Vicipaedia lawiki https://la.wikipedia.org/wiki/Vicipaedia:Pagina_prima MediaWiki 1.47.0-wmf.15 first-letter Media Specialis Disputatio Usor Disputatio Usoris Vicipaedia Disputatio Vicipaediae Fasciculus Disputatio Fasciculi MediaWiki Disputatio MediaWiki Formula Disputatio Formulae Auxilium Disputatio Auxilii Categoria Disputatio Categoriae Porta Disputatio Portae Adumbratio Disputatio Adumbrationis TimedText TimedText talk Modulus Disputatio Moduli Event Event talk 0 115 3980940 3762982 2026-08-12T23:51:10Z LilyKitty 18316 categoriam addo 3980940 wikitext text/x-wiki {{latinitas|-2}} :''Haec pagina de clepsydra, horologii genere, explicat. Si de valvula quaeris, vide [[epitonium]], sive de apparatu temporis, [[clepsydra (horologium)|clepsydram]]. [[Fasciculus:Modern_water_clock.JPG|thumb|Clepsydra nostrae aetatis.]] [[Fasciculus:Liquid-Chronometer Ilmenau.JPG|thumb|Clepsydra etiam appellari potest?]] [[Fasciculus:Ancient water clock used in qanat of gonabad 2500 years ago.JPG|thumb|[[Horologium]] Persicum antiquum.]] '''Clepsydra''' ({{pns|ae|f|clepsydra}}, e verbis [[Lingua Graeca antiqua|Graecis]] κλέπτειν 'clepere' et ὕδωρ '[[aqua]]') est rude [[horologium|horologii]] genus, quod [[aqua]] de superiore vase in inferius guttatim cadente [[tempus]] indicat. Clepsydrae ac [[horologium solarium|solarii]] possunt esse antiquissimi apparatus ad tempus metiendum, nisi constant [[gnomon]] et [[baculum numerandi|baculum dierum numerandorum]].<ref name="Turner1984">{{Cite book | last =Turner | first =Anthony J. | language=Anglice |year =[[1984]] | title =The Time Museum | place =Rockford, IL | volume =I: ''Time Measuring Instruments''; Part 3: ''Water-clocks'', ''Sand-glasses'', ''Fire-clocks'' | isbn =0-912947-01-2 | publisher =The Museum | location =Rockford [Ill.] | oclc =159866762}}</ref> Nescitur ubi et quando inveniuntur, nec unquam sciri possit propter earum magnas antiquitates. Variae regiones mundi velut [[India]] et [[Sinae (regio)|Sinae]] multa clepsydrarum indicia ostendunt, sed tempus eius non est certum. Quidam auctores postulant quod clepsydrae fuit in Sinis tam mature quam [[4000 a.C.n.]]<ref name="Cowan1958">{{Cite journal | last =Cowan | first =Harrison J. | year =1958 | title =Time and Its Measurement: From the stone age to the nuclear age | place =Ohio | publisher =The World Publishing Company | language=Anglice}}</ref> [[Cratera]] autem foramine minimo perforata constat forma simplissima clepsydrae, quod usque hodie late confirmatur, aetate [[Babylon]]iana [[Aegyptus|Aegypt]]ianaque [[saeculum 16 a.C.n.|saeculo sexto decimo a.C.n.]] novata. [[Roma antiqua|Romani]] tandem et [[Graecia antiqua|Graeci]] clepsydram meliorem fecerunt, systema respondendi, [[rota dentata|rotas dentatas]], et [[machinatio elabendi|machinationem elabendi]]<!-- Anglice: escapement --> habentem. Ea horologia fuerunt accuratiora, etiam ea [[automaton|automata]] ingeniosa gubernaverunt. [[Byzantium|Byzantii]], praesertim [[Islam|regii Islamici]], clepsydrae amplius emendatae sunt, accuratiores fientes, [[rota epicyclica|rotas epicyclicas]] multiplices, [[rota aquae|rotas aquae]], et facultatem [[programma computatrale|programmandi]] habentes, quae tandem emendationes in Europa veniunt. {{NexInt}} * [[Horologium]] ==Notae== <references/> [[Categoria:Tempus]] [[Categoria:Horologia]] [[Categoria:Instrumenta]] [[Categoria:Inventiones Sinarum]] dd654fe89w91xmpdb9943kar3gdliqa 0 342 3980946 3801530 2026-08-13T02:54:58Z Bartholomite 116968 3980946 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Hostia i komunikanty.JPG|thumb|Hostia eucharistica.]] '''Hostia''', hostiae, ''f''. Hostia est victima aliqua quae mactatur deo in [[sacrificium]]. Ergo: # In [[Religio Romana|religione Romana]] '''Hostia''' vivum animal quod in sacris mactatur in [[honos|honorem]] deorum "purae hostiae" dicuntur, quae ad sacrificium idoneae sunt. [[C. Iulius Caesar]], B. G. 8, 51: Exceptus est Caesaris adventus ab omnibus municipiis et coloniis incredibili honore atque amore... hostiae omnibus locis immolabantur". #In [[Religio christiana|religione christiana]] '''Hostia''' Corpus Christi in [[Eucharistia]] est, cum [[Iesus Christus|Christus]] sibi obtulit Patri in cruce, et [[oblatio|oblationem]] representatur in [[missa]] per [[transubstantiatio]]nem. [[Categoria:Religiones]] cl5b9626pdjjhz21crsyt7qaebat7a5 0 6104 3980943 3754124 2026-08-13T00:18:21Z LilyKitty 18316 de eponymo 3980943 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} {{videdis|Novogardia}} {{pro pagina discretiva vide|Novogradum (discretiva)}}{{L1}} '''Novogardia Magna'''<ref>[[Philippus Ferrarius|Philippi Ferrarii]] [http://books.google.ru/books?id=Mavtyw70ofAC&pg=PA498&dq=%22Novogardia+Magna%22&hl=ru&ei=_G9BTbq9O4mu8QO2y8k9&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=4&ved=0CDcQ6AEwAzgK#v=onepage&q=%22Novogardia%20Magna%22&f=false ''Lexicon geographicum'', pp. 496, 498, 530]; [[Henricus Scherer|Henrici Scherer]] [http://books.google.ru/books?id=X-uSJdTFMYEC&pg=PT178&dq=%22Novogardia+Magna%22&hl=ru&ei=_G9BTbq9O4mu8QO2y8k9&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=8&ved=0CEwQ6AEwBzgK#v=onepage&q=%22Novogardia%20Magna%22&f=false ''Tabellae geographicae'', p. 175]; [http://books.google.ru/books?id=7zrjJpuL7ZQC&pg=RA1-PA91&dq=%22Novogardia+Magna%22&hl=ru&ei=Km9BTf-jC8ev8gPSxPwo&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=5&ved=0CDwQ6AEwBA#v=onepage&q=%22Novogardia%20Magna%22&f=false I. Müller, ''Lexicon manuale'', p. 91]</ref> (alia nomina: ''Novogradum'') ([[Russice]] Великий Новгород, [[translitteratio|tr.]] ''Velikij Novgorod''), ad annum [[1999]] officiale et adhoc breviter '''Novogardia'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}</ref> ([[Russice]] Новгород, [[translitteratio|tr.]] ''Novgorod''), urbs est in [[Russia]], metropolis [[regio Novogardiensis|regionis Novogardiensis]]. Sita est in ambis litoribus [[Volchova]]e fluvii haud procul ab [[Lacus Ilmenus|Ilmeno]] lacu. Circa 223 milia incolarum habet (anno [[2017]]). Sedes est industriae et culturae. [[Fasciculus:Saint Sophia Cathedral in Novgorod.jpg|thumb|[[Ecclesia cathedralis Sanctae Sophiae Novogardiensis|Ecclesia cathedralis Sanctae Sophiae]], annis [[1045]]–[[1050]] Novogardiae Magnae constructum]] == Historia urbis == Novogardia Magna est una ex antiquissimis urbibus Russicis, cuius annus conditionis coniectatus et nunc officialiter declaratus est [[859]]. Secundum [[Chronica Nestoris|chronicam Nestoris]], [[Ruricus]] [[Varegi|Varegus]], qui anno [[862]] factus est dux in [[Ruthenia]] septentrionali, sedem suam in ea urbe habuit. Eius successor [[Helgus|Helgus ''(Oleg)'']], dux Novogardiae ab anno [[879]], anno [[882]] [[Kiovia]]m cepit, [[Russia Kioviensis|regnum Ruthenicum (Russicum)]] unitum formans. Novogardia fuit secunda post Kioviam maxima urbs regni illius, valens sedes fabricarum, mercaturae et culturae. Cum [[Vladimirus I Magnus|Vladimirus]], dux Novogardiensis ab anno [[970]] et magnus dux Kioviensis ab anno [[980]], [[religio Christiana|religionem Christianam]] ut officialem in Ruthenia introduxisset, Novogardia facta est sedes [[episcopus|episcopi]] ([[archiepiscopus|archiepiscopi]] ab anno [[1165]]) Ab anno [[1136]] Novogardia Magna erat metropolis [[Ducatus Novogardiensis#Res publica Novogardiensis|rei publicae]] sui iuris (ibi duces – quorum fuit, e.g., [[Alexander Nevensis]] – lectabantur), quam [[Moscovia]] anno [[1478]] adiunxit. In regno Russico (Moscoviensi) haec urbs fuit una e valentibus sedibus oeconomicis. Anno [[1570]] [[Ioannes IV (tzar Russiae)|Ioannes IV Severus]], [[Tzares Russiae|tzar Russiae]], cum copiis suis Novogardiam explicavit. Ab anno [[1611]] ad annum [[1617]] copiae [[Suecia]]e urbem eam occupabant et destructionibus affecerunt. Saeculo [[saeculum 18|XVIII]], incrementi [[Petropolis]] causa, Novogardia magnitudinem suam priscam oeconomicam gradatim perdidit, ab anno [[1727]] tamen fuit metropolis [[Gubernium Novogardiense|gubernii]] [[Imperium Russicum|Imperii Russici]]. Tempore [[Bellum Magnum Patrium|Belli Magni Patrii]] [[Germania]] die [[15 Augusti]] anno [[1941]] Novogardiam occupavit et fere omnino destruxit. Die [[20 Ianuarii]] anno [[1944]] urbs ea liberata et dein restaurata est, die [[5 Iulii]] anno [[1944]] metropolis regionis facta. A die [[11 Iunii]] anni [[1999]] Novogardia officiale 'Novogardia Magna' ([[Russice]] [[:ru:Великий Новгород|Великий Новгород]]) nominatur, et mense Octobri anno [[2008]] titulo [[Urbs gloriae militaris|Urbis gloriae militaris]] ([[Russice]] [[:ru:Город воинской славы|Город воинской славы]]) dignata est. Asteroides [[3799 Novgorod]] in eius honorem nominatus fuit. == Notae == <references /> ==Nexus interni== * [[Ducatus Novogardiensis]] == Nexus externi == {{fontes geographici}} {{communiaCat|Velikiy Novgorod|Novogardiam Magnam}} * [https://web.archive.org/web/20170721004239/http://bigenc.ru/geography/text/1904930 Pagina de Novogardia Magna ''Encyclopaediae Russicae Magnae''] {{ling|Russice}} [[Categoria:Novogardia Magna| ]] [[Categoria:Condita 859]] [[Categoria:Urbes hanseaticae]] [[Categoria:Urbes olim capitales]] d1ewvr3s1bxz24re71s1tph1a5vdy3i 0 8101 3980942 3503318 2026-08-13T00:17:11Z LilyKitty 18316 de caladario solari 3980942 wikitext text/x-wiki '''Calendarium Iulianum''' erat [[calendarium solare]] propositum pro imperio Romano a [[C. Iulius Caesar|C. Iulio Caesare]], postquam Aegyptios astrorum peritos consuluit<ref>* [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], libro secundo ''Bellorum civilium'' 154.</ref>, anno 708 [[AUC]] ([[46 a.C.n.]]) et institutum anno proximo. Successit [[Calendarium Romanum|Calendario Romano]] '[[Numa]]e' dicto, cuius annus non semper eundem dierum numerum praebebat. Ut enim annus lunaris cum circuitu [[terra|planetae terrae]] circum [[sol]]em congrueret, necesse saepe erat [[mensis intercalaris|menses intercalares]] addere. Multo simplicius est calendarium Iulianum. Fere omnis annus 365 [[dies]] habet, in 12 [[mensis|menses]] divisus; sed sunt 366 dies cuique quarto anno, dicto [[Annus bisextilis|anno bisextili]]. {{vide-etiam|Intercalatio}} Dum currit tempus, annis calendarii Iuliani est modum 365.25 dierum. Sed minima parte annus terrae brevior est; nimium itaque annorum bisexitilium sunt. In [[saeculum 16|saeculo 16]], reformatum est ab auctoritate [[Papa Gregorius XIII|Papae Gregorii XIII]], qui [[Calendarium Gregorianum|Calendarium Gregorianum]] instituit quo hodie homines ubique terrarum utuntur. == Menses == Multi crediderunt menses calendari Iuliani primi fuisse: # [[Ianuarius]], 31 dies # [[Februarius]], 29 aut 30 dies # [[Martius]], 31 dies # [[Aprilis]], 30 dies # [[Maius]], 31 dies # [[Iunius]], 30 dies # [[Iulius|Quintilis]], 31 dies # [[Augustus (mensis)|Sextilis]], 30 dies # [[September]], 31 dies # [[October]], 30 dies # [[November]], 31 dies # [[December]], 30 dies <br /> <br /> Ut a [[Sacroboscus|Sacrobosco]] in [[saeculum 13|saeculo 13]] dictum est; sed multi doctores hodie non ita credunt. Certe post lapsus annorum, dies mensum numerabantur et nomina eorum nominabantur similes ut hodie: # [[Ianuarius]], 31 dies # [[Februarius]], 28 aut 29 dies # [[Martius]], 31 dies # [[Aprilis]], 30 dies # [[Maius]], 31 dies # [[Iunius]], 30 dies # [[Iulius]], 31 dies # [[Augustus (mensis)|Augustus]], 31 dies # [[September]], 30 dies # [[October]], 31 dies # [[November]], 30 dies # [[December]], 31 dies. <br /> <br /> Itaque calendaria Iulianum et Gregorianum non inter se differunt diebus anni — serie modo annorum bisextilium. == Censorinus de calendario a C. Iulio Caesare reformato == [[Censorinus]] anno [[238]] in libro de die natali<ref>Cap. 20, in interrete vide [http://12koerbe.de/arche/censor-6.htm#XVIII hic] (Latine-Theodisce)</ref> haec de calendario Romano scribit: :8. ''adeo aberratum est, ut C. Caesar pontifex maximus suo III et M. Aemilii Lepidi consulatu, quo retro delictum corrigeret, duos menses intercalarios dierum LXVII in mensem Novembrem et Decembrem interponeret, cum iam mense Februario dies III et XX intercalasset,faceretque eum annum dierum CCCCXLV, simul providens in futurum, ne iterum erraretur; nam intercalario mense sublato annum civilem ad Solis cursum formavit.'' :9. ''itaque diebus CCCLV addidit decem, quos per septem menses, qui dies undetricenos habebant, ita discripsit, ut Ianuario et Sextili et Decembri [ne] bini accederent, ceteris singuli; eosque dies extremis partibus mensum adposuit, ne scilicet religiones sui cuiusque mensis a loco summoverentur.'' :10. ''quapropter nunc cum in septem mensibus dies singuli et triceni sint, quattuor tamen illi ita primitus instituti eo dinoscuntur, quod nonas habent septimanas, ceteri tres omnes<que> alii reliqui quintanas. praeterea pro quadrante diei, qui annum verum suppleturus videbatur, instituit, ut peracto quadrienni circuitu dies unus, ubi mensis quondam solebat, post Terminalia intercalaretur, quod nunc bissextum vocatur.'' == Notae == <div class="references-small"><references /></div> {{NexInt}} *[[Stilus vetus et stilus novus]] ==Fontes== *[[Dio Cassius]] libro XLIII ''[[Historia Romana (Dio)|Historiae Romanae]]'' cap. 26. *[[Plutarchus]], ''Caesar'' 59. *[[Suetonius]], ''Divus Iulius'' 40 {{Calendaria-aerae}} [[Categoria:Calendarium]] {{Myrias|Anthropologia}} 7m25nnrh06zobqoa8hm02lkcssow5k4 0 12388 3980889 3934210 2026-08-12T17:02:50Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De usu humano */ 3980889 wikitext text/x-wiki {{Elementa caput | numerus atomicus=82 | symbolus = Pb | nomen=plumbum | sinister=[[thallium]] | dexter=[[bisemutum]] | super=[[stannum|Sn]] | sub=[[flerovium|Fl]] | color1=#CCCCCC| color2=black |imgtyp=png}} {{Elementa turmaperiodusglaeba | turma=14 | periodus=6 | glaeba=p}} {{Elementa color img | Pb,82.jpg | metallica}} {{Elementa pondusatomicum | 207,2 }} {{Elementa epershell | 2, 8, 18, 32, 18, 4}} {{Elementa propphysicae | color1=#CCCCCC | color2=black }} {{Elementa status | [[Solisus]]}} {{Elementa densitas gpcm3nrt | 11,34 }} {{Elementa densitasliq gpcm3mp | 10,66 }} {{Elementa Punctum Liq | k = 600,61 | c = 327,46 | f = 621,43}} {{Elementa Punctum Fer | k = 2022 | c = 1749 | f = 3180}} {{Elementa calorlatensfusionis | 4,77}} {{Elementa capacitascaloris | 179,5}} {{Elementa pressus vaporis | 978 | 1088 | 1229 | 1412 | 1660 | 2027 | nota=}} {{Elementa propatomicae | color1=#CCCCCC | color2=black }} {{Elementa structuracrystallina | Cubica facie media}} {{Elementa Oxidation States | 2,4 }} {{Elementa radiusatomicus | 175 }} {{Elementa radiuscovalentiae | 146±5 }} {{Elementa radiusvanderwaals | 202 }} {{Elementa varietas | color1=#CCCCCC | color2=black }} {{Elementa conductuscaloris | 35,3 }} |} '''Plumbum'''<ref>"Plumbum": Peter van der Krogt, "[http://www.vanderkrogt.net/elements/list_element.php?language=la&sort=A Elementa chemica]" apud situm ''Elementymology & Elements Multidict.''</ref> {{victio|Plumbum|i|n}} est [[elementum chemicum]] [[Metallum|metallicum]] [[Metalla post-transitionis|post-transitionale]] cui sunt [[signum]] '''Pb''' et [[numerus atomicus]] '''82'''. Quod est [[grave metallum|metallum grave]], [[Toxicologia|toxicum]], plerisque [[materia|materiis]] communibus [[densitas|densius]]. Plumbum est [[gradus duritiae mineralis Mohs|molle]] et ductile, [[punctum liquefactionis|puncto liquefactionis]] humili. == De purificatione == Hodie plumbum e [[galena (minerale)|galena]] per combustionem (oxidationem) et reductionem chemicam [[Carbonii monoxidum|carbonii monoxido]] (CO) addito extrahitur secundum duas [[Reactio chemica|reactiones]] infrascriptas: : 2PbS(s) + 3O₂(g) → 2PbO(s) + 2SO₂(g) : PbO(s) + CO(g) → Pb(s) + CO₂(g) == De usu humano == [[Fasciculus:Grosvenor Museums - Wasserröhren.jpg|thumb|upright=0.8|left|Fistulae plumbeae Romanae]] Romani antiqui qui veneniferam vim plumbi ignorabant [[tubus|fistulas]] aquam adducentes e plumbo faciebant quod sine dubio [[Intoxicatio Saturnina|saturnismum]] apud aquae potatores disseminare potuit. Sed vino quoque dulcedinis cuiusdam causa addere plumbum solebant et in plumbeis utensilibus coquebant ut testatur liber [[Apicius sive De re coquinaria|Apicii]] et feminae [[cerussa]] ({{chem|2 PbCO|3|·Pb(OH)|2}}) vultum fucabant: quin etiam quantitas plumbi in [[aer|aëre]] illius aetatis multo maior inventa est quam in hodierno, quod cum [[metallurgia]] Romana fortasse coniungendum est. Qua de causa nonnulli historici investigatores vergens [[imperium Romanum]] cum plumbi veneno coniungere conabantur<ref>[https://www.quebecscience.qc.ca/14-17-ans/encyclo/romains-antiquite-tous-empoisonnes-plomb/ Québec science]. [https://sciencepost.fr/le-plomb-a-t-il-joue-un-role-dans-la-chute-de-lempire-romain/ Sciencepost]. [https://cen.acs.org/analytical-chemistry/Lead-pollution-air-impacted-ancient/103/web/2025/01 Chemical and engineering news]. Joseph R. McConnell, Joe.McConnell, Nathan J. Chellman, Andreas Plach, Andrew I. Wilson. "[https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.2419630121 Pan-European atmospheric lead pollution, enhanced blood lead levels, and cognitive decline from Roman-era mining and smelting]", ''PNAS'', 2025</ref>. Usque ad vicesimum saeculum fistulae vulgo ex plumbo fiebant. Plumbum nuper adhuc [[Benzinum|benzino]] addebatur sub specie compositi tetraethyli Pb(CH₂CH₃)₄ quod tamen hodie rarius fit ob toxicam emanationem. Iam ab antiquitate [[Glans (arma)|glandes]] ex plumbo fiunt: nuper tamen legibus variis modis cautum est ne nimis [[Circumiecta naturalia|circiumiecta]] polluerent. Nunc in [[Electrodum|electrodis]] adhibetur. Notum quoque est quod plumbum a [[radiatio|radiationibus]] et [[Radioactivitas|radioactivitate]] tueri potest ob multitudinem et spissitudinem electronum. == Notae == <references /> ==Bibliographia== *Astrid, S., S. Helmut, & R. K. O. Sigel, eds. [[2017]]. ''Lead: Its Effects on Environment and Health.'' Metal Ions in Life Sciences, 17. De Gruyter. ISBN 9783110441079. [https://books.google.fr/books?id=-4OtDgAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *Casas, J. S., & J. Sordo, eds. [[2006]]. ''Lead Chemistry, Analytical Aspects: Environmental Impacts and Health Effects.'' Elsevier. ISBN 9780444529459. [https://books.google.fr/books?id=D9nYWCv_FE4C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] == Nexus externi == * [http://www.periodicvideos.com/videos/082.htm Plumbum.] ''Patreon: periodic videos.'' {{Elementa chemica}} [[Categoria:Elementa chemica]] [[Categoria:Metalla mediocria]] [[Categoria:Metalla toxica]] [[Categoria:Plumbum]] {{Myrias|Physica}} ldieyjubgv7beqbmleifwzdsl3xp9k1 0 14976 3980897 3965903 2026-08-12T18:10:13Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3980897 wikitext text/x-wiki <!-- Incipit data !--> {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Katowice 05.15 Altus.JPG|thumb|”Altus”]] '''Katovicum''' sive ''Catovicia'' <ref name=Graesse>{{Vox Latina}} T. 42/2006/Fasc. 163</ref> ([[Lingua Polonica]] ''Katowice'' ([[Fasciculus:Loudspeaker.svg|audire]] [[Media:Pl-Katowice.ogg|<nowiki>[</nowiki>katɔ'vʲitsɛ<nowiki>]</nowiki>]] pronuntiatum; [[Lingua Germanica]] ''Kattowitz'') est [[civitas]] in [[Polonia]]. Oppidum ad meridionalem partem Poloniae spectat. Situm est et in [[regio]]ne antiquitus [[Silesia]] appellata et ad [[flumen|flumina]] [[Kłodnica]] et [[Rawa]]. Anno [[1865]] ius urbis datum est. Inter annum [[1954]] et [[1956]] Katovicum Polonice ''Stalinogród'' appellatum est quod civitatem "[[Iosephus Stalin|Iosephi Stalin]]" sive Stalinopolem dicere vult. Illi hoc nomen dederunt qui partes sequntur quibus aequatio bonorum agatur. Circa 315 milia incolarum ibi sunt. Magister civitatis est [[Marcin Krupa]]. Perlonge Germani hic regnabant, cum oppidum pars [[Germania]]e fuisset usque ad annum [[1918]] sive usque ad finem [[Bellum Orbis Terrarum I|Orbis Terrarum Belli Primi]]. Ibi parvus [[aeroportus]] est vulgo ''Airport Muchowiec'' nomine. Et novae et veteres aedes Katovici sunt. Oppidum celebs erat [[officina|officinis]] ferrariis atque fodinis [[carbo]]nariis. Katovicum etiam est sedes [[Archidioecesis Katovicensis]] et [[palatinatus Silesiae]] urbs capitalis. == Nomina Polonica oppidi partium == [[Fasciculus:DzielniceKatowic.png|thumb|left|300px|Partes oppidi Katovici]] {| |width="40%" valign="top" | '''I. Media civitas ''' * 1. Śródmieście * 2. Koszutka * 3. Bogucice * 4. Osiedle Paderewskiego - Muchowiec ''' II. Oppidum septentrionale ''' * 5. Załęże * 6. Osiedle Witosa * 7. Osiedle Tysiąclecia * 8. Dąb * 9. Wełnowiec - Józefowiec ''' III. Oppidum occidentale ''' * 10. Ligota - Panewniki * 11. Brynów - Osiedle Zgrzebnioka * 12. Brynów - Załęska Hałda |width="40%" valign="top" | ''' IV. Oppidum orientale ''' * 13. Zawodzie * 14. Dąbrówka Mała * 15. Szopienice - Burowiec * 16. Janów - Nikiszowiec * 17. Giszowiec '''V. Oppidum meridionale ''' * 18. Murcki * 19. Piotrowice–Ochojec * 20. Zarzecze * 21. Kostuchna * 22. Podlesie |} == Incolae noti == [[Fasciculus:At Katowice 2024 240.jpg|thumb|left|Katowice, [[Museum Silesiae]]]] * [[Gulielmus Fritsch]] (1901 - 1973), actor [[Germania|Theodiscus]] * [[Iohannes Bellmer]], vulgo Hans, photographus surrealista * [[Henricus M. Broder]], vulgo Henryk, diurnarius * [[Maria Goeppert-Mayer]] * [[Curtius Goldstein]], vulgo Kurt, neurologist * [[Georgius Kukuczka]] * [[Casimirus Kutz]], vulgo Kazimierz * [[Franciscus Leopold Neumann]], vulgo Franz == Communium coniunctio == * [[Salzgitter]] ([[Saxonia Inferior]]) == Notae == * <references/> == Nexus externi == {{communia|Katowice}} * [https://web.archive.org/web/20050912015837/http://www.um.katowice.pl/eng/index.php Consilium municipale Katovici] * [http://www.portal.katowice.pl/ Societates mercatoriae et negotia Katovici] * [https://web.archive.org/web/20200423052715/http://www.katowice.zobacz.slask.pl/ Katovicum Silesiae] * [https://web.archive.org/web/20050829202515/http://www.um.katowice.pl/eng/k-ce/kamera.html A webcam view of Katowice] * [https://web.archive.org/web/20070927020455/http://www.zlotehotele.pl/katowice/eng/ deversoria Katovici] * [https://web.archive.org/web/20210205114035/http://public-transport.net/bim/Katowice.htm commeatus publicus Katovici] * [http://www.gtl.com.pl Aeropuerto de Katovici] [[Categoria:Katovicum| ]] [[Categoria:Loci habitati Silesiae]] rpdmwkc94rrr2d01akbhxk162r3ztsl 0 18520 3980917 3913577 2026-08-12T20:40:25Z Demetrius Talpa 81729 /* Praeclari cives */ 3980917 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} {{Videdis|Bruga (discretiva)}} {{latinitas|-3}} '''Brugae''' ([[Lingua Francogallica|Francogallice]]: ''[[:fr:Bruges|Bruges]],'' [[Lingua Flandrica|Flandrice]]: ''[[:nl:Brugge|Brugge]]'') est urbs [[Belgia]]e et regionis [[Flandria]]e, circiter 120.000 incolarum. Est caput provinciae [[Flandria Occidentalis|Flandriae Occidentalis]]. Nota est propter centrum historicum, quod anno [[2000]] in indice [[UNESCO]] [[UNESCO Mundi Hereditas|Mundi Hereditatis]] positum est. Anno [[2002]] Brugae una cum [[Salmantica]] [[caput culturale Europaeum]] fuerunt. Medio aevo erat portus ad sinum maritimum qui praeter [[Slusa]]m et [[Dammum]] usque ad Brugas patebat. Itaque urbs florebat et fuit una [[Hansa|urbium Hanseaticarum]]. Vetus sinus maritimus nunc autem arena obrutus est. [[Saeculum 20|Saeculo 20]] novus portus constructus est ad [[Mare Germanicum]], in vico [[Zeebrugge]]. == Religio == In Brugis reliquiae servatae sunt, quae putantur [[sanguis]] [[Iesus Christus|Iesu Christi]] esse. == Praeclari cives == [[File:Rozenhoedkaai Brugge.jpg|thumb|Brugae]] [[File:Town hall Brugge.jpg|thumb|Aula Municipalis Brugarum]] In Brugis olim vixerunt aut nati sunt et hodie vivunt multi illustres homines, inter quos: * [[Arnoldus Brugensis]], compositor * [[Philippus I (rex Castellae)]], archidux [[Austria]]e * [[Georgius Cassander]], [[humanista]] * [[Ianus Lernutius]], poeta Latinus * [[Bonaventura Vulcanius]], humanista * [[Nicolaus Mulerius]], [[astronomus]], [[medicus]] et [[mathematicus]] * [[Petrus Christus]], [[pictor]] [[Aevum litterarum artiumque renatarum|Renatari]] * [[Adrianus Willaert]], [[compositor]] [[Aevum litterarum artiumque renatarum|Renatari]] == Bibliographia == * Schubert, E. (2002): ''Novgorod, Brügge, Bergen und London: Die Kontore der Hanse'', in: ''Concilium medii aevi 5'', Göttingen [https://journals.ub.uni-heidelberg.de/index.php/cma/article/download/78212/72127/214539] == Nexus externi == {{Communia|Brugge|Brugas}} {{Fontes geographici}} * [http://www.brugge.be/ Pagina officialis] [[Fasciculus:Map of bruges in belgium.PNG|thumbnail|right|Collocatio Brugarum in Belgia]] [[Fasciculus:BelfryBruges.jpg|thumbnail|left|[[Belfredus]] in foro Brugarum]] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Brugae|!]] [[Categoria:Urbes Flandriae]] [[Categoria:Patrimonium totius mundi]] [[Categoria:Urbes hanseaticae]] [[categoria:Sedes episcopales Belgicae]] qlt9zp6w5bbdt1mhr9vf39z3keypt0v 0 23485 3980944 3511825 2026-08-13T02:49:10Z Bartholomite 116968 categoriae 3980944 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Monstrans.jpg|thumb|Ostensorium, ubi [[eucharistia]] inter adorationem eucharisticam exponitur ]] {{res|Adoratio eucharistica}} est formula [[oratio]]nis [[liturgia|liturgicae]] in ecclesiis [[Ecclesia Catholica|Catholica Romana]] et [[Ecclesia Anglicana|Anglicana]], in qua [[sacramentum|sacramentum sacrum]] [[eucharistia|eucharistica]] exponitur et a fidelibus [[adoratio|adoratur]]. Cum expositio et adoratio sunt constantes (i.e., per viginti quattuor horas per diem), perpetua adoratio appellatur. in [[paroecia|paroeciis]], id solet fieri a fidelibus voluntariis; in [[monasterium|monasteriis]] et [[conventus|conventibus]], a [[monachus|monachis]] vel [[soror|sororibus]]. Inter adorationem, [[hymnus|hymni]] cani possunt, exempli gratia "[[Pange lingua]]" (et "[[Tantum ergo]]," ultimae duae strophae huius hymni), "[[Lauda Sion]]," et "[[Adoro te devote]]." == Nexus externi == * [http://www.kath.net/detail.php?id=20146 Adoratione eucharistica plures ad sacerdotium vocari] apud ''Kath net'' {{reli-stipula}} [[Categoria:Religio Christiana]] [[Categoria:Spiritualitas Catholica]] aeeo1juuw9vlf2hwptmuzubqd2spk2b 0 29424 3980894 3980781 2026-08-12T17:43:32Z IacobusAmor 1163 ~ Menda manent. 3980894 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-3}} [[Fasciculus:TriangleBelgium1990.jpg|thumb|300px|Res Volans Ignota quae visa est anno [[1990]] in caelo Belgico. Recens (anno 2010) auctor photographematis palam fassus est in televisione Belgica se hanc rem suspensam cum filo invisibili fabricavisse cum materia plastica et quatuor lampadibus electricis. Igitur tam res quam photographema erant verae... sed res nullo modo ignota erat!]] {{Res|Res inexplicata volans}}{{MLAL ref|.spac UFO|447}}<ref name="eph">[http://ephemeris.alcuinus.net/insolita.php?id=1410 Ephemeris, nuntii latini universi]</ref> (breviter {{Res|RIV|plene=Res inexplicata volans}})<ref name="eph" /> est res quaeque, cuius origo et [[natura]] neque noscuntur neque adhuc notescunt, in caelo volans. Iam [[Titus Livius]] [[narratio|narravit]] "parmas volantes" visas esse in caelo. Haec res (si reapse sit) [[Anglice]] appellatur nomine ''Unidentified Flying Object,'' breviter ''U.F.O.'' aut ''UFO''; [[linguae Romanicae|linguis Romanicis]] ''OVNI'' (e.g. pro ''objet volant non identifié''). [[Fasciculus:Ufojakob.jpg|thumb|Res volans ignota in caelo, Jakobsdal, [[Lincopia]], [[Suecia]]]] == In CFA et coniunctionis extraterrestrialis == Cura in RIV et coniunctionis extraterrestialis, publico esse coepit in [[Civitates Foederatae|Civitatibus Foederatis]] et in gentium vulgatus est ut [[vehiculum]] caecolae{{dubsig}} vel extraterrestialis post secundum bellum mundanum.<ref>{{cite web| url=http://www.britannica.com.ph/astronomy/unidentified-flying-object-ufo-381516.html|title = "unidentified flying object" in ''[[Encyclopaedia Britannica]], 2008''}}.</ref> Spectatores res fierique in caelis tuentur quam operam causas ratione nullo videri potent, praecipue discos parmasque. Post [[Bellum Orbis Terrarum Secundum]], cura surrexit cum evolutione astronautico [[Aeronauticus|aeronauticoque]]. Collegium rectionis<!--the board of the ruling?--> Civitatum Foederatarum<ref>{{cite web| url=http://www.britannica.com.ph/astronomy/unidentified-flying-object-ufo-381516.html|title = "unidentified flying object" in ''[[Encyclopaedia Britannica]], 2008''}}.</ref>{{dubsig}}inquerentes in [[1950]] nonaginta centesimae inquerentes adspectatorum concurrisse rebus astronomicis meteorolocisque{{dubsig}} vel auplanigeris vel [[avis]] vel [[gas]]is calidis certiorem fecit. Circa annum [[1965]], scientiarum paucis parum adspectarum significari posse praesentia extraterrestrialis concludit. Mox cito valde in populo delectabat{{dubsig}} nam alium collegium [[Civitatum Foederatarum Americae Aeris Exercitus|CFA Aeris Exercitus]] coniectura extraterrestialis firme negavit anno [[1968]]. Hodie cum extraterrestialis materia ficta vulgat. == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Patella volans]] * [[Roswell (Novum Mexicum)]] * [[Vita extranea]] [[Categoria:Res mirae]] [[Categoria:Res opinabiles]] [[Categoria:Res volantes]] s7f77q02zh8x1unghlhvoghdky7r7o8 0 30649 3980958 3751000 2026-08-13T11:33:28Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3980958 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = ''Portulaca'' | image = Portulaca oleracea stems.jpg | image_width = 240px | image_caption = ''Portulaca oleracea'' | regnum = [[Plantae]] | divisio = [[Magnoliophyta]] | classis = [[Magnoliopsida]] | ordo = [[Caryophyllales]] | familia = [[Portulacaceae]] | genus = [[Portulaca (genus)|Portulaca]] | binomial = ''[[Portulaca oleracea]]'' | binomial_authority = [[L.]] }} '''''Portulāca oleracea''''' est edulium [[Angiospermae|plantarum florentium]] species [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Portulacaceae|Portulacacearum]], in [[India]] et [[Asia Meridiana]] [[endemismus|endemicum]], alibi et ab [[hortus|horticultoribus]] et a se ipsa satum; sed in multis [[regio]]nibus, praecipue in [[Civitates Foederatae|Civitatibus Foederatis Americae]], a cultoribus ut mala herba eruncatur.<ref>Pest Notes 2003.</ref> Inter omnia [[holus|holera]], maximam copiam habet [[acidum|acidorum]] [[omega-3]].<ref>Simopoulos et Salem 1986; confer Simopoulos 2006.</ref> == Alia nomina == ''Portulaca'' miro numero appellationum praestat. Ipsum nomen ''portulaca'', Latinitate classica adhibitum, multas variationes habet, e.g. '''porcācla''' (unde Italicum ''procacchia'', Francogallicum ''porchaille''), '''porclāca''' (Neapolitane ''porchiacca''), '''porcilāca''' seu '''porcillāca''' (unde Italicum ''porcellana''), '''portācula''', et '''porcāstrum'''. Nomina ex porco incipientia congruunt cum nomine Graeco quod est χοιροβοτάνη. Nomen Graecum similiter variabile scriptum est, vel ἀνδράχλη vel ἀνδράχνη, quae Latine sonant '''andrachlē''', '''andrachnē''', et ex his etiam forma Latina '''andrāgō''' ''-inis f''. Neograece etiam dicitur αντραχλίδα (''andrachlis''), σκλιμίτσα (''sclimitsa''), τρευλό (''treulum''), et γλυστιρίδα (''glystris''). Alia nomina sunt '''albūcium''' (sed id saepius pro [[asphodelus|asphodelo]]), '''amarantus''' (saepius pro herba ''[[Amarantus caudatus]]''), '''ēlecebra'''. Secundum [[Marcellus Empiricus|Marcellum Empiricum Burdigalensem]], etiam '''alium Gallicum''' dicta est.<ref>20.39 "porcacla, hoc est alium Gallicum."</ref> Nomen arcanum herbae a "Prophetis" datum est '''haema Areōs''', id est "'''sanguis Martis'''."<ref> * ''PGM'' 12.420: αἷμα Ἄρεως· ἀνδράχνη * [[Herbarius (pseudo-Apuleius)|Herbarius]] 104: A Graecis dicitur cappara, alii andrachne; profetae ema Areos; Daci lax; Itali portulaca, alii porcastrum, alii amarantos.</ref> Nomen Francogallicum ''pourpier'' de '''pulli pede''' provenit, sed Latinitate saltem classica haec appellatio aliam plantam significasse videtur<ref>Fortasse ''[[Caucalis grandiflora]]'', André p. 194.</ref> == Usus antiquus == Aramaice dicitur פַּרְפְּחִינָא<!--Y. Peah 7.21a top; Y.Erub. 3.20d top, Y.Shelbi.9 beg. 38e, Meg. 18a, Mss.O.a.L.; Ms.M.2 v. Rabb. D.S. a.1. note 60; Y.ib.2. beg. 73a (corr. acc.)--> (Syriacis litteris ܦܪܦܚܝܢܐ) ''parppǝḥīnåˀ''<ref>Id nomen satis certum est nam in versione Syriaca [[Galenus|Galeni]] ''De Simplicibus Medicinis'' libro, titulus capituli 43 (Περὶ ἀνδράχνης) est "ܐܢܕܪܟܢܐ ܕܐܝܬܢܗܘܢ ܦܪܦܚܝܢܐ", id est 'Andrachne, quae est ''parpḥīnåˀ''.' Secundum Jastrow (s.v.), nomen de פרח ''pǝraḥ'' 'flore' deducitur.</ref> In scriptis Rabbinicis invenimus etiam רְגִילָה ''rǝghīlåh'',<ref>Cf. Arabicum رجلة ''riǰlah'', Neohebraicum רְגֵלַת ''regélet'', haec omnia a radice Semitica quod est ''RGL'' "pes." Syriace exstat etiam nomen herbae ܪܓܠ ''rǝghel'', sed secundum Galenum Syriacum, id idem est ac ἀστράγαλος. Etiam ܪܓܠܘܢ ''reglōn''<!-- sed non invenio sensum huius-->.</ref> <!-- Shebi. 7.1, 9.5; Tosef.ib. 7.13, Ukts. 3.2 --> et חֲלַגְלוֹג ''ḥălaghlōgh''.<!--Jastrow p. 464--> [[Fasciculus:Portulaca oleracea2.jpg|thumb|Portulacae flos.]] Lingua Coptica ⲙⲉϩⲙⲟⲩϩⲉ ''mehmuhe'' dicitur, quod videtur repraesentare nomen hieroglyphicum ''mḫmḫ.t''.<ref>Scriptio hieroglyphica modo syllabico legi potest, ut sit ''ma=ḫa=ma=ḫa'', appellationem priscam /maxˈmaːx''v''t/ (''v'' hic significat vocalem cuius vim reconstruere non valemus), seriorem /maxˈmuːxǝ/. Difficultas autem inest quod dialecto Coptica Bohairica forma idem, nempe ⲙⲉϩⲙⲟⲩϩⲉ, invenitur ac Sahidica—exspectaremus autem *ⲙⲉϧⲙⲟⲩϧⲉ. Cf. etiam Diosc. 2.124: :ἀνδράχνη ἀγρία· οἱ δὲ ἀείζων ἄγριον, οἱ δὲ τηλέφιον, Ῥωμαῖοι ''ἐλέκεβραμ'', οἱ δὲ ''πορτούλακαμ'', Ἄφροι ''μοιμμοίμ'', Δάκοι ''λάξ'', Αἰγύπτιοι ''μοχμουτίμ''. Forma quae est ''mochmutim'' videtur esse ⲙⲉϩⲙⲟⲩϩⲉ cum quodam adiectivo. Forma Punica ''moemmoem'' fortasse ex eadem origine deducitur.</ref> In scriptis Copticis portulaca usum habet in rebus medicis.<!-- Praecepta: BKU 1.25, PMéd 207, 233 etc., CR ’87.376; P. Chassinat (+9 saec) 96,215,220; BA 8; Alpini 252, 266; Manniche 137 --> In litteris Hieroglyphicis mentionem portulacae invenimus in primo versu carminis erotici: {{citatio2| 1=<hiero>G20-xA-A-G20-xA-A-W:t-M2-Z3-!G20 -xA-A-T14-T14-F51:k-A1-ib:Z1</hiero> '''Translitteratio''' ''Mḫmḫ.wt [ỉm=f]: mḫɜ n=k ỉb''<br /> '''Lingua Latina''' Portulacae [ibi (sunt)]: penditur<ref>Lusus verborum: ''mḫmḫ.wt'' "portulacae" et ''mḫɜ'' "penditur, libratur."</ref> tibi cor (meum)." |2=''P.Harris'' 500, Recto 7.3, Carmen 17: "Primum Carmen Cordi Gratum" |4=[[Usor:Iustinus|Iustinus]]}} {{Hiero|left|Portulaca?|<hiero>z:n-nw*nw:nw-pt:M2</hiero>|''snw''|}} Fieri potest ut nomen Aegyptium herbae repentis ''snw'' sive ''sny.t'' etiam portulacae habet vim. Nam in Demotica ''Papyro Louvre'' 3229 3.27 super nomen ''snw'' scribitur glossa Graeca "...]ΡΟΧΛΟΥ" quae fortasse finem verbi andrachlae (licet perperam scriptum) nobis praestat.<ref>Černý, p. 158.<!--In scriptis Demoticis nomen etiam in ''P.Lond-Leid.'' 10.31, 27.9. reperitur--></ref> Alii, immo complures demotistae, quod nomen cum signo Aegyptio pro caelo (''p.t'') continet, legunt ''snwp.t'', quod credunt "sinape" phonetice repraesentare. At nomen hieroglyphicum idem signum continere solet, quod omnes credunt ibi determinativum esse neque phoneticum.<ref>Exstat autem semel in inscriptione hieroglyphica [[Philae|Philensi]] herba ''snwp'' cum ''p'' aperte scripta: "''smɜˁ wḏɜ.t m snwp''" 'Iustifico Oculum (herbā) ''snwp''.'</ref> <!--Ebers 22.18 #83 praecepta ad expellendos vermes, 51.15—16 #294 descriptio herbae, 90.11—12, Hearst 3 4—5 = Eb 57.15—17 --> Romani sciebant portulacam in aceto et sale ad diuturnum usum conservare, quod usque ad hunc diem nonnumquam fit. [[Lucius Iunius Moderatus Columella|Columella]] praecepta dat: {{Citatio|1= '''Portulaca et battis quemadmodum serventur:''' Sunt etiam quaedam herbae, quas adpropinquante vindemia condire possis, ut portulacam et holus cordum, quod quidam sativam [[batis|battim]] vocant. Hae herbae diligenter purgantur et sub umbra expanduntur, deinde, quarto die, sal in fundis fideliarum substernitur et separatim unaquaeque earum componitur acetoque infuso iterum sal superponitur; nam his herbis muria non convenit. |2= Columella |3= De Re Rustica ''12.13.2 }} == Usus mediaevalis == Itali ex [[saeculum 15|saeculo quinto decimo]] portulacam in [[sal]]e et [[acetum|aceto]] condiebant, sed praeceptis paulo involutioribus: {{Citatio|1= '''Conditura Portulacae:''' Sit bene lota portulaca secretaque a duro caule, in patinam reposita cum cepa minutatim concisa, sale oleo aceto condiatur. Sunt qui ad comprimendam frigiditatem portulacae piper tritum aut cinnamum inspargant; portulaca enim, quam [[peplis|poplin]] licet appellare,<ref>Platna videtur hoc nomen sumpsisse ex Plinii ''HN'' 20.81.210: "Est et porcillaca, quam peplin vocant," at Plinius ibi non portulacam nostram nominat sed herbam nominis scientific ''Euphorbia peplis'', quae item portulaca sive porcillaca dici potest.</ref> frigida est et humia,<!--?humida?--> et ob hanc rem non multum nutrire existimatur. |2= [[Bartholomaeus Platina|Platina]] |3= [[De honesta voluptate et valetudine]] ''4.6 }} Platina dicit porro portulacam manducatam cum polenta intestinorum [[vomitio]]nes sistere, alvum refrigerare, et podagram sanare. == Proverbia == Inter Graecos nostrae aetatis traditur portulaca volubilitatem, velocitatemque elocutionis homini conferre, qua de causa si quis nimis cito garrit, Graeci per iocum rogant "γλυστρίδα έφαγες;", nempe 'portulacam edisti?' == Notae == {{div col|2}} <references/> {{div col end}} == Bibliographia == [[Fasciculus:Portulaca oleracea MHNT.jpg|thumb|''Portulaca oleracea'']] ; Fontes antiquiores * 1330 : {{ec|id=Hu|c=Hu Si-hui, ''[[Propria ad mensam Imperatoris principia]]'' (Paul D. Buell, Eugene N. Anderson, edd. et interprr., ''A Soup for the Qan: Chinese dietary medicine of the Mongol era as seen in Hu Szu-hui's Yin-shan cheng-yao'' [Londinii: Kegan Paul, 2000] p. 427)}} * 1470/1475 : {{ec|id=Platina (1471?)|c=[[Bartholomaeus Platina]], ''[[De honesta voluptate et valetudine]]'' [https://archive.org/details/Platine-De-honesta-voluptate-et-valitudine-ad-amplissimum-ac-doctissimum-D-B-Rou-PHAIDRA_o_359459 editio sine anno] [https://archive.org/details/ita-bnc-in2-00000024-001 editio 1475]}} * 1750 : {{Rumphius}} vol. 5 p. 268; cf. {{Merrill}} [http://www.biodiversitylibrary.org/page/38882613#page/225/mode/1up p. 217] ; Eruditio recentior * R. Byrne, J. H. McAndrews, "[https://web.archive.org/web/20160829034449/http://labs.eeb.utoronto.ca/mcandrews/PDFs/Precolumbianpurslane_1975.pdf Pre-Columbian purslane (Portulaca oleracea L.) in the New World]" in ''Nature'' vol. 253 (1985) pp. 726-727. * [[Sophia Coe|Sophie D. Coe]], ''America's First Cuisines'' (Austinopoli: University of Texas Press, 1994) [https://archive.org/details/americasfirstcui00coes/page/164/mode/2up pp. 164-165] * Francisca Megaloudi, "Wild and Cultivated Vegetables, Herbs and Spices in Greek Antiquity" in ''Environmental Archaeology'' vol. 10 (2006) pp. 73-82. * {{Meyer-Lübke}} * ''Pest Notes'': "[https://web.archive.org/web/20160209095400/http://www.ipm.ucdavis.edu/PMG/PESTNOTES/pn7461.html Pests in Landscapes and Gardens: Common Purslane]" (University of California Agriculture and Natural Resources Publication 7461, October 2003). * Artemis P. Simopoulos, N. Salem jr., "Purslane: a terrestrial source of omega-3 fatty acids" in ''New England Journal of Medicine'' vol. 315 (1986) p. 833. * Artemis P. Simopoulos, "[http://www.scielo.cl/scielo.php?pid=S0716-97602004000200013&script=sci_arttext Omega-3 Fatty Acids and Antioxidants in Edible Wild Plants]" in ''Biological Research'' (2006) ; De nominibus * J. André, ''Les Noms de plantes dans la Rome antique'' (Lutetiae: Les Belles Lettres, 1985) * J. Černý, ''Coptic etymological dictionary'' (Cantabrigiae: Cambridge University Press, 1976) == Nexus externi == {{CommuniaCat|Portulaca oleracea|''Portulacam''}} {{Vicispecies}} {{Fontes de plantis}} {{Titulus italicus}} {{Myrias|Biologia}} [[Categoria:Species plantarum]] [[Categoria:Holera]] [[Categoria:Pabula]] [[Categoria:Plantae medicinales]] [[Categoria:Portulacaceae]] [[Categoria:Fruges Asiae occidentalis]] 1eh260wqp9ucsgzeofxrgi075rcc75j 0 32010 3980827 3980472 2026-08-12T13:44:38Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Fontes */ 3980827 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Base statua di Virio Nicomaco Flaviano - Musei Capitolini.jpg|thumb|{{CIL|6|1782}}: Basis statuae Nicomachi.]] '''Virius Nicomachus Flavianus''' (natus anno [[334]] - obiit die [[6 Septembris]] [[394]]) fuit scriptor, vir publicus, [[consul]] ac [[senator]] Romanus "factionis" [[paganismus|paganae]]. Eius historia deperdita est sed inter convivas ''[[Saturnalia (Macrobius)|Macrobi Saturnalium]]'' inducitur. A quibusdam auctor aut editor ''[[Historia Augusta|Historiae Augustae]]'' creditur<ref>Emilienne Demougeot (1953). Cf. Festy, Michel. "[https://www.persee.fr/doc/crai_0065-0536_2004_num_148_2_22744 Les Nicomaques, auteurs de l'Histoire auguste. La jalousie des méchants]",''Comptes rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres'', 2004: 757-767</ref>. == De familia == Filius Volusii Venusti<ref>[[Ambrosius Theodosius Macrobius|Macrobius]], ''[[Saturnalia]]'' I.5.13. A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/948/mode/2up 949]</ref> ex vicario Hispaniarum<ref>[[Ammianus Marcellinus]] 23.1.4 et 28.1.24-25.</ref> erat. Ipse duos filios genuit: [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomachum Flavianum iuniorem]]<ref>A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/344/mode/2up 345-347]. [[Quintus Aurelius Symmachus|Symmachus]], ''Ep''. II.17 et 19 et 22 et 24.</ref>, qui sese ad christianismum convertit<ref>[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|De Civitate Dei]]'' V.26.</ref> atque ter [[Praefectus urbi Romae|praefectus urbi]] fuit, et Venustum<ref>A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/948/mode/2up 948]. [[Quintus Aurelius Symmachus|Symmachus]], ''Ep''. II.17 et 88, VI.12 et 20, IX.17.</ref> qui res publicas neglexit et privatis operam dedit. Nepos ei fuit Appius Nicomachus Dexter [[Praefectus urbi Romae|praefectus urbi]]. == De cursu honorum == Fuit ex ordine Siciliae consularis (364-5), vicarius Africae ([[377]]), [[Quaestor sacri palatii|quaestor sacri palatii]] [[Theodosius I|imperatoris Theodosii]], praefectus Illyrici (383). Deinde aliquamdiu sine officio fuit ob filii dedecus. Ab anno [[390]] cum Theodosio reconciliatus praefecturas Italiae, Africae, Illyrici gessit. [[Usurpatio|Usurpatorem]] [[Eugenius (imperator)|Eugenium]] deinde sequitur qui [[Tolerantia|tolerantiam]] erga priscos cultus profitebatur et [[Consul|consulatum]] Nicomacho offert. Post partes tamen victas die 5 septembris [[394]] sibi mortem conscivit. [[Pontifex|Pontificatu]] maiore quoque honoratus erat. Diu post mortem anno [[431]] memoria eius in integrum ab imperatoribus [[Theodosius II|Theodosio II]] et [[Valentinianus III|Valentiniano III]] restituta est (nam "livor improborum" ab eo Theodosium abalienaverat) auctoribus filio et nepote [[Appius Nicomachus Dexter|Nicomacho Dextro]]<ref> {{CIL|6|1783}} C. W. Hedrick (2000).