.0]heptano-2-carboxylicum acidum trihydratum, [[massa molaris]] sua 365.40 g/mol. <gallery> Fasciculus:Beta-lactam.svg|Beta-lactamum Fasciculus:Heptan Skelett.svg|[[Heptanum]] Fasciculus:Acetamid.svg|[[Acetamidum]] Fasciculus:Benzene circle.svg|[[Benzenum]] </gallery> === Natura pharmacologica === Amoxicillinum est [[antibioticum]]. [[Systema classificationis Anatomicum Therapeuticum Chemicumque|Codices ATC]] sunt {{ATC|J01CA|04}} et {{ATC|QG51AA|03}}. === Pharmacodynamica === Amoxicillinum est [[antibioticum beta-lactamo]], quod est se anulo chemico [[lactamum|lactamo]] ex quattuor atomis compositum esse. Hac de virtute amoxicillinum analogon chemicum <small>D</small>-alanylo-<small>D</small>-alanini fabricationem parietum bacteriorum inhibent, quia <small>D</small>-alanylo-<small>D</small>-alaninum, at non amoxicillinum, extremum terminale subunitatum ''peptidorum [[acidum N-acetylmuramicum|NAM]]/[[N-acetylglucosaminum|NAG]]'' praecursorium strati [[peptidoglycanum|peptidoglycanei]] nascentis pernecesse sit. Solum cum <small>D</small>-alanylo-<small>D</small>-alanino gradus terminalis, ''transpeptidatio'' enim, connexionis partium bacterialium fit. Amoxicillinum hanc transpeptidationem obsidet - bacteria nova iam ante fabricationem moriuntur (bacteriocidium). === Doses === [[Dosis diurna definita]] (DDD) est 1.5 mg per die p.o., 3.0 mg parenteraliter<ref>[https://www.whocc.no/atc_ddd_index/?code=J01CA&showdescription=no Systema classificationis Anatomicum Therapeuticum Chemicumque, cap. JA01CA cum Amoxicillini referentia]</ref> == Effectus Amoxicillini == === Effectus non grati === Cum Amoxicillini consumptione [[effectus adversus|effectus secundarios]] et interactiones observati sunt, per exemplo: * [[Nausea]] * Eruptiones cutis Exemplum initii eruptionum octo dies post dosem primam: <gallery> Image:Amoxicillin rash 3 hours after 17th dose.JPG|+ 1 hora post initium Image:Amoxicillin rash 11 hours after 17th dose.JPG|+ 8 horae post imagunculam primam, eruptiones imprimis singulares. Image:Amoxicillin rash 26 hours after 17th dose.JPG|+ 23 horae, eruptiones confluentes. </gallery> == Usus therapeuticus == * [[Otitis media acuta]] * [[Pharyngitis]] * [[Tonsillitis]] * [[Pneumonia]] (cum ''[[Streptococcus|Streptococcis]] spec.'', [[Streptococcus pneumoniae|''Streptococco pneumoniae'']], ''Staphylococcis'', ''Haemophilo influenzae'') * Infectiones tractus urogenitalis (''Enterococcus faecalis'', ''E. coli'', ''Proteus mirabilis''). * [[Gonorrhoea]] == Notae == <references/> {{NexInt}} * [[Allergia]] == Nexus externi == * ''Mayo Clinic'': [https://www.mayoclinic.org/drugs-supplements/amoxicillin-oral-route/proper-use/drg-20075356 de dosibus Amoxicillini]. {{Ling|Anglice}} [[Categoria:Antibiotica]] [[Categoria:Ordinis mundi sanitarii medicamenta essentialia]] 1shv2hqqx6tf5m7xq1bi2pg402cjayt 0 287954 3977145 3526277 2026-08-04T11:57:20Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3977145 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Jezioro_monate_rowery_wodne.jpg|thumb|Conspectus in [[Monati lacus|Lacum Monati]] a Cadregiato]] '''Cadregiatum cum Usmato'''{{Convertimus}} ([[Lingua Italiana|Italiane]] ''Cadrezzate con Osmate'') est [[commune Italiae|municipium]] [[Italia|Italicum]] circiter 2659 incolarum, in [[Provincia Varisiensis|provincia Varisiensi]] [[Regio Italiae|regionis]] [[Langobardia]]e situm. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Historia == Die [[1 Ianuarii]] [[2019]] municipium [[Cadregiatum ]] se cum municipio [[Usmatum|Usmato]] coniunxit ut Cadregiatum cum Usmato, [[municipia iuncta Italiae|municipium novum]], constitueret. == Notae == <references /> == Nexus externi == * [http://www.comune.cadrezzateconosmate.va.it/ Situs interretialis Cadregiati cum Usmato proprius.]{{Nexus deficit|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}} {{CommuniaCat|Cadrezzate con Osmate|Cadregiatum cum Usmato}} {{urbs-stipula}} [[Categoria:Cadregiatum cum Usmato|!]] 74tiwbzujukzjh8fvwupzkzhgi3b41u 0 289170 3977052 3961521 2026-08-04T07:12:49Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3977052 wikitext text/x-wiki {{cautio}} {| class="wikitable floatright" |+ '''Atomoxetinum''' |- ! colspan="2" | Cognitores |- | style="font-size: 85%" | ''[[ChemSpider]]'' || style="font-size: 85%" | [http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.49516.html 49516] |- | style="font-size: 85%" | [[PubChem]] || style="font-size: 85%" | [https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/54841 54841] |- | style="font-size: 85%" | [[DrugBank]] || style="font-size: 85%" | [https://web.archive.org/web/20200620122819/https://www.drugbank.ca/drugs/DB00289 DB00289] |- ! colspan="2" | Natura chemica |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Atomoxetine structure.svg|200px|Atomoxetinum]] |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Atomoxetine ball-and-stick model.png|200px|Atomoxetinum]] |- | style="font-size: 85%" | [[Formula chemica]] || style="font-size: 85%" | {{chem|C|17|H|21|N|O}} |- | style="font-size: 85%" | [[Massa molaris]] || style="font-size: 85%" | 255.36 g/mol |- ! colspan="2" | Natura pharmacologica |- | style="font-size: 85%" | Codex ATC || style="font-size: 85%" | {{ATC|N06BA|09}} |- | style="font-size: 85%" | [[Semivita biologica]] || style="font-size: 85%" | 4.5-19 h |- | style="font-size: 85%" | [[Metabolismus]] || style="font-size: 85%" | [[iecur|iecore]] (hepaticus):<br />[[CYP2D6]] |- | style="font-size: 85%" | Excretio || style="font-size: 85%" | [[Ren]]ibus 80%<br />[[faeces|faecibus]] 17% |- ! colspan="2" | Ad usum therapeuticum |- | style="font-size: 85%" | Applicatio || style="font-size: 85%" | per os |- | style="font-size: 85%" | [[Dosis diurna definita|DDD]] || style="font-size: 85%" | 80 mg |- | style="font-size: 85%" | MedlinePlus || style="font-size: 85%" | [https://medlineplus.gov/druginfo/meds/a603013.html a603013] {{Ling|Anglice}} |} '''Atomoxetinum''' est [[medicamentum pharmaceuticum]] tractationis [[Conturbatio hypercinetica cum attentionis defecto|conturbationis hypercineticae cum attentionis defecto]]. Est inhibitor reabsorptionis [[Noradrenalina|noradrenalinae]]. == Natura Atomoxetini == === Natura chemica === Atomoxetinum est [[aminum]]. Nomen chemicum ([[IUPAC]]) est (R)-N-methylo-3-phenylo-3-(o-tolyl-oxy)-propano-1-aminum. [[Massa molaris]] est 255.36 g/mol. <gallery> Fasciculus:Phenyl-group-2D-skeletal.svg|Phenyli grex chemicus </gallery> === Natura pharmacologica === Atomoxetinum effectus therapeuticos in [[Conturbatio hypercinetica cum attentionis defecto|conturbationem hypercineticam cum attentionis defecto]] tractando affert. [[Systema classificationis Anatomicum Therapeuticum Chemicumque|Codex ATC]] est {{ATC|N06BA|09}}. === Pharmacodynamica === Substantia est inhibitor reabsorptionis noradrenalini et effectus [[receptorium NMDA|receptoriorum NMDA]] ostendit. === Pharmacocinetica === [[Tempus semivitae biologicum]] <math>t_{\frac{1}{2}}</math>.<ref>http://goldbook.iupac.org/B00658.html</ref> inter 4.5 et 19 horas variat. Excretio imprimis per renibus (80%), minore in parte per biles et faecibus (17%) fit. == Usus Atomoxetinum == [[Dosis diurna definita]] (DDD) est 80 mg per die p.o.<ref>[http://www.whocc.no/atc_ddd_index/?code=J01DD&showdescription=no Systema classificationis Anatomicum Therapeuticum Chemicumque, cap. N06BA cum Atomoxetini referentia],</ref> {{NexInt}} * [[Noradrenalinum]] * [[Receptorium AMPA]] == Notae == <references/> == Nexus externi == * [https://www.drugs.com/monograph/lurasidone-hydrochloride.html Lurasidoni monographia] {{Ling|Anglice}} [[Categoria:Conturbatio hypercinetica cum attentionis defecto]] jj93p97fmx95l53yryerb9up7bbwk2y 0 294388 3977070 3862986 2026-08-04T09:53:57Z Redaktor GLAM 138478 Better quality version of image 3977070 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:De re metallica - water wheel (125711501).jpg|thumb|Instrumentum elevatorium ut ab [[Georgius Agricola|Georgio Agricola]] in opere suo ''[[de re metallica]]'' descriptum]] '''Machinarum inductio'''<ref>Lexicon latinitatis recentioris, 1992</ref> est immutatio ab laboribus manibus vel animalibus perfectis in labores per [[machina]]s effecti, una cum homine. Contrarie [[automatio]] ad modos operandi auxilio humano minimo sive nullo spectat. == Historia == Im temporibus imperii Romani mutatio ab pistrinis in molinas, apparatus qui molas movebant, fuit. Primum ab aqua operata, [[molendinum aquaticum|molendina aquatica]] hominibus multorum laborum remittebant. In temporis cursu [[molendinum ad ventum|molendina ad ventum]] divisa sunt. <gallery> Fasciculus:Miniature from 15th century manuscript Wellcome L0025921.jpg|Labor manu factus Fasciculus:Meuschenmühle-Wasserrad.jpg|[[Molendinum aquaticum]] antiquum </gallery> == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Conversio industrialis]] * [[Rota dentata]] * [[Trochlea]] {{tech-stipula}} [[Categoria:Technologia]] [[Categoria:Machinae]] {{Myrias|Technologia}} lqpngrf25euhod63kffelksce6xx27z 0 296109 3977068 3975885 2026-08-04T09:22:03Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3977068 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Bernardus''' vulgo ''Bernhard'' '''Eichkorn''' (natus die [[22 Martii]] [[1934]] [[Stühlingen|Stühlingen-Bettmaringen]]) presbyter [[ecclesia Catholica Romana|catholicus]], parochus emeritus et [[lingua Esperantica|esperantista]] indefessus [[germania|Germanicus]] est. ==Vita et officia== [[File:VS, Blumenstock, inauguro.jpg|thumb|In memoriam Gulielmi Blumenstock, propugnatoris Esperantici Villingensis; tabula commemorativa modo inaugurata praesentatur (2007)]] [[Constantia (Germania)|Constantia]]e annis inter 1948 et 1955 Gymnasium pro [[henricus Suso|Henrico Suso]] nominato frequentavit. Absolutorio scholastico recepto usque annum 1960 theologiae necnon historicis psychologicisque praesertim [[friburgum Brisgoviae|Friburgi Brisgoviae]] studuit. Annum academicum 1957 et 1958 autem [[monacum|Monaci]] peragebat et seminario sacerdotali praeparatorio in [[Nigra silva]] ad [[Sankt Peter (Badenia-Virtembergia)|Sanctum Petrum]] fruebatur. Ordinatio sacerdotalis anno 1960 Friburgi facta est. [[Weil-am-Rhein]] fuit antequam in Parochia Sancti Martini [[Carolsruha]]e annis inter 1961 et 1964 operam difficilem tamquam vicarius daret. Tunc usque annum 1967 apud Sanctum Conradum in Villingen erat et parochus installatus est anno 1967 ad [[Unterkirnach]]. Isto tempore iuvenum in decanatu Villingensi congregatorum animas curabat et in Iuventute operaria christiana (CAJ) activus erat. Anno 1972 decanus regionalis [[Circulus Nigrae Silvae et Baarensis|Circuli Nigrae Silvae et Baarensis]] necnon responsalis pro quaestionibus adulescentes spectantibus circuli citati declaratus est. Munus alterum in rebus iuventutem spectantibus sponte sua implevit. Anno 1980 parochus ad Sanctum Martinum in [[Meßkirch]] et decanus creatus est. Sed anno 1988 remissus est ad oppidum Villingen (quod interim nomen [[Villingen-Schwenningen]] acceperat) ubi ad Sanctum [[Fidelis de Sigmaringa|Fidelem]] parochus proclamatus est. Ibidem rude donatus est pridie Kalendas Ianuarias 2004. Interim praeses regionalis erat operis socialis ab [[adolphus Kolping|Adolpho Kolping]] instituti. ==Actiones in Esperanticis== Iam annis 1950 Constantiae de idea Esperantica inflammata est, cum [[Ricardus Coudenhove-Kalergi]], Europaeus entheus, praelectionem de nationibus reconciliandis habuit. Anno 1975 autem vere linguam Esperanticam edidicit, cui scientiae sermonis Francogallici insufficientes in mora Francica quadam revelatae erant. Tum etiam [[iosephus Schiffer|Iosepho Schiffer]] magistro de commodis Esperantici persuadere potuit, qui postea ipse cursus idiomatis Zamenhofiani optimos pepigit.<ref>[https://web.archive.org/web/20191115182612/https://www.schwarzwaelder-bote.de/inhalt.villingen-schwenningen-bluehende-sprache.8f17e7d1-e2a2-4cd9-b4df-803f0116cdff.html Schiffer de conversione sua linguistica et magno momento Esperantici]</ref> Cooperationes multas iniit cum [[Unio Internationalis Esperantistarum Catholicorum|Unione Internationalii Esperantistarum Catholicorum]], saepe in rebus ad [[oecumenismus|oecumenismum]] pertinentibus. Una cum [[adolphus Burkhardt|Adolpho Burkhardt]] commissionem oecumenicam revivificabat, qui olim post congressum [[limburgum ad Lahnam|Limburgensem]] anno 1968 celebratum condita erat. Eum laborem numquam deseruit. Cum sodalibus [[Unio Esperantica Badeniae et Virtembergiae|Unionem Esperanticam Badeniae et Virtembergiae]] fundavit Esperanticum in praeconiariis spiritualibusque promovens nulla mora interposita. Cenacula christiana multa moderabatur atque disponebat, e.g.: * [[biblia|biblica]] sabbatocyriaca * congressus oecumenicos Esperanticos * conventus iuvenum adulescentiumque in tentoriis Insuper folia christiana Esperantica aut edidit aut edenda curavit, e.g.: * diarium ''Ökumenisches Esperanto-Forum'' (1991-2003) * librum optimum ''Esperanto - das neue Latein der Kirche'' [[Udalricus Matthias|Udalrici Matthias]] (1999) ubi agitur de partibus Esperantici in Ecclesia agendis * librum precum cantuumque oecumenicum praetitulatum ''Adoru'' (2002) * [[Biblia]]m Esperanticam (2006 in domu editoria quadam [[bohemia|Bohemica]]) [[Arminius Gmeiner]], olim [[ministrantes|ministrans]] in missis Eichkornianis, domum editoriam propriam condidit ubi libi Esperantici quoque in lucem prolati sunt. Ex anno 2007 [[Glossarium Christianum]] perutile exaravit, quod gratis in interreti inspici potest. Ex anno 2020 compendium [[Catechismus Catholicae Ecclesiae|Catechismi catholici]] venale prostat. == Opera == * Eta Sabat-Dimanĉa Breviero, Meßkirch 1985 ([[breviarium Pauli VI|breviarium]] minimum) * Plurlingva nomaro de sovaĝaj plantoj en Eŭropo (redactio ab amicis societatis "Rondo de Esperantistaj Flaŭristoj" (REF) in [[Helvetia]]/ La Chaux-de-Fonds), Meßkirch 1988 * Liturgio de la Preĝ-Horoj: Legaĵoj, dua jarciklo, Advento, Villingen 2001 * Esperanto en la servo de la ekumena movado, in ''Esperante kaj ekumene'', p. 41-67 (2004) * La kompletorioj de la semajno. Novissima editio: Villingen-Schwenningen 2008 * ''Mein Dorf, meine Stadt und Gottes Barmherzigkeit. Aus dem Leben eines Gotteskindes.'' (Autobiographia: Mia vilaĝo, mia urbo kaj Dia graco. El la vivo de Dia infano.) Gmeiner-Verlag, Meßkirch 2014, tertia editio 2017 * Joseph Ratzinger ([[Benedictus XVI]]): ''[http://bernhardeichkorn.de/ratzinger-patronia/ La Patronia. Meditoj pri la Preĝo de la Sinjoro.]'' Convertit Bernardus Eichkorn Eichkorn, Villingen 2018 * [http://bernhardeichkorn.de/kristana-fak-vortaro-2/ ''La Kateĥismo de la Katolika Eklezio. Kompendio.''] Converterunt [[Armandus Zecchin]], Bernardus Eichkorn et [[Antonius De Salvo]] editore Eichkorn. Gmeiner-Verlag, Meßkirch 2020, 207 paginarum == Honores == * Anno 2002 cum Adolpho Burkhardt et Adalberto Kronenberger [[Opus fundatum FAME|Praemium FAME]] nactus est. * [[Horstius Köhler]] rei publicae praeses eum die 7 Decembris 2007 Cruce foederali pro meritis publicis extulit. Cuius translatio sollemnis mense Maio 2008 facta est. ==Notae== <references/> == Nexus externi == {{Commonscat|Bernhard Eichkorn|Bernardum Eichkorn}} * [http://www.BernhardEichkorn.de Pagina domestica] * [https://web.archive.org/web/20250503154237/https://www.schwarzwaelder-bote.de/inhalt.bernhard-eichkorn-hinterlaesst-viele-spuren.b60273f4-e9c3-4610-a003-8ce716e84521.html Schwarzwälder Bote: "Bernhard Eichkorn hinterlässt viele Spuren"], 11.6.2010 * [https://web.archive.org/web/20250603222707/https://www.schwarzwaelder-bote.de/inhalt.vielfaeltig-engagierter-geistlicher.2650f4b9-91b1-4d77-8620-e343c059fc9a.html Schwarzwälder Bote: "Vielfältig engagierter Geistlicher"], 20.6.2010 *[https://web.archive.org/web/20210511175319/https://www.onb.ac.at/meta-seiten/suchergebnis?tx_indexedsearch_pi2%5Baction%5D=search&tx_indexedsearch_pi2%5Bcontroller%5D=Search&cHash=a611eb9e31df595172fe26588b6d614a Eichkorn in catalogo Vindobonensi] collectionis de linguis constructis {{Lifetime|1934||Eichkorn, Bernhard}} [[categoria:Theologi Germaniae]] [[categoria:Interpretes textuum Esperanticorum]] [[categoria:Lexicographi]] [[categoria:Auctores Esperantici]] [[categoria:Presbyteri catholici]] [[categoria:Germani]] dpsqmsfs0awif781fit3s5uaszkofgz 0 296228 3976957 3960740 2026-08-03T23:33:13Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976957 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Vsevolodus''', anno 1030 natus et [[13 Aprilis]] 1093 [[Kiovia]]e mortuus, fuit [[Iaroslaus Sapiens|Iaroslai Sapientis]] et [[Ingigerda Olai filia|Ingigerda]]e filius quartus, quem pater, ut [[Chronica Nestoris]] dicit, plus quam fratres amavit. Cum patre Kioviae vixerat et Iaroslao anno 1054 mortuo [[ducatus Pereaslaviensis|Pereaslaviae]] et [[ducatus Rostoviensis|Rostoviae]] dux factus est, post annum 1073 [[ducatus Czernihoviensis|Czernihoviae]], annis 1076—1077 et ab anno 1078 usque ad mortem [[magni duces Kiovienses|magnus dux Kioviae]] [[Ruricidae|Ruricidarum]]. [[Vladimirus Monomachus|Vladimiri Monomachi]] et [[Eupraxia Vsevolodi filia|Eupraxiae]] [[Henricus IV (imperator)|Henrici IV imperatoris]] uxoris pater. ==Nexus externi== * [https://web.archive.org/web/20251108132120/https://bigenc.ru/c/vsevolod-iaroslavich-2b06f9 Vsevolodus Iaroslai filius] in ''Encyclopaedia Russica magna'' *[[:s:ru:ЭСБЕ/Всеволод-Андрей_Ярославич| Vsevolodus Iaroslai filius]] in ''[[Lexicon encyclopaedicum Brockhaus et Efron|Lexico encyclopaedico Brockhaus et Efron]]'' {{ling|Russice}} {{Lifetime|1030|1093|Vsevolodus Iaroslai filius}} [[Categoria:Magni duces Kiovienses]] [[Categoria:Duces Rostovienses]] [[Categoria:Ruricidae]] [[Categoria:Duces Czernihovienses]] el0pkk79ezeri3cnflo3f7u8zmvt7uc 0 296478 3976976 3916706 2026-08-04T02:04:43Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976976 wikitext text/x-wiki {{cautio}} {| class="wikitable floatright" |+ '''Acidum glutamicum'''<br />'''Acidum uricum''' |- ! colspan="2" | Cognitores |- | style="font-size: 85%" | ''[[ChemSpider]]'' || style="font-size: 85%" | [http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.1142.html 1142] |- | style="font-size: 85%" | [[PubChem]] || style="font-size: 85%" | [https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1175 1175] |- | style="font-size: 85%" | [[DrugBank]] || style="font-size: 85%" | [https://web.archive.org/web/20160303193900/http://www.drugbank.ca/drugs/DB01696 DB01696] |- ! colspan="2" | Natura chemica |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Harnsäure Ketoform.svg|200px|Acidum uricum]] |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Uric acid 3d.png|200px|Acidum uricum]] |- | style="font-size: 85%" | [[Formula chemica|Formula summarum]] || style="font-size: 85%" | {{chem|C|5|H|4|N|4|O|3}} |- | style="font-size: 85%" | [[Massa molaris]] || style="font-size: 85%" | 168.112 g/mol |- ! colspan="2" | Natura biochemica |- | style="font-size: 85%" | Excretio || style="font-size: 85%" | [[ren]]ibus |} '''Acidum uricum''' {{chem|C|5|H|4|N|4|O|3}} est [[compositum chemicum]] heterocyclicum, ionta ('''urata''') et sales ('''acida urata''') formans. In organismis acidum uricum est productum catabolicum [[nucleotidum|nucleotidorum]] [[purinum|purinorum]]. Excretio maior in parte per [[ren]]es fit. Nimirum acidum uricum constanter in [[urina|urinis]] invenitur<ref>{{cite journal |authors=Maiuolo J., Oppedisano F., et al. |title=Regulation of uric acid metabolism and excretion |journal=International journal of cardiology |year=2016 |month=Iun |volume=213 |pages=8-14 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26316329/}}</ref>. In [[sanguis|sanguine]] acidum uricum, una cum [[proteinum|proteinis]], substantia ''[[antioxidans]]'' momentum maius habet<ref>{{cite journal |authors=Mikami T., Sorimachi M. |title=Uric acid contributes greatly to hepatic antioxidant capacity besides protein |journal=Physiological research |year=2017 |month=Dec |volume=66 |issue=6 |pages=1001-7 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28937257/}}</ref>. Contrarie acidum uricum intra cellulam ''prooxidans'' agit. ''Hyperuricaemia'', valores altiores acidi urici in sanguine cum [[podagra]] nexus est, at etiam cum [[diabtes mellitus|diabete mellito]] et [[calculus renalis|calculis renalibus]] et [[syndroma metabolicum|syndromate metabolico]]<ref>{{cite journal |authors=Cirillo P., Sato W., et al. |title=Uric acid, the metabolic syndrome, and renal disease |journal=Journal of the American Society of Nephrology |year=2006 |month=Dec |volume=17 |issue=12 Supplementum 3 |pages=S165-8 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17130256/}}</ref> et diversis [[morbus cardiovascularis|morbis cardiovascularibus]]<ref>{{cite journal |authors=Ndrepepa G. |title=Uric acid and cardiovascular disease |journal=Clinica chimica acta |year=2018 |month=Sep |volume=484 |pages=150-63 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29803897/}}</ref>. == Natura chemica == Acidum uricum est [[purinum]], ita [[compositum heterocyclicum]], ex anulo duplici [[atomus|atomorum]] [[carbonium|carbonii]] C et [[nitrogenium|nitrogenii]] N (positionibus 1, 3, 7, 9) compositum. Atomis carbonii positionibus 2, 6, 8 singula oxygenia addita sunt. Ut plurimis anulis nitrogenium continentibus etiam acido urico [[tautomerum|tautomera]] nota sunt. === Tautomerismus === [[Tautomerum|Tautomera]] ex constitutionibus [[isomerum|isomera]], quae facile inter se mutant. Praecipue composita heterocyclica ''tautomerismum'' (sive ''desmotropismum'') ostendunt, quia in compositis his chemicis [[proton]]a relocare queant, ut vincula duplicia quoque<ref>{{cite book |authors=Katritzky A. R., Boulton A. J., et al. |title=The tautomerism of heterocycles |year=1976 |url=https://archive.org/details/tautomerismofhet0000unse/page/n5/mode/2up}}</ref>. In nitrogenia continens acidum uricum inter ''formam ketoni'' -N=C-OH et ''formam enoli'' -NH-C=O mutat. In anulo duplici acidi urici de [[lactamum|''lactamo'']] (formae ketoni) et de [[lactimum|''lactimo'']] (formae enoli) dici solet. Lactimum in circumiecto acido (pK = 5.4) proton H⁺ liberat, ut ''uratum'' cum grege -O^- formetur. [[Crystallum|Crystalla]] urati ipsa causa et [[inflammatio]]nis [[articulus|articulorum]] apud podagram et calculorum renalium. <gallery> Fasciculus:Purin num2.svg|[[Purinum]] Fasciculus:Harnsäure Ketoform.svg|Acidum uricum [[lactamum]] Fasciculus:Harnsäure Enolform.svg|Acidum uricum [[lactimum]] Fasciculus:Urat.svg|Uratum </gallery> == Biochemia == Urici acidi synthesis per [[enzymum]] [[xanthini oxidasis]] ex [[xanthinum|xanthino]] fit. Locus reactionis istius terminalis effectus corporis iubet. Exempli gratia formatio copiae molecularum acidi urici et inflammationis ([[osteoarthritis|osteoarthritidis]]) et posthac dissolutionium [[chondrocytus|chondrocytorum]] intraarticularium causa persequitur. Intra liquorem articuli mox moleculae acidi urici accumulant, quae circumiectis acidis in [[crystallum|crystalla]] urati transformantur. Circulus vitiosus initiatur, quia crystalla ipsa stimulus liberationis mediatorum inflammationis ut [[interleukinum 1 beta]] erunt<ref>{{cite journal |authors=Neogi T., Krasnokutsky S., Pillinger M. H. |title=Urate and osteoarthritis: Evidence for a reciprocal relationship |journal=Joint bone spine |year=2019 |month=Oct |volume=86 |issue=5 |pages=576-82 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30471419/}}</ref>. === Purinorum catabolismus === In organismis uricum acidum est productum terminale degradationis [[purinum|purinorum]], ut [[nucleobasis|nucleobasium]] [[adeninum|adenini]] et [[guaninum|guanini]], quibus structura purinorum insunt. == Mala metabolismi acidi urici == === Hyperuricaemia === Valores altiores acidi urici in sanguine organismis pericula, ut [[morbus cardiovascularis|morborum cardiovascularium]], [[diabetes mellitus|diabetis melliti]]<ref>{{cite journal |authors= Kodama S., Saito K., et al. |title=Association between serum uric acid and development of type 2 diabetes |journal=Diabetes care |year=2009 |month=Sep |volume=32 |issue=9 |pages=1737-42 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19549729/}}</ref> imponere queant. Consumptio copiae [[fructosum|fructosi]] ope [[enzymum|enzymi]] [[fructokinasis]] formationem purinorum, denique hyperuricaemiam perficere potest<ref>{{cite journal |authors=Caliceti C., Calabria D., et al. |title=Fructose Intake, Serum Uric Acid, and Cardiometabolic Disorders: A Critical Review |journal=Nutrients |year=2017 |month=April |volume=9 |issue=4 |pages=395 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28420204/}}</ref>. Nimirum consumptio copiae sucorum e fructu exressorum et hyperuricaemiam<ref>{{cite journal |authors=White S. J., Carran E. L., et al. |title=The effects of apples and apple juice on acute plasma uric acid concentration: a randomized controlled trial |journal=The American journal of clinical nutrition |year=2018 |month=Feb |volume=107 |issue=2 |pages=165-72 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29529161/}}</ref> et [[symptoma]]ta [[podagra]] et [[syndroma metabolicum|syndromatis metabolici]]<ref>{{cite journal |authors=Nakagawa T., Hu H., et al. |title=A causal role for uric acid in fructose-induced metabolic syndrome |journal=American journal of physiology. Renal physiology |year=2006 |month=Mar |volume=290 |issue=3 |pages=F625-31 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16234313/}}</ref> instigare possunt. == Historia == Anno 1776 chemicus Suecicus [[Carolus Scheele]] (1742—1786) in [[calculus renalis|calculis renalibus]] acidum uricum invenit<ref>{{cite journal |authors=Scheele C. |title=Examen chemicum calculi urinari |journal=Opuscula |volume=2 |pages=73}}</ref>. Anno 1882 chemico Ucrainico [[Ioannes Horbachevsky|Ioanne Horbachevsky]] (1854—1942) synthesis acidi urici ex [[urea]] et [[glycinum|glycino]]<ref>{{cite journal |authors=Horbaczewski, J. |title=Synthese der Harnsäure |journal=Monatshefte für Chemie und verwandte Teile anderer Wissenschaften |year=1882 |volume=3 |pages=796-7 |url=https://www.semanticscholar.org/paper/Synthese-der-Harnsäure-Horbaczewski/c870cb0e0d85ff5353da8746c15a1bc2ca303f50}}</ref>. == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Apoplexia cerebri]] * [[Infarctus cordis]] * [[Insufficientia renalis]] == Nexus externi == * [https://medlineplus.gov/ency/article/003476.htm Examinatio sanguinea acidi urici] {{Ling|Anglice}} {{chem-stipula}} [[Categoria:Composita heterocyclica]] [[Categoria:Purina]] qibcpg8u9ont7xm7ksx3x6y2yxgn40c 0 296509 3976968 3970935 2026-08-04T00:48:47Z Jondel 452 inaugurabitur>inaugurata 3976968 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Keiko Fujimori}}, plene ''Keiko Sofía Fujimori Higuchi'' (nata [[Lima]]e die [[25 Maii]] [[1975]]) est [[politica]] [[Peruvia]]na. Die [[3 Iulii]] [[2026]] electa est [[praeses]] Peruviae, primum [[mulier]] ad hoc munus perveniens. Die [[28 Iulii]] [[2026]] inaugurata. {{NexInt}} * [[Alberto Fujimori]] (pater) == Nexus externi == {{CommuniaCat|Keiko Fujimori}} * {{CIDOB|https://www.cidob.org/biografias_lideres_politicos/america_del_sur/peru/keiko_fujimori_higuchi|Keiko Fujimori Higuchi}} * [https://historia-biografia.com/keiko-fujimori/ Historia-biografia.com] {{Anni vitae|1975||Fujimori, Keiko}} [[Categoria:Politici internationales]] [[Categoria:Politici Peruviae]] s1du0pfg5tfbx5v9s83m5axtp7hrw4t 0 296762 3977071 3733502 2026-08-04T09:57:04Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3977071 wikitext text/x-wiki {{cautio}} {| class="wikitable floatright" |+ '''Biperidenum''' |- ! colspan="2" | Cognitores |- | style="font-size: 85%" | ''[[ChemSpider]]'' || style="font-size: 85%" | [http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.2289.html 2289] |- | style="font-size: 85%" | [[PubChem]] || style="font-size: 85%" | [https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/2381 2381] |- | style="font-size: 85%" | [[DrugBank]] || style="font-size: 85%" | [https://web.archive.org/web/20200813060218/https://www.drugbank.ca/drugs/DB00810 DB00810] |- ! colspan="2" | Natura chemica |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Biperiden Stereoisomers.png|180px|Biperidenum]] |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Biperiden-3D-sticks.png|200px|Biperidenum]] |- | style="font-size: 85%" | [[Formula chemica]] || style="font-size: 85%" | {{chem|C|21|H|29|N|O}} |- | style="font-size: 85%" | [[Massa molaris]] || style="font-size: 85%" | 311.469 g/mol |- ! colspan="2" | Natura pharmacologica |- | style="font-size: 85%" | Codex ATC || style="font-size: 85%" | {{ATC|N04AA|02}} |- | style="font-size: 85%" | [[Semivita biologica]] || style="font-size: 85%" | 18—24 h |- | style="font-size: 85%" | [[Metabolismus]] || style="font-size: 85%" | [[iecur|iecore]] (hepaticus):<br />hydroxylatio |- | style="font-size: 85%" | Excretio || style="font-size: 85%" | [[ren]]ibus |- ! colspan="2" | Ad usum therapeuticum |- | style="font-size: 85%" | Applicatio || style="font-size: 85%" | per os., i.m., i.v. |} '''Biperidenum''' est [[anticholinergicum|substantia anticholinergica]] [[antagonista]] receptoriorum muscarinergicorum [[receptorium muscarinergicum 1|M1]] et [[receptorium muscarinergicum 4|M4]]. Adhibetur [[morbus Parkinsonianus|morbi Parkinsoniani]] et perturbationum motuum drogis causa. Biperidenum in [[Ordo mundi sanitarius|ordinis mundi sanitarii]] [[Index exemplaris medicamentorum essentialium (Ordo mundi sanitarius)|indicem exemplarem medicamentorum essentialium]] receptum est. == Natura pharmacologica biperideni == === Pharmacodynamica === Biperidenum [[anticholinergicum|substantia anticholinergica]] antagonista receptoriorum muscarinergicorum [[receptorium muscarinergicum 1|M1]] et [[receptorium muscarinergicum 4|M4]] est<ref>{{cite journal |authors=Palombo P., Engi S. A., et al. |title=Effects of biperiden (cholinergic muscarinic m1/m4 receptor antagonist) on ethanol conditioned place preference in mice |journal=Neuroscience letters |year=[[2021]] |month=Feb |volume=745 |pages=135551 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33346074/}}.</ref>. Effectus clinici 6-8 horas remanent. Maxima hominis dosis diurnalis 16 mg valet. Antidotum [[physostigminum]], [[parasympathomimeticum]] ''indirectum'' (inhibitione [[acetylcholini esterasis]]), est. === Pharmacocinetica === [[Semivita biologica]] <math>t_{\frac{1}{2}}</math>.<ref>http://goldbook.iupac.org/B00658.html</ref> 18-24 h est. Excretio maiore in parte per [[ren]]es est. == Usus medicus == * [[Morbus Parkinsonianus]] * Perturbationes motuum drogis (ut [[antipsychoticum|antipsychoticis]]) causa * Hypersalivatio (sialorrhoea) consumptione [[clozapinum|clozapini]]<ref>{{cite journal |authors=Richardson C., Kelly D. L., Conley R. R. |title=Biperiden for excessive sweating from clozapine |journal=American journal of psychiatry |year=[[2001]] |month=Aug |volume=158 |issue=8 |pages=1329-30 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11481174/}}.</ref>, [[methadonum|methadoni]]<ref>{{cite journal |authors=Caflisch C., Figner B., Eich D. |title=Biperiden for excessive sweating from methadone |journal=American journal of psychiatry |year=[[2003]] |month=Feb |volume=160 |issue=2 |pages=386-7 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12562595/}}.</ref>. == Notae == <references/> {{NexInt}} * [[Acetylcholinum]] * [[Schizophrenia]] == Nexus externi == * ''drugs.com'' cum [https://www.drugs.com/monograph/biperiden.html monographia biperideni] {{Ling|Anglice}} [[Categoria:Medicamenta antiparkinsoniana]] [[Categoria:Ordinis mundi sanitarii medicamenta essentialia]] 3b7jiqrnc99r4rjtcthxqz83xcyixxx 0 298647 3976922 3845263 2026-08-03T21:40:19Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976922 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Museo del Teatro Romano de Caesaraugusta.43.jpg|thumb|350px|[[Fasti Antiates maiores|Fasti Antiates Maiores]]: Vertumnalia [[Idus|Idibus]] Sextilibus notantur (VORTV)]] '''Vertumnalia''' erant [[feriae Romanae|festum Romanum]], [[Vertumnus|Vertumno]] deo dedicatum, quod die [[13 Augusti]] vel reipublicae liberae tempore 13 Sextilis<ref>[[Corpus inscriptionum Latinarum]], [https://web.archive.org/web/20210924165953/https://db.edcs.eu/epigr/epi_einzel.php?s_sprache=it&p_belegstelle=CIL+01,+p+0217&r_sortierung=Belegstelle I, p 0217]; [https://web.archive.org/web/20210924165953/https://db.edcs.eu/epigr/epi_einzel.php?s_sprache=it&p_belegstelle=CIL+01,+p+0240&r_sortierung=Belegstelle I, p 0240]; [https://web.archive.org/web/20210924165955/https://db.edcs.eu/epigr/epi_einzel.php?s_sprache=it&p_belegstelle=CIL+09,+04192&r_sortierung=Belegstelle IX, 04192].</ref> celebrabatur, [[Idus|Iduum]] die. Parum certi de Vertumnalibus notum est. In aede Vertumni, in [[Aventinus|Aventino]] sita, fortasse celebrabantur. [[Marcus Terentius Varro|Varro]] dicit<ref>''De lingua Latina'' V, 74.</ref> [[Titus Tatius|T. Tatium]] Vertumnum colendum Romae fecit; [[Propertius]] (IV 2, 59) [[Numa Pompilius|Numam]] simulacrum Vertumni primam statuisse affirmat. Etymologia nominis, quam Ovidius et Propertius citant (quasi qui ''vertit amnem''), vulgaris sed minime credibilis est. ==Notae== <references /> ==Nexus externi== * [https://www.academia.edu/1267739/Voltumna-Vortumnus Gregorius Galli de Vertumno] {{ling|Italice}} {{Feriae Romanae}} [[Categoria:Feriae Romanae]] [[Categoria:Ritus Augusti]] 2plbjlwg4r6z1x1xyedqfk9mupvwdlr 0 299325 3976977 3888302 2026-08-04T02:05:04Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976977 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Acmaeoderini | image = Buprestoidea - Acmaeodera decipiens.jpg | image_caption = ''[[Acmaeodera decipiens]]'' | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | infraclassis = [[Neoptera]] | superordo = [[Endopterygota]] | ordo = [[Coleoptera]] | subordo = [[Polyphaga]] | infraordo = [[Elateriformia]] | superfamilia = [[Buprestoidea]] | familia = [[Buprestidae]] | subfamilia = [[Polycestinae]] | tribus = '''Acmaeoderini''' | taxon = Acmaeoderini | tribus_authority = [[Carolus Kerremans|Kerremans]], [[1893]] | subdivision_ranks = [[Subtribus]] | subdivision = * Acmaeoderina * Odetteina * Nothomorphina }} '''Acmaeoderini''' sunt [[tribus (taxinomia)|tribus]] [[coleoptera|coleopterorum]] [[subfamilia]]e [[Polycestinae|Polycestinarum]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Buprestidae|Buprestidarum]]. [[Nomen proprium|Nomen]] a [[Carolus Kerremans|Carolo Kerremans]] anno [[1893]] constitutum est. ==Subtribus et genera== Inter Acmaeoderinos digeruntur tres [[subtribus]], saltem septendecim [[genus (taxinomia)|genera]], et plus quam 560 [[species]] descriptae.<ref name=itis/><ref name=buglink/><ref name=Bouchard2011/> [[Fasciculus:Acmaeodera viridaenea, wyfie, d, Zoutpan.jpg| thumb|upright=0.7|''[[Acmaeodera viridaenea]]'' (Acmaeoderini).]] [[Fasciculus:Acmaeodera_pilosellae_up1.jpg|thumb|upright=0.7|''[[Acmaeodera pilosella]]'' (Acmaeoderini).]] [[Fasciculus:(MHNT) Acmaeoderella flavofasciata on Ammis majus (close up).jpg|thumb|upright=0.7| ''[[Acmaeoderella flavofasciata]]'' (Acmaeoderini).]] ;Subtribus Acmaeoderina Kerremans, 1893 * ''[[Acmaeodera]]'' <small>Eschscholtz, 1829</small> * ''[[Acmaeoderella]]'' <small>Cobos, 1955</small> * ''[[Acmaeoderoides]]'' <small>Van Dyke, 1942</small> * ''[[Acmaeoderopsis]]'' <small>Barr, 1974</small> * ''[[Anambodera]]'' <small>Barr, 1974</small> * ''[[Atacamita]]'' <small>Moore, 1985</small> * ''[[Brachmaeodera]]'' <small>Volkovitsh & Bellamy, 1992</small><ref>[https://web.archive.org/web/20210715023033/https://www.biolib.cz/en/taxon/id406072/ BioLib.cz: subtribus Acmaeoderina Kerremans, 1893].</ref> * ''[[Cochinchinula]]'' <small>Volkovitsh, 1984</small> * ''[[Microacmaeodera]]'' <small>Cobos, 1966</small> * ''[[Squamodera]]'' <small>Nelson, 1996</small> * ''[[Thaichinula]]'' <small>Volkovitsh, 2008</small> * ''[[Xantheremia]]'' <small>Volkovitsh, 1979</small> ;Subtribus Odetteina Volkovitsh, 2001 * ''[[Odettea]]'' <small>Baudon, 1966</small> ;Subtribus Nothomorphina Cobos, 1955 * ''[[Acmaeoderoides]]'' <small>Van Dyke, 1942</small> * ''[[Nothomorpha]]'' <small>Saunders, 1871</small> * ''[[Nothomorphoides]]'' <small>Holm, 1986</small> * ''[[Paracmaeoderoides]]'' <small>Bellamy & Westcott, 1996</small> ==Notae== <references> <ref name=itis> {{Cite web| title=Acmaeoderini Report | url=https://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=808632 | website=Integrated Taxonomic Information System | accessdate=2019-09-23 }}</ref> <ref name=buglink> {{Cite web| title=Acmaeoderini tribe Information | url=https://bugguide.net/node/view/396904 | website=BugGuide.net | accessdate=2019-09-23 }}</ref> <ref name=Bouchard2011> {{Cite journal | title = Family-group names in Coleoptera (Insecta) | date = [[2011]] | last1 = Bouchard | first1 = Patrice | last2 = Bousquet | first2 = Yves | last3 = Davies | first3 = Anthony E. | last4 = Alonso-Zarazaga | first4 = Miguel A. | last5 = Lawrence | first5 = John F. | last6 = Lyal | first6 = Chris H. C. | last7 = Newton | first7 = Alfred F. | last8 = Reid | first8 = Chris A. M. | last9 = Schmitt | first9 = Michael | last10 = Ślipiński | first10 = S. Adam | last11 = Smith | first11 = Andrew B. T. | display-authors = 4 | journal = ZooKeys | issue = 88| pages = 1–972 | url = https://zookeys.pensoft.net/articles.php?id=4001 | doi = 10.3897/zookeys.88.807 | pmc=3088472 | pmid=21594053 | doi-access = free }}</ref> </references> ==Bibliographia== * {{Cite book | title = A World Catalogue and Bibliography of the Jewel Beetles (Coleoptera: Buprestoidea) | date = [[2008]]–[[2009]] | last1 = Bellamy | first1 = C. L. | publisher = Pensoft | isbn = 978-9546423177 }} * {{Cite web | accessdate = 2019-07-02 | title = The world of jewel beetles | date = [[2013]] | last1 = Bellamy | first1 = C. L. | url = http://cerambycids.com/buprestidae/ }} * {{Cite book | title = Catalogue of Palaearctic Coleoptera, Volume 3: Scarabaeoidea - Scirtoidea - Dascilloidea - Buprestoidea - Byrrhoidea | date = [[2006]] | editor-last1 = Lobl | editor-first1 = I. | editor-last2 = Smetana | editor-first2 = A. | publisher = Apollo Books | isbn = 978-90-04-30914-2 }} * {{Cite book | title = Classification of the Coleoptera of North America | date = [[1861]] | last1 = LeConte | first1 = J. L. | publisher = Smithsonian Institution | series = Smithsonian Miscellaneous Collections| volume = 3| issue = 136 | isbn = 978-0665100550 | url = https://www.biodiversitylibrary.org/item/85732 | doi = 10.5962/bhl.title.38459 }} * {{Cite book | title = A Catalog and Bibliography of the Buprestoidea of America North of Mexico | date = [[2008]] | last1 = Nelson | first1 = Gayle H. | last2 = Walters Jr. | first2 = George C. Jr. | last3 = Haines | first3 = R. Dennis | last4 = Bellamy | first4 = Charles L. | publisher = The Coleopterists' Society | series = Special Publication No. 4 | isbn = 978-0972608787 }} ==Nexus externi== {{CommuniaCat|Acmaeoderini|Acmaeoderinos}} {{Taxonbar|from=Q4033306}} [[Categoria:Acmaeoderini| ]] [[Categoria:Tribus animalium]] [[Categoria:Taxa Kerremans]] [[Categoria:Taxa 1893]] 50yalw988z5yl0rsdmcsh8dnanhjiwj 0 302407 3976794 3680386 2026-08-03T12:02:05Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976794 wikitext text/x-wiki {{cautio}} {| class="wikitable floatright" |+ '''Sirolimus''' |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Sirolimus.svg|200px|Sirolimus]] |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Sirolimus3d.png|200px|Sirolimus]] |- ! colspan="2" | Natura chemica |- | style="font-size: 85%" | [[Formula chemica]] || style="font-size: 85%" | {{chem|C|51|H|79|N|O|13}} |- | style="font-size: 85%" | [[Massa molaris]] || style="font-size: 85%" | 914.17 g/mol |- | style="font-size: 85%" | [[PubChem]] || style="font-size: 85%" | [https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/5284616 5284616] |- | style="font-size: 85%" | [[DrugBank]] || style="font-size: 85%" | [https://web.archive.org/web/20200909020330/https://www.drugbank.ca/drugs/DB00877 DB00877] |- ! colspan="2" | Natura pharmacologica |- | style="font-size: 85%" | Codex ATC || style="font-size: 85%" | {{ATC|L04AA|10}}<br />{{ATC|S01XA|23}} |- | style="font-size: 85%" | [[Tempus semivitae biologicum]] || style="font-size: 85%" | 57-63 h |- | style="font-size: 85%" | [[Metabolismus]] || style="font-size: 85%" | [[iecur|iecore]] (hepaticus): [[CYP3A4]] |- | style="font-size: 85%" | Excretio || style="font-size: 85%" | imprimis<br />faecibus |- ! colspan="2" | Ad usum therapeuticum |- | style="font-size: 85%" | Applicatio || style="font-size: 85%" | per os, i.v.,<br />localiter |} '''Sirolimus''' sive '''rapamycinum''' est [[macrolidum]], [[immunosuppressivum]], et [[medicamentum pharmaceuticum]] quod [[ren]]es transplantatos protegit, et [[lymphangioleiomyomatosis|lymphangioleiomyomatosem]], rarum [[pulmo]]num [[morbus|morbum]], tractat. Sirolimus [[kinasis|kinasim]] [[mTOR]]<ref>mTOR = ''mechanistic Target Of Rapamycin.''</ref> inhibit, ut [[cellula B|cellulae B]] ipsae et [[cellula T|cellulae T]] [[systema immunitatis|systematis immunitatis]], diminutione effectuum [[interleukinum 2|interleukini 2]], inhibentur. === Natura pharmacologica === Sirolimus est medicamentum cum virtutibus immunosuppressivis. [[Systema classificationis Anatomicum Therapeuticum Chemicumque|Caudices ATC]] sunt {{ATC|L04AA|10}} et {{ATC|S01XA|23}}. === Pharmacodynamica === === Pharmacocinetica === Sirolimus est substratum cytochromatis [[CYP3A4]]. [[Tempus semivitae biologicum]] <math>t_{\frac{1}{2}}</math>.