</ref>. == Notae == <references /> == Fontes == *[[CIL]] [https://la.wikisource.org/wiki/Corpus_Inscriptionum_Latinarum/Tomus_VI#1782 6,1782] {{CIL|6|1783}} *[[Ambrosius Theodosius Macrobius|Macrobius]], ''[[Saturnalia]]'' I.5.13. * [[Quintus Aurelius Symmachus|Symmachus]], libro secundo epistularum necnon III.69 et 90. == Lege etiam == * Bruno Bleckmann, "[https://www.jstor.org/stable/4436364 Bemerkungen zu den Annales des Nicomachus Flavianus]", ''Historia'' vol. 44 (1995) pp. 83–100 *Iohannes Petrus Callu, "[https://www.persee.fr/doc/efr_0223-5099_2006_ant_361_1_11710 Les préfectures de Nicomaque Flavien]", in ''Mélanges d’histoire ancienne offerts à William Seston'', 1974, pp. 73-80 *Émilienne Demougeot, "[https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1953_num_22_2_3215 Flavius Vopiscus est-il Nicomaque Flavien ?]", ''L'Antiquité Classique'', 1953: 361-382 *Lucie Desbrosses, "[https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_2013_num_115_2_5844 L’Histoire Auguste – De Nicomaque Flavien senior à Naucellius. À propos de M. Thomson, Studies in the Historia Augusta, Bruxelles 2012]", ''Revue des Études Anciennes'', 2013: 645-652 * Robert Malcolm Errington, "[https://www.jstor.org/stable/4436261 The Praetorian Prefectures of Virius Nicomachus Flavianus]", ''Historia'' vol. 41 (1992) pp. 439–461. *Michel Festy, "[https://www.jstor.org/stable/4436487 Le début et la fin des "Annales" de Nicomaque Flavien]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1997: 465-478 *Beatrice Girotti, "[https://www.jstor.org/stable/43652943 Nicomacho Flaviano, "historicus disertissimus"?]", ''Hermes'', 2015: 124-128 * Thomas Grünewald, "[https://www.jstor.org/stable/4436262 Der letzte Kampf des Heidentums in Rom? Zur posthumen Rehabilitation des Virius Nicomachus Flavianus]", ''Historia'' vol. 41 (1992) pp. 462–487 * Charles W. Hedrick Jr., ''History and Silence: The Purge and Rehabilitation of Memory in Late Antiquity''. Austin, 2000. ISBN 0-292-73121-3 [https://books.google.fr/books?id=m1lfk9DCtIsC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud guglum librorum] *A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/346/mode/2up 347-349] * James J. O’Donnell, "[https://web.archive.org/web/20081223162508/http://ccat.sas.upenn.edu/jod/texts/flavianus.html The Career of Virius Nicomachus Flavianus]", ''Phoenix'' vol. 32 (1978) pp. 129–143 * Jelle Wytzes, ''Der letzte Kampf des Heidentums in Rom''. Leiden: Brill, 1977 == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Virius_Nicomachus_Flavianus Nicomachum Flavianum] pertinent. * {{BBKL|v/virus_n_f|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=VIRIUS NICOMACHUS FLAVIANUS|tomus=12|columnae=1442-1456}} * [https://web.archive.org/web/20070926234215/http://compute-in.ku-eichstaett.de:8888/pls/epigr/epiergebnis?p_belegstelle=CIL+06,+01783&r_sortierung=Belegstelle ↑ Corpus Inscriptionum Latinarum (CIL) 6, 1783] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Scriptores operum deperditorum]] [[Categoria:Historici Romani antiqui]] [[Categoria:Consules]] [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Nati 334]] [[Categoria:Mortui 394]] [[Categoria:Homines qui sibi mortem consciverunt]] 58q081jw3wptzwxf599aqzlmbro7pkr 3980828 3980827 2026-08-12T13:45:27Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Fontes */ 3980828 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Base statua di Virio Nicomaco Flaviano - Musei Capitolini.jpg|thumb|{{CIL|6|1782}}: Basis statuae Nicomachi.]] '''Virius Nicomachus Flavianus''' (natus anno [[334]] - obiit die [[6 Septembris]] [[394]]) fuit scriptor, vir publicus, [[consul]] ac [[senator]] Romanus "factionis" [[paganismus|paganae]]. Eius historia deperdita est sed inter convivas ''[[Saturnalia (Macrobius)|Macrobi Saturnalium]]'' inducitur. A quibusdam auctor aut editor ''[[Historia Augusta|Historiae Augustae]]'' creditur<ref>Emilienne Demougeot (1953). Cf. Festy, Michel. "[https://www.persee.fr/doc/crai_0065-0536_2004_num_148_2_22744 Les Nicomaques, auteurs de l'Histoire auguste. La jalousie des méchants]",''Comptes rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres'', 2004: 757-767</ref>. == De familia == Filius Volusii Venusti<ref>[[Ambrosius Theodosius Macrobius|Macrobius]], ''[[Saturnalia]]'' I.5.13. A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/948/mode/2up 949]</ref> ex vicario Hispaniarum<ref>[[Ammianus Marcellinus]] 23.1.4 et 28.1.24-25.</ref> erat. Ipse duos filios genuit: [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomachum Flavianum iuniorem]]<ref>A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/344/mode/2up 345-347]. [[Quintus Aurelius Symmachus|Symmachus]], ''Ep''. II.17 et 19 et 22 et 24.</ref>, qui sese ad christianismum convertit<ref>[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|De Civitate Dei]]'' V.26.</ref> atque ter [[Praefectus urbi Romae|praefectus urbi]] fuit, et Venustum<ref>A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/948/mode/2up 948]. [[Quintus Aurelius Symmachus|Symmachus]], ''Ep''. II.17 et 88, VI.12 et 20, IX.17.</ref> qui res publicas neglexit et privatis operam dedit. Nepos ei fuit Appius Nicomachus Dexter [[Praefectus urbi Romae|praefectus urbi]]. == De cursu honorum == Fuit ex ordine Siciliae consularis (364-5), vicarius Africae ([[377]]), [[Quaestor sacri palatii|quaestor sacri palatii]] [[Theodosius I|imperatoris Theodosii]], praefectus Illyrici (383). Deinde aliquamdiu sine officio fuit ob filii dedecus. Ab anno [[390]] cum Theodosio reconciliatus praefecturas Italiae, Africae, Illyrici gessit. [[Usurpatio|Usurpatorem]] [[Eugenius (imperator)|Eugenium]] deinde sequitur qui [[Tolerantia|tolerantiam]] erga priscos cultus profitebatur et [[Consul|consulatum]] Nicomacho offert. Post partes tamen victas die 5 septembris [[394]] sibi mortem conscivit. [[Pontifex|Pontificatu]] maiore quoque honoratus erat. Diu post mortem anno [[431]] memoria eius in integrum ab imperatoribus [[Theodosius II|Theodosio II]] et [[Valentinianus III|Valentiniano III]] restituta est (nam "livor improborum" ab eo Theodosium abalienaverat) auctoribus filio et nepote [[Appius Nicomachus Dexter|Nicomacho Dextro]]<ref> {{CIL|6|1783}} C. W. Hedrick (2000).</ref>. == Notae == <references /> == Fontes == *[[CIL]] [https://la.wikisource.org/wiki/Corpus_Inscriptionum_Latinarum/Tomus_VI#1782 6,1782 et 1783] *[[Ambrosius Theodosius Macrobius|Macrobius]], ''[[Saturnalia]]'' I.5.13. * [[Quintus Aurelius Symmachus|Symmachus]], libro secundo epistularum necnon III.69 et 90. == Lege etiam == * Bruno Bleckmann, "[https://www.jstor.org/stable/4436364 Bemerkungen zu den Annales des Nicomachus Flavianus]", ''Historia'' vol. 44 (1995) pp. 83–100 *Iohannes Petrus Callu, "[https://www.persee.fr/doc/efr_0223-5099_2006_ant_361_1_11710 Les préfectures de Nicomaque Flavien]", in ''Mélanges d’histoire ancienne offerts à William Seston'', 1974, pp. 73-80 *Émilienne Demougeot, "[https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1953_num_22_2_3215 Flavius Vopiscus est-il Nicomaque Flavien ?]", ''L'Antiquité Classique'', 1953: 361-382 *Lucie Desbrosses, "[https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_2013_num_115_2_5844 L’Histoire Auguste – De Nicomaque Flavien senior à Naucellius. À propos de M. Thomson, Studies in the Historia Augusta, Bruxelles 2012]", ''Revue des Études Anciennes'', 2013: 645-652 * Robert Malcolm Errington, "[https://www.jstor.org/stable/4436261 The Praetorian Prefectures of Virius Nicomachus Flavianus]", ''Historia'' vol. 41 (1992) pp. 439–461. *Michel Festy, "[https://www.jstor.org/stable/4436487 Le début et la fin des "Annales" de Nicomaque Flavien]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1997: 465-478 *Beatrice Girotti, "[https://www.jstor.org/stable/43652943 Nicomacho Flaviano, "historicus disertissimus"?]", ''Hermes'', 2015: 124-128 * Thomas Grünewald, "[https://www.jstor.org/stable/4436262 Der letzte Kampf des Heidentums in Rom? Zur posthumen Rehabilitation des Virius Nicomachus Flavianus]", ''Historia'' vol. 41 (1992) pp. 462–487 * Charles W. Hedrick Jr., ''History and Silence: The Purge and Rehabilitation of Memory in Late Antiquity''. Austin, 2000. ISBN 0-292-73121-3 [https://books.google.fr/books?id=m1lfk9DCtIsC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud guglum librorum] *A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/346/mode/2up 347-349] * James J. O’Donnell, "[https://web.archive.org/web/20081223162508/http://ccat.sas.upenn.edu/jod/texts/flavianus.html The Career of Virius Nicomachus Flavianus]", ''Phoenix'' vol. 32 (1978) pp. 129–143 * Jelle Wytzes, ''Der letzte Kampf des Heidentums in Rom''. Leiden: Brill, 1977 == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Virius_Nicomachus_Flavianus Nicomachum Flavianum] pertinent. * {{BBKL|v/virus_n_f|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=VIRIUS NICOMACHUS FLAVIANUS|tomus=12|columnae=1442-1456}} * [https://web.archive.org/web/20070926234215/http://compute-in.ku-eichstaett.de:8888/pls/epigr/epiergebnis?p_belegstelle=CIL+06,+01783&r_sortierung=Belegstelle ↑ Corpus Inscriptionum Latinarum (CIL) 6, 1783] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Scriptores operum deperditorum]] [[Categoria:Historici Romani antiqui]] [[Categoria:Consules]] [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Nati 334]] [[Categoria:Mortui 394]] [[Categoria:Homines qui sibi mortem consciverunt]] 0jlddgayzdhcvbjmwrhnaywx4nwkojy 3980829 3980828 2026-08-12T13:46:40Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3980829 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Base statua di Virio Nicomaco Flaviano - Musei Capitolini.jpg|thumb|CIL 6,1782: Basis statuae Nicomachi.]] '''Virius Nicomachus Flavianus''' (natus anno [[334]] - obiit die [[6 Septembris]] [[394]]) fuit scriptor, vir publicus, [[consul]] ac [[senator]] Romanus "factionis" [[paganismus|paganae]]. Eius historia deperdita est sed inter convivas ''[[Saturnalia (Macrobius)|Macrobi Saturnalium]]'' inducitur. A quibusdam auctor aut editor ''[[Historia Augusta|Historiae Augustae]]'' creditur<ref>Emilienne Demougeot (1953). Cf. Festy, Michel. "[https://www.persee.fr/doc/crai_0065-0536_2004_num_148_2_22744 Les Nicomaques, auteurs de l'Histoire auguste. La jalousie des méchants]",''Comptes rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres'', 2004: 757-767</ref>. == De familia == Filius Volusii Venusti<ref>[[Ambrosius Theodosius Macrobius|Macrobius]], ''[[Saturnalia]]'' I.5.13. A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/948/mode/2up 949]</ref> ex vicario Hispaniarum<ref>[[Ammianus Marcellinus]] 23.1.4 et 28.1.24-25.</ref> erat. Ipse duos filios genuit: [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomachum Flavianum iuniorem]]<ref>A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/344/mode/2up 345-347]. [[Quintus Aurelius Symmachus|Symmachus]], ''Ep''. II.17 et 19 et 22 et 24.</ref>, qui sese ad christianismum convertit<ref>[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|De Civitate Dei]]'' V.26.</ref> atque ter [[Praefectus urbi Romae|praefectus urbi]] fuit, et Venustum<ref>A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/948/mode/2up 948]. [[Quintus Aurelius Symmachus|Symmachus]], ''Ep''. II.17 et 88, VI.12 et 20, IX.17.</ref> qui res publicas neglexit et privatis operam dedit. Nepos ei fuit Appius Nicomachus Dexter [[Praefectus urbi Romae|praefectus urbi]]. == De cursu honorum == Fuit ex ordine Siciliae consularis (364-5), vicarius Africae ([[377]]), [[Quaestor sacri palatii|quaestor sacri palatii]] [[Theodosius I|imperatoris Theodosii]], praefectus Illyrici (383). Deinde aliquamdiu sine officio fuit ob filii dedecus. Ab anno [[390]] cum Theodosio reconciliatus praefecturas Italiae, Africae, Illyrici gessit. [[Usurpatio|Usurpatorem]] [[Eugenius (imperator)|Eugenium]] deinde sequitur qui [[Tolerantia|tolerantiam]] erga priscos cultus profitebatur et [[Consul|consulatum]] Nicomacho offert. Post partes tamen victas die 5 septembris [[394]] sibi mortem conscivit. [[Pontifex|Pontificatu]] maiore quoque honoratus erat. Diu post mortem anno [[431]] memoria eius in integrum ab imperatoribus [[Theodosius II|Theodosio II]] et [[Valentinianus III|Valentiniano III]] restituta est (nam "livor improborum" ab eo Theodosium abalienaverat) auctoribus filio et nepote [[Appius Nicomachus Dexter|Nicomacho Dextro]]<ref> {{CIL|6|1783}} C. W. Hedrick (2000).</ref>. == Notae == <references /> == Fontes == *[[CIL]] [https://la.wikisource.org/wiki/Corpus_Inscriptionum_Latinarum/Tomus_VI#1782 6,1782 et 1783] *[[Ambrosius Theodosius Macrobius|Macrobius]], ''[[Saturnalia]]'' I.5.13. * [[Quintus Aurelius Symmachus|Symmachus]], libro secundo epistularum necnon III.69 et 90. == Lege etiam == * Bruno Bleckmann, "[https://www.jstor.org/stable/4436364 Bemerkungen zu den Annales des Nicomachus Flavianus]", ''Historia'' vol. 44 (1995) pp. 83–100 *Iohannes Petrus Callu, "[https://www.persee.fr/doc/efr_0223-5099_2006_ant_361_1_11710 Les préfectures de Nicomaque Flavien]", in ''Mélanges d’histoire ancienne offerts à William Seston'', 1974, pp. 73-80 *Émilienne Demougeot, "[https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1953_num_22_2_3215 Flavius Vopiscus est-il Nicomaque Flavien ?]", ''L'Antiquité Classique'', 1953: 361-382 *Lucie Desbrosses, "[https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_2013_num_115_2_5844 L’Histoire Auguste – De Nicomaque Flavien senior à Naucellius. À propos de M. Thomson, Studies in the Historia Augusta, Bruxelles 2012]", ''Revue des Études Anciennes'', 2013: 645-652 * Robert Malcolm Errington, "[https://www.jstor.org/stable/4436261 The Praetorian Prefectures of Virius Nicomachus Flavianus]", ''Historia'' vol. 41 (1992) pp. 439–461. *Michel Festy, "[https://www.jstor.org/stable/4436487 Le début et la fin des "Annales" de Nicomaque Flavien]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1997: 465-478 *Beatrice Girotti, "[https://www.jstor.org/stable/43652943 Nicomacho Flaviano, "historicus disertissimus"?]", ''Hermes'', 2015: 124-128 * Thomas Grünewald, "[https://www.jstor.org/stable/4436262 Der letzte Kampf des Heidentums in Rom? Zur posthumen Rehabilitation des Virius Nicomachus Flavianus]", ''Historia'' vol. 41 (1992) pp. 462–487 * Charles W. Hedrick Jr., ''History and Silence: The Purge and Rehabilitation of Memory in Late Antiquity''. Austin, 2000. ISBN 0-292-73121-3 [https://books.google.fr/books?id=m1lfk9DCtIsC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud guglum librorum] *A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/346/mode/2up 347-349] * James J. O’Donnell, "[https://web.archive.org/web/20081223162508/http://ccat.sas.upenn.edu/jod/texts/flavianus.html The Career of Virius Nicomachus Flavianus]", ''Phoenix'' vol. 32 (1978) pp. 129–143 * Jelle Wytzes, ''Der letzte Kampf des Heidentums in Rom''. Leiden: Brill, 1977 == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Virius_Nicomachus_Flavianus Nicomachum Flavianum] pertinent. * {{BBKL|v/virus_n_f|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=VIRIUS NICOMACHUS FLAVIANUS|tomus=12|columnae=1442-1456}} * [https://web.archive.org/web/20070926234215/http://compute-in.ku-eichstaett.de:8888/pls/epigr/epiergebnis?p_belegstelle=CIL+06,+01783&r_sortierung=Belegstelle ↑ Corpus Inscriptionum Latinarum (CIL) 6, 1783] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Scriptores operum deperditorum]] [[Categoria:Historici Romani antiqui]] [[Categoria:Consules]] [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Nati 334]] [[Categoria:Mortui 394]] [[Categoria:Homines qui sibi mortem consciverunt]] doymeq9nripoqvsrre5fhnrta8r5izq 0 41444 3980811 3980510 2026-08-12T12:23:29Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De genere dicendi et iudiciis */ 3980811 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Roma, metà di dittico con un'apoteosi, 400 circa.JPG|thumb|Consecratio Symmachi (ut vulgo putatur). Nam hoc dimidium [[Diptychon consulare|diptychum]] [[ebur|eburneum]] [[Monogramma|monogramma]] Symmachorum fert et circa 400 scalptum est.]] '''Quintus Aurelius Symmachus''' signo '''Eusebius''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Vulgo pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est<ref>Etiam ab adversariis ut [[Prudentius]], ''Contra Symmachum'': I.632-642.</ref>. Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in controversia de ara Victoriae affirmavit. == De familia == Primus ex illa gente avus Quinti Symmachi, Aurelius Valerius Tullianus Symmachus, [[Consul|consulatus]] insignia "severitatis merito" anno [[330]] accepit; nova familia igitur in ordine senatorio erant Symmachi. Eo magis praerogativas ordinis vindicare visi sunt. Quintus sororem unam<ref>''Ep''. VIII.49</ref> et tres fratres habuit qui omnes ante ipsum obierunt<ref>Nam circa 380 de Celsino Titiano ita scripsit: ''tertius hic mihi de optimis fratribus luctus est'' (''ep''. III.6).</ref>. Circa 370 Quintus Rusticianam, filiam praefecti [[Memmius Vitrasius Orfitus|Orfiti]], uxorem duxit. Filia eis fuit ignoto nomine nomine<ref>''Ep''. VI.12, 67, 79</ref> quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans, et aliquanto postea filius [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] operum patris sui editor posthumus. A maioribus multa [[Immobile|bona immobilia]] hereditario accepit: tres domus Romae, unam [[Capua (urbs antiqua)|Capuae]], quindecim [[villa|villas]] plerumque in Italia meridionali sitas, praedia quoque in [[Samnium|Samnio]], [[Apulia]], [[Sicilia (provincia Romana)|Sicilia]], [[Mauretania (discretiva)|Mauretania]]. Inter tamen senatores modice divites numerabatur et ad munera [[Praetor|praetoria]] filii sui duo milia argenti pondo erogasse dicitur<ref>[[Olympiodorus Thebanus|Olympiodorus]], Fragmentum 44.</ref>. == De cursu honorum == * Annis incertis [[Quaestor|quaesturam]] et [[praetor|praeturam]] gessit. Circa idem tempus [[pontifex |pontifex maior]] cooptatus est<ref>''Epistulae'' I.49, 51 ;II.53 ; IX.147-8.</ref> nec aliud sacerdotium umquam suscepit, quamvis studiosus paganismi defensor<ref>CIL VI, 1699, stela a filio erecta quae cursum honorum Symmachi nobis servavit.</ref>. *364-5 tum cum pater [[Praefectus urbi Romae|praefectus urbi]] erat ipse corrector [[Lucania|Lucaniae]] et [[Bruttium|Brittiorum]] fit<ref>Cf ''Epistulae'' II.48.</ref>. Tum vetustissimas epistulas scribit quas quidem adhuc habeamus. * anno 369 [[Panegyricus|panegyricos]] [[Valentinianus I|Valentiniani I]] et [[Gratianus|Gratiani]] coram principibus pronuntiat<ref>''Orationes'' I-III.</ref>. In Gallia apud Valentinianum usque ad annum 370 mansit ubi [[Decimus Magnus Ausonius|Ausonium]] cognovit cuius amicitiam coluit<ref>''Epistulae'' I.14 et 32.</ref>. Mox [[comes]] tertii ordinis renuntiatur. * 373-4 [[Fasti proconsulum Africae|proconsul Africae]] fit, officium honorificum sine vera potentia<ref>CIL VIII, 24584 et 5347 inscriptiones in [[Africa (provincia Romana)|Africa]] repertae. Cf ''Epistulae'' VIII.5 et 20. X.1.2-3.</ref>. * anno 376 Gratiani nuntium de morte [[Flavius Maximinus|Maximini]] in senatu recitat<ref>''Epistulae'' I.13 et X.2</ref>. Die 9 Ianuarii orationem ''Pro Trygetio'' in senatu habuit gratias agens quod patrem plebe seditiosa expulsum honorifice revocassent<ref>''Oratio'' V. Cf ''Epistulae'' I.44</ref>. *377-8 Aegrotavit<ref>''Epistulae'' I.20 et 85. III.47.</ref> * anno 382 legatus senatorum ad Gratianum missus [[Ara Victoriae|aram Victoriae]] in [[Curia Hostilia|curia]] restituendam poscere volebat sed aditu principis prohibitus est<ref>Ambrosius, ''Epistulae'' 17.10</ref> * anno 384 [[Valentinianus II|Valentiniano II]] cum matre [[Iustina]] imperante [[Praefectus urbi Romae|praefectus Urbi]] ''sub aestatis exordio''<ref>''Relatio'' 25.3</ref> fit. Tum iterum arae Victoriae restitutionem petiit<ref>''Relatio'' tertia.</ref> sed ab [[Ambrosius|Ambrosio]] episcopo victus est. Praeterea annonae angustiae eum ad magistratum deponendum incitaverunt (februario 385)<ref>Eventa huius praefecturae ab ipsius ''relationibus'' nota sunt. Vide etiam ''Epistulas'' II.36 et 55, III.28.</ref>. In praefectura [[Augustinus Hipponensis|Augustinum]] magistrum rhetoricae nominavit<ref>''[[Confessiones (Augustinus)|Confessiones]]'' V.13.</ref>. * anno 387 partes usurpatoris [[Magnus Maximus|Magni Maximi]] oratione quidem non armis<ref>[[Gennadius Scholasticus|Gennadius]], ''De Viris illustribus'' 49.</ref> sequitur quo mox a Theodosio victo veniam quidem impetrat (et Theodosio in oratione hodie deperdita gratias agebat<ref>''Epistulae'' II.13, 28, 30-32.</ref>) sed eius dignitas aliquantum imminuta est<ref>[[Libanius]], ''Epistulae'' 1008</ref>. Revera [[Novatianus|Novatianorum]] intercessio episcopi ei saluti fuerat. * iamdiu orator disertissimus velut praeco senatorum erat et anno incerto [[princeps senatus]] publice nominatur<ref>[[Socrates Scholasticus]] V.14.6.</ref> * anno 390 cum Theodosio in gratiam redit et ad [[consul|consulatum ordinarium]] anni proximi designatur<ref>[[Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' I.622-5. Cf ''Epistulae'' II.62-4. V.15. IX.149. </ref> *anno 391 gratiarum actionem in aula Mediolani habet sed quia aram Victoriae memoravit a Theodosio ex urbe expellitur. * annis 392-4 ab [[Eugenius|Eugenii]] [[Arbogastes|Arbogastis]]que usurpatione ipse abstinet sed filius quaestor, gener praefectus Urbi sunt et amicus Virius Nicomachus Flavius post cladem sibi mortem voluntariam conscivit. *Usque ad annum 398 in umbra remanet. 396/7 aegrotavit<ref>''Epistulae'' III.38-39, V.58 etc.</ref>, anno 398 plebe irata expulsus est ac postea revocatus<ref>''Epistulae'' VI.66, VIII.64-5, IX.81.</ref>. Ab illo anno cursui honorum Memmi filii (sc. praeturae) operam dat<ref>''Ep''. IV.7, 8, 12, 58, 59, 60, 63 etc. </ref> et usque ad mortem [[Flavius Stilicho|Stilichoni]] tum in Occidente dominanti satis propinquus est<ref>''Epistulae'' IV.1-14.</ref>. In summa munera honorifica multa absolvit, numquam tamen in aula apud principes vitam egit. Plerumque Romae aut in villis tempus litteris terebat. Itaque ad res magnas decidendas momentum non habuit. == De homine litterato == E litteris igitur et facultate dicendi pleramque auctoritatem suam ducebat. In litteris ut in republica aut religione [[mos maiorum|morem maiorum]] imprimis venerabatur. Ita [[Vergilius|Vergilium]], [[Cicero|Ciceronem]], [[Titus Maccius Plautus|Plautum]], [[Publius Terentius Afer|Terentium]], [[Horatius|Horatium]] imprimis amat quorum sententiarum saepe in ''Epistulis'' meminit. Amplam bibliothecam sibi pararat: novimus enim apud Symmachum fuisse Titum Livium integrum quem emendare coeperat<ref>''Epistulae'' IX.13.</ref>, necnon [[Plinius Maior|Plinium Maiorem]] aut ''[[Commentarii de Bello Gallico|Commentarios de Bello Gallico]]''. Ita quodam modo 'litteras classicas' iam invenerat quas spreta lingua suae aetatis colebat<ref>De Symmachi studiis vide G. Kroll(1891).</ref> et litteras amatas ut posteris traderentur curabat. Librarii enim apud Symmachos textus duplicabant. Adulescentes suae aetatis quoque ad rhetoricam studendam hortabatur<ref>[[Libanius]], ''Epistula'' 1004.</ref> et filio instituendo ipse operam dedit<ref>''Ep''. V.5 et VI.61</ref> In ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalibus]]''<ref>I.24.8.</ref> Vergilium non tantum litterarum sed etiam [[Theologia|theologiae]] et [[ritus|rituum]] magistrum esse contendebat. Non minus enim a novitatibus orientalibus in [[Polytheismus|polytheismum]] nuper introductis abhorrebat quam a Christianismo. Vetus Romanus volebat esse. == De operibus == Tria genera operum reliquit Symmachus, epistulas, relationes, orationes: * '''orationes''' octo ab ipso circa [[376]] publicatae sunt quae ad patrem, Valentinianos principes et alios homines nobiles pertinent. Anno [[1815]] in [[Palimpsestus|palimpsesto]] ab [[Angelus Mai|Angelo Mai]] inventae sunt, antea a septimo saeculo deperditae. *'''relationes''' 49 statim post praefecturam circa [[385]] edidit inter quas celeberrima tertia relatio de ara Victoriae versatur. Illae relationes illius actionem in magistratu gerendo recensent. *'''epistulae''' plus quam nongentae in decem libros digestae magnum opus eius faciunt. Liber primus paulo post 385 in lumen prodisse vulgo creditur (epistulas ad patrem et fratrem continet necnon ad poetam [[Ausonius|Ausonium]] filiumque eius Hesperium et ad amicum [[Vettius Agorius Praetextatus|Praetextatum]], fratrem in paganismo). Cetera post mortem auctoris sed ante annum 409 a filio Memmio edita putantur. In septem primis libris epistulae per personas quibus missae sunt disponuntur sine ulla [[Chronologia|chronologica]] aut [[Thema (litterae)|thematica]] ordinatione. In octavo et nono sine ordine miscentur epistulae (pars maxima decimi deperdita est), ne personae quidem quibus mittuntur semper indicantur. Unde eruditi coniecerunt auctorem editionem usque ad septimum librum praeparasse, postea filium solum relictum ut potuit reliqua edidisse<ref>S. Roda, "Alcune ipotesi sulla prima edizione dell'epistolario di Simmaco", ''La Parola des Passato'', 1979: 31-54.</ref>. Certe Nicomachi non parvam partem epistularum recipiunt: liber secundus totus [[Virius Nicomachus Flavianus|Virio Nicomacho Flaviano]] dicatur, sextum librum ceteri inter se Nicomachi partiuntur. Lectorem modernum in illis epistulis paupertas [[thema|thematum]] offendit: etenim de rebus publicis aut religiosis scribendi tum libertas nulla erat et delatores speculabantur. Etiam retrorsus censura agebat: ita Memmius epistulas ad [[Usurpatio|usurpatores]] [[Magnus Maximus|Maximum]], [[Eugenius (imperator)|Eugenium]], [[Arbogastes|Arbogastem]] suppressit. Nuntii secreti et periculosi tabellariis maximae fidei mandabantur qui oraliter eos referebant, numquam scribebantur. Brevissimae igitur sunt epistulae Symmachi. Plerumque de mera salutatione et amicitiae professione agebatur aut [[Salus|salutis]] inquisitione et officiorum reciprocitate in epistularum commercio. Saepe simul propinquos et homines bene meritos [[Magistratus|magistratibus]] amicis commendabat. Rarius de litteris aut senatu consulto et annona Urbis aliquid scribebat aut de peregrinationibus in villas suas. Semel et iterum de lite apud iudices<ref>Federico-Alberto Poglio, "[https://www.persee.fr/doc/mefr_0223-5102_2008_num_120_1_10422 Una lite giudiziaria tra Aurelio Simmaco e Petronio Probo : a proposito di Symm., Epp. 2, 28; 30-31 e 3, 4]" in ''Mélanges de l'école française de Rome'', 2008 (120-1): 149-161.</ref>. Omnia cursim sine excursu. Itaque spem lectoris saepe decipit. Ipse tenuis materiae sibi conscius erat: ''Quousque enim'', Nicomacho inquiebat, ''dandae ac reddendae salutationis verba blaterabimus, cum alia stylo materia non suppetat?''.<ref>''Ep''. II.35.</ref> == De genere dicendi et iudiciis == Stilus Symmachi non facile finitur. Duodecimo saeculo [[Alanus ab Insulis]] brevitatem eius evidentem extollens eum 'verbis parcum' sed 'mente profundum' dicebat: <blockquote><poem> Symacus in uerbis parcus sed mente profundus, Prodigus in sensu, uerbis angustus, habundans Mente, sed ore minor, fructu, non fronde beatus, Sensus diuicias uerbi breuitate coartat.<ref>''Anticlaudianus'' III.236-9</ref> </poem></blockquote> Nec dubium quin sententiae breves subiunctionem vitantes alienissimae sunt a [[periodus|periodico]] stilo quem in Ciceronis orationibus legimus sed non minus a sermone familiari quo utebatur magnus orator in epistulis abhorrent. Ipse ''ingenii sui maciem'' causabatur<ref>I.81. Cf ibidem I.14 ad Ausonium: ''Sed ego qui sum paupertini ingenii mei mihi conscius, Laconicae malo studere brevitati, quam multijugis paginis infantiae maciem publicare''.</ref>. Coaevi tamen stilum floridum et pinguem potius laudabant verisimile quia nomina et adiectiva magna densitate spissantur et plenitudinis speciem praebent. Ita [[Macrobius]]: <blockquote> ''Quattuor sunt, inquit Eusebius, genera dicendi: copiosum, in quo Cicero dominatur: breve, in quo Salustius regnat: siccum, quod Frontoni ascribitur: pingue et floridum in quo Plinius Secundus quondam et nunc nullo veterum minor noster Symmachus luxuriatur.''<ref>''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' V.1.7.</ref> </blockquote> [[Rhythmus|Numeris]] sophisticis<ref>Johannes Möller, ''De clausulis a Q. Aurelio Symmacho adhibitis'', Aschendorff, 1912. Louis Havet, ''[https://archive.org/details/laprosemtriqued00havegoog/page/n15/mode/2up La prose métrique de Symmaque et les origines métriques du cursus]'', Lutetiae, Emile Bouillon, 1892</ref> et splendido exquisitoque [[Vocabularium|vocabulario]] nitebat Symmachi [[prosa]] quae summam artem redolebat in variationibus circa exilem materiam innumeris. Amicus Ausonius [[Dithyrambus|dithyrambum]] ei composuit: <blockquote> ''Haud quisquam ita nitet, ut comparatus tibi non sordeat. Quis ita Aesopi venustatem, quis sophisticas Socratis conclusiones, enthymemata Demosthenis, aut opulentiam Tullianam, aut proprietatem nostri Maronis accedat?'' <ref>''Ep.'' V.32 ab Ausonio Symmacho missa et in epistolarium eius introducta.</ref> </blockquote> Sed et adversarii "Romani decus eloquii" attollebant ut poeta Christianus Prudentius qui eum supra Ciceronem ponebat<ref>''Contra Symmachum'' I.632-5.</ref> atque eo magis eum pigebat quod pereuntes deos et sordidos defendere mallet. In electione verborum archaismos apud Plautum aut Terentium inventos saepe adfectat, ut e.g. ''fors fuat an'' in classici 'forsitan' loco. Poeticas locutiones quoque non contemnit. Modernus rursus videtur cum nomina [[Abstractio|abstracta]] e verbis ducta multiplicat aut etiam [[Neologismus|neologismos]] procudit<ref>E. Schulze (1884).</ref>. == De primis editionibus== *[[Editio princeps]] a Bartolomeo Cynischo curata anno [[1503]] [[Venetiae|Venetiis]] in lucem prodiit e [[Manuscriptum|manuscripto]] qui florilegium tantummodo continebat. Rarissimus est hodie hic liber<ref>James E. Dunlap, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/265035 The Earliest Editions of the Letters of Symmachus]", ''Classical Philology'', 1937: 329-340.</ref> . == Notae == <references/> == Fontes == *[[Corpus inscriptionum Latinarum|CIL]] [https://edh-www.adw.uni-heidelberg.de/edh/foto/F010361 VI, 1699] ; VIII, 24584 ; VIII, 5347 *[[Ambrosius]], ''Epistulae'' XVII et XVIII *[[Libanius]], ''Epistula'' 1004. * [[Macrobius]], ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' *[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' == Editiones criticae et commentarii == *Otto Seeck, ''[https://archive.org/details/qaureliisymmach00seecgoog/page/n8/mode/2up Q. Aurelii Symmachi quae supersunt]'' ([[Monumenta Germaniae historica|Monumenta Germaniae Historica]]), Berolini, 1893 [[Fasciculus:Base statua di Quinto Aurelio Simmaco - Musei Capitolini.jpg|thumb|CIL VI, 1699 = basis statuae a filio Memmio patri in [[Mons Caelius|monte Caelio]] erectae ubi eorum domus erat: cursum honorum brevem legere licet.]] *[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1973_num_42_1_1704_t1_0288_0000_5 Recensio critica] ** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2013_num_82_1_3841_t17_0359_0000_2 Recensio critica] * Giovanni Alberto Cecconi, ''Commento storico al libro II dell'Epistolario di Q. Aurelio Simmaco : con introduzione, testo, traduzione e indici'', Pisae, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003.11.17 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2004_num_73_1_2554_t1_0408_0000_2 Altera recensio critica] [https://www.academia.edu/84769725/Giovanni_Alberto_Cecconi_Commento_storico_al_libro_II_dellepistolario_di_Q_Aurelio_Simmaco_Con_introduzione_testo_traduzione_e_indici Tertia recensio critica] *Maria Lubello, ''[https://flore.unifi.it/retrieve/5f4d48db-5049-487b-ac42-4092ba20a52a/Lubello_Maria_Commento_storico_libri_VII-VIII_2024.pdf Commento storico ai libri VII e VIII dell’epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, testo, traduzione, commento storico]'', Florentiae, 2024 [https://flore.unifi.it/handle/2158/1374992 Dissertatio academica] * Arnaldo Marcone, ''Commento storico al libro IV dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco: introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1987 ** Commento storico al libro VI dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco: Introd., commento storico, teste, traduzione, indici, Pisae, 1983 *Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica] *Paola Rivolta Tiberga, ''Commento storico al libro V dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1982 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1996_num_65_1_1262_t1_0346_0000_2 Recensio critica] *Sergio Roda, ''Commento storico al libro IX dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione e indici'', Pisae, 1981 * Domenico Vera, ''Commento storico alle "relationes" di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981 == Plura legere si cupis == *Marco Bertolini, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/24182889 Sull' attegiamento religioso di Q. A. Simmaco]", ''Studi Classici e Orientali'', 1987: 189-208 *Philippe Bruggisser, ''Symmaque ou le rituel épistolaire de l'amitié littéraire. Recherches sur le premier livre de la correspondance'', Fribourg, 1993 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1995_num_64_1_1237_t1_0337_0000_2 Recensio critica] *JP Callu, "[https://www.persee.fr/doc/efr_0223-5099_2006_ant_361_1_11709 En marge des vieux livres : les manuscrits perdus de Symmaque]", ''Revue d’histoire des textes'', 1976: 197-217 *Alan Cameron, ''The Last Pagans of Rome'', Oxford University Press, 2011 [https://books.google.fr/books?id=AIQ8DwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] [https://www.academia.edu/117724893/The_Last_Pagans_of_Rome_By_Alan_Cameron Recensio critica] [https://bmcr.brynmawr.edu/2011/2011.12.35 Altera recensio critica] *Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium] *Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE''' *Gerd Haverling, ''Studies on Symmachus' Language and Style'', [[Gothoburgum|Gothoburgi]], 1988 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1990_num_59_1_2300_t1_0385_0000_2 Recensio critica] * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172 * Bettina Hecht, ''Störungen der Rechtslage in den Relationen des Symmachus : Verwaltung und Rechtsprechung in Rom 384/385 n. Chr'', Berolini, 2006 [https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.7767/zrgra.2008.125.1.775/html Recensio critica] *A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/864/mode/2up 865-871] * R. Klein, Symmachus, ''Eine tragische Gestalt des ausgehenden Heidentums'', [[Darmstadium|Darmstadii]], 1971 [https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1972_num_74_1_3927_t1_0322_0000_1 Recensio critica] * Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE''' *Guilelmus Kroll, ''[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015024459482&seq=5 De Q. Aurelii Symmachi studiis graecis et latinis]'', Vratislaviae, 1891 '''LATINE''' * Federico Lizzani, ''Il patrimonio di Q. Aurelius Symmachus a Roma e nel Lazio : una restituzione archeologica dall'epistolario'', Romae, "L'Erma" di Bretschneider, 2024 ISBN 978-88-913-3294-3 *John Alexander McGeachy, ''Quintus Aurelius Symmachus and the Senatorial Aristocracy of the West'', University of Chicago, 1942 * Jill Mitchell, ''[https://www.academia.edu/118514477/The_Religious_world_of_Quintus_Aurelius_Symmachus The Religious World of Quintus Aurelius Symmachus]'', Trivent Publishing, 2021 *Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE''' * F. Paschoud (curator), ''Colloque genevois sur Symmaque : à l'occasion du mille six centième anniversaire du conflit de l'autel de la Victoire'', [1984], Les Belles lettres, 1986 *S. Roda, "Simmaco nel gioco politico del suo tempo", ''Studia et Documenta Historiae et Iuris'', 1973: 53-114 *Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367 * Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE''' * Ramón Teja, ''La más antigua polémica sobre la tolerancia religiosa: el debate entre San Ambrosio de Milán y el senador Símaco sobre el Altar de la Victoria'', Matriti, 2023 ISBN 978-84-19782-23-6 *Cristiana Sogno, ''Q. Aurelius Symmachus : a political biography'', University of Michigan Press, 2006 [https://books.google.fr/books?id=N3qFtZRLuXgC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *L. M. A. Viola, ''Quinto Aurelio Simmaco : lo splendore della romanitas : la perfezione dell'uomo religioso romano-italiano e la costituzione della civiltà universale della pace'', Forii, Victrix, 2010 [https://bibcatalogo.uca.es/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=870445&shelfbrowse_itemnumber=2642939] {{NexInt}} * [[Controversia de ara Victoriae]] == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Quintus_Aurelius_Symmachus Quintum Aurelium Symmachum] spectant *[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem] * [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] * {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}} * [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]| annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]| successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}} {{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}} [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Gens Symmachia]] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Gens Aurelia]] cqxb4wgb8h6i9fdawkuljctas9teysg 3980812 3980811 2026-08-12T12:31:59Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De primis editionibus */ 3980812 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Roma, metà di dittico con un'apoteosi, 400 circa.JPG|thumb|Consecratio Symmachi (ut vulgo putatur). Nam hoc dimidium [[Diptychon consulare|diptychum]] [[ebur|eburneum]] [[Monogramma|monogramma]] Symmachorum fert et circa 400 scalptum est.]] '''Quintus Aurelius Symmachus''' signo '''Eusebius''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Vulgo pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est<ref>Etiam ab adversariis ut [[Prudentius]], ''Contra Symmachum'': I.632-642.</ref>. Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in controversia de ara Victoriae affirmavit. == De familia == Primus ex illa gente avus Quinti Symmachi, Aurelius Valerius Tullianus Symmachus, [[Consul|consulatus]] insignia "severitatis merito" anno [[330]] accepit; nova familia igitur in ordine senatorio erant Symmachi. Eo magis praerogativas ordinis vindicare visi sunt. Quintus sororem unam<ref>''Ep''. VIII.49</ref> et tres fratres habuit qui omnes ante ipsum obierunt<ref>Nam circa 380 de Celsino Titiano ita scripsit: ''tertius hic mihi de optimis fratribus luctus est'' (''ep''. III.6).</ref>. Circa 370 Quintus Rusticianam, filiam praefecti [[Memmius Vitrasius Orfitus|Orfiti]], uxorem duxit. Filia eis fuit ignoto nomine nomine<ref>''Ep''. VI.12, 67, 79</ref> quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans, et aliquanto postea filius [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] operum patris sui editor posthumus. A maioribus multa [[Immobile|bona immobilia]] hereditario accepit: tres domus Romae, unam [[Capua (urbs antiqua)|Capuae]], quindecim [[villa|villas]] plerumque in Italia meridionali sitas, praedia quoque in [[Samnium|Samnio]], [[Apulia]], [[Sicilia (provincia Romana)|Sicilia]], [[Mauretania (discretiva)|Mauretania]]. Inter tamen senatores modice divites numerabatur et ad munera [[Praetor|praetoria]] filii sui duo milia argenti pondo erogasse dicitur<ref>[[Olympiodorus Thebanus|Olympiodorus]], Fragmentum 44.</ref>. == De cursu honorum == * Annis incertis [[Quaestor|quaesturam]] et [[praetor|praeturam]] gessit. Circa idem tempus [[pontifex |pontifex maior]] cooptatus est<ref>''Epistulae'' I.49, 51 ;II.53 ; IX.147-8.</ref> nec aliud sacerdotium umquam suscepit, quamvis studiosus paganismi defensor<ref>CIL VI, 1699, stela a filio erecta quae cursum honorum Symmachi nobis servavit.</ref>. *364-5 tum cum pater [[Praefectus urbi Romae|praefectus urbi]] erat ipse corrector [[Lucania|Lucaniae]] et [[Bruttium|Brittiorum]] fit<ref>Cf ''Epistulae'' II.48.</ref>. Tum vetustissimas epistulas scribit quas quidem adhuc habeamus. * anno 369 [[Panegyricus|panegyricos]] [[Valentinianus I|Valentiniani I]] et [[Gratianus|Gratiani]] coram principibus pronuntiat<ref>''Orationes'' I-III.</ref>. In Gallia apud Valentinianum usque ad annum 370 mansit ubi [[Decimus Magnus Ausonius|Ausonium]] cognovit cuius amicitiam coluit<ref>''Epistulae'' I.14 et 32.</ref>. Mox [[comes]] tertii ordinis renuntiatur. * 373-4 [[Fasti proconsulum Africae|proconsul Africae]] fit, officium honorificum sine vera potentia<ref>CIL VIII, 24584 et 5347 inscriptiones in [[Africa (provincia Romana)|Africa]] repertae. Cf ''Epistulae'' VIII.5 et 20. X.1.2-3.</ref>. * anno 376 Gratiani nuntium de morte [[Flavius Maximinus|Maximini]] in senatu recitat<ref>''Epistulae'' I.13 et X.2</ref>. Die 9 Ianuarii orationem ''Pro Trygetio'' in senatu habuit gratias agens quod patrem plebe seditiosa expulsum honorifice revocassent<ref>''Oratio'' V. Cf ''Epistulae'' I.44</ref>. *377-8 Aegrotavit<ref>''Epistulae'' I.20 et 85. III.47.</ref> * anno 382 legatus senatorum ad Gratianum missus [[Ara Victoriae|aram Victoriae]] in [[Curia Hostilia|curia]] restituendam poscere volebat sed aditu principis prohibitus est<ref>Ambrosius, ''Epistulae'' 17.10</ref> * anno 384 [[Valentinianus II|Valentiniano II]] cum matre [[Iustina]] imperante [[Praefectus urbi Romae|praefectus Urbi]] ''sub aestatis exordio''<ref>''Relatio'' 25.3</ref> fit. Tum iterum arae Victoriae restitutionem petiit<ref>''Relatio'' tertia.</ref> sed ab [[Ambrosius|Ambrosio]] episcopo victus est. Praeterea annonae angustiae eum ad magistratum deponendum incitaverunt (februario 385)<ref>Eventa huius praefecturae ab ipsius ''relationibus'' nota sunt. Vide etiam ''Epistulas'' II.36 et 55, III.28.</ref>. In praefectura [[Augustinus Hipponensis|Augustinum]] magistrum rhetoricae nominavit<ref>''[[Confessiones (Augustinus)|Confessiones]]'' V.13.</ref>. * anno 387 partes usurpatoris [[Magnus Maximus|Magni Maximi]] oratione quidem non armis<ref>[[Gennadius Scholasticus|Gennadius]], ''De Viris illustribus'' 49.</ref> sequitur quo mox a Theodosio victo veniam quidem impetrat (et Theodosio in oratione hodie deperdita gratias agebat<ref>''Epistulae'' II.13, 28, 30-32.</ref>) sed eius dignitas aliquantum imminuta est<ref>[[Libanius]], ''Epistulae'' 1008</ref>. Revera [[Novatianus|Novatianorum]] intercessio episcopi ei saluti fuerat. * iamdiu orator disertissimus velut praeco senatorum erat et anno incerto [[princeps senatus]] publice nominatur<ref>[[Socrates Scholasticus]] V.14.6.</ref> * anno 390 cum Theodosio in gratiam redit et ad [[consul|consulatum ordinarium]] anni proximi designatur<ref>[[Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' I.622-5. Cf ''Epistulae'' II.62-4. V.15. IX.149. </ref> *anno 391 gratiarum actionem in aula Mediolani habet sed quia aram Victoriae memoravit a Theodosio ex urbe expellitur. * annis 392-4 ab [[Eugenius|Eugenii]] [[Arbogastes|Arbogastis]]que usurpatione ipse abstinet sed filius quaestor, gener praefectus Urbi sunt et amicus Virius Nicomachus Flavius post cladem sibi mortem voluntariam conscivit. *Usque ad annum 398 in umbra remanet. 396/7 aegrotavit<ref>''Epistulae'' III.38-39, V.58 etc.</ref>, anno 398 plebe irata expulsus est ac postea revocatus<ref>''Epistulae'' VI.66, VIII.64-5, IX.81.</ref>. Ab illo anno cursui honorum Memmi filii (sc. praeturae) operam dat<ref>''Ep''. IV.7, 8, 12, 58, 59, 60, 63 etc. </ref> et usque ad mortem [[Flavius Stilicho|Stilichoni]] tum in Occidente dominanti satis propinquus est<ref>''Epistulae'' IV.1-14.</ref>. In summa munera honorifica multa absolvit, numquam tamen in aula apud principes vitam egit. Plerumque Romae aut in villis tempus litteris terebat. Itaque ad res magnas decidendas momentum non habuit. == De homine litterato == E litteris igitur et facultate dicendi pleramque auctoritatem suam ducebat. In litteris ut in republica aut religione [[mos maiorum|morem maiorum]] imprimis venerabatur. Ita [[Vergilius|Vergilium]], [[Cicero|Ciceronem]], [[Titus Maccius Plautus|Plautum]], [[Publius Terentius Afer|Terentium]], [[Horatius|Horatium]] imprimis amat quorum sententiarum saepe in ''Epistulis'' meminit. Amplam bibliothecam sibi pararat: novimus enim apud Symmachum fuisse Titum Livium integrum quem emendare coeperat<ref>''Epistulae'' IX.13.</ref>, necnon [[Plinius Maior|Plinium Maiorem]] aut ''[[Commentarii de Bello Gallico|Commentarios de Bello Gallico]]''. Ita quodam modo 'litteras classicas' iam invenerat quas spreta lingua suae aetatis colebat<ref>De Symmachi studiis vide G. Kroll(1891).</ref> et litteras amatas ut posteris traderentur curabat. Librarii enim apud Symmachos textus duplicabant. Adulescentes suae aetatis quoque ad rhetoricam studendam hortabatur<ref>[[Libanius]], ''Epistula'' 1004.</ref> et filio instituendo ipse operam dedit<ref>''Ep''. V.5 et VI.61</ref> In ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalibus]]''<ref>I.24.8.</ref> Vergilium non tantum litterarum sed etiam [[Theologia|theologiae]] et [[ritus|rituum]] magistrum esse contendebat. Non minus enim a novitatibus orientalibus in [[Polytheismus|polytheismum]] nuper introductis abhorrebat quam a Christianismo. Vetus Romanus volebat esse. == De operibus == Tria genera operum reliquit Symmachus, epistulas, relationes, orationes: * '''orationes''' octo ab ipso circa [[376]] publicatae sunt quae ad patrem, Valentinianos principes et alios homines nobiles pertinent. Anno [[1815]] in [[Palimpsestus|palimpsesto]] ab [[Angelus Mai|Angelo Mai]] inventae sunt, antea a septimo saeculo deperditae. *'''relationes''' 49 statim post praefecturam circa [[385]] edidit inter quas celeberrima tertia relatio de ara Victoriae versatur. Illae relationes illius actionem in magistratu gerendo recensent. *'''epistulae''' plus quam nongentae in decem libros digestae magnum opus eius faciunt. Liber primus paulo post 385 in lumen prodisse vulgo creditur (epistulas ad patrem et fratrem continet necnon ad poetam [[Ausonius|Ausonium]] filiumque eius Hesperium et ad amicum [[Vettius Agorius Praetextatus|Praetextatum]], fratrem in paganismo). Cetera post mortem auctoris sed ante annum 409 a filio Memmio edita putantur. In septem primis libris epistulae per personas quibus missae sunt disponuntur sine ulla [[Chronologia|chronologica]] aut [[Thema (litterae)|thematica]] ordinatione. In octavo et nono sine ordine miscentur epistulae (pars maxima decimi deperdita est), ne personae quidem quibus mittuntur semper indicantur. Unde eruditi coniecerunt auctorem editionem usque ad septimum librum praeparasse, postea filium solum relictum ut potuit reliqua edidisse<ref>S. Roda, "Alcune ipotesi sulla prima edizione dell'epistolario di Simmaco", ''La Parola des Passato'', 1979: 31-54.</ref>. Certe Nicomachi non parvam partem epistularum recipiunt: liber secundus totus [[Virius Nicomachus Flavianus|Virio Nicomacho Flaviano]] dicatur, sextum librum ceteri inter se Nicomachi partiuntur. Lectorem modernum in illis epistulis paupertas [[thema|thematum]] offendit: etenim de rebus publicis aut religiosis scribendi tum libertas nulla erat et delatores speculabantur. Etiam retrorsus censura agebat: ita Memmius epistulas ad [[Usurpatio|usurpatores]] [[Magnus Maximus|Maximum]], [[Eugenius (imperator)|Eugenium]], [[Arbogastes|Arbogastem]] suppressit. Nuntii secreti et periculosi tabellariis maximae fidei mandabantur qui oraliter eos referebant, numquam scribebantur. Brevissimae igitur sunt epistulae Symmachi. Plerumque de mera salutatione et amicitiae professione agebatur aut [[Salus|salutis]] inquisitione et officiorum reciprocitate in epistularum commercio. Saepe simul propinquos et homines bene meritos [[Magistratus|magistratibus]] amicis commendabat. Rarius de litteris aut senatu consulto et annona Urbis aliquid scribebat aut de peregrinationibus in villas suas. Semel et iterum de lite apud iudices<ref>Federico-Alberto Poglio, "[https://www.persee.fr/doc/mefr_0223-5102_2008_num_120_1_10422 Una lite giudiziaria tra Aurelio Simmaco e Petronio Probo : a proposito di Symm., Epp. 2, 28; 30-31 e 3, 4]" in ''Mélanges de l'école française de Rome'', 2008 (120-1): 149-161.</ref>. Omnia cursim sine excursu. Itaque spem lectoris saepe decipit. Ipse tenuis materiae sibi conscius erat: ''Quousque enim'', Nicomacho inquiebat, ''dandae ac reddendae salutationis verba blaterabimus, cum alia stylo materia non suppetat?''.<ref>''Ep''. II.35.</ref> == De genere dicendi et iudiciis == Stilus Symmachi non facile finitur. Duodecimo saeculo [[Alanus ab Insulis]] brevitatem eius evidentem extollens eum 'verbis parcum' sed 'mente profundum' dicebat: <blockquote><poem> Symacus in uerbis parcus sed mente profundus, Prodigus in sensu, uerbis angustus, habundans Mente, sed ore minor, fructu, non fronde beatus, Sensus diuicias uerbi breuitate coartat.<ref>''Anticlaudianus'' III.236-9</ref> </poem></blockquote> Nec dubium quin sententiae breves subiunctionem vitantes alienissimae sunt a [[periodus|periodico]] stilo quem in Ciceronis orationibus legimus sed non minus a sermone familiari quo utebatur magnus orator in epistulis abhorrent. Ipse ''ingenii sui maciem'' causabatur<ref>I.81. Cf ibidem I.14 ad Ausonium: ''Sed ego qui sum paupertini ingenii mei mihi conscius, Laconicae malo studere brevitati, quam multijugis paginis infantiae maciem publicare''.</ref>. Coaevi tamen stilum floridum et pinguem potius laudabant verisimile quia nomina et adiectiva magna densitate spissantur et plenitudinis speciem praebent. Ita [[Macrobius]]: <blockquote> ''Quattuor sunt, inquit Eusebius, genera dicendi: copiosum, in quo Cicero dominatur: breve, in quo Salustius regnat: siccum, quod Frontoni ascribitur: pingue et floridum in quo Plinius Secundus quondam et nunc nullo veterum minor noster Symmachus luxuriatur.''<ref>''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' V.1.7.</ref> </blockquote> [[Rhythmus|Numeris]] sophisticis<ref>Johannes Möller, ''De clausulis a Q. Aurelio Symmacho adhibitis'', Aschendorff, 1912. Louis Havet, ''[https://archive.org/details/laprosemtriqued00havegoog/page/n15/mode/2up La prose métrique de Symmaque et les origines métriques du cursus]'', Lutetiae, Emile Bouillon, 1892</ref> et splendido exquisitoque [[Vocabularium|vocabulario]] nitebat Symmachi [[prosa]] quae summam artem redolebat in variationibus circa exilem materiam innumeris. Amicus Ausonius [[Dithyrambus|dithyrambum]] ei composuit: <blockquote> ''Haud quisquam ita nitet, ut comparatus tibi non sordeat. Quis ita Aesopi venustatem, quis sophisticas Socratis conclusiones, enthymemata Demosthenis, aut opulentiam Tullianam, aut proprietatem nostri Maronis accedat?'' <ref>''Ep.'' V.32 ab Ausonio Symmacho missa et in epistolarium eius introducta.</ref> </blockquote> Sed et adversarii "Romani decus eloquii" attollebant ut poeta Christianus Prudentius qui eum supra Ciceronem ponebat<ref>''Contra Symmachum'' I.632-5.</ref> atque eo magis eum pigebat quod pereuntes deos et sordidos defendere mallet. In electione verborum archaismos apud Plautum aut Terentium inventos saepe adfectat, ut e.g. ''fors fuat an'' in classici 'forsitan' loco. Poeticas locutiones quoque non contemnit. Modernus rursus videtur cum nomina [[Abstractio|abstracta]] e verbis ducta multiplicat aut etiam [[Neologismus|neologismos]] procudit<ref>E. Schulze (1884).</ref>. == De primis editionibus== *[[Editio princeps]] a Bartolomeo Cynischo curata anno [[1503]] [[Venetiae|Venetiis]] in lucem prodiit e [[Manuscriptum|manuscripto]] qui florilegium tantummodo continebat. Rarissimus est hodie hic liber<ref>James E. Dunlap, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/265035 The Earliest Editions of the Letters of Symmachus]", ''Classical Philology'', 1937: 329-340.</ref> . *1510/1 quattuor novae editiones Argentorati apud Iohannem Gruningerum, Ioannem Schottum, Iohannem Knoblouchum, H. Baldingum sese invicem imitantes. == Notae == <references/> == Fontes == *[[Corpus inscriptionum Latinarum|CIL]] [https://edh-www.adw.uni-heidelberg.de/edh/foto/F010361 VI, 1699] ; VIII, 24584 ; VIII, 5347 *[[Ambrosius]], ''Epistulae'' XVII et XVIII *[[Libanius]], ''Epistula'' 1004. * [[Macrobius]], ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' *[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' == Editiones criticae et commentarii == *Otto Seeck, ''[https://archive.org/details/qaureliisymmach00seecgoog/page/n8/mode/2up Q. Aurelii Symmachi quae supersunt]'' ([[Monumenta Germaniae historica|Monumenta Germaniae Historica]]), Berolini, 1893 [[Fasciculus:Base statua di Quinto Aurelio Simmaco - Musei Capitolini.jpg|thumb|CIL VI, 1699 = basis statuae a filio Memmio patri in [[Mons Caelius|monte Caelio]] erectae ubi eorum domus erat: cursum honorum brevem legere licet.]] *[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1973_num_42_1_1704_t1_0288_0000_5 Recensio critica] ** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2013_num_82_1_3841_t17_0359_0000_2 Recensio critica] * Giovanni Alberto Cecconi, ''Commento storico al libro II dell'Epistolario di Q. Aurelio Simmaco : con introduzione, testo, traduzione e indici'', Pisae, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003.11.17 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2004_num_73_1_2554_t1_0408_0000_2 Altera recensio critica] [https://www.academia.edu/84769725/Giovanni_Alberto_Cecconi_Commento_storico_al_libro_II_dellepistolario_di_Q_Aurelio_Simmaco_Con_introduzione_testo_traduzione_e_indici Tertia recensio critica] *Maria Lubello, ''[https://flore.unifi.it/retrieve/5f4d48db-5049-487b-ac42-4092ba20a52a/Lubello_Maria_Commento_storico_libri_VII-VIII_2024.pdf Commento storico ai libri VII e VIII dell’epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, testo, traduzione, commento storico]'', Florentiae, 2024 [https://flore.unifi.it/handle/2158/1374992 Dissertatio academica] * Arnaldo Marcone, ''Commento storico al libro IV dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco: introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1987 ** Commento storico al libro VI dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco: Introd., commento storico, teste, traduzione, indici, Pisae, 1983 *Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica] *Paola Rivolta Tiberga, ''Commento storico al libro V dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1982 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1996_num_65_1_1262_t1_0346_0000_2 Recensio critica] *Sergio Roda, ''Commento storico al libro IX dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione e indici'', Pisae, 1981 * Domenico Vera, ''Commento storico alle "relationes" di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981 == Plura legere si cupis == *Marco Bertolini, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/24182889 Sull' attegiamento religioso di Q. A. Simmaco]", ''Studi Classici e Orientali'', 1987: 189-208 *Philippe Bruggisser, ''Symmaque ou le rituel épistolaire de l'amitié littéraire. Recherches sur le premier livre de la correspondance'', Fribourg, 1993 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1995_num_64_1_1237_t1_0337_0000_2 Recensio critica] *JP Callu, "[https://www.persee.fr/doc/efr_0223-5099_2006_ant_361_1_11709 En marge des vieux livres : les manuscrits perdus de Symmaque]", ''Revue d’histoire des textes'', 1976: 197-217 *Alan Cameron, ''The Last Pagans of Rome'', Oxford University Press, 2011 [https://books.google.fr/books?id=AIQ8DwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] [https://www.academia.edu/117724893/The_Last_Pagans_of_Rome_By_Alan_Cameron Recensio critica] [https://bmcr.brynmawr.edu/2011/2011.12.35 Altera recensio critica] *Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium] *Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE''' *Gerd Haverling, ''Studies on Symmachus' Language and Style'', [[Gothoburgum|Gothoburgi]], 1988 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1990_num_59_1_2300_t1_0385_0000_2 Recensio critica] * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172 * Bettina Hecht, ''Störungen der Rechtslage in den Relationen des Symmachus : Verwaltung und Rechtsprechung in Rom 384/385 n. Chr'', Berolini, 2006 [https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.7767/zrgra.2008.125.1.775/html Recensio critica] *A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/864/mode/2up 865-871] * R. Klein, Symmachus, ''Eine tragische Gestalt des ausgehenden Heidentums'', [[Darmstadium|Darmstadii]], 1971 [https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1972_num_74_1_3927_t1_0322_0000_1 Recensio critica] * Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE''' *Guilelmus Kroll, ''[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015024459482&seq=5 De Q. Aurelii Symmachi studiis graecis et latinis]'', Vratislaviae, 1891 '''LATINE''' * Federico Lizzani, ''Il patrimonio di Q. Aurelius Symmachus a Roma e nel Lazio : una restituzione archeologica dall'epistolario'', Romae, "L'Erma" di Bretschneider, 2024 ISBN 978-88-913-3294-3 *John Alexander McGeachy, ''Quintus Aurelius Symmachus and the Senatorial Aristocracy of the West'', University of Chicago, 1942 * Jill Mitchell, ''[https://www.academia.edu/118514477/The_Religious_world_of_Quintus_Aurelius_Symmachus The Religious World of Quintus Aurelius Symmachus]'', Trivent Publishing, 2021 *Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE''' * F. Paschoud (curator), ''Colloque genevois sur Symmaque : à l'occasion du mille six centième anniversaire du conflit de l'autel de la Victoire'', [1984], Les Belles lettres, 1986 *S. Roda, "Simmaco nel gioco politico del suo tempo", ''Studia et Documenta Historiae et Iuris'', 1973: 53-114 *Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367 * Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE''' * Ramón Teja, ''La más antigua polémica sobre la tolerancia religiosa: el debate entre San Ambrosio de Milán y el senador Símaco sobre el Altar de la Victoria'', Matriti, 2023 ISBN 978-84-19782-23-6 *Cristiana Sogno, ''Q. Aurelius Symmachus : a political biography'', University of Michigan Press, 2006 [https://books.google.fr/books?id=N3qFtZRLuXgC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *L. M. A. Viola, ''Quinto Aurelio Simmaco : lo splendore della romanitas : la perfezione dell'uomo religioso romano-italiano e la costituzione della civiltà universale della pace'', Forii, Victrix, 2010 [https://bibcatalogo.uca.es/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=870445&shelfbrowse_itemnumber=2642939] {{NexInt}} * [[Controversia de ara Victoriae]] == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Quintus_Aurelius_Symmachus Quintum Aurelium Symmachum] spectant *[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem] * [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] * {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}} * [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]| annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]| successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}} {{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}} [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Gens Symmachia]] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Gens Aurelia]] ecv603uj9y9cpw3zd4mtz5sc5y8bi7k 3980813 3980812 2026-08-12T12:38:50Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De primis editionibus */ 3980813 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Roma, metà di dittico con un'apoteosi, 400 circa.JPG|thumb|Consecratio Symmachi (ut vulgo putatur). Nam hoc dimidium [[Diptychon consulare|diptychum]] [[ebur|eburneum]] [[Monogramma|monogramma]] Symmachorum fert et circa 400 scalptum est.]] '''Quintus Aurelius Symmachus''' signo '''Eusebius''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Vulgo pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est<ref>Etiam ab adversariis ut [[Prudentius]], ''Contra Symmachum'': I.632-642.</ref>. Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in controversia de ara Victoriae affirmavit. == De familia == Primus ex illa gente avus Quinti Symmachi, Aurelius Valerius Tullianus Symmachus, [[Consul|consulatus]] insignia "severitatis merito" anno [[330]] accepit; nova familia igitur in ordine senatorio erant Symmachi. Eo magis praerogativas ordinis vindicare visi sunt. Quintus sororem unam<ref>''Ep''. VIII.49</ref> et tres fratres habuit qui omnes ante ipsum obierunt<ref>Nam circa 380 de Celsino Titiano ita scripsit: ''tertius hic mihi de optimis fratribus luctus est'' (''ep''. III.6).</ref>. Circa 370 Quintus Rusticianam, filiam praefecti [[Memmius Vitrasius Orfitus|Orfiti]], uxorem duxit. Filia eis fuit ignoto nomine nomine<ref>''Ep''. VI.12, 67, 79</ref> quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans, et aliquanto postea filius [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] operum patris sui editor posthumus. A maioribus multa [[Immobile|bona immobilia]] hereditario accepit: tres domus Romae, unam [[Capua (urbs antiqua)|Capuae]], quindecim [[villa|villas]] plerumque in Italia meridionali sitas, praedia quoque in [[Samnium|Samnio]], [[Apulia]], [[Sicilia (provincia Romana)|Sicilia]], [[Mauretania (discretiva)|Mauretania]]. Inter tamen senatores modice divites numerabatur et ad munera [[Praetor|praetoria]] filii sui duo milia argenti pondo erogasse dicitur<ref>[[Olympiodorus Thebanus|Olympiodorus]], Fragmentum 44.</ref>. == De cursu honorum == * Annis incertis [[Quaestor|quaesturam]] et [[praetor|praeturam]] gessit. Circa idem tempus [[pontifex |pontifex maior]] cooptatus est<ref>''Epistulae'' I.49, 51 ;II.53 ; IX.147-8.</ref> nec aliud sacerdotium umquam suscepit, quamvis studiosus paganismi defensor<ref>CIL VI, 1699, stela a filio erecta quae cursum honorum Symmachi nobis servavit.</ref>. *364-5 tum cum pater [[Praefectus urbi Romae|praefectus urbi]] erat ipse corrector [[Lucania|Lucaniae]] et [[Bruttium|Brittiorum]] fit<ref>Cf ''Epistulae'' II.48.</ref>. Tum vetustissimas epistulas scribit quas quidem adhuc habeamus. * anno 369 [[Panegyricus|panegyricos]] [[Valentinianus I|Valentiniani I]] et [[Gratianus|Gratiani]] coram principibus pronuntiat<ref>''Orationes'' I-III.</ref>. In Gallia apud Valentinianum usque ad annum 370 mansit ubi [[Decimus Magnus Ausonius|Ausonium]] cognovit cuius amicitiam coluit<ref>''Epistulae'' I.14 et 32.</ref>. Mox [[comes]] tertii ordinis renuntiatur. * 373-4 [[Fasti proconsulum Africae|proconsul Africae]] fit, officium honorificum sine vera potentia<ref>CIL VIII, 24584 et 5347 inscriptiones in [[Africa (provincia Romana)|Africa]] repertae. Cf ''Epistulae'' VIII.5 et 20. X.1.2-3.</ref>. * anno 376 Gratiani nuntium de morte [[Flavius Maximinus|Maximini]] in senatu recitat<ref>''Epistulae'' I.13 et X.2</ref>. Die 9 Ianuarii orationem ''Pro Trygetio'' in senatu habuit gratias agens quod patrem plebe seditiosa expulsum honorifice revocassent<ref>''Oratio'' V. Cf ''Epistulae'' I.44</ref>. *377-8 Aegrotavit<ref>''Epistulae'' I.20 et 85. III.47.</ref> * anno 382 legatus senatorum ad Gratianum missus [[Ara Victoriae|aram Victoriae]] in [[Curia Hostilia|curia]] restituendam poscere volebat sed aditu principis prohibitus est<ref>Ambrosius, ''Epistulae'' 17.10</ref> * anno 384 [[Valentinianus II|Valentiniano II]] cum matre [[Iustina]] imperante [[Praefectus urbi Romae|praefectus Urbi]] ''sub aestatis exordio''<ref>''Relatio'' 25.3</ref> fit. Tum iterum arae Victoriae restitutionem petiit<ref>''Relatio'' tertia.</ref> sed ab [[Ambrosius|Ambrosio]] episcopo victus est. Praeterea annonae angustiae eum ad magistratum deponendum incitaverunt (februario 385)<ref>Eventa huius praefecturae ab ipsius ''relationibus'' nota sunt. Vide etiam ''Epistulas'' II.36 et 55, III.28.</ref>. In praefectura [[Augustinus Hipponensis|Augustinum]] magistrum rhetoricae nominavit<ref>''[[Confessiones (Augustinus)|Confessiones]]'' V.13.</ref>. * anno 387 partes usurpatoris [[Magnus Maximus|Magni Maximi]] oratione quidem non armis<ref>[[Gennadius Scholasticus|Gennadius]], ''De Viris illustribus'' 49.</ref> sequitur quo mox a Theodosio victo veniam quidem impetrat (et Theodosio in oratione hodie deperdita gratias agebat<ref>''Epistulae'' II.13, 28, 30-32.</ref>) sed eius dignitas aliquantum imminuta est<ref>[[Libanius]], ''Epistulae'' 1008</ref>. Revera [[Novatianus|Novatianorum]] intercessio episcopi ei saluti fuerat. * iamdiu orator disertissimus velut praeco senatorum erat et anno incerto [[princeps senatus]] publice nominatur<ref>[[Socrates Scholasticus]] V.14.6.</ref> * anno 390 cum Theodosio in gratiam redit et ad [[consul|consulatum ordinarium]] anni proximi designatur<ref>[[Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' I.622-5. Cf ''Epistulae'' II.62-4. V.15. IX.149. </ref> *anno 391 gratiarum actionem in aula Mediolani habet sed quia aram Victoriae memoravit a Theodosio ex urbe expellitur. * annis 392-4 ab [[Eugenius|Eugenii]] [[Arbogastes|Arbogastis]]que usurpatione ipse abstinet sed filius quaestor, gener praefectus Urbi sunt et amicus Virius Nicomachus Flavius post cladem sibi mortem voluntariam conscivit. *Usque ad annum 398 in umbra remanet. 396/7 aegrotavit<ref>''Epistulae'' III.38-39, V.58 etc.</ref>, anno 398 plebe irata expulsus est ac postea revocatus<ref>''Epistulae'' VI.66, VIII.64-5, IX.81.</ref>. Ab illo anno cursui honorum Memmi filii (sc. praeturae) operam dat<ref>''Ep''. IV.7, 8, 12, 58, 59, 60, 63 etc. </ref> et usque ad mortem [[Flavius Stilicho|Stilichoni]] tum in Occidente dominanti satis propinquus est<ref>''Epistulae'' IV.1-14.</ref>. In summa munera honorifica multa absolvit, numquam tamen in aula apud principes vitam egit. Plerumque Romae aut in villis tempus litteris terebat. Itaque ad res magnas decidendas momentum non habuit. == De homine litterato == E litteris igitur et facultate dicendi pleramque auctoritatem suam ducebat. In litteris ut in republica aut religione [[mos maiorum|morem maiorum]] imprimis venerabatur. Ita [[Vergilius|Vergilium]], [[Cicero|Ciceronem]], [[Titus Maccius Plautus|Plautum]], [[Publius Terentius Afer|Terentium]], [[Horatius|Horatium]] imprimis amat quorum sententiarum saepe in ''Epistulis'' meminit. Amplam bibliothecam sibi pararat: novimus enim apud Symmachum fuisse Titum Livium integrum quem emendare coeperat<ref>''Epistulae'' IX.13.</ref>, necnon [[Plinius Maior|Plinium Maiorem]] aut ''[[Commentarii de Bello Gallico|Commentarios de Bello Gallico]]''. Ita quodam modo 'litteras classicas' iam invenerat quas spreta lingua suae aetatis colebat<ref>De Symmachi studiis vide G. Kroll(1891).</ref> et litteras amatas ut posteris traderentur curabat. Librarii enim apud Symmachos textus duplicabant. Adulescentes suae aetatis quoque ad rhetoricam studendam hortabatur<ref>[[Libanius]], ''Epistula'' 1004.</ref> et filio instituendo ipse operam dedit<ref>''Ep''. V.5 et VI.61</ref> In ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalibus]]''<ref>I.24.8.</ref> Vergilium non tantum litterarum sed etiam [[Theologia|theologiae]] et [[ritus|rituum]] magistrum esse contendebat. Non minus enim a novitatibus orientalibus in [[Polytheismus|polytheismum]] nuper introductis abhorrebat quam a Christianismo. Vetus Romanus volebat esse. == De operibus == Tria genera operum reliquit Symmachus, epistulas, relationes, orationes: * '''orationes''' octo ab ipso circa [[376]] publicatae sunt quae ad patrem, Valentinianos principes et alios homines nobiles pertinent. Anno [[1815]] in [[Palimpsestus|palimpsesto]] ab [[Angelus Mai|Angelo Mai]] inventae sunt, antea a septimo saeculo deperditae. *'''relationes''' 49 statim post praefecturam circa [[385]] edidit inter quas celeberrima tertia relatio de ara Victoriae versatur. Illae relationes illius actionem in magistratu gerendo recensent. *'''epistulae''' plus quam nongentae in decem libros digestae magnum opus eius faciunt. Liber primus paulo post 385 in lumen prodisse vulgo creditur (epistulas ad patrem et fratrem continet necnon ad poetam [[Ausonius|Ausonium]] filiumque eius Hesperium et ad amicum [[Vettius Agorius Praetextatus|Praetextatum]], fratrem in paganismo). Cetera post mortem auctoris sed ante annum 409 a filio Memmio edita putantur. In septem primis libris epistulae per personas quibus missae sunt disponuntur sine ulla [[Chronologia|chronologica]] aut [[Thema (litterae)|thematica]] ordinatione. In octavo et nono sine ordine miscentur epistulae (pars maxima decimi deperdita est), ne personae quidem quibus mittuntur semper indicantur. Unde eruditi coniecerunt auctorem editionem usque ad septimum librum praeparasse, postea filium solum relictum ut potuit reliqua edidisse<ref>S. Roda, "Alcune ipotesi sulla prima edizione dell'epistolario di Simmaco", ''La Parola des Passato'', 1979: 31-54.</ref>. Certe Nicomachi non parvam partem epistularum recipiunt: liber secundus totus [[Virius Nicomachus Flavianus|Virio Nicomacho Flaviano]] dicatur, sextum librum ceteri inter se Nicomachi partiuntur. Lectorem modernum in illis epistulis paupertas [[thema|thematum]] offendit: etenim de rebus publicis aut religiosis scribendi tum libertas nulla erat et delatores speculabantur. Etiam retrorsus censura agebat: ita Memmius epistulas ad [[Usurpatio|usurpatores]] [[Magnus Maximus|Maximum]], [[Eugenius (imperator)|Eugenium]], [[Arbogastes|Arbogastem]] suppressit. Nuntii secreti et periculosi tabellariis maximae fidei mandabantur qui oraliter eos referebant, numquam scribebantur. Brevissimae igitur sunt epistulae Symmachi. Plerumque de mera salutatione et amicitiae professione agebatur aut [[Salus|salutis]] inquisitione et officiorum reciprocitate in epistularum commercio. Saepe simul propinquos et homines bene meritos [[Magistratus|magistratibus]] amicis commendabat. Rarius de litteris aut senatu consulto et annona Urbis aliquid scribebat aut de peregrinationibus in villas suas. Semel et iterum de lite apud iudices<ref>Federico-Alberto Poglio, "[https://www.persee.fr/doc/mefr_0223-5102_2008_num_120_1_10422 Una lite giudiziaria tra Aurelio Simmaco e Petronio Probo : a proposito di Symm., Epp. 2, 28; 30-31 e 3, 4]" in ''Mélanges de l'école française de Rome'', 2008 (120-1): 149-161.</ref>. Omnia cursim sine excursu. Itaque spem lectoris saepe decipit. Ipse tenuis materiae sibi conscius erat: ''Quousque enim'', Nicomacho inquiebat, ''dandae ac reddendae salutationis verba blaterabimus, cum alia stylo materia non suppetat?''.<ref>''Ep''. II.35.</ref> == De genere dicendi et iudiciis == Stilus Symmachi non facile finitur. Duodecimo saeculo [[Alanus ab Insulis]] brevitatem eius evidentem extollens eum 'verbis parcum' sed 'mente profundum' dicebat: <blockquote><poem> Symacus in uerbis parcus sed mente profundus, Prodigus in sensu, uerbis angustus, habundans Mente, sed ore minor, fructu, non fronde beatus, Sensus diuicias uerbi breuitate coartat.<ref>''Anticlaudianus'' III.236-9</ref> </poem></blockquote> Nec dubium quin sententiae breves subiunctionem vitantes alienissimae sunt a [[periodus|periodico]] stilo quem in Ciceronis orationibus legimus sed non minus a sermone familiari quo utebatur magnus orator in epistulis abhorrent. Ipse ''ingenii sui maciem'' causabatur<ref>I.81. Cf ibidem I.14 ad Ausonium: ''Sed ego qui sum paupertini ingenii mei mihi conscius, Laconicae malo studere brevitati, quam multijugis paginis infantiae maciem publicare''.</ref>. Coaevi tamen stilum floridum et pinguem potius laudabant verisimile quia nomina et adiectiva magna densitate spissantur et plenitudinis speciem praebent. Ita [[Macrobius]]: <blockquote> ''Quattuor sunt, inquit Eusebius, genera dicendi: copiosum, in quo Cicero dominatur: breve, in quo Salustius regnat: siccum, quod Frontoni ascribitur: pingue et floridum in quo Plinius Secundus quondam et nunc nullo veterum minor noster Symmachus luxuriatur.''<ref>''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' V.1.7.</ref> </blockquote> [[Rhythmus|Numeris]] sophisticis<ref>Johannes Möller, ''De clausulis a Q. Aurelio Symmacho adhibitis'', Aschendorff, 1912. Louis Havet, ''[https://archive.org/details/laprosemtriqued00havegoog/page/n15/mode/2up La prose métrique de Symmaque et les origines métriques du cursus]'', Lutetiae, Emile Bouillon, 1892</ref> et splendido exquisitoque [[Vocabularium|vocabulario]] nitebat Symmachi [[prosa]] quae summam artem redolebat in variationibus circa exilem materiam innumeris. Amicus Ausonius [[Dithyrambus|dithyrambum]] ei composuit: <blockquote> ''Haud quisquam ita nitet, ut comparatus tibi non sordeat. Quis ita Aesopi venustatem, quis sophisticas Socratis conclusiones, enthymemata Demosthenis, aut opulentiam Tullianam, aut proprietatem nostri Maronis accedat?'' <ref>''Ep.'' V.32 ab Ausonio Symmacho missa et in epistolarium eius introducta.</ref> </blockquote> Sed et adversarii "Romani decus eloquii" attollebant ut poeta Christianus Prudentius qui eum supra Ciceronem ponebat<ref>''Contra Symmachum'' I.632-5.</ref> atque eo magis eum pigebat quod pereuntes deos et sordidos defendere mallet. In electione verborum archaismos apud Plautum aut Terentium inventos saepe adfectat, ut e.g. ''fors fuat an'' in classici 'forsitan' loco. Poeticas locutiones quoque non contemnit. Modernus rursus videtur cum nomina [[Abstractio|abstracta]] e verbis ducta multiplicat aut etiam [[Neologismus|neologismos]] procudit<ref>E. Schulze (1884).</ref>. == De primis editionibus== *[[Editio princeps]] a Bartolomeo Cynischo curata anno [[1503]] [[Venetiae|Venetiis]] in lucem prodiit e [[Manuscriptum|manuscripto]] qui florilegium tantummodo continebat. Rarissimus est hodie hic liber<ref>James E. Dunlap, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/265035 The Earliest Editions of the Letters of Symmachus]", ''Classical Philology'', 1937: 329-340.</ref> . *1510/1 quattuor novae editiones Argentorati apud Iohannem Grunigerum<ref>[https://books.google.fr/books?id=V41TNWAo4fMC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Symmachi Cons. Ro. Epistolae Familiares...]</ref>, Ioannem Schottum, Iohannem Knoblouchum, H. Baldingum sese invicem imitantes. == Notae == <references/> == Fontes == *[[Corpus inscriptionum Latinarum|CIL]] [https://edh-www.adw.uni-heidelberg.de/edh/foto/F010361 VI, 1699] ; VIII, 24584 ; VIII, 5347 *[[Ambrosius]], ''Epistulae'' XVII et XVIII *[[Libanius]], ''Epistula'' 1004. * [[Macrobius]], ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' *[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' == Editiones criticae et commentarii == *Otto Seeck, ''[https://archive.org/details/qaureliisymmach00seecgoog/page/n8/mode/2up Q. Aurelii Symmachi quae supersunt]'' ([[Monumenta Germaniae historica|Monumenta Germaniae Historica]]), Berolini, 1893 [[Fasciculus:Base statua di Quinto Aurelio Simmaco - Musei Capitolini.jpg|thumb|CIL VI, 1699 = basis statuae a filio Memmio patri in [[Mons Caelius|monte Caelio]] erectae ubi eorum domus erat: cursum honorum brevem legere licet.]] *[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1973_num_42_1_1704_t1_0288_0000_5 Recensio critica] ** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2013_num_82_1_3841_t17_0359_0000_2 Recensio critica] * Giovanni Alberto Cecconi, ''Commento storico al libro II dell'Epistolario di Q. Aurelio Simmaco : con introduzione, testo, traduzione e indici'', Pisae, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003.11.17 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2004_num_73_1_2554_t1_0408_0000_2 Altera recensio critica] [https://www.academia.edu/84769725/Giovanni_Alberto_Cecconi_Commento_storico_al_libro_II_dellepistolario_di_Q_Aurelio_Simmaco_Con_introduzione_testo_traduzione_e_indici Tertia recensio critica] *Maria Lubello, ''[https://flore.unifi.it/retrieve/5f4d48db-5049-487b-ac42-4092ba20a52a/Lubello_Maria_Commento_storico_libri_VII-VIII_2024.pdf Commento storico ai libri VII e VIII dell’epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, testo, traduzione, commento storico]'', Florentiae, 2024 [https://flore.unifi.it/handle/2158/1374992 Dissertatio academica] * Arnaldo Marcone, ''Commento storico al libro IV dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco: introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1987 ** Commento storico al libro VI dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco: Introd., commento storico, teste, traduzione, indici, Pisae, 1983 *Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica] *Paola Rivolta Tiberga, ''Commento storico al libro V dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1982 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1996_num_65_1_1262_t1_0346_0000_2 Recensio critica] *Sergio Roda, ''Commento storico al libro IX dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione e indici'', Pisae, 1981 * Domenico Vera, ''Commento storico alle "relationes" di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981 == Plura legere si cupis == *Marco Bertolini, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/24182889 Sull' attegiamento religioso di Q. A. Simmaco]", ''Studi Classici e Orientali'', 1987: 189-208 *Philippe Bruggisser, ''Symmaque ou le rituel épistolaire de l'amitié littéraire. Recherches sur le premier livre de la correspondance'', Fribourg, 1993 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1995_num_64_1_1237_t1_0337_0000_2 Recensio critica] *JP Callu, "[https://www.persee.fr/doc/efr_0223-5099_2006_ant_361_1_11709 En marge des vieux livres : les manuscrits perdus de Symmaque]", ''Revue d’histoire des textes'', 1976: 197-217 *Alan Cameron, ''The Last Pagans of Rome'', Oxford University Press, 2011 [https://books.google.fr/books?id=AIQ8DwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] [https://www.academia.edu/117724893/The_Last_Pagans_of_Rome_By_Alan_Cameron Recensio critica] [https://bmcr.brynmawr.edu/2011/2011.12.35 Altera recensio critica] *Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium] *Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE''' *Gerd Haverling, ''Studies on Symmachus' Language and Style'', [[Gothoburgum|Gothoburgi]], 1988 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1990_num_59_1_2300_t1_0385_0000_2 Recensio critica] * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172 * Bettina Hecht, ''Störungen der Rechtslage in den Relationen des Symmachus : Verwaltung und Rechtsprechung in Rom 384/385 n. Chr'', Berolini, 2006 [https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.7767/zrgra.2008.125.1.775/html Recensio critica] *A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/864/mode/2up 865-871] * R. Klein, Symmachus, ''Eine tragische Gestalt des ausgehenden Heidentums'', [[Darmstadium|Darmstadii]], 1971 [https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1972_num_74_1_3927_t1_0322_0000_1 Recensio critica] * Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE''' *Guilelmus Kroll, ''[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015024459482&seq=5 De Q. Aurelii Symmachi studiis graecis et latinis]'', Vratislaviae, 1891 '''LATINE''' * Federico Lizzani, ''Il patrimonio di Q. Aurelius Symmachus a Roma e nel Lazio : una restituzione archeologica dall'epistolario'', Romae, "L'Erma" di Bretschneider, 2024 ISBN 978-88-913-3294-3 *John Alexander McGeachy, ''Quintus Aurelius Symmachus and the Senatorial Aristocracy of the West'', University of Chicago, 1942 * Jill Mitchell, ''[https://www.academia.edu/118514477/The_Religious_world_of_Quintus_Aurelius_Symmachus The Religious World of Quintus Aurelius Symmachus]'', Trivent Publishing, 2021 *Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE''' * F. Paschoud (curator), ''Colloque genevois sur Symmaque : à l'occasion du mille six centième anniversaire du conflit de l'autel de la Victoire'', [1984], Les Belles lettres, 1986 *S. Roda, "Simmaco nel gioco politico del suo tempo", ''Studia et Documenta Historiae et Iuris'', 1973: 53-114 *Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367 * Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE''' * Ramón Teja, ''La más antigua polémica sobre la tolerancia religiosa: el debate entre San Ambrosio de Milán y el senador Símaco sobre el Altar de la Victoria'', Matriti, 2023 ISBN 978-84-19782-23-6 *Cristiana Sogno, ''Q. Aurelius Symmachus : a political biography'', University of Michigan Press, 2006 [https://books.google.fr/books?id=N3qFtZRLuXgC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *L. M. A. Viola, ''Quinto Aurelio Simmaco : lo splendore della romanitas : la perfezione dell'uomo religioso romano-italiano e la costituzione della civiltà universale della pace'', Forii, Victrix, 2010 [https://bibcatalogo.uca.es/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=870445&shelfbrowse_itemnumber=2642939] {{NexInt}} * [[Controversia de ara Victoriae]] == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Quintus_Aurelius_Symmachus Quintum Aurelium Symmachum] spectant *[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem] * [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] * {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}} * [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]| annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]| successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}} {{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}} [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Gens Symmachia]] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Gens Aurelia]] iqr88kogzd7wbgjyhfhzria0onac3uk 3980814 3980813 2026-08-12T12:42:13Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De primis editionibus */ 3980814 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Roma, metà di dittico con un'apoteosi, 400 circa.JPG|thumb|Consecratio Symmachi (ut vulgo putatur). Nam hoc dimidium [[Diptychon consulare|diptychum]] [[ebur|eburneum]] [[Monogramma|monogramma]] Symmachorum fert et circa 400 scalptum est.]] '''Quintus Aurelius Symmachus''' signo '''Eusebius''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Vulgo pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est<ref>Etiam ab adversariis ut [[Prudentius]], ''Contra Symmachum'': I.632-642.</ref>. Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in controversia de ara Victoriae affirmavit. == De familia == Primus ex illa gente avus Quinti Symmachi, Aurelius Valerius Tullianus Symmachus, [[Consul|consulatus]] insignia "severitatis merito" anno [[330]] accepit; nova familia igitur in ordine senatorio erant Symmachi. Eo magis praerogativas ordinis vindicare visi sunt. Quintus sororem unam<ref>''Ep''. VIII.49</ref> et tres fratres habuit qui omnes ante ipsum obierunt<ref>Nam circa 380 de Celsino Titiano ita scripsit: ''tertius hic mihi de optimis fratribus luctus est'' (''ep''. III.6).</ref>. Circa 370 Quintus Rusticianam, filiam praefecti [[Memmius Vitrasius Orfitus|Orfiti]], uxorem duxit. Filia eis fuit ignoto nomine nomine<ref>''Ep''. VI.12, 67, 79</ref> quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans, et aliquanto postea filius [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] operum patris sui editor posthumus. A maioribus multa [[Immobile|bona immobilia]] hereditario accepit: tres domus Romae, unam [[Capua (urbs antiqua)|Capuae]], quindecim [[villa|villas]] plerumque in Italia meridionali sitas, praedia quoque in [[Samnium|Samnio]], [[Apulia]], [[Sicilia (provincia Romana)|Sicilia]], [[Mauretania (discretiva)|Mauretania]]. Inter tamen senatores modice divites numerabatur et ad munera [[Praetor|praetoria]] filii sui duo milia argenti pondo erogasse dicitur<ref>[[Olympiodorus Thebanus|Olympiodorus]], Fragmentum 44.</ref>. == De cursu honorum == * Annis incertis [[Quaestor|quaesturam]] et [[praetor|praeturam]] gessit. Circa idem tempus [[pontifex |pontifex maior]] cooptatus est<ref>''Epistulae'' I.49, 51 ;II.53 ; IX.147-8.</ref> nec aliud sacerdotium umquam suscepit, quamvis studiosus paganismi defensor<ref>CIL VI, 1699, stela a filio erecta quae cursum honorum Symmachi nobis servavit.</ref>. *364-5 tum cum pater [[Praefectus urbi Romae|praefectus urbi]] erat ipse corrector [[Lucania|Lucaniae]] et [[Bruttium|Brittiorum]] fit<ref>Cf ''Epistulae'' II.48.</ref>. Tum vetustissimas epistulas scribit quas quidem adhuc habeamus. * anno 369 [[Panegyricus|panegyricos]] [[Valentinianus I|Valentiniani I]] et [[Gratianus|Gratiani]] coram principibus pronuntiat<ref>''Orationes'' I-III.</ref>. In Gallia apud Valentinianum usque ad annum 370 mansit ubi [[Decimus Magnus Ausonius|Ausonium]] cognovit cuius amicitiam coluit<ref>''Epistulae'' I.14 et 32.</ref>. Mox [[comes]] tertii ordinis renuntiatur. * 373-4 [[Fasti proconsulum Africae|proconsul Africae]] fit, officium honorificum sine vera potentia<ref>CIL VIII, 24584 et 5347 inscriptiones in [[Africa (provincia Romana)|Africa]] repertae. Cf ''Epistulae'' VIII.5 et 20. X.1.2-3.</ref>. * anno 376 Gratiani nuntium de morte [[Flavius Maximinus|Maximini]] in senatu recitat<ref>''Epistulae'' I.13 et X.2</ref>. Die 9 Ianuarii orationem ''Pro Trygetio'' in senatu habuit gratias agens quod patrem plebe seditiosa expulsum honorifice revocassent<ref>''Oratio'' V. Cf ''Epistulae'' I.44</ref>. *377-8 Aegrotavit<ref>''Epistulae'' I.20 et 85. III.47.</ref> * anno 382 legatus senatorum ad Gratianum missus [[Ara Victoriae|aram Victoriae]] in [[Curia Hostilia|curia]] restituendam poscere volebat sed aditu principis prohibitus est<ref>Ambrosius, ''Epistulae'' 17.10</ref> * anno 384 [[Valentinianus II|Valentiniano II]] cum matre [[Iustina]] imperante [[Praefectus urbi Romae|praefectus Urbi]] ''sub aestatis exordio''<ref>''Relatio'' 25.3</ref> fit. Tum iterum arae Victoriae restitutionem petiit<ref>''Relatio'' tertia.</ref> sed ab [[Ambrosius|Ambrosio]] episcopo victus est. Praeterea annonae angustiae eum ad magistratum deponendum incitaverunt (februario 385)<ref>Eventa huius praefecturae ab ipsius ''relationibus'' nota sunt. Vide etiam ''Epistulas'' II.36 et 55, III.28.</ref>. In praefectura [[Augustinus Hipponensis|Augustinum]] magistrum rhetoricae nominavit<ref>''[[Confessiones (Augustinus)|Confessiones]]'' V.13.</ref>. * anno 387 partes usurpatoris [[Magnus Maximus|Magni Maximi]] oratione quidem non armis<ref>[[Gennadius Scholasticus|Gennadius]], ''De Viris illustribus'' 49.