<ref>http://goldbook.iupac.org/B00658.html</ref> circa 57-67 h est. Excretio est imprimis per [[faeces]]. == Notae == <references /> [[Categoria:Immunosuppressiva]] 4yupfe7jqvsy32rv4b72cfszzo8td3d 10 307003 3977113 3943385 2026-08-04T11:30:55Z Grufo 64423 De categoria vestigatoria 3977113 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} {{Formula transitoria}} Utere hac formula si vis usorem alium opus tuum inspicere. Paginae quae hac formula utuntur in [[:Categoria:Paginae tironum]] numerabuntur. {{Nota bene}} Noli hanc formulam imponere in operibus aliorum. == De usu == '''Vicitextus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Tiro}}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Tiro|propositum=exhibitio}} == Ulteriora si cupis == {{Categoriae vestigatoriae formulae|Paginae tironum}} * {{Fn|Latinitas}} * {{Fn|Urna Latinitatis}} * {{Fn|Dubium}} pro singulis verbis, quae in dubio sunt. <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae de rebus corrigendis|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]] }}</includeonly> ai4jz7sto44bixn38cref2be3qxe9wn 10 307575 3977105 3964536 2026-08-04T11:27:06Z Grufo 64423 De categoriis 3977105 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} {{High-use}} {{Formula substituibilis|...}} Utere hac formula ut nuntium ostendas. == De usu == '''Codex manuscriptus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Capsa annuntiationis|imago=Photo icon.svg|Lorem ipsum dolor sit amet.}}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Capsa annuntiationis|imago=Photo icon.svg|Lorem ipsum dolor sit amet.}} {{ast}} '''Codex manuscriptus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Capsa annuntiationis|Lorem ipsum dolor sit amet.}}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Capsa annuntiationis|Lorem ipsum dolor sit amet.}} == De argumentis == <templatedata>{ "description": "Utere hac formula ut nuntium ostendas.", "params": { "1": { "label": "Contenta", "description": "Nuntius in capsa ostendendus", "type": "content", "required": true, "example": "Lorem ipsum dolor sit amet." }, "ancora": { "label": "Ancora", "description": "Ancora capsae", "type": "string", "required": false, "example": "lorem-ipsum" }, "color": { "label": "Color", "description": "Color marginis sinistri capsae (nullus margo ostendetur si hoc argumentum datur vacuum)", "type": "string", "required": false, "example": "#cccccc" }, "pigmentum": { "label": "Pigmentum", "description": "Color ipsius capsae (CSS: ‘background-color’) – argumentum ignorabitur si ‘|trama=’ datur", "type": "string", "required": false, "default": "var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa)", "example": "#f6e4e4" }, "trama": { "label": "Trama", "description": "Trama capsae (CSS: ‘background’)", "type": "string", "required": false, "example": "linear-gradient(0.25turn, #3f87a6, #ebf8e1, #f69d3c)" }, "atramentum": { "label": "Atramentum", "description": "Color textūs (CSS: ‘color’)", "type": "string", "required": false, "default": "var(--color-base, #202122)", "example": "#f00" }, "imago": { "label": "Imago", "description": "Imago capsae", "type": "string", "required": false, "example": "Photo icon.svg" }, "magnitudo": { "label": "Magnitudo", "description": "Magnitudo capsae (‘maxima’ / ‘minima’ / ‘ordinaria’ – cum omittatur ‘ordinaria’ legitur)", "type": "string", "required": false, "example": "maxima" } } }</templatedata> == Ulteriora si cupis == * {{Fn|Capsa notionis}} * {{Fn|Capsa lateralis}} * {{Fn|Capsa disputationis}} * {{Fn|Capsa documentationis}} * {{Fn|Capsa paginae}} * {{Fn|Capsa monitus}} * {{Fn|Capsa tabellaria}} * {{Fn|Metacapsa tabellaria}} <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae capsarum|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Metaformulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|*]] }}</includeonly> domch8qo625co60cy3soxwmt6fiyn9q 10 307619 3977100 3966773 2026-08-04T11:21:29Z Grufo 64423 De categoria 3977100 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} {{Formula tabularia secundaria|censens=nomina Latina [[color]]um|prodens=singillatim|Orbis pictorius}} Utere hac formula ut tesseram cuiusvis coloris ostendas. Si quidam color non est in tabularia, formulam {{fn|Orbis pictorius}} recensere potes ut novum colorem censeat. Aliter, numerus hexadecimalis coloris directe huic formulae addere potes. == De usu == ; Syntaxis : <code><nowiki>{{</nowiki>Exemplar coloris|''nomen coloris''|''tessera coloris''|''verba ostendenda''<nowiki>}}</nowiki></code> {{vsep}} Omnia argumenta sunt voluntaria === Exempla === '''Codex manuscriptus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Exemplar coloris}}</syntaxhighlight> '''Effectus (apud marginem dextrum):''' {| |- |{{Exemplar coloris}} |} {{Ast}} '''Codex manuscriptus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Exemplar coloris|Sanguineus}}</syntaxhighlight> '''Effectus (apud marginem dextrum):''' {| |- |{{Exemplar coloris|Sanguineus}} |} {{Ast}} '''Codex manuscriptus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Exemplar coloris|Pink|#ffc0cb}}</syntaxhighlight> '''Effectus (apud marginem dextrum):''' {| |- |{{Exemplar coloris|Pink|#ffc0cb}} |} {{Ast}} '''Codex manuscriptus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Exemplar coloris||#ffc0cb|[[:en:Pink|''Pink'']]}}</syntaxhighlight> '''Effectus (apud marginem dextrum):''' {| |- |{{Exemplar coloris||#ffc0cb|[[:en:Pink|''Pink'']]}} |} {{Ast}} '''Codex manuscriptus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Exemplar coloris|Purpureiruber||Color purpureiruber}}</syntaxhighlight> '''Effectus (apud marginem dextrum):''' {| |- |{{Exemplar coloris|Purpureiruber||Color purpureiruber}} |} == De argumentis == <templatedata>{ "description": "Haec formula tesseram coloris ostendit.", "format": "inline", "params": { "1": { "label": "Nomen coloris", "description": "Nomen coloris et, si |3= non datur, descriptio ostenta in parte inferiori tesserae", "example": "sanguineus", "type": "string", "required": false }, "2": { "label": "Tessera coloris", "description": "Color secundum http://www.w3.org/TR/REC-CSS2/syndata.html#value-def-color, in parte superiori monstratus", "example": "#ee0000", "type": "string", "required": false }, "3": { "label": "Verba ostendenda", "description": "Verba substituenda in locum nominis coloris in parte inferiori tesserae", "example": "SANGUINEUS", "type": "string", "required": false }, "float": { "label": "Float", "description": "CSS float (left/right)", "example": "left", "type": "string", "required": false } } }</templatedata> == Vide quoque == * [[:Categoria:Colores]] * {{Fn|Orbis pictorius}} * {{Fn|Colores}} * {{Fn|Colores2}} <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae marginales|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae typographicae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae marginales|{{PAGENAME}}]] }}</includeonly> pr8o4w737737k6w4h6e4okuswr2zcih 3977103 3977100 2026-08-04T11:24:24Z Grufo 64423 /* Ulteriora si cupis */ 3977103 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} {{Formula tabularia secundaria|censens=nomina Latina [[color]]um|prodens=singillatim|Orbis pictorius}} Utere hac formula ut tesseram cuiusvis coloris ostendas. Si quidam color non est in tabularia, formulam {{fn|Orbis pictorius}} recensere potes ut novum colorem censeat. Aliter, numerus hexadecimalis coloris directe huic formulae addere potes. == De usu == ; Syntaxis : <code><nowiki>{{</nowiki>Exemplar coloris|''nomen coloris''|''tessera coloris''|''verba ostendenda''<nowiki>}}</nowiki></code> {{vsep}} Omnia argumenta sunt voluntaria === Exempla === '''Codex manuscriptus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Exemplar coloris}}</syntaxhighlight> '''Effectus (apud marginem dextrum):''' {| |- |{{Exemplar coloris}} |} {{Ast}} '''Codex manuscriptus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Exemplar coloris|Sanguineus}}</syntaxhighlight> '''Effectus (apud marginem dextrum):''' {| |- |{{Exemplar coloris|Sanguineus}} |} {{Ast}} '''Codex manuscriptus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Exemplar coloris|Pink|#ffc0cb}}</syntaxhighlight> '''Effectus (apud marginem dextrum):''' {| |- |{{Exemplar coloris|Pink|#ffc0cb}} |} {{Ast}} '''Codex manuscriptus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Exemplar coloris||#ffc0cb|[[:en:Pink|''Pink'']]}}</syntaxhighlight> '''Effectus (apud marginem dextrum):''' {| |- |{{Exemplar coloris||#ffc0cb|[[:en:Pink|''Pink'']]}} |} {{Ast}} '''Codex manuscriptus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Exemplar coloris|Purpureiruber||Color purpureiruber}}</syntaxhighlight> '''Effectus (apud marginem dextrum):''' {| |- |{{Exemplar coloris|Purpureiruber||Color purpureiruber}} |} == De argumentis == <templatedata>{ "description": "Haec formula tesseram coloris ostendit.", "format": "inline", "params": { "1": { "label": "Nomen coloris", "description": "Nomen coloris et, si |3= non datur, descriptio ostenta in parte inferiori tesserae", "example": "sanguineus", "type": "string", "required": false }, "2": { "label": "Tessera coloris", "description": "Color secundum http://www.w3.org/TR/REC-CSS2/syndata.html#value-def-color, in parte superiori monstratus", "example": "#ee0000", "type": "string", "required": false }, "3": { "label": "Verba ostendenda", "description": "Verba substituenda in locum nominis coloris in parte inferiori tesserae", "example": "SANGUINEUS", "type": "string", "required": false }, "float": { "label": "Float", "description": "CSS float (left/right)", "example": "left", "type": "string", "required": false } } }</templatedata> == Ulteriora si cupis == * [[:Categoria:Colores]] * {{Fn|Orbis pictorius}} * {{Fn|Colores}} * {{Fn|Colores2}} <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae marginales|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae typographicae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae marginales|{{PAGENAME}}]] }}</includeonly> pna5c4o0ai3313eibnosjr2siasxpaa 10 307720 3977134 3824128 2026-08-04T11:44:20Z Grufo 64423 De syntaxi formularum in categoriis encyclopaedicis 3977134 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} {{Hic sunt automata|UVbot}} {{Formula categoriae}} {{Formula tabularia|censens=homines in categoriis Vicipaediae|prodens=singillatim|praeclusio=Robota Vicipaediae data redintegrabunt.|Data|Data1|Data2|Data3|Data4|Data5|Data6|Data7|Data8|Data9|Data10}} Adde hanc metaformulam cuidam '''categoriae''' ut prospectum hominum ibi enumeratorum, secundum ultimum annum vitae ordinatorum, creet. == De usu == '''Codex manuscriptus:''' <pre><nowiki>{{Homines hac in categoria secundum annum ultimum vitae}}</nowiki></pre> == Nexus utiles == * Adde hanc formulam ad has categoriarum paginas: [https://petscan.wmflabs.org/?language=la&depth=999&categories=Homines&negcats=Homines+per+annos+natales+digesti%0D%0AHomines+per+ultimos+vitae+annos+digesti&ns%5B14%5D=1&templates_no=Homines+hac+in+categoria+secundum+annum+ultimum+vitae&sortby=ns_title] * Remove hanc formulam ex his paginis: [https://petscan.wmflabs.org/?language=la&depth=99&categories=Homines+per+annos+natales+digesti%0D%0AHomines+per+ultimos+vitae+annos+digesti&comb%5Bunion%5D=1&ns%5B0%5D=1&ns%5B2%5D=1&ns%5B4%5D=1&ns%5B6%5D=1&ns%5B8%5D=1&ns%5B10%5D=1&ns%5B12%5D=1&ns%5B14%5D=1&ns%5B100%5D=1&ns%5B1%5D=1&ns%5B3%5D=1&ns%5B5%5D=1&ns%5B7%5D=1&ns%5B9%5D=1&ns%5B11%5D=1&ns%5B13%5D=1&ns%5B15%5D=1&ns%5B101%5D=1&templates_any=Homines+hac+in+categoria+secundum+annum+ultimum+vitae&sortby=ns_title&ext_image_data=1] == Vide quoque == * [[Formula:{{BASEPAGENAME}}/Data|Data]], [[Formula:{{BASEPAGENAME}}/Data1|Data1]], [[Formula:{{BASEPAGENAME}}/Data2|Data2]], [[Formula:{{BASEPAGENAME}}/Data3|Data3]], [[Formula:{{BASEPAGENAME}}/Data4|Data4]], [[Formula:{{BASEPAGENAME}}/Data5|Data5]], [[Formula:{{BASEPAGENAME}}/Data6|Data6]], [[Formula:{{BASEPAGENAME}}/Data7|Data7]], [[Formula:{{BASEPAGENAME}}/Data8|Data8]], [[Formula:{{BASEPAGENAME}}/Data9|Data9]], [[Formula:{{BASEPAGENAME}}/Data10|Data10]] (do not update this data yourself, as it will be updated by dump analysis) <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Homines|@]] }}</includeonly> 6ymloq9014ywgbe5vzjmru1baztl175 10 308155 3977098 3973833 2026-08-04T11:18:40Z Grufo 64423 De categoria 3977098 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} {{Formula in nuntiis systematis adhibita|custodes=usores | r3973822 = Formula:Monitus de harenario usoris/creando | Textus planus }} {{Formula substituibilis|...}} Utere hac formula ut quiddam nuntium apud marginem dextrum ostendas. == De usu == '''Codex manuscriptus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Capsa lateralis|imago=Example.svg|Lorem ipsum dolor sit amet.}}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' <div style="clear: both;"></div> {{Capsa lateralis|imago=Example.svg|Lorem ipsum dolor sit amet.}} <div style="clear: both;"></div> == De formula adhibenda == <templatedata>{ "description": "Utere hac formula ut quiddam nuntium apud marginem dextrum ostendas.", "params": { "1": { "label": "Contenta", "description": "Nuntius in capsa ostendendus", "type": "content", "required": true, "example": "Lorem ipsum dolor sit amet." }, "ancora": { "label": "Ancora", "description": "Ancora capsae", "type": "string", "required": false, "example": "lorem-ipsum" }, "color": { "label": "Color", "description": "Color marginis capsae (nullus margo ostendetur si hoc argumentum datur vacuum)", "type": "string", "required": false, "example": "#cccccc" }, "pigmentum": { "label": "Pigmentum", "description": "Color ipsius capsae (CSS: ‘background-color’) – argumentum ignorabitur si ‘|trama=’ datur", "type": "string", "required": false, "default": "var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa)", "example": "#f6e4e4" }, "trama": { "label": "Trama", "description": "Trama capsae (CSS: ‘background’)", "type": "string", "required": false, "example": "linear-gradient(0.25turn, #3f87a6, #ebf8e1, #f69d3c)" }, "atramentum": { "label": "Atramentum", "description": "Color textūs (CSS: ‘color’)", "type": "string", "required": false, "default": "var(--color-base, #202122)", "example": "#f00" }, "imago": { "label": "Imago", "description": "Imago capsae", "type": "string", "required": false, "example": "Example.svg" } } }</templatedata> == Ulteriora si cupis == * {{Fn|Capsa annuntiationis}} * {{Fn|Capsa notionis}} * {{Fn|Capsa disputationis}} * {{Fn|Capsa documentationis}} * {{Fn|Capsa monitus}} * {{Fn|Capsa paginae}} * {{Fn|Capsa tabellaria}} * {{Fn|Metacapsa tabellaria}} <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae capsarum|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Metaformulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|!]] [[Categoria:Formulae marginales|*]] }}</includeonly> 8d9lz0xa3e042wq5dvlmz46xn9jsfu3 3977127 3977098 2026-08-04T11:41:29Z Grufo 64423 De syntaxi categoriarum metaformularum 3977127 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} {{Formula in nuntiis systematis adhibita|custodes=usores | r3973822 = Formula:Monitus de harenario usoris/creando | Textus planus }} {{Formula substituibilis|...}} Utere hac formula ut quiddam nuntium apud marginem dextrum ostendas. == De usu == '''Codex manuscriptus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Capsa lateralis|imago=Example.svg|Lorem ipsum dolor sit amet.}}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' <div style="clear: both;"></div> {{Capsa lateralis|imago=Example.svg|Lorem ipsum dolor sit amet.}} <div style="clear: both;"></div> == De formula adhibenda == <templatedata>{ "description": "Utere hac formula ut quiddam nuntium apud marginem dextrum ostendas.", "params": { "1": { "label": "Contenta", "description": "Nuntius in capsa ostendendus", "type": "content", "required": true, "example": "Lorem ipsum dolor sit amet." }, "ancora": { "label": "Ancora", "description": "Ancora capsae", "type": "string", "required": false, "example": "lorem-ipsum" }, "color": { "label": "Color", "description": "Color marginis capsae (nullus margo ostendetur si hoc argumentum datur vacuum)", "type": "string", "required": false, "example": "#cccccc" }, "pigmentum": { "label": "Pigmentum", "description": "Color ipsius capsae (CSS: ‘background-color’) – argumentum ignorabitur si ‘|trama=’ datur", "type": "string", "required": false, "default": "var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa)", "example": "#f6e4e4" }, "trama": { "label": "Trama", "description": "Trama capsae (CSS: ‘background’)", "type": "string", "required": false, "example": "linear-gradient(0.25turn, #3f87a6, #ebf8e1, #f69d3c)" }, "atramentum": { "label": "Atramentum", "description": "Color textūs (CSS: ‘color’)", "type": "string", "required": false, "default": "var(--color-base, #202122)", "example": "#f00" }, "imago": { "label": "Imago", "description": "Imago capsae", "type": "string", "required": false, "example": "Example.svg" } } }</templatedata> == Ulteriora si cupis == * {{Fn|Capsa annuntiationis}} * {{Fn|Capsa notionis}} * {{Fn|Capsa disputationis}} * {{Fn|Capsa documentationis}} * {{Fn|Capsa monitus}} * {{Fn|Capsa paginae}} * {{Fn|Capsa tabellaria}} * {{Fn|Metacapsa tabellaria}} <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae capsarum|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Metaformulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|*]] [[Categoria:Formulae marginales|*]] }}</includeonly> 4m92tufnlyk2xywrobiya79y9zatnzc 10 308228 3977112 3949494 2026-08-04T11:29:53Z Grufo 64423 -Cat 3977112 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} {{Formula transitoria}} {{Formula semper substituenda|...|inspectio=propria}} Haec [[Vicipaedia:Substitutio|substitutio]] [[Vicipaedia:Transclusio|transclusionem]] aliquarum formularum, quae petitionem usoris ustricisve in pagina disputationis requirunt, expedit. Haud omnes formulae per <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:petitio|...}}</syntaxhighlight> invocari possunt, sed eae tantum quae in suis documentationibus “Haec formula inclusioni per petitionem favet” scribunt. Hae in [[:Categoria:Formulae petitioni faventes]] numerantur. Formulae per <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:petitio|...}}</syntaxhighlight> invocatae aliquas commoditates praebent: * Titulus capitis in paginam disputationis scribendi est semper iam paratus (at quem tu mutare potes) * Aliquando exemplar nuntii in paginam disputationis scribendi est iam paratum * Nexus ad caput paginae disputationis sponte inspicietur * Tempus post quod formula [[Formula:Mone si formula neglegitur|putabitur neglecta]] definite computabitur – sin secus ultima recensio paginae inspicietur, at talis coniectura non est ratio certa == De usu == Si quaedam formula invocationem per petitionem acceptat, antepone <code>subst:petitio|</code> nomini eius. Exempli gratia, formula <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Movenda|Coronatio regis Philippi II (1179)}}</syntaxhighlight> fiet: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{subst:petitio|Movenda|Coronatio regis Philippi II (1179)}}</syntaxhighlight> Hoc facto, divulga recensionem et illinc instructiones sequere. {{Nota bene}} Noli hanc formulam iterum ''in eadem recensione'' scribere! '''Quotiens formula uteris totiens pagina tibi divulganda est!''' * <s><syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:petitio|Neutralitas dubia|Lorem ipsum}} dolor {{subst:petitio|Neutralitas dubia|sit amet}}</syntaxhighlight></s>^{&#91;malum exemplum&#93;} {{Nota bene}} Si cum recensionem divulges formula petita haud subito ostenditur, at contra quaedam inscriptio “Haec est petitio” vel “Ratio formulae ... videtur esse scribenda” apparet, noli pavere, consilia audi (i.e. '''nexum ostentum sequens''', scribe tuam rationem in paginam disputationis), et postremo formula sicut directe invocata patescet. == De creatione formularum quae inclusioni per petitionem favent == Si quandam formulam parare vis ut transclusionem per petitionem acceptet, adde {{Fn|Folium petitionis}} aut (si ea pauca verba in eundem versum scribit) {{Fn|Versus petitionis}} corpori eius et {{Fn|Formula petitioni favens}} eius documentationi, secundum consilia quae apud illas formulas invenis. == Subpaginae huius formualae == * Subformulae machinariae: ** {{Fn|Petitio/ancora}} ** {{Fn|Petitio/bivium}} ** {{Fn|Petitio/columba}} ** {{Fn|Petitio/dum}} ** {{Fn|Petitio/nondum}} ** {{Fn|Petitio/signum}} * Exemplaria: ** [[Formula:Petitio/configuratio|./configuratio]] ** [[Formula:Petitio/exemplar exemplaris|./exemplar exemplaris]] ** [[Formula:Petitio/ratio|./ratio]] * Monitūs recensionum: ** {{Fn|Petitio/commonitus}} ** {{Fn|Petitio/dissuasio}} == Ulteriora si cupis == {{Categoriae vestigatoriae formulae | Petitiones nondum finitae | Paginae quae recensionem vacuam exspectant }} * {{Fn|Formula petitioni favens}} * {{Fn|Folium petitionis}} * {{Fn|Versus petitionis}} * {{Fn|Disputatio petitoria Vicipaediae}} * {{Fn|Formula configuratoria petitionis}} * [[:Categoria:Formulae petitioni faventes]] * [[:Categoria:Petitiones nondum finitae]] <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]] }}</includeonly> 5zn7aelzyfkdh6vhpqg4bawaja1rf0m 10 308326 3977136 3783397 2026-08-04T11:45:17Z Grufo 64423 De syntaxi formularum in categoriis encyclopaedicis 3977136 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} == De usu == '''Vicitextus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{charta locatrix | Sinus Cumani | label = Vesuvius<br /> 1281 m | lat_deg = 40 | lat_min = 49 | lon_deg = 14 | lon_min = 26 | position = left | mark = Green 00ff00 pog.svg | background = | width = 350 | float = right | caption = Situs ad [[Sinus Cumanus|sinum Cumanum]] }}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {| |- | {{charta locatrix | Sinus Cumani | label = Vesuvius<br /> 1281 m | lat_deg = 40 | lat_min = 49 | lon_deg = 14 | lon_min = 26 | position = left | mark = Green 00ff00 pog.svg | background = | width = 350 | float = right | caption = Situs ad [[Sinus Cumanus|sinum Cumanum]] }} |} == De punctis == URBES | mark = Red pog.svg (sed omittere licet) RES TERRESTRES | mark = Green 00ff00 pog.svg RES LITORALES, INSULAE, SCOPULI | mark = Dark Green 004040 pog.svg RES AQUOSAE | mark = Blue 0080ff pog.svg RES SUBMARINAE | mark = Blue pog.svg RES ARCHAEOLOGICAE | mark = Brown pog.svg RES SUBTERRANEAE | mark = Black pog.svg AEDIFICIA PUBLICA | mark = Pink ff0080 pog.svg | marksize = 6 AEDIFICIA SACRA | mark = Purple 8000ff pog.svg | marksize = 6 AEDIFICIA PRIVATA | mark = Steel pog.svg | marksize = 6 PROELIA | mark = Big battle symbol.svg | marksize = 10 == Index chartarum locatricum == {{Special:Prefixindex/Formula:Charta locatrix}} <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae geographicae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae charta loci, terrae|@]] }}</includeonly> 2r51ah65zwiwyfe68ovbf2gq60g8pwb 10 308518 3977129 3848790 2026-08-04T11:42:29Z Grufo 64423 De syntaxi categoriarum metaformularum 3977129 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} Utere hac formula ut quendam monitum ostendas. == De usu == '''Codex manuscriptus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Capsa monitus|Lorem ipsum dolor sit amet.}}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Capsa monitus|Lorem ipsum dolor sit amet.}} == De formula adhibenda == <templatedata>{ "description": "Utere hac formula ut quendam monitum ostendas.", "params": { "1": { "label": "Contenta", "description": "Nuntius in capsa ostendendus", "type": "content", "required": true, "example": "Lorem ipsum dolor sit amet." }, "ancora": { "label": "Ancora", "description": "Ancora capsae", "type": "string", "required": false, "example": "lorem-ipsum" }, "color": { "label": "Color", "description": "Color capsae", "type": "string", "required": false, "example": "#cccccc" } } }</templatedata> == Ulteriora si cupis == * {{Fn|Capsa annuntiationis}} * {{Fn|Capsa notionis}} * {{Fn|Capsa lateralis}} * {{Fn|Capsa disputationis}} * {{Fn|Capsa documentationis}} * {{Fn|Capsa paginae}} * {{Fn|Capsa tabellaria}} * {{Fn|Metacapsa tabellaria}} <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae capsarum|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Metaformulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|*]] }}</includeonly> 4o1ae3wbq41gw2pitmvplzce0x37769 2 308865 3976964 3788726 2026-08-03T23:54:08Z Xqbot 9619 rectificatio redirectionis duplicis → [[Usor:WikipedianFromEurope]] 3976964 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Usor:WikipedianFromEurope]] hhoigzolfd0wr41ab14ldsr6srowfo2 0 309069 3977021 3873480 2026-08-04T06:06:32Z InsideNormality 212975 3977021 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Damages in Moulay Brahim 03.jpg|thumb|Visio aedificii detructi a terrae motu Moulay Brahim Marrochii]] [[Fasciculus:M 6.8 - Morocco ShakeMap 8 Sept 2023.jpg|thumb|[[Carta geographica]] [[seismologia]]e, Maroci die 8 Septembris 2023]] '''Terrae motus Marrochii-Safi anno 2023''' fuit [[terrae motus]] [[Scala Richteriana|magnitudine]] 6.8 qui in provincia [[Marocum|Maroci]] [[Marrochium|Marrochii]]-Safi<ref>Cuius caput [[Marrochium]] est.</ref> die [[8 Septembris]] [[2023]] evenit. In eo plus quam 2000 homines ({{*labente|2023|9|11}}) necati sunt.<ref>[https://www.cbsnews.com/news/morocco-earthquake-6-8-magnitude-marrakech-thousands-killed/ Morocco earthquake leaves at least 2.000 dead dameges historic landmarks and topples buildings]</ref> Hic terrae motus, qui plura aedificia [[patrimonium totius mundi|Patrimonii totius mundi]] destruxit, et in [[Hispania]], [[Portugallia]], et [[Algeria]] perceptus est. Multae [[civitas|civitates]], una cum [[Unio Europaea|Unione Europaea]] et [[Nationes Unitae|Nationibus Unitis]], [[pecunia]]m et [[auxilium humanitarium]] ad homines Maroci succurrendos dederunt. == Notae == <references/> {{NexInt}} *[[Historia Maroci]] *[[Terrae motus Turciae et Syriae anno 2023]]HAHAH IN ANT XX SHITTY FACES VIVA GEORGIUS GRP VICTORIA! [[Categoria:Historia Maroci]] [[Categoria:Terrae motus]] [[Categoria:2023]] 50h6ss6wtnosmd4phctd860rsttsqfk 3977040 3977021 2026-08-04T06:17:46Z InsideNormality 212975 3977040 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Damages in Moulay Brahim 03.jpg|thumb|Visio aedificii detructi a terrae motu Moulay Brahim Marrochii]] [[Fasciculus:M 6.8 - Morocco ShakeMap 8 Sept 2023.jpg|thumb|[[Carta geographica]] [[seismologia]]e, Maroci die 8 Septembris 2023]] '''Terrae motus Marrochii-Safi anno 2023''' fuit [[terrae motus]] [[Scala Richteriana|magnitudine]] 6.8 qui in provincia [[Marocum|Maroci]] [[Marrochium|Marrochii]]-Safi<ref>Cuius caput [[Marrochium]] est.</ref> die [[8 Septembris]] [[2023]] evenit. In eo plus quam 2000 homines ({{*labente|2023|9|11}}) necati sunt.<ref>[https://www.cbsnews.com/news/morocco-earthquake-6-8-magnitude-marrakech-thousands-killed/ Morocco earthquake leaves at least 2.000 dead dameges historic landmarks and topples buildings]</ref> Hic terrae motus, qui plura aedificia [[patrimonium totius mundi|Patrimonii totius mundi]] destruxit, et in [[Hispania]], [[Portugallia]], et [[Algeria]] perceptus est. Multae [[civitas|civitates]], una cum [[Unio Europaea|Unione Europaea]] et [[Nationes Unitae|Nationibus Unitis]], [[pecunia]]m et [[auxilium humanitarium]] ad homines Maroci succurrendos dederunt. == Notae == <references/> {{NexInt}} *[[Historia Maroci]] *[[Terrae motus Turciae et Syriae anno 2023]] [[Categoria:Historia Maroci]] [[Categoria:Terrae motus]] [[Categoria:2023]] od8a860ghe0dh91293xpzt42k82joqr 10 309485 3977115 3920465 2026-08-04T11:32:58Z Grufo 64423 De syntaxi formularum in categoriis encyclopaedicis 3977115 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} {{Utitur TemplateStyles|Formula:Calendarium mensis/styles.css|Formula:Ling/existinglinksgray.css}} == De usu == '''Vicitextus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Calendarium mensis}}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Calendarium mensis}}<div style="clear: both;"></div> {{Ast}} '''Vicitextus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Calendarium mensis|August 1st}}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Calendarium mensis|August 1st}}<div style="clear: both;"></div> == Ulteriora si cupis == * [[:Categoria:Calendarium]] * {{Fn|Calendarium Ianuarii}} * {{Fn|Calendarium Februarii}} * {{Fn|Calendarium Martii}} * {{Fn|Calendarium Aprilis}} * {{Fn|Calendarium Maii}} * {{Fn|Calendarium Iunii}} * {{Fn|Calendarium Iulii}} * {{Fn|Calendarium Augusti}} * {{Fn|Calendarium Septembris}} * {{Fn|Calendarium Octobris}} * {{Fn|Calendarium Novembris}} * {{Fn|Calendarium Decembris}} <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Calendarium|@]] }}</includeonly> gklema14qazkudwdxo5juk0rmi0lua1 3 310374 3977048 3855335 2026-08-04T06:21:31Z InsideNormality 212975 3977048 wikitext text/x-wiki <!-- Substitutio "Formula:Salve" (secundum recensionem 3796524) hic incipit --> == Phallus, Antandrus! == Gratus in Vicipaediam Latinam acciperis! Ob contributa tua gratias agimus speramusque te delectari posse et manere velle. Cum Vicipaedia nostra parva humilisque sit, paucae et exiguae sunt paginae auxilii, a quibus hortamur te ut incipias: * [[Vicipaedia:Praefatio|Ops nexusque usoribus novis]] ([[Fasciculus:D-A-CH Flag.svg|24px]]&nbsp;[[Vicipaedia:Ops nexusque usoribus novis/de|de]], [[Fasciculus:English language.svg|28px]]&nbsp;[[Vicipaedia:Ops nexusque usoribus novis/en|en]], [[Fasciculus:Flag of Spain.svg|24px]]&nbsp;[[Vicipaedia:Ops nexusque usoribus novis/es|es]], [[Fasciculus:Flag of Interlingua.svg|24px]]&nbsp; [[Vicipaedia:Ops nexusque usoribus novis/ia|ia]], [[Fasciculus:Flag of Italy.svg|24px]]&nbsp;[[Vicipaedia:Ops nexusque usoribus novis/it|it]], [[Fasciculus:Flag of Russia.svg|24px]]&nbsp;[[Vicipaedia:Ops nexusque usoribus novis/ru|ru]], [[Fasciculus:Flag of Romania.svg|24px]]&nbsp;[[Vicipaedia:Ops nexusque usoribus novis/ro|ro]], [[Fasciculus:Flag of Norway.svg|24px]]&nbsp;[[Vicipaedia:Ops nexusque usoribus novis/no|no]], [[Fasciculus:Flag of the Philippines.svg|24px]]&nbsp;[[Vicipaedia:Ops nexusque usoribus novis/tl|tl]], [[Fasciculus:Flag of Esperanto.svg|24px]]&nbsp;[[Vicipaedia:Ops nexusque usoribus novis/eo|eo]]) * [[Vicipaedia:De orthographia|De orthographia]] ([[Fasciculus:English language.svg|28px]]&nbsp;[[Vicipaedia:De orthographia/en|en]], [[Fasciculus:Flag of Spain.svg|28px]]&nbsp;[[Vicipaedia:De orthographia/es|es]], [[Fasciculus:Flag of Philippines.svg|28px]]&nbsp;[[Vicipaedia:De orthographia/tl|tl]]) * [[Usor:Iustinus/Translator's Guide|Enchiridion interpretis]] ([[Lingua Anglica|Anglice]] scriptum) * [[Vicipaedia:Taberna|Taberna]] * [[Lexica Neolatina]] * [[Vicipaedia:Lexica Latina interretialia|Lexica Latina interretialia]] * [[Vicipaedia:Fontes nominum Latinorum|Fontes nominum Latinorum]] * [[Vicipaedia:Fontes nominum locorum|Fontes nominum geographicorum]] * [[Vicipaedia:Index formularum|Index formularum]] Si plura de moribus et institutis Vicipaedianis scire vis, tibi suademus, roges in nostra [[Vicipaedia:Taberna|Taberna]], vel roges unum ex [[Vicipaedia:Magistratus|magistratibus]] directe. In paginis encyclopaedicis mos noster non est nomen dare, sed in paginis disputationis memento editis tuis nomen [[Vicipaedia:Subscriptio|subscribere]], litteris impressis <code>--~~<nowiki />~~</code>, quibus insertis nomen tuum et dies apparebit. Quamquam vero in paginis ipsis nisi lingua Latina uti non licet, in paginis disputationum qualibet lingua scribi solet. Quodsi quid interrogare velis, vel [[Vicipaedia:Taberna|Taberna]] vel [[Disputatio Usoris:Grufo|pagina disputationis mea]] tibi patebit. Ave! Spero te "Vicipaedianum" fieri velle!<!-- Substitutio "Formula:Salve" hic finit --> --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 17:52, 1 Ianuarii 2024 (UTC) == Stella abrogatrix == {| style="box-sizing: border-box; border: 1px solid #ffa500; background-color: #fdffe7; margin: 1em auto 1.5em auto; border-radius: .75em; box-shadow: 8px 8px 8px rgba(0, 0, 0, .2);" |- | style="padding: .25em .5em .25em 1em; box-sizing: content-box; text-align: center; width: 100px;" | [[Imago:Barnstar of Reversion Hires.svg|100x150px|center|Stella Abrogatrix]] | style="padding: .25em 1em .25em .5em;" | <div style="border-bottom: 1px solid #ffa500; padding: 0 0 .25em 0; font-size: x-large; font-weight: bold;">Stella Abrogatrix – Antandrus</div> ''Haec stella Vicipaedianos protegit qui contra [[Vicipaedia:Malefactor|malefactores]] vandalismumque repugnant.'' --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 05:58, 30 Septembris 2024 (UTC) |} Gratias tibi ago, Antandre, ob vigiliam tuam vindicem vandalismi. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 05:58, 30 Septembris 2024 (UTC) l3excdxz6j34w04m0eqemggasr2fq50 3977049 3977048 2026-08-04T06:21:43Z InsideNormality 212975 3977049 wikitext text/x-wiki <!-- Substitutio "Formula:Salve" (secundum recensionem 3796524) hic incipit --> == Salve, Antandrus! == Gratus in Vicipaediam Latinam acciperis! Ob contributa tua gratias agimus speramusque te delectari posse et manere velle. Cum Vicipaedia nostra parva humilisque sit, paucae et exiguae sunt paginae auxilii, a quibus hortamur te ut incipias: * [[Vicipaedia:Praefatio|Ops nexusque usoribus novis]] ([[Fasciculus:D-A-CH Flag.svg|24px]]&nbsp;[[Vicipaedia:Ops nexusque usoribus novis/de|de]], [[Fasciculus:English language.svg|28px]]&nbsp;[[Vicipaedia:Ops nexusque usoribus novis/en|en]], [[Fasciculus:Flag of Spain.svg|24px]]&nbsp;[[Vicipaedia:Ops nexusque usoribus novis/es|es]], [[Fasciculus:Flag of Interlingua.svg|24px]]&nbsp; [[Vicipaedia:Ops nexusque usoribus novis/ia|ia]], [[Fasciculus:Flag of Italy.svg|24px]]&nbsp;[[Vicipaedia:Ops nexusque usoribus novis/it|it]], [[Fasciculus:Flag of Russia.svg|24px]]&nbsp;[[Vicipaedia:Ops nexusque usoribus novis/ru|ru]], [[Fasciculus:Flag of Romania.svg|24px]]&nbsp;[[Vicipaedia:Ops nexusque usoribus novis/ro|ro]], [[Fasciculus:Flag of Norway.svg|24px]]&nbsp;[[Vicipaedia:Ops nexusque usoribus novis/no|no]], [[Fasciculus:Flag of the Philippines.svg|24px]]&nbsp;[[Vicipaedia:Ops nexusque usoribus novis/tl|tl]], [[Fasciculus:Flag of Esperanto.svg|24px]]&nbsp;[[Vicipaedia:Ops nexusque usoribus novis/eo|eo]]) * [[Vicipaedia:De orthographia|De orthographia]] ([[Fasciculus:English language.svg|28px]]&nbsp;[[Vicipaedia:De orthographia/en|en]], [[Fasciculus:Flag of Spain.svg|28px]]&nbsp;[[Vicipaedia:De orthographia/es|es]], [[Fasciculus:Flag of Philippines.svg|28px]]&nbsp;[[Vicipaedia:De orthographia/tl|tl]]) * [[Usor:Iustinus/Translator's Guide|Enchiridion interpretis]] ([[Lingua Anglica|Anglice]] scriptum) * [[Vicipaedia:Taberna|Taberna]] * [[Lexica Neolatina]] * [[Vicipaedia:Lexica Latina interretialia|Lexica Latina interretialia]] * [[Vicipaedia:Fontes nominum Latinorum|Fontes nominum Latinorum]] * [[Vicipaedia:Fontes nominum locorum|Fontes nominum geographicorum]] * [[Vicipaedia:Index formularum|Index formularum]] Si plura de moribus et institutis Vicipaedianis scire vis, tibi suademus, roges in nostra [[Vicipaedia:Taberna|Taberna]], vel roges unum ex [[Vicipaedia:Magistratus|magistratibus]] directe. In paginis encyclopaedicis mos noster non est nomen dare, sed in paginis disputationis memento editis tuis nomen [[Vicipaedia:Subscriptio|subscribere]], litteris impressis <code>--~~<nowiki />~~</code>, quibus insertis nomen tuum et dies apparebit. Quamquam vero in paginis ipsis nisi lingua Latina uti non licet, in paginis disputationum qualibet lingua scribi solet. Quodsi quid interrogare velis, vel [[Vicipaedia:Taberna|Taberna]] vel [[Disputatio Usoris:Grufo|pagina disputationis mea]] tibi patebit. Ave! Spero te "Vicipaedianum" fieri velle!<!-- Substitutio "Formula:Salve" hic finit --> --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 17:52, 1 Ianuarii 2024 (UTC) == Stella abrogatrix == {| style="box-sizing: border-box; border: 1px solid #ffa500; background-color: #fdffe7; margin: 1em auto 1.5em auto; border-radius: .75em; box-shadow: 8px 8px 8px rgba(0, 0, 0, .2);" |- | style="padding: .25em .5em .25em 1em; box-sizing: content-box; text-align: center; width: 100px;" | [[Imago:Barnstar of Reversion Hires.svg|100x150px|center|Stella Abrogatrix]] | style="padding: .25em 1em .25em .5em;" | <div style="border-bottom: 1px solid #ffa500; padding: 0 0 .25em 0; font-size: x-large; font-weight: bold;">Stella Abrogatrix – Antandrus</div> ''Haec stella Vicipaedianos protegit qui contra [[Vicipaedia:Malefactor|malefactores]] vandalismumque repugnant.'' --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 05:58, 30 Septembris 2024 (UTC) |} Gratias tibi ago, Antandre, ob vigiliam tuam vindicem vandalismi. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 05:58, 30 Septembris 2024 (UTC) tl6upoxo47jivipn75yaqnwbeh3lm0v 10 310641 3977102 3966750 2026-08-04T11:23:53Z Grufo 64423 -Cat 3977102 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} Adde hanc metaformulam '''documentationi''' cuiusvis formulae ad summarium formulae praebendum. == De usu == === Ut caput === '''Vicitextus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Summarium formulae}}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Pagella|{{Summarium formulae}}}} {{Ast}} '''Vicitextus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Summarium formulae | exitus = numerus | invocationes = substitutio, transclusio | suadetur = substitutio }}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Pagella|{{Summarium formulae | exitus = numerus | invocationes = substitutio, transclusio | suadetur = substitutio }}}} === Ut capsa lateralis === '''Vicitextus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Summarium formulae|positio=lateralis}}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Pagella|1={{Summarium formulae|positio=lateralis}}<div style="clear: both;"></div>}} {{Ast}} '''Vicitextus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Summarium formulae | positio = lateralis | exitus = numerus | invocationes = substitutio, transclusio | suadetur = substitutio }}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Pagella|1={{Summarium formulae | positio = lateralis | exitus = numerus | invocationes = substitutio, transclusio | suadetur = substitutio }}<div style="clear: both;"></div>}} == De formula adhibenda == <templatedata>{ "description": "Haec metaformula summarium formulae praebet.", "params": { "exitus": { "label": "Exitus", "description": "Genus contentorum ostentorum (‘numerus’ / ‘stringa’ / ‘vicitextus’)", "type": "string", "default": "vicitextus", "example": "numerus", "required": false }, "invocationes": { "label": "Invocationes", "description": "Modi invocationis accepti, commate separati", "type": "string", "default": "transclusio", "example": "substitutio, transclusio", "required": false }, "suadetur": { "label": "Modus suasus", "description": "Modus invocationis suasus (‘substitutio’ / ‘transclusio’)", "type": "string", "example": "transclusio", "default": "[argumentum omissum]", "required": false } } }</templatedata> == Subformulae machinariae == * {{Fn|Summarium formulae/capsa}} * {{Fn|Summarium formulae/caput}} * {{Fn|Summarium formulae/tabella}} == Ulteriora si cupis == * [[:Categoria:Formulae documentationis]] * {{Fn|Formula substituibilis}} * {{Fn|Formula semper substituenda}} * {{Fn|Formula numquam substituenda}} * {{Fn|Metaformula semper metasubstituenda}} <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae documentationis|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]] }}</includeonly> ox38kv6tq5oq2x0j343i46kln2y6ver 10 311625 3977097 3973926 2026-08-04T11:18:15Z Grufo 64423 De categoria 3977097 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} {{Formula in nuntiis systematis adhibita|custodes=usores | r3830092 = Formula:Monitus de harenario usoris | Textus planus }} {{Formula in multis paginis adhibita}} {{Formula substituibilis|...}} Utere hac formula ut notionem ostendas. == De usu == '''Codex manuscriptus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Capsa notionis|imago=Example.svg|Lorem ipsum dolor sit amet.}}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Capsa notionis|imago=Example.svg|Lorem ipsum dolor sit amet.}} {{ast}} '''Codex manuscriptus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Capsa notionis|Lorem ipsum dolor sit amet.}}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Capsa notionis|Lorem ipsum dolor sit amet.}} == De parametris == <templatedata>{ "description": "Haec formula notionem ostendit.", "params": { "1": { "label": "Contenta", "description": "Nuntius in capsa ostendendus", "type": "content", "required": true, "example": "Lorem ipsum dolor sit amet." }, "ancora": { "label": "Ancora", "description": "Ancora capsae", "type": "string", "required": false, "example": "lorem-ipsum" }, "latitudo": { "label": "Latitudo", "description": "Latitudo capsae (elige unum ex sequentibus adiectivis: ‘maxima’, ‘commoda’, ‘magna’, ‘idonea’, ‘parva’, ‘minima’)", "type": "string", "required": false, "example": "minima" }, "color": { "label": "Color", "description": "Color marginis sinistri capsae (nullus margo ostendetur si hoc argumentum datur vacuum)", "type": "string", "required": false, "example": "#cccccc" }, "pigmentum": { "label": "Pigmentum", "description": "Color ipsius capsae (CSS: ‘background-color’) – argumentum ignorabitur si ‘|trama=’ datur", "type": "string", "required": false, "default": "var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa)", "example": "#f6e4e4" }, "trama": { "label": "Trama", "description": "Trama capsae (CSS: ‘background’)", "type": "string", "required": false, "default": "var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa);", "example": "linear-gradient(0.25turn, #3f87a6, #ebf8e1, #f69d3c)" }, "atramentum": { "label": "Atramentum", "description": "Color textūs (CSS: ‘color’)", "type": "string", "required": false, "default": "var(--color-base, #202122)", "example": "#f00" }, "imago": { "label": "Imago", "description": "Imago capsae", "type": "string", "required": false, "example": "Example.svg" }, "pittacium": { "label": "Pittacium", "description": "Parametrum ‘alt=’ (ignorabitur si ‘|imago=’ abest)", "type": "string", "required": false, "example": "Lorem ipsum" }, "iconicitas": { "label": "Iconicitas", "description": "Dimensiones imaginis (argumento omisso ‘50x50px’ legetur)", "type": "string", "required": false, "example": "x30px" } } }</templatedata> == Ulteriora si cupis == * {{Fn|Capsa annuntiationis}} * {{Fn|Capsa lateralis}} * {{Fn|Capsa disputationis}} * {{Fn|Capsa documentationis}} * {{Fn|Capsa monitus}} * {{Fn|Capsa paginae}} * {{Fn|Capsa tabellaria}} * {{Fn|Metacapsa tabellaria}} <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae capsarum|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Metaformulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|*]] }}</includeonly> ryez08xz5uq46b1ert1t9ht2buv2r67 0 311729 3977099 3861681 2026-08-04T11:21:07Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3977099 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Membranipora membranacea.jpg|thumb|''Membranipora membranacea'', colonia bryozoi [[thallus|thallo]] [[alga]]e adhaerens.]] '''Bryozoa''' sunt [[animalia]] [[aqua]]tica, fere semper composita,<ref>‘Animal compositum’: vide Albertus Bäck (1759) [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044106475197&seq=7 ''Animalia composita . . . quae . . . praeside . . . Carolo Linnaeo publico examini submittit''] (Upsaliae).