</ref> sequitur quo mox a Theodosio victo veniam quidem impetrat (et Theodosio in oratione hodie deperdita gratias agebat<ref>''Epistulae'' II.13, 28, 30-32.</ref>) sed eius dignitas aliquantum imminuta est<ref>[[Libanius]], ''Epistulae'' 1008</ref>. Revera [[Novatianus|Novatianorum]] intercessio episcopi ei saluti fuerat. * iamdiu orator disertissimus velut praeco senatorum erat et anno incerto [[princeps senatus]] publice nominatur<ref>[[Socrates Scholasticus]] V.14.6.</ref> * anno 390 cum Theodosio in gratiam redit et ad [[consul|consulatum ordinarium]] anni proximi designatur<ref>[[Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' I.622-5. Cf ''Epistulae'' II.62-4. V.15. IX.149. </ref> *anno 391 gratiarum actionem in aula Mediolani habet sed quia aram Victoriae memoravit a Theodosio ex urbe expellitur. * annis 392-4 ab [[Eugenius|Eugenii]] [[Arbogastes|Arbogastis]]que usurpatione ipse abstinet sed filius quaestor, gener praefectus Urbi sunt et amicus Virius Nicomachus Flavius post cladem sibi mortem voluntariam conscivit. *Usque ad annum 398 in umbra remanet. 396/7 aegrotavit<ref>''Epistulae'' III.38-39, V.58 etc.</ref>, anno 398 plebe irata expulsus est ac postea revocatus<ref>''Epistulae'' VI.66, VIII.64-5, IX.81.</ref>. Ab illo anno cursui honorum Memmi filii (sc. praeturae) operam dat<ref>''Ep''. IV.7, 8, 12, 58, 59, 60, 63 etc. </ref> et usque ad mortem [[Flavius Stilicho|Stilichoni]] tum in Occidente dominanti satis propinquus est<ref>''Epistulae'' IV.1-14.</ref>. In summa munera honorifica multa absolvit, numquam tamen in aula apud principes vitam egit. Plerumque Romae aut in villis tempus litteris terebat. Itaque ad res magnas decidendas momentum non habuit. == De homine litterato == E litteris igitur et facultate dicendi pleramque auctoritatem suam ducebat. In litteris ut in republica aut religione [[mos maiorum|morem maiorum]] imprimis venerabatur. Ita [[Vergilius|Vergilium]], [[Cicero|Ciceronem]], [[Titus Maccius Plautus|Plautum]], [[Publius Terentius Afer|Terentium]], [[Horatius|Horatium]] imprimis amat quorum sententiarum saepe in ''Epistulis'' meminit. Amplam bibliothecam sibi pararat: novimus enim apud Symmachum fuisse Titum Livium integrum quem emendare coeperat<ref>''Epistulae'' IX.13.</ref>, necnon [[Plinius Maior|Plinium Maiorem]] aut ''[[Commentarii de Bello Gallico|Commentarios de Bello Gallico]]''. Ita quodam modo 'litteras classicas' iam invenerat quas spreta lingua suae aetatis colebat<ref>De Symmachi studiis vide G. Kroll(1891).</ref> et litteras amatas ut posteris traderentur curabat. Librarii enim apud Symmachos textus duplicabant. Adulescentes suae aetatis quoque ad rhetoricam studendam hortabatur<ref>[[Libanius]], ''Epistula'' 1004.</ref> et filio instituendo ipse operam dedit<ref>''Ep''. V.5 et VI.61</ref> In ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalibus]]''<ref>I.24.8.</ref> Vergilium non tantum litterarum sed etiam [[Theologia|theologiae]] et [[ritus|rituum]] magistrum esse contendebat. Non minus enim a novitatibus orientalibus in [[Polytheismus|polytheismum]] nuper introductis abhorrebat quam a Christianismo. Vetus Romanus volebat esse. == De operibus == Tria genera operum reliquit Symmachus, epistulas, relationes, orationes: * '''orationes''' octo ab ipso circa [[376]] publicatae sunt quae ad patrem, Valentinianos principes et alios homines nobiles pertinent. Anno [[1815]] in [[Palimpsestus|palimpsesto]] ab [[Angelus Mai|Angelo Mai]] inventae sunt, antea a septimo saeculo deperditae. *'''relationes''' 49 statim post praefecturam circa [[385]] edidit inter quas celeberrima tertia relatio de ara Victoriae versatur. Illae relationes illius actionem in magistratu gerendo recensent. *'''epistulae''' plus quam nongentae in decem libros digestae magnum opus eius faciunt. Liber primus paulo post 385 in lumen prodisse vulgo creditur (epistulas ad patrem et fratrem continet necnon ad poetam [[Ausonius|Ausonium]] filiumque eius Hesperium et ad amicum [[Vettius Agorius Praetextatus|Praetextatum]], fratrem in paganismo). Cetera post mortem auctoris sed ante annum 409 a filio Memmio edita putantur. In septem primis libris epistulae per personas quibus missae sunt disponuntur sine ulla [[Chronologia|chronologica]] aut [[Thema (litterae)|thematica]] ordinatione. In octavo et nono sine ordine miscentur epistulae (pars maxima decimi deperdita est), ne personae quidem quibus mittuntur semper indicantur. Unde eruditi coniecerunt auctorem editionem usque ad septimum librum praeparasse, postea filium solum relictum ut potuit reliqua edidisse<ref>S. Roda, "Alcune ipotesi sulla prima edizione dell'epistolario di Simmaco", ''La Parola des Passato'', 1979: 31-54.</ref>. Certe Nicomachi non parvam partem epistularum recipiunt: liber secundus totus [[Virius Nicomachus Flavianus|Virio Nicomacho Flaviano]] dicatur, sextum librum ceteri inter se Nicomachi partiuntur. Lectorem modernum in illis epistulis paupertas [[thema|thematum]] offendit: etenim de rebus publicis aut religiosis scribendi tum libertas nulla erat et delatores speculabantur. Etiam retrorsus censura agebat: ita Memmius epistulas ad [[Usurpatio|usurpatores]] [[Magnus Maximus|Maximum]], [[Eugenius (imperator)|Eugenium]], [[Arbogastes|Arbogastem]] suppressit. Nuntii secreti et periculosi tabellariis maximae fidei mandabantur qui oraliter eos referebant, numquam scribebantur. Brevissimae igitur sunt epistulae Symmachi. Plerumque de mera salutatione et amicitiae professione agebatur aut [[Salus|salutis]] inquisitione et officiorum reciprocitate in epistularum commercio. Saepe simul propinquos et homines bene meritos [[Magistratus|magistratibus]] amicis commendabat. Rarius de litteris aut senatu consulto et annona Urbis aliquid scribebat aut de peregrinationibus in villas suas. Semel et iterum de lite apud iudices<ref>Federico-Alberto Poglio, "[https://www.persee.fr/doc/mefr_0223-5102_2008_num_120_1_10422 Una lite giudiziaria tra Aurelio Simmaco e Petronio Probo : a proposito di Symm., Epp. 2, 28; 30-31 e 3, 4]" in ''Mélanges de l'école française de Rome'', 2008 (120-1): 149-161.</ref>. Omnia cursim sine excursu. Itaque spem lectoris saepe decipit. Ipse tenuis materiae sibi conscius erat: ''Quousque enim'', Nicomacho inquiebat, ''dandae ac reddendae salutationis verba blaterabimus, cum alia stylo materia non suppetat?''.<ref>''Ep''. II.35.</ref> == De genere dicendi et iudiciis == Stilus Symmachi non facile finitur. Duodecimo saeculo [[Alanus ab Insulis]] brevitatem eius evidentem extollens eum 'verbis parcum' sed 'mente profundum' dicebat: <blockquote><poem> Symacus in uerbis parcus sed mente profundus, Prodigus in sensu, uerbis angustus, habundans Mente, sed ore minor, fructu, non fronde beatus, Sensus diuicias uerbi breuitate coartat.<ref>''Anticlaudianus'' III.236-9</ref> </poem></blockquote> Nec dubium quin sententiae breves subiunctionem vitantes alienissimae sunt a [[periodus|periodico]] stilo quem in Ciceronis orationibus legimus sed non minus a sermone familiari quo utebatur magnus orator in epistulis abhorrent. Ipse ''ingenii sui maciem'' causabatur<ref>I.81. Cf ibidem I.14 ad Ausonium: ''Sed ego qui sum paupertini ingenii mei mihi conscius, Laconicae malo studere brevitati, quam multijugis paginis infantiae maciem publicare''.</ref>. Coaevi tamen stilum floridum et pinguem potius laudabant verisimile quia nomina et adiectiva magna densitate spissantur et plenitudinis speciem praebent. Ita [[Macrobius]]: <blockquote> ''Quattuor sunt, inquit Eusebius, genera dicendi: copiosum, in quo Cicero dominatur: breve, in quo Salustius regnat: siccum, quod Frontoni ascribitur: pingue et floridum in quo Plinius Secundus quondam et nunc nullo veterum minor noster Symmachus luxuriatur.''<ref>''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' V.1.7.</ref> </blockquote> [[Rhythmus|Numeris]] sophisticis<ref>Johannes Möller, ''De clausulis a Q. Aurelio Symmacho adhibitis'', Aschendorff, 1912. Louis Havet, ''[https://archive.org/details/laprosemtriqued00havegoog/page/n15/mode/2up La prose métrique de Symmaque et les origines métriques du cursus]'', Lutetiae, Emile Bouillon, 1892</ref> et splendido exquisitoque [[Vocabularium|vocabulario]] nitebat Symmachi [[prosa]] quae summam artem redolebat in variationibus circa exilem materiam innumeris. Amicus Ausonius [[Dithyrambus|dithyrambum]] ei composuit: <blockquote> ''Haud quisquam ita nitet, ut comparatus tibi non sordeat. Quis ita Aesopi venustatem, quis sophisticas Socratis conclusiones, enthymemata Demosthenis, aut opulentiam Tullianam, aut proprietatem nostri Maronis accedat?'' <ref>''Ep.'' V.32 ab Ausonio Symmacho missa et in epistolarium eius introducta.</ref> </blockquote> Sed et adversarii "Romani decus eloquii" attollebant ut poeta Christianus Prudentius qui eum supra Ciceronem ponebat<ref>''Contra Symmachum'' I.632-5.</ref> atque eo magis eum pigebat quod pereuntes deos et sordidos defendere mallet. In electione verborum archaismos apud Plautum aut Terentium inventos saepe adfectat, ut e.g. ''fors fuat an'' in classici 'forsitan' loco. Poeticas locutiones quoque non contemnit. Modernus rursus videtur cum nomina [[Abstractio|abstracta]] e verbis ducta multiplicat aut etiam [[Neologismus|neologismos]] procudit<ref>E. Schulze (1884).</ref>. == De primis editionibus== *[[Editio princeps]] a Bartolomeo Cynischo curata anno [[1503]] [[Venetiae|Venetiis]] in lucem prodiit e [[Manuscriptum|manuscripto]] qui florilegium tantummodo continebat. Rarissimus est hodie hic liber<ref>James E. Dunlap, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/265035 The Earliest Editions of the Letters of Symmachus]", ''Classical Philology'', 1937: 329-340.</ref> . *1510/1 quattuor novae editiones Argentorati apud Iohannem Grunigerum<ref>[https://books.google.fr/books?id=V41TNWAo4fMC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Symmachi Cons. Ro. Epistolae Familiares...]</ref>, Ioannem Schottum, Iohannem Knoblouchum<ref>[https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb10981912?page=4,5]</ref>, H. Baldingum sese invicem imitantes. == Notae == <references/> == Fontes == *[[Corpus inscriptionum Latinarum|CIL]] [https://edh-www.adw.uni-heidelberg.de/edh/foto/F010361 VI, 1699] ; VIII, 24584 ; VIII, 5347 *[[Ambrosius]], ''Epistulae'' XVII et XVIII *[[Libanius]], ''Epistula'' 1004. * [[Macrobius]], ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' *[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' == Editiones criticae et commentarii == *Otto Seeck, ''[https://archive.org/details/qaureliisymmach00seecgoog/page/n8/mode/2up Q. Aurelii Symmachi quae supersunt]'' ([[Monumenta Germaniae historica|Monumenta Germaniae Historica]]), Berolini, 1893 [[Fasciculus:Base statua di Quinto Aurelio Simmaco - Musei Capitolini.jpg|thumb|CIL VI, 1699 = basis statuae a filio Memmio patri in [[Mons Caelius|monte Caelio]] erectae ubi eorum domus erat: cursum honorum brevem legere licet.]] *[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1973_num_42_1_1704_t1_0288_0000_5 Recensio critica] ** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2013_num_82_1_3841_t17_0359_0000_2 Recensio critica] * Giovanni Alberto Cecconi, ''Commento storico al libro II dell'Epistolario di Q. Aurelio Simmaco : con introduzione, testo, traduzione e indici'', Pisae, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003.11.17 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2004_num_73_1_2554_t1_0408_0000_2 Altera recensio critica] [https://www.academia.edu/84769725/Giovanni_Alberto_Cecconi_Commento_storico_al_libro_II_dellepistolario_di_Q_Aurelio_Simmaco_Con_introduzione_testo_traduzione_e_indici Tertia recensio critica] *Maria Lubello, ''[https://flore.unifi.it/retrieve/5f4d48db-5049-487b-ac42-4092ba20a52a/Lubello_Maria_Commento_storico_libri_VII-VIII_2024.pdf Commento storico ai libri VII e VIII dell’epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, testo, traduzione, commento storico]'', Florentiae, 2024 [https://flore.unifi.it/handle/2158/1374992 Dissertatio academica] * Arnaldo Marcone, ''Commento storico al libro IV dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco: introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1987 ** Commento storico al libro VI dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco: Introd., commento storico, teste, traduzione, indici, Pisae, 1983 *Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica] *Paola Rivolta Tiberga, ''Commento storico al libro V dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1982 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1996_num_65_1_1262_t1_0346_0000_2 Recensio critica] *Sergio Roda, ''Commento storico al libro IX dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione e indici'', Pisae, 1981 * Domenico Vera, ''Commento storico alle "relationes" di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981 == Plura legere si cupis == *Marco Bertolini, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/24182889 Sull' attegiamento religioso di Q. A. Simmaco]", ''Studi Classici e Orientali'', 1987: 189-208 *Philippe Bruggisser, ''Symmaque ou le rituel épistolaire de l'amitié littéraire. Recherches sur le premier livre de la correspondance'', Fribourg, 1993 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1995_num_64_1_1237_t1_0337_0000_2 Recensio critica] *JP Callu, "[https://www.persee.fr/doc/efr_0223-5099_2006_ant_361_1_11709 En marge des vieux livres : les manuscrits perdus de Symmaque]", ''Revue d’histoire des textes'', 1976: 197-217 *Alan Cameron, ''The Last Pagans of Rome'', Oxford University Press, 2011 [https://books.google.fr/books?id=AIQ8DwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] [https://www.academia.edu/117724893/The_Last_Pagans_of_Rome_By_Alan_Cameron Recensio critica] [https://bmcr.brynmawr.edu/2011/2011.12.35 Altera recensio critica] *Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium] *Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE''' *Gerd Haverling, ''Studies on Symmachus' Language and Style'', [[Gothoburgum|Gothoburgi]], 1988 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1990_num_59_1_2300_t1_0385_0000_2 Recensio critica] * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172 * Bettina Hecht, ''Störungen der Rechtslage in den Relationen des Symmachus : Verwaltung und Rechtsprechung in Rom 384/385 n. Chr'', Berolini, 2006 [https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.7767/zrgra.2008.125.1.775/html Recensio critica] *A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/864/mode/2up 865-871] * R. Klein, Symmachus, ''Eine tragische Gestalt des ausgehenden Heidentums'', [[Darmstadium|Darmstadii]], 1971 [https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1972_num_74_1_3927_t1_0322_0000_1 Recensio critica] * Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE''' *Guilelmus Kroll, ''[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015024459482&seq=5 De Q. Aurelii Symmachi studiis graecis et latinis]'', Vratislaviae, 1891 '''LATINE''' * Federico Lizzani, ''Il patrimonio di Q. Aurelius Symmachus a Roma e nel Lazio : una restituzione archeologica dall'epistolario'', Romae, "L'Erma" di Bretschneider, 2024 ISBN 978-88-913-3294-3 *John Alexander McGeachy, ''Quintus Aurelius Symmachus and the Senatorial Aristocracy of the West'', University of Chicago, 1942 * Jill Mitchell, ''[https://www.academia.edu/118514477/The_Religious_world_of_Quintus_Aurelius_Symmachus The Religious World of Quintus Aurelius Symmachus]'', Trivent Publishing, 2021 *Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE''' * F. Paschoud (curator), ''Colloque genevois sur Symmaque : à l'occasion du mille six centième anniversaire du conflit de l'autel de la Victoire'', [1984], Les Belles lettres, 1986 *S. Roda, "Simmaco nel gioco politico del suo tempo", ''Studia et Documenta Historiae et Iuris'', 1973: 53-114 *Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367 * Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE''' * Ramón Teja, ''La más antigua polémica sobre la tolerancia religiosa: el debate entre San Ambrosio de Milán y el senador Símaco sobre el Altar de la Victoria'', Matriti, 2023 ISBN 978-84-19782-23-6 *Cristiana Sogno, ''Q. Aurelius Symmachus : a political biography'', University of Michigan Press, 2006 [https://books.google.fr/books?id=N3qFtZRLuXgC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *L. M. A. Viola, ''Quinto Aurelio Simmaco : lo splendore della romanitas : la perfezione dell'uomo religioso romano-italiano e la costituzione della civiltà universale della pace'', Forii, Victrix, 2010 [https://bibcatalogo.uca.es/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=870445&shelfbrowse_itemnumber=2642939] {{NexInt}} * [[Controversia de ara Victoriae]] == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Quintus_Aurelius_Symmachus Quintum Aurelium Symmachum] spectant *[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem] * [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] * {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}} * [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]| annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]| successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}} {{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}} [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Gens Symmachia]] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Gens Aurelia]] k5t8o90s13n0zlz5ux4l9jvrfw7r5l2 3980815 3980814 2026-08-12T12:44:02Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De primis editionibus */ 3980815 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Roma, metà di dittico con un'apoteosi, 400 circa.JPG|thumb|Consecratio Symmachi (ut vulgo putatur). Nam hoc dimidium [[Diptychon consulare|diptychum]] [[ebur|eburneum]] [[Monogramma|monogramma]] Symmachorum fert et circa 400 scalptum est.]] '''Quintus Aurelius Symmachus''' signo '''Eusebius''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Vulgo pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est<ref>Etiam ab adversariis ut [[Prudentius]], ''Contra Symmachum'': I.632-642.</ref>. Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in controversia de ara Victoriae affirmavit. == De familia == Primus ex illa gente avus Quinti Symmachi, Aurelius Valerius Tullianus Symmachus, [[Consul|consulatus]] insignia "severitatis merito" anno [[330]] accepit; nova familia igitur in ordine senatorio erant Symmachi. Eo magis praerogativas ordinis vindicare visi sunt. Quintus sororem unam<ref>''Ep''. VIII.49</ref> et tres fratres habuit qui omnes ante ipsum obierunt<ref>Nam circa 380 de Celsino Titiano ita scripsit: ''tertius hic mihi de optimis fratribus luctus est'' (''ep''. III.6).</ref>. Circa 370 Quintus Rusticianam, filiam praefecti [[Memmius Vitrasius Orfitus|Orfiti]], uxorem duxit. Filia eis fuit ignoto nomine nomine<ref>''Ep''. VI.12, 67, 79</ref> quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans, et aliquanto postea filius [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] operum patris sui editor posthumus. A maioribus multa [[Immobile|bona immobilia]] hereditario accepit: tres domus Romae, unam [[Capua (urbs antiqua)|Capuae]], quindecim [[villa|villas]] plerumque in Italia meridionali sitas, praedia quoque in [[Samnium|Samnio]], [[Apulia]], [[Sicilia (provincia Romana)|Sicilia]], [[Mauretania (discretiva)|Mauretania]]. Inter tamen senatores modice divites numerabatur et ad munera [[Praetor|praetoria]] filii sui duo milia argenti pondo erogasse dicitur<ref>[[Olympiodorus Thebanus|Olympiodorus]], Fragmentum 44.</ref>. == De cursu honorum == * Annis incertis [[Quaestor|quaesturam]] et [[praetor|praeturam]] gessit. Circa idem tempus [[pontifex |pontifex maior]] cooptatus est<ref>''Epistulae'' I.49, 51 ;II.53 ; IX.147-8.</ref> nec aliud sacerdotium umquam suscepit, quamvis studiosus paganismi defensor<ref>CIL VI, 1699, stela a filio erecta quae cursum honorum Symmachi nobis servavit.</ref>. *364-5 tum cum pater [[Praefectus urbi Romae|praefectus urbi]] erat ipse corrector [[Lucania|Lucaniae]] et [[Bruttium|Brittiorum]] fit<ref>Cf ''Epistulae'' II.48.</ref>. Tum vetustissimas epistulas scribit quas quidem adhuc habeamus. * anno 369 [[Panegyricus|panegyricos]] [[Valentinianus I|Valentiniani I]] et [[Gratianus|Gratiani]] coram principibus pronuntiat<ref>''Orationes'' I-III.</ref>. In Gallia apud Valentinianum usque ad annum 370 mansit ubi [[Decimus Magnus Ausonius|Ausonium]] cognovit cuius amicitiam coluit<ref>''Epistulae'' I.14 et 32.</ref>. Mox [[comes]] tertii ordinis renuntiatur. * 373-4 [[Fasti proconsulum Africae|proconsul Africae]] fit, officium honorificum sine vera potentia<ref>CIL VIII, 24584 et 5347 inscriptiones in [[Africa (provincia Romana)|Africa]] repertae. Cf ''Epistulae'' VIII.5 et 20. X.1.2-3.</ref>. * anno 376 Gratiani nuntium de morte [[Flavius Maximinus|Maximini]] in senatu recitat<ref>''Epistulae'' I.13 et X.2</ref>. Die 9 Ianuarii orationem ''Pro Trygetio'' in senatu habuit gratias agens quod patrem plebe seditiosa expulsum honorifice revocassent<ref>''Oratio'' V. Cf ''Epistulae'' I.44</ref>. *377-8 Aegrotavit<ref>''Epistulae'' I.20 et 85. III.47.</ref> * anno 382 legatus senatorum ad Gratianum missus [[Ara Victoriae|aram Victoriae]] in [[Curia Hostilia|curia]] restituendam poscere volebat sed aditu principis prohibitus est<ref>Ambrosius, ''Epistulae'' 17.10</ref> * anno 384 [[Valentinianus II|Valentiniano II]] cum matre [[Iustina]] imperante [[Praefectus urbi Romae|praefectus Urbi]] ''sub aestatis exordio''<ref>''Relatio'' 25.3</ref> fit. Tum iterum arae Victoriae restitutionem petiit<ref>''Relatio'' tertia.</ref> sed ab [[Ambrosius|Ambrosio]] episcopo victus est. Praeterea annonae angustiae eum ad magistratum deponendum incitaverunt (februario 385)<ref>Eventa huius praefecturae ab ipsius ''relationibus'' nota sunt. Vide etiam ''Epistulas'' II.36 et 55, III.28.</ref>. In praefectura [[Augustinus Hipponensis|Augustinum]] magistrum rhetoricae nominavit<ref>''[[Confessiones (Augustinus)|Confessiones]]'' V.13.</ref>. * anno 387 partes usurpatoris [[Magnus Maximus|Magni Maximi]] oratione quidem non armis<ref>[[Gennadius Scholasticus|Gennadius]], ''De Viris illustribus'' 49.</ref> sequitur quo mox a Theodosio victo veniam quidem impetrat (et Theodosio in oratione hodie deperdita gratias agebat<ref>''Epistulae'' II.13, 28, 30-32.</ref>) sed eius dignitas aliquantum imminuta est<ref>[[Libanius]], ''Epistulae'' 1008</ref>. Revera [[Novatianus|Novatianorum]] intercessio episcopi ei saluti fuerat. * iamdiu orator disertissimus velut praeco senatorum erat et anno incerto [[princeps senatus]] publice nominatur<ref>[[Socrates Scholasticus]] V.14.6.</ref> * anno 390 cum Theodosio in gratiam redit et ad [[consul|consulatum ordinarium]] anni proximi designatur<ref>[[Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' I.622-5. Cf ''Epistulae'' II.62-4. V.15. IX.149. </ref> *anno 391 gratiarum actionem in aula Mediolani habet sed quia aram Victoriae memoravit a Theodosio ex urbe expellitur. * annis 392-4 ab [[Eugenius|Eugenii]] [[Arbogastes|Arbogastis]]que usurpatione ipse abstinet sed filius quaestor, gener praefectus Urbi sunt et amicus Virius Nicomachus Flavius post cladem sibi mortem voluntariam conscivit. *Usque ad annum 398 in umbra remanet. 396/7 aegrotavit<ref>''Epistulae'' III.38-39, V.58 etc.</ref>, anno 398 plebe irata expulsus est ac postea revocatus<ref>''Epistulae'' VI.66, VIII.64-5, IX.81.</ref>. Ab illo anno cursui honorum Memmi filii (sc. praeturae) operam dat<ref>''Ep''. IV.7, 8, 12, 58, 59, 60, 63 etc. </ref> et usque ad mortem [[Flavius Stilicho|Stilichoni]] tum in Occidente dominanti satis propinquus est<ref>''Epistulae'' IV.1-14.</ref>. In summa munera honorifica multa absolvit, numquam tamen in aula apud principes vitam egit. Plerumque Romae aut in villis tempus litteris terebat. Itaque ad res magnas decidendas momentum non habuit. == De homine litterato == E litteris igitur et facultate dicendi pleramque auctoritatem suam ducebat. In litteris ut in republica aut religione [[mos maiorum|morem maiorum]] imprimis venerabatur. Ita [[Vergilius|Vergilium]], [[Cicero|Ciceronem]], [[Titus Maccius Plautus|Plautum]], [[Publius Terentius Afer|Terentium]], [[Horatius|Horatium]] imprimis amat quorum sententiarum saepe in ''Epistulis'' meminit. Amplam bibliothecam sibi pararat: novimus enim apud Symmachum fuisse Titum Livium integrum quem emendare coeperat<ref>''Epistulae'' IX.13.</ref>, necnon [[Plinius Maior|Plinium Maiorem]] aut ''[[Commentarii de Bello Gallico|Commentarios de Bello Gallico]]''. Ita quodam modo 'litteras classicas' iam invenerat quas spreta lingua suae aetatis colebat<ref>De Symmachi studiis vide G. Kroll(1891).</ref> et litteras amatas ut posteris traderentur curabat. Librarii enim apud Symmachos textus duplicabant. Adulescentes suae aetatis quoque ad rhetoricam studendam hortabatur<ref>[[Libanius]], ''Epistula'' 1004.</ref> et filio instituendo ipse operam dedit<ref>''Ep''. V.5 et VI.61</ref> In ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalibus]]''<ref>I.24.8.</ref> Vergilium non tantum litterarum sed etiam [[Theologia|theologiae]] et [[ritus|rituum]] magistrum esse contendebat. Non minus enim a novitatibus orientalibus in [[Polytheismus|polytheismum]] nuper introductis abhorrebat quam a Christianismo. Vetus Romanus volebat esse. == De operibus == Tria genera operum reliquit Symmachus, epistulas, relationes, orationes: * '''orationes''' octo ab ipso circa [[376]] publicatae sunt quae ad patrem, Valentinianos principes et alios homines nobiles pertinent. Anno [[1815]] in [[Palimpsestus|palimpsesto]] ab [[Angelus Mai|Angelo Mai]] inventae sunt, antea a septimo saeculo deperditae. *'''relationes''' 49 statim post praefecturam circa [[385]] edidit inter quas celeberrima tertia relatio de ara Victoriae versatur. Illae relationes illius actionem in magistratu gerendo recensent. *'''epistulae''' plus quam nongentae in decem libros digestae magnum opus eius faciunt. Liber primus paulo post 385 in lumen prodisse vulgo creditur (epistulas ad patrem et fratrem continet necnon ad poetam [[Ausonius|Ausonium]] filiumque eius Hesperium et ad amicum [[Vettius Agorius Praetextatus|Praetextatum]], fratrem in paganismo). Cetera post mortem auctoris sed ante annum 409 a filio Memmio edita putantur. In septem primis libris epistulae per personas quibus missae sunt disponuntur sine ulla [[Chronologia|chronologica]] aut [[Thema (litterae)|thematica]] ordinatione. In octavo et nono sine ordine miscentur epistulae (pars maxima decimi deperdita est), ne personae quidem quibus mittuntur semper indicantur. Unde eruditi coniecerunt auctorem editionem usque ad septimum librum praeparasse, postea filium solum relictum ut potuit reliqua edidisse<ref>S. Roda, "Alcune ipotesi sulla prima edizione dell'epistolario di Simmaco", ''La Parola des Passato'', 1979: 31-54.</ref>. Certe Nicomachi non parvam partem epistularum recipiunt: liber secundus totus [[Virius Nicomachus Flavianus|Virio Nicomacho Flaviano]] dicatur, sextum librum ceteri inter se Nicomachi partiuntur. Lectorem modernum in illis epistulis paupertas [[thema|thematum]] offendit: etenim de rebus publicis aut religiosis scribendi tum libertas nulla erat et delatores speculabantur. Etiam retrorsus censura agebat: ita Memmius epistulas ad [[Usurpatio|usurpatores]] [[Magnus Maximus|Maximum]], [[Eugenius (imperator)|Eugenium]], [[Arbogastes|Arbogastem]] suppressit. Nuntii secreti et periculosi tabellariis maximae fidei mandabantur qui oraliter eos referebant, numquam scribebantur. Brevissimae igitur sunt epistulae Symmachi. Plerumque de mera salutatione et amicitiae professione agebatur aut [[Salus|salutis]] inquisitione et officiorum reciprocitate in epistularum commercio. Saepe simul propinquos et homines bene meritos [[Magistratus|magistratibus]] amicis commendabat. Rarius de litteris aut senatu consulto et annona Urbis aliquid scribebat aut de peregrinationibus in villas suas. Semel et iterum de lite apud iudices<ref>Federico-Alberto Poglio, "[https://www.persee.fr/doc/mefr_0223-5102_2008_num_120_1_10422 Una lite giudiziaria tra Aurelio Simmaco e Petronio Probo : a proposito di Symm., Epp. 2, 28; 30-31 e 3, 4]" in ''Mélanges de l'école française de Rome'', 2008 (120-1): 149-161.</ref>. Omnia cursim sine excursu. Itaque spem lectoris saepe decipit. Ipse tenuis materiae sibi conscius erat: ''Quousque enim'', Nicomacho inquiebat, ''dandae ac reddendae salutationis verba blaterabimus, cum alia stylo materia non suppetat?''.<ref>''Ep''. II.35.</ref> == De genere dicendi et iudiciis == Stilus Symmachi non facile finitur. Duodecimo saeculo [[Alanus ab Insulis]] brevitatem eius evidentem extollens eum 'verbis parcum' sed 'mente profundum' dicebat: <blockquote><poem> Symacus in uerbis parcus sed mente profundus, Prodigus in sensu, uerbis angustus, habundans Mente, sed ore minor, fructu, non fronde beatus, Sensus diuicias uerbi breuitate coartat.<ref>''Anticlaudianus'' III.236-9</ref> </poem></blockquote> Nec dubium quin sententiae breves subiunctionem vitantes alienissimae sunt a [[periodus|periodico]] stilo quem in Ciceronis orationibus legimus sed non minus a sermone familiari quo utebatur magnus orator in epistulis abhorrent. Ipse ''ingenii sui maciem'' causabatur<ref>I.81. Cf ibidem I.14 ad Ausonium: ''Sed ego qui sum paupertini ingenii mei mihi conscius, Laconicae malo studere brevitati, quam multijugis paginis infantiae maciem publicare''.</ref>. Coaevi tamen stilum floridum et pinguem potius laudabant verisimile quia nomina et adiectiva magna densitate spissantur et plenitudinis speciem praebent. Ita [[Macrobius]]: <blockquote> ''Quattuor sunt, inquit Eusebius, genera dicendi: copiosum, in quo Cicero dominatur: breve, in quo Salustius regnat: siccum, quod Frontoni ascribitur: pingue et floridum in quo Plinius Secundus quondam et nunc nullo veterum minor noster Symmachus luxuriatur.''<ref>''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' V.1.7.</ref> </blockquote> [[Rhythmus|Numeris]] sophisticis<ref>Johannes Möller, ''De clausulis a Q. Aurelio Symmacho adhibitis'', Aschendorff, 1912. Louis Havet, ''[https://archive.org/details/laprosemtriqued00havegoog/page/n15/mode/2up La prose métrique de Symmaque et les origines métriques du cursus]'', Lutetiae, Emile Bouillon, 1892</ref> et splendido exquisitoque [[Vocabularium|vocabulario]] nitebat Symmachi [[prosa]] quae summam artem redolebat in variationibus circa exilem materiam innumeris. Amicus Ausonius [[Dithyrambus|dithyrambum]] ei composuit: <blockquote> ''Haud quisquam ita nitet, ut comparatus tibi non sordeat. Quis ita Aesopi venustatem, quis sophisticas Socratis conclusiones, enthymemata Demosthenis, aut opulentiam Tullianam, aut proprietatem nostri Maronis accedat?'' <ref>''Ep.'' V.32 ab Ausonio Symmacho missa et in epistolarium eius introducta.</ref> </blockquote> Sed et adversarii "Romani decus eloquii" attollebant ut poeta Christianus Prudentius qui eum supra Ciceronem ponebat<ref>''Contra Symmachum'' I.632-5.</ref> atque eo magis eum pigebat quod pereuntes deos et sordidos defendere mallet. In electione verborum archaismos apud Plautum aut Terentium inventos saepe adfectat, ut e.g. ''fors fuat an'' in classici 'forsitan' loco. Poeticas locutiones quoque non contemnit. Modernus rursus videtur cum nomina [[Abstractio|abstracta]] e verbis ducta multiplicat aut etiam [[Neologismus|neologismos]] procudit<ref>E. Schulze (1884).</ref>. == De primis editionibus== *[[Editio princeps]] a Bartolomeo Cynischo curata anno [[1503]] [[Venetiae|Venetiis]] in lucem prodiit e [[Manuscriptum|manuscripto]] qui florilegium tantummodo continebat. Rarissimus est hodie hic liber<ref>James E. Dunlap, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/265035 The Earliest Editions of the Letters of Symmachus]", ''Classical Philology'', 1937: 329-340.</ref> . *1510/1 quattuor novae editiones Argentorati apud Iohannem Grunigerum<ref>[https://books.google.fr/books?id=V41TNWAo4fMC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Symmachi Cons. Ro. Epistolae Familiares...]</ref>, Ioannem Schottum<ref>[https://sammlungen.ulb.uni-muenster.de/hd/content/titleinfo/794134?lang=de]</ref>, Iohannem Knoblouchum<ref>[https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb10981912?page=4,5]</ref>, H. Baldingum sese invicem imitantes. == Notae == <references/> == Fontes == *[[Corpus inscriptionum Latinarum|CIL]] [https://edh-www.adw.uni-heidelberg.de/edh/foto/F010361 VI, 1699] ; VIII, 24584 ; VIII, 5347 *[[Ambrosius]], ''Epistulae'' XVII et XVIII *[[Libanius]], ''Epistula'' 1004. * [[Macrobius]], ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' *[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' == Editiones criticae et commentarii == *Otto Seeck, ''[https://archive.org/details/qaureliisymmach00seecgoog/page/n8/mode/2up Q. Aurelii Symmachi quae supersunt]'' ([[Monumenta Germaniae historica|Monumenta Germaniae Historica]]), Berolini, 1893 [[Fasciculus:Base statua di Quinto Aurelio Simmaco - Musei Capitolini.jpg|thumb|CIL VI, 1699 = basis statuae a filio Memmio patri in [[Mons Caelius|monte Caelio]] erectae ubi eorum domus erat: cursum honorum brevem legere licet.]] *[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1973_num_42_1_1704_t1_0288_0000_5 Recensio critica] ** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2013_num_82_1_3841_t17_0359_0000_2 Recensio critica] * Giovanni Alberto Cecconi, ''Commento storico al libro II dell'Epistolario di Q. Aurelio Simmaco : con introduzione, testo, traduzione e indici'', Pisae, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003.11.17 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2004_num_73_1_2554_t1_0408_0000_2 Altera recensio critica] [https://www.academia.edu/84769725/Giovanni_Alberto_Cecconi_Commento_storico_al_libro_II_dellepistolario_di_Q_Aurelio_Simmaco_Con_introduzione_testo_traduzione_e_indici Tertia recensio critica] *Maria Lubello, ''[https://flore.unifi.it/retrieve/5f4d48db-5049-487b-ac42-4092ba20a52a/Lubello_Maria_Commento_storico_libri_VII-VIII_2024.pdf Commento storico ai libri VII e VIII dell’epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, testo, traduzione, commento storico]'', Florentiae, 2024 [https://flore.unifi.it/handle/2158/1374992 Dissertatio academica] * Arnaldo Marcone, ''Commento storico al libro IV dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco: introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1987 ** Commento storico al libro VI dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco: Introd., commento storico, teste, traduzione, indici, Pisae, 1983 *Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica] *Paola Rivolta Tiberga, ''Commento storico al libro V dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1982 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1996_num_65_1_1262_t1_0346_0000_2 Recensio critica] *Sergio Roda, ''Commento storico al libro IX dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione e indici'', Pisae, 1981 * Domenico Vera, ''Commento storico alle "relationes" di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981 == Plura legere si cupis == *Marco Bertolini, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/24182889 Sull' attegiamento religioso di Q. A. Simmaco]", ''Studi Classici e Orientali'', 1987: 189-208 *Philippe Bruggisser, ''Symmaque ou le rituel épistolaire de l'amitié littéraire. Recherches sur le premier livre de la correspondance'', Fribourg, 1993 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1995_num_64_1_1237_t1_0337_0000_2 Recensio critica] *JP Callu, "[https://www.persee.fr/doc/efr_0223-5099_2006_ant_361_1_11709 En marge des vieux livres : les manuscrits perdus de Symmaque]", ''Revue d’histoire des textes'', 1976: 197-217 *Alan Cameron, ''The Last Pagans of Rome'', Oxford University Press, 2011 [https://books.google.fr/books?id=AIQ8DwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] [https://www.academia.edu/117724893/The_Last_Pagans_of_Rome_By_Alan_Cameron Recensio critica] [https://bmcr.brynmawr.edu/2011/2011.12.35 Altera recensio critica] *Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium] *Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE''' *Gerd Haverling, ''Studies on Symmachus' Language and Style'', [[Gothoburgum|Gothoburgi]], 1988 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1990_num_59_1_2300_t1_0385_0000_2 Recensio critica] * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172 * Bettina Hecht, ''Störungen der Rechtslage in den Relationen des Symmachus : Verwaltung und Rechtsprechung in Rom 384/385 n. Chr'', Berolini, 2006 [https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.7767/zrgra.2008.125.1.775/html Recensio critica] *A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/864/mode/2up 865-871] * R. Klein, Symmachus, ''Eine tragische Gestalt des ausgehenden Heidentums'', [[Darmstadium|Darmstadii]], 1971 [https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1972_num_74_1_3927_t1_0322_0000_1 Recensio critica] * Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE''' *Guilelmus Kroll, ''[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015024459482&seq=5 De Q. Aurelii Symmachi studiis graecis et latinis]'', Vratislaviae, 1891 '''LATINE''' * Federico Lizzani, ''Il patrimonio di Q. Aurelius Symmachus a Roma e nel Lazio : una restituzione archeologica dall'epistolario'', Romae, "L'Erma" di Bretschneider, 2024 ISBN 978-88-913-3294-3 *John Alexander McGeachy, ''Quintus Aurelius Symmachus and the Senatorial Aristocracy of the West'', University of Chicago, 1942 * Jill Mitchell, ''[https://www.academia.edu/118514477/The_Religious_world_of_Quintus_Aurelius_Symmachus The Religious World of Quintus Aurelius Symmachus]'', Trivent Publishing, 2021 *Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE''' * F. Paschoud (curator), ''Colloque genevois sur Symmaque : à l'occasion du mille six centième anniversaire du conflit de l'autel de la Victoire'', [1984], Les Belles lettres, 1986 *S. Roda, "Simmaco nel gioco politico del suo tempo", ''Studia et Documenta Historiae et Iuris'', 1973: 53-114 *Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367 * Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE''' * Ramón Teja, ''La más antigua polémica sobre la tolerancia religiosa: el debate entre San Ambrosio de Milán y el senador Símaco sobre el Altar de la Victoria'', Matriti, 2023 ISBN 978-84-19782-23-6 *Cristiana Sogno, ''Q. Aurelius Symmachus : a political biography'', University of Michigan Press, 2006 [https://books.google.fr/books?id=N3qFtZRLuXgC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *L. M. A. Viola, ''Quinto Aurelio Simmaco : lo splendore della romanitas : la perfezione dell'uomo religioso romano-italiano e la costituzione della civiltà universale della pace'', Forii, Victrix, 2010 [https://bibcatalogo.uca.es/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=870445&shelfbrowse_itemnumber=2642939] {{NexInt}} * [[Controversia de ara Victoriae]] == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Quintus_Aurelius_Symmachus Quintum Aurelium Symmachum] spectant *[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem] * [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] * {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}} * [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]| annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]| successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}} {{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}} [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Gens Symmachia]] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Gens Aurelia]] 2v8pt4jff2xnae1xwtknhepl4za8p43 3980816 3980815 2026-08-12T12:47:57Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De primis editionibus */ 3980816 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Roma, metà di dittico con un'apoteosi, 400 circa.JPG|thumb|Consecratio Symmachi (ut vulgo putatur). Nam hoc dimidium [[Diptychon consulare|diptychum]] [[ebur|eburneum]] [[Monogramma|monogramma]] Symmachorum fert et circa 400 scalptum est.]] '''Quintus Aurelius Symmachus''' signo '''Eusebius''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Vulgo pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est<ref>Etiam ab adversariis ut [[Prudentius]], ''Contra Symmachum'': I.632-642.</ref>. Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in controversia de ara Victoriae affirmavit. == De familia == Primus ex illa gente avus Quinti Symmachi, Aurelius Valerius Tullianus Symmachus, [[Consul|consulatus]] insignia "severitatis merito" anno [[330]] accepit; nova familia igitur in ordine senatorio erant Symmachi. Eo magis praerogativas ordinis vindicare visi sunt. Quintus sororem unam<ref>''Ep''. VIII.49</ref> et tres fratres habuit qui omnes ante ipsum obierunt<ref>Nam circa 380 de Celsino Titiano ita scripsit: ''tertius hic mihi de optimis fratribus luctus est'' (''ep''. III.6).</ref>. Circa 370 Quintus Rusticianam, filiam praefecti [[Memmius Vitrasius Orfitus|Orfiti]], uxorem duxit. Filia eis fuit ignoto nomine nomine<ref>''Ep''. VI.12, 67, 79</ref> quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans, et aliquanto postea filius [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] operum patris sui editor posthumus. A maioribus multa [[Immobile|bona immobilia]] hereditario accepit: tres domus Romae, unam [[Capua (urbs antiqua)|Capuae]], quindecim [[villa|villas]] plerumque in Italia meridionali sitas, praedia quoque in [[Samnium|Samnio]], [[Apulia]], [[Sicilia (provincia Romana)|Sicilia]], [[Mauretania (discretiva)|Mauretania]]. Inter tamen senatores modice divites numerabatur et ad munera [[Praetor|praetoria]] filii sui duo milia argenti pondo erogasse dicitur<ref>[[Olympiodorus Thebanus|Olympiodorus]], Fragmentum 44.</ref>. == De cursu honorum == * Annis incertis [[Quaestor|quaesturam]] et [[praetor|praeturam]] gessit. Circa idem tempus [[pontifex |pontifex maior]] cooptatus est<ref>''Epistulae'' I.49, 51 ;II.53 ; IX.147-8.</ref> nec aliud sacerdotium umquam suscepit, quamvis studiosus paganismi defensor<ref>CIL VI, 1699, stela a filio erecta quae cursum honorum Symmachi nobis servavit.</ref>. *364-5 tum cum pater [[Praefectus urbi Romae|praefectus urbi]] erat ipse corrector [[Lucania|Lucaniae]] et [[Bruttium|Brittiorum]] fit<ref>Cf ''Epistulae'' II.48.</ref>. Tum vetustissimas epistulas scribit quas quidem adhuc habeamus. * anno 369 [[Panegyricus|panegyricos]] [[Valentinianus I|Valentiniani I]] et [[Gratianus|Gratiani]] coram principibus pronuntiat<ref>''Orationes'' I-III.</ref>. In Gallia apud Valentinianum usque ad annum 370 mansit ubi [[Decimus Magnus Ausonius|Ausonium]] cognovit cuius amicitiam coluit<ref>''Epistulae'' I.14 et 32.</ref>. Mox [[comes]] tertii ordinis renuntiatur. * 373-4 [[Fasti proconsulum Africae|proconsul Africae]] fit, officium honorificum sine vera potentia<ref>CIL VIII, 24584 et 5347 inscriptiones in [[Africa (provincia Romana)|Africa]] repertae. Cf ''Epistulae'' VIII.5 et 20. X.1.2-3.