</ref> colonias<ref>‘Colonia’: vide F. A. Smitt (1867), ''[https://web.archive.org/web/20240223211650/https://www.bryozoa.net/library/1868/1868_smitt_bryozoa_marina.pdf Bryozoa marina in regionibus arcticis et borealibus viventia recensuit.]'' (Öfversigt af Konigl.{{dubsig}} Vetenskaps-Akademiens Förhandlingar), 6: 44–3487.</ref> scilicet coniunctorum membrorum efformantes. Quae membra '''zooides''' dicuntur, utpote animalibus similia, sed quae animalia strictissimo sensu dici nequeunt.<ref>''Zooid''. In C. T. Onions (ed., 1947), ''The Shorter English Dictionary. Third Edition, revised with Addenda. Vol II, N–Z'' (Oxonii: Clarendon Press).</ref> [[Corpus]] uniuscuiusque zooidis e polypide<ref>‘Polypides’: vide Michael Sars (1872), ''[https://ia902806.us.archive.org/28/items/onsomeremarkable00sars/onsomeremarkable00sars.pdf ''On some remarkable forms of animal life from the great deeps off the Norwegian coast]'' (Christianiae). [p. 13]</ref> [[Organum (corpus)|organa]] fere omnia, inter quae lophophorum, continente et cystide, quasi sacco (nonnumquam cum exosceleto) polypidem circumcingente, constat; zooides autem funiculo connectuntur.<ref>Elisabetha Henrietta Hyman (1959), ''The Invertebrates. Volume V: Smaller Coelomate Groups'' (Neo-Eboraci–Londini–Toronti: McGraw-Hill).</ref> In [[taxinomia zoologica]], Bryozoa tamquam [[phylum (taxinomia)|phylum]] habentur.<ref name=":3">G. Giribet & G. D. Edgecombe (2020), ''The Invertebrate Tree of Life'' (Princetoniae–Oxonii: Princeton University Press, ISBN 9780691170251).</ref> Numerus [[species (taxinomia)|specierum]] Bryozoorum hodiernorum est 5869,<ref name=":1">Philippus E. Bock & Dionysius P. Gordon (2013), [https://www.mapress.com/zootaxa/2013/f/zt03703p074.pdf Phylum Bryozoa Ehrenberg, 1831]. ''Zootaxa'' 3703 (1): 67–74.</ref> [[Fossile|fossilium]] autem circiter 15&thinsp;000.<ref>Thomas F. Schwaha, Andreas N. Ostrovsky & Andreas Wanninger (2020), [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.1111/brv.12583 "Key novelties in the evolution of the aquatic colonial phylum Bryozoa: evidence from soft body morphology,"] ''Biological Reviews'' 95 (3): 696–729.</ref> == Nomina == [[Fasciculus:Bryozoa - Naturmuseum Senckenberg - DSC02156.JPG|thumb|Bryozoa in Museo Senckebergiano Francofurtensi, formas pervarias zoariorum exhibentia.]] Nomen Bryozoorum, e vocabulis [[Graece|Graecis]] βρύον ‘muscus’ et ζῷον ‘animal’ componitur. Aliud nomen, olim ad subdivisionem Bryozoorum referens, '''Ectoprocta''' scilicet, nunc pro [[synonymum|synonymo]] Bryozoorum habetur, altera subdivisione, Entoproctis nempe, e Bryozois hodie exclusa. '''Polyzoa''' idem quod et Bryozoa sunt, sed nostris temporibus hoc nomen in usu amplius non est.<ref name=":0">J. S. Ryland (1970), ''Bryozoans'' (Londini: Hutchinson University Press, ISBN 0-09-103870-7).</ref> Nomina autem vernacula haud raro [[Latine|Latino]] significatu similia sunt; exempli gratia Anglicum ''moss animals'', Theodiscum ''Moostierchen'', Polonicum ''mszywioły.'' == Descriptio == [[Fasciculus:Cristatella Mucedo début colonie Haeckel 1904 Lamiot.jpg|thumb|Schema coloniae ''Cristatellae'', bryozoi phylactolaemati, cum quattuor zooidibus lophophoros protrudentibus.]] Colonia Bryozoorum, zoarium nuncupata, saepissime sessilis, ad conchas, algas vel alias res fixa est, immo iis adhaeret; formas pervarias, ut flabelli, fruticis vel folii habere potest; e zoooeciis<ref>‘Zoooecium’: vide Smitt, ''op. cit.''</ref> multis constat, quorum singula singulis zooidibus ad habitandum serviunt. [[Exosceletus]] frequenter e [[carbonas calcii|carbonate calcii]], rarius e [[Chitinum|chitino]] componitur. Zooides Bryozoorum, per blastogenesin, multiplicationem scilicet asexualem originem ducentes, minuta sunt, numquam 1 mm excedentes. Intra zoarium tum omnes zooides similes sunt, tum distingui possunt autozooides sese (et totam coloniam) enutrientes necnon heterozooides ad alias functiones destinati, ab autozooidibus nutriti. [[Lophophorus]] est corona [[tentaculum|tentaculorum]], forma circulari vel soleae ferreae equorum, qui e zoooecio trans orificium protrudi potest, reliquibus partibus corporis semper intra zoooecium remanentibus. [[Systema digestivum]] duas aperturas habet: [[os (oris)|os]] intra lophophorum invenitur; [[anus (anatomia)|anus]] autem extra; unde et Ectoproctorum nomen. Systema circulatorium nullum.<ref name=":0" /> In colonia bryozoorum communiter zooides utriusque sexus inveniuntur, unde et reproductio sexualis locum habere potest.<ref name=":3" /> == Locus inter alia phyla, classificatio, exempla == [[Fasciculus:Mosdiertje groot.jpg|thumb|''Cristatella mucedo'', colonia mobilis bryozoi phylactolaemati.]] Bryozoa, [[Brachiopoda]], et [[Phoronida]] lophophorum habent, quod cognationem eorum arctam demonstrat, unde et tria [[phylum|phyla]] haec in superphylum [[Lophophorata|Lophophoratorum]] iunguntur. Phylum autem Bryozoorum in tres [[Classis (taxinomia)|classes]] et octo [[Ordo (taxinomia)|ordines]] dividitur. * [[Phylactolaemata]] (Graece φυλάσσω ‘custodio’ et λαιμός ‘guttur’), lophophorum in forma soleae ferreae atque epistoma (organum parvum os tegens, unde et eorum nomen) habentia, zoariis numquam calcificatis. Phylactolaemata nonnisi in aquis dulcibus vivunt. Cum sceleta eorum non sint calcificata, fossilia eorum rarissima sunt, antiquissimis Phylactolaematis e [[Permium|Permio]] notis. ** Ordo unicus Plumatellida. *** ''Cristatella'', bryozoon in aquis Europae, Americae septentrionalis et Asiae haud rarum, cuius coloniae movere possunt.<ref>P.-J. van Beneden (1848) [https://www.persee.fr/doc/marb_0775-3225_1848_num_21_1_3467 Recherches sur les Bryozoaires fluviatiles de Belgique.] ''Mémoires de l'Académie royale de Belgique'', 21: 1–38.</ref> *** ''Pectinatella'', zoariis gelatinis, sphaericis, magnis. * [[Fasciculus:Crisia denticulata 001.png|thumb|Zoarium ''Crisiae denticulatae'', bryozoi stenolaemati, zooides tubuliformes longos, obliquos respectu directionis localis incrementi coloniae exhibens.]][[Stenolaemata]] (Graece στενός ‘angustus’ et λαιμός ‘guttur’), lophophorum circularem habentia, epistomate carentia, lophophoro contractionis epithelii coelomatis gratia protrudente, zoariis semper calcificatis; zooidibus tubuliformibus, quorum axis longa cum directione locali incrementi coloniae angulum acutum facit. Cyclostomata antiquissima ex [[Ordovicium|Ordovicio]] nota sunt. ** Ordo Cyclostomata, cuius membra usque ad hodiernum diem permanserunt, parietes exteriores tum calcificatos (“fixos”), tum non calcificatos (“liberos”) habent. *** Inter genera Cyclostomatum hodiernorum nominari possunt, exempli gratia, ''Crisia'' et ''Tubulipora''. ** Reliqui quinque ordines (Cryptostomata, Trepostomata, Fenestrata, Cystoporida, Esthonioporata) extincti sunt et in superordinem Palaeostomatorum iunguntur. Haec bryozoa parietes exteriores liberos semper habent. Palaeostomata [[Palaeozoicum|Palaeozoico]] communia erant, nonnullibus usque ad [[Triassicum]] permanentibus.<ref>Paulus D. Taylor & Andrea Waeschenbach (2015) [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/pala.12170 Phylogeny and diversification of bryozoans.] ''Palaeontology'', 58 (4): 585–599.</ref> *** ''Prophyllodictya simplex'', bryozoon antiquissimum certum, in petris Tremadocii (Ordovicii inferioris) in [[Res publica popularis Sinarum|Sina]] inventum est.<ref>Junye Ma, Paulus D. Taylor, Fengsheng Xia & Renbin Zhan (2015) [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/pala.12170 The oldest known bryozoan: ''Prophyllodictya'' (Cryptostomata) from the lower Tremadocian (Lower Ordovician) of Liujiachang, south-western Hubei, central China.] ''Palaeontology'' 58 (5): 925–934.</ref> *** ''Fenestella'', cuius zoaria tamquam multas fenestras parvas habent. *** ''Archimedes'', cuius zoarium formam helicis Archimedis exhibet. * [[Fasciculus:Pentapora fascialis 117867727.jpg|thumb|Zoarium erectum ''Pentaporae fascialis'']][[Gymnolaemata]] (Graece γυμνός ‘nudus’ et λαιμός ‘guttur’), lophophorum circularem habentia, epistomate carentia, lophophoro contractionis parietis corporis gratia protrudente; zooidibus tum breviter tumuliformibus, tum in forma capsellae, quorum axis longa plus minusve parallela ad directionem localem incrementi coloniae est.<ref>Franciscus K. McKinney & Ieremias B. C. Jackson (1989) ''Bryozoan evolution.'' Sicagi–Londini: University of Chicago Press. ISBN 0-226-56047-3</ref> ** Ordo Ctenostomata, zoariis non calcificatis. Antiquissima eorum, etiamsi sine sceleto, e periodo Ordovicii nota sunt propter quod in conchis aliorum animalium foraverint, cuius vestigia permanserunt.<ref>Paulus D. Taylor (1990) [https://www.biodiversitylibrary.org/partpdf/173980 Bioimmured ctenostomes from the Jurassic and the origin of the cheilostome Bryozoa.] ''Palaeontology'', 33 (1): 19–34.</ref> *** ''Alcyonidium'', coloniis gelatinis. *** ''Walkeria'', coloniis filiformibus.<ref name=":2">Petrus J. Hayward & Iohannes S. Ryland (ed., 2017) ''Handbook of the marine fauna of North-West Europe.'' Editio secunda. Oxonii: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-954944-3</ref> ** Ordo Cheilostomata, zoariis calcificatis, haud raro cum heterozooidibus multis variisque. Hic ordo ultimus Bryozoorum apparuit, periode nempe Jurassica; hodie autem maximus omnium bryozoorum est, cum 4921 speciebus.<ref name=":1" /> *** ''Flustra'', coloniis erectis. *** ''Pentapora'', coloniis erectis, fortiter calcificatis. *** ''Membranipora'' et ''Electra'', coloniis substrato adhaerentibus.<ref name=":2" /> Bryozoa fossilia frequenter inveniuntur, unde et queastio orta est, an reapse antiquissima eorum in periodo Ordovicii tantum apparuerint, permultis aliis phylis iam in [[Cambrium|Cambrio]] notis.<ref>Stephanus J. Hageman & Andreas Ernst (2019) [https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0031018218310319 The last phylum: Occupation of Bryozoa morpho-ecospace (colony growth habits) during the early phase of the Great Ordovician Biodiversification Event.] ''Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology'', 534: 109270.</ref> Anno 2021 ''Protomelission'' in Cambrio inferiore [[Australia|Australiae]] et Sinae inventum tamquam bryozoorum omnium antiquissimum, ad nullam trium classium (Phylactolaematum scilcet, Stenolaematum et Gymnolaematum) pertinens, descriptum est.<ref>Zhiliang Zhang, Zhifei Zhang, Junye Ma, Paulus D. Taylor, Lucas C. Strotz, Sara M. Jacquet, Christianus B. Skovsted, Feiyang Chen, Jian Han & Glenn A. Brock (2021). [https://www.nature.com/articles/s41586-021-04033-w Fossil evidence unveils an early Cambrian origin for Bryozoa.] ''Nature'', 599: 251–255</ref> Cum interpretatione fossilium horum non omnes autem consentiunt, nonnullibus ''Protomelission'' haud bryzoon, immo vero haud animal, sed algam esse affirmantibus.<ref>Jie Yang, Tian Lan, Xi-guang Zhang & Martinus R. Smith (2023) [https://www.nature.com/articles/s41586-023-05775-5 ''Protomelission'' is an early dasyclad alga and not a Cambrian bryozoan.] ''Nature'' 615: 468–471.</ref> ==Pinacotheca== <gallery> Fasciculus:Pectinatella magnifica 8568.jpg|Zoarium ''Pectinatellae magnificae'', bryozoi phylactolaemati, ex aqua extractum Fasciculus:Archimedipora archimedes Carbon Illinois.jpg|''Archimedes'', colonia bryozoi stenolaemati periodus Carboniferae. Fasciculus:Flustra foliacea.jpg|''Flustra foliacea'', colonia erecta bryozoi gymnolaemati. Fasciculus:Reteporella grimaldii.jpg|''Reteporella grimaldii'', colonia erecta bryozoi gymnolaemati. Fasciculus:Eurystomellabilabiata.jpg|''Eurystomella bilabiata'', colonia bryozoi gymnolaemati petrae adhaerens. </gallery> == Bibliographia == * Ryland, J. S. [[1970]]. ''Bryozoans.'' Londini: Hutchinson University Library.<ref name=":0" /> == Notae == <references /> [[Categoria:Animalia]] [[Categoria:Animalia classificatione digesta]] [[Categoria:Bilateria]] [[Categoria:Phyla animalium]] rvyxnks2i6nup1roqfzenat760oriet 10 312131 3977109 3951863 2026-08-04T11:29:03Z Grufo 64423 De syntaxi categoriae metaformularum 3977109 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} {{Formula substituibilis|...}} == De usu == '''Codex manuscriptus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Vitta navigationis|Lorem ipsum}}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Vitta navigationis|Lorem ipsum}} == Ulteriora si cupis == * [[:Categoria:Formulae capsarum]] <includeonly>{{sandbox other|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae capsarum|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Metaformulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|*]] }}</includeonly> 8urkiwsd6g485j2u5dqczgr3l48o63b 10 312486 3977131 3848787 2026-08-04T11:42:59Z Grufo 64423 De syntaxi categoriarum metaformularum 3977131 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} {{Formula substituibilis|...}} Utere hac formula ut nuntium in pagina disputationis ostendas. == De usu == '''Codex manuscriptus (''in paginis disputationum tantum''):''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Capsa disputationis|imago=Example.svg|Lorem ipsum dolor sit amet.}}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Capsa disputationis|imago=Example.svg|Lorem ipsum dolor sit amet.}} {{ast}} '''Codex manuscriptus (''in paginis disputationum tantum''):''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Capsa disputationis|Lorem ipsum dolor sit amet.}}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Capsa disputationis|Lorem ipsum dolor sit amet.}} == De argumentis == <templatedata>{ "description": "Haec formula nuntium in pagina disputationis ostendit.", "params": { "1": { "label": "Nuntius", "description": "Nuntius in capsa ostendendus", "type": "content", "required": true, "example": "Lorem ipsum dolor sit amet." }, "ancora": { "label": "Ancora", "description": "Ancora capsae", "type": "string", "required": false, "example": "lorem-ipsum" }, "imago": { "label": "Imago", "description": "Imago capsae", "type": "string", "required": false, "example": "Example.svg" }, "latitudo": { "label": "Latitudo", "description": "Latitudo capsae (scribe unum ex sequentibus adiectivis: ‘maxima’, ‘commoda’, ‘magna’, ‘idonea’, ‘parva’, ‘minima’)", "type": "string", "required": false, "example": "minima" } } }</templatedata> == Ulteriora si cupis == * {{Fn|Capsa annuntiationis}} * {{fn|Capsa notionis}} * {{fn|Capsa lateralis}} * {{fn|Capsa documentationis}} * {{fn|Capsa monitus}} * {{Fn|Capsa paginae}} * {{Fn|Capsa tabellaria}} * {{Fn|Metacapsa tabellaria}} <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae capsarum|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae disputationis|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Metaformulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|*]] }}</includeonly> f5luzvrhxz1jkx360agsga3ztpr73g7 10 312620 3977128 3848791 2026-08-04T11:42:01Z Grufo 64423 De syntaxi categoriarum metaformularum 3977128 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} {{Formula substituibilis|...}} Utere hac formula ut quiddam nuntium de pagina ostendas. == De usu == '''Codex manuscriptus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Capsa paginae|Lorem ipsum dolor sit amet.}}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Capsa paginae|Lorem ipsum dolor sit amet.}} == De argumentis == <templatedata>{ "description": "Utere hac formula ut quiddam nuntium de pagina ostendas.", "params": { "1": { "label": "Contenta", "description": "Nuntius in capsa ostendendus", "type": "content", "required": true, "example": "Lorem ipsum dolor sit amet." }, "ancora": { "label": "Ancora", "description": "Ancora capsae", "type": "string", "required": false, "example": "lorem-ipsum" }, "color": { "label": "Color", "description": "Color marginis sinistri capsae (nullus margo ostendetur si hoc argumentum datur vacuum)", "type": "string", "required": false, "example": "#cccccc" }, "pigmentum": { "label": "Pigmentum", "description": "Color ipsius capsae (CSS: ‘background-color’) – argumentum ignorabitur si ‘|trama=’ datur", "type": "string", "required": false, "example": "#f6e4e4" }, "trama": { "label": "Trama", "description": "Trama capsae (CSS: ‘background’)", "type": "string", "required": false, "example": "linear-gradient(0.25turn, #3f87a6, #ebf8e1, #f69d3c)" } } }</templatedata> == Ulteriora si cupis == * {{Fn|Capsa annuntiationis}} * {{Fn|Capsa notionis}} * {{Fn|Capsa lateralis}} * {{Fn|Capsa disputationis}} * {{Fn|Capsa documentationis}} * {{Fn|Capsa monitus}} * {{Fn|Capsa tabellaria}} * {{Fn|Metacapsa tabellaria}} <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae capsarum|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Metaformulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|*]] }}</includeonly> l43fkqwiummwdyel7pzuijzkcihoh80 10 312802 3977101 3936389 2026-08-04T11:22:07Z Grufo 64423 -Cat 3977101 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} {{Hoc aliud significabat|Exemplar coloris|ante=20240516203215}} {{Formula substituibilis|...}} {{Formula tabularia secundaria|censens=nomina Latina [[color]]um|prodens=singillatim|Orbis pictorius}} : ''De nomina Latina colorum, vide {{Fn|Orbis pictorius}}.'' Utere hac formula ut textum alio colore scribas. == De usu == * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Color|Ruber|Lorem ipsum}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{Color|Ruber|Lorem ipsum}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Color|Aureus|Lorem ipsum}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{Color|Aureus|Lorem ipsum}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{color|brunneus|Lorem ipsum}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{color|brunneus|Lorem ipsum}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{color|#ff0000|Lorem ipsum}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{color|#ff0000|Lorem ipsum}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Color||Lorem ipsum}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{Color||Lorem ipsum}} == Vide quoque == * [[:Categoria:Colores]] * {{Fn|Orbis pictorius}} * {{Fn|Subterlineanda}} * {{Fn|Typis monospatialibus}} * {{Fn|Exemplar coloris}} * {{Fn|Colores}} * {{Fn|Colores2}} <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae intra versum accommodandae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae typographicae|{{PAGENAME}}]] }}</includeonly> oqf0180qcmyc66ut4zcuj9n06cwtuqr 0 313135 3977019 3838332 2026-08-04T06:04:57Z InsideNormality 212975 3977019 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Chorizo1-edited.jpg|thumb|Chorizum strictum, [[intestinum tenue|intestino tenui]] immissum]] [[Fasciculus:Chorizo vela 02.jpg|thumb|Segmentum chorizi lati, [[intestinum crassum|intestino crasso]] immissi]] '''Chorizum''',<ref>"Chorizum": Petrus Lucusaltianus, ''Lexicon Latinum Hodiernum'' (2023) [https://ia800306.us.archive.org/33/items/lexicon_latinum_hodiernum_lucusaltianum_editio_xxiv/lexicon_latinum_hodiernum_02_cde.pdf s.v. chorizo].</ref> [[Hispanice]] ''chorizo'', est genus [[tomaculum|tomaculorum]] in [[Hispania]] paratorum, quae e [[caro|carne]] pingueque [[porcina]] e ''[[Paprica|pimentón]]'' necnon [[sal]]e constituuntur. ''Pimentón'' omni tomaculo [[color]]em rubrum confert. == Notae == <references /> == Bibliographia == * A. L. Lois et al., "Changes in several constituents during the ripening of ‘Chorizo’, a Spanish dry sausage" in ''Meat Science'' vol. 19 (1987) pp. 169-177 {{NexInt}} * [[Iusculum Biscainum]] == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20210714034448/https://seocean.net/actualidad/los-diferentes-tipos-de-chorizos-en-espana/ Catalogus varietatum chorizorum] [[Categoria:Alimenta e capsicis]] [[Categoria:Ars coquinaria Hispanica]] [[Categoria:Tomacula]] 43xcuyd5p3f3vq7fnhjjxp3pq8vhuzg 3977042 3977019 2026-08-04T06:18:14Z InsideNormality 212975 3977042 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Chorizo1-edited.jpg|thumb|Chorizum strictum, [[intestinum tenue|intestino tenui]] immissum]] [[Fasciculus:Chorizo vela 02.jpg|thumb|Segmentum chorizi lati, [[intestinum crassum|intestino crasso]] immissi]] '''Chorizum''',<ref>"Chorizum": Petrus Lucusaltianus, ''Lexicon Latinum Hodiernum'' (2023) [https://ia800306.us.archive.org/33/items/lexicon_latinum_hodiernum_lucusaltianum_editio_xxiv/lexicon_latinum_hodiernum_02_cde.pdf s.v. chorizo].</ref> [[Hispanice]] ''chorizo'', est genus [[tomaculum|tomaculorum]] in [[Hispania]] paratorum, quae e [[caro|carne]] pingueque [[porcina]] e ''[[Paprica|pimentón]]'' necnon [[sal]]e constituuntur. ''Pimentón'' omni tomaculo [[color]]em rubrum confert. == Notae == <references /> == Bibliographia == * A. L. Lois et al., "Changes in several constituents during the ripening of ‘Chorizo’, a Spanish dry sausage" in ''Meat Science'' vol. 19 (1987) pp. 169-177 {{NexInt}} * [[Iusculum Biscainum]] == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20210714034448/https://seocean.net/actualidad/los-diferentes-tipos-de-chorizos-en-espana/ Catalogus varietatum chorizorum] [[Categoria:Alimenta e capsicis]] [[Categoria:Ars coquinaria Hispanica]] [[Categoria:Fercula porcina]] [[Categoria:Tomacula]] p3x2l3f7v2ud8golqpgz7ru5azlo1ld 0 314030 3976825 3848748 2026-08-03T14:11:35Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976825 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Understory.JPG|thumb|Subsilva in silva [[pinus|pinuum]]]] '''Subsilva'''<ref>{{Kirp|подлесок}}</ref> est grex [[planta]]rum in [[silva]], quae in umbra [[arbor]]um altiorum, [[velarium silvae]]<ref>Op. cit. s.v. ''полог леса''.</ref> formantium, crescunt nec unquam altitudinem [[dendrostasis]] se attollunt. [[Frutex|Frutices]] et arbores humiliores subsilvam componunt; in [[silva frondosa|silvis frondosis]] et [[silva mixta|mixtis]] hi sunt [[rubus]], [[corylus]], [[euonymus]], [[frangula]], [[iuniperus]], [[sorbus]], in [[silva microphylla|silvis microphyllis]] et [[silva conifera|coniferis]] etiam [[alnus]], [[salix|salices]], ''[[Betula nana]]''. [[Cornus]] et [[Ilex (genus)|ilex]] etiam plantae subsilvae sunt. Lux exiguus ad subsilvam pervenit et plantae eius sciophilae sunt. In silvis mixtis folia subsilvae prius (circa decem dies), quam folia dendrostaseos, apparent. [[Humiditas]] subsilvae maior est, quam loci aperti. ==Notae== <references /> ==Nexus externi== * [https://www.britannica.com/plant/understory Subsilva] in ''Britannica'' * [https://web.archive.org/web/20240618210257/https://bigenc.ru/c/podlesok-db7f34 Subsilva] in ''Encyclopaedia Russica magna'' * [https://www.treccani.it/enciclopedia/sottobosco/ Subsilva] in ''Treccani'' [[Categoria:Silvae]] a9ro38a886mkb7o9xc54f809hi8vq13 10 314035 3977138 3919907 2026-08-04T11:46:55Z Grufo 64423 Haec non est categoria vestigatoria 3977138 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} {{Metaformula tantum}} {{Formula substituibilis|...}} {{Hic TemplateStyles adhibentur|Formula:Capsa tabellaria/styles.css}} {{Lua|Module:Params}} Utere hac metaformula ut capsam tabellariam apud marginem dextrum crees. {{Nota bene}} Haec formula bene accommodatur '''intra alias formulas'''. Si capsam tabellariam in commentatione manu scribere vis, utere autem formula {{Fn|Capsa tabellaria}}. == De usu == Haec metaformula argumentis {{para|si ''N''}}, {{para|caput ''N''}} et {{para|res ''N''}} (facultativis) utitur ad cellas creandas (ubi <code>''N''</code> est numerus). Non necesse est ut numeri sint consecutivi. Argumenta {{para|si ''N''}} (tamquam <code>{{nim|#if|...}}</code>) adhiberi possunt ad cellas omittendas. Postremo, argumentum {{para|titulus}} tabellae titulum definit. {{Ast}} === Exemplum 1 === {{Metacapsa tabellaria | titulus = Electron | caput 1 = Proprietates generales | caput 2 = [[Physica particularum minimarum|Definitio]] | res 2 = [[Lepton]] | caput 3 = Compositio | res 3= ''minima'' | caput 4 = Proprietates physicae | caput 5 = [[Massa]] | res 5 = {{val|510.99895069|(16)|u=[[Electron-volt|keV]]&thinsp;[[celeritas luminis|c]]⁻²}}<br /><small>({{val|9.1093837139|(28)|e=-31|u=[[chiliogramma|kg]]}})</small> | caput 6 = [[Onus electricum]] | res 6 = {{val|-1.602176634|e=-19|u=[[coulomb (unitas)|C]]}} | caput 7 = [[Onus coloris]] | res 7 = 0 | caput 8 = [[Vertigo quantica|Vertigo]] | res 8 = {{ofrac|1|2}} | caput 9 = [[Longaevitas media]] | res 9 = Stabilis }} <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Metacapsa tabellaria | titulus = Electron | caput 1 = Proprietates generales | caput 2 = [[Physica particularum minimarum|Definitio]] | res 2 = [[Lepton]] | caput 3 = Compositio | res 3= ''minima'' | caput 4 = Proprietates physicae | caput 5 = [[Massa]] | res 5 = {{val|510.99895069|(16)|u=[[Electron-volt|keV]]&thinsp;[[celeritas luminis|c]]⁻²}}<br /><small>({{val|9.1093837139|(28)|e=-31|u=[[chiliogramma|kg]]}})</small> | caput 6 = [[Onus electricum]] | res 6 = {{val|-1.602176634|e=-19|u=[[coulomb (unitas)|C]]}} | caput 7 = [[Onus coloris]] | res 7 = 0 | caput 8 = [[Vertigo quantica|Vertigo]] | res 8 = {{ofrac|1|2}} | caput 9 = [[Longaevitas media]] | res 9 = Stabilis }}</syntaxhighlight> <div style="clear: both;"></div> {{Ast}} === Exemplum 2 === {{Metacapsa tabellaria | caput 1 = Fibula Praenestina | res 2 = [[File:Praeneste fibula.JPG|200px|Praeneste fibula]] | caput 3 = Materia | res 3 = [[Aurum]] | caput 4 = Magnitudo | res 4 = 10.7 [[metrum|cm]] longitudine | caput 5 = Inscriptio | res 5 = ''MANIOS MED FHEFHAKED NVMASIOI'' | caput 6 = Facta | res 6 = Anno circiter [[600 a.C.n.]] | caput 7 = Locus inventionis | res 7 = Disputatur, Sepulcrum fortasse Bernardinianum, [[Praeneste]] | caput 8 = Tempus inventionis | res 8 = Annis [[1871]]-[[1887|87]] | caput 9 = Inventor | res 9 = Disputatur, a {{Creanda|de|Wolfgang Helbig|Wolfgangus Helbig|Wolfgango Helbig}} est palam facta | caput 10 = Locus | res 10 = [[Museum Pigorinianum]], [[Roma]] | caput 11 = Cultura | res 11 = [[etrusci|Etrusca]] }} <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Metacapsa tabellaria | caput 1 = Fibula Praenestina | res 2 = [[File:Praeneste fibula.JPG|200px|Praeneste fibula]] | caput 3 = Materia | res 3 = [[Aurum]] | caput 4 = Magnitudo | res 4 = 10.7 [[metrum|cm]] longitudine | caput 5 = Inscriptio | res 5 = ''MANIOS MED FHEFHAKED NVMASIOI'' | caput 6 = Facta | res 6 = Anno circiter [[600 a.C.n.]] | caput 7 = Locus inventionis | res 7 = Disputatur, Sepulcrum fortasse Bernardinianum, [[Praeneste]] | caput 8 = Tempus inventionis | res 8 = Annis [[1871]]-[[1887|87]] | caput 9 = Inventor | res 9 = Disputatur, a {{Creanda|de|Wolfgang Helbig|Wolfgangus Helbig|Wolfgango Helbig}} est palam facta | caput 10 = Locus | res 10 = [[Museum Pigorinianum]], [[Roma]] | caput 11 = Cultura | res 11 = [[etrusci|Etrusca]] }}</syntaxhighlight> == De argumentis == <templatedata>{ "description": "Heac formula metacapsam tabellariam apud marginem dextrum creat.", "params": { "titulus": { "label": "Titulus", "description": "Titulus tabellae", "type": "string", "required": false, "example": "Lorem ipsum" }, "ancora": { "label": "Ancora", "description": "Ancora capsae", "type": "string", "required": false, "example": "lorem-ipsum" }, "color": { "label": "Color", "description": "Color marginis capsae (nullus margo ostendetur si hoc argumentum datur vacuum)", "type": "string", "required": false, "example": "#cccccc", "default": "#eaecf0" }, "pigmentum": { "label": "Pigmentum", "description": "Color ipsius capsae (CSS: ‘background-color’) – argumentum ignorabitur si ‘|trama=’ datur", "type": "string", "required": false, "example": "#f6e4e4", "default": "#f7f8ff" }, "trama": { "label": "Trama", "description": "Trama capsae (CSS: ‘background’)", "type": "string", "required": false, "example": "linear-gradient(0.25turn, #3f87a6, #ebf8e1, #f69d3c)" }, "pigmentulum": { "label": "Pigmentulum", "description": "Color vittae cuiusque capitis (CSS: ‘background-color’)", "type": "string", "example": "#f9cece", "default": "#e6e6fa" }, "subtemen": { "label": "Subtemen", "description": "Trama vittae cuiusque capitis (CSS: ‘background’)", "type": "string", "example": "linear-gradient(0.25turn, #3f87a6, #ebf8e1, #f69d3c)" } } }</templatedata> == Subformulae machinariae == * {{Fn|Metacapsa tabellaria/caput}} == Ulteriora si cupis == * {{Fn|Capsa tabellaria}} * {{Fn|Capsa}} * {{Fn|Capsa lateralis}} * {{Fn|Capsa annuntiationis}} * {{Fn|Capsa notionis}} * {{Fn|Capsa disputationis}} * {{Fn|Capsa documentationis}} * {{Fn|Capsa monitus}} * {{Fn|Capsa paginae}} <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae capsarum|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae marginales|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae variadicae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|*]] }}</includeonly> k3tpytq6wiah8u3pbf5xri8dgpj8yz0 0 314048 3976901 3848998 2026-08-03T18:40:55Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976901 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Туман после грозы в Щигровской Согре.JPG|thumb|''Ščigrovskaia Sogra'' in Transuralia (regio Kurganensis)]] '''Transuralia'''<ref>V. S. Sheshukova-Poretzkaja, [https://www.binran.ru/en/publications/botanicheskie-materialy-otdela-sporovykh-rastenii/2302/16353/ ''Species novae еt curiosae diatomearum е lacubus Transuraliae'']; '''regio Transuralensis''', — {{ZK|Зауралье}}</ref> ([[Russice]] ''Зауралье'') est regio [[Siberia]]e Occidentalis ad orientem [[Urales|montium Uralium]] sita; [[Planities Sibirica Occidentalis|planitiei Sibiricae Occidentalis]] margo est. Regionum [[Regio Kurganensis|Kurganensis]], [[Regio Celiabinscensis|Celiabinscensis]], [[Regio Sverdloviensis|Sverdloviensis]] et [[Regio Tumenensis|Tumenensis]] partes occupat. A [[tundra]] per [[taiga]]m borealem coniferam et mediam frondosam ad [[steppa]]s siccas Transuralia extensa est. In Russia "Transuralia" saepius de [[regio Kurganensis|regione Kurganensi]], quam de ceteris terris trans Urales dicitur. == Notae == <references /> == Nexus externi == {{fontes geographici}} * [https://web.archive.org/web/20240615233344/https://bigenc.ru/c/zaural-e-07fe66 ''Encyclopaedia Russica magna''] {{ling|Russice}} [[Categoria:Siberia]] [[Categoria:Regio Kurganensis]] [[Categoria:Regio Celiabinscensis]] [[Categoria:Regio Sverdloviensis]] [[Categoria:Regio Tumenensis]] [[Categoria:Regiones Russiae]] r0qfkcwgcr7iy6esir8gfadd4lzjn00 10 314330 3977096 3974002 2026-08-04T11:16:14Z Grufo 64423 De categoria 3977096 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} {{Formula substituibilis|...}} == De usu == '''Codex manuscriptus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Vitta capituli|Lorem ipsum}}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Vitta capituli|Lorem ipsum}} {{Ast}} '''Codex manuscriptus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Vitta capituli|Lorem ipsum|Dolor sit amet}}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Vitta capituli|Lorem ipsum|Dolor sit amet}} {{Ast}} '''Codex manuscriptus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Vitta capituli|Lorem ipsum|Dolor sit amet|color=#ffe6ac}}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Vitta capituli|Lorem ipsum|Dolor sit amet|color=#ffe6ac}} == Ulteriora si cupis == * [[:Categoria:Formulae capsarum]] == De argumentis == <templatedata>{ "description": "Haec formula vittam capituli ostendit.", "params": { "1": { "description": "Textus ostendendus", "example": "Lorem ipsum", "label": "Textus", "required": true, "type": "content" }, "2": { "description": "Pars dextra", "example": "Dolor sit amet", "label": "Pars dextra", "required": false, "type": "content" }, "color": { "default": "rgba(0, 0, 204, .096667)", "description": "Color vittae", "example": "#ffe6ac", "label": "Color", "required": false, "type": "string" }, "facies-marginum": { "description": "Proprietas CSS ‘border’", "example": "2px dashed #008000", "label": "Facies marginum", "required": false, "type": "string" } } }</templatedata> <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae capsarum|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Metaformulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|*]] }}</includeonly> m4ang0viiahfwj54n5dou3uk3mlrpuk 10 314377 3977125 3852345 2026-08-04T11:40:28Z Grufo 64423 De syntaxi formularum in categoriis encyclopaedicis 3977125 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} == De usu == {{Capsa fluminis | 1 = Torna | 2 = [[Fasciculus:Fritidsfikse i Tornealv Lappland Sverige.jpg|thumb|upright=1.2|Torna in [[Lapponia]]]] | 3 = 565 | 4 = | 5 = 380 | 6 = 40 200 | 7 = ''Torneträsk'' lacus | 8 = [[Sinus Bothnicus]] | 9 = [[Provincia Bothniae Septentrionalis|Bothnia Septentrionalis]] ([[Suecia]]),<br>[[Lapponia (Finnia)|Lapponia]] ([[Finnia]]) }} <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Capsa fluminis | 1 = Torna | 2 = [[Fasciculus:Fritidsfikse i Tornealv Lappland Sverige.jpg|thumb|upright=1.2|Torna in [[Lapponia]]]] | 3 = 565 | 4 = | 5 = 380 | 6 = 40 200 | 7 = ''Torneträsk'' lacus | 8 = [[Sinus Bothnicus]] | 9 = [[Provincia Bothniae Septentrionalis|Bothnia Septentrionalis]] ([[Suecia]]),<br>[[Lapponia (Finnia)|Lapponia]] ([[Finnia]]) }}</syntaxhighlight> {{Mundatio marginum}}{{Ast}} {{Capsa fluminis | 1 = Rura vel Rurinna - ''Ruhr'' | 2 = [[Fasciculus:River-ruhr-essen-kettwig.jpeg|thumb|center|HIC ADDE DESCRIPTIONEM IMAGINIS]] | 3 = 221,2 | 4 = 674 | 5 = | 6 = 4485 | 7 = [[Caput Rurae]] ad [[Mons Hiemalis|Montem Hiemalem]] | 8 = [[Oppidum Rurae]] pars [[Thuiscoburgum|Thuiscoburgi]] | 9 = [[Rhenania Septentrionalis-Vestfalia]] | postscripta = }} <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Capsa fluminis | 1 = Rura vel Rurinna - ''Ruhr'' | 2 = [[Fasciculus:River-ruhr-essen-kettwig.jpeg|thumb|center|HIC ADDE DESCRIPTIONEM IMAGINIS]] | 3 = 221,2 | 4 = 674 | 5 = | 6 = 4485 | 7 = [[Caput Rurae]] ad [[Mons Hiemalis|Montem Hiemalem]] | 8 = [[Oppidum Rurae]] pars [[Thuiscoburgum|Thuiscoburgi]] | 9 = [[Rhenania Septentrionalis-Vestfalia]] | postscripta = }}</syntaxhighlight> == Vide quoque == * {{fn|Flumen2}} <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae marginales|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae geographicae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae capsarum geographicarum|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Flumina|@]] }}</includeonly> fi3jn8h98z8ria9srd6mqsl39jgkq6y 10 314736 3977119 3918643 2026-08-04T11:36:11Z Grufo 64423 De syntaxi categoriarum metaformularum 3977119 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} {{Formula numquam substituenda|...}} {{Hic TemplateStyles adhibentur|Formula:Folium fugax/styles.css}} Haec formula adhiberi potest ad longum textum inserendum ubi sit paucum spatium (e.g. capsae, tabellae, etc.). A formula {{Fn|Folium flexibile}} et similibus in hoc differt, quod impossibile est duo “folia fugacia” simul aperta tenere: cum utrum aperiatur clauditur alterum. == De usu == Ut in [[:Categoria:Formulae fugaces|aliis formulis]] adhibeatur metaformula, haec formula creata est '''sine decorationibus'''. Utere argumento {{para|style}} ad faciem peculiarem definiendam. '''Vicitextus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Folium fugax|style = border: 1px dashed #aaa; border-radius: 1em;| Gallia est omnis divisa ... }}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Folium fugax|style = border: 1px dashed #aaa; border-radius: 1em;| Gallia est omnis divisa in partes tres, quarum unam incolunt Belgae, aliam Aquitani, tertiam qui ipsorum lingua Celtae, nostra Galli appellantur. Hi omnes lingua, institutis, legibus inter se differunt. Gallos ab Aquitanis Garumna flumen, a Belgis Matrona et Sequana dividit. Horum omnium fortissimi sunt Belgae, propterea quod a cultu atque humanitate provinciae longissime absunt, minimeque ad eos mercatores saepe commeant atque ea quae ad effeminandos animos pertinent important, proximique sunt Germanis, qui trans Rhenum incolunt, quibuscum continenter bellum gerunt. Qua de causa Helvetii quoque reliquos Gallos virtute praecedunt, quod fere cotidianis proeliis cum Germanis contendunt, cum aut suis finibus eos prohibent aut ipsi in eorum finibus bellum gerunt. Eorum una pars, quam Gallos obtinere dictum est, initium capit a flumine Rhodano, continetur Garumna flumine, Oceano, finibus Belgarum, attingit etiam ab Sequanis et Helvetiis flumen Rhenum, vergit ad septentriones. Belgae ab extremis Galliae finibus oriuntur, pertinent ad inferiorem partem fluminis Rheni, spectant in septentrionem et orientem solem. Aquitania a Garumna flumine ad Pyrenaeos montes et eam partem Oceani quae est ad Hispaniam pertinet; spectat inter occasum solis et septentriones. }} == De argumentis == <templatedata>{ "description": "Haec formula adhiberi potest ad longum textum inserendum ubi sit paucum spatium.", "params": { "1": { "label": "Res", "description": "Verba in folio ostendenda", "example": "Lorem ipsum dolor sit amet", "type": "content", "required": false }, "ancora": { "label": "Ancora", "description": "Attributio HTML ‘id’", "example": "lorem-ipsum", "type": "string", "required": false }, "class": { "label": "Classis HTML", "description": "Attributio HTML ‘class’", "example": "glossema", "type": "string", "required": false }, "style": { "label": "CSS", "description": "Attributio HTML ‘style’", "example": "font-family: monospace;", "type": "string", "required": false }, "lingua": { "label": "Tessera linguae", "description": "Attributio HTML ‘lang’", "example": "en-GB", "type": "string", "required": false } } }</templatedata> == Ulteriora si cupis == * [[:Categoria:Formulae fugaces]] * {{Fn|Folium flexibile}} * {{Fn|Pagella fugax}} * {{Fn|Notae caducae}} * {{Fn|Pagella}} * [[:Categoria:Formulae typographicae]] <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Metaformulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae typographicae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae dilatabiles|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae fugaces|*]] }}</includeonly> cwr2y6001szofbut2f1rh4fk2i36kp5 0 317023 3977123 3976395 2026-08-04T11:37:35Z Demetrius Talpa 81729 3977123 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Ioannes Basilii filius Kljun''' ([[Russice]] ''Иван Васильевич Клюн'', natus ''Kljunkov, Клюнков'' die [[20 Augusti]]<ref>{{Greg|[[1 Septembris]]}}</ref> [[1873]] in Monticulis Maioribus (''Bol'šie Gorki'') [[Gubernium Volodimiriense|gubernii Volodimiriensis]] et [[13 Decembris]] [[1943]] [[Moscua]]e mortuus) erat [[pictor]] [[Avant-garde|artis protoporiacae]] [[Russia|Russicae]], [[futurismus|futurismi]] et [[suprematismus|suprematismi]] actor famosus.. ==Vita et opera== In familia [[tignarius|tignarii]] natus, in [[Ucraina]] et [[Polonia]] laborabat, annis nonagesimis saeculi XIX exeuntibus Moscuam venit. Anno 1902 Catharinam Constantini filiam Slepnjovam nupsit; tres liberos habuerunt. Arti studuit magistris [[Elias Maškov|Elia Maškov]], [[Theodorus Rerberg|Theodoro Rerberg]] aliisque; [[Casimirus Malewicz|Casimiri Malewicz]] amicus per totam vitam fuit. In operibus circa annum 1910 pictis [[Nicolaus Constantinus Čiurlionis|Nicolaum Čiurlionis]] imitatur; ab anno 1913 cum futuristis versatur et cum [[Alexius Kručënych|Alexio Kručënych]] librum edit; ab anno 1915 cum suprematistis, societatis [[Supremus|Supremae]] socius. [[decennium 193|Annis vicesimis]] modo [[purismus|puristico]] appropinquatur, multis in institutis artem docet et articula theoretica componit. ==Pinacotheca== <gallery> Fasciculus:«Портрет жены художника».jpg|''Effigies uxoris artificis'', 1910 Fasciculus:Landscape Racing By.png|''Topia praetercurrens'', ante 1915 Fasciculus:Иван Клюнков (Клюн) «Беспредельное по принципу свет-цвет».jpg|''Infinitum secundum principium lucicoloris'', 1921 Fasciculus:Ivan Kliun, Suprematist Composition, 1922.jpg|''Compositio suprematistica'', 1922 </gallery> ==Notae== <references /> == Nexus externi == *[https://web.archive.org/web/20241206202116/https://bigenc.ru/c/kliun-ivan-vasil-evich-0c5774 Ioannes Kljun] in ''Encyclopaedis Russica magna'' {{fontes biographici}} * [https://web.archive.org/web/20190501055514/http://www.artonline.ru/encyclopedia/270 De Ioanne Kljun] in ''artonline.ru'' {{ling|Russice}} {{Lifetime|1873|1943|Kljun, Ioannes}} [[Categoria:Pictores Russiae]] [[Categoria:Futurismus]] [[Categoria:Suprematismus]] 6b6f4b2rssysrh1vucv98t591at5m82 0 317028 3976859 3886682 2026-08-03T15:27:22Z Demetrius Talpa 81729 /* Vita et opera */ 3976859 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Velimirus'''<ref>De nomine, e,g., [https://books.google.ru/books?id=okyhGgF9O3AC&q=velimirus&dq=velimirus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjAtr3v6OmMAxXkQVUIHQVXFNQQ6AF6BAgGEAM ''Liber annualis'', Pontificia universita gregoriana, 1931, p. 267]; [https://books.google.ru/books?id=KWrlAAAAMAAJ&q=velimirus&dq=velimirus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjAtr3v6OmMAxXkQVUIHQVXFNQQ6AF6BAgHEAM ''Onomastica Jugoslavica'', vol. 14, 1991, p, 131]; [https://books.google.ru/books?id=zBAsAQAAMAAJ&q=velimirus&dq=velimirus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjAtr3v6OmMAxXkQVUIHQVXFNQQ6AF6BAgIEAM ''Schematismus venerabilis cleri Graeci Ritus Catholicorum Dioeceseos Fragopolitanae (Prešov-Prjašev) pro anno Domini ...'', 1938, p. 14], etc.