</ref>. * anno 376 Gratiani nuntium de morte [[Flavius Maximinus|Maximini]] in senatu recitat<ref>''Epistulae'' I.13 et X.2</ref>. Die 9 Ianuarii orationem ''Pro Trygetio'' in senatu habuit gratias agens quod patrem plebe seditiosa expulsum honorifice revocassent<ref>''Oratio'' V. Cf ''Epistulae'' I.44</ref>. *377-8 Aegrotavit<ref>''Epistulae'' I.20 et 85. III.47.</ref> * anno 382 legatus senatorum ad Gratianum missus [[Ara Victoriae|aram Victoriae]] in [[Curia Hostilia|curia]] restituendam poscere volebat sed aditu principis prohibitus est<ref>Ambrosius, ''Epistulae'' 17.10</ref> * anno 384 [[Valentinianus II|Valentiniano II]] cum matre [[Iustina]] imperante [[Praefectus urbi Romae|praefectus Urbi]] ''sub aestatis exordio''<ref>''Relatio'' 25.3</ref> fit. Tum iterum arae Victoriae restitutionem petiit<ref>''Relatio'' tertia.</ref> sed ab [[Ambrosius|Ambrosio]] episcopo victus est. Praeterea annonae angustiae eum ad magistratum deponendum incitaverunt (februario 385)<ref>Eventa huius praefecturae ab ipsius ''relationibus'' nota sunt. Vide etiam ''Epistulas'' II.36 et 55, III.28.</ref>. In praefectura [[Augustinus Hipponensis|Augustinum]] magistrum rhetoricae nominavit<ref>''[[Confessiones (Augustinus)|Confessiones]]'' V.13.</ref>. * anno 387 partes usurpatoris [[Magnus Maximus|Magni Maximi]] oratione quidem non armis<ref>[[Gennadius Scholasticus|Gennadius]], ''De Viris illustribus'' 49.</ref> sequitur quo mox a Theodosio victo veniam quidem impetrat (et Theodosio in oratione hodie deperdita gratias agebat<ref>''Epistulae'' II.13, 28, 30-32.</ref>) sed eius dignitas aliquantum imminuta est<ref>[[Libanius]], ''Epistulae'' 1008</ref>. Revera [[Novatianus|Novatianorum]] intercessio episcopi ei saluti fuerat. * iamdiu orator disertissimus velut praeco senatorum erat et anno incerto [[princeps senatus]] publice nominatur<ref>[[Socrates Scholasticus]] V.14.6.</ref> * anno 390 cum Theodosio in gratiam redit et ad [[consul|consulatum ordinarium]] anni proximi designatur<ref>[[Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' I.622-5. Cf ''Epistulae'' II.62-4. V.15. IX.149. </ref> *anno 391 gratiarum actionem in aula Mediolani habet sed quia aram Victoriae memoravit a Theodosio ex urbe expellitur. * annis 392-4 ab [[Eugenius|Eugenii]] [[Arbogastes|Arbogastis]]que usurpatione ipse abstinet sed filius quaestor, gener praefectus Urbi sunt et amicus Virius Nicomachus Flavius post cladem sibi mortem voluntariam conscivit. *Usque ad annum 398 in umbra remanet. 396/7 aegrotavit<ref>''Epistulae'' III.38-39, V.58 etc.</ref>, anno 398 plebe irata expulsus est ac postea revocatus<ref>''Epistulae'' VI.66, VIII.64-5, IX.81.</ref>. Ab illo anno cursui honorum Memmi filii (sc. praeturae) operam dat<ref>''Ep''. IV.7, 8, 12, 58, 59, 60, 63 etc. </ref> et usque ad mortem [[Flavius Stilicho|Stilichoni]] tum in Occidente dominanti satis propinquus est<ref>''Epistulae'' IV.1-14.</ref>. In summa munera honorifica multa absolvit, numquam tamen in aula apud principes vitam egit. Plerumque Romae aut in villis tempus litteris terebat. Itaque ad res magnas decidendas momentum non habuit. == De homine litterato == E litteris igitur et facultate dicendi pleramque auctoritatem suam ducebat. In litteris ut in republica aut religione [[mos maiorum|morem maiorum]] imprimis venerabatur. Ita [[Vergilius|Vergilium]], [[Cicero|Ciceronem]], [[Titus Maccius Plautus|Plautum]], [[Publius Terentius Afer|Terentium]], [[Horatius|Horatium]] imprimis amat quorum sententiarum saepe in ''Epistulis'' meminit. Amplam bibliothecam sibi pararat: novimus enim apud Symmachum fuisse Titum Livium integrum quem emendare coeperat<ref>''Epistulae'' IX.13.</ref>, necnon [[Plinius Maior|Plinium Maiorem]] aut ''[[Commentarii de Bello Gallico|Commentarios de Bello Gallico]]''. Ita quodam modo 'litteras classicas' iam invenerat quas spreta lingua suae aetatis colebat<ref>De Symmachi studiis vide G. Kroll(1891).</ref> et litteras amatas ut posteris traderentur curabat. Librarii enim apud Symmachos textus duplicabant. Adulescentes suae aetatis quoque ad rhetoricam studendam hortabatur<ref>[[Libanius]], ''Epistula'' 1004.</ref> et filio instituendo ipse operam dedit<ref>''Ep''. V.5 et VI.61</ref> In ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalibus]]''<ref>I.24.8.</ref> Vergilium non tantum litterarum sed etiam [[Theologia|theologiae]] et [[ritus|rituum]] magistrum esse contendebat. Non minus enim a novitatibus orientalibus in [[Polytheismus|polytheismum]] nuper introductis abhorrebat quam a Christianismo. Vetus Romanus volebat esse. == De operibus == Tria genera operum reliquit Symmachus, epistulas, relationes, orationes: * '''orationes''' octo ab ipso circa [[376]] publicatae sunt quae ad patrem, Valentinianos principes et alios homines nobiles pertinent. Anno [[1815]] in [[Palimpsestus|palimpsesto]] ab [[Angelus Mai|Angelo Mai]] inventae sunt, antea a septimo saeculo deperditae. *'''relationes''' 49 statim post praefecturam circa [[385]] edidit inter quas celeberrima tertia relatio de ara Victoriae versatur. Illae relationes illius actionem in magistratu gerendo recensent. *'''epistulae''' plus quam nongentae in decem libros digestae magnum opus eius faciunt. Liber primus paulo post 385 in lumen prodisse vulgo creditur (epistulas ad patrem et fratrem continet necnon ad poetam [[Ausonius|Ausonium]] filiumque eius Hesperium et ad amicum [[Vettius Agorius Praetextatus|Praetextatum]], fratrem in paganismo). Cetera post mortem auctoris sed ante annum 409 a filio Memmio edita putantur. In septem primis libris epistulae per personas quibus missae sunt disponuntur sine ulla [[Chronologia|chronologica]] aut [[Thema (litterae)|thematica]] ordinatione. In octavo et nono sine ordine miscentur epistulae (pars maxima decimi deperdita est), ne personae quidem quibus mittuntur semper indicantur. Unde eruditi coniecerunt auctorem editionem usque ad septimum librum praeparasse, postea filium solum relictum ut potuit reliqua edidisse<ref>S. Roda, "Alcune ipotesi sulla prima edizione dell'epistolario di Simmaco", ''La Parola des Passato'', 1979: 31-54.</ref>. Certe Nicomachi non parvam partem epistularum recipiunt: liber secundus totus [[Virius Nicomachus Flavianus|Virio Nicomacho Flaviano]] dicatur, sextum librum ceteri inter se Nicomachi partiuntur. Lectorem modernum in illis epistulis paupertas [[thema|thematum]] offendit: etenim de rebus publicis aut religiosis scribendi tum libertas nulla erat et delatores speculabantur. Etiam retrorsus censura agebat: ita Memmius epistulas ad [[Usurpatio|usurpatores]] [[Magnus Maximus|Maximum]], [[Eugenius (imperator)|Eugenium]], [[Arbogastes|Arbogastem]] suppressit. Nuntii secreti et periculosi tabellariis maximae fidei mandabantur qui oraliter eos referebant, numquam scribebantur. Brevissimae igitur sunt epistulae Symmachi. Plerumque de mera salutatione et amicitiae professione agebatur aut [[Salus|salutis]] inquisitione et officiorum reciprocitate in epistularum commercio. Saepe simul propinquos et homines bene meritos [[Magistratus|magistratibus]] amicis commendabat. Rarius de litteris aut senatu consulto et annona Urbis aliquid scribebat aut de peregrinationibus in villas suas. Semel et iterum de lite apud iudices<ref>Federico-Alberto Poglio, "[https://www.persee.fr/doc/mefr_0223-5102_2008_num_120_1_10422 Una lite giudiziaria tra Aurelio Simmaco e Petronio Probo : a proposito di Symm., Epp. 2, 28; 30-31 e 3, 4]" in ''Mélanges de l'école française de Rome'', 2008 (120-1): 149-161.</ref>. Omnia cursim sine excursu. Itaque spem lectoris saepe decipit. Ipse tenuis materiae sibi conscius erat: ''Quousque enim'', Nicomacho inquiebat, ''dandae ac reddendae salutationis verba blaterabimus, cum alia stylo materia non suppetat?''.<ref>''Ep''. II.35.</ref> == De genere dicendi et iudiciis == Stilus Symmachi non facile finitur. Duodecimo saeculo [[Alanus ab Insulis]] brevitatem eius evidentem extollens eum 'verbis parcum' sed 'mente profundum' dicebat: <blockquote><poem> Symacus in uerbis parcus sed mente profundus, Prodigus in sensu, uerbis angustus, habundans Mente, sed ore minor, fructu, non fronde beatus, Sensus diuicias uerbi breuitate coartat.<ref>''Anticlaudianus'' III.236-9</ref> </poem></blockquote> Nec dubium quin sententiae breves subiunctionem vitantes alienissimae sunt a [[periodus|periodico]] stilo quem in Ciceronis orationibus legimus sed non minus a sermone familiari quo utebatur magnus orator in epistulis abhorrent. Ipse ''ingenii sui maciem'' causabatur<ref>I.81. Cf ibidem I.14 ad Ausonium: ''Sed ego qui sum paupertini ingenii mei mihi conscius, Laconicae malo studere brevitati, quam multijugis paginis infantiae maciem publicare''.</ref>. Coaevi tamen stilum floridum et pinguem potius laudabant verisimile quia nomina et adiectiva magna densitate spissantur et plenitudinis speciem praebent. Ita [[Macrobius]]: <blockquote> ''Quattuor sunt, inquit Eusebius, genera dicendi: copiosum, in quo Cicero dominatur: breve, in quo Salustius regnat: siccum, quod Frontoni ascribitur: pingue et floridum in quo Plinius Secundus quondam et nunc nullo veterum minor noster Symmachus luxuriatur.''<ref>''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' V.1.7.</ref> </blockquote> [[Rhythmus|Numeris]] sophisticis<ref>Johannes Möller, ''De clausulis a Q. Aurelio Symmacho adhibitis'', Aschendorff, 1912. Louis Havet, ''[https://archive.org/details/laprosemtriqued00havegoog/page/n15/mode/2up La prose métrique de Symmaque et les origines métriques du cursus]'', Lutetiae, Emile Bouillon, 1892</ref> et splendido exquisitoque [[Vocabularium|vocabulario]] nitebat Symmachi [[prosa]] quae summam artem redolebat in variationibus circa exilem materiam innumeris. Amicus Ausonius [[Dithyrambus|dithyrambum]] ei composuit: <blockquote> ''Haud quisquam ita nitet, ut comparatus tibi non sordeat. Quis ita Aesopi venustatem, quis sophisticas Socratis conclusiones, enthymemata Demosthenis, aut opulentiam Tullianam, aut proprietatem nostri Maronis accedat?'' <ref>''Ep.'' V.32 ab Ausonio Symmacho missa et in epistolarium eius introducta.</ref> </blockquote> Sed et adversarii "Romani decus eloquii" attollebant ut poeta Christianus Prudentius qui eum supra Ciceronem ponebat<ref>''Contra Symmachum'' I.632-5.</ref> atque eo magis eum pigebat quod pereuntes deos et sordidos defendere mallet. In electione verborum archaismos apud Plautum aut Terentium inventos saepe adfectat, ut e.g. ''fors fuat an'' in classici 'forsitan' loco. Poeticas locutiones quoque non contemnit. Modernus rursus videtur cum nomina [[Abstractio|abstracta]] e verbis ducta multiplicat aut etiam [[Neologismus|neologismos]] procudit<ref>E. Schulze (1884).</ref>. == De primis editionibus== *[[Editio princeps]] a Bartolomeo Cynischo curata anno [[1503]] [[Venetiae|Venetiis]] in lucem prodiit e [[Manuscriptum|manuscripto]] qui florilegium tantummodo continebat. Rarissimus est hodie hic liber<ref>James E. Dunlap, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/265035 The Earliest Editions of the Letters of Symmachus]", ''Classical Philology'', 1937: 329-340.</ref> . *1510/1 quattuor reeditiones [[Argentoratum|Argentorati]] apud Iohannem Grunigerum<ref>[https://books.google.fr/books?id=V41TNWAo4fMC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Symmachi Cons. Ro. Epistolae Familiares...]</ref>, Ioannem Schottum<ref>[https://sammlungen.ulb.uni-muenster.de/hd/content/titleinfo/794134?lang=de]</ref>, Iohannem Knoblouchum<ref>[https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb10981912?page=4,5]</ref>, H. Baldingum sese invicem imitantes. == Notae == <references/> == Fontes == *[[Corpus inscriptionum Latinarum|CIL]] [https://edh-www.adw.uni-heidelberg.de/edh/foto/F010361 VI, 1699] ; VIII, 24584 ; VIII, 5347 *[[Ambrosius]], ''Epistulae'' XVII et XVIII *[[Libanius]], ''Epistula'' 1004. * [[Macrobius]], ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' *[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' == Editiones criticae et commentarii == *Otto Seeck, ''[https://archive.org/details/qaureliisymmach00seecgoog/page/n8/mode/2up Q. Aurelii Symmachi quae supersunt]'' ([[Monumenta Germaniae historica|Monumenta Germaniae Historica]]), Berolini, 1893 [[Fasciculus:Base statua di Quinto Aurelio Simmaco - Musei Capitolini.jpg|thumb|CIL VI, 1699 = basis statuae a filio Memmio patri in [[Mons Caelius|monte Caelio]] erectae ubi eorum domus erat: cursum honorum brevem legere licet.]] *[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1973_num_42_1_1704_t1_0288_0000_5 Recensio critica] ** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2013_num_82_1_3841_t17_0359_0000_2 Recensio critica] * Giovanni Alberto Cecconi, ''Commento storico al libro II dell'Epistolario di Q. Aurelio Simmaco : con introduzione, testo, traduzione e indici'', Pisae, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003.11.17 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2004_num_73_1_2554_t1_0408_0000_2 Altera recensio critica] [https://www.academia.edu/84769725/Giovanni_Alberto_Cecconi_Commento_storico_al_libro_II_dellepistolario_di_Q_Aurelio_Simmaco_Con_introduzione_testo_traduzione_e_indici Tertia recensio critica] *Maria Lubello, ''[https://flore.unifi.it/retrieve/5f4d48db-5049-487b-ac42-4092ba20a52a/Lubello_Maria_Commento_storico_libri_VII-VIII_2024.pdf Commento storico ai libri VII e VIII dell’epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, testo, traduzione, commento storico]'', Florentiae, 2024 [https://flore.unifi.it/handle/2158/1374992 Dissertatio academica] * Arnaldo Marcone, ''Commento storico al libro IV dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco: introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1987 ** Commento storico al libro VI dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco: Introd., commento storico, teste, traduzione, indici, Pisae, 1983 *Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica] *Paola Rivolta Tiberga, ''Commento storico al libro V dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1982 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1996_num_65_1_1262_t1_0346_0000_2 Recensio critica] *Sergio Roda, ''Commento storico al libro IX dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione e indici'', Pisae, 1981 * Domenico Vera, ''Commento storico alle "relationes" di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981 == Plura legere si cupis == *Marco Bertolini, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/24182889 Sull' attegiamento religioso di Q. A. Simmaco]", ''Studi Classici e Orientali'', 1987: 189-208 *Philippe Bruggisser, ''Symmaque ou le rituel épistolaire de l'amitié littéraire. Recherches sur le premier livre de la correspondance'', Fribourg, 1993 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1995_num_64_1_1237_t1_0337_0000_2 Recensio critica] *JP Callu, "[https://www.persee.fr/doc/efr_0223-5099_2006_ant_361_1_11709 En marge des vieux livres : les manuscrits perdus de Symmaque]", ''Revue d’histoire des textes'', 1976: 197-217 *Alan Cameron, ''The Last Pagans of Rome'', Oxford University Press, 2011 [https://books.google.fr/books?id=AIQ8DwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] [https://www.academia.edu/117724893/The_Last_Pagans_of_Rome_By_Alan_Cameron Recensio critica] [https://bmcr.brynmawr.edu/2011/2011.12.35 Altera recensio critica] *Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium] *Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE''' *Gerd Haverling, ''Studies on Symmachus' Language and Style'', [[Gothoburgum|Gothoburgi]], 1988 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1990_num_59_1_2300_t1_0385_0000_2 Recensio critica] * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172 * Bettina Hecht, ''Störungen der Rechtslage in den Relationen des Symmachus : Verwaltung und Rechtsprechung in Rom 384/385 n. Chr'', Berolini, 2006 [https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.7767/zrgra.2008.125.1.775/html Recensio critica] *A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/864/mode/2up 865-871] * R. Klein, Symmachus, ''Eine tragische Gestalt des ausgehenden Heidentums'', [[Darmstadium|Darmstadii]], 1971 [https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1972_num_74_1_3927_t1_0322_0000_1 Recensio critica] * Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE''' *Guilelmus Kroll, ''[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015024459482&seq=5 De Q. Aurelii Symmachi studiis graecis et latinis]'', Vratislaviae, 1891 '''LATINE''' * Federico Lizzani, ''Il patrimonio di Q. Aurelius Symmachus a Roma e nel Lazio : una restituzione archeologica dall'epistolario'', Romae, "L'Erma" di Bretschneider, 2024 ISBN 978-88-913-3294-3 *John Alexander McGeachy, ''Quintus Aurelius Symmachus and the Senatorial Aristocracy of the West'', University of Chicago, 1942 * Jill Mitchell, ''[https://www.academia.edu/118514477/The_Religious_world_of_Quintus_Aurelius_Symmachus The Religious World of Quintus Aurelius Symmachus]'', Trivent Publishing, 2021 *Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE''' * F. Paschoud (curator), ''Colloque genevois sur Symmaque : à l'occasion du mille six centième anniversaire du conflit de l'autel de la Victoire'', [1984], Les Belles lettres, 1986 *S. Roda, "Simmaco nel gioco politico del suo tempo", ''Studia et Documenta Historiae et Iuris'', 1973: 53-114 *Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367 * Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE''' * Ramón Teja, ''La más antigua polémica sobre la tolerancia religiosa: el debate entre San Ambrosio de Milán y el senador Símaco sobre el Altar de la Victoria'', Matriti, 2023 ISBN 978-84-19782-23-6 *Cristiana Sogno, ''Q. Aurelius Symmachus : a political biography'', University of Michigan Press, 2006 [https://books.google.fr/books?id=N3qFtZRLuXgC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *L. M. A. Viola, ''Quinto Aurelio Simmaco : lo splendore della romanitas : la perfezione dell'uomo religioso romano-italiano e la costituzione della civiltà universale della pace'', Forii, Victrix, 2010 [https://bibcatalogo.uca.es/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=870445&shelfbrowse_itemnumber=2642939] {{NexInt}} * [[Controversia de ara Victoriae]] == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Quintus_Aurelius_Symmachus Quintum Aurelium Symmachum] spectant *[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem] * [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] * {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}} * [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]| annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]| successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}} {{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}} [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Gens Symmachia]] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Gens Aurelia]] dxwa811osgewmq18dy18jhvwn93lo8u 3980818 3980816 2026-08-12T12:53:39Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De primis editionibus */ 3980818 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Roma, metà di dittico con un'apoteosi, 400 circa.JPG|thumb|Consecratio Symmachi (ut vulgo putatur). Nam hoc dimidium [[Diptychon consulare|diptychum]] [[ebur|eburneum]] [[Monogramma|monogramma]] Symmachorum fert et circa 400 scalptum est.]] '''Quintus Aurelius Symmachus''' signo '''Eusebius''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Vulgo pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est<ref>Etiam ab adversariis ut [[Prudentius]], ''Contra Symmachum'': I.632-642.</ref>. Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in controversia de ara Victoriae affirmavit. == De familia == Primus ex illa gente avus Quinti Symmachi, Aurelius Valerius Tullianus Symmachus, [[Consul|consulatus]] insignia "severitatis merito" anno [[330]] accepit; nova familia igitur in ordine senatorio erant Symmachi. Eo magis praerogativas ordinis vindicare visi sunt. Quintus sororem unam<ref>''Ep''. VIII.49</ref> et tres fratres habuit qui omnes ante ipsum obierunt<ref>Nam circa 380 de Celsino Titiano ita scripsit: ''tertius hic mihi de optimis fratribus luctus est'' (''ep''. III.6).</ref>. Circa 370 Quintus Rusticianam, filiam praefecti [[Memmius Vitrasius Orfitus|Orfiti]], uxorem duxit. Filia eis fuit ignoto nomine nomine<ref>''Ep''. VI.12, 67, 79</ref> quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans, et aliquanto postea filius [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] operum patris sui editor posthumus. A maioribus multa [[Immobile|bona immobilia]] hereditario accepit: tres domus Romae, unam [[Capua (urbs antiqua)|Capuae]], quindecim [[villa|villas]] plerumque in Italia meridionali sitas, praedia quoque in [[Samnium|Samnio]], [[Apulia]], [[Sicilia (provincia Romana)|Sicilia]], [[Mauretania (discretiva)|Mauretania]]. Inter tamen senatores modice divites numerabatur et ad munera [[Praetor|praetoria]] filii sui duo milia argenti pondo erogasse dicitur<ref>[[Olympiodorus Thebanus|Olympiodorus]], Fragmentum 44.</ref>. == De cursu honorum == * Annis incertis [[Quaestor|quaesturam]] et [[praetor|praeturam]] gessit. Circa idem tempus [[pontifex |pontifex maior]] cooptatus est<ref>''Epistulae'' I.49, 51 ;II.53 ; IX.147-8.</ref> nec aliud sacerdotium umquam suscepit, quamvis studiosus paganismi defensor<ref>CIL VI, 1699, stela a filio erecta quae cursum honorum Symmachi nobis servavit.</ref>. *364-5 tum cum pater [[Praefectus urbi Romae|praefectus urbi]] erat ipse corrector [[Lucania|Lucaniae]] et [[Bruttium|Brittiorum]] fit<ref>Cf ''Epistulae'' II.48.</ref>. Tum vetustissimas epistulas scribit quas quidem adhuc habeamus. * anno 369 [[Panegyricus|panegyricos]] [[Valentinianus I|Valentiniani I]] et [[Gratianus|Gratiani]] coram principibus pronuntiat<ref>''Orationes'' I-III.</ref>. In Gallia apud Valentinianum usque ad annum 370 mansit ubi [[Decimus Magnus Ausonius|Ausonium]] cognovit cuius amicitiam coluit<ref>''Epistulae'' I.14 et 32.</ref>. Mox [[comes]] tertii ordinis renuntiatur. * 373-4 [[Fasti proconsulum Africae|proconsul Africae]] fit, officium honorificum sine vera potentia<ref>CIL VIII, 24584 et 5347 inscriptiones in [[Africa (provincia Romana)|Africa]] repertae. Cf ''Epistulae'' VIII.5 et 20. X.1.2-3.</ref>. * anno 376 Gratiani nuntium de morte [[Flavius Maximinus|Maximini]] in senatu recitat<ref>''Epistulae'' I.13 et X.2</ref>. Die 9 Ianuarii orationem ''Pro Trygetio'' in senatu habuit gratias agens quod patrem plebe seditiosa expulsum honorifice revocassent<ref>''Oratio'' V. Cf ''Epistulae'' I.44</ref>. *377-8 Aegrotavit<ref>''Epistulae'' I.20 et 85. III.47.</ref> * anno 382 legatus senatorum ad Gratianum missus [[Ara Victoriae|aram Victoriae]] in [[Curia Hostilia|curia]] restituendam poscere volebat sed aditu principis prohibitus est<ref>Ambrosius, ''Epistulae'' 17.10</ref> * anno 384 [[Valentinianus II|Valentiniano II]] cum matre [[Iustina]] imperante [[Praefectus urbi Romae|praefectus Urbi]] ''sub aestatis exordio''<ref>''Relatio'' 25.3</ref> fit. Tum iterum arae Victoriae restitutionem petiit<ref>''Relatio'' tertia.</ref> sed ab [[Ambrosius|Ambrosio]] episcopo victus est. Praeterea annonae angustiae eum ad magistratum deponendum incitaverunt (februario 385)<ref>Eventa huius praefecturae ab ipsius ''relationibus'' nota sunt. Vide etiam ''Epistulas'' II.36 et 55, III.28.</ref>. In praefectura [[Augustinus Hipponensis|Augustinum]] magistrum rhetoricae nominavit<ref>''[[Confessiones (Augustinus)|Confessiones]]'' V.13.</ref>. * anno 387 partes usurpatoris [[Magnus Maximus|Magni Maximi]] oratione quidem non armis<ref>[[Gennadius Scholasticus|Gennadius]], ''De Viris illustribus'' 49.</ref> sequitur quo mox a Theodosio victo veniam quidem impetrat (et Theodosio in oratione hodie deperdita gratias agebat<ref>''Epistulae'' II.13, 28, 30-32.</ref>) sed eius dignitas aliquantum imminuta est<ref>[[Libanius]], ''Epistulae'' 1008</ref>. Revera [[Novatianus|Novatianorum]] intercessio episcopi ei saluti fuerat. * iamdiu orator disertissimus velut praeco senatorum erat et anno incerto [[princeps senatus]] publice nominatur<ref>[[Socrates Scholasticus]] V.14.6.</ref> * anno 390 cum Theodosio in gratiam redit et ad [[consul|consulatum ordinarium]] anni proximi designatur<ref>[[Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' I.622-5. Cf ''Epistulae'' II.62-4. V.15. IX.149. </ref> *anno 391 gratiarum actionem in aula Mediolani habet sed quia aram Victoriae memoravit a Theodosio ex urbe expellitur. * annis 392-4 ab [[Eugenius|Eugenii]] [[Arbogastes|Arbogastis]]que usurpatione ipse abstinet sed filius quaestor, gener praefectus Urbi sunt et amicus Virius Nicomachus Flavius post cladem sibi mortem voluntariam conscivit. *Usque ad annum 398 in umbra remanet. 396/7 aegrotavit<ref>''Epistulae'' III.38-39, V.58 etc.</ref>, anno 398 plebe irata expulsus est ac postea revocatus<ref>''Epistulae'' VI.66, VIII.64-5, IX.81.</ref>. Ab illo anno cursui honorum Memmi filii (sc. praeturae) operam dat<ref>''Ep''. IV.7, 8, 12, 58, 59, 60, 63 etc. </ref> et usque ad mortem [[Flavius Stilicho|Stilichoni]] tum in Occidente dominanti satis propinquus est<ref>''Epistulae'' IV.1-14.</ref>. In summa munera honorifica multa absolvit, numquam tamen in aula apud principes vitam egit. Plerumque Romae aut in villis tempus litteris terebat. Itaque ad res magnas decidendas momentum non habuit. == De homine litterato == E litteris igitur et facultate dicendi pleramque auctoritatem suam ducebat. In litteris ut in republica aut religione [[mos maiorum|morem maiorum]] imprimis venerabatur. Ita [[Vergilius|Vergilium]], [[Cicero|Ciceronem]], [[Titus Maccius Plautus|Plautum]], [[Publius Terentius Afer|Terentium]], [[Horatius|Horatium]] imprimis amat quorum sententiarum saepe in ''Epistulis'' meminit. Amplam bibliothecam sibi pararat: novimus enim apud Symmachum fuisse Titum Livium integrum quem emendare coeperat<ref>''Epistulae'' IX.13.</ref>, necnon [[Plinius Maior|Plinium Maiorem]] aut ''[[Commentarii de Bello Gallico|Commentarios de Bello Gallico]]''. Ita quodam modo 'litteras classicas' iam invenerat quas spreta lingua suae aetatis colebat<ref>De Symmachi studiis vide G. Kroll(1891).</ref> et litteras amatas ut posteris traderentur curabat. Librarii enim apud Symmachos textus duplicabant. Adulescentes suae aetatis quoque ad rhetoricam studendam hortabatur<ref>[[Libanius]], ''Epistula'' 1004.</ref> et filio instituendo ipse operam dedit<ref>''Ep''. V.5 et VI.61</ref> In ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalibus]]''<ref>I.24.8.</ref> Vergilium non tantum litterarum sed etiam [[Theologia|theologiae]] et [[ritus|rituum]] magistrum esse contendebat. Non minus enim a novitatibus orientalibus in [[Polytheismus|polytheismum]] nuper introductis abhorrebat quam a Christianismo. Vetus Romanus volebat esse. == De operibus == Tria genera operum reliquit Symmachus, epistulas, relationes, orationes: * '''orationes''' octo ab ipso circa [[376]] publicatae sunt quae ad patrem, Valentinianos principes et alios homines nobiles pertinent. Anno [[1815]] in [[Palimpsestus|palimpsesto]] ab [[Angelus Mai|Angelo Mai]] inventae sunt, antea a septimo saeculo deperditae. *'''relationes''' 49 statim post praefecturam circa [[385]] edidit inter quas celeberrima tertia relatio de ara Victoriae versatur. Illae relationes illius actionem in magistratu gerendo recensent. *'''epistulae''' plus quam nongentae in decem libros digestae magnum opus eius faciunt. Liber primus paulo post 385 in lumen prodisse vulgo creditur (epistulas ad patrem et fratrem continet necnon ad poetam [[Ausonius|Ausonium]] filiumque eius Hesperium et ad amicum [[Vettius Agorius Praetextatus|Praetextatum]], fratrem in paganismo). Cetera post mortem auctoris sed ante annum 409 a filio Memmio edita putantur. In septem primis libris epistulae per personas quibus missae sunt disponuntur sine ulla [[Chronologia|chronologica]] aut [[Thema (litterae)|thematica]] ordinatione. In octavo et nono sine ordine miscentur epistulae (pars maxima decimi deperdita est), ne personae quidem quibus mittuntur semper indicantur. Unde eruditi coniecerunt auctorem editionem usque ad septimum librum praeparasse, postea filium solum relictum ut potuit reliqua edidisse<ref>S. Roda, "Alcune ipotesi sulla prima edizione dell'epistolario di Simmaco", ''La Parola des Passato'', 1979: 31-54.</ref>. Certe Nicomachi non parvam partem epistularum recipiunt: liber secundus totus [[Virius Nicomachus Flavianus|Virio Nicomacho Flaviano]] dicatur, sextum librum ceteri inter se Nicomachi partiuntur. Lectorem modernum in illis epistulis paupertas [[thema|thematum]] offendit: etenim de rebus publicis aut religiosis scribendi tum libertas nulla erat et delatores speculabantur. Etiam retrorsus censura agebat: ita Memmius epistulas ad [[Usurpatio|usurpatores]] [[Magnus Maximus|Maximum]], [[Eugenius (imperator)|Eugenium]], [[Arbogastes|Arbogastem]] suppressit. Nuntii secreti et periculosi tabellariis maximae fidei mandabantur qui oraliter eos referebant, numquam scribebantur. Brevissimae igitur sunt epistulae Symmachi. Plerumque de mera salutatione et amicitiae professione agebatur aut [[Salus|salutis]] inquisitione et officiorum reciprocitate in epistularum commercio. Saepe simul propinquos et homines bene meritos [[Magistratus|magistratibus]] amicis commendabat. Rarius de litteris aut senatu consulto et annona Urbis aliquid scribebat aut de peregrinationibus in villas suas. Semel et iterum de lite apud iudices<ref>Federico-Alberto Poglio, "[https://www.persee.fr/doc/mefr_0223-5102_2008_num_120_1_10422 Una lite giudiziaria tra Aurelio Simmaco e Petronio Probo : a proposito di Symm., Epp. 2, 28; 30-31 e 3, 4]" in ''Mélanges de l'école française de Rome'', 2008 (120-1): 149-161.</ref>. Omnia cursim sine excursu. Itaque spem lectoris saepe decipit. Ipse tenuis materiae sibi conscius erat: ''Quousque enim'', Nicomacho inquiebat, ''dandae ac reddendae salutationis verba blaterabimus, cum alia stylo materia non suppetat?''.<ref>''Ep''. II.35.</ref> == De genere dicendi et iudiciis == Stilus Symmachi non facile finitur. Duodecimo saeculo [[Alanus ab Insulis]] brevitatem eius evidentem extollens eum 'verbis parcum' sed 'mente profundum' dicebat: <blockquote><poem> Symacus in uerbis parcus sed mente profundus, Prodigus in sensu, uerbis angustus, habundans Mente, sed ore minor, fructu, non fronde beatus, Sensus diuicias uerbi breuitate coartat.<ref>''Anticlaudianus'' III.236-9</ref> </poem></blockquote> Nec dubium quin sententiae breves subiunctionem vitantes alienissimae sunt a [[periodus|periodico]] stilo quem in Ciceronis orationibus legimus sed non minus a sermone familiari quo utebatur magnus orator in epistulis abhorrent. Ipse ''ingenii sui maciem'' causabatur<ref>I.81. Cf ibidem I.14 ad Ausonium: ''Sed ego qui sum paupertini ingenii mei mihi conscius, Laconicae malo studere brevitati, quam multijugis paginis infantiae maciem publicare''.</ref>. Coaevi tamen stilum floridum et pinguem potius laudabant verisimile quia nomina et adiectiva magna densitate spissantur et plenitudinis speciem praebent. Ita [[Macrobius]]: <blockquote> ''Quattuor sunt, inquit Eusebius, genera dicendi: copiosum, in quo Cicero dominatur: breve, in quo Salustius regnat: siccum, quod Frontoni ascribitur: pingue et floridum in quo Plinius Secundus quondam et nunc nullo veterum minor noster Symmachus luxuriatur.''<ref>''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' V.1.7.</ref> </blockquote> [[Rhythmus|Numeris]] sophisticis<ref>Johannes Möller, ''De clausulis a Q. Aurelio Symmacho adhibitis'', Aschendorff, 1912. Louis Havet, ''[https://archive.org/details/laprosemtriqued00havegoog/page/n15/mode/2up La prose métrique de Symmaque et les origines métriques du cursus]'', Lutetiae, Emile Bouillon, 1892</ref> et splendido exquisitoque [[Vocabularium|vocabulario]] nitebat Symmachi [[prosa]] quae summam artem redolebat in variationibus circa exilem materiam innumeris. Amicus Ausonius [[Dithyrambus|dithyrambum]] ei composuit: <blockquote> ''Haud quisquam ita nitet, ut comparatus tibi non sordeat. Quis ita Aesopi venustatem, quis sophisticas Socratis conclusiones, enthymemata Demosthenis, aut opulentiam Tullianam, aut proprietatem nostri Maronis accedat?'' <ref>''Ep.'' V.32 ab Ausonio Symmacho missa et in epistolarium eius introducta.</ref> </blockquote> Sed et adversarii "Romani decus eloquii" attollebant ut poeta Christianus Prudentius qui eum supra Ciceronem ponebat<ref>''Contra Symmachum'' I.632-5.</ref> atque eo magis eum pigebat quod pereuntes deos et sordidos defendere mallet. In electione verborum archaismos apud Plautum aut Terentium inventos saepe adfectat, ut e.g. ''fors fuat an'' in classici 'forsitan' loco. Poeticas locutiones quoque non contemnit. Modernus rursus videtur cum nomina [[Abstractio|abstracta]] e verbis ducta multiplicat aut etiam [[Neologismus|neologismos]] procudit<ref>E. Schulze (1884).</ref>. == De primis editionibus== *[[Editio princeps]] a Bartolomeo Cynischo curata anno [[1503]] [[Venetiae|Venetiis]] in lucem prodiit e [[Manuscriptum|manuscripto]] qui florilegium tantummodo continebat. Rarissimus est hodie hic liber<ref>James E. Dunlap, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/265035 The Earliest Editions of the Letters of Symmachus]", ''Classical Philology'', 1937: 329-340.</ref> . *1510/1 quattuor reeditiones [[Argentoratum|Argentorati]] apud Iohannem Grunigerum<ref>[https://books.google.fr/books?id=V41TNWAo4fMC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Symmachi Cons. Ro. Epistolae Familiares...]</ref>, Ioannem Schottum<ref>[https://sammlungen.ulb.uni-muenster.de/hd/content/titleinfo/794134?lang=de]</ref>, Iohannem Knoblouchum<ref>[https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb10981912?page=4,5]</ref>, H. Baldingum sese invicem imitantes. *[[1549]] editio [[Basilea|Basilensis]] [[Sigismundus Gelenius|Sigismundi Gelenii]] 49 relationes primum addidit<ref> ''Epistolarum Symmachi libri duo D. Ambrosii epistolae in Symmachum II...'', Basileae, Froben, 1549</ref> == Notae == <references/> == Fontes == *[[Corpus inscriptionum Latinarum|CIL]] [https://edh-www.adw.uni-heidelberg.de/edh/foto/F010361 VI, 1699] ; VIII, 24584 ; VIII, 5347 *[[Ambrosius]], ''Epistulae'' XVII et XVIII *[[Libanius]], ''Epistula'' 1004. * [[Macrobius]], ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' *[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' == Editiones criticae et commentarii == *Otto Seeck, ''[https://archive.org/details/qaureliisymmach00seecgoog/page/n8/mode/2up Q. Aurelii Symmachi quae supersunt]'' ([[Monumenta Germaniae historica|Monumenta Germaniae Historica]]), Berolini, 1893 [[Fasciculus:Base statua di Quinto Aurelio Simmaco - Musei Capitolini.jpg|thumb|CIL VI, 1699 = basis statuae a filio Memmio patri in [[Mons Caelius|monte Caelio]] erectae ubi eorum domus erat: cursum honorum brevem legere licet.]] *[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1973_num_42_1_1704_t1_0288_0000_5 Recensio critica] ** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2013_num_82_1_3841_t17_0359_0000_2 Recensio critica] * Giovanni Alberto Cecconi, ''Commento storico al libro II dell'Epistolario di Q. Aurelio Simmaco : con introduzione, testo, traduzione e indici'', Pisae, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003.11.17 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2004_num_73_1_2554_t1_0408_0000_2 Altera recensio critica] [https://www.academia.edu/84769725/Giovanni_Alberto_Cecconi_Commento_storico_al_libro_II_dellepistolario_di_Q_Aurelio_Simmaco_Con_introduzione_testo_traduzione_e_indici Tertia recensio critica] *Maria Lubello, ''[https://flore.unifi.it/retrieve/5f4d48db-5049-487b-ac42-4092ba20a52a/Lubello_Maria_Commento_storico_libri_VII-VIII_2024.pdf Commento storico ai libri VII e VIII dell’epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, testo, traduzione, commento storico]'', Florentiae, 2024 [https://flore.unifi.it/handle/2158/1374992 Dissertatio academica] * Arnaldo Marcone, ''Commento storico al libro IV dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco: introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1987 ** Commento storico al libro VI dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco: Introd., commento storico, teste, traduzione, indici, Pisae, 1983 *Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica] *Paola Rivolta Tiberga, ''Commento storico al libro V dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1982 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1996_num_65_1_1262_t1_0346_0000_2 Recensio critica] *Sergio Roda, ''Commento storico al libro IX dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione e indici'', Pisae, 1981 * Domenico Vera, ''Commento storico alle "relationes" di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981 == Plura legere si cupis == *Marco Bertolini, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/24182889 Sull' attegiamento religioso di Q. A. Simmaco]", ''Studi Classici e Orientali'', 1987: 189-208 *Philippe Bruggisser, ''Symmaque ou le rituel épistolaire de l'amitié littéraire. Recherches sur le premier livre de la correspondance'', Fribourg, 1993 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1995_num_64_1_1237_t1_0337_0000_2 Recensio critica] *JP Callu, "[https://www.persee.fr/doc/efr_0223-5099_2006_ant_361_1_11709 En marge des vieux livres : les manuscrits perdus de Symmaque]", ''Revue d’histoire des textes'', 1976: 197-217 *Alan Cameron, ''The Last Pagans of Rome'', Oxford University Press, 2011 [https://books.google.fr/books?id=AIQ8DwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] [https://www.academia.edu/117724893/The_Last_Pagans_of_Rome_By_Alan_Cameron Recensio critica] [https://bmcr.brynmawr.edu/2011/2011.12.35 Altera recensio critica] *Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium] *Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE''' *Gerd Haverling, ''Studies on Symmachus' Language and Style'', [[Gothoburgum|Gothoburgi]], 1988 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1990_num_59_1_2300_t1_0385_0000_2 Recensio critica] * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172 * Bettina Hecht, ''Störungen der Rechtslage in den Relationen des Symmachus : Verwaltung und Rechtsprechung in Rom 384/385 n. Chr'', Berolini, 2006 [https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.7767/zrgra.2008.125.1.775/html Recensio critica] *A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/864/mode/2up 865-871] * R. Klein, Symmachus, ''Eine tragische Gestalt des ausgehenden Heidentums'', [[Darmstadium|Darmstadii]], 1971 [https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1972_num_74_1_3927_t1_0322_0000_1 Recensio critica] * Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE''' *Guilelmus Kroll, ''[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015024459482&seq=5 De Q. Aurelii Symmachi studiis graecis et latinis]'', Vratislaviae, 1891 '''LATINE''' * Federico Lizzani, ''Il patrimonio di Q. Aurelius Symmachus a Roma e nel Lazio : una restituzione archeologica dall'epistolario'', Romae, "L'Erma" di Bretschneider, 2024 ISBN 978-88-913-3294-3 *John Alexander McGeachy, ''Quintus Aurelius Symmachus and the Senatorial Aristocracy of the West'', University of Chicago, 1942 * Jill Mitchell, ''[https://www.academia.edu/118514477/The_Religious_world_of_Quintus_Aurelius_Symmachus The Religious World of Quintus Aurelius Symmachus]'', Trivent Publishing, 2021 *Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE''' * F. Paschoud (curator), ''Colloque genevois sur Symmaque : à l'occasion du mille six centième anniversaire du conflit de l'autel de la Victoire'', [1984], Les Belles lettres, 1986 *S. Roda, "Simmaco nel gioco politico del suo tempo", ''Studia et Documenta Historiae et Iuris'', 1973: 53-114 *Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367 * Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE''' * Ramón Teja, ''La más antigua polémica sobre la tolerancia religiosa: el debate entre San Ambrosio de Milán y el senador Símaco sobre el Altar de la Victoria'', Matriti, 2023 ISBN 978-84-19782-23-6 *Cristiana Sogno, ''Q. Aurelius Symmachus : a political biography'', University of Michigan Press, 2006 [https://books.google.fr/books?id=N3qFtZRLuXgC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *L. M. A. Viola, ''Quinto Aurelio Simmaco : lo splendore della romanitas : la perfezione dell'uomo religioso romano-italiano e la costituzione della civiltà universale della pace'', Forii, Victrix, 2010 [https://bibcatalogo.uca.es/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=870445&shelfbrowse_itemnumber=2642939] {{NexInt}} * [[Controversia de ara Victoriae]] == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Quintus_Aurelius_Symmachus Quintum Aurelium Symmachum] spectant *[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem] * [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] * {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}} * [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]| annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]| successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}} {{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}} [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Gens Symmachia]] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Gens Aurelia]] a84ohg1ewvd73864m3zkhapowtd8o6r 3980819 3980818 2026-08-12T13:03:56Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De primis editionibus */ 3980819 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Roma, metà di dittico con un'apoteosi, 400 circa.JPG|thumb|Consecratio Symmachi (ut vulgo putatur). Nam hoc dimidium [[Diptychon consulare|diptychum]] [[ebur|eburneum]] [[Monogramma|monogramma]] Symmachorum fert et circa 400 scalptum est.]] '''Quintus Aurelius Symmachus''' signo '''Eusebius''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Vulgo pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est<ref>Etiam ab adversariis ut [[Prudentius]], ''Contra Symmachum'': I.632-642.</ref>. Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in controversia de ara Victoriae affirmavit. == De familia == Primus ex illa gente avus Quinti Symmachi, Aurelius Valerius Tullianus Symmachus, [[Consul|consulatus]] insignia "severitatis merito" anno [[330]] accepit; nova familia igitur in ordine senatorio erant Symmachi. Eo magis praerogativas ordinis vindicare visi sunt. Quintus sororem unam<ref>''Ep''. VIII.49</ref> et tres fratres habuit qui omnes ante ipsum obierunt<ref>Nam circa 380 de Celsino Titiano ita scripsit: ''tertius hic mihi de optimis fratribus luctus est'' (''ep''. III.6).</ref>. Circa 370 Quintus Rusticianam, filiam praefecti [[Memmius Vitrasius Orfitus|Orfiti]], uxorem duxit. Filia eis fuit ignoto nomine nomine<ref>''Ep''. VI.12, 67, 79</ref> quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans, et aliquanto postea filius [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] operum patris sui editor posthumus. A maioribus multa [[Immobile|bona immobilia]] hereditario accepit: tres domus Romae, unam [[Capua (urbs antiqua)|Capuae]], quindecim [[villa|villas]] plerumque in Italia meridionali sitas, praedia quoque in [[Samnium|Samnio]], [[Apulia]], [[Sicilia (provincia Romana)|Sicilia]], [[Mauretania (discretiva)|Mauretania]]. Inter tamen senatores modice divites numerabatur et ad munera [[Praetor|praetoria]] filii sui duo milia argenti pondo erogasse dicitur<ref>[[Olympiodorus Thebanus|Olympiodorus]], Fragmentum 44.</ref>. == De cursu honorum == * Annis incertis [[Quaestor|quaesturam]] et [[praetor|praeturam]] gessit. Circa idem tempus [[pontifex |pontifex maior]] cooptatus est<ref>''Epistulae'' I.49, 51 ;II.53 ; IX.147-8.</ref> nec aliud sacerdotium umquam suscepit, quamvis studiosus paganismi defensor<ref>CIL VI, 1699, stela a filio erecta quae cursum honorum Symmachi nobis servavit.</ref>. *364-5 tum cum pater [[Praefectus urbi Romae|praefectus urbi]] erat ipse corrector [[Lucania|Lucaniae]] et [[Bruttium|Brittiorum]] fit<ref>Cf ''Epistulae'' II.48.</ref>. Tum vetustissimas epistulas scribit quas quidem adhuc habeamus. * anno 369 [[Panegyricus|panegyricos]] [[Valentinianus I|Valentiniani I]] et [[Gratianus|Gratiani]] coram principibus pronuntiat<ref>''Orationes'' I-III.</ref>. In Gallia apud Valentinianum usque ad annum 370 mansit ubi [[Decimus Magnus Ausonius|Ausonium]] cognovit cuius amicitiam coluit<ref>''Epistulae'' I.14 et 32.</ref>. Mox [[comes]] tertii ordinis renuntiatur. * 373-4 [[Fasti proconsulum Africae|proconsul Africae]] fit, officium honorificum sine vera potentia<ref>CIL VIII, 24584 et 5347 inscriptiones in [[Africa (provincia Romana)|Africa]] repertae. Cf ''Epistulae'' VIII.5 et 20. X.1.2-3.</ref>. * anno 376 Gratiani nuntium de morte [[Flavius Maximinus|Maximini]] in senatu recitat<ref>''Epistulae'' I.13 et X.2</ref>. Die 9 Ianuarii orationem ''Pro Trygetio'' in senatu habuit gratias agens quod patrem plebe seditiosa expulsum honorifice revocassent<ref>''Oratio'' V. Cf ''Epistulae'' I.44</ref>. *377-8 Aegrotavit<ref>''Epistulae'' I.20 et 85. III.47.</ref> * anno 382 legatus senatorum ad Gratianum missus [[Ara Victoriae|aram Victoriae]] in [[Curia Hostilia|curia]] restituendam poscere volebat sed aditu principis prohibitus est<ref>Ambrosius, ''Epistulae'' 17.10</ref> * anno 384 [[Valentinianus II|Valentiniano II]] cum matre [[Iustina]] imperante [[Praefectus urbi Romae|praefectus Urbi]] ''sub aestatis exordio''<ref>''Relatio'' 25.3</ref> fit. Tum iterum arae Victoriae restitutionem petiit<ref>''Relatio'' tertia.</ref> sed ab [[Ambrosius|Ambrosio]] episcopo victus est. Praeterea annonae angustiae eum ad magistratum deponendum incitaverunt (februario 385)<ref>Eventa huius praefecturae ab ipsius ''relationibus'' nota sunt. Vide etiam ''Epistulas'' II.36 et 55, III.28.</ref>. In praefectura [[Augustinus Hipponensis|Augustinum]] magistrum rhetoricae nominavit<ref>''[[Confessiones (Augustinus)|Confessiones]]'' V.13.</ref>. * anno 387 partes usurpatoris [[Magnus Maximus|Magni Maximi]] oratione quidem non armis<ref>[[Gennadius Scholasticus|Gennadius]], ''De Viris illustribus'' 49.</ref> sequitur quo mox a Theodosio victo veniam quidem impetrat (et Theodosio in oratione hodie deperdita gratias agebat<ref>''Epistulae'' II.13, 28, 30-32.</ref>) sed eius dignitas aliquantum imminuta est<ref>[[Libanius]], ''Epistulae'' 1008</ref>. Revera [[Novatianus|Novatianorum]] intercessio episcopi ei saluti fuerat. * iamdiu orator disertissimus velut praeco senatorum erat et anno incerto [[princeps senatus]] publice nominatur<ref>[[Socrates Scholasticus]] V.14.6.</ref> * anno 390 cum Theodosio in gratiam redit et ad [[consul|consulatum ordinarium]] anni proximi designatur<ref>[[Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' I.622-5. Cf ''Epistulae'' II.62-4. V.15. IX.149. </ref> *anno 391 gratiarum actionem in aula Mediolani habet sed quia aram Victoriae memoravit a Theodosio ex urbe expellitur. * annis 392-4 ab [[Eugenius|Eugenii]] [[Arbogastes|Arbogastis]]que usurpatione ipse abstinet sed filius quaestor, gener praefectus Urbi sunt et amicus Virius Nicomachus Flavius post cladem sibi mortem voluntariam conscivit. *Usque ad annum 398 in umbra remanet. 396/7 aegrotavit<ref>''Epistulae'' III.38-39, V.58 etc.</ref>, anno 398 plebe irata expulsus est ac postea revocatus<ref>''Epistulae'' VI.66, VIII.64-5, IX.81.</ref>. Ab illo anno cursui honorum Memmi filii (sc. praeturae) operam dat<ref>''Ep''. IV.7, 8, 12, 58, 59, 60, 63 etc. </ref> et usque ad mortem [[Flavius Stilicho|Stilichoni]] tum in Occidente dominanti satis propinquus est<ref>''Epistulae'' IV.1-14.</ref>. In summa munera honorifica multa absolvit, numquam tamen in aula apud principes vitam egit. Plerumque Romae aut in villis tempus litteris terebat. Itaque ad res magnas decidendas momentum non habuit. == De homine litterato == E litteris igitur et facultate dicendi pleramque auctoritatem suam ducebat. In litteris ut in republica aut religione [[mos maiorum|morem maiorum]] imprimis venerabatur. Ita [[Vergilius|Vergilium]], [[Cicero|Ciceronem]], [[Titus Maccius Plautus|Plautum]], [[Publius Terentius Afer|Terentium]], [[Horatius|Horatium]] imprimis amat quorum sententiarum saepe in ''Epistulis'' meminit. Amplam bibliothecam sibi pararat: novimus enim apud Symmachum fuisse Titum Livium integrum quem emendare coeperat<ref>''Epistulae'' IX.13.</ref>, necnon [[Plinius Maior|Plinium Maiorem]] aut ''[[Commentarii de Bello Gallico|Commentarios de Bello Gallico]]''. Ita quodam modo 'litteras classicas' iam invenerat quas spreta lingua suae aetatis colebat<ref>De Symmachi studiis vide G. Kroll(1891).</ref> et litteras amatas ut posteris traderentur curabat. Librarii enim apud Symmachos textus duplicabant. Adulescentes suae aetatis quoque ad rhetoricam studendam hortabatur<ref>[[Libanius]], ''Epistula'' 1004.</ref> et filio instituendo ipse operam dedit<ref>''Ep''. V.5 et VI.61</ref> In ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalibus]]''<ref>I.24.8.</ref> Vergilium non tantum litterarum sed etiam [[Theologia|theologiae]] et [[ritus|rituum]] magistrum esse contendebat. Non minus enim a novitatibus orientalibus in [[Polytheismus|polytheismum]] nuper introductis abhorrebat quam a Christianismo. Vetus Romanus volebat esse. == De operibus == Tria genera operum reliquit Symmachus, epistulas, relationes, orationes: * '''orationes''' octo ab ipso circa [[376]] publicatae sunt quae ad patrem, Valentinianos principes et alios homines nobiles pertinent. Anno [[1815]] in [[Palimpsestus|palimpsesto]] ab [[Angelus Mai|Angelo Mai]] inventae sunt, antea a septimo saeculo deperditae. *'''relationes''' 49 statim post praefecturam circa [[385]] edidit inter quas celeberrima tertia relatio de ara Victoriae versatur. Illae relationes illius actionem in magistratu gerendo recensent. *'''epistulae''' plus quam nongentae in decem libros digestae magnum opus eius faciunt. Liber primus paulo post 385 in lumen prodisse vulgo creditur (epistulas ad patrem et fratrem continet necnon ad poetam [[Ausonius|Ausonium]] filiumque eius Hesperium et ad amicum [[Vettius Agorius Praetextatus|Praetextatum]], fratrem in paganismo). Cetera post mortem auctoris sed ante annum 409 a filio Memmio edita putantur. In septem primis libris epistulae per personas quibus missae sunt disponuntur sine ulla [[Chronologia|chronologica]] aut [[Thema (litterae)|thematica]] ordinatione. In octavo et nono sine ordine miscentur epistulae (pars maxima decimi deperdita est), ne personae quidem quibus mittuntur semper indicantur. Unde eruditi coniecerunt auctorem editionem usque ad septimum librum praeparasse, postea filium solum relictum ut potuit reliqua edidisse<ref>S. Roda, "Alcune ipotesi sulla prima edizione dell'epistolario di Simmaco", ''La Parola des Passato'', 1979: 31-54.</ref>. Certe Nicomachi non parvam partem epistularum recipiunt: liber secundus totus [[Virius Nicomachus Flavianus|Virio Nicomacho Flaviano]] dicatur, sextum librum ceteri inter se Nicomachi partiuntur. Lectorem modernum in illis epistulis paupertas [[thema|thematum]] offendit: etenim de rebus publicis aut religiosis scribendi tum libertas nulla erat et delatores speculabantur. Etiam retrorsus censura agebat: ita Memmius epistulas ad [[Usurpatio|usurpatores]] [[Magnus Maximus|Maximum]], [[Eugenius (imperator)|Eugenium]], [[Arbogastes|Arbogastem]] suppressit. Nuntii secreti et periculosi tabellariis maximae fidei mandabantur qui oraliter eos referebant, numquam scribebantur. Brevissimae igitur sunt epistulae Symmachi. Plerumque de mera salutatione et amicitiae professione agebatur aut [[Salus|salutis]] inquisitione et officiorum reciprocitate in epistularum commercio. Saepe simul propinquos et homines bene meritos [[Magistratus|magistratibus]] amicis commendabat. Rarius de litteris aut senatu consulto et annona Urbis aliquid scribebat aut de peregrinationibus in villas suas. Semel et iterum de lite apud iudices<ref>Federico-Alberto Poglio, "[https://www.persee.fr/doc/mefr_0223-5102_2008_num_120_1_10422 Una lite giudiziaria tra Aurelio Simmaco e Petronio Probo : a proposito di Symm., Epp. 2, 28; 30-31 e 3, 4]" in ''Mélanges de l'école française de Rome'', 2008 (120-1): 149-161.</ref>. Omnia cursim sine excursu. Itaque spem lectoris saepe decipit. Ipse tenuis materiae sibi conscius erat: ''Quousque enim'', Nicomacho inquiebat, ''dandae ac reddendae salutationis verba blaterabimus, cum alia stylo materia non suppetat?''.<ref>''Ep''. II.35.</ref> == De genere dicendi et iudiciis == Stilus Symmachi non facile finitur. Duodecimo saeculo [[Alanus ab Insulis]] brevitatem eius evidentem extollens eum 'verbis parcum' sed 'mente profundum' dicebat: <blockquote><poem> Symacus in uerbis parcus sed mente profundus, Prodigus in sensu, uerbis angustus, habundans Mente, sed ore minor, fructu, non fronde beatus, Sensus diuicias uerbi breuitate coartat.<ref>''Anticlaudianus'' III.236-9</ref> </poem></blockquote> Nec dubium quin sententiae breves subiunctionem vitantes alienissimae sunt a [[periodus|periodico]] stilo quem in Ciceronis orationibus legimus sed non minus a sermone familiari quo utebatur magnus orator in epistulis abhorrent. Ipse ''ingenii sui maciem'' causabatur<ref>I.81. Cf ibidem I.14 ad Ausonium: ''Sed ego qui sum paupertini ingenii mei mihi conscius, Laconicae malo studere brevitati, quam multijugis paginis infantiae maciem publicare''.</ref>. Coaevi tamen stilum floridum et pinguem potius laudabant verisimile quia nomina et adiectiva magna densitate spissantur et plenitudinis speciem praebent. Ita [[Macrobius]]: <blockquote> ''Quattuor sunt, inquit Eusebius, genera dicendi: copiosum, in quo Cicero dominatur: breve, in quo Salustius regnat: siccum, quod Frontoni ascribitur: pingue et floridum in quo Plinius Secundus quondam et nunc nullo veterum minor noster Symmachus luxuriatur.''<ref>''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' V.1.7.</ref> </blockquote> [[Rhythmus|Numeris]] sophisticis<ref>Johannes Möller, ''De clausulis a Q. Aurelio Symmacho adhibitis'', Aschendorff, 1912. Louis Havet, ''[https://archive.org/details/laprosemtriqued00havegoog/page/n15/mode/2up La prose métrique de Symmaque et les origines métriques du cursus]'', Lutetiae, Emile Bouillon, 1892</ref> et splendido exquisitoque [[Vocabularium|vocabulario]] nitebat Symmachi [[prosa]] quae summam artem redolebat in variationibus circa exilem materiam innumeris. Amicus Ausonius [[Dithyrambus|dithyrambum]] ei composuit: <blockquote> ''Haud quisquam ita nitet, ut comparatus tibi non sordeat. Quis ita Aesopi venustatem, quis sophisticas Socratis conclusiones, enthymemata Demosthenis, aut opulentiam Tullianam, aut proprietatem nostri Maronis accedat?'' <ref>''Ep.'' V.32 ab Ausonio Symmacho missa et in epistolarium eius introducta.</ref> </blockquote> Sed et adversarii "Romani decus eloquii" attollebant ut poeta Christianus Prudentius qui eum supra Ciceronem ponebat<ref>''Contra Symmachum'' I.632-5.</ref> atque eo magis eum pigebat quod pereuntes deos et sordidos defendere mallet. In electione verborum archaismos apud Plautum aut Terentium inventos saepe adfectat, ut e.g. ''fors fuat an'' in classici 'forsitan' loco. Poeticas locutiones quoque non contemnit. Modernus rursus videtur cum nomina [[Abstractio|abstracta]] e verbis ducta multiplicat aut etiam [[Neologismus|neologismos]] procudit<ref>E. Schulze (1884).</ref>. == De primis editionibus== *[[Editio princeps]] a Bartolomeo Cynischo curata anno [[1503]] [[Venetiae|Venetiis]] in lucem prodiit e [[Manuscriptum|manuscripto]] qui florilegium tantummodo continebat. Rarissimus est hodie hic liber<ref>James E. Dunlap, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/265035 The Earliest Editions of the Letters of Symmachus]", ''Classical Philology'', 1937: 329-340.</ref> . *1510/1 quattuor reeditiones [[Argentoratum|Argentorati]] apud Iohannem Grunigerum<ref>[https://books.google.fr/books?id=V41TNWAo4fMC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Symmachi Cons. Ro. Epistolae Familiares...]</ref>, Ioannem Schottum<ref>[https://sammlungen.ulb.uni-muenster.de/hd/content/titleinfo/794134?lang=de]</ref>, Iohannem Knoblouchum<ref>[https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb10981912?page=4,5]</ref>, H. Baldingum sese invicem imitantes. *[[1549]] editio [[Basilea|Basilensis]] [[Sigismundus Gelenius|Sigismundi Gelenii]] 49 relationes primum addidit<ref> ''Epistolarum Symmachi libri duo D. Ambrosii epistolae in Symmachum II...'', Basileae, Froben, 1549</ref> * anno [[1580]] [[Franciscus Iuretus]] e novo manuscripto [[Divio|Divione]] in abbatia sancti Benigni servato primus decem libros epistolarum integros publicat<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_GXOsKR2l-NcC/page/n3/mode/2up Q. Aurelii Symmachi, ... epistolarum ad diuersos libri decem. Ex Bibliotheca coenobij S. Benigni Diuionensis magna parte in integrum restituti. Cura & studio Francisci Iureti, cuius etiam notae adiectae sunt]'', Parisiis, apud Nicolaum Chesneau, 1580.</ref>. Alios manuscriptos quoque recensere et comparare potuit. == Notae == <references/> == Fontes == *[[Corpus inscriptionum Latinarum|CIL]] [https://edh-www.adw.uni-heidelberg.de/edh/foto/F010361 VI, 1699] ; VIII, 24584 ; VIII, 5347 *[[Ambrosius]], ''Epistulae'' XVII et XVIII *[[Libanius]], ''Epistula'' 1004. * [[Macrobius]], ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' *[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' == Editiones criticae et commentarii == *Otto Seeck, ''[https://archive.org/details/qaureliisymmach00seecgoog/page/n8/mode/2up Q. Aurelii Symmachi quae supersunt]'' ([[Monumenta Germaniae historica|Monumenta Germaniae Historica]]), Berolini, 1893 [[Fasciculus:Base statua di Quinto Aurelio Simmaco - Musei Capitolini.jpg|thumb|CIL VI, 1699 = basis statuae a filio Memmio patri in [[Mons Caelius|monte Caelio]] erectae ubi eorum domus erat: cursum honorum brevem legere licet.]] *[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1973_num_42_1_1704_t1_0288_0000_5 Recensio critica] ** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2013_num_82_1_3841_t17_0359_0000_2 Recensio critica] * Giovanni Alberto Cecconi, ''Commento storico al libro II dell'Epistolario di Q. Aurelio Simmaco : con introduzione, testo, traduzione e indici'', Pisae, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003.11.17 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2004_num_73_1_2554_t1_0408_0000_2 Altera recensio critica] [https://www.academia.edu/84769725/Giovanni_Alberto_Cecconi_Commento_storico_al_libro_II_dellepistolario_di_Q_Aurelio_Simmaco_Con_introduzione_testo_traduzione_e_indici Tertia recensio critica] *Maria Lubello, ''[https://flore.unifi.it/retrieve/5f4d48db-5049-487b-ac42-4092ba20a52a/Lubello_Maria_Commento_storico_libri_VII-VIII_2024.pdf Commento storico ai libri VII e VIII dell’epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, testo, traduzione, commento storico]'', Florentiae, 2024 [https://flore.unifi.it/handle/2158/1374992 Dissertatio academica] * Arnaldo Marcone, ''Commento storico al libro IV dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco: introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1987 ** Commento storico al libro VI dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco: Introd., commento storico, teste, traduzione, indici, Pisae, 1983 *Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica] *Paola Rivolta Tiberga, ''Commento storico al libro V dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1982 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1996_num_65_1_1262_t1_0346_0000_2 Recensio critica] *Sergio Roda, ''Commento storico al libro IX dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione e indici'', Pisae, 1981 * Domenico Vera, ''Commento storico alle "relationes" di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981 == Plura legere si cupis == *Marco Bertolini, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/24182889 Sull' attegiamento religioso di Q. A. Simmaco]", ''Studi Classici e Orientali'', 1987: 189-208 *Philippe Bruggisser, ''Symmaque ou le rituel épistolaire de l'amitié littéraire. Recherches sur le premier livre de la correspondance'', Fribourg, 1993 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1995_num_64_1_1237_t1_0337_0000_2 Recensio critica] *JP Callu, "[https://www.persee.fr/doc/efr_0223-5099_2006_ant_361_1_11709 En marge des vieux livres : les manuscrits perdus de Symmaque]", ''Revue d’histoire des textes'', 1976: 197-217 *Alan Cameron, ''The Last Pagans of Rome'', Oxford University Press, 2011 [https://books.google.fr/books?id=AIQ8DwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] [https://www.academia.edu/117724893/The_Last_Pagans_of_Rome_By_Alan_Cameron Recensio critica] [https://bmcr.brynmawr.edu/2011/2011.12.35 Altera recensio critica] *Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium] *Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE''' *Gerd Haverling, ''Studies on Symmachus' Language and Style'', [[Gothoburgum|Gothoburgi]], 1988 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1990_num_59_1_2300_t1_0385_0000_2 Recensio critica] * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172 * Bettina Hecht, ''Störungen der Rechtslage in den Relationen des Symmachus : Verwaltung und Rechtsprechung in Rom 384/385 n. Chr'', Berolini, 2006 [https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.7767/zrgra.2008.125.1.775/html Recensio critica] *A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/864/mode/2up 865-871] * R. Klein, Symmachus, ''Eine tragische Gestalt des ausgehenden Heidentums'', [[Darmstadium|Darmstadii]], 1971 [https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1972_num_74_1_3927_t1_0322_0000_1 Recensio critica] * Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE''' *Guilelmus Kroll, ''[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015024459482&seq=5 De Q. Aurelii Symmachi studiis graecis et latinis]'', Vratislaviae, 1891 '''LATINE''' * Federico Lizzani, ''Il patrimonio di Q. Aurelius Symmachus a Roma e nel Lazio : una restituzione archeologica dall'epistolario'', Romae, "L'Erma" di Bretschneider, 2024 ISBN 978-88-913-3294-3 *John Alexander McGeachy, ''Quintus Aurelius Symmachus and the Senatorial Aristocracy of the West'', University of Chicago, 1942 * Jill Mitchell, ''[https://www.academia.edu/118514477/The_Religious_world_of_Quintus_Aurelius_Symmachus The Religious World of Quintus Aurelius Symmachus]'', Trivent Publishing, 2021 *Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE''' * F. Paschoud (curator), ''Colloque genevois sur Symmaque : à l'occasion du mille six centième anniversaire du conflit de l'autel de la Victoire'', [1984], Les Belles lettres, 1986 *S. Roda, "Simmaco nel gioco politico del suo tempo", ''Studia et Documenta Historiae et Iuris'', 1973: 53-114 *Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367 * Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE''' * Ramón Teja, ''La más antigua polémica sobre la tolerancia religiosa: el debate entre San Ambrosio de Milán y el senador Símaco sobre el Altar de la Victoria'', Matriti, 2023 ISBN 978-84-19782-23-6 *Cristiana Sogno, ''Q. Aurelius Symmachus : a political biography'', University of Michigan Press, 2006 [https://books.google.fr/books?id=N3qFtZRLuXgC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *L. M. A. Viola, ''Quinto Aurelio Simmaco : lo splendore della romanitas : la perfezione dell'uomo religioso romano-italiano e la costituzione della civiltà universale della pace'', Forii, Victrix, 2010 [https://bibcatalogo.uca.es/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=870445&shelfbrowse_itemnumber=2642939] {{NexInt}} * [[Controversia de ara Victoriae]] == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Quintus_Aurelius_Symmachus Quintum Aurelium Symmachum] spectant *[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem] * [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] * {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}} * [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]| annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]| successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}} {{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}} [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Gens Symmachia]] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Gens Aurelia]] ky6dqeu5660xonsr8aq1qwtw4wc0v3d 3980821 3980819 2026-08-12T13:15:15Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De primis editionibus */ 3980821 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Roma, metà di dittico con un'apoteosi, 400 circa.JPG|thumb|Consecratio Symmachi (ut vulgo putatur). Nam hoc dimidium [[Diptychon consulare|diptychum]] [[ebur|eburneum]] [[Monogramma|monogramma]] Symmachorum fert et circa 400 scalptum est.]] '''Quintus Aurelius Symmachus''' signo '''Eusebius''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Vulgo pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est<ref>Etiam ab adversariis ut [[Prudentius]], ''Contra Symmachum'': I.632-642.</ref>. Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in controversia de ara Victoriae affirmavit. == De familia == Primus ex illa gente avus Quinti Symmachi, Aurelius Valerius Tullianus Symmachus, [[Consul|consulatus]] insignia "severitatis merito" anno [[330]] accepit; nova familia igitur in ordine senatorio erant Symmachi. Eo magis praerogativas ordinis vindicare visi sunt. Quintus sororem unam<ref>''Ep''. VIII.49</ref> et tres fratres habuit qui omnes ante ipsum obierunt<ref>Nam circa 380 de Celsino Titiano ita scripsit: ''tertius hic mihi de optimis fratribus luctus est'' (''ep''. III.6).</ref>. Circa 370 Quintus Rusticianam, filiam praefecti [[Memmius Vitrasius Orfitus|Orfiti]], uxorem duxit. Filia eis fuit ignoto nomine nomine<ref>''Ep''. VI.12, 67, 79</ref> quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans, et aliquanto postea filius [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] operum patris sui editor posthumus. A maioribus multa [[Immobile|bona immobilia]] hereditario accepit: tres domus Romae, unam [[Capua (urbs antiqua)|Capuae]], quindecim [[villa|villas]] plerumque in Italia meridionali sitas, praedia quoque in [[Samnium|Samnio]], [[Apulia]], [[Sicilia (provincia Romana)|Sicilia]], [[Mauretania (discretiva)|Mauretania]]. Inter tamen senatores modice divites numerabatur et ad munera [[Praetor|praetoria]] filii sui duo milia argenti pondo erogasse dicitur<ref>[[Olympiodorus Thebanus|Olympiodorus]], Fragmentum 44.</ref>. == De cursu honorum == * Annis incertis [[Quaestor|quaesturam]] et [[praetor|praeturam]] gessit. Circa idem tempus [[pontifex |pontifex maior]] cooptatus est<ref>''Epistulae'' I.49, 51 ;II.53 ; IX.147-8.</ref> nec aliud sacerdotium umquam suscepit, quamvis studiosus paganismi defensor<ref>CIL VI, 1699, stela a filio erecta quae cursum honorum Symmachi nobis servavit.</ref>. *364-5 tum cum pater [[Praefectus urbi Romae|praefectus urbi]] erat ipse corrector [[Lucania|Lucaniae]] et [[Bruttium|Brittiorum]] fit<ref>Cf ''Epistulae'' II.48.</ref>. Tum vetustissimas epistulas scribit quas quidem adhuc habeamus. * anno 369 [[Panegyricus|panegyricos]] [[Valentinianus I|Valentiniani I]] et [[Gratianus|Gratiani]] coram principibus pronuntiat<ref>''Orationes'' I-III.</ref>. In Gallia apud Valentinianum usque ad annum 370 mansit ubi [[Decimus Magnus Ausonius|Ausonium]] cognovit cuius amicitiam coluit<ref>''Epistulae'' I.14 et 32.</ref>. Mox [[comes]] tertii ordinis renuntiatur. * 373-4 [[Fasti proconsulum Africae|proconsul Africae]] fit, officium honorificum sine vera potentia<ref>CIL VIII, 24584 et 5347 inscriptiones in [[Africa (provincia Romana)|Africa]] repertae. Cf ''Epistulae'' VIII.5 et 20. X.1.2-3.</ref>. * anno 376 Gratiani nuntium de morte [[Flavius Maximinus|Maximini]] in senatu recitat<ref>''Epistulae'' I.13 et X.2</ref>. Die 9 Ianuarii orationem ''Pro Trygetio'' in senatu habuit gratias agens quod patrem plebe seditiosa expulsum honorifice revocassent<ref>''Oratio'' V. Cf ''Epistulae'' I.44</ref>. *377-8 Aegrotavit<ref>''Epistulae'' I.20 et 85. III.47.</ref> * anno 382 legatus senatorum ad Gratianum missus [[Ara Victoriae|aram Victoriae]] in [[Curia Hostilia|curia]] restituendam poscere volebat sed aditu principis prohibitus est<ref>Ambrosius, ''Epistulae'' 17.10</ref> * anno 384 [[Valentinianus II|Valentiniano II]] cum matre [[Iustina]] imperante [[Praefectus urbi Romae|praefectus Urbi]] ''sub aestatis exordio''<ref>''Relatio'' 25.3</ref> fit. Tum iterum arae Victoriae restitutionem petiit<ref>''Relatio'' tertia.</ref> sed ab [[Ambrosius|Ambrosio]] episcopo victus est. Praeterea annonae angustiae eum ad magistratum deponendum incitaverunt (februario 385)<ref>Eventa huius praefecturae ab ipsius ''relationibus'' nota sunt. Vide etiam ''Epistulas'' II.36 et 55, III.28.</ref>. In praefectura [[Augustinus Hipponensis|Augustinum]] magistrum rhetoricae nominavit<ref>''[[Confessiones (Augustinus)|Confessiones]]'' V.13.</ref>. * anno 387 partes usurpatoris [[Magnus Maximus|Magni Maximi]] oratione quidem non armis<ref>[[Gennadius Scholasticus|Gennadius]], ''De Viris illustribus'' 49.</ref> sequitur quo mox a Theodosio victo veniam quidem impetrat (et Theodosio in oratione hodie deperdita gratias agebat<ref>''Epistulae'' II.13, 28, 30-32.</ref>) sed eius dignitas aliquantum imminuta est<ref>[[Libanius]], ''Epistulae'' 1008</ref>. Revera [[Novatianus|Novatianorum]] intercessio episcopi ei saluti fuerat. * iamdiu orator disertissimus velut praeco senatorum erat et anno incerto [[princeps senatus]] publice nominatur<ref>[[Socrates Scholasticus]] V.14.6.</ref> * anno 390 cum Theodosio in gratiam redit et ad [[consul|consulatum ordinarium]] anni proximi designatur<ref>[[Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' I.622-5. Cf ''Epistulae'' II.62-4. V.15. IX.149. </ref> *anno 391 gratiarum actionem in aula Mediolani habet sed quia aram Victoriae memoravit a Theodosio ex urbe expellitur. * annis 392-4 ab [[Eugenius|Eugenii]] [[Arbogastes|Arbogastis]]que usurpatione ipse abstinet sed filius quaestor, gener praefectus Urbi sunt et amicus Virius Nicomachus Flavius post cladem sibi mortem voluntariam conscivit. *Usque ad annum 398 in umbra remanet. 396/7 aegrotavit<ref>''Epistulae'' III.38-39, V.58 etc.</ref>, anno 398 plebe irata expulsus est ac postea revocatus<ref>''Epistulae'' VI.66, VIII.64-5, IX.81.</ref>. Ab illo anno cursui honorum Memmi filii (sc. praeturae) operam dat<ref>''Ep''. IV.7, 8, 12, 58, 59, 60, 63 etc. </ref> et usque ad mortem [[Flavius Stilicho|Stilichoni]] tum in Occidente dominanti satis propinquus est<ref>''Epistulae'' IV.1-14.</ref>. In summa munera honorifica multa absolvit, numquam tamen in aula apud principes vitam egit. Plerumque Romae aut in villis tempus litteris terebat. Itaque ad res magnas decidendas momentum non habuit. == De homine litterato == E litteris igitur et facultate dicendi pleramque auctoritatem suam ducebat. In litteris ut in republica aut religione [[mos maiorum|morem maiorum]] imprimis venerabatur. Ita [[Vergilius|Vergilium]], [[Cicero|Ciceronem]], [[Titus Maccius Plautus|Plautum]], [[Publius Terentius Afer|Terentium]], [[Horatius|Horatium]] imprimis amat quorum sententiarum saepe in ''Epistulis'' meminit. Amplam bibliothecam sibi pararat: novimus enim apud Symmachum fuisse Titum Livium integrum quem emendare coeperat<ref>''Epistulae'' IX.13.</ref>, necnon [[Plinius Maior|Plinium Maiorem]] aut ''[[Commentarii de Bello Gallico|Commentarios de Bello Gallico]]''. Ita quodam modo 'litteras classicas' iam invenerat quas spreta lingua suae aetatis colebat<ref>De Symmachi studiis vide G. Kroll(1891).</ref> et litteras amatas ut posteris traderentur curabat. Librarii enim apud Symmachos textus duplicabant. Adulescentes suae aetatis quoque ad rhetoricam studendam hortabatur<ref>[[Libanius]], ''Epistula'' 1004.</ref> et filio instituendo ipse operam dedit<ref>''Ep''. V.5 et VI.61</ref> In ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalibus]]''<ref>I.24.8.</ref> Vergilium non tantum litterarum sed etiam [[Theologia|theologiae]] et [[ritus|rituum]] magistrum esse contendebat. Non minus enim a novitatibus orientalibus in [[Polytheismus|polytheismum]] nuper introductis abhorrebat quam a Christianismo. Vetus Romanus volebat esse. == De operibus == Tria genera operum reliquit Symmachus, epistulas, relationes, orationes: * '''orationes''' octo ab ipso circa [[376]] publicatae sunt quae ad patrem, Valentinianos principes et alios homines nobiles pertinent. Anno [[1815]] in [[Palimpsestus|palimpsesto]] ab [[Angelus Mai|Angelo Mai]] inventae sunt, antea a septimo saeculo deperditae. *'''relationes''' 49 statim post praefecturam circa [[385]] edidit inter quas celeberrima tertia relatio de ara Victoriae versatur. Illae relationes illius actionem in magistratu gerendo recensent. *'''epistulae''' plus quam nongentae in decem libros digestae magnum opus eius faciunt. Liber primus paulo post 385 in lumen prodisse vulgo creditur (epistulas ad patrem et fratrem continet necnon ad poetam [[Ausonius|Ausonium]] filiumque eius Hesperium et ad amicum [[Vettius Agorius Praetextatus|Praetextatum]], fratrem in paganismo). Cetera post mortem auctoris sed ante annum 409 a filio Memmio edita putantur. In septem primis libris epistulae per personas quibus missae sunt disponuntur sine ulla [[Chronologia|chronologica]] aut [[Thema (litterae)|thematica]] ordinatione. In octavo et nono sine ordine miscentur epistulae (pars maxima decimi deperdita est), ne personae quidem quibus mittuntur semper indicantur. Unde eruditi coniecerunt auctorem editionem usque ad septimum librum praeparasse, postea filium solum relictum ut potuit reliqua edidisse<ref>S. Roda, "Alcune ipotesi sulla prima edizione dell'epistolario di Simmaco", ''La Parola des Passato'', 1979: 31-54.</ref>. Certe Nicomachi non parvam partem epistularum recipiunt: liber secundus totus [[Virius Nicomachus Flavianus|Virio Nicomacho Flaviano]] dicatur, sextum librum ceteri inter se Nicomachi partiuntur. Lectorem modernum in illis epistulis paupertas [[thema|thematum]] offendit: etenim de rebus publicis aut religiosis scribendi tum libertas nulla erat et delatores speculabantur. Etiam retrorsus censura agebat: ita Memmius epistulas ad [[Usurpatio|usurpatores]] [[Magnus Maximus|Maximum]], [[Eugenius (imperator)|Eugenium]], [[Arbogastes|Arbogastem]] suppressit. Nuntii secreti et periculosi tabellariis maximae fidei mandabantur qui oraliter eos referebant, numquam scribebantur. Brevissimae igitur sunt epistulae Symmachi. Plerumque de mera salutatione et amicitiae professione agebatur aut [[Salus|salutis]] inquisitione et officiorum reciprocitate in epistularum commercio. Saepe simul propinquos et homines bene meritos [[Magistratus|magistratibus]] amicis commendabat. Rarius de litteris aut senatu consulto et annona Urbis aliquid scribebat aut de peregrinationibus in villas suas. Semel et iterum de lite apud iudices<ref>Federico-Alberto Poglio, "[https://www.persee.fr/doc/mefr_0223-5102_2008_num_120_1_10422 Una lite giudiziaria tra Aurelio Simmaco e Petronio Probo : a proposito di Symm., Epp. 2, 28; 30-31 e 3, 4]" in ''Mélanges de l'école française de Rome'', 2008 (120-1): 149-161.</ref>. Omnia cursim sine excursu. Itaque spem lectoris saepe decipit. Ipse tenuis materiae sibi conscius erat: ''Quousque enim'', Nicomacho inquiebat, ''dandae ac reddendae salutationis verba blaterabimus, cum alia stylo materia non suppetat?''.<ref>''Ep''. II.35.</ref> == De genere dicendi et iudiciis == Stilus Symmachi non facile finitur. Duodecimo saeculo [[Alanus ab Insulis]] brevitatem eius evidentem extollens eum 'verbis parcum' sed 'mente profundum' dicebat: <blockquote><poem> Symacus in uerbis parcus sed mente profundus, Prodigus in sensu, uerbis angustus, habundans Mente, sed ore minor, fructu, non fronde beatus, Sensus diuicias uerbi breuitate coartat.<ref>''Anticlaudianus'' III.236-9</ref> </poem></blockquote> Nec dubium quin sententiae breves subiunctionem vitantes alienissimae sunt a [[periodus|periodico]] stilo quem in Ciceronis orationibus legimus sed non minus a sermone familiari quo utebatur magnus orator in epistulis abhorrent. Ipse ''ingenii sui maciem'' causabatur<ref>I.81. Cf ibidem I.14 ad Ausonium: ''Sed ego qui sum paupertini ingenii mei mihi conscius, Laconicae malo studere brevitati, quam multijugis paginis infantiae maciem publicare''.</ref>. Coaevi tamen stilum floridum et pinguem potius laudabant verisimile quia nomina et adiectiva magna densitate spissantur et plenitudinis speciem praebent. Ita [[Macrobius]]: <blockquote> ''Quattuor sunt, inquit Eusebius, genera dicendi: copiosum, in quo Cicero dominatur: breve, in quo Salustius regnat: siccum, quod Frontoni ascribitur: pingue et floridum in quo Plinius Secundus quondam et nunc nullo veterum minor noster Symmachus luxuriatur.''<ref>''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' V.1.7.</ref> </blockquote> [[Rhythmus|Numeris]] sophisticis<ref>Johannes Möller, ''De clausulis a Q. Aurelio Symmacho adhibitis'', Aschendorff, 1912. Louis Havet, ''[https://archive.org/details/laprosemtriqued00havegoog/page/n15/mode/2up La prose métrique de Symmaque et les origines métriques du cursus]'', Lutetiae, Emile Bouillon, 1892</ref> et splendido exquisitoque [[Vocabularium|vocabulario]] nitebat Symmachi [[prosa]] quae summam artem redolebat in variationibus circa exilem materiam innumeris. Amicus Ausonius [[Dithyrambus|dithyrambum]] ei composuit: <blockquote> ''Haud quisquam ita nitet, ut comparatus tibi non sordeat. Quis ita Aesopi venustatem, quis sophisticas Socratis conclusiones, enthymemata Demosthenis, aut opulentiam Tullianam, aut proprietatem nostri Maronis accedat?'' <ref>''Ep.'' V.32 ab Ausonio Symmacho missa et in epistolarium eius introducta.</ref> </blockquote> Sed et adversarii "Romani decus eloquii" attollebant ut poeta Christianus Prudentius qui eum supra Ciceronem ponebat<ref>''Contra Symmachum'' I.632-5.</ref> atque eo magis eum pigebat quod pereuntes deos et sordidos defendere mallet. In electione verborum archaismos apud Plautum aut Terentium inventos saepe adfectat, ut e.g. ''fors fuat an'' in classici 'forsitan' loco. Poeticas locutiones quoque non contemnit. Modernus rursus videtur cum nomina [[Abstractio|abstracta]] e verbis ducta multiplicat aut etiam [[Neologismus|neologismos]] procudit<ref>E. Schulze (1884).</ref>. == De primis editionibus== *[[Editio princeps]] a Bartolomeo Cynischo curata anno [[1503]] [[Venetiae|Venetiis]] in lucem prodiit e [[Manuscriptum|manuscripto]] qui florilegium tantummodo continebat. Rarissimus est hodie hic liber<ref>James E. Dunlap, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/265035 The Earliest Editions of the Letters of Symmachus]", ''Classical Philology'', 1937: 329-340.</ref> . *1510/1 quattuor reeditiones [[Argentoratum|Argentorati]] apud Iohannem Grunigerum<ref>[https://books.google.fr/books?id=V41TNWAo4fMC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Symmachi Cons. Ro. Epistolae Familiares...]</ref>, Ioannem Schottum<ref>[https://sammlungen.ulb.uni-muenster.de/hd/content/titleinfo/794134?lang=de]</ref>, Iohannem Knoblouchum<ref>[https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb10981912?page=4,5]</ref>, H. Baldingum sese invicem imitantes. *[[1549]] editio [[Basilea|Basilensis]] [[Sigismundus Gelenius|Sigismundi Gelenii]] 49 relationes primum addidit<ref> ''Epistolarum Symmachi libri duo D. Ambrosii epistolae in Symmachum II...'', Basileae, Froben, 1549</ref> * anno [[1580]] [[Franciscus Iuretus]] e novo manuscripto [[Divio|Divione]] in abbatia sancti Benigni servato primus decem libros epistolarum integros publicat<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_GXOsKR2l-NcC/page/n3/mode/2up Q. Aurelii Symmachi, ... epistolarum ad diuersos libri decem. Ex Bibliotheca coenobij S. Benigni Diuionensis magna parte in integrum restituti. Cura & studio Francisci Iureti, cuius etiam notae adiectae sunt]'', Parisiis, apud Nicolaum Chesneau, 1580.</ref>. Alios manuscriptos quoque recensere et comparare potuit. * anno 1608 [[Gasparus Scioppius]] ad novam editionem Moguntiaci editam<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_ru86H_ixgUYC/page/n1/mode/2up Symmachi Epistolarum noua editio. Gasp. Scioppius recensuit]'', Moguntiaci, 1608</ref> ignotos adhuc manuscriptos et florilegia adhibuit e quibus nonnulli hodie non iam supersunt. Cete eius editionem optimam mansisse usque ad Ottonem Seeck iudicabat JP Callu. == Notae == <references/> == Fontes == *[[Corpus inscriptionum Latinarum|CIL]] [https://edh-www.adw.uni-heidelberg.de/edh/foto/F010361 VI, 1699] ; VIII, 24584 ; VIII, 5347 *[[Ambrosius]], ''Epistulae'' XVII et XVIII *[[Libanius]], ''Epistula'' 1004. * [[Macrobius]], ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' *[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' == Editiones criticae et commentarii == *Otto Seeck, ''[https://archive.org/details/qaureliisymmach00seecgoog/page/n8/mode/2up Q. Aurelii Symmachi quae supersunt]'' ([[Monumenta Germaniae historica|Monumenta Germaniae Historica]]), Berolini, 1893 [[Fasciculus:Base statua di Quinto Aurelio Simmaco - Musei Capitolini.jpg|thumb|CIL VI, 1699 = basis statuae a filio Memmio patri in [[Mons Caelius|monte Caelio]] erectae ubi eorum domus erat: cursum honorum brevem legere licet.]] *[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1973_num_42_1_1704_t1_0288_0000_5 Recensio critica] ** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2013_num_82_1_3841_t17_0359_0000_2 Recensio critica] * Giovanni Alberto Cecconi, ''Commento storico al libro II dell'Epistolario di Q. Aurelio Simmaco : con introduzione, testo, traduzione e indici'', Pisae, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003.11.17 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2004_num_73_1_2554_t1_0408_0000_2 Altera recensio critica] [https://www.academia.edu/84769725/Giovanni_Alberto_Cecconi_Commento_storico_al_libro_II_dellepistolario_di_Q_Aurelio_Simmaco_Con_introduzione_testo_traduzione_e_indici Tertia recensio critica] *Maria Lubello, ''[https://flore.unifi.it/retrieve/5f4d48db-5049-487b-ac42-4092ba20a52a/Lubello_Maria_Commento_storico_libri_VII-VIII_2024.pdf Commento storico ai libri VII e VIII dell’epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, testo, traduzione, commento storico]'', Florentiae, 2024 [https://flore.unifi.it/handle/2158/1374992 Dissertatio academica] * Arnaldo Marcone, ''Commento storico al libro IV dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco: introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1987 ** Commento storico al libro VI dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco: Introd., commento storico, teste, traduzione, indici, Pisae, 1983 *Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica] *Paola Rivolta Tiberga, ''Commento storico al libro V dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1982 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1996_num_65_1_1262_t1_0346_0000_2 Recensio critica] *Sergio Roda, ''Commento storico al libro IX dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione e indici'', Pisae, 1981 * Domenico Vera, ''Commento storico alle "relationes" di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981 == Plura legere si cupis == *Marco Bertolini, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/24182889 Sull' attegiamento religioso di Q. A. Simmaco]", ''Studi Classici e Orientali'', 1987: 189-208 *Philippe Bruggisser, ''Symmaque ou le rituel épistolaire de l'amitié littéraire. Recherches sur le premier livre de la correspondance'', Fribourg, 1993 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1995_num_64_1_1237_t1_0337_0000_2 Recensio critica] *JP Callu, "[https://www.persee.fr/doc/efr_0223-5099_2006_ant_361_1_11709 En marge des vieux livres : les manuscrits perdus de Symmaque]", ''Revue d’histoire des textes'', 1976: 197-217 *Alan Cameron, ''The Last Pagans of Rome'', Oxford University Press, 2011 [https://books.google.fr/books?id=AIQ8DwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] [https://www.academia.edu/117724893/The_Last_Pagans_of_Rome_By_Alan_Cameron Recensio critica] [https://bmcr.brynmawr.edu/2011/2011.12.35 Altera recensio critica] *Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium] *Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE''' *Gerd Haverling, ''Studies on Symmachus' Language and Style'', [[Gothoburgum|Gothoburgi]], 1988 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1990_num_59_1_2300_t1_0385_0000_2 Recensio critica] * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172 * Bettina Hecht, ''Störungen der Rechtslage in den Relationen des Symmachus : Verwaltung und Rechtsprechung in Rom 384/385 n. Chr'', Berolini, 2006 [https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.7767/zrgra.2008.125.1.775/html Recensio critica] *A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/864/mode/2up 865-871] * R. Klein, Symmachus, ''Eine tragische Gestalt des ausgehenden Heidentums'', [[Darmstadium|Darmstadii]], 1971 [https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1972_num_74_1_3927_t1_0322_0000_1 Recensio critica] * Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE''' *Guilelmus Kroll, ''[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015024459482&seq=5 De Q. Aurelii Symmachi studiis graecis et latinis]'', Vratislaviae, 1891 '''LATINE''' * Federico Lizzani, ''Il patrimonio di Q. Aurelius Symmachus a Roma e nel Lazio : una restituzione archeologica dall'epistolario'', Romae, "L'Erma" di Bretschneider, 2024 ISBN 978-88-913-3294-3 *John Alexander McGeachy, ''Quintus Aurelius Symmachus and the Senatorial Aristocracy of the West'', University of Chicago, 1942 * Jill Mitchell, ''[https://www.academia.edu/118514477/The_Religious_world_of_Quintus_Aurelius_Symmachus The Religious World of Quintus Aurelius Symmachus]'', Trivent Publishing, 2021 *Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE''' * F. Paschoud (curator), ''Colloque genevois sur Symmaque : à l'occasion du mille six centième anniversaire du conflit de l'autel de la Victoire'', [1984], Les Belles lettres, 1986 *S. Roda, "Simmaco nel gioco politico del suo tempo", ''Studia et Documenta Historiae et Iuris'', 1973: 53-114 *Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367 * Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE''' * Ramón Teja, ''La más antigua polémica sobre la tolerancia religiosa: el debate entre San Ambrosio de Milán y el senador Símaco sobre el Altar de la Victoria'', Matriti, 2023 ISBN 978-84-19782-23-6 *Cristiana Sogno, ''Q. Aurelius Symmachus : a political biography'', University of Michigan Press, 2006 [https://books.google.fr/books?id=N3qFtZRLuXgC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *L. M. A. Viola, ''Quinto Aurelio Simmaco : lo splendore della romanitas : la perfezione dell'uomo religioso romano-italiano e la costituzione della civiltà universale della pace'', Forii, Victrix, 2010 [https://bibcatalogo.uca.es/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=870445&shelfbrowse_itemnumber=2642939] {{NexInt}} * [[Controversia de ara Victoriae]] == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Quintus_Aurelius_Symmachus Quintum Aurelium Symmachum] spectant *[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem] * [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] * {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}} * [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]| annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]| successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}} {{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}} [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Gens Symmachia]] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Gens Aurelia]] 5bwy0k30407n0vwbj7hvnp7imomp592 3980822 3980821 2026-08-12T13:17:42Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De primis editionibus */ 3980822 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Roma, metà di dittico con un'apoteosi, 400 circa.JPG|thumb|Consecratio Symmachi (ut vulgo putatur). Nam hoc dimidium [[Diptychon consulare|diptychum]] [[ebur|eburneum]] [[Monogramma|monogramma]] Symmachorum fert et circa 400 scalptum est.]] '''Quintus Aurelius Symmachus''' signo '''Eusebius''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Vulgo pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est<ref>Etiam ab adversariis ut [[Prudentius]], ''Contra Symmachum'': I.632-642.