</ref> (vero nomine '''Victor Vladimiri filius''') '''Chlebnikov''' ([[Russice]] ''Велимир [Виктор Владимирович] Хлебников'', [[28 Octobris]]<ref>{{Greg|[[9 Novembris]]}}</ref> [[1885]] in Derbetis Minoribus (''Malyje Derbety'') [[gubernium Astrachanense|gubernii Astrachanensis]]<ref>Nunc in [[Calmuccia]].</ref> natus et [[28 Iunii]] [[1922]] in Rivis (''Ruč'i'') nunc [[regio Novogardiensis|regionis Novogardiensis]] mortuus) fuit poeta [[Russia|Russicus]], [[futurismus|futurismi]] conditor et dux; saepe futuristarum primus et optimus putatur. ==Vita et opera== Pater Victoris [[ornithologus]] fuit, qui saepe locum mutabat; in [[Calmuccia]] hodierna natus, in [[Gubernium Volhyniense|gubernio Volhyniensi]] et [[Gubernium Simbiriense|Simbiriensi]] Victor puer habitabat, [[Simbirium|Simbirio]] cursum gymnasii incepit, [[Casanum|Casani]] finivit. In [[Universitas Casanensis|Universitate Casanensi]] ornithologiam studuit (ad annum 1906) et aliquod tempus huic scientiae operam dabat, expeditiones in [[Daghestania]]m aliosque locos fecit [[Cuculus|cuculi]]que speciem novam descripsit. Versus componebat post annum 1906, quos [[Venceslaus Ivanov|Venceslao Ivanov]] monstravit eique et [[Alexius Remizov|Alexio Remizov]] aliusque [[symbolismus (artes)|symbolistis]] circa annum 1910 familiaris fuit. Tunc et fratres Burliuk cognovit, quibuscum domum editioriam ''Hylaeam'' condidit; ei et [[Alexius Kručënych|Alexium Kručënych]] [[Vladimirus Majakovskij|Vladimirumque Majakovskij]] in gregem novam invitaverunt; sic futurismus Russicus ortus est. Librorum primorum futuristarum, ut ''Piscinilla iudiciorum (Sadok sudej)'' et ''Alapa gustui publico (Poščečina obščestvennomu vkusu)'' particeps fuit multosque libros alios suos et communes (cum Kručënych et [[Paulus Filonov|Paulo Filonov]] aliisque) edidit. Tempore [[primum bellum mundanum|belli orbis terrarum prioris]] [[Astrachanum|Astrachani]] et [[Petropolis|Petropoli]] et in aliis locis vivebat; anno 1916 Petropoli ''Societatem praesidum Globi Telluris'' (''Obščestvo predsedatelej Zemnogo Šara'') condidit. Anno 1916 in exercitum vocatus est, sed mox dimissus; [[Charcovia]]m saepe visitabat. Annis rerum novarum et [[bellum civile Russicum|belli civilis]] pemultum per totam Russiam vagabatur et anno 1921 [[Gilania]]m visitabat, ubi res publica Sovietica Socialistica Gilaniae condita est. Petropolim cum revertit aeger factus est in domo Petri Miturič (qui postea Fidem sororem poetae nupsit) mortuus est. Permulta et versu et oratione soluta scripsit operumque [[zaum]]icorum aliqua famosissima (ut ''bobèobi'') etiam ab eo composita sunt. Opus, cui annis vitae ultimis maximam operam dabat, est ''[[Pinaces fati]]'' (''Doski sud'by''), tractatus historicus ubi formulam fortunae hominum communis Chlebnikov deducere temptat. ==Notae== <references /> ==Nexus externi== {{fontes biographici}} {{Lifetime|1885|1922|Chlebnikov, Velimirus}} [[Categoria:Poetae Russiae]] [[Categoria:Futurismus]] [[Categoria:Alumni Universitatis Casanensis]] [[Categoria:Ornithologi]] ghlmzhgpoxywym1o93i5on8vc9s5n12 0 317172 3976950 3888142 2026-08-03T22:55:17Z Demetrius Talpa 81729 /* Nexus externi */ 3976950 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Franciscus de Mendonça''' (anno [[1573]] natus; [[3 Iunii]] [[1626]] mortuus) fuit [[Iesuita]] [[Lusitanus]], [[philosophus]], [[historicus]], et [[poeta]] Latinus. Annos 22 natus dissertationem ''Metaphysicas assertiones'' edidit. Homiliae eius in [[Olyssipo]]ne annis 1632 et 1649, [[Hispanice]] in [[Barcino]]ne annis 1636 et 1642, [[Italice]] [[Roma]]e 1637 editae sunt. Commentarios ad ''Livros dos Reis'' composuit. Opus Mendonçae magnum est ''Viridarium Sacrae ac profanae eruditionis'', multoties editum. ==Fons== * Arnaldo do Espírito Santo, [https://books.openedition.org/cidehus/1082 ''O ''Viridarium'' de Francisco de Mendoça, S.J. Apresentação de uma obra injustamente esquecida''], in: Património Textual e Humanidades Digitais, édité par Maria Filomena Gonçalves et Ana Paula Banza, Publicações do CIDEHUS, 2013, pp. 11-24. ==Nexus externi== {{fontes biographici}} * [https://archive.org/details/bub_gb_Sf3VNkLO3BUC/page/n45/mode/1up ''Viridarium Sacrae ac profanae eruditionis'']. Lugduni 1649 {{Lifetime|1573|1626|Mendonça, Franciscus de}} [[Categoria:Historici]]<!--Lusitaniae--> [[Categoria:Iesuitae]] [[Categoria:Philosophi]]<!--Lusitaniae--> [[Categoria:Poetae Latini Lusitaniae]] {{Nexus interviciales absunt}} aemkqetry15pizjcfhvgvq7hojwzp93 10 317788 3977121 3895163 2026-08-04T11:36:59Z Grufo 64423 De categoria vestigatoria 3977121 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} == De usu == '''Exemplum:''' {{Cardinalis Ecclesiae Catholicae | nomen = Camillus Ruini | titulus = [[Sancta Agnes extra moenia|Sanctae Agnesis extra moenia]] | munus = vicarius [[papa]]e pro [[Dioecesis|dioecesi]] Romae | imago = Ruini.jpg| | descriptio = Camillus Cardinalis Ruini | latitudo imaginis = 240 px | promulgatus = [[28 Iunii]] [[1991]] | a papa = [[Ioannes Paulus II|Ioanne Paulo II]] | natus = [[19 Februarii]] [[1931]] | ordinatus = [[8 Decembris]] [[1954]] | consacratus = | episcopus = [[16 Maii]] [[1983]] | mortuus = | vexillum = Coat of arms of Camillo Ruini.svg }} <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Cardinalis Ecclesiae Catholicae | nomen = Camillus Ruini | titulus = [[Sancta Agnes extra moenia|Sanctae Agnesis extra moenia]] | munus = vicarius [[papa]]e pro [[Dioecesis|dioecesi]] Romae | imago = Ruini.jpg| | descriptio = Camillus Cardinalis Ruini | latitudo imaginis = 240 px | promulgatus = [[28 Iunii]] [[1991]] | a papa = [[Ioannes Paulus II|Ioanne Paulo II]] | natus = [[19 Februarii]] [[1931]] | ordinatus = [[8 Decembris]] [[1954]] | consacratus = | episcopus = [[16 Maii]] [[1983]] | mortuus = | vexillum = Coat of arms of Camillo Ruini.svg }}</syntaxhighlight> Plurima parametra non sunt necessaria. Index plenus parametrorum: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Cardinalis Ecclesiae Catholicae | vexillum = | nomen = | imago = | latitudo imaginis = | descriptio = | munus = | titulus = | natus = | ordinatus = | episcopus = | consacratus = | promulgatus = | a papa = | mortuus = }}</syntaxhighlight> == Ulteriora si cupis == {{Categoriae vestigatoriae formulae|Cardinales}} * [[:Categoria:Formulae informationis biographicae]] <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae marginales|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae informationis biographicae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae fidei religionisque|{{PAGENAME}}]] }}</includeonly> m2i81hd5yuxyiu6eawks5po6e5pmbje 10 320325 3977106 3957165 2026-08-04T11:27:43Z Grufo 64423 De categoriis 3977106 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} {{Formula in nuntiis systematis adhibita | custodes = usores | r3946072 = MediaWiki:Editnotice-0 | r3949392 = Formula:Monitus de adumbratione recensenda/capsa | r3949421 = MediaWiki:Newarticletext | r3957163 = Formula:Monitus de titulo per virgulam obliquam finito | Idcirco verbatim }} {{Formula substituibilis|...}} Utere hac formula ut quoddam nuntium recensionis ostendas. == De usu == '''Vicitextus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Capsa recensionis|imago=Photo icon.svg|Lorem ipsum dolor sit amet.}}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Capsa recensionis|imago=Photo icon.svg|titulus=Lorem ipsum|Lorem ipsum dolor sit amet.}} {{ast}} '''Vicitextus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Capsa recensionis|titulus=Lorem ipsum|Lorem ipsum dolor sit amet.}}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Capsa recensionis|Lorem ipsum dolor sit amet.}} == De argumentis == <templatedata>{ "description": "Haec formula ut nuntium recensionis ostendit.", "params": { "1": { "label": "Contenta", "description": "Nuntius in capsa ostendendus", "type": "content", "required": true, "example": "Lorem ipsum dolor sit amet." }, "ancora": { "label": "Ancora", "description": "Ancora capsae", "type": "string", "required": false, "example": "lorem-ipsum" }, "postilla": { "label": "Postilla", "description": "Postilla (in eadem capsa ostenta)", "example": "Lorem ipsum dolor sit amet.", "type": "content", "required": false }, "color": { "label": "Color", "description": "Color marginis sinistri capsae (nullus margo ostendetur si hoc argumentum datur vacuum)", "type": "string", "required": false, "default": "var(--background-color-content-added, #a3d3ff)", "example": "#cccccc" }, "imago": { "label": "Imago", "description": "Imago capsae", "type": "string", "required": false, "example": "Photo icon.svg" }, "pigmentum": { "label": "Pigmentum", "description": "Color ipsius capsae (CSS: ‘background-color’) – argumentum ignorabitur si ‘|trama=’ datur", "type": "string", "required": false, "default": "var(--background-color-success-subtle, #dff2eb)", "example": "#f6e4e4" }, "atramentum": { "label": "Atramentum", "description": "Color textūs (CSS: ‘color’)", "type": "string", "required": false, "default": "var(--color-base, #202122)", "example": "#f00" }, "titulus": { "label": "Titulus", "description": "Titulus capsae", "type": "string", "required": false, "example": "Photo icon.svg" } } }</templatedata> == Ulteriora si cupis == * {{Fn|Capsa annuntiationis}} * {{Fn|Capsa notionis}} * {{Fn|Capsa lateralis}} * {{Fn|Capsa disputationis}} * {{Fn|Capsa documentationis}} * {{Fn|Capsa paginae}} * {{Fn|Capsa monitus}} * {{Fn|Capsa tabellaria}} * {{Fn|Metacapsa tabellaria}} <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae capsarum|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Metaformulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|*]] }}</includeonly> 2kn7hj8wfijlvwyxgxs9xa892lsxft4 0 320626 3976858 3916094 2026-08-03T15:22:22Z LilyKitty 18316 de eponymo 3976858 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Salzburger Festspiele 2012 - Carmen.jpg|thumb|Spectatores qui operam ''Carmen'' ludent, [[Salisburgum|Salisburgi]] festum]] '''Carmen''' est ''[[opéra comique]]'' (sic Francogallice, Latine [[opera (discretiva)|drama melicum]]) a [[Georgius Bizet|Georgio Bizet]] compositus cum [[libellus|libello]] [[Prosper Mérimée]] et primum actus die [[3 Martii]] [[1875]] apud theatrum nationale ''Opéra-Comique'' [[Lutetia]]e. [[Melodrama]] populare et [[magnum opus]] Georgii Bizet putatur modo [[verismus|verismio]]. == Dramatis personae == *Carmen, [[opifex|laboratorix]] [[Zingari]] - mezzo-[[supranus]] *Don José - [[tenor]] *Micaëla - [[supranus]] *Escamillo - baritonus Et cetera. == Synopsis == Hoc melodrama e quattuor [[actio (drama)|actionibus]] constat: #'''Prima actio''': [[Hispalis]] circa 1820. Opifices Carmen amore seducere conantur, sed Carmen negat. Deinde Carmen in [[carcer]]em mittitur. Sed Don José illam liberat. #'''Actio secunda''': Don José comprehenditur ratione liberationis Carmen. Deinde liberatus est. Carmen pro Don José [[saltatio|saltat]]. Sed Cor Carmen pro Escamillo iit. #'''Actio tertia''': Carmen oraculum malum acquisit per divinationem. Don José et Escamillo [[certamen singulare]] fecit. Don José grecem furti reliquat. #'''Actio ultima''': Don José ad Carmen amorem conpellat. Sed Carmen negat et Don José Caormen [[homicidium|necat]]. == Eponymus == Asteroides [[558 Carmen]] in eius honorem nominatus fuit. == Nexus externi == *[https://imslp.org/wiki/Carmen_(Bizet,_Georges) Notatio operae] ([[International Music Score Library Project]]) *[https://www.murashev.com/opera/Carmen_Libretto_Frensh_English Libellus] [[Categoria:Musica 1875]] [[Categoria:Operae]] [[Categoria:Musica classica]] 3i2xt217kx3lwgqg9vcsu1k0lnwxs15 0 320932 3976823 3920066 2026-08-03T13:24:22Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976823 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:SporangienAsplenScol.jpg|thumb|Sporae ''[[Asplenium scolopendrium|Asplenii scolopendrii]]'']] '''Sporae [[Fungi|fungorum]]''' sunt unitates reproductivae microscopicāe a fungis productae, quibus disseminantur et novas colonias efficiunt. Sporae vel asexuales vel sexuales esse possunt, secundum modum formationis eorum, atque saepe parietem crassum et substantiās protectivas continent ut condiciones difficiles sustineant. Genera varia fungorum sporas diversae formae, coloris et structurae efficiunt, quae in taxonomia et systematica magni momenti sunt. Sporae vento, aquā, animalibus aliisque vectoribus disseminari possunt, ita fungi per ambitum terrarum diffunduntur. ==Nexus externi== * [https://www.britannica.com/science/spore-biology ''Britannica''] {{ling|Anglice}} * [https://www.treccani.it/enciclopedia/spora/ ''Treccani''] {{ling|Italice}} * [https://web.archive.org/web/20250916060752/https://bigenc.ru/c/spory-faef65 ''Encyclopaedia Russica magna''] {{ling|Russice}} [[Categoria:Microbiologia]] [[Categoria:Mycologia]] [[Categoria:Reproductio plantarum]] 9s6gw2371cc5a9133o3tr9f3xwqthrx 10 321203 3977114 3922424 2026-08-04T11:31:22Z Grufo 64423 De syntaxi categoriae metaformularum 3977114 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} {{Metaformula tantum}} {{Formula numquam substituenda|...}} Haec '''metaformula''' capsas discretivas creat. == De usu == '''Vicitextus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Capsa discretiva|Gallia est omnis divisa in partes tres.}}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Capsa discretiva|Gallia est omnis divisa in partes tres.|propositum=exhibitio}} {{Ast}} '''Vicitextus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Capsa discretiva | categoria = Paginae de nominibus discretivae | imago = Disambig.svg | 1 = '''Haec est [[Vicipaedia:Discretio|pagina discretiva nominalis]]''' quae paginas de hominibus similium nominum indicat. }}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Capsa discretiva | propositum = exhibitio | categoria = Paginae de nominibus discretivae | imago = Disambig.svg | 1 = '''Haec est [[Vicipaedia:Discretio|pagina discretiva nominalis]]''' quae paginas de hominibus similium nominum indicat. }} == De argumentis == <templatedata>{ "description": "Haec metaformula capsas discretivas creat.", "params": { "1": { "label": "Textus", "description": "Textus ostendendus", "type": "content", "required": false, "default": "'''Haec est [[Vicipaedia:Discretio|pagina discretiva]]''' alias paginas similium nominum indicans.", "example": "Gallia est omnis divisa in partes tres." }, "imago": { "label": "Imago", "description": "Imago capsae", "type": "string", "required": false, "default": "Disambig gray.svg", "example": "Disambig.svg" }, "categoria": { "label": "Categoria", "description": "Categoria vestigatoria", "type": "string", "required": false, "default": "Paginae discretivae", "example": "Paginae de nominibus discretivae" } } }</templatedata> == Ulteriora si cupis == {{Categoriae vestigatoriae formulae|Paginae discretivae}} * [[Vicipaedia:Discretio]] * [[:Categoria:Formulae paginarum discretivarum]] * {{Fn|Pagina discretiva}} * {{Fn|Pagina discretiva nominis}} <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae capsarum|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae cunctas paginas afficiunt|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae]] [[Categoria:Formulae paginarum discretivarum|*]] }}</includeonly> 0xv2jno7ua50abmxxcx90okfk7popd5 0 322431 3976854 3935435 2026-08-03T15:14:31Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3976854 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Notre-Dame reconstruction (5).jpg|thumb|[[Ecclesia Cathedralis Nostrae Dominae Parisiensis]] cum tabulatione structoria anno 2024.]] {{res|Tabulatio structoria}}<ref>{{DAEL|andamio|66}}.</ref> est constructio levis et temporaria, quae iuxta aedificia construenda vel reficienda ad usum operariorum erigitur. Ex palis multis constat, quam ipsam tabulationem tenent; mox colligitur ad labores perficiendos et mox iis finitis dirimitur. Diu tabulatio structoria e ligno construebatur, sed nunc saepius ex elementis metallicis colligitur. Multa genera coniugationis partium talis tabulationis exsistunt; interdum etiam pendulae sunt. ==Notae== <references /> ==Nexus externi== * [https://www.britannica.com/technology/scaffold-construction De tabulatione structoria] in ''Britannica'' {{ling|Anglice}} * [https://bigenc.ru/c/stroitel-nye-lesa-001413 De tabulatione structoria]{{Nexus deficit|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} in ''Encyclopaedia Russic magna'' {{ling|Russice}} * [https://snl.no/stillas De tabulatione structoria] in ''Store Norske Leksikon'' {{ling|Norvegice}} {{Myrias|Technologia}} [[Categoria:Elementa architecturae]] [[Categoria:Ingeniaria structuralis]] jaak4bi5z8ag5nfvve3ocuoy634fjoh 4 322505 3976908 3975020 2026-08-03T19:45:41Z MediaWiki message delivery 62628 /* Tech News: 2026-32 */ nova pars 3976908 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__<nowiki />[[Categoria:Vicipaedia]][[Categoria:Fora Vicipaediae|{{PAGENAME}}]]{{Capsa paginae|1= Haec pagina nuntios technicos qui e [[MediaVici]] proveniunt praebet. Vide etiam [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2016|nuntios anni 2016]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2017|nuntios anni 2017]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2018|nuntios anni 2018]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2019|nuntios anni 2019]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2020|nuntios anni 2020]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2021|nuntios anni 2021]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2022|nuntios anni 2022]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2023|nuntios anni 2023]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2024|nuntios anni 2024]] et [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2025|nuntios anni 2025]]. }} == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-03</span> == {{Accepta|Vicipaedia:Nuntii Technici/2025|Tech News: 2026-03|Nuntia ad novum annum mota --[[Usor:Grufo|Grufo]]}} <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''Updates for editors''' * As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support "map" as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:32, 12 Ianuarii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 --> == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == {{Accepta|Vicipaedia:Nuntii Technici/2025|Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026|Nuntium ad novum annum motum --[[Usor:Grufo|Grufo]]}} Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 Ianuarii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Usor:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Disputatio Usoris:MediaWiki message delivery|disputatio]]) 13:21, 18 Ianuarii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114] '''Updates for technical contributors''' * As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]! * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:29, 19 Ianuarii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 21:01, 19 Ianuarii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February. * All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. * Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385] '''Updates for technical contributors''' * A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049] * Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:17, 26 Ianuarii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The "{{int:pageinfo-toolboxlink}}" feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669] '''Updates for technical contributors''' * There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389] * The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]] '''Weekly highlight''' * Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:43, 2 Februarii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors. * A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674] * When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458] * The automatic "magic links" for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:29, 9 Februarii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237] '''Updates for editors''' * The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval] * The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. * Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the "view new changes since…" button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339] '''Updates for technical contributors''' * New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:16, 16 Februarii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764] * Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112] * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta. * The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:03, 23 Februarii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki. '''Updates for editors''' * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features. * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912] * Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807] * Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111] * The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807] '''Updates for technical contributors''' * To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696] * The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views. * The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users. * [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:51, 2 Martii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. * Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]). '''Updates for editors''' * Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793] '''Updates for technical contributors''' * API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests]. * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]] '''In depth''' * The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:52, 9 Martii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055] * On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016] * Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]]. * Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263] '''Updates for technical contributors''' * A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874] * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720] * The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects). * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:35, 16 Martii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step. * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. '''Updates for editors''' * Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647] * The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823] * Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia. '''Updates for technical contributors''' * Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127] * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]] '''In depth''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:50, 23 Martii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]]. '''Updates for editors''' * The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]]. * The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:25, 30 Martii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 --> == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Usor:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Disputatio Usoris:MediaWiki message delivery|disputatio]]) 17:11, 3 Aprilis 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]]. * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304] * All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]]. * The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538] * The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:18, 6 Aprilis 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature. '''Updates for editors''' * On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294] * The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856] '''Updates for technical contributors''' * Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991] * Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15:18, 13 Aprilis 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias. * An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]]. * On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857] '''Updates for technical contributors''' * As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707] * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741] * Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]]. * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14:59, 20 Aprilis 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Usor:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Disputatio Usoris:MediaWiki message delivery|disputatio]]) 00:58, 26 Aprilis 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484] * All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676] '''Updates for technical contributors''' * As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:05, 27 Aprilis 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available. '''Updates for editors''' * The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]]. * The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909] * From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091] '''Updates for technical contributors''' * The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:42, 4 Maii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward. '''Updates for editors''' * The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks. * The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:20, 11 Maii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]]. '''Updates for editors''' * An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions. * To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008] * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]] '''In depth''' * On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]]. * The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:21, 18 Maii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595] '''Updates for editors''' * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis. * After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723] '''Updates for technical contributors''' * The legacy CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> have been replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:51, 25 Maii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Maii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month. * The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:08, 1 Iunii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/"Which came first?" Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's "On This Day" content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]]. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-cite&language=en&action_source=search&filter=%21translated&optional=1&action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using <code><nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki></code> (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias. * The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups. * The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171] '''Updates for technical contributors''' * The function signature for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink()</nowiki></code></bdi> has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');</nowiki></code></bdi> use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });</nowiki></code></bdi>. Script maintainers are encouraged to review existing uses of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink()</nowiki></code></bdi> and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945] * '''Community Wishlist discussion''': Product & Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:29, 8 Iunii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30650573 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-25</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use <code>class=notpageimage</code> excluding it from thumbnail previews, or <code>class=noviewer</code> excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word <code><nowiki>__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__</nowiki></code>. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class="wikitable"|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding <code dir=ltr>data-sort-order="desc"</code> to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page. * Wikis that wish to replace the "indefinitely" button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change. * The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited. * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server]. * The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4). * Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:48, 15 Iunii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30689604 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration. '''Updates for editors''' * The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902] * Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting next week, abuse filters that are set to "require CAPTCHA verification" will begin to also affect users with the <code>skipcaptcha</code> right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The <code>skipcaptcha</code> right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595] * Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. * The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13:04, 23 Iunii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30722494 --> == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|disputatio]])</bdi> 17:11, 23 Iunii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:29, 25 Iunii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]], the Growth team tested adding a user account icon in the mobile web header for logged-out users, providing direct access to "Create account" and "Log in" actions. The experiment increased account creation by about 20% without negatively affecting edit quality or constructive edit rates. The feature will now be rolled out to all Wikimedia Foundation wikis on mobile web in the first week of July. [https://phabricator.wikimedia.org/T428220] * After a [[phab:T426248|successful experiment]], logged-in users who did not [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation|confirm their email address]] when their account was created see a new banner asking them to complete that process. This helps reduce the risk that users get locked out of their account, and makes account email addresses overall more reliable. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T428292] * An update to [[Special:Search|Search]] is refining how the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> behaves when used to exclude results. Previously, using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> with negation could unintentionally broaden search results by adding the namespaces included in the search scope, leading to confusing behavior for users expecting a straightforward exclusion filter. With the update, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> will now strictly exclude matching page titles as intended and may display a warning if the relevant namespace has not been explicitly selected. The behavior of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>prefix:</nowiki></code></bdi> without negation however remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T427443] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where reviewers using the Page Curation toolbar were not automatically subscribed to talk page discussions they started has now been fixed. Reviewers will now receive notifications when someone replies to those discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T329346] '''Updates for technical contributors''' * Starting June 29th, automated downloads from the dumps.wikimedia.org website will be subject to the [[Foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services remains unaffected. This is a follow up to the announcement made in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|2026/25 issue of Tech News]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.9|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11:47, 29 Iunii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30744833 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the search bar results on Wikidata, showed English results instead of using the correct language fallback for users of language variants, has now been fixed. Search suggestions will now follow the expected language fallback chain. [https://phabricator.wikimedia.org/T429769] '''Updates for technical contributors''' * In preparation for [[m:Special:MyLanguage/Event:Celebrate Women|Celebrate Women campaign]] planned for March 2027, the Wikimedia Foundation’s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Advancement/Community Growth/Content Enablement|Content Enablement team]] has launched a 22-question survey to better understand technical contributions by women+ (anyone who identifies as a woman) across Wikimedia projects. The survey takes approximately 15–20 minutes to complete and will remain open until 20 July 2026. The [[m:Special:MyLanguage/Celebrate Women/Technical contributions survey|questions]] are also available on-wiki for review in advance. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] now supports rendering music scores as SVG images in addition to PNG, addressing a long-standing [[:phab:T49578|feature request]] and resolving historical image quality issues. Both formats are now provided to clients, with PNG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>src</nowiki></code></bdi> attribute and SVG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>srcset</nowiki></code></bdi> attribute. * The new [[wikitech:Parsoid|Parsoid]] parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], making it easier to introduce new reading and editing features. It was enabled on French Wikipedia, bringing total progress to covering 78.9% of Wikipedia page views. Rollout to English Wikipedia desktop will progress through this week. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Hackathon 2026 [[diffblog:2026/06/29/wikimedia-hackathon-2026-building-collaborating-and-shaping-the-future-together/|recap blog post]] is now live. It highlights the projects, sessions, and social activities from this year’s event, and shares initial plans for the 2027 Wikimedia Hackathon. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13:56, 6 Iulii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30773578 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-29</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone|Revise Tone]] helps newcomers identify passages in Wikipedia articles that may contain non-encyclopedic language and encourages them to consider revising the tone. The feature was [[w:en:A/B_testing|A/B tested]] on the Arabic, English, French, and Portuguese Wikipedias, where newcomer task completion rates [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone#Experiment_Results|increased by 38.7%]] compared to the default Copyedit task, with no decrease in edit quality. The test ended on July 9, and the feature is now available for everyone on these wikis, configurable via Community Configuration. [[phab:T426364|The plan]] is to release Revise Tone to more wikis. * The community configuration that allows [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship#Automated mentor list cleanup|automatic removal of inactive mentors]] based on configurable criteria will be enabled on Thursday 16, [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment|on some wikis]] to keep mentor lists up to date. Mentors are experienced contributors who opt in to help new users on-wiki through the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth Features]]. Administrators can now prepare the settings via [[w:Special:CommunityConfiguration/Mentorship|Special:CommunityConfiguration/Mentorship]]; they will take effect starting Thursday. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:38}} community-submitted {{PLURAL:38|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some users of the Wikipedia Android app were logged out immediately after signing in, preventing them from staying logged in and editing pages, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T316916] '''Updates for technical contributors''' * Editing a page via user scripts or gadgets was causing watchlist labels that the user had assigned to that page to reset. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423778] * To work around a Safari bug (see [[phab:T425211]]), on Parsoid-enabled wikis, wikilink hrefs now use absolute urls instead of protocol-relative urls. REST API output remains unchanged and continue to use protocol-relative urls. Gadgets, user scripts, bots, and CSS might need to be adapted if they relied on the presence of protocol-relative urls in wikilink hrefs. [https://phabricator.wikimedia.org/T431358] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.11|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation’s Experiment Platform Team has published a blog post reflecting on its first year of structured experimentation. It highlights successful experiments such as Paste Check, Reference Check, and Tone Check, which improved editing outcomes and have been rolled out to more users, as well as experiments that did not lead to product changes. [[diffblog:2026/07/07/moving-the-needle-how-we-test-new-ideas-across-wikimedia-projects|Read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:10, 13 Iulii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30804401 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Reader Experience team]] has incorporated community feedback around the placement of watchstar and watchlist buttons for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading Lists beta feature]], which would allow for saving articles for later reading – a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|wishlist item]] to bring the functionality to web. Editors are invited to enable the beta feature to test it out and [[phab:T426453|share their thoughts]]. * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] offers edit suggestions within the VisualEditor for improving Wikipedia articles. [[Special:EditChecks|All suggestions]] are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|community-configurable]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]] feature is a way for volunteers to create custom local suggestions. The feature searches in articles for strings of text, and now includes support for regular expressions. This gives volunteers greater precision and flexibility over the kinds of local suggestions they can create. Note: Suggestions [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|can be targeted]] based on the edit count of the person editing as well as other aspects of the page. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|find examples from other communities]] for inspiration, including TextMatches that detect: typos, grammar-errors, potential advertisements, clichés, incorrect dash or hyphen usage, non-specific time keywords, outdated names, and more. Any [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|feedback]] is appreciated. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the SVG Translate tool could use an outdated version of a file, causing existing translations to be overwritten when new ones were uploaded, has now [[phab:T430577|been fixed]]. Overall, in the last quarter from April – June 2026 about 337 community tasks were resolved by the Wikimedia Foundation. '''Updates for technical contributors''' * On Parsoid-enabled wikis, Parsoid now renders a maximum of 1,250 images per page. A new tracking category, "media-limit-reached", will be soon made available to identify pages where this limit is reached, making it easier to find content whose media output may have been restricted during rendering. See [[phab:T430854]] for more information and to provide feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 05:45, 21 Iulii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30836091 --> == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 12:24, 24 Iulii 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077] * DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[</nowiki></code></bdi>), templates (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{</nowiki></code></bdi>), HTML and parser tags (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><</nowiki></code></bdi>), and magic words (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__</nowiki></code></bdi>), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews. * The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201] '''Updates for technical contributors''' * After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-helpusername</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-help</nowiki></code></bdi> that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet1</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet2</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet3</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604] * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533] * From now on, wikis can restrict editing in the "User" namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:48, 27 Iulii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30856308 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] has developed a [https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&uselang=de patch demo] that wraps the page toolbar onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, which can occur on some language Wikipedias at certain screen widths. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518] * The Reader Experience team is planning to launch [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]], a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|Community Wishlist item]], which is currently available to try in beta, as a full feature in September. Before then, volunteer translator help is needed for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-readinglists&filter=&action=translate string translations] into a number of languages. The feature supports reading and learning goals on Wikipedia. * Next week, the table of contents on Wikimedia Commons file pages will be improved by consolidating the file page table of contents with the page table of contents. This will make it easier to understand a file page’s structure, navigate to specific sections, and share links to individual sections. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some [[w:TIFF|TIFF]] images failed to load after clicking their thumbnail, causing a broken image to be displayed instead of the full-size image, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326] '''Updates for technical contributors''' * The variable and function selector in AbuseFilter has been updated to support search and autocomplete. It will allow filter maintainers to find the desired variable or function more quickly. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698] * The MJPEG and VP8 formats are removed from the video player. The MP4 format (MPEG-4 Part 2) is added instead, which provides higher quality videos to older iPhone devices. It may take a few weeks to retroactively update all existing videos. The default format for modern devices stays the same (VP9/WebM). [https://phabricator.wikimedia.org/T358266] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:45, 3 Augusti 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30872536 --> 6cpucn0j1fr0rflhf5p3xl4tulsgoev 3976909 3976908 2026-08-03T20:02:12Z IacobusAmor 1163 /* Tech News: 2026-32 */ 3976909 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__<nowiki />[[Categoria:Vicipaedia]][[Categoria:Fora Vicipaediae|{{PAGENAME}}]]{{Capsa paginae|1= Haec pagina nuntios technicos qui e [[MediaVici]] proveniunt praebet. Vide etiam [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2016|nuntios anni 2016]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2017|nuntios anni 2017]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2018|nuntios anni 2018]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2019|nuntios anni 2019]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2020|nuntios anni 2020]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2021|nuntios anni 2021]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2022|nuntios anni 2022]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2023|nuntios anni 2023]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2024|nuntios anni 2024]] et [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2025|nuntios anni 2025]]. }} == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-03</span> == {{Accepta|Vicipaedia:Nuntii Technici/2025|Tech News: 2026-03|Nuntia ad novum annum mota --[[Usor:Grufo|Grufo]]}} <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''Updates for editors''' * As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support "map" as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:32, 12 Ianuarii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 --> == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == {{Accepta|Vicipaedia:Nuntii Technici/2025|Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026|Nuntium ad novum annum motum --[[Usor:Grufo|Grufo]]}} Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 Ianuarii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Usor:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Disputatio Usoris:MediaWiki message delivery|disputatio]]) 13:21, 18 Ianuarii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114] '''Updates for technical contributors''' * As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]! * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:29, 19 Ianuarii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 21:01, 19 Ianuarii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February. * All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. * Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385] '''Updates for technical contributors''' * A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049] * Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:17, 26 Ianuarii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The "{{int:pageinfo-toolboxlink}}" feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669] '''Updates for technical contributors''' * There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389] * The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]] '''Weekly highlight''' * Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:43, 2 Februarii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors. * A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674] * When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458] * The automatic "magic links" for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:29, 9 Februarii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237] '''Updates for editors''' * The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval] * The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. * Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the "view new changes since…" button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339] '''Updates for technical contributors''' * New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:16, 16 Februarii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764] * Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112] * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta. * The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:03, 23 Februarii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki. '''Updates for editors''' * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features. * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912] * Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807] * Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111] * The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807] '''Updates for technical contributors''' * To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696] * The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views. * The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users. * [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:51, 2 Martii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. * Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]). '''Updates for editors''' * Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793] '''Updates for technical contributors''' * API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests]. * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]] '''In depth''' * The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:52, 9 Martii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055] * On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016] * Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]]. * Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263] '''Updates for technical contributors''' * A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874] * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720] * The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects). * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:35, 16 Martii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step. * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. '''Updates for editors''' * Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647] * The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823] * Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia. '''Updates for technical contributors''' * Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127] * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]] '''In depth''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:50, 23 Martii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]]. '''Updates for editors''' * The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]]. * The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:25, 30 Martii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 --> == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Usor:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Disputatio Usoris:MediaWiki message delivery|disputatio]]) 17:11, 3 Aprilis 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]]. * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304] * All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]]. * The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538] * The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:18, 6 Aprilis 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature. '''Updates for editors''' * On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294] * The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856] '''Updates for technical contributors''' * Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991] * Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15:18, 13 Aprilis 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias. * An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]]. * On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857] '''Updates for technical contributors''' * As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707] * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741] * Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]]. * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14:59, 20 Aprilis 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Usor:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Disputatio Usoris:MediaWiki message delivery|disputatio]]) 00:58, 26 Aprilis 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484] * All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676] '''Updates for technical contributors''' * As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:05, 27 Aprilis 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available. '''Updates for editors''' * The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]]. * The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909] * From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091] '''Updates for technical contributors''' * The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:42, 4 Maii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward. '''Updates for editors''' * The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks. * The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:20, 11 Maii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]]. '''Updates for editors''' * An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions. * To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008] * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]] '''In depth''' * On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]]. * The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:21, 18 Maii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595] '''Updates for editors''' * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis. * After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723] '''Updates for technical contributors''' * The legacy CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> have been replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:51, 25 Maii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Maii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month. * The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:08, 1 Iunii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/"Which came first?" Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's "On This Day" content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]]. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-cite&language=en&action_source=search&filter=%21translated&optional=1&action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using <code><nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki></code> (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias. * The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups. * The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171] '''Updates for technical contributors''' * The function signature for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink()</nowiki></code></bdi> has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');</nowiki></code></bdi> use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });</nowiki></code></bdi>. Script maintainers are encouraged to review existing uses of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink()</nowiki></code></bdi> and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945] * '''Community Wishlist discussion''': Product & Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:29, 8 Iunii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30650573 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-25</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use <code>class=notpageimage</code> excluding it from thumbnail previews, or <code>class=noviewer</code> excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word <code><nowiki>__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__</nowiki></code>. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class="wikitable"|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding <code dir=ltr>data-sort-order="desc"</code> to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page. * Wikis that wish to replace the "indefinitely" button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change. * The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited. * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server]. * The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4). * Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:48, 15 Iunii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30689604 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration. '''Updates for editors''' * The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902] * Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting next week, abuse filters that are set to "require CAPTCHA verification" will begin to also affect users with the <code>skipcaptcha</code> right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The <code>skipcaptcha</code> right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595] * Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. * The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13:04, 23 Iunii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30722494 --> == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|disputatio]])</bdi> 17:11, 23 Iunii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:29, 25 Iunii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]], the Growth team tested adding a user account icon in the mobile web header for logged-out users, providing direct access to "Create account" and "Log in" actions. The experiment increased account creation by about 20% without negatively affecting edit quality or constructive edit rates. The feature will now be rolled out to all Wikimedia Foundation wikis on mobile web in the first week of July. [https://phabricator.wikimedia.org/T428220] * After a [[phab:T426248|successful experiment]], logged-in users who did not [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation|confirm their email address]] when their account was created see a new banner asking them to complete that process. This helps reduce the risk that users get locked out of their account, and makes account email addresses overall more reliable. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T428292] * An update to [[Special:Search|Search]] is refining how the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> behaves when used to exclude results. Previously, using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> with negation could unintentionally broaden search results by adding the namespaces included in the search scope, leading to confusing behavior for users expecting a straightforward exclusion filter. With the update, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> will now strictly exclude matching page titles as intended and may display a warning if the relevant namespace has not been explicitly selected. The behavior of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>prefix:</nowiki></code></bdi> without negation however remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T427443] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where reviewers using the Page Curation toolbar were not automatically subscribed to talk page discussions they started has now been fixed. Reviewers will now receive notifications when someone replies to those discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T329346] '''Updates for technical contributors''' * Starting June 29th, automated downloads from the dumps.wikimedia.org website will be subject to the [[Foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services remains unaffected. This is a follow up to the announcement made in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|2026/25 issue of Tech News]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.9|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11:47, 29 Iunii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30744833 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the search bar results on Wikidata, showed English results instead of using the correct language fallback for users of language variants, has now been fixed. Search suggestions will now follow the expected language fallback chain. [https://phabricator.wikimedia.org/T429769] '''Updates for technical contributors''' * In preparation for [[m:Special:MyLanguage/Event:Celebrate Women|Celebrate Women campaign]] planned for March 2027, the Wikimedia Foundation’s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Advancement/Community Growth/Content Enablement|Content Enablement team]] has launched a 22-question survey to better understand technical contributions by women+ (anyone who identifies as a woman) across Wikimedia projects. The survey takes approximately 15–20 minutes to complete and will remain open until 20 July 2026. The [[m:Special:MyLanguage/Celebrate Women/Technical contributions survey|questions]] are also available on-wiki for review in advance. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] now supports rendering music scores as SVG images in addition to PNG, addressing a long-standing [[:phab:T49578|feature request]] and resolving historical image quality issues. Both formats are now provided to clients, with PNG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>src</nowiki></code></bdi> attribute and SVG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>srcset</nowiki></code></bdi> attribute. * The new [[wikitech:Parsoid|Parsoid]] parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], making it easier to introduce new reading and editing features. It was enabled on French Wikipedia, bringing total progress to covering 78.9% of Wikipedia page views. Rollout to English Wikipedia desktop will progress through this week. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Hackathon 2026 [[diffblog:2026/06/29/wikimedia-hackathon-2026-building-collaborating-and-shaping-the-future-together/|recap blog post]] is now live. It highlights the projects, sessions, and social activities from this year’s event, and shares initial plans for the 2027 Wikimedia Hackathon. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13:56, 6 Iulii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30773578 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-29</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone|Revise Tone]] helps newcomers identify passages in Wikipedia articles that may contain non-encyclopedic language and encourages them to consider revising the tone. The feature was [[w:en:A/B_testing|A/B tested]] on the Arabic, English, French, and Portuguese Wikipedias, where newcomer task completion rates [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone#Experiment_Results|increased by 38.7%]] compared to the default Copyedit task, with no decrease in edit quality. The test ended on July 9, and the feature is now available for everyone on these wikis, configurable via Community Configuration. [[phab:T426364|The plan]] is to release Revise Tone to more wikis. * The community configuration that allows [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship#Automated mentor list cleanup|automatic removal of inactive mentors]] based on configurable criteria will be enabled on Thursday 16, [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment|on some wikis]] to keep mentor lists up to date. Mentors are experienced contributors who opt in to help new users on-wiki through the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth Features]]. Administrators can now prepare the settings via [[w:Special:CommunityConfiguration/Mentorship|Special:CommunityConfiguration/Mentorship]]; they will take effect starting Thursday. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:38}} community-submitted {{PLURAL:38|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some users of the Wikipedia Android app were logged out immediately after signing in, preventing them from staying logged in and editing pages, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T316916] '''Updates for technical contributors''' * Editing a page via user scripts or gadgets was causing watchlist labels that the user had assigned to that page to reset. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423778] * To work around a Safari bug (see [[phab:T425211]]), on Parsoid-enabled wikis, wikilink hrefs now use absolute urls instead of protocol-relative urls. REST API output remains unchanged and continue to use protocol-relative urls. Gadgets, user scripts, bots, and CSS might need to be adapted if they relied on the presence of protocol-relative urls in wikilink hrefs. [https://phabricator.wikimedia.org/T431358] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.11|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation’s Experiment Platform Team has published a blog post reflecting on its first year of structured experimentation. It highlights successful experiments such as Paste Check, Reference Check, and Tone Check, which improved editing outcomes and have been rolled out to more users, as well as experiments that did not lead to product changes. [[diffblog:2026/07/07/moving-the-needle-how-we-test-new-ideas-across-wikimedia-projects|Read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:10, 13 Iulii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30804401 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Reader Experience team]] has incorporated community feedback around the placement of watchstar and watchlist buttons for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading Lists beta feature]], which would allow for saving articles for later reading – a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|wishlist item]] to bring the functionality to web. Editors are invited to enable the beta feature to test it out and [[phab:T426453|share their thoughts]]. * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] offers edit suggestions within the VisualEditor for improving Wikipedia articles. [[Special:EditChecks|All suggestions]] are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|community-configurable]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]] feature is a way for volunteers to create custom local suggestions. The feature searches in articles for strings of text, and now includes support for regular expressions. This gives volunteers greater precision and flexibility over the kinds of local suggestions they can create. Note: Suggestions [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|can be targeted]] based on the edit count of the person editing as well as other aspects of the page. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|find examples from other communities]] for inspiration, including TextMatches that detect: typos, grammar-errors, potential advertisements, clichés, incorrect dash or hyphen usage, non-specific time keywords, outdated names, and more. Any [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|feedback]] is appreciated. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the SVG Translate tool could use an outdated version of a file, causing existing translations to be overwritten when new ones were uploaded, has now [[phab:T430577|been fixed]]. Overall, in the last quarter from April – June 2026 about 337 community tasks were resolved by the Wikimedia Foundation. '''Updates for technical contributors''' * On Parsoid-enabled wikis, Parsoid now renders a maximum of 1,250 images per page. A new tracking category, "media-limit-reached", will be soon made available to identify pages where this limit is reached, making it easier to find content whose media output may have been restricted during rendering. See [[phab:T430854]] for more information and to provide feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 05:45, 21 Iulii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30836091 --> == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 12:24, 24 Iulii 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077] * DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[</nowiki></code></bdi>), templates (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{</nowiki></code></bdi>), HTML and parser tags (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><</nowiki></code></bdi>), and magic words (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__</nowiki></code></bdi>), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews. * The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201] '''Updates for technical contributors''' * After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-helpusername</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-help</nowiki></code></bdi> that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet1</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet2</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet3</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604] * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533] * From now on, wikis can restrict editing in the "User" namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:48, 27 Iulii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30856308 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] has developed a [https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&uselang=de patch demo] that wraps the page toolbar onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, which can occur on some language Wikipedias at certain screen widths. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518] * The Reader Experience team is planning to launch [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]], a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|Community Wishlist item]], which is currently available to try in beta, as a full feature in September. Before then, volunteer translator help is needed for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-readinglists&filter=&action=translate string translations] into a number of languages. The feature supports reading and learning goals on Wikipedia. * Next week, the table of contents on Wikimedia Commons file pages will be improved by consolidating the file page table of contents with the page table of contents. This will make it easier to understand a file page’s structure, navigate to specific sections, and share links to individual sections. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some [[w:TIFF|TIFF]] images failed to load after clicking their thumbnail, causing a broken image to be displayed instead of the full-size image, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326] '''Updates for technical contributors''' * The variable and function selector in AbuseFilter has been updated to support search and autocomplete. It will allow filter maintainers to find the desired variable or function more quickly. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698] * The MJPEG and VP8 formats are removed from the video player. The MP4 format (MPEG-4 Part 2) is added instead, which provides higher quality videos to older iPhone devices. It may take a few weeks to retroactively update all existing videos. The default format for modern devices stays the same (VP9/WebM). [https://phabricator.wikimedia.org/T358266] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:45, 3 Augusti 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30872536 --> 9ub4vuk9irjj82fkllar3e4tvxzy61m 10 323254 3977147 3942192 2026-08-04T11:58:58Z Grufo 64423 “petere ut deleatur” → “petere ut pagina deleatur” 3977147 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if:{{#ifeq:{{FULLPAGENAME}}|{{TALKPAGENAME}}|/|{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio|/}}}} | {{Capsa disputationis | imago = Clipboard.svg | 1 = {{#invoke:params| entering_substack| with_name_matching|^tempus%s*%d*$| mapping_by_magic|#time|values_only_as|2|let|1|j xg Y|let|3|la| leaving_substack| with_name_matching|^disputatio%s*%d*$| flushing| renaming_by_replacing|^disputatio%s*1$|disputatio|1| renaming_by_replacing|^tempus%s*1$|tempus|1| renaming_by_replacing|disputatio|disputatio 1|strict| renaming_by_replacing|tempus|tempus 1|strict| setting|h/i/l/s/n|Die |, die | et die |, et die |Iam | reassorted| call_for_each_group|De deletione vitata/disputatio }} rogatum est utrum {{#switch:{{NAMESPACENUMBER:{{SUBJECTNAMESPACE}}}} | 0 = commentatio huic paginae coniuncta delenda esset an servanda. Diiudicatum est commentationem esse '''servandam''' | 6 = fasciculus huic paginae coniunctus delendus esset an servandus. Diiudicatum est fasciculum esse '''servandum''' | 10 = formula huic paginae coniuncta delenda esset an servanda. Diiudicatum est formulam esse '''servandam''' | 828 = modulus huic paginae coniunctus delendus esset an servandus. Diiudicatum est modulum esse '''servandum''' | 14 = categoria huic paginae coniuncta delenda esset an servanda. Diiudicatum est categoriam esse '''servandam''' | #default = pagina huic coniuncta delenda esset an servanda. Diiudicatum est paginam esse '''servandam''' }}. <small>Si aliter censes, tibi licet denuo petere ut {{#switch:{{NAMESPACENUMBER:{{SUBJECTNAMESPACE}}}} | 6 = fasciculus | 10 = formula | 828 = modulus | 14 = categoria | #default = pagina }} [[Vicipaedia:Deletio|deleatur]].</small> }}{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Disputationes paginarum quae deletionem vitaverunt]]}} | {{Error|Error: Haec formula in paginis disputationis tantum adhibenda est.}} }}</includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude> 0gqi5xt473o237ecip0su55g418x6oc 10 323753 3977110 3951625 2026-08-04T11:29:26Z Grufo 64423 De syntaxi categoriae metaformularum 3977110 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} {{Formula in nuntiis systematis adhibita | custodes = usores | r3946084 = MediaWiki:Noarticletext | Idcirco verbatim }} {{Formula substituibilis|...}} Utere hac formula ut quandam schedulam exhibeas. == De usu == '''Vicitextus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Schedula|imago=Photo icon.svg|Lorem ipsum dolor sit amet.}}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Schedula|imago=Photo icon.svg|titulus=Lorem ipsum|Lorem ipsum dolor sit amet.}} {{ast}} '''Vicitextus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Schedula|Lorem ipsum dolor sit amet.}}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Schedula|Lorem ipsum dolor sit amet.}} == De argumentis == <templatedata>{ "description": "Haec formula schedulam exhibet.", "params": { "1": { "label": "Contenta", "description": "Nuntius in capsa ostendendus", "type": "content", "required": true, "example": "Lorem ipsum dolor sit amet." }, "ancora": { "label": "Ancora", "description": "Ancora capsae", "type": "string", "required": false, "example": "lorem-ipsum" }, "postilla": { "label": "Postilla", "description": "Postilla (in eadem capsa ostenta)", "example": "Lorem ipsum dolor sit amet.", "type": "content", "required": false }, "color": { "label": "Color", "description": "Color marginis sinistri capsae (nullus margo ostendetur si hoc argumentum datur vacuum)", "type": "string", "required": false, "default": "var(--background-color-progressive, #36c)", "example": "#cccccc" }, "imago": { "label": "Imago", "description": "Imago capsae", "type": "string", "required": false, "example": "Photo icon.svg" }, "pigmentum": { "label": "Pigmentum", "description": "Color ipsius capsae (CSS: ‘background-color’) – argumentum ignorabitur si ‘|trama=’ datur", "type": "string", "required": false, "default": "var(--background-color-progressive-subtle, #e8eeff)", "example": "#f6e4e4" }, "atramentum": { "label": "Atramentum", "description": "Color textūs (CSS: ‘color’)", "type": "string", "required": false, "default": "var(--color-base, #202122)", "example": "#f00" }, "titulus": { "label": "Titulus", "description": "Titulus capsae", "type": "string", "required": false, "example": "Photo icon.svg" } } }</templatedata> == Ulteriora si cupis == * {{Fn|Pagella}} * {{Fn|Pagella fugax}} * {{Fn|Capsa annuntiationis}} * {{Fn|Capsa notionis}} * {{Fn|Capsa lateralis}} * {{Fn|Capsa disputationis}} * {{Fn|Capsa documentationis}} * {{Fn|Capsa paginae}} * {{Fn|Capsa monitus}} * {{Fn|Capsa recensionis}} * {{Fn|Capsa tabellaria}} * {{Fn|Metacapsa tabellaria}} <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae capsarum|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Metaformulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|*]] }}</includeonly> 65310wrceoj6khgxv3xsem9ngso0ge6 10 323926 3977108 3952287 2026-08-04T11:28:04Z Grufo 64423 De categoriis 3977108 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} {{Metaformula tantum}} {{Metaformula semper metasubstituenda|...}} Haec metaformula creationem [[:Categoria:Formulae nuntiorum ad usores referendorum|nuntiorum exemplarium ad usores referendorum]] expedit. == De usu == '''Vicitextus formulae:''' <syntaxhighlight lang="wikitext"><includeonly>{{safesubst:<noinclude />Nuntium ad usorem refertum | formula = Lorem ipsum | propositum = {{{propositum|}}} | subscriptio = {{{subscriptio|¬}}} | imago = Information.svg | alt = Inspicienda | titulus = Hic est titulus | corpus = Hoc est corpus }}</includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude></syntaxhighlight> == De argumentis == <templatedata>{ "description": "Haec metaformula creationem nuntiorum exemplarium ad usores referendorum expedit.", "params": { "formula": { "label": "Formula", "description": "Nomen formulae quae hanc metaformulam adhibet.", "type": "string", "required": true, "example": "Lorem ipsum" }, "titulus": { "label": "Titulus", "description": "Hic est titulus", "type": "content", "required": false, "example": "Lorem ipsum dolor sit amet" }, "corpus": { "label": "Corpus", "description": "Corpus nuntii", "type": "content", "required": false, "example": "Hoc est corpus" }, "imago": { "label": "Imago", "description": "Imago (scribe ‘|imago=’ si nullam imaginem ostendere vis; omitte aut scribe ‘¬’ ad imaginem ‘Information.svg’ ostendendam)", "type": "string", "required": false, "default": "Information.svg", "example": "Simple warning.svg" }, "alt": { "label": "Alt", "description": "Parametrum imaginis ‘alt’", "type": "string", "required": false, "default": "Icon de nuntio", "example": "Inspicienda" }, "subscriptio": { "label": "Subscriptio", "description": "Scribe ‘| subscriptio = {{{subscriptio|¬}}}’", "type": "content", "required": false, "autovalue": "{{{subscriptio|¬}}}" }, "propositum": { "label": "Propositum", "description": "Scribe ‘| propositum = {{{propositum|}}}’", "type": "string", "required": true, "autovalue": "{{{propositum|}}}" } } }</templatedata> == Ulteriora si cupis == * [[:Categoria:Formulae nuntiorum ad usores referendorum]] <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae seorsa capita creant|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae disputationis|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae in spatio nominali disputationis usoris adhibendae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae nuntiorum ad usores referendorum|*]] }}</includeonly> lxi89g2yvrbgu8qt22go5iu697s2dir 0 324410 3977093 3957753 2026-08-04T11:06:50Z Grufo 64423 Typographia, nexūs 3977093 wikitext text/x-wiki {{Titulus ad litteram}} {{Pagina principalis|Index Carminum Buranorum}} {{Carmen Carminum Buranorum | titulus = | imago = | descriptio = | categoria = | numerus = | auctor = | argumenta = | tempus = | lingua = | contextus = | praecedens = | sequens = }} {{lres|Crucifigat omnes}} est initium [[carmen|carminis]] a [[Goliardia|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scripti, quod in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] sub numero XLVII reperitur.<ref name="de-cruce-signatis-46-55">{{Opus | titulus = De cruce signatis 46-55 | url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cmo5.html }}.</ref> == Textus == {{Versus numerati| Crucifigat omnes Domini crux altera, nova Christi vulnera! arbor salutifera perditur; sepulcrum gens evertit extera violente; plena gente sola sedet civitas; agni fedus rapit hedus; plorat dotes perditas sponsa Sion; immolatur Ananias; incurvatur cornu David; flagellatur mundus; ab iniustis abdicatur, per quem iuste iudicatur mundus. 2.O quam dignos luctus! exulat rex omnium, baculus fidelium sustinet opprobrium gentis infidelis; cedit parti gentium pars totalis; iam regalis in luto et latere elaborat tellus, plorat Moysen fatiscere. homo, Dei miserere! fili, patris ius tuere! in incerto certum quere, ducis ducum dona promerere et lucrare lucem vere lucis! 3.Quisquis es signatus fidei charactere, fidem factis assere, rugientes contere catulos leonum, miserans intuere corde tristi damnum Christi! longus Cedar incola, surge, vide, ne de fide reproberis frivola! suda martyr in agone spe mercedis et corone! derelicta Babylone pugna pro celesti regione, aqua vite! te compone pugna!<ref name="de-cruce-signatis-46-55" /> }} == Descriptio == Hoc carmen, in sectione morali et satirica servatum, est hortatio vehemens ad [[Expeditio sacra|expeditionem sacram]] suscipiendam post cladem [[Hierosolyma|Hierosolymitanam]]. Auctor queritur de amissione {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Sanctum Sepulcrum|Sancti Sepulcri|it|qid=Q3463426}} et de oppressione [[Sion|Sionis]], allegoriis biblicis utens ad condicionem Terrae Sanctae a gentibus exteris occupatae deplorandam.<ref name="de-cruce-signatis-46-55" /> In partibus sequentibus, carmen fideles incitat ut fidem suam non verbis sed factis et armis probent, [[Cruce signati|signum crucis]] sumentes. Mundus depingitur in magno discrimine positus, ubi christiani tanquam milites Christi contra “catulos leonum” pugnare debent, spem ponentes in mercede caelesti et corona martyrii, relicta mundi “Babylone” ut pro caelesti regione decertent.<ref name="de-cruce-signatis-46-55" /> == Investigatio palaeographica musica == In hac investigatione, elementa musica carminis per [[palaeographia|artem palaeographicam]] subtiliter examinantur. Constat hunc {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|conductus|conductum|en|qid=Q846748}} musicam mutuavisse ex ultima cauda versūs cuiusdam antiquioris carminis, scilicet {{Op|Quod promisit}}, quod per artem {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|contrafactum|contrafacti|en|qid=Q1783270}} evenit. Investigatio fontium multas varietates praebet: codex Clm 4660 (ca. 1230) unam tantum lyricam cum quinque strophis exhibet, dum codices W1 et F (Laurentianus) compositiones ad tres vel duas voces referunt. In codice S (HB I 95), notatio invenitur adiastematica, quae evolutionem graphiae musicae in saeculo XIII demonstrat. Paleographica discretio inter textum et musicam indicat carmen {{Op|Mundum renovavit}} verisimiliter fuisse archetypum primarium, propter nexum inter thema incarnationis et structuram metricam rimae. Praeterea, observatio temporis dupli in versu ''Sponsa Syon immolatur'', quae in codicibus W2 et H (Las Huelgas) videri potest, momentum habet ad rhythmum priscum recte interpretandum, separando phrases musicas a contextu metrico stricto.<ref name="examen-apium-cb47">{{Opus | titulus = Crucifigat omnes, CB 47 | contextus = Carmina Burana: ricerche sulla musica | domus editoria = Examen Apium | url = https://www.examenapium.it/carmina/0-eds/047crucifigat.html | tempus inspectionis = 2026-04-30 }}.</ref> Analysim paleographicam sustinent varii codices per Europam sparsi, qui diversis modis notationem tradunt. Codex W1 (Guelf. 628) et codex T (Ma) interpretationes polyphonicas continent, ubi ligaturae et dispositio vocum rationem musicam saeculi XIII illustrant. Codex R (Rawl. poet. C 510) titulum {{Op|De effectu crucifixionis Jesu Christi}} praebet, dum codex J (Jesus College) diversum triplum in notatione sua servat. Haec varietas fontium sinit palaeographos intellegere quomodo eadem melodia per diversas scholas (sicut [[Schola Nostrae Dominae|illam Parisiensem]]) diffusa sit et quomodo scriptores medii aevi signis musicis usi sint ad nexum inter verbum et sonum firmandum.