</ref>. Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in controversia de ara Victoriae affirmavit. == De familia == Primus ex illa gente avus Quinti Symmachi, Aurelius Valerius Tullianus Symmachus, [[Consul|consulatus]] insignia "severitatis merito" anno [[330]] accepit; nova familia igitur in ordine senatorio erant Symmachi. Eo magis praerogativas ordinis vindicare visi sunt. Quintus sororem unam<ref>''Ep''. VIII.49</ref> et tres fratres habuit qui omnes ante ipsum obierunt<ref>Nam circa 380 de Celsino Titiano ita scripsit: ''tertius hic mihi de optimis fratribus luctus est'' (''ep''. III.6).</ref>. Circa 370 Quintus Rusticianam, filiam praefecti [[Memmius Vitrasius Orfitus|Orfiti]], uxorem duxit. Filia eis fuit ignoto nomine nomine<ref>''Ep''. VI.12, 67, 79</ref> quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans, et aliquanto postea filius [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] operum patris sui editor posthumus. A maioribus multa [[Immobile|bona immobilia]] hereditario accepit: tres domus Romae, unam [[Capua (urbs antiqua)|Capuae]], quindecim [[villa|villas]] plerumque in Italia meridionali sitas, praedia quoque in [[Samnium|Samnio]], [[Apulia]], [[Sicilia (provincia Romana)|Sicilia]], [[Mauretania (discretiva)|Mauretania]]. Inter tamen senatores modice divites numerabatur et ad munera [[Praetor|praetoria]] filii sui duo milia argenti pondo erogasse dicitur<ref>[[Olympiodorus Thebanus|Olympiodorus]], Fragmentum 44.</ref>. == De cursu honorum == * Annis incertis [[Quaestor|quaesturam]] et [[praetor|praeturam]] gessit. Circa idem tempus [[pontifex |pontifex maior]] cooptatus est<ref>''Epistulae'' I.49, 51 ;II.53 ; IX.147-8.</ref> nec aliud sacerdotium umquam suscepit, quamvis studiosus paganismi defensor<ref>CIL VI, 1699, stela a filio erecta quae cursum honorum Symmachi nobis servavit.</ref>. *364-5 tum cum pater [[Praefectus urbi Romae|praefectus urbi]] erat ipse corrector [[Lucania|Lucaniae]] et [[Bruttium|Brittiorum]] fit<ref>Cf ''Epistulae'' II.48.</ref>. Tum vetustissimas epistulas scribit quas quidem adhuc habeamus. * anno 369 [[Panegyricus|panegyricos]] [[Valentinianus I|Valentiniani I]] et [[Gratianus|Gratiani]] coram principibus pronuntiat<ref>''Orationes'' I-III.</ref>. In Gallia apud Valentinianum usque ad annum 370 mansit ubi [[Decimus Magnus Ausonius|Ausonium]] cognovit cuius amicitiam coluit<ref>''Epistulae'' I.14 et 32.</ref>. Mox [[comes]] tertii ordinis renuntiatur. * 373-4 [[Fasti proconsulum Africae|proconsul Africae]] fit, officium honorificum sine vera potentia<ref>CIL VIII, 24584 et 5347 inscriptiones in [[Africa (provincia Romana)|Africa]] repertae. Cf ''Epistulae'' VIII.5 et 20. X.1.2-3.</ref>. * anno 376 Gratiani nuntium de morte [[Flavius Maximinus|Maximini]] in senatu recitat<ref>''Epistulae'' I.13 et X.2</ref>. Die 9 Ianuarii orationem ''Pro Trygetio'' in senatu habuit gratias agens quod patrem plebe seditiosa expulsum honorifice revocassent<ref>''Oratio'' V. Cf ''Epistulae'' I.44</ref>. *377-8 Aegrotavit<ref>''Epistulae'' I.20 et 85. III.47.</ref> * anno 382 legatus senatorum ad Gratianum missus [[Ara Victoriae|aram Victoriae]] in [[Curia Hostilia|curia]] restituendam poscere volebat sed aditu principis prohibitus est<ref>Ambrosius, ''Epistulae'' 17.10</ref> * anno 384 [[Valentinianus II|Valentiniano II]] cum matre [[Iustina]] imperante [[Praefectus urbi Romae|praefectus Urbi]] ''sub aestatis exordio''<ref>''Relatio'' 25.3</ref> fit. Tum iterum arae Victoriae restitutionem petiit<ref>''Relatio'' tertia.</ref> sed ab [[Ambrosius|Ambrosio]] episcopo victus est. Praeterea annonae angustiae eum ad magistratum deponendum incitaverunt (februario 385)<ref>Eventa huius praefecturae ab ipsius ''relationibus'' nota sunt. Vide etiam ''Epistulas'' II.36 et 55, III.28.</ref>. In praefectura [[Augustinus Hipponensis|Augustinum]] magistrum rhetoricae nominavit<ref>''[[Confessiones (Augustinus)|Confessiones]]'' V.13.</ref>. * anno 387 partes usurpatoris [[Magnus Maximus|Magni Maximi]] oratione quidem non armis<ref>[[Gennadius Scholasticus|Gennadius]], ''De Viris illustribus'' 49.</ref> sequitur quo mox a Theodosio victo veniam quidem impetrat (et Theodosio in oratione hodie deperdita gratias agebat<ref>''Epistulae'' II.13, 28, 30-32.</ref>) sed eius dignitas aliquantum imminuta est<ref>[[Libanius]], ''Epistulae'' 1008</ref>. Revera [[Novatianus|Novatianorum]] intercessio episcopi ei saluti fuerat. * iamdiu orator disertissimus velut praeco senatorum erat et anno incerto [[princeps senatus]] publice nominatur<ref>[[Socrates Scholasticus]] V.14.6.</ref> * anno 390 cum Theodosio in gratiam redit et ad [[consul|consulatum ordinarium]] anni proximi designatur<ref>[[Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' I.622-5. Cf ''Epistulae'' II.62-4. V.15. IX.149. </ref> *anno 391 gratiarum actionem in aula Mediolani habet sed quia aram Victoriae memoravit a Theodosio ex urbe expellitur. * annis 392-4 ab [[Eugenius|Eugenii]] [[Arbogastes|Arbogastis]]que usurpatione ipse abstinet sed filius quaestor, gener praefectus Urbi sunt et amicus Virius Nicomachus Flavius post cladem sibi mortem voluntariam conscivit. *Usque ad annum 398 in umbra remanet. 396/7 aegrotavit<ref>''Epistulae'' III.38-39, V.58 etc.</ref>, anno 398 plebe irata expulsus est ac postea revocatus<ref>''Epistulae'' VI.66, VIII.64-5, IX.81.</ref>. Ab illo anno cursui honorum Memmi filii (sc. praeturae) operam dat<ref>''Ep''. IV.7, 8, 12, 58, 59, 60, 63 etc. </ref> et usque ad mortem [[Flavius Stilicho|Stilichoni]] tum in Occidente dominanti satis propinquus est<ref>''Epistulae'' IV.1-14.</ref>. In summa munera honorifica multa absolvit, numquam tamen in aula apud principes vitam egit. Plerumque Romae aut in villis tempus litteris terebat. Itaque ad res magnas decidendas momentum non habuit. == De homine litterato == E litteris igitur et facultate dicendi pleramque auctoritatem suam ducebat. In litteris ut in republica aut religione [[mos maiorum|morem maiorum]] imprimis venerabatur. Ita [[Vergilius|Vergilium]], [[Cicero|Ciceronem]], [[Titus Maccius Plautus|Plautum]], [[Publius Terentius Afer|Terentium]], [[Horatius|Horatium]] imprimis amat quorum sententiarum saepe in ''Epistulis'' meminit. Amplam bibliothecam sibi pararat: novimus enim apud Symmachum fuisse Titum Livium integrum quem emendare coeperat<ref>''Epistulae'' IX.13.</ref>, necnon [[Plinius Maior|Plinium Maiorem]] aut ''[[Commentarii de Bello Gallico|Commentarios de Bello Gallico]]''. Ita quodam modo 'litteras classicas' iam invenerat quas spreta lingua suae aetatis colebat<ref>De Symmachi studiis vide G. Kroll(1891).</ref> et litteras amatas ut posteris traderentur curabat. Librarii enim apud Symmachos textus duplicabant. Adulescentes suae aetatis quoque ad rhetoricam studendam hortabatur<ref>[[Libanius]], ''Epistula'' 1004.</ref> et filio instituendo ipse operam dedit<ref>''Ep''. V.5 et VI.61</ref> In ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalibus]]''<ref>I.24.8.</ref> Vergilium non tantum litterarum sed etiam [[Theologia|theologiae]] et [[ritus|rituum]] magistrum esse contendebat. Non minus enim a novitatibus orientalibus in [[Polytheismus|polytheismum]] nuper introductis abhorrebat quam a Christianismo. Vetus Romanus volebat esse. == De operibus == Tria genera operum reliquit Symmachus, epistulas, relationes, orationes: * '''orationes''' octo ab ipso circa [[376]] publicatae sunt quae ad patrem, Valentinianos principes et alios homines nobiles pertinent. Anno [[1815]] in [[Palimpsestus|palimpsesto]] ab [[Angelus Mai|Angelo Mai]] inventae sunt, antea a septimo saeculo deperditae. *'''relationes''' 49 statim post praefecturam circa [[385]] edidit inter quas celeberrima tertia relatio de ara Victoriae versatur. Illae relationes illius actionem in magistratu gerendo recensent. *'''epistulae''' plus quam nongentae in decem libros digestae magnum opus eius faciunt. Liber primus paulo post 385 in lumen prodisse vulgo creditur (epistulas ad patrem et fratrem continet necnon ad poetam [[Ausonius|Ausonium]] filiumque eius Hesperium et ad amicum [[Vettius Agorius Praetextatus|Praetextatum]], fratrem in paganismo). Cetera post mortem auctoris sed ante annum 409 a filio Memmio edita putantur. In septem primis libris epistulae per personas quibus missae sunt disponuntur sine ulla [[Chronologia|chronologica]] aut [[Thema (litterae)|thematica]] ordinatione. In octavo et nono sine ordine miscentur epistulae (pars maxima decimi deperdita est), ne personae quidem quibus mittuntur semper indicantur. Unde eruditi coniecerunt auctorem editionem usque ad septimum librum praeparasse, postea filium solum relictum ut potuit reliqua edidisse<ref>S. Roda, "Alcune ipotesi sulla prima edizione dell'epistolario di Simmaco", ''La Parola des Passato'', 1979: 31-54.</ref>. Certe Nicomachi non parvam partem epistularum recipiunt: liber secundus totus [[Virius Nicomachus Flavianus|Virio Nicomacho Flaviano]] dicatur, sextum librum ceteri inter se Nicomachi partiuntur. Lectorem modernum in illis epistulis paupertas [[thema|thematum]] offendit: etenim de rebus publicis aut religiosis scribendi tum libertas nulla erat et delatores speculabantur. Etiam retrorsus censura agebat: ita Memmius epistulas ad [[Usurpatio|usurpatores]] [[Magnus Maximus|Maximum]], [[Eugenius (imperator)|Eugenium]], [[Arbogastes|Arbogastem]] suppressit. Nuntii secreti et periculosi tabellariis maximae fidei mandabantur qui oraliter eos referebant, numquam scribebantur. Brevissimae igitur sunt epistulae Symmachi. Plerumque de mera salutatione et amicitiae professione agebatur aut [[Salus|salutis]] inquisitione et officiorum reciprocitate in epistularum commercio. Saepe simul propinquos et homines bene meritos [[Magistratus|magistratibus]] amicis commendabat. Rarius de litteris aut senatu consulto et annona Urbis aliquid scribebat aut de peregrinationibus in villas suas. Semel et iterum de lite apud iudices<ref>Federico-Alberto Poglio, "[https://www.persee.fr/doc/mefr_0223-5102_2008_num_120_1_10422 Una lite giudiziaria tra Aurelio Simmaco e Petronio Probo : a proposito di Symm., Epp. 2, 28; 30-31 e 3, 4]" in ''Mélanges de l'école française de Rome'', 2008 (120-1): 149-161.</ref>. Omnia cursim sine excursu. Itaque spem lectoris saepe decipit. Ipse tenuis materiae sibi conscius erat: ''Quousque enim'', Nicomacho inquiebat, ''dandae ac reddendae salutationis verba blaterabimus, cum alia stylo materia non suppetat?''.<ref>''Ep''. II.35.</ref> == De genere dicendi et iudiciis == Stilus Symmachi non facile finitur. Duodecimo saeculo [[Alanus ab Insulis]] brevitatem eius evidentem extollens eum 'verbis parcum' sed 'mente profundum' dicebat: <blockquote><poem> Symacus in uerbis parcus sed mente profundus, Prodigus in sensu, uerbis angustus, habundans Mente, sed ore minor, fructu, non fronde beatus, Sensus diuicias uerbi breuitate coartat.<ref>''Anticlaudianus'' III.236-9</ref> </poem></blockquote> Nec dubium quin sententiae breves subiunctionem vitantes alienissimae sunt a [[periodus|periodico]] stilo quem in Ciceronis orationibus legimus sed non minus a sermone familiari quo utebatur magnus orator in epistulis abhorrent. Ipse ''ingenii sui maciem'' causabatur<ref>I.81. Cf ibidem I.14 ad Ausonium: ''Sed ego qui sum paupertini ingenii mei mihi conscius, Laconicae malo studere brevitati, quam multijugis paginis infantiae maciem publicare''.</ref>. Coaevi tamen stilum floridum et pinguem potius laudabant verisimile quia nomina et adiectiva magna densitate spissantur et plenitudinis speciem praebent. Ita [[Macrobius]]: <blockquote> ''Quattuor sunt, inquit Eusebius, genera dicendi: copiosum, in quo Cicero dominatur: breve, in quo Salustius regnat: siccum, quod Frontoni ascribitur: pingue et floridum in quo Plinius Secundus quondam et nunc nullo veterum minor noster Symmachus luxuriatur.''<ref>''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' V.1.7.</ref> </blockquote> [[Rhythmus|Numeris]] sophisticis<ref>Johannes Möller, ''De clausulis a Q. Aurelio Symmacho adhibitis'', Aschendorff, 1912. Louis Havet, ''[https://archive.org/details/laprosemtriqued00havegoog/page/n15/mode/2up La prose métrique de Symmaque et les origines métriques du cursus]'', Lutetiae, Emile Bouillon, 1892</ref> et splendido exquisitoque [[Vocabularium|vocabulario]] nitebat Symmachi [[prosa]] quae summam artem redolebat in variationibus circa exilem materiam innumeris. Amicus Ausonius [[Dithyrambus|dithyrambum]] ei composuit: <blockquote> ''Haud quisquam ita nitet, ut comparatus tibi non sordeat. Quis ita Aesopi venustatem, quis sophisticas Socratis conclusiones, enthymemata Demosthenis, aut opulentiam Tullianam, aut proprietatem nostri Maronis accedat?'' <ref>''Ep.'' V.32 ab Ausonio Symmacho missa et in epistolarium eius introducta.</ref> </blockquote> Sed et adversarii "Romani decus eloquii" attollebant ut poeta Christianus Prudentius qui eum supra Ciceronem ponebat<ref>''Contra Symmachum'' I.632-5.</ref> atque eo magis eum pigebat quod pereuntes deos et sordidos defendere mallet. In electione verborum archaismos apud Plautum aut Terentium inventos saepe adfectat, ut e.g. ''fors fuat an'' in classici 'forsitan' loco. Poeticas locutiones quoque non contemnit. Modernus rursus videtur cum nomina [[Abstractio|abstracta]] e verbis ducta multiplicat aut etiam [[Neologismus|neologismos]] procudit<ref>E. Schulze (1884).</ref>. == De primis editionibus== *[[Editio princeps]] a Bartolomeo Cynischo curata anno [[1503]] [[Venetiae|Venetiis]] in lucem prodiit e [[Manuscriptum|manuscripto]] qui florilegium tantummodo continebat. Rarissimus est hodie hic liber<ref>James E. Dunlap, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/265035 The Earliest Editions of the Letters of Symmachus]", ''Classical Philology'', 1937: 329-340.</ref> . *1510/1 quattuor reeditiones [[Argentoratum|Argentorati]] apud Iohannem Grunigerum<ref>[https://books.google.fr/books?id=V41TNWAo4fMC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Symmachi Cons. Ro. Epistolae Familiares...]</ref>, Ioannem Schottum<ref>[https://sammlungen.ulb.uni-muenster.de/hd/content/titleinfo/794134?lang=de]</ref>, Iohannem Knoblouchum<ref>[https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb10981912?page=4,5]</ref>, H. Baldingum sese invicem imitantes. *[[1549]] editio [[Basilea|Basilensis]] [[Sigismundus Gelenius|Sigismundi Gelenii]] 49 relationes primum addidit<ref> ''Epistolarum Symmachi libri duo D. Ambrosii epistolae in Symmachum II...'', Basileae, Froben, 1549</ref> * anno [[1580]] [[Franciscus Iuretus]] e novo manuscripto [[Divio|Divione]] in abbatia sancti Benigni servato primus decem libros epistolarum integros publicat<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_GXOsKR2l-NcC/page/n3/mode/2up Q. Aurelii Symmachi, ... epistolarum ad diuersos libri decem. Ex Bibliotheca coenobij S. Benigni Diuionensis magna parte in integrum restituti. Cura & studio Francisci Iureti, cuius etiam notae adiectae sunt]'', Parisiis, apud Nicolaum Chesneau, 1580.</ref>. Alios manuscriptos quoque recensere et comparare potuit. * anno 1608 [[Gasparus Scioppius]] ad novam editionem Moguntiaci editam<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_ru86H_ixgUYC/page/n1/mode/2up Symmachi Epistolarum noua editio. Gasp. Scioppius recensuit]'', Moguntiaci, 1608</ref> ignotos adhuc manuscriptos et florilegia adhibuit e quibus nonnulli hodie non iam supersunt. Certe eius editionem optimam mansisse usque ad Ottonem Seeck iudicabat JP Callu<ref>[[Collection des Universités de France|Collection des Unibersités de France]] t.I p.32.</ref>. == Notae == <references/> == Fontes == *[[Corpus inscriptionum Latinarum|CIL]] [https://edh-www.adw.uni-heidelberg.de/edh/foto/F010361 VI, 1699] ; VIII, 24584 ; VIII, 5347 *[[Ambrosius]], ''Epistulae'' XVII et XVIII *[[Libanius]], ''Epistula'' 1004. * [[Macrobius]], ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' *[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' == Editiones criticae et commentarii == *Otto Seeck, ''[https://archive.org/details/qaureliisymmach00seecgoog/page/n8/mode/2up Q. Aurelii Symmachi quae supersunt]'' ([[Monumenta Germaniae historica|Monumenta Germaniae Historica]]), Berolini, 1893 [[Fasciculus:Base statua di Quinto Aurelio Simmaco - Musei Capitolini.jpg|thumb|CIL VI, 1699 = basis statuae a filio Memmio patri in [[Mons Caelius|monte Caelio]] erectae ubi eorum domus erat: cursum honorum brevem legere licet.]] *[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1973_num_42_1_1704_t1_0288_0000_5 Recensio critica] ** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2013_num_82_1_3841_t17_0359_0000_2 Recensio critica] * Giovanni Alberto Cecconi, ''Commento storico al libro II dell'Epistolario di Q. Aurelio Simmaco : con introduzione, testo, traduzione e indici'', Pisae, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003.11.17 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2004_num_73_1_2554_t1_0408_0000_2 Altera recensio critica] [https://www.academia.edu/84769725/Giovanni_Alberto_Cecconi_Commento_storico_al_libro_II_dellepistolario_di_Q_Aurelio_Simmaco_Con_introduzione_testo_traduzione_e_indici Tertia recensio critica] *Maria Lubello, ''[https://flore.unifi.it/retrieve/5f4d48db-5049-487b-ac42-4092ba20a52a/Lubello_Maria_Commento_storico_libri_VII-VIII_2024.pdf Commento storico ai libri VII e VIII dell’epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, testo, traduzione, commento storico]'', Florentiae, 2024 [https://flore.unifi.it/handle/2158/1374992 Dissertatio academica] * Arnaldo Marcone, ''Commento storico al libro IV dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco: introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1987 ** Commento storico al libro VI dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco: Introd., commento storico, teste, traduzione, indici, Pisae, 1983 *Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica] *Paola Rivolta Tiberga, ''Commento storico al libro V dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1982 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1996_num_65_1_1262_t1_0346_0000_2 Recensio critica] *Sergio Roda, ''Commento storico al libro IX dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione e indici'', Pisae, 1981 * Domenico Vera, ''Commento storico alle "relationes" di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981 == Plura legere si cupis == *Marco Bertolini, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/24182889 Sull' attegiamento religioso di Q. A. Simmaco]", ''Studi Classici e Orientali'', 1987: 189-208 *Philippe Bruggisser, ''Symmaque ou le rituel épistolaire de l'amitié littéraire. Recherches sur le premier livre de la correspondance'', Fribourg, 1993 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1995_num_64_1_1237_t1_0337_0000_2 Recensio critica] *JP Callu, "[https://www.persee.fr/doc/efr_0223-5099_2006_ant_361_1_11709 En marge des vieux livres : les manuscrits perdus de Symmaque]", ''Revue d’histoire des textes'', 1976: 197-217 *Alan Cameron, ''The Last Pagans of Rome'', Oxford University Press, 2011 [https://books.google.fr/books?id=AIQ8DwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] [https://www.academia.edu/117724893/The_Last_Pagans_of_Rome_By_Alan_Cameron Recensio critica] [https://bmcr.brynmawr.edu/2011/2011.12.35 Altera recensio critica] *Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium] *Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE''' *Gerd Haverling, ''Studies on Symmachus' Language and Style'', [[Gothoburgum|Gothoburgi]], 1988 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1990_num_59_1_2300_t1_0385_0000_2 Recensio critica] * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172 * Bettina Hecht, ''Störungen der Rechtslage in den Relationen des Symmachus : Verwaltung und Rechtsprechung in Rom 384/385 n. Chr'', Berolini, 2006 [https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.7767/zrgra.2008.125.1.775/html Recensio critica] *A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/864/mode/2up 865-871] * R. Klein, Symmachus, ''Eine tragische Gestalt des ausgehenden Heidentums'', [[Darmstadium|Darmstadii]], 1971 [https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1972_num_74_1_3927_t1_0322_0000_1 Recensio critica] * Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE''' *Guilelmus Kroll, ''[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015024459482&seq=5 De Q. Aurelii Symmachi studiis graecis et latinis]'', Vratislaviae, 1891 '''LATINE''' * Federico Lizzani, ''Il patrimonio di Q. Aurelius Symmachus a Roma e nel Lazio : una restituzione archeologica dall'epistolario'', Romae, "L'Erma" di Bretschneider, 2024 ISBN 978-88-913-3294-3 *John Alexander McGeachy, ''Quintus Aurelius Symmachus and the Senatorial Aristocracy of the West'', University of Chicago, 1942 * Jill Mitchell, ''[https://www.academia.edu/118514477/The_Religious_world_of_Quintus_Aurelius_Symmachus The Religious World of Quintus Aurelius Symmachus]'', Trivent Publishing, 2021 *Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE''' * F. Paschoud (curator), ''Colloque genevois sur Symmaque : à l'occasion du mille six centième anniversaire du conflit de l'autel de la Victoire'', [1984], Les Belles lettres, 1986 *S. Roda, "Simmaco nel gioco politico del suo tempo", ''Studia et Documenta Historiae et Iuris'', 1973: 53-114 *Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367 * Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE''' * Ramón Teja, ''La más antigua polémica sobre la tolerancia religiosa: el debate entre San Ambrosio de Milán y el senador Símaco sobre el Altar de la Victoria'', Matriti, 2023 ISBN 978-84-19782-23-6 *Cristiana Sogno, ''Q. Aurelius Symmachus : a political biography'', University of Michigan Press, 2006 [https://books.google.fr/books?id=N3qFtZRLuXgC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *L. M. A. Viola, ''Quinto Aurelio Simmaco : lo splendore della romanitas : la perfezione dell'uomo religioso romano-italiano e la costituzione della civiltà universale della pace'', Forii, Victrix, 2010 [https://bibcatalogo.uca.es/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=870445&shelfbrowse_itemnumber=2642939] {{NexInt}} * [[Controversia de ara Victoriae]] == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Quintus_Aurelius_Symmachus Quintum Aurelium Symmachum] spectant *[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem] * [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] * {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}} * [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]| annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]| successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}} {{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}} [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Gens Symmachia]] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Gens Aurelia]] 301ili7w0i1rz8jxequxve4np61cykz 3980823 3980822 2026-08-12T13:19:03Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De primis editionibus */ 3980823 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Roma, metà di dittico con un'apoteosi, 400 circa.JPG|thumb|Consecratio Symmachi (ut vulgo putatur). Nam hoc dimidium [[Diptychon consulare|diptychum]] [[ebur|eburneum]] [[Monogramma|monogramma]] Symmachorum fert et circa 400 scalptum est.]] '''Quintus Aurelius Symmachus''' signo '''Eusebius''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Vulgo pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est<ref>Etiam ab adversariis ut [[Prudentius]], ''Contra Symmachum'': I.632-642.</ref>. Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in controversia de ara Victoriae affirmavit. == De familia == Primus ex illa gente avus Quinti Symmachi, Aurelius Valerius Tullianus Symmachus, [[Consul|consulatus]] insignia "severitatis merito" anno [[330]] accepit; nova familia igitur in ordine senatorio erant Symmachi. Eo magis praerogativas ordinis vindicare visi sunt. Quintus sororem unam<ref>''Ep''. VIII.49</ref> et tres fratres habuit qui omnes ante ipsum obierunt<ref>Nam circa 380 de Celsino Titiano ita scripsit: ''tertius hic mihi de optimis fratribus luctus est'' (''ep''. III.6).</ref>. Circa 370 Quintus Rusticianam, filiam praefecti [[Memmius Vitrasius Orfitus|Orfiti]], uxorem duxit. Filia eis fuit ignoto nomine nomine<ref>''Ep''. VI.12, 67, 79</ref> quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans, et aliquanto postea filius [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] operum patris sui editor posthumus. A maioribus multa [[Immobile|bona immobilia]] hereditario accepit: tres domus Romae, unam [[Capua (urbs antiqua)|Capuae]], quindecim [[villa|villas]] plerumque in Italia meridionali sitas, praedia quoque in [[Samnium|Samnio]], [[Apulia]], [[Sicilia (provincia Romana)|Sicilia]], [[Mauretania (discretiva)|Mauretania]]. Inter tamen senatores modice divites numerabatur et ad munera [[Praetor|praetoria]] filii sui duo milia argenti pondo erogasse dicitur<ref>[[Olympiodorus Thebanus|Olympiodorus]], Fragmentum 44.</ref>. == De cursu honorum == * Annis incertis [[Quaestor|quaesturam]] et [[praetor|praeturam]] gessit. Circa idem tempus [[pontifex |pontifex maior]] cooptatus est<ref>''Epistulae'' I.49, 51 ;II.53 ; IX.147-8.</ref> nec aliud sacerdotium umquam suscepit, quamvis studiosus paganismi defensor<ref>CIL VI, 1699, stela a filio erecta quae cursum honorum Symmachi nobis servavit.</ref>. *364-5 tum cum pater [[Praefectus urbi Romae|praefectus urbi]] erat ipse corrector [[Lucania|Lucaniae]] et [[Bruttium|Brittiorum]] fit<ref>Cf ''Epistulae'' II.48.</ref>. Tum vetustissimas epistulas scribit quas quidem adhuc habeamus. * anno 369 [[Panegyricus|panegyricos]] [[Valentinianus I|Valentiniani I]] et [[Gratianus|Gratiani]] coram principibus pronuntiat<ref>''Orationes'' I-III.</ref>. In Gallia apud Valentinianum usque ad annum 370 mansit ubi [[Decimus Magnus Ausonius|Ausonium]] cognovit cuius amicitiam coluit<ref>''Epistulae'' I.14 et 32.</ref>. Mox [[comes]] tertii ordinis renuntiatur. * 373-4 [[Fasti proconsulum Africae|proconsul Africae]] fit, officium honorificum sine vera potentia<ref>CIL VIII, 24584 et 5347 inscriptiones in [[Africa (provincia Romana)|Africa]] repertae. Cf ''Epistulae'' VIII.5 et 20. X.1.2-3.</ref>. * anno 376 Gratiani nuntium de morte [[Flavius Maximinus|Maximini]] in senatu recitat<ref>''Epistulae'' I.13 et X.2</ref>. Die 9 Ianuarii orationem ''Pro Trygetio'' in senatu habuit gratias agens quod patrem plebe seditiosa expulsum honorifice revocassent<ref>''Oratio'' V. Cf ''Epistulae'' I.44</ref>. *377-8 Aegrotavit<ref>''Epistulae'' I.20 et 85. III.47.</ref> * anno 382 legatus senatorum ad Gratianum missus [[Ara Victoriae|aram Victoriae]] in [[Curia Hostilia|curia]] restituendam poscere volebat sed aditu principis prohibitus est<ref>Ambrosius, ''Epistulae'' 17.10</ref> * anno 384 [[Valentinianus II|Valentiniano II]] cum matre [[Iustina]] imperante [[Praefectus urbi Romae|praefectus Urbi]] ''sub aestatis exordio''<ref>''Relatio'' 25.3</ref> fit. Tum iterum arae Victoriae restitutionem petiit<ref>''Relatio'' tertia.</ref> sed ab [[Ambrosius|Ambrosio]] episcopo victus est. Praeterea annonae angustiae eum ad magistratum deponendum incitaverunt (februario 385)<ref>Eventa huius praefecturae ab ipsius ''relationibus'' nota sunt. Vide etiam ''Epistulas'' II.36 et 55, III.28.</ref>. In praefectura [[Augustinus Hipponensis|Augustinum]] magistrum rhetoricae nominavit<ref>''[[Confessiones (Augustinus)|Confessiones]]'' V.13.</ref>. * anno 387 partes usurpatoris [[Magnus Maximus|Magni Maximi]] oratione quidem non armis<ref>[[Gennadius Scholasticus|Gennadius]], ''De Viris illustribus'' 49.</ref> sequitur quo mox a Theodosio victo veniam quidem impetrat (et Theodosio in oratione hodie deperdita gratias agebat<ref>''Epistulae'' II.13, 28, 30-32.</ref>) sed eius dignitas aliquantum imminuta est<ref>[[Libanius]], ''Epistulae'' 1008</ref>. Revera [[Novatianus|Novatianorum]] intercessio episcopi ei saluti fuerat. * iamdiu orator disertissimus velut praeco senatorum erat et anno incerto [[princeps senatus]] publice nominatur<ref>[[Socrates Scholasticus]] V.14.6.</ref> * anno 390 cum Theodosio in gratiam redit et ad [[consul|consulatum ordinarium]] anni proximi designatur<ref>[[Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' I.622-5. Cf ''Epistulae'' II.62-4. V.15. IX.149. </ref> *anno 391 gratiarum actionem in aula Mediolani habet sed quia aram Victoriae memoravit a Theodosio ex urbe expellitur. * annis 392-4 ab [[Eugenius|Eugenii]] [[Arbogastes|Arbogastis]]que usurpatione ipse abstinet sed filius quaestor, gener praefectus Urbi sunt et amicus Virius Nicomachus Flavius post cladem sibi mortem voluntariam conscivit. *Usque ad annum 398 in umbra remanet. 396/7 aegrotavit<ref>''Epistulae'' III.38-39, V.58 etc.</ref>, anno 398 plebe irata expulsus est ac postea revocatus<ref>''Epistulae'' VI.66, VIII.64-5, IX.81.</ref>. Ab illo anno cursui honorum Memmi filii (sc. praeturae) operam dat<ref>''Ep''. IV.7, 8, 12, 58, 59, 60, 63 etc. </ref> et usque ad mortem [[Flavius Stilicho|Stilichoni]] tum in Occidente dominanti satis propinquus est<ref>''Epistulae'' IV.1-14.</ref>. In summa munera honorifica multa absolvit, numquam tamen in aula apud principes vitam egit. Plerumque Romae aut in villis tempus litteris terebat. Itaque ad res magnas decidendas momentum non habuit. == De homine litterato == E litteris igitur et facultate dicendi pleramque auctoritatem suam ducebat. In litteris ut in republica aut religione [[mos maiorum|morem maiorum]] imprimis venerabatur. Ita [[Vergilius|Vergilium]], [[Cicero|Ciceronem]], [[Titus Maccius Plautus|Plautum]], [[Publius Terentius Afer|Terentium]], [[Horatius|Horatium]] imprimis amat quorum sententiarum saepe in ''Epistulis'' meminit. Amplam bibliothecam sibi pararat: novimus enim apud Symmachum fuisse Titum Livium integrum quem emendare coeperat<ref>''Epistulae'' IX.13.</ref>, necnon [[Plinius Maior|Plinium Maiorem]] aut ''[[Commentarii de Bello Gallico|Commentarios de Bello Gallico]]''. Ita quodam modo 'litteras classicas' iam invenerat quas spreta lingua suae aetatis colebat<ref>De Symmachi studiis vide G. Kroll(1891).</ref> et litteras amatas ut posteris traderentur curabat. Librarii enim apud Symmachos textus duplicabant. Adulescentes suae aetatis quoque ad rhetoricam studendam hortabatur<ref>[[Libanius]], ''Epistula'' 1004.</ref> et filio instituendo ipse operam dedit<ref>''Ep''. V.5 et VI.61</ref> In ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalibus]]''<ref>I.24.8.</ref> Vergilium non tantum litterarum sed etiam [[Theologia|theologiae]] et [[ritus|rituum]] magistrum esse contendebat. Non minus enim a novitatibus orientalibus in [[Polytheismus|polytheismum]] nuper introductis abhorrebat quam a Christianismo. Vetus Romanus volebat esse. == De operibus == Tria genera operum reliquit Symmachus, epistulas, relationes, orationes: * '''orationes''' octo ab ipso circa [[376]] publicatae sunt quae ad patrem, Valentinianos principes et alios homines nobiles pertinent. Anno [[1815]] in [[Palimpsestus|palimpsesto]] ab [[Angelus Mai|Angelo Mai]] inventae sunt, antea a septimo saeculo deperditae. *'''relationes''' 49 statim post praefecturam circa [[385]] edidit inter quas celeberrima tertia relatio de ara Victoriae versatur. Illae relationes illius actionem in magistratu gerendo recensent. *'''epistulae''' plus quam nongentae in decem libros digestae magnum opus eius faciunt. Liber primus paulo post 385 in lumen prodisse vulgo creditur (epistulas ad patrem et fratrem continet necnon ad poetam [[Ausonius|Ausonium]] filiumque eius Hesperium et ad amicum [[Vettius Agorius Praetextatus|Praetextatum]], fratrem in paganismo). Cetera post mortem auctoris sed ante annum 409 a filio Memmio edita putantur. In septem primis libris epistulae per personas quibus missae sunt disponuntur sine ulla [[Chronologia|chronologica]] aut [[Thema (litterae)|thematica]] ordinatione. In octavo et nono sine ordine miscentur epistulae (pars maxima decimi deperdita est), ne personae quidem quibus mittuntur semper indicantur. Unde eruditi coniecerunt auctorem editionem usque ad septimum librum praeparasse, postea filium solum relictum ut potuit reliqua edidisse<ref>S. Roda, "Alcune ipotesi sulla prima edizione dell'epistolario di Simmaco", ''La Parola des Passato'', 1979: 31-54.</ref>. Certe Nicomachi non parvam partem epistularum recipiunt: liber secundus totus [[Virius Nicomachus Flavianus|Virio Nicomacho Flaviano]] dicatur, sextum librum ceteri inter se Nicomachi partiuntur. Lectorem modernum in illis epistulis paupertas [[thema|thematum]] offendit: etenim de rebus publicis aut religiosis scribendi tum libertas nulla erat et delatores speculabantur. Etiam retrorsus censura agebat: ita Memmius epistulas ad [[Usurpatio|usurpatores]] [[Magnus Maximus|Maximum]], [[Eugenius (imperator)|Eugenium]], [[Arbogastes|Arbogastem]] suppressit. Nuntii secreti et periculosi tabellariis maximae fidei mandabantur qui oraliter eos referebant, numquam scribebantur. Brevissimae igitur sunt epistulae Symmachi. Plerumque de mera salutatione et amicitiae professione agebatur aut [[Salus|salutis]] inquisitione et officiorum reciprocitate in epistularum commercio. Saepe simul propinquos et homines bene meritos [[Magistratus|magistratibus]] amicis commendabat. Rarius de litteris aut senatu consulto et annona Urbis aliquid scribebat aut de peregrinationibus in villas suas. Semel et iterum de lite apud iudices<ref>Federico-Alberto Poglio, "[https://www.persee.fr/doc/mefr_0223-5102_2008_num_120_1_10422 Una lite giudiziaria tra Aurelio Simmaco e Petronio Probo : a proposito di Symm., Epp. 2, 28; 30-31 e 3, 4]" in ''Mélanges de l'école française de Rome'', 2008 (120-1): 149-161.</ref>. Omnia cursim sine excursu. Itaque spem lectoris saepe decipit. Ipse tenuis materiae sibi conscius erat: ''Quousque enim'', Nicomacho inquiebat, ''dandae ac reddendae salutationis verba blaterabimus, cum alia stylo materia non suppetat?''.<ref>''Ep''. II.35.</ref> == De genere dicendi et iudiciis == Stilus Symmachi non facile finitur. Duodecimo saeculo [[Alanus ab Insulis]] brevitatem eius evidentem extollens eum 'verbis parcum' sed 'mente profundum' dicebat: <blockquote><poem> Symacus in uerbis parcus sed mente profundus, Prodigus in sensu, uerbis angustus, habundans Mente, sed ore minor, fructu, non fronde beatus, Sensus diuicias uerbi breuitate coartat.<ref>''Anticlaudianus'' III.236-9</ref> </poem></blockquote> Nec dubium quin sententiae breves subiunctionem vitantes alienissimae sunt a [[periodus|periodico]] stilo quem in Ciceronis orationibus legimus sed non minus a sermone familiari quo utebatur magnus orator in epistulis abhorrent. Ipse ''ingenii sui maciem'' causabatur<ref>I.81. Cf ibidem I.14 ad Ausonium: ''Sed ego qui sum paupertini ingenii mei mihi conscius, Laconicae malo studere brevitati, quam multijugis paginis infantiae maciem publicare''.</ref>. Coaevi tamen stilum floridum et pinguem potius laudabant verisimile quia nomina et adiectiva magna densitate spissantur et plenitudinis speciem praebent. Ita [[Macrobius]]: <blockquote> ''Quattuor sunt, inquit Eusebius, genera dicendi: copiosum, in quo Cicero dominatur: breve, in quo Salustius regnat: siccum, quod Frontoni ascribitur: pingue et floridum in quo Plinius Secundus quondam et nunc nullo veterum minor noster Symmachus luxuriatur.''<ref>''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' V.1.7.</ref> </blockquote> [[Rhythmus|Numeris]] sophisticis<ref>Johannes Möller, ''De clausulis a Q. Aurelio Symmacho adhibitis'', Aschendorff, 1912. Louis Havet, ''[https://archive.org/details/laprosemtriqued00havegoog/page/n15/mode/2up La prose métrique de Symmaque et les origines métriques du cursus]'', Lutetiae, Emile Bouillon, 1892</ref> et splendido exquisitoque [[Vocabularium|vocabulario]] nitebat Symmachi [[prosa]] quae summam artem redolebat in variationibus circa exilem materiam innumeris. Amicus Ausonius [[Dithyrambus|dithyrambum]] ei composuit: <blockquote> ''Haud quisquam ita nitet, ut comparatus tibi non sordeat. Quis ita Aesopi venustatem, quis sophisticas Socratis conclusiones, enthymemata Demosthenis, aut opulentiam Tullianam, aut proprietatem nostri Maronis accedat?'' <ref>''Ep.'' V.32 ab Ausonio Symmacho missa et in epistolarium eius introducta.</ref> </blockquote> Sed et adversarii "Romani decus eloquii" attollebant ut poeta Christianus Prudentius qui eum supra Ciceronem ponebat<ref>''Contra Symmachum'' I.632-5.</ref> atque eo magis eum pigebat quod pereuntes deos et sordidos defendere mallet. In electione verborum archaismos apud Plautum aut Terentium inventos saepe adfectat, ut e.g. ''fors fuat an'' in classici 'forsitan' loco. Poeticas locutiones quoque non contemnit. Modernus rursus videtur cum nomina [[Abstractio|abstracta]] e verbis ducta multiplicat aut etiam [[Neologismus|neologismos]] procudit<ref>E. Schulze (1884).</ref>. == De primis editionibus== *[[Editio princeps]] a Bartolomeo Cynischo curata anno [[1503]] [[Venetiae|Venetiis]] in lucem prodiit e [[Manuscriptum|manuscripto]] qui florilegium tantummodo continebat. Rarissimus est hodie hic liber<ref>James E. Dunlap, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/265035 The Earliest Editions of the Letters of Symmachus]", ''Classical Philology'', 1937: 329-340.</ref> . *1510/1 quattuor reeditiones [[Argentoratum|Argentorati]] apud Iohannem Grunigerum<ref>[https://books.google.fr/books?id=V41TNWAo4fMC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Symmachi Cons. Ro. Epistolae Familiares...]</ref>, Ioannem Schottum<ref>[https://sammlungen.ulb.uni-muenster.de/hd/content/titleinfo/794134?lang=de]</ref>, Iohannem Knoblouchum<ref>[https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb10981912?page=4,5]</ref>, H. Baldingum sese invicem imitantes. *[[1549]] editio [[Basilea|Basilensis]] [[Sigismundus Gelenius|Sigismundi Gelenii]] 49 relationes primum addidit<ref> ''Epistolarum Symmachi libri duo D. Ambrosii epistolae in Symmachum II...'', Basileae, Froben, 1549</ref> * anno [[1580]] [[Franciscus Iuretus]] e novo manuscripto [[Divio|Divione]] in abbatia sancti Benigni servato primus decem libros epistolarum integros publicat<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_GXOsKR2l-NcC/page/n3/mode/2up Q. Aurelii Symmachi, ... epistolarum ad diuersos libri decem. Ex Bibliotheca coenobij S. Benigni Diuionensis magna parte in integrum restituti. Cura & studio Francisci Iureti, cuius etiam notae adiectae sunt]'', Parisiis, apud Nicolaum Chesneau, 1580.</ref>. Alios manuscriptos quoque recensere et comparare potuit. * anno [[1608]] [[Gasparus Scioppius]] ad novam editionem [[Moguntiacum|Moguntiaci]] editam<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_ru86H_ixgUYC/page/n1/mode/2up Symmachi Epistolarum noua editio. Gasp. Scioppius recensuit]'', Moguntiaci, 1608</ref> ignotos adhuc manuscriptos et florilegia adhibuit e quibus nonnulli hodie non iam supersunt. Certe eius editionem optimam mansisse usque ad Ottonem Seeck iudicabat JP Callu<ref>[[Collection des Universités de France|Collection des Unibersités de France]] t.I p.32.