<ref name="examen-apium-cb47" /> == Notae == <references /> == Bibliographia == * {{Ecce citatio | id = Lehtonen, 1995 | c = {{Opus | cognomen = Lehtonen | nomen = Thomas Martinus Samuel | nomenclatura = compendiaria | titulus = Fortuna, Money, and the Sublunar World: Eleventh-century Ethical Thought as a Paradigm for Late Medieval Moral Philosophy | annus = 1995 | lingua = en | locus = [[Helsingia (Finnia)|Helsingiae]] | domus editoria = [[Societas Litterarum Finnicarum]] | isbn = 978-951-717-846-4 }} }} {{Carmina Burana}} [[Categoria:Index Carminum Buranorum]] [[Categoria:Litterae Latinae mediaevales]] ospm8usbfgy60xg3c1nrik2brummly4 3977094 3977093 2026-08-04T11:08:07Z Grufo 64423 3977094 wikitext text/x-wiki {{Titulus ad litteram}} {{Pagina principalis|Index Carminum Buranorum}} {{Carmen Carminum Buranorum | titulus = | imago = | descriptio = | categoria = | numerus = | auctor = | argumenta = | tempus = | lingua = | contextus = | praecedens = | sequens = }} {{lres|Crucifigat omnes}} est initium [[carmen|carminis]] a [[Goliardia|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scripti, quod in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] sub numero XLVII reperitur.<ref name="de-cruce-signatis-46-55">{{Opus | titulus = De cruce signatis 46–55 | url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cmo5.html }}.</ref> == Textus == {{Versus numerati| Crucifigat omnes Domini crux altera, nova Christi vulnera! arbor salutifera perditur; sepulcrum gens evertit extera violente; plena gente sola sedet civitas; agni fedus rapit hedus; plorat dotes perditas sponsa Sion; immolatur Ananias; incurvatur cornu David; flagellatur mundus; ab iniustis abdicatur, per quem iuste iudicatur mundus. 2.O quam dignos luctus! exulat rex omnium, baculus fidelium sustinet opprobrium gentis infidelis; cedit parti gentium pars totalis; iam regalis in luto et latere elaborat tellus, plorat Moysen fatiscere. homo, Dei miserere! fili, patris ius tuere! in incerto certum quere, ducis ducum dona promerere et lucrare lucem vere lucis! 3.Quisquis es signatus fidei charactere, fidem factis assere, rugientes contere catulos leonum, miserans intuere corde tristi damnum Christi! longus Cedar incola, surge, vide, ne de fide reproberis frivola! suda martyr in agone spe mercedis et corone! derelicta Babylone pugna pro celesti regione, aqua vite! te compone pugna!<ref name="de-cruce-signatis-46-55" /> }} == Descriptio == Hoc carmen, in sectione morali et satirica servatum, est hortatio vehemens ad [[Expeditio sacra|expeditionem sacram]] suscipiendam post cladem [[Hierosolyma|Hierosolymitanam]]. Auctor queritur de amissione {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Sanctum Sepulcrum|Sancti Sepulcri|it|qid=Q3463426}} et de oppressione [[Sion|Sionis]], allegoriis biblicis utens ad condicionem Terrae Sanctae a gentibus exteris occupatae deplorandam.<ref name="de-cruce-signatis-46-55" /> In partibus sequentibus, carmen fideles incitat ut fidem suam non verbis sed factis et armis probent, [[Cruce signati|signum crucis]] sumentes. Mundus depingitur in magno discrimine positus, ubi christiani tanquam milites Christi contra “catulos leonum” pugnare debent, spem ponentes in mercede caelesti et corona martyrii, relicta mundi “Babylone” ut pro caelesti regione decertent.<ref name="de-cruce-signatis-46-55" /> == Investigatio palaeographica musica == In hac investigatione, elementa musica carminis per [[palaeographia|artem palaeographicam]] subtiliter examinantur. Constat hunc {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|conductus|conductum|en|qid=Q846748}} musicam mutuavisse ex ultima cauda versūs cuiusdam antiquioris carminis, scilicet {{Op|Quod promisit}}, quod per artem {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|contrafactum|contrafacti|en|qid=Q1783270}} evenit. Investigatio fontium multas varietates praebet: codex Clm 4660 (ca. 1230) unam tantum lyricam cum quinque strophis exhibet, dum codices W1 et F (Laurentianus) compositiones ad tres vel duas voces referunt. In codice S (HB I 95), notatio invenitur adiastematica, quae evolutionem graphiae musicae in saeculo XIII demonstrat. Paleographica discretio inter textum et musicam indicat carmen {{Op|Mundum renovavit}} verisimiliter fuisse archetypum primarium, propter nexum inter thema incarnationis et structuram metricam rimae. Praeterea, observatio temporis dupli in versu ''Sponsa Syon immolatur'', quae in codicibus W2 et H (Las Huelgas) videri potest, momentum habet ad rhythmum priscum recte interpretandum, separando phrases musicas a contextu metrico stricto.<ref name="examen-apium-cb47">{{Opus | titulus = Crucifigat omnes, CB 47 | contextus = Carmina Burana: ricerche sulla musica | domus editoria = Examen Apium | url = https://www.examenapium.it/carmina/0-eds/047crucifigat.html | tempus inspectionis = 2026-04-30 }}.</ref> Analysim paleographicam sustinent varii codices per Europam sparsi, qui diversis modis notationem tradunt. Codex W1 (Guelf. 628) et codex T (Ma) interpretationes polyphonicas continent, ubi ligaturae et dispositio vocum rationem musicam saeculi XIII illustrant. Codex R (Rawl. poet. C 510) titulum {{Op|De effectu crucifixionis Jesu Christi}} praebet, dum codex J (Jesus College) diversum triplum in notatione sua servat. Haec varietas fontium sinit palaeographos intellegere quomodo eadem melodia per diversas scholas (sicut [[Schola Nostrae Dominae|illam Parisiensem]]) diffusa sit et quomodo scriptores medii aevi signis musicis usi sint ad nexum inter verbum et sonum firmandum.<ref name="examen-apium-cb47" /> == Notae == <references /> == Bibliographia == * {{Ecce citatio | id = Lehtonen, 1995 | c = {{Opus | cognomen = Lehtonen | nomen = Thomas Martinus Samuel | nomenclatura = compendiaria | titulus = Fortuna, Money, and the Sublunar World: Eleventh-century Ethical Thought as a Paradigm for Late Medieval Moral Philosophy | annus = 1995 | lingua = en | locus = [[Helsingia (Finnia)|Helsingiae]] | domus editoria = [[Societas Litterarum Finnicarum]] | isbn = 978-951-717-846-4 }} }} {{Carmina Burana}} [[Categoria:Index Carminum Buranorum]] [[Categoria:Litterae Latinae mediaevales]] rc70mgdbcstzqkpetls9ozqgp5gzgjl 0 324985 3977011 3974805 2026-08-04T05:57:19Z InsideNormality 212975 carthago DELENDA est 3977011 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} [[Fasciculus:Babylonokia.jpg|thumb|''Babylonokia'']] {{ores|Babylonokia}}<ref>Etiam ''Babylon-Nokia,'' ''Alien-Mobile,'' et ''Cuneiform Mobile Phone'' appellatum.</ref> est [[opus artis]] a Carolo Weingärtner anno [[2012]]<ref name="orf.at">{{Opus | titulus = Angeblich “Alien-Handy” in Österreich entdeckt | tempus = 2015-12-31 | domus editoria = news.ORF.at | url = http://orf.at/stories/2316971/ }}.</ref> ex [[argilla]] confectum, tabella fictilis specie [[telephonum gestabile|telephoni gestabilis]], cuius claves et [[monitrum]] signis [[scriptura cuneiformis|cuneiformibus]] insignita sunt. Weingärtner hoc opus fecit, ut progressum communicationis ab antiquitate usque ad tempora nostra significaret.<ref name="orf.at" /> Postea fautores opinionum marginalium atque pseudoarchaeologiae<ref name="orf.at" /> imaginem operis falso pro invento archaeologico annorum octingentorum protulerunt;<ref name="Open Press Release">{{Opus | titulus = Centuries Old Cell-Phone Artifact Presents Modern Day Mystery | tempus = 2017-01-19 | domus editoria = openpr.com | url = http://www.openpr.com/news/416272/Centuries-Old-Cell-Phone-Artifact-Presents-Modern-Day-Mystery-Award-Winning-Author-Dana-Lyons-Sees-The-Possibilities-In-Such-An-Impossible-Scenario.html }}.</ref> haec narratio per pelliculam in canali YouTube “Paranormal Crucible”<ref name="huffpo">{{Opus | cognomen 1 = Moye | nomen 1 = David | titulus = Ancient Babylonian Cellphone Isn't Ancient, Babylonian Or A Phone | tempus = 2016-01-11 | domus editoria = HuffPost | url = https://huffingtonpost.com/entry/ancient-babylonian-nokia-isnt-ancient-babylonian-nor-a-nokia_us_568d70abe4b0c8beacf5630b | tempus inspectionis = 2017-01-03 }}.</ref> latius divulgata est atque nonnulla [[instrumenta divulgationis]] eam quasi rem arcanam rettulerunt.<ref>{{Opus | titulus = Is this an 800-year-old mobile phone? (Video) | annus = 2016 | mensis = 1 | domus editoria = Canada Journal - News of the World | url = http://canadajournal.net/science/is-this-an-800-year-old-mobile-phone-video-40526-2016/ }}.</ref> == Ars == Weingärtner tabellam fictilem specie telephoni gestabilis, signis cuneiformibus ornatam, confecit, tum impulsus exhibitione in Museo Communicationis Berolinensi habita, cui titulus erat “A scripturis cuneiformibus ad SMS: communicatio olim et hodie”, tum effectibus technologiae informaticae per orbem terrarum perniciosis.<ref name="orf.at" /> Scriptura cuneiformis initia informationis litteris traditae significat. Quamquam opus exemplar fictile telephoni gestabilis Ericsson S868,<ref name="truth">{{Opus | cognomen 1 = Martin | nomen 1 = Aaron | titulus = Archeologists Discover 800-Year-Old Cell Phone Tablet-Fiction! | tempus = 2016-01-05 | domus editoria = www.truthorfiction.com | url = https://www.truthorfiction.com/archeologists-discover-800-year-old-cell-phone-tablet/ | tempus inspectionis = 2017-01-03 }}.</ref> exemplaris [[decennium 200|decennii 200]], imitari videtur, hoc artifici propriam significationem non habebat; forma enim telephoni tantum utebatur velut imagine instrumentorum mobilium generatim.<ref name="Open Press Release" /> Opus unicum est atque apud ipsum artificem servatur. Rogatu museis ad exhibitiones commodari potest. Ex argilla confectum est.<ref name="huffpo" /> == Falsa repraesentatio == Weingärtner imaginem operis in Facebook publicavit, dum illud venale offerebat;<ref name="orf.at" /> tum quidam usor nomen “BabyloNokia” finxit.<ref name="orf.at" /> Triennio post, eadem imago in situ “Conspiracy Club” titulo “Telephonum mobile octingentorum annorum in Austria inventum? Vide hoc” edita est.<ref name="orf.at" /> “The Express” imaginem sine auctoris mentione adhibuit atque falso scripsit rem ad [[saeculum 13 a.C.n.]] referendam esse.<ref name="orf.at" /> De imagine a paginis opinionum marginalium et a diurnariis usurpata loquens, Weingärtner affirmavit eam sine sua scientia neque consensu adhibitam esse; addidit id sibi minime propositum fuisse, nec se UFO vel [[vita extraterrestris|vitae extraterrestri]] credere. De imagine a paginis opinionum marginalium et a diurnariis usurpata loquens, Weingärtner affirmavit eam sine sua scientia neque consensu adhibitam esse; addidit id sibi minime propositum fuisse, nec se UFO vel vitae extraterrestri credere.<ref name="huffpo" /> == Notae == <references/> {{NexInt}} * [[Nokia (societas)]] * [[Babylon]] [[Categoria:Ars]] [[Categoria:Cultura popularis]] [[Categoria:Telephona]] [[Categoria:Confecta 2012]] d9ivcvatvvfbvakamvcgruhb26m9x6n 3977012 3977011 2026-08-04T05:57:30Z InsideNormality 212975 carthago DELENDA est 3977012 wikitext text/x-wiki {{Delenda|No useful content. Out of project scope. AI-x-wiki spam <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small>|tempus=20260725195201|disputatio=petitio-temporis-20260725195201-vicipaediani}} {{Titulus italicus}} [[Fasciculus:Babylonokia.jpg|thumb|''Babylonokia'']] {{ores|Babylonokia}}<ref>Etiam ''Babylon-Nokia,'' ''Alien-Mobile,'' et ''Cuneiform Mobile Phone'' appellatum.</ref> est [[opus artis]] a Carolo Weingärtner anno [[2012]]<ref name="orf.at">{{Opus | titulus = Angeblich “Alien-Handy” in Österreich entdeckt | tempus = 2015-12-31 | domus editoria = news.ORF.at | url = http://orf.at/stories/2316971/ }}.</ref> ex [[argilla]] confectum, tabella fictilis specie [[telephonum gestabile|telephoni gestabilis]], cuius claves et [[monitrum]] signis [[scriptura cuneiformis|cuneiformibus]] insignita sunt. Weingärtner hoc opus fecit, ut progressum communicationis ab antiquitate usque ad tempora nostra significaret.<ref name="orf.at" /> Postea fautores opinionum marginalium atque pseudoarchaeologiae<ref name="orf.at" /> imaginem operis falso pro invento archaeologico annorum octingentorum protulerunt;<ref name="Open Press Release">{{Opus | titulus = Centuries Old Cell-Phone Artifact Presents Modern Day Mystery | tempus = 2017-01-19 | domus editoria = openpr.com | url = http://www.openpr.com/news/416272/Centuries-Old-Cell-Phone-Artifact-Presents-Modern-Day-Mystery-Award-Winning-Author-Dana-Lyons-Sees-The-Possibilities-In-Such-An-Impossible-Scenario.html }}.</ref> haec narratio per pelliculam in canali YouTube “Paranormal Crucible”<ref name="huffpo">{{Opus | cognomen 1 = Moye | nomen 1 = David | titulus = Ancient Babylonian Cellphone Isn't Ancient, Babylonian Or A Phone | tempus = 2016-01-11 | domus editoria = HuffPost | url = https://huffingtonpost.com/entry/ancient-babylonian-nokia-isnt-ancient-babylonian-nor-a-nokia_us_568d70abe4b0c8beacf5630b | tempus inspectionis = 2017-01-03 }}.</ref> latius divulgata est atque nonnulla [[instrumenta divulgationis]] eam quasi rem arcanam rettulerunt.<ref>{{Opus | titulus = Is this an 800-year-old mobile phone? (Video) | annus = 2016 | mensis = 1 | domus editoria = Canada Journal - News of the World | url = http://canadajournal.net/science/is-this-an-800-year-old-mobile-phone-video-40526-2016/ }}.</ref> == Ars == Weingärtner tabellam fictilem specie telephoni gestabilis, signis cuneiformibus ornatam, confecit, tum impulsus exhibitione in Museo Communicationis Berolinensi habita, cui titulus erat “A scripturis cuneiformibus ad SMS: communicatio olim et hodie”, tum effectibus technologiae informaticae per orbem terrarum perniciosis.<ref name="orf.at" /> Scriptura cuneiformis initia informationis litteris traditae significat. Quamquam opus exemplar fictile telephoni gestabilis Ericsson S868,<ref name="truth">{{Opus | cognomen 1 = Martin | nomen 1 = Aaron | titulus = Archeologists Discover 800-Year-Old Cell Phone Tablet-Fiction! | tempus = 2016-01-05 | domus editoria = www.truthorfiction.com | url = https://www.truthorfiction.com/archeologists-discover-800-year-old-cell-phone-tablet/ | tempus inspectionis = 2017-01-03 }}.</ref> exemplaris [[decennium 200|decennii 200]], imitari videtur, hoc artifici propriam significationem non habebat; forma enim telephoni tantum utebatur velut imagine instrumentorum mobilium generatim.<ref name="Open Press Release" /> Opus unicum est atque apud ipsum artificem servatur. Rogatu museis ad exhibitiones commodari potest. Ex argilla confectum est.<ref name="huffpo" /> == Falsa repraesentatio == Weingärtner imaginem operis in Facebook publicavit, dum illud venale offerebat;<ref name="orf.at" /> tum quidam usor nomen “BabyloNokia” finxit.<ref name="orf.at" /> Triennio post, eadem imago in situ “Conspiracy Club” titulo “Telephonum mobile octingentorum annorum in Austria inventum? Vide hoc” edita est.<ref name="orf.at" /> “The Express” imaginem sine auctoris mentione adhibuit atque falso scripsit rem ad [[saeculum 13 a.C.n.]] referendam esse.<ref name="orf.at" /> De imagine a paginis opinionum marginalium et a diurnariis usurpata loquens, Weingärtner affirmavit eam sine sua scientia neque consensu adhibitam esse; addidit id sibi minime propositum fuisse, nec se UFO vel [[vita extraterrestris|vitae extraterrestri]] credere. De imagine a paginis opinionum marginalium et a diurnariis usurpata loquens, Weingärtner affirmavit eam sine sua scientia neque consensu adhibitam esse; addidit id sibi minime propositum fuisse, nec se UFO vel vitae extraterrestri credere.<ref name="huffpo" /> == Notae == <references/> {{NexInt}} * [[Nokia (societas)]] * [[Babylon]] [[Categoria:Ars]] [[Categoria:Cultura popularis]] [[Categoria:Telephona]] [[Categoria:Confecta 2012]] ssf6fssax0io8vkqouzhxkdw1ki3sa1 3977142 3977012 2026-08-04T11:49:51Z Grufo 64423 -{{Delenda}}: Plus quam septem dies; consensus abest 3977142 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} [[Fasciculus:Babylonokia.jpg|thumb|''Babylonokia'']] {{ores|Babylonokia}}<ref>Etiam ''Babylon-Nokia,'' ''Alien-Mobile,'' et ''Cuneiform Mobile Phone'' appellatum.</ref> est [[opus artis]] a Carolo Weingärtner anno [[2012]]<ref name="orf.at">{{Opus | titulus = Angeblich “Alien-Handy” in Österreich entdeckt | tempus = 2015-12-31 | domus editoria = news.ORF.at | url = http://orf.at/stories/2316971/ }}.</ref> ex [[argilla]] confectum, tabella fictilis specie [[telephonum gestabile|telephoni gestabilis]], cuius claves et [[monitrum]] signis [[scriptura cuneiformis|cuneiformibus]] insignita sunt. Weingärtner hoc opus fecit, ut progressum communicationis ab antiquitate usque ad tempora nostra significaret.<ref name="orf.at" /> Postea fautores opinionum marginalium atque pseudoarchaeologiae<ref name="orf.at" /> imaginem operis falso pro invento archaeologico annorum octingentorum protulerunt;<ref name="Open Press Release">{{Opus | titulus = Centuries Old Cell-Phone Artifact Presents Modern Day Mystery | tempus = 2017-01-19 | domus editoria = openpr.com | url = http://www.openpr.com/news/416272/Centuries-Old-Cell-Phone-Artifact-Presents-Modern-Day-Mystery-Award-Winning-Author-Dana-Lyons-Sees-The-Possibilities-In-Such-An-Impossible-Scenario.html }}.</ref> haec narratio per pelliculam in canali YouTube “Paranormal Crucible”<ref name="huffpo">{{Opus | cognomen 1 = Moye | nomen 1 = David | titulus = Ancient Babylonian Cellphone Isn't Ancient, Babylonian Or A Phone | tempus = 2016-01-11 | domus editoria = HuffPost | url = https://huffingtonpost.com/entry/ancient-babylonian-nokia-isnt-ancient-babylonian-nor-a-nokia_us_568d70abe4b0c8beacf5630b | tempus inspectionis = 2017-01-03 }}.</ref> latius divulgata est atque nonnulla [[instrumenta divulgationis]] eam quasi rem arcanam rettulerunt.<ref>{{Opus | titulus = Is this an 800-year-old mobile phone? (Video) | annus = 2016 | mensis = 1 | domus editoria = Canada Journal - News of the World | url = http://canadajournal.net/science/is-this-an-800-year-old-mobile-phone-video-40526-2016/ }}.</ref> == Ars == Weingärtner tabellam fictilem specie telephoni gestabilis, signis cuneiformibus ornatam, confecit, tum impulsus exhibitione in Museo Communicationis Berolinensi habita, cui titulus erat “A scripturis cuneiformibus ad SMS: communicatio olim et hodie”, tum effectibus technologiae informaticae per orbem terrarum perniciosis.<ref name="orf.at" /> Scriptura cuneiformis initia informationis litteris traditae significat. Quamquam opus exemplar fictile telephoni gestabilis Ericsson S868,<ref name="truth">{{Opus | cognomen 1 = Martin | nomen 1 = Aaron | titulus = Archeologists Discover 800-Year-Old Cell Phone Tablet-Fiction! | tempus = 2016-01-05 | domus editoria = www.truthorfiction.com | url = https://www.truthorfiction.com/archeologists-discover-800-year-old-cell-phone-tablet/ | tempus inspectionis = 2017-01-03 }}.</ref> exemplaris [[decennium 200|decennii 200]], imitari videtur, hoc artifici propriam significationem non habebat; forma enim telephoni tantum utebatur velut imagine instrumentorum mobilium generatim.<ref name="Open Press Release" /> Opus unicum est atque apud ipsum artificem servatur. Rogatu museis ad exhibitiones commodari potest. Ex argilla confectum est.<ref name="huffpo" /> == Falsa repraesentatio == Weingärtner imaginem operis in Facebook publicavit, dum illud venale offerebat;<ref name="orf.at" /> tum quidam usor nomen “BabyloNokia” finxit.<ref name="orf.at" /> Triennio post, eadem imago in situ “Conspiracy Club” titulo “Telephonum mobile octingentorum annorum in Austria inventum? Vide hoc” edita est.<ref name="orf.at" /> “The Express” imaginem sine auctoris mentione adhibuit atque falso scripsit rem ad [[saeculum 13 a.C.n.]] referendam esse.<ref name="orf.at" /> De imagine a paginis opinionum marginalium et a diurnariis usurpata loquens, Weingärtner affirmavit eam sine sua scientia neque consensu adhibitam esse; addidit id sibi minime propositum fuisse, nec se UFO vel [[vita extraterrestris|vitae extraterrestri]] credere. De imagine a paginis opinionum marginalium et a diurnariis usurpata loquens, Weingärtner affirmavit eam sine sua scientia neque consensu adhibitam esse; addidit id sibi minime propositum fuisse, nec se UFO vel vitae extraterrestri credere.<ref name="huffpo" /> == Notae == <references/> {{NexInt}} * [[Nokia (societas)]] * [[Babylon]] [[Categoria:Ars]] [[Categoria:Cultura popularis]] [[Categoria:Telephona]] [[Categoria:Confecta 2012]] d9ivcvatvvfbvakamvcgruhb26m9x6n 3977144 3977142 2026-08-04T11:52:34Z IacobusAmor 1163 3977144 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} [[Fasciculus:Babylonokia.jpg|thumb|''Babylonokia'']] {{ores|Babylonokia}}<ref>Etiam ''Babylon-Nokia,'' ''Alien-Mobile,'' et ''Cuneiform Mobile Phone'' appellatum.</ref> est [[opus artis]] a Carolo Weingärtner anno [[2012]]<ref name="orf.at">{{Opus | titulus = Angeblich “Alien-Handy” in Österreich entdeckt | tempus = 2015-12-31 | domus editoria = news.ORF.at | url = http://orf.at/stories/2316971/ }}.</ref> ex [[argilla]] confectum, tabella fictilis specie [[telephonum gestabile|telephoni gestabilis]], cuius claves et [[monitrum]] signis [[scriptura cuneiformis|cuneiformibus]] insignita sunt. Weingärtner hoc opus fecit, ut progressum communicationis ab antiquitate usque ad tempora nostra significaret.<ref name="orf.at" /> Postea fautores opinionum marginalium atque pseudoarchaeologiae<ref name="orf.at" /> imaginem operis falso pro invento archaeologico annorum octingentorum protulerunt;<ref name="Open Press Release">{{Opus | titulus = Centuries Old Cell-Phone Artifact Presents Modern Day Mystery | tempus = 2017-01-19 | domus editoria = openpr.com | url = http://www.openpr.com/news/416272/Centuries-Old-Cell-Phone-Artifact-Presents-Modern-Day-Mystery-Award-Winning-Author-Dana-Lyons-Sees-The-Possibilities-In-Such-An-Impossible-Scenario.html }}.</ref> haec narratio per pelliculam in canali YouTube “Paranormal Crucible”<ref name="huffpo">{{Opus | cognomen 1 = Moye | nomen 1 = David | titulus = Ancient Babylonian Cellphone Isn't Ancient, Babylonian Or A Phone | tempus = 2016-01-11 | domus editoria = HuffPost | url = https://huffingtonpost.com/entry/ancient-babylonian-nokia-isnt-ancient-babylonian-nor-a-nokia_us_568d70abe4b0c8beacf5630b | tempus inspectionis = 2017-01-03 }}.</ref> latius divulgata est atque nonnulla [[instrumenta divulgationis]] eam quasi rem arcanam rettulerunt.<ref>{{Opus | titulus = Is this an 800-year-old mobile phone? (Video) | annus = 2016 | mensis = 1 | domus editoria = Canada Journal - News of the World | url = http://canadajournal.net/science/is-this-an-800-year-old-mobile-phone-video-40526-2016/ }}.</ref> == Ars == Weingärtner tabellam fictilem specie telephoni gestabilis, signis cuneiformibus ornatam, confecit, tum impulsus exhibitione in Museo Communicationis Berolinensi habita, cui titulus erat “A scripturis cuneiformibus ad SMS: communicatio olim et hodie”, tum effectibus technologiae informaticae per orbem terrarum perniciosis.<ref name="orf.at" /> Scriptura cuneiformis initia informationis litteris traditae significat. Quamquam opus exemplar fictile telephoni gestabilis Ericsson S868,<ref name="truth">{{Opus | cognomen 1 = Martin | nomen 1 = Aaron | titulus = Archeologists Discover 800-Year-Old Cell Phone Tablet-Fiction! | tempus = 2016-01-05 | domus editoria = www.truthorfiction.com | url = https://www.truthorfiction.com/archeologists-discover-800-year-old-cell-phone-tablet/ | tempus inspectionis = 2017-01-03 }}.</ref> exemplaris [[decennium 200|decennii 200]], imitari videtur, hoc artifici propriam significationem non habebat; forma enim telephoni tantum utebatur velut imagine instrumentorum mobilium generatim.<ref name="Open Press Release" /> Opus unicum est atque apud ipsum artificem servatur. Rogatu museis ad exhibitiones commodari potest. Ex argilla confectum est.<ref name="huffpo" /> == Falsa repraesentatio == Weingärtner imaginem operis in Facebook publicavit, dum illud venale offerebat;<ref name="orf.at" /> tum quidam usor nomen “BabyloNokia” finxit.<ref name="orf.at" /> Triennio post, eadem imago in situ “Conspiracy Club” titulo “Telephonum mobile octingentorum annorum in Austria inventum? Vide hoc” edita est.<ref name="orf.at" /> “The Express” imaginem sine auctoris mentione adhibuit atque falso scripsit rem ad [[saeculum 13 a.C.n.]] referendam esse.<ref name="orf.at" /> De imagine a paginis opinionum marginalium et a diurnariis usurpata loquens, Weingärtner affirmavit eam sine sua scientia neque consensu adhibitam esse; addidit id sibi minime propositum fuisse, nec se UFO vel [[vita extraterrestris|vitae extraterrestri]] credere. De imagine a paginis opinionum marginalium et a diurnariis usurpata loquens, Weingärtner affirmavit eam sine sua scientia neque consensu adhibitam esse; addidit id sibi minime propositum fuisse, nec se UFO vel vitae extraterrestri credere.<ref name="huffpo" /> == Notae == <references/> {{NexInt}} * [[Nokia (societas)]] * [[Babylon]] [[Categoria:Ars]] [[Categoria:Confecta 2012]] [[Categoria:Cultura popularis]] [[Categoria:Telephona]] j808e0y169cblqbk0cou26aojfc7yqz 1 326924 3977013 3974769 2026-08-04T05:59:41Z InsideNormality 212975 carthago DELENDA est 3977013 wikitext text/x-wiki == Die 25 Iulii 2026 — Estne haec pagina delenda? == <!-- Noli haec verba removere si formula die 25 Iulii 2026 hora 19:52:01 petita nondum forma finali patescit. -->{{Disputatio petitoria Vicipaediae|Delenda|20260725195201}} Formulam {{[[Formula:Confestim delenda|Confestim delenda]]}} ad formulam {{[[Formula:Delenda|Delenda]]}} verti, quia [[Disputatio Usoris:Andrew Dalby#Vandalismus|disputatio]] orta est. De deletione hic disputare licet. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 19:52, 25 Iulii 2026 (UTC) :{{Ping|Kalligraphiemonk}} haec, nisi fallor, scribere voluit: "falsum praeiudicium, latine emendatum est - 19 linguae rectae sunt". [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 08:49, 26 Iulii 2026 (UTC) ::Egomet ipse haec dixerim: Commentatio, post emendationes, Latinitate haud pessima componitur: fontes plures et utiles citantur: possumus retinere. Quid dicunt alii? ::Videte etiam disputationem apud de:wiki habitam: [[:de:Wikipedia:Löschkandidaten/2._April_2018#Babylonokia_(SLA)]]. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 09:03, 26 Iulii 2026 (UTC) :::Videte [[:en:Babylonokia]] - nullae obiectiones sibi sunt. [[Usor:Kalligraphiemonk|Kalligraphiemonk]] ([[Disputatio Usoris:Kalligraphiemonk|disputatio]]) 10:04, 26 Iulii 2026 (UTC) :Ich wurde eingeladen, mich an dieser Löschdiskussion zu beteiligen und bedanke mich herzlich dafür. Da es mir freigestellt wurde, mich auf Deutsch zu äußern, mache ich das. Die letzten lateinischen Sätze, die von mir kamen, sind etwa so älter, als mein Wikipedia-Account. Der Benutzer ist nach unangemessenen Experimenten auf [[:mw:User:Your name/sandbox]] durch x-wiki-Spam des Artikels über dieses "Kunstwerkes" ([[:wikidata:Q28114063]]) aufgefallen. Eine Ansprache unter anderem wegen KI-Nutzung sehr ihr dort: [[:de:Benutzer Diskussion:Kalligrafiemonk#Wie viele...]]. In der Versionsgeschichte des Datenobjektes sieht man deutlich, dass der Benutzer seit 2017 immer wieder x-wiki diese Artikel hinzufügt, nachdem er die Seiten erstellt hat. Sprachkenntnisse des jeweiligen Projektes sieht er häufig nicht als notwendig an, so wie er selbst einräumt. Wie @[[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] richtig verlinkt hat, gab es auf der deutschsprachigen Wikipedia die wohl früheste Fassung des Artikels. In deren Löschdiskussion wird der Zusammenhang zwischen Benutzer Kalligraphiemonk und dem Schöpfer von ''Babylonokia'', Karl Weingärtner hergestellt. Aus diesem Grunde halte ich den Artikel für eine x-wiki Selbstdarstellung. In meiner Funktion als globaler Rücksetzer und Metawiki-Admin begegnen mir solche Fälle öfter. Vor allem sind die bereits gelöschten Versionen hier bemerkenswert: :* gotwiki gelöscht am 08:16, 25. Jun. 2026 von einem Steward :* tawiki gelöscht am 11:32, 8. Jan. 2024 von einem lokalen Admin :* ruwiki gelöscht am 22:08, 26. Dez. 2023 von einem lokalen Admin :* dewiki '''erneut '''gelöscht am 22:32, 20. Dez. 2023 von einem lokalen Admin :* slwiki gelöscht am 21:44, 20. Dez. 2023 von einem lokalen Admin :* itwiki gelöscht am 00:06, 7. Aug. 2018 von einem lokalen Admin :* hrwiki gelöscht am 13:14, 22. Jun. 2018 von einem damaligen lokalen Admin :* bswiki erneut gelöscht am 17:16, 21. Jun. 2018 von einem damaligen lokalen Admin :* bswiki gelöscht am 16:40, 21. Jun. 2018 von einem damaligen lokalen Admin :* dewiki '''erneut ''' gelöscht am 09:26, 3. Apr. 2018 von einem lokalen Admin :* hewiki gelöscht am 09:26, 3. Apr. 2018 von einem damaligen Admin :* dewiki gelöscht am 06:48, 25. Feb. 2017 von einem lokalen Admin :Mit Blick auf [[Disputatio Usoris:Andrew Dalby#Vandalismus|diese Diskussion]] bin ich sehr irritiert. Hier wird mir durch den Benutzer Kalligraphiemonk Vandalismus in diesem Projekt vorgeworfen. Allerdings kann ich dem [https://la.wikipedia.org/w/index.php?title=Specialis:AbuseLog&wpSearchTitle=Mahathir+Mohamad Missbrauchsfilter-Logbuch] entnehmen, dass der Benutzer in genau dem fragwürdigen Artikel abgemeldet editieren wollte. Der Filter entstand, nachdem dutzende Sprachversionen von [[:wikidata:Q181383]] durch einen Langzeitstörer vandaliert wurden. Dabei wurden die Versionsgeschichten durch teilweise sinnvolle Änderungen sowie selbstreverts massenhaft aufgebläht. :Ich werde den Benutzer selbst ansprechen, mit welcher Begründung er mich für einen Vandalen hält, das Thema sollte hier nicht diskutiert werden. Ich möchte nur klar stellen, dass ich stets im Dienste der kleinen oder auch mittleren Wikis, in denen ich patroulliere, handle. Wenn ich dabei Fehler mache, dann geschehen diese nicht in böser Absicht. Manchmal erfolgen beispielsweise Reverts von Bearbeitungen, die ich subjektiv nicht für sinnvoll erachte, es aber vielleicht doch sind. Bitte sprecht mich an, wenn sowas passieren sollte. Gibt es wiederholt Probleme, dann nehme ich Projekte aus meinen Filtereinstellungen, damit es keinen unötigen Ärger gibt. Zum Artikel bleibt nur zu sagen: Die Entscheidung obliegt dem Projekt, ich werde aber nun aktiver für die Löschung der x-wiki-Versionen vorgehen. [[Usor:NDG|NDG]] ([[Disputatio Usoris:NDG|disputatio]]) 11:38, 26 Iulii 2026 (UTC) :: @[[Usor:NDG|NDG]]: Thank you for your work as part of the Small Wiki Monitoring Team. My German is rusty, so I hope you do not mind if I write in English. I think you did a good job reporting this case, and I hope you will continue your valuable work monitoring us. I have been thinking for some time that we might need a better way to handle possible cross-wiki spam than directly tagging pages for speedy deletion. Do you think it could work if all wikis had access to a standard template, let's say <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Cross-wiki spam report}}</syntaxhighlight>, for reporting suspected cross-wiki spam, and this template were used instead of directly adding <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Delete}}</syntaxhighlight>? In this way, individual wikis could decide how to handle similar cases according to their own policies. For some communities, the template could even be made a redirect to <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Delete}}</syntaxhighlight>, while others might prefer a discussion first. Cross-wiki patrollers would then simply act as independent messengers, bringing possible issues to the attention of local communities without needing to become involved in deletion discussions themselves (unless they want to). --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:12, 26 Iulii 2026 (UTC) :::Thank you very much @[[Usor:Grufo|Grufo]], I really appreciate that. About the template: Perhaps that would be a good idea, but we should discuss that at metawiki (e.g. at [[:m:SRM]]). My reason was ''No useful content. Out of project scope.'' for the lack of notability, which every community has do decide for itself and ''AI-x-wiki spam'' as for the problematic source of these translations/generations. Please note the [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q28114063&action=history increasing page creations] since 2023. With the introduction of GPT-4 in 2023, the usage of LLMs for the generation of wikipedia articles increased, which may be the problem in this case. :::It is quite interesting to see, that my speedy was reverted by a tempaccount using a proxy. The IP of the tempaccount [[User:~2026-41443-24]] which ran into the filter before the account [[User:Kalligraphiemonk]] (compare [[User:Kalligrafiemonk]]) was created is blocked as a proxy in two russian projects since 2026-07-07. I will contact the Stewards about that special case. [[Usor:NDG|NDG]] ([[Disputatio Usoris:NDG|disputatio]]) 13:40, 26 Iulii 2026 (UTC) :::: @[[Usor:NDG|NDG]]: Thank you, I will post at [[:m:SRM]] about the template proposal. In this specific case, that of “Babylonokia”, it could be argued that the artwork itself (not just the page) has a promotional or attention-seeking character, and there is evidence that a single user created many pages in different languages with the help of LLMs in order to spread the topic across projects. Individual wikis, however, may still decide that the subject has sufficient discussion or relevance to merit an article, and that the generated text should be improved rather than removed. This, however, does not diminish the usefulness of cross-wiki spam reports. I do not have a strong opinion on the fate of this particular article, but I am sorry that the situation became contentious. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 14:08, 26 Iulii 2026 (UTC) :::::I also have no strong opinion about this artwork but I see several self-generated sources x-wiki ([[:de:OpenPR]], which is also used here one). Off-wiki platforms were used to claim notability for this topic by the maker himself. My biggest concern is that most of the projects do not have a real interest to improve and maintain such pages created for self-promotion. [[Usor:NDG|NDG]] ([[Disputatio Usoris:NDG|disputatio]]) 14:20, 26 Iulii 2026 (UTC) :::::: I totally understand the concern, which is also why I think cross-wiki spam reports are important. P.S. I just posted my proposal at [[:meta:Steward requests/Miscellaneous#Proposal: create a standard cross-wiki spam report template]]. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 14:40, 26 Iulii 2026 (UTC) ==Three questions== I'd ask three questions: :1. Is it a work of art or craft? Yes. (Wrought with more dexterity than [https://en.wikipedia.org/wiki/Fountain_(Duchamp) an upside-down urinal.]) :2. Is it notable? Yes. (People are likelier to look for it than for [https://en.wikipedia.org/wiki/Caychax villages having a population of 14].) :3. Do major wikis cover it? Yes. (Chinese, Danish, Dutch, English, French, Japanese. Spanish). So I'd keep it. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 13:54, 26 Iulii 2026 (UTC) :Please note the original discussion at dewiki [[:de:Wikipedia:Löschkandidaten/18. Februar 2017#Babylonokia (gelöscht)]] [[Usor:NDG|NDG]] ([[Disputatio Usoris:NDG|disputatio]]) 14:11, 26 Iulii 2026 (UTC) igjtthpfhgy24ohtimbarigvekkuo3y 3977014 3977013 2026-08-04T05:59:53Z InsideNormality 212975 carthago DELENDA est 3977014 wikitext text/x-wiki == Die 25 Iulii 2026 — Estne haec pagina delenda? == <!-- Noli haec verba removere si formula die 25 Iulii 2026 hora 19:52:01 petita nondum forma finali patescit. -->{{Disputatio petitoria Vicipaediae|Delenda|20260725195201}} Formulam {{[[Formula:Confestim delenda|Confestim delenda]]}} ad formulam {{[[Formula:Delenda|Delenda]]}} verti, quia [[Disputatio Usoris:Andrew Dalby#Vandalismus|disputatio]] orta est. De deletione hic disputare licet. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 19:52, 25 Iulii 2026 (UTC) :{{Ping|Kalligraphiemonk}} haec, nisi fallor, scribere voluit: "falsum praeiudicium, latine emendatum est - 19 linguae rectae sunt". [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 08:49, 26 Iulii 2026 (UTC) ::Egomet ipse haec dixerim: Commentatio, post emendationes, Latinitate haud pessima componitur: fontes plures et utiles citantur: possumus retinere. Quid dicunt alii? ::Videte etiam disputationem apud de:wiki habitam: [[:de:Wikipedia:Löschkandidaten/2._April_2018#Babylonokia_(SLA)]]. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 09:03, 26 Iulii 2026 (UTC) :::Videte [[:en:Babylonokia]] - nullae obiectiones sibi sunt. [[Usor:Kalligraphiemonk|Kalligraphiemonk]] ([[Disputatio Usoris:Kalligraphiemonk|disputatio]]) 10:04, 26 Iulii 2026 (UTC) :Ich wurde eingeladen, mich an dieser Löschdiskussion zu beteiligen und bedanke mich herzlich dafür. Da es mir freigestellt wurde, mich auf Deutsch zu äußern, mache ich das. Die letzten lateinischen Sätze, die von mir kamen, sind etwa so älter, als mein Wikipedia-Account. Der Benutzer ist nach unangemessenen Experimenten auf [[:mw:User:Your name/sandbox]] durch x-wiki-Spam des Artikels über dieses "Kunstwerkes" ([[:wikidata:Q28114063]]) aufgefallen. Eine Ansprache unter anderem wegen KI-Nutzung sehr ihr dort: [[:de:Benutzer Diskussion:Kalligrafiemonk#Wie viele...]]. In der Versionsgeschichte des Datenobjektes sieht man deutlich, dass der Benutzer seit 2017 immer wieder x-wiki diese Artikel hinzufügt, nachdem er die Seiten erstellt hat. Sprachkenntnisse des jeweiligen Projektes sieht er häufig nicht als notwendig an, so wie er selbst einräumt. Wie @[[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] richtig verlinkt hat, gab es auf der deutschsprachigen Wikipedia die wohl früheste Fassung des Artikels. In deren Löschdiskussion wird der Zusammenhang zwischen Benutzer Kalligraphiemonk und dem Schöpfer von ''Babylonokia'', Karl Weingärtner hergestellt. Aus diesem Grunde halte ich den Artikel für eine x-wiki Selbstdarstellung. In meiner Funktion als globaler Rücksetzer und Metawiki-Admin begegnen mir solche Fälle öfter. Vor allem sind die bereits gelöschten Versionen hier bemerkenswert: :* gotwiki gelöscht am 08:16, 25. Jun. 2026 von einem Steward :* tawiki gelöscht am 11:32, 8. Jan. 2024 von einem lokalen Admin :* ruwiki gelöscht am 22:08, 26. Dez. 2023 von einem lokalen Admin :* dewiki '''erneut '''gelöscht am 22:32, 20. Dez. 2023 von einem lokalen Admin :* slwiki gelöscht am 21:44, 20. Dez. 2023 von einem lokalen Admin :* itwiki gelöscht am 00:06, 7. Aug. 2018 von einem lokalen Admin :* hrwiki gelöscht am 13:14, 22. Jun. 2018 von einem damaligen lokalen Admin :* bswiki erneut gelöscht am 17:16, 21. Jun. 2018 von einem damaligen lokalen Admin :* bswiki gelöscht am 16:40, 21. Jun. 2018 von einem damaligen lokalen Admin :* dewiki '''erneut ''' gelöscht am 09:26, 3. Apr. 2018 von einem lokalen Admin :* hewiki gelöscht am 09:26, 3. Apr. 2018 von einem damaligen Admin :* dewiki gelöscht am 06:48, 25. Feb. 2017 von einem lokalen Admin :Mit Blick auf [[Disputatio Usoris:Andrew Dalby#Vandalismus|diese Diskussion]] bin ich sehr irritiert. Hier wird mir durch den Benutzer Kalligraphiemonk Vandalismus in diesem Projekt vorgeworfen. Allerdings kann ich dem [https://la.wikipedia.org/w/index.php?title=Specialis:AbuseLog&wpSearchTitle=Mahathir+Mohamad Missbrauchsfilter-Logbuch] entnehmen, dass der Benutzer in genau dem fragwürdigen Artikel abgemeldet editieren wollte. Der Filter entstand, nachdem dutzende Sprachversionen von [[:wikidata:Q181383]] durch einen Langzeitstörer vandaliert wurden. Dabei wurden die Versionsgeschichten durch teilweise sinnvolle Änderungen sowie selbstreverts massenhaft aufgebläht. :Ich werde den Benutzer selbst ansprechen, mit welcher Begründung er mich für einen Vandalen hält, das Thema sollte hier nicht diskutiert werden. Ich möchte nur klar stellen, dass ich stets im Dienste der kleinen oder auch mittleren Wikis, in denen ich patroulliere, handle. Wenn ich dabei Fehler mache, dann geschehen diese nicht in böser Absicht. Manchmal erfolgen beispielsweise Reverts von Bearbeitungen, die ich subjektiv nicht für sinnvoll erachte, es aber vielleicht doch sind. Bitte sprecht mich an, wenn sowas passieren sollte. Gibt es wiederholt Probleme, dann nehme ich Projekte aus meinen Filtereinstellungen, damit es keinen unötigen Ärger gibt. Zum Artikel bleibt nur zu sagen: Die Entscheidung obliegt dem Projekt, ich werde aber nun aktiver für die Löschung der x-wiki-Versionen vorgehen. [[Usor:NDG|NDG]] ([[Disputatio Usoris:NDG|disputatio]]) 11:38, 26 Iulii 2026 (UTC) :: @[[Usor:NDG|NDG]]: Thank you for your work as part of the Small Wiki Monitoring Team. My German is rusty, so I hope you do not mind if I write in English. I think you did a good job reporting this case, and I hope you will continue your valuable work monitoring us. I have been thinking for some time that we might need a better way to handle possible cross-wiki spam than directly tagging pages for speedy deletion. Do you think it could work if all wikis had access to a standard template, let's say <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Cross-wiki spam report}}</syntaxhighlight>, for reporting suspected cross-wiki spam, and this template were used instead of directly adding <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Delete}}</syntaxhighlight>? In this way, individual wikis could decide how to handle similar cases according to their own policies. For some communities, the template could even be made a redirect to <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Delete}}</syntaxhighlight>, while others might prefer a discussion first. Cross-wiki patrollers would then simply act as independent messengers, bringing possible issues to the attention of local communities without needing to become involved in deletion discussions themselves (unless they want to). --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:12, 26 Iulii 2026 (UTC) :::Thank you very much @[[Usor:Grufo|Grufo]], I really appreciate that. About the template: Perhaps that would be a good idea, but we should discuss that at metawiki (e.g. at [[:m:SRM]]). My reason was ''No useful content. Out of project scope.'' for the lack of notability, which every community has do decide for itself and ''AI-x-wiki spam'' as for the problematic source of these translations/generations. Please note the [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q28114063&action=history increasing page creations] since 2023. With the introduction of GPT-4 in 2023, the usage of LLMs for the generation of wikipedia articles increased, which may be the problem in this case. :::It is quite interesting to see, that my speedy was reverted by a tempaccount using a proxy. The IP of the tempaccount [[User:~2026-41443-24]] which ran into the filter before the account [[User:Kalligraphiemonk]] (compare [[User:Kalligrafiemonk]]) was created is blocked as a proxy in two russian projects since 2026-07-07. I will contact the Stewards about that special case. [[Usor:NDG|NDG]] ([[Disputatio Usoris:NDG|disputatio]]) 13:40, 26 Iulii 2026 (UTC) :::: @[[Usor:NDG|NDG]]: Thank you, I will post at [[:m:SRM]] about the template proposal. In this specific case, that of “Babylonokia”, it could be argued that the artwork itself (not just the page) has a promotional or attention-seeking character, and there is evidence that a single user created many pages in different languages with the help of LLMs in order to spread the topic across projects. Individual wikis, however, may still decide that the subject has sufficient discussion or relevance to merit an article, and that the generated text should be improved rather than removed. This, however, does not diminish the usefulness of cross-wiki spam reports. I do not have a strong opinion on the fate of this particular article, but I am sorry that the situation became contentious. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 14:08, 26 Iulii 2026 (UTC) :::::I also have no strong opinion about this artwork but I see several self-generated sources x-wiki ([[:de:OpenPR]], which is also used here one). Off-wiki platforms were used to claim notability for this topic by the maker himself. My biggest concern is that most of the projects do not have a real interest to improve and maintain such pages created for self-promotion. [[Usor:NDG|NDG]] ([[Disputatio Usoris:NDG|disputatio]]) 14:20, 26 Iulii 2026 (UTC) :::::: I totally understand the concern, which is also why I think cross-wiki spam reports are important. P.S. I just posted my proposal at [[:meta:Steward requests/Miscellaneous#Proposal: create a standard cross-wiki spam report template]]. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 14:40, 26 Iulii 2026 (UTC) ==Three questions== I'd ask three questions: :1. Is it a work of art or craft? Yes. (Wrought with more dexterity than [https://en.wikipedia.org/wiki/Fountain_(Duchamp) an upside-down urinal.]) :2. Is it notable? Yes. (People are likelier to look for it than for [https://en.wikipedia.org/wiki/Caychax villages having a population of 14].) :3. Do major wikis cover it? Yes. (Chinese, Danish, Dutch, English, French, Japanese. Spanish). So I'd keep it. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 13:54, 26 Iulii 2026 (UTC) :Please note the original discussion at dewiki [[:de:Wikipedia:Löschkandidaten/18. Februar 2017#Babylonokia (gelöscht)]] [[Usor:NDG|NDG]] ([[Disputatio Usoris:NDG|disputatio]]) 14:11, 26 Iulii 2026 (UTC) fkq842hi73pi4dae75c3d9ndnpc9nom 3977146 3977014 2026-08-04T11:57:30Z Grufo 64423 Disputatio de deletione conclusa est 3977146 wikitext text/x-wiki {{De deletione vitata | disputatio = Disputatio:Babylonokia#Die 24 Iulii 2026 — Estne haec pagina delenda? | tempus = 2026-06-24 }} == Die 25 Iulii 2026 — Estne haec pagina delenda? == <!-- Noli haec verba removere si formula die 25 Iulii 2026 hora 19:52:01 petita nondum forma finali patescit. -->{{Disputatio petitoria Vicipaediae|Delenda|20260725195201}} Formulam {{[[Formula:Confestim delenda|Confestim delenda]]}}, iam [[Specialis:Diff/3963794/3966228|die 24 Iunii paginae additam]], ad formulam {{[[Formula:Delenda|Delenda]]}} verti, quia [[Disputatio Usoris:Andrew Dalby#Vandalismus|disputatio]] orta est. De deletione hic disputare licet. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 19:52, 25 Iulii 2026 (UTC) :{{Ping|Kalligraphiemonk}} haec, nisi fallor, scribere voluit: "falsum praeiudicium, latine emendatum est - 19 linguae rectae sunt". [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 08:49, 26 Iulii 2026 (UTC) ::Egomet ipse haec dixerim: Commentatio, post emendationes, Latinitate haud pessima componitur: fontes plures et utiles citantur: possumus retinere. Quid dicunt alii? ::Videte etiam disputationem apud de:wiki habitam: [[:de:Wikipedia:Löschkandidaten/2._April_2018#Babylonokia_(SLA)]]. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 09:03, 26 Iulii 2026 (UTC) :::Videte [[:en:Babylonokia]] - nullae obiectiones sibi sunt. [[Usor:Kalligraphiemonk|Kalligraphiemonk]] ([[Disputatio Usoris:Kalligraphiemonk|disputatio]]) 10:04, 26 Iulii 2026 (UTC) :Ich wurde eingeladen, mich an dieser Löschdiskussion zu beteiligen und bedanke mich herzlich dafür. Da es mir freigestellt wurde, mich auf Deutsch zu äußern, mache ich das. Die letzten lateinischen Sätze, die von mir kamen, sind etwa so älter, als mein Wikipedia-Account. Der Benutzer ist nach unangemessenen Experimenten auf [[:mw:User:Your name/sandbox]] durch x-wiki-Spam des Artikels über dieses "Kunstwerkes" ([[:wikidata:Q28114063]]) aufgefallen. Eine Ansprache unter anderem wegen KI-Nutzung sehr ihr dort: [[:de:Benutzer Diskussion:Kalligrafiemonk#Wie viele...]]. In der Versionsgeschichte des Datenobjektes sieht man deutlich, dass der Benutzer seit 2017 immer wieder x-wiki diese Artikel hinzufügt, nachdem er die Seiten erstellt hat. Sprachkenntnisse des jeweiligen Projektes sieht er häufig nicht als notwendig an, so wie er selbst einräumt. Wie @[[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] richtig verlinkt hat, gab es auf der deutschsprachigen Wikipedia die wohl früheste Fassung des Artikels. In deren Löschdiskussion wird der Zusammenhang zwischen Benutzer Kalligraphiemonk und dem Schöpfer von ''Babylonokia'', Karl Weingärtner hergestellt. Aus diesem Grunde halte ich den Artikel für eine x-wiki Selbstdarstellung. In meiner Funktion als globaler Rücksetzer und Metawiki-Admin begegnen mir solche Fälle öfter. Vor allem sind die bereits gelöschten Versionen hier bemerkenswert: :* gotwiki gelöscht am 08:16, 25. Jun. 2026 von einem Steward :* tawiki gelöscht am 11:32, 8. Jan. 2024 von einem lokalen Admin :* ruwiki gelöscht am 22:08, 26. Dez. 2023 von einem lokalen Admin :* dewiki '''erneut '''gelöscht am 22:32, 20. Dez. 2023 von einem lokalen Admin :* slwiki gelöscht am 21:44, 20. Dez. 2023 von einem lokalen Admin :* itwiki gelöscht am 00:06, 7. Aug. 2018 von einem lokalen Admin :* hrwiki gelöscht am 13:14, 22. Jun. 2018 von einem damaligen lokalen Admin :* bswiki erneut gelöscht am 17:16, 21. Jun. 2018 von einem damaligen lokalen Admin :* bswiki gelöscht am 16:40, 21. Jun. 2018 von einem damaligen lokalen Admin :* dewiki '''erneut ''' gelöscht am 09:26, 3. Apr. 2018 von einem lokalen Admin :* hewiki gelöscht am 09:26, 3. Apr. 2018 von einem damaligen Admin :* dewiki gelöscht am 06:48, 25. Feb. 2017 von einem lokalen Admin :Mit Blick auf [[Disputatio Usoris:Andrew Dalby#Vandalismus|diese Diskussion]] bin ich sehr irritiert. Hier wird mir durch den Benutzer Kalligraphiemonk Vandalismus in diesem Projekt vorgeworfen. Allerdings kann ich dem [https://la.wikipedia.org/w/index.php?title=Specialis:AbuseLog&wpSearchTitle=Mahathir+Mohamad Missbrauchsfilter-Logbuch] entnehmen, dass der Benutzer in genau dem fragwürdigen Artikel abgemeldet editieren wollte. Der Filter entstand, nachdem dutzende Sprachversionen von [[:wikidata:Q181383]] durch einen Langzeitstörer vandaliert wurden. Dabei wurden die Versionsgeschichten durch teilweise sinnvolle Änderungen sowie selbstreverts massenhaft aufgebläht. :Ich werde den Benutzer selbst ansprechen, mit welcher Begründung er mich für einen Vandalen hält, das Thema sollte hier nicht diskutiert werden. Ich möchte nur klar stellen, dass ich stets im Dienste der kleinen oder auch mittleren Wikis, in denen ich patroulliere, handle. Wenn ich dabei Fehler mache, dann geschehen diese nicht in böser Absicht. Manchmal erfolgen beispielsweise Reverts von Bearbeitungen, die ich subjektiv nicht für sinnvoll erachte, es aber vielleicht doch sind. Bitte sprecht mich an, wenn sowas passieren sollte. Gibt es wiederholt Probleme, dann nehme ich Projekte aus meinen Filtereinstellungen, damit es keinen unötigen Ärger gibt. Zum Artikel bleibt nur zu sagen: Die Entscheidung obliegt dem Projekt, ich werde aber nun aktiver für die Löschung der x-wiki-Versionen vorgehen. [[Usor:NDG|NDG]] ([[Disputatio Usoris:NDG|disputatio]]) 11:38, 26 Iulii 2026 (UTC) :: @[[Usor:NDG|NDG]]: Thank you for your work as part of the Small Wiki Monitoring Team. My German is rusty, so I hope you do not mind if I write in English. I think you did a good job reporting this case, and I hope you will continue your valuable work monitoring us. I have been thinking for some time that we might need a better way to handle possible cross-wiki spam than directly tagging pages for speedy deletion. Do you think it could work if all wikis had access to a standard template, let's say <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Cross-wiki spam report}}</syntaxhighlight>, for reporting suspected cross-wiki spam, and this template were used instead of directly adding <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Delete}}</syntaxhighlight>? In this way, individual wikis could decide how to handle similar cases according to their own policies. For some communities, the template could even be made a redirect to <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Delete}}</syntaxhighlight>, while others might prefer a discussion first. Cross-wiki patrollers would then simply act as independent messengers, bringing possible issues to the attention of local communities without needing to become involved in deletion discussions themselves (unless they want to). --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:12, 26 Iulii 2026 (UTC) :::Thank you very much @[[Usor:Grufo|Grufo]], I really appreciate that. About the template: Perhaps that would be a good idea, but we should discuss that at metawiki (e.g. at [[:m:SRM]]). My reason was ''No useful content. Out of project scope.'' for the lack of notability, which every community has do decide for itself and ''AI-x-wiki spam'' as for the problematic source of these translations/generations. Please note the [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q28114063&action=history increasing page creations] since 2023. With the introduction of GPT-4 in 2023, the usage of LLMs for the generation of wikipedia articles increased, which may be the problem in this case. :::It is quite interesting to see, that my speedy was reverted by a tempaccount using a proxy. The IP of the tempaccount [[User:~2026-41443-24]] which ran into the filter before the account [[User:Kalligraphiemonk]] (compare [[User:Kalligrafiemonk]]) was created is blocked as a proxy in two russian projects since 2026-07-07. I will contact the Stewards about that special case. [[Usor:NDG|NDG]] ([[Disputatio Usoris:NDG|disputatio]]) 13:40, 26 Iulii 2026 (UTC) :::: @[[Usor:NDG|NDG]]: Thank you, I will post at [[:m:SRM]] about the template proposal. In this specific case, that of “Babylonokia”, it could be argued that the artwork itself (not just the page) has a promotional or attention-seeking character, and there is evidence that a single user created many pages in different languages with the help of LLMs in order to spread the topic across projects. Individual wikis, however, may still decide that the subject has sufficient discussion or relevance to merit an article, and that the generated text should be improved rather than removed. This, however, does not diminish the usefulness of cross-wiki spam reports. I do not have a strong opinion on the fate of this particular article, but I am sorry that the situation became contentious. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 14:08, 26 Iulii 2026 (UTC) :::::I also have no strong opinion about this artwork but I see several self-generated sources x-wiki ([[:de:OpenPR]], which is also used here one). Off-wiki platforms were used to claim notability for this topic by the maker himself. My biggest concern is that most of the projects do not have a real interest to improve and maintain such pages created for self-promotion. [[Usor:NDG|NDG]] ([[Disputatio Usoris:NDG|disputatio]]) 14:20, 26 Iulii 2026 (UTC) :::::: I totally understand the concern, which is also why I think cross-wiki spam reports are important. P.S. I just posted my proposal at [[:meta:Steward requests/Miscellaneous#Proposal: create a standard cross-wiki spam report template]]. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 14:40, 26 Iulii 2026 (UTC) {{Ast}} {{Tpe|Post decem dies}} Capsam {{Fn|Delenda}} e pagina detraxi, quia sufficiens consensus abest ut pagina deleatur. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 11:57, 4 Augusti 2026 (UTC) ==Three questions== I'd ask three questions: :1. Is it a work of art or craft? Yes. (Wrought with more dexterity than [https://en.wikipedia.org/wiki/Fountain_(Duchamp) an upside-down urinal.]) :2. Is it notable? Yes. (People are likelier to look for it than for [https://en.wikipedia.org/wiki/Caychax villages having a population of 14].) :3. Do major wikis cover it? Yes. (Chinese, Danish, Dutch, English, French, Japanese. Spanish). So I'd keep it. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 13:54, 26 Iulii 2026 (UTC) :Please note the original discussion at dewiki [[:de:Wikipedia:Löschkandidaten/18. Februar 2017#Babylonokia (gelöscht)]] [[Usor:NDG|NDG]] ([[Disputatio Usoris:NDG|disputatio]]) 14:11, 26 Iulii 2026 (UTC) kfslbwjqhbqlv9z2ne0p8m0k2m53p4t 0 327230 3976844 3976582 2026-08-03T14:58:18Z Andrew Dalby 1084 /* Opera */ 3976844 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{res|Ricardus Eden}}, vulgo ''Rycharde'' vel ''Richard'' (anno circiter 1520 natus; mortuus anno [[1576]]), filius mercatoris, alumnus collegiorum [[Collegium Christi (Cantabrigia)|Christi]] et [[Collegium Reginale (Cantabrigia)|Reginalis]] apud [[Universitas Cantabrigiensis|Cantabrigienses]], fuit alchemista et interpres operum de exploratione. [[Cantabrigia]]e discipulus fuit {{safesubst:creanda/m|en|Thomas Smith (diplomat)|Thomas Smith|Thomae Smith|t=2026-08-02 16:00:09}} legati et iuris civilis professor. == Opera == * 1553, [[Sebastianus Munsterus|Sebastiani Munsteri]] ''[[Cosmographia (Munsterus)|Cosmographia]]'' : ''A treatyse of the newe India''. Londinii: Edward Sutton; [https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/A07873.0001.001?view=toc Editio interretialis apud Michiganenses] * 1555, [[Petrus Martyr ab Angleria|Petri Martyris ab Angleria]] ''[[De orbe novo decades]]'' : ''The decades of the newe worlde or west India ... wrytten in the Latine tounge by Peter Martyr of Angleria, and translated into Englysshe''. Londini: in aedibus Guilhelmi Powell pro William Seres, Edward Sutton, Richard Jugge et Robert Toy; [https://archive.org/details/decadesofnewewor00angh/ Textus apud Internet Archive]; [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.69015000005864 apud Hathi Trust]; [https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/a20032.0001.001/1:14.12?rgn=div2;view=toc editio interretialis apud Michiganenses] ** 1577 ([[Ricardus Willes|Richarde Willes]], ed.) : ''The history of travayle in the West and East Indies''. Londinii: Richard Jugge; [https://archive.org/details/historyoftrauayl00angh/ Textus apud Internet Archive] ** 1966 : ''The decades of the Newe Worlde or West India''. Ann Arbor: University Microfilms; [https://archive.org/details/decadesofnewewor0013unse/ Exemplar mutuabile] == Bibliographia == * Louise Bénat-Tachot, "[https://journals.openedition.org/viatica/4614?lang=fr Richard Willes, The history of travayle in the West and East Indies and other countreys lying eyther way towardes the fruitfull and ryche Moluccas (Londres, 1577). Un auteur singulier pour une œuvre singulière]" in ''Viatica'' vol. 12 (2025) * Michael Brennan, "[https://www.connotations.de/article/michael-brennan-the-texts-of-peter-martyrs-de-orbe-novo-decades-1504-1628-a-response-to-andrew-hadfield/ The Texts of Peter Martyr's De orbe novo decades (1504-1628): A Response to Andrew Hadfield]" in ''Connotations'' vol. 6 no. 2 (1996/1997) {{Penna}} * D. Gwyn, "Richard Eden: cosmographer and alchemist" in ''Sixteenth-Century Journal'' vol. 15 (1984) pp. 13–34 * Andrew Hadfield, "[https://www.connotations.de/article/andrew-hadfield-peter-martyr-richard-eden-and-the-new-world-reading-experience-and-translation/ Peter Martyr, Richard Eden and the New World: Reading, Experience, and Translation]" in ''Connotations'' vol. 5 no. 1 (1995/1996); "[https://www.connotations.de/article/andrew-hadfield-authors-response/ Richard Eden and Peter Martyr: Author's Response]" in ''Connotations'' vol. 6 no. 3 (1996/1997) * Andrew Hadfield, "Eden, Richard (c.1520–1576)" (2004) in {{ODNB}} * C. J. Kitching, "Alchemy in the reign of Edward VI: an episode in the careers of Richard Whalley and Richard Eden" in ''Bulletin of the Institute of Hisstorical Research'' vol. 44 (1971) pp. 308–315 {{Anni vitae|saeculo 16|1576|Eden, Ricardus}} [[Categoria:Interpretes Latino-Anglici]] [[Categoria:Alchemistae]] csllp93kmvuv9cs1tq2ltqwnns3ovv0 3976848 3976844 2026-08-03T15:01:04Z Andrew Dalby 1084 /* Bibliographia */ 3976848 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{res|Ricardus Eden}}, vulgo ''Rycharde'' vel ''Richard'' (anno circiter 1520 natus; mortuus anno [[1576]]), filius mercatoris, alumnus collegiorum [[Collegium Christi (Cantabrigia)|Christi]] et [[Collegium Reginale (Cantabrigia)|Reginalis]] apud [[Universitas Cantabrigiensis|Cantabrigienses]], fuit alchemista et interpres operum de exploratione. [[Cantabrigia]]e discipulus fuit {{safesubst:creanda/m|en|Thomas Smith (diplomat)|Thomas Smith|Thomae Smith|t=2026-08-02 16:00:09}} legati et iuris civilis professor. == Opera == * 1553, [[Sebastianus Munsterus|Sebastiani Munsteri]] ''[[Cosmographia (Munsterus)|Cosmographia]]'' : ''A treatyse of the newe India''. Londinii: Edward Sutton; [https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/A07873.0001.001?view=toc Editio interretialis apud Michiganenses] * 1555, [[Petrus Martyr ab Angleria|Petri Martyris ab Angleria]] ''[[De orbe novo decades]]'' : ''The decades of the newe worlde or west India ... wrytten in the Latine tounge by Peter Martyr of Angleria, and translated into Englysshe''. Londini: in aedibus Guilhelmi Powell pro William Seres, Edward Sutton, Richard Jugge et Robert Toy; [https://archive.org/details/decadesofnewewor00angh/ Textus apud Internet Archive]; [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.69015000005864 apud Hathi Trust]; [https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/a20032.0001.001/1:14.12?rgn=div2;view=toc editio interretialis apud Michiganenses] ** 1577 ([[Ricardus Willes|Richarde Willes]], ed.) : ''The history of travayle in the West and East Indies''. Londinii: Richard Jugge; [https://archive.org/details/historyoftrauayl00angh/ Textus apud Internet Archive] ** 1966 : ''The decades of the Newe Worlde or West India''. Ann Arbor: University Microfilms; [https://archive.org/details/decadesofnewewor0013unse/ Exemplar mutuabile] == Bibliographia == * Ian J. Aebel, "[https://www.academia.edu/8994402/Textual_Colonization_The_Many_American_Histories_of_Richard_Eden Textual Colonization the Many American Histories of Richard Eden]" in ''Storia della Storiograia'' vol. 63 (2013) pp. 11-30 * Louise Bénat-Tachot, "[https://journals.openedition.org/viatica/4614?lang=fr Richard Willes, The history of travayle in the West and East Indies and other countreys lying eyther way towardes the fruitfull and ryche Moluccas (Londres, 1577). Un auteur singulier pour une œuvre singulière]" in ''Viatica'' vol. 12 (2025) * Michael Brennan, "[https://www.connotations.de/article/michael-brennan-the-texts-of-peter-martyrs-de-orbe-novo-decades-1504-1628-a-response-to-andrew-hadfield/ The Texts of Peter Martyr's De orbe novo decades (1504-1628): A Response to Andrew Hadfield]" in ''Connotations'' vol. 6 no. 2 (1996/1997) {{Penna}} * D. Gwyn, "Richard Eden: cosmographer and alchemist" in ''Sixteenth-Century Journal'' vol. 15 (1984) pp. 13–34 * Andrew Hadfield, "[https://www.connotations.de/article/andrew-hadfield-peter-martyr-richard-eden-and-the-new-world-reading-experience-and-translation/ Peter Martyr, Richard Eden and the New World: Reading, Experience, and Translation]" in ''Connotations'' vol. 5 no. 1 (1995/1996); "[https://www.connotations.de/article/andrew-hadfield-authors-response/ Richard Eden and Peter Martyr: Author's Response]" in ''Connotations'' vol. 6 no. 3 (1996/1997) * Andrew Hadfield, "Eden, Richard (c.1520–1576)" (2004) in {{ODNB}} * C. J. Kitching, "Alchemy in the reign of Edward VI: an episode in the careers of Richard Whalley and Richard Eden" in ''Bulletin of the Institute of Hisstorical Research'' vol. 44 (1971) pp. 308–315 {{Anni vitae|saeculo 16|1576|Eden, Ricardus}} [[Categoria:Interpretes Latino-Anglici]] [[Categoria:Alchemistae]] t4yn175u4bczxrsdgjo7lkgjctyivvf 3976852 3976848 2026-08-03T15:07:07Z Andrew Dalby 1084 3976852 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{res|Ricardus Eden}}, vulgo ''Rycharde'' vel ''Richard'' (anno circiter 1520 natus; mortuus anno [[1576]]), filius mercatoris, alumnus collegiorum [[Collegium Christi (Cantabrigia)|Christi]] et [[Collegium Reginale (Cantabrigia)|Reginalis]] apud [[Universitas Cantabrigiensis|Cantabrigienses]], fuit alchemista et interpres operum de exploratione. [[Cantabrigia]]e discipulus fuit {{safesubst:creanda/m|en|Thomas Smith (diplomat)|Thomas Smith|Thomae Smith|t=2026-08-02 16:00:09}} legati et iuris civilis professor. == Opera == * 1553, [[Sebastianus Munsterus|Sebastiani Munsteri]] ''[[Cosmographia (Munsterus)|Cosmographia]]'' : ''A treatyse of the newe India''. Londinii: Edward Sutton; [https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/A07873.0001.001?view=toc Editio interretialis apud Michiganenses] * 1555, [[Petrus Martyr ab Angleria|Petri Martyris ab Angleria]] ''[[De orbe novo decades]]'' : ''The decades of the newe worlde or west India ... wrytten in the Latine tounge by Peter Martyr of Angleria, and translated into Englysshe''. Londini: in aedibus Guilhelmi Powell pro William Seres, Edward Sutton, Richard Jugge et Robert Toy; [https://archive.org/details/decadesofnewewor00angh/ Textus apud Internet Archive]; [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.69015000005864 apud Hathi Trust]; [https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/a20032.0001.001/1:14.12?rgn=div2;view=toc editio interretialis apud Michiganenses] ** 1577 ([[Ricardus Willes|Richarde Willes]], ed.) : ''The history of travayle in the West and East Indies''. Londinii: Richard Jugge; [https://archive.org/details/historyoftrauayl00angh/ Textus apud Internet Archive] ** 1966 : ''The decades of the Newe Worlde or West India''. Ann Arbor: University Microfilms; [https://archive.org/details/decadesofnewewor0013unse/ Exemplar mutuabile] == Bibliographia == * Ian J. Aebel, "[https://www.academia.edu/8994402/Textual_Colonization_The_Many_American_Histories_of_Richard_Eden Textual Colonization the Many American Histories of Richard Eden]" in ''Storia della Storiograia'' vol. 63 (2013) pp. 11-30 * Edward Arber, ed., ''The first three English books on America. [?1511]-1555 A.D.'' Birminghamiae, 1885; [https://archive.org/details/firstthreeenglis00arberich/ Textus apud Internet Archive] * Louise Bénat-Tachot, "[https://journals.openedition.org/viatica/4614?lang=fr Richard Willes, The history of travayle in the West and East Indies and other countreys lying eyther way towardes the fruitfull and ryche Moluccas (Londres, 1577). Un auteur singulier pour une œuvre singulière]" in ''Viatica'' vol. 12 (2025) * Michael Brennan, "[https://www.connotations.de/article/michael-brennan-the-texts-of-peter-martyrs-de-orbe-novo-decades-1504-1628-a-response-to-andrew-hadfield/ The Texts of Peter Martyr's De orbe novo decades (1504-1628): A Response to Andrew Hadfield]" in ''Connotations'' vol. 6 no. 2 (1996/1997) {{Penna}} * D. Gwyn, "Richard Eden: cosmographer and alchemist" in ''Sixteenth-Century Journal'' vol. 15 (1984) pp. 13–34 * Andrew Hadfield, "[https://www.connotations.de/article/andrew-hadfield-peter-martyr-richard-eden-and-the-new-world-reading-experience-and-translation/ Peter Martyr, Richard Eden and the New World: Reading, Experience, and Translation]" in ''Connotations'' vol. 5 no. 1 (1995/1996); "[https://www.connotations.de/article/andrew-hadfield-authors-response/ Richard Eden and Peter Martyr: Author's Response]" in ''Connotations'' vol. 6 no. 3 (1996/1997) * Andrew Hadfield, "Eden, Richard (c.1520–1576)" (2004) in {{ODNB}} * C. J. Kitching, "Alchemy in the reign of Edward VI: an episode in the careers of Richard Whalley and Richard Eden" in ''Bulletin of the Institute of Hisstorical Research'' vol. 44 (1971) pp. 308–315 {{Anni vitae|saeculo 16|1576|Eden, Ricardus}} [[Categoria:Interpretes Latino-Anglici]] [[Categoria:Alchemistae]] 0bwc7l0401v38675vkf85e9lef3gch1 3976861 3976852 2026-08-03T15:33:03Z Andrew Dalby 1084 3976861 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{res|Ricardus Eden}}, vulgo ''Rycharde'' vel ''Richard'' (anno circiter 1520 natus; mortuus anno [[1576]]), filius mercatoris, alumnus collegiorum [[Collegium Christi (Cantabrigia)|Christi]] et [[Collegium Reginale (Cantabrigia)|Reginalis]] apud [[Universitas Cantabrigiensis|Cantabrigienses]], fuit alchemista et interpres operum de exploratione. [[Cantabrigia]]e discipulus fuit {{safesubst:creanda/m|en|Thomas Smith (diplomat)|Thomas Smith|Thomae Smith|t=2026-08-02 16:00:09}} legati et iuris civilis professor. == Opera == * 1553, [[Sebastianus Munsterus|Sebastiani Munsteri]] ''[[Cosmographia (Munsterus)|Cosmographia]]'' : ''A treatyse of the newe India''. Londinii: Edward Sutton; [https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/A07873.0001.001?view=toc Editio interretialis apud Michiganenses] * 1555, [[Petrus Martyr ab Angleria|Petri Martyris ab Angleria]] ''[[De orbe novo decades]]'' : ''The decades of the newe worlde or west India ... wrytten in the Latine tounge by Peter Martyr of Angleria, and translated into Englysshe''. Londini: in aedibus Guilhelmi Powell pro William Seres, Edward Sutton, Richard Jugge et Robert Toy; [https://archive.org/details/decadesofnewewor00angh/ Textus apud Internet Archive]; [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.69015000005864 apud Hathi Trust]; [https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/a20032.0001.001/1:14.12?rgn=div2;view=toc editio interretialis apud Michiganenses] ** 1577 ([[Ricardus Willes|Richarde Willes]], ed.) : ''The history of travayle in the West and East Indies''. Londinii: Richard Jugge; [https://archive.org/details/historyoftrauayl00angh/ Textus apud Internet Archive] ** 1966 : ''The decades of the Newe Worlde or West India''. Ann Arbor: University Microfilms; [https://archive.org/details/decadesofnewewor0013unse/ Exemplar mutuabile] * 1561 : [[Martinus Cortés|Martini Cortes]] : ''The Arte of Navigation, cConteynyng a compendious description of the sphere ...''. Londinii: Richard Jugge == Bibliographia == * Ian J. Aebel, "[https://www.academia.edu/8994402/Textual_Colonization_The_Many_American_Histories_of_Richard_Eden Textual Colonization the Many American Histories of Richard Eden]" in ''Storia della Storiograia'' vol. 63 (2013) pp. 11-30 * Edward Arber, ed., ''The first three English books on America. [?1511]-1555 A.D.'' Birminghamiae, 1885; [https://archive.org/details/firstthreeenglis00arberich/ Textus apud Internet Archive] * Louise Bénat-Tachot, "[https://journals.openedition.org/viatica/4614?lang=fr Richard Willes, The history of travayle in the West and East Indies and other countreys lying eyther way towardes the fruitfull and ryche Moluccas (Londres, 1577). Un auteur singulier pour une œuvre singulière]" in ''Viatica'' vol. 12 (2025) * Michael Brennan, "[https://www.connotations.de/article/michael-brennan-the-texts-of-peter-martyrs-de-orbe-novo-decades-1504-1628-a-response-to-andrew-hadfield/ The Texts of Peter Martyr's De orbe novo decades (1504-1628): A Response to Andrew Hadfield]" in ''Connotations'' vol. 6 no. 2 (1996/1997) {{Penna}} * D. Gwyn, "Richard Eden: cosmographer and alchemist" in ''Sixteenth-Century Journal'' vol. 15 (1984) pp. 13–34 * Andrew Hadfield, "[https://www.connotations.de/article/andrew-hadfield-peter-martyr-richard-eden-and-the-new-world-reading-experience-and-translation/ Peter Martyr, Richard Eden and the New World: Reading, Experience, and Translation]" in ''Connotations'' vol. 5 no. 1 (1995/1996); "[https://www.connotations.de/article/andrew-hadfield-authors-response/ Richard Eden and Peter Martyr: Author's Response]" in ''Connotations'' vol. 6 no. 3 (1996/1997) * Andrew Hadfield, "Eden, Richard (c.1520–1576)" (2004) in {{ODNB}} * C. J. Kitching, "Alchemy in the reign of Edward VI: an episode in the careers of Richard Whalley and Richard Eden" in ''Bulletin of the Institute of Hisstorical Research'' vol. 44 (1971) pp. 308–315 * J. Parker, ''Richard Eden, Advocate of Empire''. Minneapoli: University of Minnesota, 1991 == Nexus externi == * Ian J. Aebel, ''[https://scholars.unh.edu/cgi/viewcontent.cgi?params=/context/dissertation/article/1630/&path_info=3500777.pdf The origins of American history in the early modern English Atlantic world]'' (dissertatio Universitatis Novae Hantoniae, 2011) {{Anni vitae|saeculo 16|1576|Eden, Ricardus}} [[Categoria:Interpretes Latino-Anglici]] [[Categoria:Alchemistae]] b888ipe6i69d5d792ovd8esmoejexrb 3976864 3976861 2026-08-03T16:15:39Z Andrew Dalby 1084 + 3976864 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{res|Ricardus Eden}}, vulgo ''Rycharde'' vel ''Richard'' (anno circiter 1520 natus; mortuus anno [[1576]]), filius mercatoris, alumnus collegiorum [[Collegium Christi (Cantabrigia)|Christi]] et [[Collegium Reginale (Cantabrigia)|Reginalis]] apud [[Universitas Cantabrigiensis|Cantabrigienses]], fuit alchemista et interpres operum de exploratione. [[Cantabrigia]]e discipulus fuit {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Thomas Smith|Thomae Smith|en|qid=Q3525572}} legati et iuris civilis professor. == Opera == * 1553, [[Sebastianus Munsterus|Sebastiani Munsteri]] ''[[Cosmographia (Munsterus)|Cosmographia]]'' : ''A treatyse of the newe India''. Londinii: Edward Sutton; [https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/A07873.0001.001?view=toc Editio interretialis apud Michiganenses] * 1555, [[Petrus Martyr ab Angleria|Petri Martyris ab Angleria]] ''[[De orbe novo decades]]'' : ''The decades of the newe worlde or west India ... wrytten in the Latine tounge by Peter Martyr of Angleria, and translated into Englysshe''. Londini: in aedibus Guilhelmi Powell pro William Seres, Edward Sutton, Richard Jugge et Robert Toy; [https://archive.org/details/decadesofnewewor00angh/ Textus apud Internet Archive]; [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.69015000005864 apud Hathi Trust]; [https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/a20032.0001.001/1:14.12?rgn=div2;view=toc editio interretialis apud Michiganenses] ** 1577 ([[Ricardus Willes|Richarde Willes]], ed.) : ''The history of travayle in the West and East Indies''. Londinii: Richard Jugge; [https://archive.org/details/historyoftrauayl00angh/ Textus apud Internet Archive] ** 1966 : ''The decades of the Newe Worlde or West India''. Ann Arbor: University Microfilms; [https://archive.org/details/decadesofnewewor0013unse/ Exemplar mutuabile] * 1561, [[Martinus Cortés|Martini Cortes]] opus : ''The Arte of Navigation, conteynyng a compendious description of the sphere ...''. Londinii: Richard Jugge * 1579, Ioannis Taisnier ''Opusculum Perpetua Memoria dignissimum'' : ''A very necessarie and proitable Booke concerning navigation''. Londinii: Richard Jugge ** 1999 : J. Parker, ed., ''Joannes Taisnier, A very necessarie and proitable booke concerning navigation, translated by R. Eden''. Delmar, NY : Scholars’ Facsimiles & Reprints for the John Carter Brown Library == Bibliographia == * Ian J. Aebel, "[https://www.academia.edu/8994402/Textual_Colonization_The_Many_American_Histories_of_Richard_Eden Textual Colonization the Many American Histories of Richard Eden]" in ''Storia della Storiograia'' vol. 63 (2013) pp. 11-30 {{Penna}} * Edward Arber, ed., ''The first three English books on America. [?1511]-1555 A.D.'' Birminghamiae, 1885; [https://archive.org/details/firstthreeenglis00arberich/ Textus apud Internet Archive] * Louise Bénat-Tachot, "[https://journals.openedition.org/viatica/4614?lang=fr Richard Willes, The history of travayle in the West and East Indies and other countreys lying eyther way towardes the fruitfull and ryche Moluccas (Londres, 1577). Un auteur singulier pour une œuvre singulière]" in ''Viatica'' vol. 12 (2025) * Michael Brennan, "[https://www.connotations.de/article/michael-brennan-the-texts-of-peter-martyrs-de-orbe-novo-decades-1504-1628-a-response-to-andrew-hadfield/ The Texts of Peter Martyr's De orbe novo decades (1504-1628): A Response to Andrew Hadfield]" in ''Connotations'' vol. 6 no. 2 (1996/1997) {{Penna}} * D. Gwyn, "Richard Eden: cosmographer and alchemist" in ''Sixteenth-Century Journal'' vol. 15 (1984) pp. 13–34 * Andrew Hadfield, "[https://www.connotations.de/article/andrew-hadfield-peter-martyr-richard-eden-and-the-new-world-reading-experience-and-translation/ Peter Martyr, Richard Eden and the New World: Reading, Experience, and Translation]" in ''Connotations'' vol. 5 no. 1 (1995/1996); "[https://www.connotations.de/article/andrew-hadfield-authors-response/ Richard Eden and Peter Martyr: Author's Response]" in ''Connotations'' vol. 6 no. 3 (1996/1997) * Andrew Hadfield, "Eden, Richard (c.1520–1576)" (2004) in {{ODNB}} * C. J. Kitching, "Alchemy in the reign of Edward VI: an episode in the careers of Richard Whalley and Richard Eden" in ''Bulletin of the Institute of Hisstorical Research'' vol. 44 (1971) pp. 308–315 * J. Parker, ''Richard Eden, Advocate of Empire''. Minneapoli: University of Minnesota, 1991 == Nexus externi == * Ian J. Aebel, ''[https://scholars.unh.edu/cgi/viewcontent.cgi?params=/context/dissertation/article/1630/&path_info=3500777.pdf The origins of American history in the early modern English Atlantic world]'' (dissertatio Universitatis Novae Hantoniae, 2011) {{Anni vitae|saeculo 16|1576|Eden, Ricardus}} [[Categoria:Interpretes Latino-Anglici]] [[Categoria:Alchemistae]] 0ri13t636097l3piwu2q6ze3jeuwig4 3976865 3976864 2026-08-03T16:16:03Z Andrew Dalby 1084 [[Project:HotCat|HotCat]]: +[[Categoria:Alumni Universitatis Cantabrigiensis]] 3976865 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{res|Ricardus Eden}}, vulgo ''Rycharde'' vel ''Richard'' (anno circiter 1520 natus; mortuus anno [[1576]]), filius mercatoris, alumnus collegiorum [[Collegium Christi (Cantabrigia)|Christi]] et [[Collegium Reginale (Cantabrigia)|Reginalis]] apud [[Universitas Cantabrigiensis|Cantabrigienses]], fuit alchemista et interpres operum de exploratione. [[Cantabrigia]]e discipulus fuit {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Thomas Smith|Thomae Smith|en|qid=Q3525572}} legati et iuris civilis professor. == Opera == * 1553, [[Sebastianus Munsterus|Sebastiani Munsteri]] ''[[Cosmographia (Munsterus)|Cosmographia]]'' : ''A treatyse of the newe India''. Londinii: Edward Sutton; [https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/A07873.0001.001?view=toc Editio interretialis apud Michiganenses] * 1555, [[Petrus Martyr ab Angleria|Petri Martyris ab Angleria]] ''[[De orbe novo decades]]'' : ''The decades of the newe worlde or west India ... wrytten in the Latine tounge by Peter Martyr of Angleria, and translated into Englysshe''. Londini: in aedibus Guilhelmi Powell pro William Seres, Edward Sutton, Richard Jugge et Robert Toy; [https://archive.org/details/decadesofnewewor00angh/ Textus apud Internet Archive]; [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.69015000005864 apud Hathi Trust]; [https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/a20032.0001.001/1:14.12?rgn=div2;view=toc editio interretialis apud Michiganenses] ** 1577 ([[Ricardus Willes|Richarde Willes]], ed.) : ''The history of travayle in the West and East Indies''. Londinii: Richard Jugge; [https://archive.org/details/historyoftrauayl00angh/ Textus apud Internet Archive] ** 1966 : ''The decades of the Newe Worlde or West India''. Ann Arbor: University Microfilms; [https://archive.org/details/decadesofnewewor0013unse/ Exemplar mutuabile] * 1561, [[Martinus Cortés|Martini Cortes]] opus : ''The Arte of Navigation, conteynyng a compendious description of the sphere ...''. Londinii: Richard Jugge * 1579, Ioannis Taisnier ''Opusculum Perpetua Memoria dignissimum'' : ''A very necessarie and proitable Booke concerning navigation''. Londinii: Richard Jugge ** 1999 : J. Parker, ed., ''Joannes Taisnier, A very necessarie and proitable booke concerning navigation, translated by R. Eden''. Delmar, NY : Scholars’ Facsimiles & Reprints for the John Carter Brown Library == Bibliographia == * Ian J. Aebel, "[https://www.academia.edu/8994402/Textual_Colonization_The_Many_American_Histories_of_Richard_Eden Textual Colonization the Many American Histories of Richard Eden]" in ''Storia della Storiograia'' vol. 63 (2013) pp. 11-30 {{Penna}} * Edward Arber, ed., ''The first three English books on America. [?1511]-1555 A.D.'' Birminghamiae, 1885; [https://archive.org/details/firstthreeenglis00arberich/ Textus apud Internet Archive] * Louise Bénat-Tachot, "[https://journals.openedition.org/viatica/4614?lang=fr Richard Willes, The history of travayle in the West and East Indies and other countreys lying eyther way towardes the fruitfull and ryche Moluccas (Londres, 1577). Un auteur singulier pour une œuvre singulière]" in ''Viatica'' vol. 12 (2025) * Michael Brennan, "[https://www.connotations.de/article/michael-brennan-the-texts-of-peter-martyrs-de-orbe-novo-decades-1504-1628-a-response-to-andrew-hadfield/ The Texts of Peter Martyr's De orbe novo decades (1504-1628): A Response to Andrew Hadfield]" in ''Connotations'' vol. 6 no. 2 (1996/1997) {{Penna}} * D. Gwyn, "Richard Eden: cosmographer and alchemist" in ''Sixteenth-Century Journal'' vol. 15 (1984) pp. 13–34 * Andrew Hadfield, "[https://www.connotations.de/article/andrew-hadfield-peter-martyr-richard-eden-and-the-new-world-reading-experience-and-translation/ Peter Martyr, Richard Eden and the New World: Reading, Experience, and Translation]" in ''Connotations'' vol. 5 no. 1 (1995/1996); "[https://www.connotations.de/article/andrew-hadfield-authors-response/ Richard Eden and Peter Martyr: Author's Response]" in ''Connotations'' vol. 6 no. 3 (1996/1997) * Andrew Hadfield, "Eden, Richard (c.1520–1576)" (2004) in {{ODNB}} * C. J. Kitching, "Alchemy in the reign of Edward VI: an episode in the careers of Richard Whalley and Richard Eden" in ''Bulletin of the Institute of Hisstorical Research'' vol. 44 (1971) pp. 308–315 * J. Parker, ''Richard Eden, Advocate of Empire''. Minneapoli: University of Minnesota, 1991 == Nexus externi == * Ian J. Aebel, ''[https://scholars.unh.edu/cgi/viewcontent.cgi?params=/context/dissertation/article/1630/&path_info=3500777.pdf The origins of American history in the early modern English Atlantic world]'' (dissertatio Universitatis Novae Hantoniae, 2011) {{Anni vitae|saeculo 16|1576|Eden, Ricardus}} [[Categoria:Interpretes Latino-Anglici]] [[Categoria:Alchemistae]] [[Categoria:Alumni Universitatis Cantabrigiensis]] 1bd1pqmhrqv6t79p3d9us62vhkhdjse 2 327252 3976907 3976756 2026-08-03T19:19:49Z Alcyoneia 128419 3976907 css text/css @import url("https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Pattersonuwu/OldIcons.css&action=raw&ctype=text/css"); .mw-logo-icon { display: none; } .mw-logo-tagline { display: none; } .mw-logo-wordmark { content: url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e4/Erica_-_Calluna_vulgaris_Arabella_longum.jpg); width: 15em !important; height: 3em !important; } n8kaiz37kgv57grfpigcis2hihtgqrz 0 327254 3976921 3976781 2026-08-03T21:09:52Z Bartholomite 116968 3976921 wikitext text/x-wiki {{Pars autotranslata}} {{Pagina non annexa}} {{Capsa ludi electronici | Titulus = Undertale | Tituluslatinus = | Imago = Undertale vector logo on black borders.svg | Auctor = [[Tobias Fox]] | Divulgatio = [[15 Septembris]] [[2015]] | Systema = [[OS X]]<br />[[Windows]]<br />[[Linux]]<br />[[PlayStation 4]]<br />[[PlayStation Vita]]<br />[[Nintendo Switch]]<br />[[Xbox One]] }} {{ores|Undertale}} est ludus videographicus personarum agendarum bismilliesimi quinti decimi, a Tobia Fox, programmatōre Americano sui iuris, creatus. Lusor infantem regit qui in Locum Subterraneum delapsus est: regionem magnam et secreta sub summa terra sitam, claustro magico separata. In itinere ad summam terram, lusor variis monstris occurrit, quorum nonnulla fortasse proelium committunt. Ratio pugnandi postulat ut lusor se eruat per hostis oppugnationes telorum creberrimorum. Lusor optare potest ut monstra placet ita ut eis parcat potius quam ea interficiat. Hae lectiōnes ludum afficiunt, qua re colloquia, personae, fabulaque pro eventis mutantur. Praeter delineationes atque personarum formas a Temmie Chang aliisque artificibus hospitibus designatas, Fox ipse totum ludum solus elaboravit, comprehensis textu et musica. Hic ludus a compluribus fontibus exordium sumpsit, inter quos numerantur series ludorum personarum agendarum ''[[Brandish]]'', ''[[Mario & Luigi]]'', et ''[[Mother]]'', necnon series ludorum missilium densissimorum ''[[Touhou Project]]'', atque ludus personarum agendarum ''[[Moon: Remix RPG Adventure]]''. Initio ''Undertale'' spatium duarum horarum habere debuit et medio anno bismilliesimo quarto decimo in publicum edi propositus est, sed multas moras passus est. ''Undertale'' in publicum editus est pro rationibus programmatōriis ''OS X'' et ''Windows'' mense Septembri [[2015]]. Deinde in [[Linux]] anno [[2016]], in [[PlayStation 4]] et [[PlayStation Vita]] anno [[2017]], in ''Nintendo Switch'' anno [[2018]], et in ''[[Xbox One]]'' anno [[2021]] primo translatus est. Ludus maxime laudatus est propter argumenta, rationem pugnandi, musicam, novitatem, fabulam, colloquia et personas, quamquam responsa de arte graphica varia fuerunt. Saltem quinquagies centena milia exemplarium huius ludi vendita sunt. Ad multa praemia nominatus est, in quibus "Ludus Anni" a pluribus libellis de ludis videograhicīs conventibusque delatus, atque unus ex optimis ludis videograhicis umquam factis habetur. Ludus cuius fabula pariter procedit, ''Deltarune'' nomine, seriātim ab anno bismilliesimo duodevicesimo edebatur ante plenam editionem prolata anno bismilliesimo vicesimo quinto; caput quintum mense Iunio anni bismilliesimo vicesimo sexto in publicum datum est, et cetera capita nunc in cursu elaborationis sunt. == Bibliographia == * Cayari, Christophorus (2023). [https://doi.org/10.26209%2FIJEA24N22 The Music of Undertale: Participatory Culture, Video Game Music, and Creating Covers for YouTube]. ''International Journal of Education and the Arts, 24''(22). doi:10.26209/IJEA24N22. ISSN 1529-8094. * Elvery, Gabriel (2023). [https://doi.org/10.1177%2F15554120221105464 Undertale's Loveable Monsters: Investigating Parasocial Relationships with Non-Player Characters]. ''Games and Culture, 18''(4): 475–497. doi:10.1177/15554120221105464. ISSN 1555-4120. * Veale, Coemgenus (2022). [https://doi.org/10.1177%2F13548565211014434 'If Anyone's Going to Ruin Your Night, It Should Be You': Responsibility and Affective Materiality in ''Undertale'' and ''Night in the Woods'']. ''Convergence, 28''(2): 451–467. doi:10.1177/13548565211014434. ISSN 1354-8565. [[Categoria:Ludi computatrales]] g4v5d3nloak42rgmf8rcaagyy98ulim 0 327256 3976798 2026-08-03T12:11:13Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Blomberg (circulus Widmundensis)]] ad [[Florimontium (circulus Widmundensis)]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3976798 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Florimontium (circulus Widmundensis)]] 4m3bo1z8kx50pgu22sl86cq9x5o3zcq 0 327257 3976800 2026-08-03T12:20:28Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Florimontium (circulus Widmundensis)]] 3976800 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Florimontium (circulus Widmundensis)]] 4m3bo1z8kx50pgu22sl86cq9x5o3zcq 0 327258 3976801 2026-08-03T12:21:08Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Florimontium (circulus Widmundensis)]] 3976801 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Florimontium (circulus Widmundensis)]] 4m3bo1z8kx50pgu22sl86cq9x5o3zcq 0 327259 3976802 2026-08-03T12:22:00Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Florimontium (circulus Widmundensis)]] 3976802 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Florimontium (circulus Widmundensis)]] 4m3bo1z8kx50pgu22sl86cq9x5o3zcq 0 327260 3976815 2026-08-03T12:40:42Z Andrew Dalby 1084 Paginam instituit, scribens '{{Titulus italicus}} {{ores|Opus epistolarum}} est congeries scriptorum privatorum [[Petrus Martyr ab Angleria|]]. == Editiones et versiones == * 1530 : ''Opus epistolarum P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum''; [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh Textus] * 1670 : [https://archive.org/details/bub_gb_QB0VAAAAQAAJ editio 1670] * 1885 : Paul Gaffarel, Abbé Loubot, interprr., ''Lettres de Pierre Ma...' 3976815 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{ores|Opus epistolarum}} est congeries scriptorum privatorum [[Petrus Martyr ab Angleria|Petrus Martyr ab Angleria]]. == Editiones et versiones == * 1530 : ''Opus epistolarum P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum''; [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh Textus] * 1670 : [https://archive.org/details/bub_gb_QB0VAAAAQAAJ editio 1670] * 1885 : Paul Gaffarel, Abbé Loubot, interprr., ''Lettres de Pierre Martyr Anghiera relatives aux découvertes maritimes des espagnols et des portugais''. Lutetiae: Institut Géographique de Paris; [https://archive.org/details/lettresdepierrem00anghiala Textus apud Internet Archive] * 1953-1957 :José López de Toro, ed., ''Pedro Mártir de Anglería: Epistolario''. Matriti; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1503686w Textus ultimi fasciculi] * 1966 : Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum) == Bibliographia == * {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}} 6427jxeolji3qqg0i5cc2jstl9xtn6b 3976816 3976815 2026-08-03T12:41:00Z Andrew Dalby 1084 [[Project:HotCat|HotCat]]: +[[Categoria:Scripta 1530]] 3976816 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{ores|Opus epistolarum}} est congeries scriptorum privatorum [[Petrus Martyr ab Angleria|Petrus Martyr ab Angleria]]. == Editiones et versiones == * 1530 : ''Opus epistolarum P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum''; [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh Textus] * 1670 : [https://archive.org/details/bub_gb_QB0VAAAAQAAJ editio 1670] * 1885 : Paul Gaffarel, Abbé Loubot, interprr., ''Lettres de Pierre Martyr Anghiera relatives aux découvertes maritimes des espagnols et des portugais''. Lutetiae: Institut Géographique de Paris; [https://archive.org/details/lettresdepierrem00anghiala Textus apud Internet Archive] * 1953-1957 :José López de Toro, ed., ''Pedro Mártir de Anglería: Epistolario''. Matriti; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1503686w Textus ultimi fasciculi] * 1966 : Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum) == Bibliographia == * {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}} [[Categoria:Scripta 1530]] fg3c1mfe3go6kz5frt5n5pevvnszqv4 3976817 3976816 2026-08-03T12:41:14Z Andrew Dalby 1084 [[Project:HotCat|HotCat]]: +[[Categoria:Litterae Latinae Renascentes]] 3976817 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{ores|Opus epistolarum}} est congeries scriptorum privatorum [[Petrus Martyr ab Angleria|Petrus Martyr ab Angleria]]. == Editiones et versiones == * 1530 : ''Opus epistolarum P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum''; [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh Textus] * 1670 : [https://archive.org/details/bub_gb_QB0VAAAAQAAJ editio 1670] * 1885 : Paul Gaffarel, Abbé Loubot, interprr., ''Lettres de Pierre Martyr Anghiera relatives aux découvertes maritimes des espagnols et des portugais''. Lutetiae: Institut Géographique de Paris; [https://archive.org/details/lettresdepierrem00anghiala Textus apud Internet Archive] * 1953-1957 :José López de Toro, ed., ''Pedro Mártir de Anglería: Epistolario''. Matriti; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1503686w Textus ultimi fasciculi] * 1966 : Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum) == Bibliographia == * {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}} [[Categoria:Scripta 1530]] [[Categoria:Litterae Latinae Renascentes]] cb2z431tkb2enoss2g71sp11sspb14v 3976818 3976817 2026-08-03T12:41:29Z Andrew Dalby 1084 [[Project:HotCat|HotCat]]: +[[Categoria:Hispaniae scripta]] 3976818 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{ores|Opus epistolarum}} est congeries scriptorum privatorum [[Petrus Martyr ab Angleria|Petrus Martyr ab Angleria]]. == Editiones et versiones == * 1530 : ''Opus epistolarum P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum''; [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh Textus] * 1670 : [https://archive.org/details/bub_gb_QB0VAAAAQAAJ editio 1670] * 1885 : Paul Gaffarel, Abbé Loubot, interprr., ''Lettres de Pierre Martyr Anghiera relatives aux découvertes maritimes des espagnols et des portugais''. Lutetiae: Institut Géographique de Paris; [https://archive.org/details/lettresdepierrem00anghiala Textus apud Internet Archive] * 1953-1957 :José López de Toro, ed., ''Pedro Mártir de Anglería: Epistolario''. Matriti; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1503686w Textus ultimi fasciculi] * 1966 : Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum) == Bibliographia == * {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}} [[Categoria:Scripta 1530]] [[Categoria:Litterae Latinae Renascentes]] [[Categoria:Hispaniae scripta]] 58279jq9kvso7asio9gonotyy31uab6 3976819 3976818 2026-08-03T12:41:53Z Andrew Dalby 1084 [[Project:HotCat|HotCat]]: +[[Categoria:Epistulae]] 3976819 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{ores|Opus epistolarum}} est congeries scriptorum privatorum [[Petrus Martyr ab Angleria|Petrus Martyr ab Angleria]]. == Editiones et versiones == * 1530 : ''Opus epistolarum P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum''; [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh Textus] * 1670 : [https://archive.org/details/bub_gb_QB0VAAAAQAAJ editio 1670] * 1885 : Paul Gaffarel, Abbé Loubot, interprr., ''Lettres de Pierre Martyr Anghiera relatives aux découvertes maritimes des espagnols et des portugais''. Lutetiae: Institut Géographique de Paris; [https://archive.org/details/lettresdepierrem00anghiala Textus apud Internet Archive] * 1953-1957 :José López de Toro, ed., ''Pedro Mártir de Anglería: Epistolario''. Matriti; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1503686w Textus ultimi fasciculi] * 1966 : Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum) == Bibliographia == * {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}} [[Categoria:Scripta 1530]] [[Categoria:Litterae Latinae Renascentes]] [[Categoria:Hispaniae scripta]] [[Categoria:Epistulae]] 54ko64c1883pmkc2hntowy3ttmzhr40 3976820 3976819 2026-08-03T12:48:20Z Andrew Dalby 1084 3976820 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{ores|Opus epistolarum}} est congeries scriptorum privatorum [[Petrus Martyr ab Angleria|Petrus Martyr ab Angleria]]. == Editiones et versiones == * 1530 : ''Opus epistolarum P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum''; [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh Textus apud Internet Archive] * 1670 : ''Opus epistolarum Petri Martyris Anglerii Mediolanensis ...'' Amstelodami: typis Elzevirianis; [https://archive.org/details/bub_gb_QB0VAAAAQAAJ Textus apud Internet Archive] * 1885 : Paul Gaffarel, Abbé Loubot, interprr., ''Lettres de Pierre Martyr Anghiera relatives aux découvertes maritimes des espagnols et des portugais''. Lutetiae: Institut Géographique de Paris; [https://archive.org/details/lettresdepierrem00anghiala Textus apud Internet Archive] * 1953-1957 :José López de Toro, ed., ''Pedro Mártir de Anglería: Epistolario''. Matriti; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1503686w Textus ultimi fasciculi] * 1966 : Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum) == Bibliographia == * {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}} [[Categoria:Scripta 1530]] [[Categoria:Litterae Latinae Renascentes]] [[Categoria:Hispaniae scripta]] [[Categoria:Epistulae]] 4kjuqy6o0a2eboau00eit8lmmvgw2yk 3976821 3976820 2026-08-03T12:50:00Z Andrew Dalby 1084 3976821 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{ores|Opus epistolarum}} est congeries scriptorum privatorum [[Petrus Martyr ab Angleria|Petrus Martyr ab Angleria]] aulici regum catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandi]] et [[Isabella II (regina Hispaniae)|Isabellae]]. == Editiones et versiones == * 1530 : ''Opus epistolarum P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum''; [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh Textus apud Internet Archive] * 1670 : ''Opus epistolarum Petri Martyris Anglerii Mediolanensis ...'' Amstelodami: typis Elzevirianis; [https://archive.org/details/bub_gb_QB0VAAAAQAAJ Textus apud Internet Archive] * 1885 : Paul Gaffarel, Abbé Loubot, interprr., ''Lettres de Pierre Martyr Anghiera relatives aux découvertes maritimes des espagnols et des portugais''. Lutetiae: Institut Géographique de Paris; [https://archive.org/details/lettresdepierrem00anghiala Textus apud Internet Archive] * 1953-1957 :José López de Toro, ed., ''Pedro Mártir de Anglería: Epistolario''. Matriti; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1503686w Textus ultimi fasciculi] * 1966 : Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum) == Bibliographia == * {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}} [[Categoria:Scripta 1530]] [[Categoria:Litterae Latinae Renascentes]] [[Categoria:Hispaniae scripta]] [[Categoria:Epistulae]] 11f3jxkw6w7qwqvr4hqbwvhygg5n3kr 3976822 3976821 2026-08-03T12:50:13Z Andrew Dalby 1084 [[Project:HotCat|HotCat]]: +[[Categoria:Monarchia Regum Catholicorum]] 3976822 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{ores|Opus epistolarum}} est congeries scriptorum privatorum [[Petrus Martyr ab Angleria|Petrus Martyr ab Angleria]] aulici regum catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandi]] et [[Isabella II (regina Hispaniae)|Isabellae]]. == Editiones et versiones == * 1530 : ''Opus epistolarum P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum''; [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh Textus apud Internet Archive] * 1670 : ''Opus epistolarum Petri Martyris Anglerii Mediolanensis ...'' Amstelodami: typis Elzevirianis; [https://archive.org/details/bub_gb_QB0VAAAAQAAJ Textus apud Internet Archive] * 1885 : Paul Gaffarel, Abbé Loubot, interprr., ''Lettres de Pierre Martyr Anghiera relatives aux découvertes maritimes des espagnols et des portugais''. Lutetiae: Institut Géographique de Paris; [https://archive.org/details/lettresdepierrem00anghiala Textus apud Internet Archive] * 1953-1957 :José López de Toro, ed., ''Pedro Mártir de Anglería: Epistolario''. Matriti; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1503686w Textus ultimi fasciculi] * 1966 : Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum) == Bibliographia == * {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}} [[Categoria:Scripta 1530]] [[Categoria:Litterae Latinae Renascentes]] [[Categoria:Hispaniae scripta]] [[Categoria:Epistulae]] [[Categoria:Monarchia Regum Catholicorum]] 5fcy48r0lze53ehhv0fhxtnp7bsedbl 0 327261 3976872 2026-08-03T16:47:39Z Demetrius Talpa 81729 nova 3976872 wikitext text/x-wiki {{titulus italicus}}[[Fasciculus:Burmakino.jpg|thumb|Vicus ''Burmakino'' [[regio Iaroslaviensis|regionis Iaroslaviensis]], ubi Chlebnikov se in cortice betulae ''Pinaces fati'' scribere incepisse dicit]] {{ires|Pinaces fati}}{{Convertimus}} ([[Russice]] ''Doski sud'by'') est [[Velimirus Chlebnikov|Velimiri Chlebnikov]] opus imperfectum, cuius genus definire difficile est. Propositum ''Pinacum'' principale est leges temporis invenire et intervalla calculare, qui eventus similes vel contrarios coniungunt; mortes et natales hominum, bellorum initia et fines, gesta populorum magna et descrescentias eorum etc. Sed et multa poemata, scripta diurna et alia fragmenta in ''Pinaces'' inclusa sunt. Primo Chebnikov dicit se ad leges temporis investigandas advertisse, cum de proelio Tsusimensi [[Belli Russo-Iaponici]] audiverat, anno 1905; in Burmakino vico [[regio Iaroslaviensis|regionis Iaroslaviensis]] tum degebat. In dialogo anni 1912 "Magister et discipulus" primo calculationes eventorum historicorum exposita sunt; numerus annorum 317 vel [[Multiplicatio|producta]] eius ibi inter eventa maxima putatur, et hoc modo finis imperii magni anno 1917 praedictus est. Multas et alias calculationes Chlebnikov fecit; in ''Pinaces''. quas ab anno 1920 usque ad mortem componebat, iam non 317, sed [[Potentia (mathematica)|potentiae]] numerorum 2 et 3 leges temporis habentur, et non anni, sed dies calculanctur. Bella et calamitates, si leges temporis invenientur, averti possunt, et ''civitas temporis'' pro civitatibus terrarum hodiernis constitui potest. ''Pinacum'' partes Chlebnikov folia nominabat; tria folia finivit, primum auctore etiam vivo anno 1923 editum est; secundum et tertium [[Petrus Miturič]] pictor et editor, [[Fides Chlebnikova|Fidei]] sororis Velimiri maritus post mortem eius edidit. Delineationes multae foliorum sequentium servatae sunt, sed incertum est, quot folia esse debebant. Miturič septem folia editurus erat, et huius propositi reconstructionem Basilius Babkov anno 2010 edidit; haec septem folia sunt: * Folium I. Aurorá coronatus (''Zarei venčannyj'') * Folium II. Fata singulorum populorum (''Sud'by otdel'nyh narodov'') * Folium III. Abecedarium caeli (''Azbuka neba''). * Folium IV. Solitudo (''Odinočestvo'') * Folium V. Praeco (''Glašataj'') * Folium VI. Sceptrum vitae (''Žezl žizni'') * Folium VII. Mensura Vultus Mundi (''Mera Lik Mira'') Archivum Chlebnikovii octo partes ''Pinacum'' habet; Alexander Andrievskiy decem folia Chlebnikovium compositurum esse putat. ==Notae== <references /> ==De ''Pinacibus fati''== * Бабков В. В.''Контексты «Досок судьбы»''. // Хлебников В. Доски Судьбы. М., 2000. * «Доски судьбы» Велимира Хлебникова: текст и контексты. М. 2008. * Клутье Ж. ''Доски судьбы Велимира Хлебникова как картина истории'' // Modernités russes. 2009. № 8. P. 169—176. * Прохоров Г. С. ''"Доски судьбы" Вел. Хлебникова: сюжетный аспект'' // Новый филологический вестник. 2006. № 2 (3). P. 248—251. * Россомахин А. А. ''"Если я обращу человечество в часы…''" Велимира Хлебникова: опыт комментария // Зборник Матице српске за славистику. 2025. № 108. P. 315—336. * Cooke R. ''Velimir Khlebnikov: A Critical Study''. Catabrigiae, Novi Eboraci, 1987. ==Nexus externi== * [https://hlebnikov.ru/works-page/ ''Pinaces fati''] (septem foliorum reconstructio) {{ling|Russice}} [[Categoria:Libri imperfecti]] [[Categoria:Litterae Russicae]] [[Categoria:Futurismus]] [[Categoria:Russiae scripta]] l7aykykhqf29crf2n1qh810p0ibiowj 3976891 3976872 2026-08-03T17:32:19Z Demetrius Talpa 81729 [[Project:HotCat|HotCat]]: +[[Categoria:Litterae utopicae]] 3976891 wikitext text/x-wiki {{titulus italicus}}[[Fasciculus:Burmakino.jpg|thumb|Vicus ''Burmakino'' [[regio Iaroslaviensis|regionis Iaroslaviensis]], ubi Chlebnikov se in cortice betulae ''Pinaces fati'' scribere incepisse dicit]] {{ires|Pinaces fati}}{{Convertimus}} ([[Russice]] ''Doski sud'by'') est [[Velimirus Chlebnikov|Velimiri Chlebnikov]] opus imperfectum, cuius genus definire difficile est. Propositum ''Pinacum'' principale est leges temporis invenire et intervalla calculare, qui eventus similes vel contrarios coniungunt; mortes et natales hominum, bellorum initia et fines, gesta populorum magna et descrescentias eorum etc. Sed et multa poemata, scripta diurna et alia fragmenta in ''Pinaces'' inclusa sunt. Primo Chebnikov dicit se ad leges temporis investigandas advertisse, cum de proelio Tsusimensi [[Belli Russo-Iaponici]] audiverat, anno 1905; in Burmakino vico [[regio Iaroslaviensis|regionis Iaroslaviensis]] tum degebat. In dialogo anni 1912 "Magister et discipulus" primo calculationes eventorum historicorum exposita sunt; numerus annorum 317 vel [[Multiplicatio|producta]] eius ibi inter eventa maxima putatur, et hoc modo finis imperii magni anno 1917 praedictus est. Multas et alias calculationes Chlebnikov fecit; in ''Pinaces''. quas ab anno 1920 usque ad mortem componebat, iam non 317, sed [[Potentia (mathematica)|potentiae]] numerorum 2 et 3 leges temporis habentur, et non anni, sed dies calculanctur. Bella et calamitates, si leges temporis invenientur, averti possunt, et ''civitas temporis'' pro civitatibus terrarum hodiernis constitui potest. ''Pinacum'' partes Chlebnikov folia nominabat; tria folia finivit, primum auctore etiam vivo anno 1923 editum est; secundum et tertium [[Petrus Miturič]] pictor et editor, [[Fides Chlebnikova|Fidei]] sororis Velimiri maritus post mortem eius edidit. Delineationes multae foliorum sequentium servatae sunt, sed incertum est, quot folia esse debebant. Miturič septem folia editurus erat, et huius propositi reconstructionem Basilius Babkov anno 2010 edidit; haec septem folia sunt: * Folium I. Aurorá coronatus (''Zarei venčannyj'') * Folium II. Fata singulorum populorum (''Sud'by otdel'nyh narodov'') * Folium III. Abecedarium caeli (''Azbuka neba''). * Folium IV. Solitudo (''Odinočestvo'') * Folium V. Praeco (''Glašataj'') * Folium VI. Sceptrum vitae (''Žezl žizni'') * Folium VII. Mensura Vultus Mundi (''Mera Lik Mira'') Archivum Chlebnikovii octo partes ''Pinacum'' habet; Alexander Andrievskiy decem folia Chlebnikovium compositurum esse putat. ==Notae== <references /> ==De ''Pinacibus fati''== * Бабков В. В.''Контексты «Досок судьбы»''. // Хлебников В. Доски Судьбы. М., 2000. * «Доски судьбы» Велимира Хлебникова: текст и контексты. М. 2008. * Клутье Ж. ''Доски судьбы Велимира Хлебникова как картина истории'' // Modernités russes. 2009. № 8. P. 169—176. * Прохоров Г. С. ''"Доски судьбы" Вел. Хлебникова: сюжетный аспект'' // Новый филологический вестник. 2006. № 2 (3). P. 248—251. * Россомахин А. А. ''"Если я обращу человечество в часы…''" Велимира Хлебникова: опыт комментария // Зборник Матице српске за славистику. 2025. № 108. P. 315—336. * Cooke R. ''Velimir Khlebnikov: A Critical Study''. Catabrigiae, Novi Eboraci, 1987. ==Nexus externi== * [https://hlebnikov.ru/works-page/ ''Pinaces fati''] (septem foliorum reconstructio) {{ling|Russice}} [[Categoria:Libri imperfecti]] [[Categoria:Litterae Russicae]] [[Categoria:Futurismus]] [[Categoria:Russiae scripta]] [[Categoria:Litterae utopicae]] hv66suye0dsow081rrzvgrec8o56o4l 3977064 3976891 2026-08-04T08:37:04Z Demetrius Talpa 81729 3977064 wikitext text/x-wiki {{titulus italicus}}[[Fasciculus:Burmakino.jpg|thumb|Vicus ''Burmakino'' [[regio Iaroslaviensis|regionis Iaroslaviensis]], ubi Chlebnikov se in cortice betulae ''Pinaces fati'' scribere incepisse dicit]] {{ires|Pinaces fati}}{{Convertimus}} ([[Russice]] ''Doski sud'by'') est [[Velimirus Chlebnikov|Velimiri Chlebnikov]] opus imperfectum, cuius genus definire difficile est. Propositum ''Pinacum'' principale est leges temporis invenire et intervalla calculare, qui eventus similes vel contrarios coniungunt; mortes et natales hominum, bellorum initia et fines, gesta populorum magna et descrescentias eorum etc. Sed et multa poemata, scripta diurna et alia fragmenta in ''Pinaces'' inclusa sunt. Primo Chebnikov dicit se ad leges temporis investigandas advertisse, cum de proelio Tsusimensi [[Bellum Russo-Iaponicum|Belli Russo-Iaponici]] audiverat, anno 1905; in Burmakino vico [[regio Iaroslaviensis|regionis Iaroslaviensis]] tum degebat. In dialogo anni 1912 "Magister et discipulus" primo calculationes eventorum historicorum exposita sunt; numerus annorum 317 vel [[Multiplicatio|producta]] eius ibi inter eventa maxima putatur, et hoc modo [[Res novae Russiae (1917)|finis imperii magni anno 1917]] praedictus est. Multas et alias calculationes Chlebnikov fecit; in ''Pinaces''. quas ab anno 1920 usque ad mortem componebat, iam non 317, sed [[Potentia (mathematica)|potentiae]] numerorum 2 et 3 leges temporis habentur, et non anni, sed dies calculanctur. Bella et calamitates, si leges temporis invenientur, averti possunt, et ''civitas temporis'' pro civitatibus terrarum hodiernis constitui potest. ''Pinacum'' partes Chlebnikov folia nominabat; tria folia finivit, primum auctore etiam vivo anno 1923 editum est; secundum et tertium [[Petrus Miturič]] pictor et editor, [[Fides Chlebnikova|Fidei]] sororis Velimiri maritus post mortem eius edidit. Delineationes multae foliorum sequentium servatae sunt, sed incertum est, quot folia esse debebant. Miturič septem folia editurus erat, et huius propositi reconstructionem Basilius Babkov anno 2010 edidit; haec septem folia sunt: * Folium I. Aurorá coronatus (''Zarei venčannyj'') * Folium II. Fata singulorum populorum (''Sud'by otdel'nyh narodov'') * Folium III. Abecedarium caeli (''Azbuka neba''). * Folium IV. Solitudo (''Odinočestvo'') * Folium V. Praeco (''Glašataj'') * Folium VI. Sceptrum vitae (''Žezl žizni'') * Folium VII. Mensura Vultus Mundi (''Mera Lik Mira'') Archivum Chlebnikovii octo partes ''Pinacum'' habet; Alexander Andrievskiy decem folia Chlebnikovium compositurum esse putat. ==Notae== <references /> ==De ''Pinacibus fati''== * Бабков В. В.''Контексты «Досок судьбы»''. // Хлебников В. Доски Судьбы. М., 2000. * «Доски судьбы» Велимира Хлебникова: текст и контексты. М. 2008. * Клутье Ж. ''Доски судьбы Велимира Хлебникова как картина истории'' // Modernités russes. 2009. № 8. P. 169—176. * Прохоров Г. С. ''"Доски судьбы" Вел. Хлебникова: сюжетный аспект'' // Новый филологический вестник. 2006. № 2 (3). P. 248—251. * Россомахин А. А. ''"Если я обращу человечество в часы…''" Велимира Хлебникова: опыт комментария // Зборник Матице српске за славистику. 2025. № 108. P. 315—336. * Cooke R. ''Velimir Khlebnikov: A Critical Study''. Catabrigiae, Novi Eboraci, 1987. ==Nexus externi== * [https://hlebnikov.ru/works-page/ ''Pinaces fati''] (septem foliorum reconstructio) {{ling|Russice}} [[Categoria:Libri imperfecti]] [[Categoria:Litterae Russicae]] [[Categoria:Futurismus]] [[Categoria:Russiae scripta]] [[Categoria:Litterae utopicae]] 0t5cf4uhyly500g3sye4yteosmfgrpv 0 327262 3976878 2026-08-03T17:01:53Z Andrew Dalby 1084 Paginam instituit, scribens '{{Capsa hominis Vicidata}} {{Res|Angelus Trevisanus}}, nomen [[lingua Veneta]] aliter scriptum, fuit legatus [[Venetiae|Venetiarum]] auctorque versionis ''[[De orbe novo decades|Decadis primae]]''. == Editiones == * 1504 : [[Angelus Trevisanus (legatus)|Angelus Trevisanus]], ''Libretto di tutta la navigazione del re di Spagna de le isole et terreni novamente trovati''. Albertino Vercellese da Lisbona * 1507 : {{ec|id=Montalboddo (1507)|c=Francanus Montalbodu...' 3976878 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{Res|Angelus Trevisanus}}, nomen [[lingua Veneta]] aliter scriptum, fuit legatus [[Venetiae|Venetiarum]] auctorque versionis ''[[De orbe novo decades|Decadis primae]]''. == Editiones == * 1504 : [[Angelus Trevisanus (legatus)|Angelus Trevisanus]], ''Libretto di tutta la navigazione del re di Spagna de le isole et terreni novamente trovati''. Albertino Vercellese da Lisbona * 1507 : {{ec|id=Montalboddo (1507)|c=[[Francanus Montalbodus|Fracanzano Montalboddo]], ed., ''Paesi novamente retrovati et nouo mondo da Alberico Vesputio Florentino'' {{Ling|Italice}} [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k58988n Textus 1507 apud Gallica] [https://archive.org/details/paesinouamentere00frac Editio 1508 rursus impressa 1916] apud ''Internet Archive''}} * 1508 : {{ec|id=Madrignanus (1508)|c=Francanus Montalbodus, ed.; Archangelus Madrignanus, interpr., ''Itinerarium Portugallensium e Lusitania in Indiam et inde in occidentem et demum ad aquilonem'' {{Ling|Latine}} [https://archive.org/details/bub_gb_OEBMA3dMZcMC Textus] apud ''Internet Archive''}} == Bibliographia == * Michael Brennan, "[https://www.connotations.de/article/michael-brennan-the-texts-of-peter-martyrs-de-orbe-novo-decades-1504-1628-a-response-to-andrew-hadfield/ The Texts of Peter Martyr's De orbe novo decades (1504-1628): A Response to Andrew Hadfield]" in ''Connotations'' vol. 6 no. 2 (1996/1997) {{Penna}} * Eric Dursteler, "Reverberations of the Voyages of Discovery in Venice, ca. 1501: The Trevisan Manuscript in the Library of Congress" in ''Mediterranean Studies'' vol. 9 (2000) pp. 43-64; [https://www.jstor.org/stable/41166910 JSTOR] {{Anni vitae|Saeculo 15|saeculo 16|Trevisan, Angelus}} nwyiablq5ma6lsmp345czaavfh8lxl6 3976879 3976878 2026-08-03T17:02:54Z Andrew Dalby 1084 3976879 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{Res|Angelus Trevisanus}}, nomen [[lingua Veneta]] aliter scriptum, fuit legatus [[Venetiae|Venetiarum]] auctorque versionis ''[[De orbe novo decades|Decadis primae]]''. == Editiones == * 1504 : Angelus Trevisanus, ''Libretto di tutta la navigazione del re di Spagna de le isole et terreni novamente trovati''. Albertino Vercellese da Lisbona * 1507 : {{ec|id=Montalboddo (1507)|c=[[Francanus Montalbodus|Fracanzano Montalboddo]], ed., ''Paesi novamente retrovati et nouo mondo da Alberico Vesputio Florentino'' {{Ling|Italice}} [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k58988n Textus 1507 apud Gallica] [https://archive.org/details/paesinouamentere00frac Editio 1508 rursus impressa 1916] apud ''Internet Archive''}} * 1508 : {{ec|id=Madrignanus (1508)|c=Francanus Montalbodus, ed.; Archangelus Madrignanus, interpr., ''Itinerarium Portugallensium e Lusitania in Indiam et inde in occidentem et demum ad aquilonem'' {{Ling|Latine}} [https://archive.org/details/bub_gb_OEBMA3dMZcMC Textus] apud ''Internet Archive''}} == Bibliographia == * Michael Brennan, "[https://www.connotations.de/article/michael-brennan-the-texts-of-peter-martyrs-de-orbe-novo-decades-1504-1628-a-response-to-andrew-hadfield/ The Texts of Peter Martyr's De orbe novo decades (1504-1628): A Response to Andrew Hadfield]" in ''Connotations'' vol. 6 no. 2 (1996/1997) {{Penna}} * Eric Dursteler, "Reverberations of the Voyages of Discovery in Venice, ca. 1501: The Trevisan Manuscript in the Library of Congress" in ''Mediterranean Studies'' vol. 9 (2000) pp. 43-64; [https://www.jstor.org/stable/41166910 JSTOR] {{Anni vitae|saeculo 15|saeculo 16|Trevisan, Angelus}} fbqu25k85q9qva9qxk4crev1fa4k8u6 3976880 3976879 2026-08-03T17:03:05Z Andrew Dalby 1084 [[Project:HotCat|HotCat]]: +[[Categoria:Legati Italiae]] 3976880 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{Res|Angelus Trevisanus}}, nomen [[lingua Veneta]] aliter scriptum, fuit legatus [[Venetiae|Venetiarum]] auctorque versionis ''[[De orbe novo decades|Decadis primae]]''. == Editiones == * 1504 : Angelus Trevisanus, ''Libretto di tutta la navigazione del re di Spagna de le isole et terreni novamente trovati''. Albertino Vercellese da Lisbona * 1507 : {{ec|id=Montalboddo (1507)|c=[[Francanus Montalbodus|Fracanzano Montalboddo]], ed., ''Paesi novamente retrovati et nouo mondo da Alberico Vesputio Florentino'' {{Ling|Italice}} [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k58988n Textus 1507 apud Gallica] [https://archive.org/details/paesinouamentere00frac Editio 1508 rursus impressa 1916] apud ''Internet Archive''}} * 1508 : {{ec|id=Madrignanus (1508)|c=Francanus Montalbodus, ed.; Archangelus Madrignanus, interpr., ''Itinerarium Portugallensium e Lusitania in Indiam et inde in occidentem et demum ad aquilonem'' {{Ling|Latine}} [https://archive.org/details/bub_gb_OEBMA3dMZcMC Textus] apud ''Internet Archive''}} == Bibliographia == * Michael Brennan, "[https://www.connotations.de/article/michael-brennan-the-texts-of-peter-martyrs-de-orbe-novo-decades-1504-1628-a-response-to-andrew-hadfield/ The Texts of Peter Martyr's De orbe novo decades (1504-1628): A Response to Andrew Hadfield]" in ''Connotations'' vol. 6 no. 2 (1996/1997) {{Penna}} * Eric Dursteler, "Reverberations of the Voyages of Discovery in Venice, ca. 1501: The Trevisan Manuscript in the Library of Congress" in ''Mediterranean Studies'' vol. 9 (2000) pp. 43-64; [https://www.jstor.org/stable/41166910 JSTOR] {{Anni vitae|saeculo 15|saeculo 16|Trevisan, Angelus}} [[Categoria:Legati Italiae]] 50z5c3pz6kty1mfvk9cb4vesai8vciw 3976881 3976880 2026-08-03T17:03:18Z Andrew Dalby 1084 [[Project:HotCat|HotCat]]: +[[Categoria:Incolae Venetiarum]] 3976881 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{Res|Angelus Trevisanus}}, nomen [[lingua Veneta]] aliter scriptum, fuit legatus [[Venetiae|Venetiarum]] auctorque versionis ''[[De orbe novo decades|Decadis primae]]''. == Editiones == * 1504 : Angelus Trevisanus, ''Libretto di tutta la navigazione del re di Spagna de le isole et terreni novamente trovati''. Albertino Vercellese da Lisbona * 1507 : {{ec|id=Montalboddo (1507)|c=[[Francanus Montalbodus|Fracanzano Montalboddo]], ed., ''Paesi novamente retrovati et nouo mondo da Alberico Vesputio Florentino'' {{Ling|Italice}} [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k58988n Textus 1507 apud Gallica] [https://archive.org/details/paesinouamentere00frac Editio 1508 rursus impressa 1916] apud ''Internet Archive''}} * 1508 : {{ec|id=Madrignanus (1508)|c=Francanus Montalbodus, ed.; Archangelus Madrignanus, interpr., ''Itinerarium Portugallensium e Lusitania in Indiam et inde in occidentem et demum ad aquilonem'' {{Ling|Latine}} [https://archive.org/details/bub_gb_OEBMA3dMZcMC Textus] apud ''Internet Archive''}} == Bibliographia == * Michael Brennan, "[https://www.connotations.de/article/michael-brennan-the-texts-of-peter-martyrs-de-orbe-novo-decades-1504-1628-a-response-to-andrew-hadfield/ The Texts of Peter Martyr's De orbe novo decades (1504-1628): A Response to Andrew Hadfield]" in ''Connotations'' vol. 6 no. 2 (1996/1997) {{Penna}} * Eric Dursteler, "Reverberations of the Voyages of Discovery in Venice, ca. 1501: The Trevisan Manuscript in the Library of Congress" in ''Mediterranean Studies'' vol. 9 (2000) pp. 43-64; [https://www.jstor.org/stable/41166910 JSTOR] {{Anni vitae|saeculo 15|saeculo 16|Trevisan, Angelus}} [[Categoria:Legati Italiae]] [[Categoria:Incolae Venetiarum]] mo2gukepts9g5f4eegib5dhmb00qh28 3976882 3976881 2026-08-03T17:03:51Z Andrew Dalby 1084 [[Project:HotCat|HotCat]]: +[[Categoria:Interpretes Latino-Italiani]] 3976882 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{Res|Angelus Trevisanus}}, nomen [[lingua Veneta]] aliter scriptum, fuit legatus [[Venetiae|Venetiarum]] auctorque versionis ''[[De orbe novo decades|Decadis primae]]''. == Editiones == * 1504 : Angelus Trevisanus, ''Libretto di tutta la navigazione del re di Spagna de le isole et terreni novamente trovati''. Albertino Vercellese da Lisbona * 1507 : {{ec|id=Montalboddo (1507)|c=[[Francanus Montalbodus|Fracanzano Montalboddo]], ed., ''Paesi novamente retrovati et nouo mondo da Alberico Vesputio Florentino'' {{Ling|Italice}} [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k58988n Textus 1507 apud Gallica] [https://archive.org/details/paesinouamentere00frac Editio 1508 rursus impressa 1916] apud ''Internet Archive''}} * 1508 : {{ec|id=Madrignanus (1508)|c=Francanus Montalbodus, ed.; Archangelus Madrignanus, interpr., ''Itinerarium Portugallensium e Lusitania in Indiam et inde in occidentem et demum ad aquilonem'' {{Ling|Latine}} [https://archive.org/details/bub_gb_OEBMA3dMZcMC Textus] apud ''Internet Archive''}} == Bibliographia == * Michael Brennan, "[https://www.connotations.de/article/michael-brennan-the-texts-of-peter-martyrs-de-orbe-novo-decades-1504-1628-a-response-to-andrew-hadfield/ The Texts of Peter Martyr's De orbe novo decades (1504-1628): A Response to Andrew Hadfield]" in ''Connotations'' vol. 6 no. 2 (1996/1997) {{Penna}} * Eric Dursteler, "Reverberations of the Voyages of Discovery in Venice, ca. 1501: The Trevisan Manuscript in the Library of Congress" in ''Mediterranean Studies'' vol. 9 (2000) pp. 43-64; [https://www.jstor.org/stable/41166910 JSTOR] {{Anni vitae|saeculo 15|saeculo 16|Trevisan, Angelus}} [[Categoria:Legati Italiae]] [[Categoria:Incolae Venetiarum]] [[Categoria:Interpretes Latino-Italiani]] ltbj8rjos5pzhyfmrjd8jcy26z8v41e 3976896 3976882 2026-08-03T18:13:48Z Andrew Dalby 1084 3976896 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{Res|Angelus Trevisanus}}, nomen [[lingua Veneta]] aliter scriptum, fuit legatus [[Venetiae|Venetiarum]] auctorque versionis ''[[De orbe novo decades|Decadis primae]]''. == Editiones == * 1504 : Angelus Trevisanus, ''Libretto di tutta la navigazione del re di Spagna de le isole et terreni novamente trovati''. Albertino Vercellese da Lisbona * 1507 : {{ec|id=Montalboddo (1507)|c=[[Francanus Montalbodus|Fracanzano Montalboddo]], ed., ''Paesi novamente retrovati et nouo mondo da Alberico Vesputio Florentino'' {{Ling|Italice}} [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k58988n Textus 1507 apud Gallica] [https://archive.org/details/paesinouamentere00frac Editio 1508 rursus impressa 1916] apud ''Internet Archive''}} * 1508 : {{ec|id=Madrignanus (1508)|c=Francanus Montalbodus, ed.; Archangelus Madrignanus, interpr., ''Itinerarium Portugallensium e Lusitania in Indiam et inde in occidentem et demum ad aquilonem'' {{Ling|Latine}} [https://archive.org/details/bub_gb_OEBMA3dMZcMC Textus] apud ''Internet Archive''}} == Bibliographia == * "[https://www.nytimes.com/1931/08/16/archives/notes-on-rare-books.html Notes on rare books]" in ''[[New York Times]]'' (13 Augusti 1931) * Norbert Ankenbauer, ed., ''[https://diglib.hab.de/edoc/ed000145/start.htm Paesi novamente retrovati - Newe unbekanthe landte. Eine digitale Edition früher Entdeckerberichte]'' (''Editiones Electronicae Guelferbytanae'', 10). Wolfenbüttel: Herzog August Bibliothek, 2012 * Michael Brennan, "[https://www.connotations.de/article/michael-brennan-the-texts-of-peter-martyrs-de-orbe-novo-decades-1504-1628-a-response-to-andrew-hadfield/ The Texts of Peter Martyr's De orbe novo decades (1504-1628): A Response to Andrew Hadfield]" in ''Connotations'' vol. 6 no. 2 (1996/1997) {{Penna}} * Eric Dursteler, "Reverberations of the Voyages of Discovery in Venice, ca. 1501: The Trevisan Manuscript in the Library of Congress" in ''Mediterranean Studies'' vol. 9 (2000) pp. 43-64; [https://www.jstor.org/stable/41166910 JSTOR] {{Anni vitae|saeculo 15|saeculo 16|Trevisan, Angelus}} [[Categoria:Legati Italiae]] [[Categoria:Incolae Venetiarum]] [[Categoria:Interpretes Latino-Italiani]] bc0h83ds7ldjgzleazn6gr7v64kkxn7 0 327263 3976924 2026-08-03T21:41:49Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Bockenem]] ad [[Bokenum]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3976924 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Bokenum]] 1unsyfstauo1cphevz9ivm2a2pmvcan 0 327264 3976941 2026-08-03T22:33:57Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Bockhorn]] ad [[Fagohornia]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3976941 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Fagohornia]] 362pdzq5mm3myop08kkghzq8v5yy8rv 3976951 3976941 2026-08-03T22:55:38Z Cyprianus Marcus 66550 Changed redirect target from [[Fagohornia]] to [[Bochorna (Circulus Frisicus)]] 3976951 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Bochorna (Circulus Frisicus)]] o6nz5vb6prj5yghtptv8o3w1iap6qjf 0 327265 3976942 2026-08-03T22:35:50Z Bartholomite 116968 nova 3976942 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Duglassius Robertus Ford minor}} (vulgo ''Doug''; natus [[Torontum|Toronti]] die [[20 Novembris]] [[1964]]) est [[politicus]] [[Canada|Canadianus]]. [[Primus minister]] [[Ontarium|Ontarii]] ex anno [[2018]] est. [[Frater]] [[Robertus Bruce Ford|Roberti Ford]] erat. In consilio urbis Toronto ab anno [[2010]] ad annum [[2014]], dum frater eius praetor erat, functus est. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Doug Ford|Duglassium Ford}} {{Fontes biographici}} * [https://fordmpp.ca/ Situs interretialis] {{bio-stipula}} {{Anni vitae|1964||Ford, Duglassius Robertus minor}} [[Categoria:Politici Canadae]] q34qlbx9dershspzzdjg0wrv1zo6fla 3976943 3976942 2026-08-03T22:38:12Z Bartholomite 116968 /* Nexus externi */ 3976943 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Duglassius Robertus Ford minor}} (vulgo ''Doug''; natus [[Torontum|Toronti]] die [[20 Novembris]] [[1964]]) est [[politicus]] [[Canada|Canadianus]]. [[Primus minister]] [[Ontarium|Ontarii]] ex anno [[2018]] est. [[Frater]] [[Robertus Bruce Ford|Roberti Ford]] erat. In consilio urbis Toronto ab anno [[2010]] ad annum [[2014]], dum frater eius praetor erat, functus est. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Doug Ford|Duglassium Ford}} * {{IMDb|6091799|Duglassio Ford}} * [https://fordmpp.ca/ Situs interretialis] {{bio-stipula}} {{Anni vitae|1964||Ford, Duglassius Robertus minor}} [[Categoria:Politici Canadae]] da5sg7mw6gdbzofdh075z22l7u86dl1 0 327266 3976947 2026-08-03T22:49:18Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Fagohornia]] ad [[Bochorna (Circulus Frisicus)]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3976947 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Bochorna (Circulus Frisicus)]] o6nz5vb6prj5yghtptv8o3w1iap6qjf 0 327267 3976949 2026-08-03T22:54:30Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Bochorna (Circulus Frisicus)]] 3976949 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Bochorna (Circulus Frisicus)]] o6nz5vb6prj5yghtptv8o3w1iap6qjf 0 327268 3976996 2026-08-04T03:53:41Z Bartholomite 116968 Bartholomite movit paginam [[Angelo Barrile]] ad [[Angelus Barrile]]: latine 3976996 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Angelus Barrile]] n4mxaek1q2u29bo3estonfqxomwco0l 0 327270 3977074 2026-08-04T10:22:37Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Bodenfelde]] ad [[Bodenfelda]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3977074 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Bodenfelda]] qtj1yy3j7o4whtto50kxuh2hinmdcl0 0 327271 3977077 2026-08-04T10:34:12Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Bodenfelda]] 3977077 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Bodenfelda]] qtj1yy3j7o4whtto50kxuh2hinmdcl0 0 327272 3977084 2026-08-04T10:55:08Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Bodensee (Saxonia Inferior)]] ad [[Bodensa]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3977084 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Bodensa]] nwwh107dazmq8cf9m5e5spo1wvrtn4t 0 327273 3977086 2026-08-04T10:59:49Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Bodensa]] 3977086 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Bodensa]] nwwh107dazmq8cf9m5e5spo1wvrtn4t 0 327274 3977087 2026-08-04T11:00:24Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Bodensa]] 3977087 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Bodensa]] nwwh107dazmq8cf9m5e5spo1wvrtn4t