</ref>. == Notae == <references/> == Fontes == *[[Corpus inscriptionum Latinarum|CIL]] [https://edh-www.adw.uni-heidelberg.de/edh/foto/F010361 VI, 1699] ; VIII, 24584 ; VIII, 5347 *[[Ambrosius]], ''Epistulae'' XVII et XVIII *[[Libanius]], ''Epistula'' 1004. * [[Macrobius]], ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' *[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' == Editiones criticae et commentarii == *Otto Seeck, ''[https://archive.org/details/qaureliisymmach00seecgoog/page/n8/mode/2up Q. Aurelii Symmachi quae supersunt]'' ([[Monumenta Germaniae historica|Monumenta Germaniae Historica]]), Berolini, 1893 [[Fasciculus:Base statua di Quinto Aurelio Simmaco - Musei Capitolini.jpg|thumb|CIL VI, 1699 = basis statuae a filio Memmio patri in [[Mons Caelius|monte Caelio]] erectae ubi eorum domus erat: cursum honorum brevem legere licet.]] *[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1973_num_42_1_1704_t1_0288_0000_5 Recensio critica] ** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2013_num_82_1_3841_t17_0359_0000_2 Recensio critica] * Giovanni Alberto Cecconi, ''Commento storico al libro II dell'Epistolario di Q. Aurelio Simmaco : con introduzione, testo, traduzione e indici'', Pisae, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003.11.17 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2004_num_73_1_2554_t1_0408_0000_2 Altera recensio critica] [https://www.academia.edu/84769725/Giovanni_Alberto_Cecconi_Commento_storico_al_libro_II_dellepistolario_di_Q_Aurelio_Simmaco_Con_introduzione_testo_traduzione_e_indici Tertia recensio critica] *Maria Lubello, ''[https://flore.unifi.it/retrieve/5f4d48db-5049-487b-ac42-4092ba20a52a/Lubello_Maria_Commento_storico_libri_VII-VIII_2024.pdf Commento storico ai libri VII e VIII dell’epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, testo, traduzione, commento storico]'', Florentiae, 2024 [https://flore.unifi.it/handle/2158/1374992 Dissertatio academica] * Arnaldo Marcone, ''Commento storico al libro IV dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco: introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1987 ** Commento storico al libro VI dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco: Introd., commento storico, teste, traduzione, indici, Pisae, 1983 *Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica] *Paola Rivolta Tiberga, ''Commento storico al libro V dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1982 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1996_num_65_1_1262_t1_0346_0000_2 Recensio critica] *Sergio Roda, ''Commento storico al libro IX dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione e indici'', Pisae, 1981 * Domenico Vera, ''Commento storico alle "relationes" di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981 == Plura legere si cupis == *Marco Bertolini, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/24182889 Sull' attegiamento religioso di Q. A. Simmaco]", ''Studi Classici e Orientali'', 1987: 189-208 *Philippe Bruggisser, ''Symmaque ou le rituel épistolaire de l'amitié littéraire. Recherches sur le premier livre de la correspondance'', Fribourg, 1993 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1995_num_64_1_1237_t1_0337_0000_2 Recensio critica] *JP Callu, "[https://www.persee.fr/doc/efr_0223-5099_2006_ant_361_1_11709 En marge des vieux livres : les manuscrits perdus de Symmaque]", ''Revue d’histoire des textes'', 1976: 197-217 *Alan Cameron, ''The Last Pagans of Rome'', Oxford University Press, 2011 [https://books.google.fr/books?id=AIQ8DwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] [https://www.academia.edu/117724893/The_Last_Pagans_of_Rome_By_Alan_Cameron Recensio critica] [https://bmcr.brynmawr.edu/2011/2011.12.35 Altera recensio critica] *Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium] *Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE''' *Gerd Haverling, ''Studies on Symmachus' Language and Style'', [[Gothoburgum|Gothoburgi]], 1988 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1990_num_59_1_2300_t1_0385_0000_2 Recensio critica] * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172 * Bettina Hecht, ''Störungen der Rechtslage in den Relationen des Symmachus : Verwaltung und Rechtsprechung in Rom 384/385 n. Chr'', Berolini, 2006 [https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.7767/zrgra.2008.125.1.775/html Recensio critica] *A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/864/mode/2up 865-871] * R. Klein, Symmachus, ''Eine tragische Gestalt des ausgehenden Heidentums'', [[Darmstadium|Darmstadii]], 1971 [https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1972_num_74_1_3927_t1_0322_0000_1 Recensio critica] * Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE''' *Guilelmus Kroll, ''[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015024459482&seq=5 De Q. Aurelii Symmachi studiis graecis et latinis]'', Vratislaviae, 1891 '''LATINE''' * Federico Lizzani, ''Il patrimonio di Q. Aurelius Symmachus a Roma e nel Lazio : una restituzione archeologica dall'epistolario'', Romae, "L'Erma" di Bretschneider, 2024 ISBN 978-88-913-3294-3 *John Alexander McGeachy, ''Quintus Aurelius Symmachus and the Senatorial Aristocracy of the West'', University of Chicago, 1942 * Jill Mitchell, ''[https://www.academia.edu/118514477/The_Religious_world_of_Quintus_Aurelius_Symmachus The Religious World of Quintus Aurelius Symmachus]'', Trivent Publishing, 2021 *Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE''' * F. Paschoud (curator), ''Colloque genevois sur Symmaque : à l'occasion du mille six centième anniversaire du conflit de l'autel de la Victoire'', [1984], Les Belles lettres, 1986 *S. Roda, "Simmaco nel gioco politico del suo tempo", ''Studia et Documenta Historiae et Iuris'', 1973: 53-114 *Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367 * Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE''' * Ramón Teja, ''La más antigua polémica sobre la tolerancia religiosa: el debate entre San Ambrosio de Milán y el senador Símaco sobre el Altar de la Victoria'', Matriti, 2023 ISBN 978-84-19782-23-6 *Cristiana Sogno, ''Q. Aurelius Symmachus : a political biography'', University of Michigan Press, 2006 [https://books.google.fr/books?id=N3qFtZRLuXgC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *L. M. A. Viola, ''Quinto Aurelio Simmaco : lo splendore della romanitas : la perfezione dell'uomo religioso romano-italiano e la costituzione della civiltà universale della pace'', Forii, Victrix, 2010 [https://bibcatalogo.uca.es/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=870445&shelfbrowse_itemnumber=2642939] {{NexInt}} * [[Controversia de ara Victoriae]] == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Quintus_Aurelius_Symmachus Quintum Aurelium Symmachum] spectant *[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem] * [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] * {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}} * [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]| annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]| successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}} {{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}} [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Gens Symmachia]] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Gens Aurelia]] sb0jvwilfztzhnz6fgslywlxvvrujnw 3980824 3980823 2026-08-12T13:28:33Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 3980824 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Roma, metà di dittico con un'apoteosi, 400 circa.JPG|thumb|Consecratio Symmachi (ut vulgo putatur). Nam hoc dimidium [[Diptychon consulare|diptychum]] [[ebur|eburneum]] [[Monogramma|monogramma]] Symmachorum fert et circa 400 scalptum est.]] '''Quintus Aurelius Symmachus''' signo '''Eusebius''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Vulgo pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est<ref>Etiam ab adversariis ut [[Prudentius]], ''Contra Symmachum'': I.632-642.</ref>. Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in controversia de ara Victoriae affirmavit. == De familia == Primus ex illa gente avus Quinti Symmachi, Aurelius Valerius Tullianus Symmachus, [[Consul|consulatus]] insignia "severitatis merito" anno [[330]] accepit; nova familia igitur in ordine senatorio erant Symmachi. Eo magis praerogativas ordinis vindicare visi sunt. Quintus sororem unam<ref>''Ep''. VIII.49</ref> et tres fratres habuit qui omnes ante ipsum obierunt<ref>Nam circa 380 de Celsino Titiano ita scripsit: ''tertius hic mihi de optimis fratribus luctus est'' (''ep''. III.6).</ref>. Circa 370 Quintus Rusticianam, filiam praefecti [[Memmius Vitrasius Orfitus|Orfiti]], uxorem duxit. Filia eis fuit ignoto nomine nomine<ref>''Ep''. VI.12, 67, 79</ref> quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans, et aliquanto postea filius [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] operum patris sui editor posthumus. A maioribus multa [[Immobile|bona immobilia]] hereditario accepit: tres domus Romae, unam [[Capua (urbs antiqua)|Capuae]], quindecim [[villa|villas]] plerumque in Italia meridionali sitas, praedia quoque in [[Samnium|Samnio]], [[Apulia]], [[Sicilia (provincia Romana)|Sicilia]], [[Mauretania (discretiva)|Mauretania]]. Inter tamen senatores modice divites numerabatur et ad munera [[Praetor|praetoria]] filii sui duo milia argenti pondo erogasse dicitur<ref>[[Olympiodorus Thebanus|Olympiodorus]], Fragmentum 44.</ref>. == De cursu honorum == * Annis incertis [[Quaestor|quaesturam]] et [[praetor|praeturam]] gessit. Circa idem tempus [[pontifex |pontifex maior]] cooptatus est<ref>''Epistulae'' I.49, 51 ;II.53 ; IX.147-8.</ref> nec aliud sacerdotium umquam suscepit, quamvis studiosus paganismi defensor<ref>CIL VI, 1699, stela a filio erecta quae cursum honorum Symmachi nobis servavit.</ref>. *364-5 tum cum pater [[Praefectus urbi Romae|praefectus urbi]] erat ipse corrector [[Lucania|Lucaniae]] et [[Bruttium|Brittiorum]] fit<ref>Cf ''Epistulae'' II.48.</ref>. Tum vetustissimas epistulas scribit quas quidem adhuc habeamus. * anno 369 [[Panegyricus|panegyricos]] [[Valentinianus I|Valentiniani I]] et [[Gratianus|Gratiani]] coram principibus pronuntiat<ref>''Orationes'' I-III.</ref>. In Gallia apud Valentinianum usque ad annum 370 mansit ubi [[Decimus Magnus Ausonius|Ausonium]] cognovit cuius amicitiam coluit<ref>''Epistulae'' I.14 et 32.</ref>. Mox [[comes]] tertii ordinis renuntiatur. * 373-4 [[Fasti proconsulum Africae|proconsul Africae]] fit, officium honorificum sine vera potentia<ref>CIL VIII, 24584 et 5347 inscriptiones in [[Africa (provincia Romana)|Africa]] repertae. Cf ''Epistulae'' VIII.5 et 20. X.1.2-3.</ref>. * anno 376 Gratiani nuntium de morte [[Flavius Maximinus|Maximini]] in senatu recitat<ref>''Epistulae'' I.13 et X.2</ref>. Die 9 Ianuarii orationem ''Pro Trygetio'' in senatu habuit gratias agens quod patrem plebe seditiosa expulsum honorifice revocassent<ref>''Oratio'' V. Cf ''Epistulae'' I.44</ref>. *377-8 Aegrotavit<ref>''Epistulae'' I.20 et 85. III.47.</ref> * anno 382 legatus senatorum ad Gratianum missus [[Ara Victoriae|aram Victoriae]] in [[Curia Hostilia|curia]] restituendam poscere volebat sed aditu principis prohibitus est<ref>Ambrosius, ''Epistulae'' 17.10</ref> * anno 384 [[Valentinianus II|Valentiniano II]] cum matre [[Iustina]] imperante [[Praefectus urbi Romae|praefectus Urbi]] ''sub aestatis exordio''<ref>''Relatio'' 25.3</ref> fit. Tum iterum arae Victoriae restitutionem petiit<ref>''Relatio'' tertia.</ref> sed ab [[Ambrosius|Ambrosio]] episcopo victus est. Praeterea annonae angustiae eum ad magistratum deponendum incitaverunt (februario 385)<ref>Eventa huius praefecturae ab ipsius ''relationibus'' nota sunt. Vide etiam ''Epistulas'' II.36 et 55, III.28.</ref>. In praefectura [[Augustinus Hipponensis|Augustinum]] magistrum rhetoricae nominavit<ref>''[[Confessiones (Augustinus)|Confessiones]]'' V.13.</ref>. * anno 387 partes usurpatoris [[Magnus Maximus|Magni Maximi]] oratione quidem non armis<ref>[[Gennadius Scholasticus|Gennadius]], ''De Viris illustribus'' 49.</ref> sequitur quo mox a Theodosio victo veniam quidem impetrat (et Theodosio in oratione hodie deperdita gratias agebat<ref>''Epistulae'' II.13, 28, 30-32.</ref>) sed eius dignitas aliquantum imminuta est<ref>[[Libanius]], ''Epistulae'' 1008</ref>. Revera [[Novatianus|Novatianorum]] intercessio episcopi ei saluti fuerat. * iamdiu orator disertissimus velut praeco senatorum erat et anno incerto [[princeps senatus]] publice nominatur<ref>[[Socrates Scholasticus]] V.14.6.</ref> * anno 390 cum Theodosio in gratiam redit et ad [[consul|consulatum ordinarium]] anni proximi designatur<ref>[[Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' I.622-5. Cf ''Epistulae'' II.62-4. V.15. IX.149. </ref> *anno 391 gratiarum actionem in aula Mediolani habet sed quia aram Victoriae memoravit a Theodosio ex urbe expellitur. * annis 392-4 ab [[Eugenius|Eugenii]] [[Arbogastes|Arbogastis]]que usurpatione ipse abstinet sed filius quaestor, gener praefectus Urbi sunt et amicus Virius Nicomachus Flavius post cladem sibi mortem voluntariam conscivit. *Usque ad annum 398 in umbra remanet. 396/7 aegrotavit<ref>''Epistulae'' III.38-39, V.58 etc.</ref>, anno 398 plebe irata expulsus est ac postea revocatus<ref>''Epistulae'' VI.66, VIII.64-5, IX.81.</ref>. Ab illo anno cursui honorum Memmi filii (sc. praeturae) operam dat<ref>''Ep''. IV.7, 8, 12, 58, 59, 60, 63 etc. </ref> et usque ad mortem [[Flavius Stilicho|Stilichoni]] tum in Occidente dominanti satis propinquus est<ref>''Epistulae'' IV.1-14.</ref>. In summa munera honorifica multa absolvit, numquam tamen in aula apud principes vitam egit. Plerumque Romae aut in villis tempus litteris terebat. Itaque ad res magnas decidendas momentum non habuit. == De homine litterato == E litteris igitur et facultate dicendi pleramque auctoritatem suam ducebat. In litteris ut in republica aut religione [[mos maiorum|morem maiorum]] imprimis venerabatur. Ita [[Vergilius|Vergilium]], [[Cicero|Ciceronem]], [[Titus Maccius Plautus|Plautum]], [[Publius Terentius Afer|Terentium]], [[Horatius|Horatium]] imprimis amat quorum sententiarum saepe in ''Epistulis'' meminit. Amplam bibliothecam sibi pararat: novimus enim apud Symmachum fuisse Titum Livium integrum quem emendare coeperat<ref>''Epistulae'' IX.13.</ref>, necnon [[Plinius Maior|Plinium Maiorem]] aut ''[[Commentarii de Bello Gallico|Commentarios de Bello Gallico]]''. Ita quodam modo 'litteras classicas' iam invenerat quas spreta lingua suae aetatis colebat<ref>De Symmachi studiis vide G. Kroll(1891).</ref> et litteras amatas ut posteris traderentur curabat. Librarii enim apud Symmachos textus duplicabant. Adulescentes suae aetatis quoque ad rhetoricam studendam hortabatur<ref>[[Libanius]], ''Epistula'' 1004.</ref> et filio instituendo ipse operam dedit<ref>''Ep''. V.5 et VI.61</ref> In ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalibus]]''<ref>I.24.8.</ref> Vergilium non tantum litterarum sed etiam [[Theologia|theologiae]] et [[ritus|rituum]] magistrum esse contendebat. Non minus enim a novitatibus orientalibus in [[Polytheismus|polytheismum]] nuper introductis abhorrebat quam a Christianismo. Vetus Romanus volebat esse. == De operibus == Tria genera operum reliquit Symmachus, epistulas, relationes, orationes: * '''orationes''' octo ab ipso circa [[376]] publicatae sunt quae ad patrem, Valentinianos principes et alios homines nobiles pertinent. Anno [[1815]] in [[Palimpsestus|palimpsesto]] ab [[Angelus Mai|Angelo Mai]] inventae sunt, antea a septimo saeculo deperditae. *'''relationes''' 49 statim post praefecturam circa [[385]] edidit inter quas celeberrima tertia relatio de ara Victoriae versatur. Illae relationes illius actionem in magistratu gerendo recensent. *'''epistulae''' plus quam nongentae in decem libros digestae magnum opus eius faciunt. Liber primus paulo post 385 in lumen prodisse vulgo creditur (epistulas ad patrem et fratrem continet necnon ad poetam [[Ausonius|Ausonium]] filiumque eius Hesperium et ad amicum [[Vettius Agorius Praetextatus|Praetextatum]], fratrem in paganismo). Cetera post mortem auctoris sed ante annum 409 a filio Memmio edita putantur. In septem primis libris epistulae per personas quibus missae sunt disponuntur sine ulla [[Chronologia|chronologica]] aut [[Thema (litterae)|thematica]] ordinatione. In octavo et nono sine ordine miscentur epistulae (pars maxima decimi deperdita est), ne personae quidem quibus mittuntur semper indicantur. Unde eruditi coniecerunt auctorem editionem usque ad septimum librum praeparasse, postea filium solum relictum ut potuit reliqua edidisse<ref>S. Roda, "Alcune ipotesi sulla prima edizione dell'epistolario di Simmaco", ''La Parola des Passato'', 1979: 31-54.</ref>. Certe Nicomachi non parvam partem epistularum recipiunt: liber secundus totus [[Virius Nicomachus Flavianus|Virio Nicomacho Flaviano]] dicatur, sextum librum ceteri inter se Nicomachi partiuntur. Lectorem modernum in illis epistulis paupertas [[thema|thematum]] offendit: etenim de rebus publicis aut religiosis scribendi tum libertas nulla erat et delatores speculabantur. Etiam retrorsus censura agebat: ita Memmius epistulas ad [[Usurpatio|usurpatores]] [[Magnus Maximus|Maximum]], [[Eugenius (imperator)|Eugenium]], [[Arbogastes|Arbogastem]] suppressit. Nuntii secreti et periculosi tabellariis maximae fidei mandabantur qui oraliter eos referebant, numquam scribebantur. Brevissimae igitur sunt epistulae Symmachi. Plerumque de mera salutatione et amicitiae professione agebatur aut [[Salus|salutis]] inquisitione et officiorum reciprocitate in epistularum commercio. Saepe simul propinquos et homines bene meritos [[Magistratus|magistratibus]] amicis commendabat. Rarius de litteris aut senatu consulto et annona Urbis aliquid scribebat aut de peregrinationibus in villas suas. Semel et iterum de lite apud iudices<ref>Federico-Alberto Poglio, "[https://www.persee.fr/doc/mefr_0223-5102_2008_num_120_1_10422 Una lite giudiziaria tra Aurelio Simmaco e Petronio Probo : a proposito di Symm., Epp. 2, 28; 30-31 e 3, 4]" in ''Mélanges de l'école française de Rome'', 2008 (120-1): 149-161.</ref>. Omnia cursim sine excursu. Itaque spem lectoris saepe decipit. Ipse tenuis materiae sibi conscius erat: ''Quousque enim'', Nicomacho inquiebat, ''dandae ac reddendae salutationis verba blaterabimus, cum alia stylo materia non suppetat?''.<ref>''Ep''. II.35.</ref> == De genere dicendi et iudiciis == Stilus Symmachi non facile finitur. Duodecimo saeculo [[Alanus ab Insulis]] brevitatem eius evidentem extollens eum 'verbis parcum' sed 'mente profundum' dicebat: <blockquote><poem> Symacus in uerbis parcus sed mente profundus, Prodigus in sensu, uerbis angustus, habundans Mente, sed ore minor, fructu, non fronde beatus, Sensus diuicias uerbi breuitate coartat.<ref>''Anticlaudianus'' III.236-9</ref> </poem></blockquote> Nec dubium quin sententiae breves subiunctionem vitantes alienissimae sunt a [[periodus|periodico]] stilo quem in Ciceronis orationibus legimus sed non minus a sermone familiari quo utebatur magnus orator in epistulis abhorrent. Ipse ''ingenii sui maciem'' causabatur<ref>I.81. Cf ibidem I.14 ad Ausonium: ''Sed ego qui sum paupertini ingenii mei mihi conscius, Laconicae malo studere brevitati, quam multijugis paginis infantiae maciem publicare''.</ref>. Coaevi tamen stilum floridum et pinguem potius laudabant verisimile quia nomina et adiectiva magna densitate spissantur et plenitudinis speciem praebent. Ita [[Macrobius]]: <blockquote> ''Quattuor sunt, inquit Eusebius, genera dicendi: copiosum, in quo Cicero dominatur: breve, in quo Salustius regnat: siccum, quod Frontoni ascribitur: pingue et floridum in quo Plinius Secundus quondam et nunc nullo veterum minor noster Symmachus luxuriatur.''<ref>''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' V.1.7.</ref> </blockquote> [[Rhythmus|Numeris]] sophisticis<ref>Johannes Möller, ''De clausulis a Q. Aurelio Symmacho adhibitis'', Aschendorff, 1912. Louis Havet, ''[https://archive.org/details/laprosemtriqued00havegoog/page/n15/mode/2up La prose métrique de Symmaque et les origines métriques du cursus]'', Lutetiae, Emile Bouillon, 1892</ref> et splendido exquisitoque [[Vocabularium|vocabulario]] nitebat Symmachi [[prosa]] quae summam artem redolebat in variationibus circa exilem materiam innumeris. Amicus Ausonius [[Dithyrambus|dithyrambum]] ei composuit: <blockquote> ''Haud quisquam ita nitet, ut comparatus tibi non sordeat. Quis ita Aesopi venustatem, quis sophisticas Socratis conclusiones, enthymemata Demosthenis, aut opulentiam Tullianam, aut proprietatem nostri Maronis accedat?'' <ref>''Ep.'' V.32 ab Ausonio Symmacho missa et in epistolarium eius introducta.</ref> </blockquote> Sed et adversarii "Romani decus eloquii" attollebant ut poeta Christianus Prudentius qui eum supra Ciceronem ponebat<ref>''Contra Symmachum'' I.632-5.</ref> atque eo magis eum pigebat quod pereuntes deos et sordidos defendere mallet. In electione verborum archaismos apud Plautum aut Terentium inventos saepe adfectat, ut e.g. ''fors fuat an'' in classici 'forsitan' loco. Poeticas locutiones quoque non contemnit. Modernus rursus videtur cum nomina [[Abstractio|abstracta]] e verbis ducta multiplicat aut etiam [[Neologismus|neologismos]] procudit<ref>E. Schulze (1884).</ref>. == De primis editionibus== *[[Editio princeps]] a Bartolomeo Cynischo curata anno [[1503]] [[Venetiae|Venetiis]] in lucem prodiit e [[Manuscriptum|manuscripto]] qui florilegium tantummodo continebat. Rarissimus est hodie hic liber<ref>James E. Dunlap, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/265035 The Earliest Editions of the Letters of Symmachus]", ''Classical Philology'', 1937: 329-340.</ref> . *1510/1 quattuor reeditiones [[Argentoratum|Argentorati]] apud Iohannem Grunigerum<ref>[https://books.google.fr/books?id=V41TNWAo4fMC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Symmachi Cons. Ro. Epistolae Familiares...]</ref>, Ioannem Schottum<ref>[https://sammlungen.ulb.uni-muenster.de/hd/content/titleinfo/794134?lang=de]</ref>, Iohannem Knoblouchum<ref>[https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb10981912?page=4,5]</ref>, H. Baldingum sese invicem imitantes. *[[1549]] editio [[Basilea|Basilensis]] [[Sigismundus Gelenius|Sigismundi Gelenii]] 49 relationes primum addidit<ref> ''Epistolarum Symmachi libri duo D. Ambrosii epistolae in Symmachum II...'', Basileae, Froben, 1549</ref> * anno [[1580]] [[Franciscus Iuretus]] e novo manuscripto [[Divio|Divione]] in abbatia sancti Benigni servato primus decem libros epistolarum integros publicat<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_GXOsKR2l-NcC/page/n3/mode/2up Q. Aurelii Symmachi, ... epistolarum ad diuersos libri decem. Ex Bibliotheca coenobij S. Benigni Diuionensis magna parte in integrum restituti. Cura & studio Francisci Iureti, cuius etiam notae adiectae sunt]'', Parisiis, apud Nicolaum Chesneau, 1580.</ref>. Alios manuscriptos quoque recensere et comparare potuit. * anno [[1608]] [[Gasparus Scioppius]] ad novam editionem [[Moguntiacum|Moguntiaci]] editam<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_ru86H_ixgUYC/page/n1/mode/2up Symmachi Epistolarum noua editio. Gasp. Scioppius recensuit]'', Moguntiaci, 1608</ref> ignotos adhuc manuscriptos et florilegia adhibuit e quibus nonnulli hodie non iam supersunt. Certe eius editionem optimam mansisse usque ad Ottonem Seeck iudicabat JP Callu<ref>[[Collection des Universités de France|Collection des Unibersités de France]] t.I p.32.</ref>. == Notae == <references/> == Fontes == *[[Corpus inscriptionum Latinarum|CIL]] [https://edh-www.adw.uni-heidelberg.de/edh/foto/F010361 VI, 1699] ; VIII, 24584 ; VIII, 5347 *[[Ambrosius]], ''Epistulae'' XVII et XVIII *[[Libanius]], ''Epistula'' 1004. * [[Macrobius]], ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' *[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' == Editiones criticae et commentarii == *Otto Seeck, ''[https://archive.org/details/qaureliisymmach00seecgoog/page/n8/mode/2up Q. Aurelii Symmachi quae supersunt]'' ([[Monumenta Germaniae historica|Monumenta Germaniae Historica]]), Berolini, 1893 [[Fasciculus:Base statua di Quinto Aurelio Simmaco - Musei Capitolini.jpg|thumb|CIL VI, 1699 = basis statuae a filio Memmio patri in [[Mons Caelius|monte Caelio]] erectae ubi eorum domus erat: cursum honorum brevem legere licet.]] *[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1973_num_42_1_1704_t1_0288_0000_5 Recensio critica] ** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2013_num_82_1_3841_t17_0359_0000_2 Recensio critica] * Giovanni Alberto Cecconi, ''Commento storico al libro II dell'Epistolario di Q. Aurelio Simmaco : con introduzione, testo, traduzione e indici'', Pisae, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003.11.17 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2004_num_73_1_2554_t1_0408_0000_2 Altera recensio critica] [https://www.academia.edu/84769725/Giovanni_Alberto_Cecconi_Commento_storico_al_libro_II_dellepistolario_di_Q_Aurelio_Simmaco_Con_introduzione_testo_traduzione_e_indici Tertia recensio critica] *Maria Lubello, ''[https://flore.unifi.it/retrieve/5f4d48db-5049-487b-ac42-4092ba20a52a/Lubello_Maria_Commento_storico_libri_VII-VIII_2024.pdf Commento storico ai libri VII e VIII dell’epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, testo, traduzione, commento storico]'', Florentiae, 2024 [https://flore.unifi.it/handle/2158/1374992 Dissertatio academica] * Arnaldo Marcone, ''Commento storico al libro IV dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco: introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1987 ** Commento storico al libro VI dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco: Introd., commento storico, teste, traduzione, indici, Pisae, 1983 *Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica] *Paola Rivolta Tiberga, ''Commento storico al libro V dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1982 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1996_num_65_1_1262_t1_0346_0000_2 Recensio critica] *Sergio Roda, ''Commento storico al libro IX dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione e indici'', Pisae, 1981 * Domenico Vera, ''Commento storico alle "relationes" di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981 == Plura legere si cupis == *Marco Bertolini, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/24182889 Sull' attegiamento religioso di Q. A. Simmaco]", ''Studi Classici e Orientali'', 1987: 189-208 *Philippe Bruggisser, ''Symmaque ou le rituel épistolaire de l'amitié littéraire. Recherches sur le premier livre de la correspondance'', Fribourg, 1993 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1995_num_64_1_1237_t1_0337_0000_2 Recensio critica] *JP Callu, "[https://www.persee.fr/doc/efr_0223-5099_2006_ant_361_1_11709 En marge des vieux livres : les manuscrits perdus de Symmaque]", ''Revue d’histoire des textes'', 1976: 197-217 *Alan Cameron, ''The Last Pagans of Rome'', Oxford University Press, 2011 [https://books.google.fr/books?id=AIQ8DwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] [https://www.academia.edu/117724893/The_Last_Pagans_of_Rome_By_Alan_Cameron Recensio critica] [https://bmcr.brynmawr.edu/2011/2011.12.35 Altera recensio critica] *Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium] *Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE''' *Gerd Haverling, ''Studies on Symmachus' Language and Style'', [[Gothoburgum|Gothoburgi]], 1988 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1990_num_59_1_2300_t1_0385_0000_2 Recensio critica] * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172 * Bettina Hecht, ''Störungen der Rechtslage in den Relationen des Symmachus : Verwaltung und Rechtsprechung in Rom 384/385 n. Chr'', Berolini, 2006 [https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.7767/zrgra.2008.125.1.775/html Recensio critica] *C. Hermann,"[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/RTO5IXPCZRH6TI34MRUXMKLIHBPSGMLS Die Ausgaben des Symmachus]", in ''Festschrift zu dem funfzigjährigen Jubiläum der Königstädtischen Realschule zu Berlin'', 1882: 293-320 *A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/864/mode/2up 865-871] * R. Klein, Symmachus, ''Eine tragische Gestalt des ausgehenden Heidentums'', [[Darmstadium|Darmstadii]], 1971 [https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1972_num_74_1_3927_t1_0322_0000_1 Recensio critica] * Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE''' *Guilelmus Kroll, ''[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015024459482&seq=5 De Q. Aurelii Symmachi studiis graecis et latinis]'', Vratislaviae, 1891 '''LATINE''' * Federico Lizzani, ''Il patrimonio di Q. Aurelius Symmachus a Roma e nel Lazio : una restituzione archeologica dall'epistolario'', Romae, "L'Erma" di Bretschneider, 2024 ISBN 978-88-913-3294-3 *John Alexander McGeachy, ''Quintus Aurelius Symmachus and the Senatorial Aristocracy of the West'', University of Chicago, 1942 * Jill Mitchell, ''[https://www.academia.edu/118514477/The_Religious_world_of_Quintus_Aurelius_Symmachus The Religious World of Quintus Aurelius Symmachus]'', Trivent Publishing, 2021 *Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE''' * F. Paschoud (curator), ''Colloque genevois sur Symmaque : à l'occasion du mille six centième anniversaire du conflit de l'autel de la Victoire'', [1984], Les Belles lettres, 1986 *S. Roda, "Simmaco nel gioco politico del suo tempo", ''Studia et Documenta Historiae et Iuris'', 1973: 53-114 *Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367 * Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE''' * Ramón Teja, ''La más antigua polémica sobre la tolerancia religiosa: el debate entre San Ambrosio de Milán y el senador Símaco sobre el Altar de la Victoria'', Matriti, 2023 ISBN 978-84-19782-23-6 *Cristiana Sogno, ''Q. Aurelius Symmachus : a political biography'', University of Michigan Press, 2006 [https://books.google.fr/books?id=N3qFtZRLuXgC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *L. M. A. Viola, ''Quinto Aurelio Simmaco : lo splendore della romanitas : la perfezione dell'uomo religioso romano-italiano e la costituzione della civiltà universale della pace'', Forii, Victrix, 2010 [https://bibcatalogo.uca.es/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=870445&shelfbrowse_itemnumber=2642939] {{NexInt}} * [[Controversia de ara Victoriae]] == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Quintus_Aurelius_Symmachus Quintum Aurelium Symmachum] spectant *[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem] * [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] * {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}} * [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]| annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]| successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}} {{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}} [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Gens Symmachia]] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Gens Aurelia]] 9re9ptl373oep7oi5tiina3of2f1rth 3980825 3980824 2026-08-12T13:32:20Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De primis editionibus */ 3980825 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Roma, metà di dittico con un'apoteosi, 400 circa.JPG|thumb|Consecratio Symmachi (ut vulgo putatur). Nam hoc dimidium [[Diptychon consulare|diptychum]] [[ebur|eburneum]] [[Monogramma|monogramma]] Symmachorum fert et circa 400 scalptum est.]] '''Quintus Aurelius Symmachus''' signo '''Eusebius''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Vulgo pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est<ref>Etiam ab adversariis ut [[Prudentius]], ''Contra Symmachum'': I.632-642.</ref>. Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in controversia de ara Victoriae affirmavit. == De familia == Primus ex illa gente avus Quinti Symmachi, Aurelius Valerius Tullianus Symmachus, [[Consul|consulatus]] insignia "severitatis merito" anno [[330]] accepit; nova familia igitur in ordine senatorio erant Symmachi. Eo magis praerogativas ordinis vindicare visi sunt. Quintus sororem unam<ref>''Ep''. VIII.49</ref> et tres fratres habuit qui omnes ante ipsum obierunt<ref>Nam circa 380 de Celsino Titiano ita scripsit: ''tertius hic mihi de optimis fratribus luctus est'' (''ep''. III.6).</ref>. Circa 370 Quintus Rusticianam, filiam praefecti [[Memmius Vitrasius Orfitus|Orfiti]], uxorem duxit. Filia eis fuit ignoto nomine nomine<ref>''Ep''. VI.12, 67, 79</ref> quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans, et aliquanto postea filius [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] operum patris sui editor posthumus. A maioribus multa [[Immobile|bona immobilia]] hereditario accepit: tres domus Romae, unam [[Capua (urbs antiqua)|Capuae]], quindecim [[villa|villas]] plerumque in Italia meridionali sitas, praedia quoque in [[Samnium|Samnio]], [[Apulia]], [[Sicilia (provincia Romana)|Sicilia]], [[Mauretania (discretiva)|Mauretania]]. Inter tamen senatores modice divites numerabatur et ad munera [[Praetor|praetoria]] filii sui duo milia argenti pondo erogasse dicitur<ref>[[Olympiodorus Thebanus|Olympiodorus]], Fragmentum 44.</ref>. == De cursu honorum == * Annis incertis [[Quaestor|quaesturam]] et [[praetor|praeturam]] gessit. Circa idem tempus [[pontifex |pontifex maior]] cooptatus est<ref>''Epistulae'' I.49, 51 ;II.53 ; IX.147-8.</ref> nec aliud sacerdotium umquam suscepit, quamvis studiosus paganismi defensor<ref>CIL VI, 1699, stela a filio erecta quae cursum honorum Symmachi nobis servavit.</ref>. *364-5 tum cum pater [[Praefectus urbi Romae|praefectus urbi]] erat ipse corrector [[Lucania|Lucaniae]] et [[Bruttium|Brittiorum]] fit<ref>Cf ''Epistulae'' II.48.</ref>. Tum vetustissimas epistulas scribit quas quidem adhuc habeamus. * anno 369 [[Panegyricus|panegyricos]] [[Valentinianus I|Valentiniani I]] et [[Gratianus|Gratiani]] coram principibus pronuntiat<ref>''Orationes'' I-III.</ref>. In Gallia apud Valentinianum usque ad annum 370 mansit ubi [[Decimus Magnus Ausonius|Ausonium]] cognovit cuius amicitiam coluit<ref>''Epistulae'' I.14 et 32.</ref>. Mox [[comes]] tertii ordinis renuntiatur. * 373-4 [[Fasti proconsulum Africae|proconsul Africae]] fit, officium honorificum sine vera potentia<ref>CIL VIII, 24584 et 5347 inscriptiones in [[Africa (provincia Romana)|Africa]] repertae. Cf ''Epistulae'' VIII.5 et 20. X.1.2-3.</ref>. * anno 376 Gratiani nuntium de morte [[Flavius Maximinus|Maximini]] in senatu recitat<ref>''Epistulae'' I.13 et X.2</ref>. Die 9 Ianuarii orationem ''Pro Trygetio'' in senatu habuit gratias agens quod patrem plebe seditiosa expulsum honorifice revocassent<ref>''Oratio'' V. Cf ''Epistulae'' I.44</ref>. *377-8 Aegrotavit<ref>''Epistulae'' I.20 et 85. III.47.</ref> * anno 382 legatus senatorum ad Gratianum missus [[Ara Victoriae|aram Victoriae]] in [[Curia Hostilia|curia]] restituendam poscere volebat sed aditu principis prohibitus est<ref>Ambrosius, ''Epistulae'' 17.10</ref> * anno 384 [[Valentinianus II|Valentiniano II]] cum matre [[Iustina]] imperante [[Praefectus urbi Romae|praefectus Urbi]] ''sub aestatis exordio''<ref>''Relatio'' 25.3</ref> fit. Tum iterum arae Victoriae restitutionem petiit<ref>''Relatio'' tertia.</ref> sed ab [[Ambrosius|Ambrosio]] episcopo victus est. Praeterea annonae angustiae eum ad magistratum deponendum incitaverunt (februario 385)<ref>Eventa huius praefecturae ab ipsius ''relationibus'' nota sunt. Vide etiam ''Epistulas'' II.36 et 55, III.28.</ref>. In praefectura [[Augustinus Hipponensis|Augustinum]] magistrum rhetoricae nominavit<ref>''[[Confessiones (Augustinus)|Confessiones]]'' V.13.</ref>. * anno 387 partes usurpatoris [[Magnus Maximus|Magni Maximi]] oratione quidem non armis<ref>[[Gennadius Scholasticus|Gennadius]], ''De Viris illustribus'' 49.</ref> sequitur quo mox a Theodosio victo veniam quidem impetrat (et Theodosio in oratione hodie deperdita gratias agebat<ref>''Epistulae'' II.13, 28, 30-32.</ref>) sed eius dignitas aliquantum imminuta est<ref>[[Libanius]], ''Epistulae'' 1008</ref>. Revera [[Novatianus|Novatianorum]] intercessio episcopi ei saluti fuerat. * iamdiu orator disertissimus velut praeco senatorum erat et anno incerto [[princeps senatus]] publice nominatur<ref>[[Socrates Scholasticus]] V.14.6.</ref> * anno 390 cum Theodosio in gratiam redit et ad [[consul|consulatum ordinarium]] anni proximi designatur<ref>[[Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' I.622-5. Cf ''Epistulae'' II.62-4. V.15. IX.149. </ref> *anno 391 gratiarum actionem in aula Mediolani habet sed quia aram Victoriae memoravit a Theodosio ex urbe expellitur. * annis 392-4 ab [[Eugenius|Eugenii]] [[Arbogastes|Arbogastis]]que usurpatione ipse abstinet sed filius quaestor, gener praefectus Urbi sunt et amicus Virius Nicomachus Flavius post cladem sibi mortem voluntariam conscivit. *Usque ad annum 398 in umbra remanet. 396/7 aegrotavit<ref>''Epistulae'' III.38-39, V.58 etc.</ref>, anno 398 plebe irata expulsus est ac postea revocatus<ref>''Epistulae'' VI.66, VIII.64-5, IX.81.</ref>. Ab illo anno cursui honorum Memmi filii (sc. praeturae) operam dat<ref>''Ep''. IV.7, 8, 12, 58, 59, 60, 63 etc. </ref> et usque ad mortem [[Flavius Stilicho|Stilichoni]] tum in Occidente dominanti satis propinquus est<ref>''Epistulae'' IV.1-14.</ref>. In summa munera honorifica multa absolvit, numquam tamen in aula apud principes vitam egit. Plerumque Romae aut in villis tempus litteris terebat. Itaque ad res magnas decidendas momentum non habuit. == De homine litterato == E litteris igitur et facultate dicendi pleramque auctoritatem suam ducebat. In litteris ut in republica aut religione [[mos maiorum|morem maiorum]] imprimis venerabatur. Ita [[Vergilius|Vergilium]], [[Cicero|Ciceronem]], [[Titus Maccius Plautus|Plautum]], [[Publius Terentius Afer|Terentium]], [[Horatius|Horatium]] imprimis amat quorum sententiarum saepe in ''Epistulis'' meminit. Amplam bibliothecam sibi pararat: novimus enim apud Symmachum fuisse Titum Livium integrum quem emendare coeperat<ref>''Epistulae'' IX.13.</ref>, necnon [[Plinius Maior|Plinium Maiorem]] aut ''[[Commentarii de Bello Gallico|Commentarios de Bello Gallico]]''. Ita quodam modo 'litteras classicas' iam invenerat quas spreta lingua suae aetatis colebat<ref>De Symmachi studiis vide G. Kroll(1891).</ref> et litteras amatas ut posteris traderentur curabat. Librarii enim apud Symmachos textus duplicabant. Adulescentes suae aetatis quoque ad rhetoricam studendam hortabatur<ref>[[Libanius]], ''Epistula'' 1004.</ref> et filio instituendo ipse operam dedit<ref>''Ep''. V.5 et VI.61</ref> In ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalibus]]''<ref>I.24.8.</ref> Vergilium non tantum litterarum sed etiam [[Theologia|theologiae]] et [[ritus|rituum]] magistrum esse contendebat. Non minus enim a novitatibus orientalibus in [[Polytheismus|polytheismum]] nuper introductis abhorrebat quam a Christianismo. Vetus Romanus volebat esse. == De operibus == Tria genera operum reliquit Symmachus, epistulas, relationes, orationes: * '''orationes''' octo ab ipso circa [[376]] publicatae sunt quae ad patrem, Valentinianos principes et alios homines nobiles pertinent. Anno [[1815]] in [[Palimpsestus|palimpsesto]] ab [[Angelus Mai|Angelo Mai]] inventae sunt, antea a septimo saeculo deperditae. *'''relationes''' 49 statim post praefecturam circa [[385]] edidit inter quas celeberrima tertia relatio de ara Victoriae versatur. Illae relationes illius actionem in magistratu gerendo recensent. *'''epistulae''' plus quam nongentae in decem libros digestae magnum opus eius faciunt. Liber primus paulo post 385 in lumen prodisse vulgo creditur (epistulas ad patrem et fratrem continet necnon ad poetam [[Ausonius|Ausonium]] filiumque eius Hesperium et ad amicum [[Vettius Agorius Praetextatus|Praetextatum]], fratrem in paganismo). Cetera post mortem auctoris sed ante annum 409 a filio Memmio edita putantur. In septem primis libris epistulae per personas quibus missae sunt disponuntur sine ulla [[Chronologia|chronologica]] aut [[Thema (litterae)|thematica]] ordinatione. In octavo et nono sine ordine miscentur epistulae (pars maxima decimi deperdita est), ne personae quidem quibus mittuntur semper indicantur. Unde eruditi coniecerunt auctorem editionem usque ad septimum librum praeparasse, postea filium solum relictum ut potuit reliqua edidisse<ref>S. Roda, "Alcune ipotesi sulla prima edizione dell'epistolario di Simmaco", ''La Parola des Passato'', 1979: 31-54.</ref>. Certe Nicomachi non parvam partem epistularum recipiunt: liber secundus totus [[Virius Nicomachus Flavianus|Virio Nicomacho Flaviano]] dicatur, sextum librum ceteri inter se Nicomachi partiuntur. Lectorem modernum in illis epistulis paupertas [[thema|thematum]] offendit: etenim de rebus publicis aut religiosis scribendi tum libertas nulla erat et delatores speculabantur. Etiam retrorsus censura agebat: ita Memmius epistulas ad [[Usurpatio|usurpatores]] [[Magnus Maximus|Maximum]], [[Eugenius (imperator)|Eugenium]], [[Arbogastes|Arbogastem]] suppressit. Nuntii secreti et periculosi tabellariis maximae fidei mandabantur qui oraliter eos referebant, numquam scribebantur. Brevissimae igitur sunt epistulae Symmachi. Plerumque de mera salutatione et amicitiae professione agebatur aut [[Salus|salutis]] inquisitione et officiorum reciprocitate in epistularum commercio. Saepe simul propinquos et homines bene meritos [[Magistratus|magistratibus]] amicis commendabat. Rarius de litteris aut senatu consulto et annona Urbis aliquid scribebat aut de peregrinationibus in villas suas. Semel et iterum de lite apud iudices<ref>Federico-Alberto Poglio, "[https://www.persee.fr/doc/mefr_0223-5102_2008_num_120_1_10422 Una lite giudiziaria tra Aurelio Simmaco e Petronio Probo : a proposito di Symm., Epp. 2, 28; 30-31 e 3, 4]" in ''Mélanges de l'école française de Rome'', 2008 (120-1): 149-161.</ref>. Omnia cursim sine excursu. Itaque spem lectoris saepe decipit. Ipse tenuis materiae sibi conscius erat: ''Quousque enim'', Nicomacho inquiebat, ''dandae ac reddendae salutationis verba blaterabimus, cum alia stylo materia non suppetat?''.<ref>''Ep''. II.35.</ref> == De genere dicendi et iudiciis == Stilus Symmachi non facile finitur. Duodecimo saeculo [[Alanus ab Insulis]] brevitatem eius evidentem extollens eum 'verbis parcum' sed 'mente profundum' dicebat: <blockquote><poem> Symacus in uerbis parcus sed mente profundus, Prodigus in sensu, uerbis angustus, habundans Mente, sed ore minor, fructu, non fronde beatus, Sensus diuicias uerbi breuitate coartat.<ref>''Anticlaudianus'' III.236-9</ref> </poem></blockquote> Nec dubium quin sententiae breves subiunctionem vitantes alienissimae sunt a [[periodus|periodico]] stilo quem in Ciceronis orationibus legimus sed non minus a sermone familiari quo utebatur magnus orator in epistulis abhorrent. Ipse ''ingenii sui maciem'' causabatur<ref>I.81. Cf ibidem I.14 ad Ausonium: ''Sed ego qui sum paupertini ingenii mei mihi conscius, Laconicae malo studere brevitati, quam multijugis paginis infantiae maciem publicare''.</ref>. Coaevi tamen stilum floridum et pinguem potius laudabant verisimile quia nomina et adiectiva magna densitate spissantur et plenitudinis speciem praebent. Ita [[Macrobius]]: <blockquote> ''Quattuor sunt, inquit Eusebius, genera dicendi: copiosum, in quo Cicero dominatur: breve, in quo Salustius regnat: siccum, quod Frontoni ascribitur: pingue et floridum in quo Plinius Secundus quondam et nunc nullo veterum minor noster Symmachus luxuriatur.''<ref>''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' V.1.7.</ref> </blockquote> [[Rhythmus|Numeris]] sophisticis<ref>Johannes Möller, ''De clausulis a Q. Aurelio Symmacho adhibitis'', Aschendorff, 1912. Louis Havet, ''[https://archive.org/details/laprosemtriqued00havegoog/page/n15/mode/2up La prose métrique de Symmaque et les origines métriques du cursus]'', Lutetiae, Emile Bouillon, 1892</ref> et splendido exquisitoque [[Vocabularium|vocabulario]] nitebat Symmachi [[prosa]] quae summam artem redolebat in variationibus circa exilem materiam innumeris. Amicus Ausonius [[Dithyrambus|dithyrambum]] ei composuit: <blockquote> ''Haud quisquam ita nitet, ut comparatus tibi non sordeat. Quis ita Aesopi venustatem, quis sophisticas Socratis conclusiones, enthymemata Demosthenis, aut opulentiam Tullianam, aut proprietatem nostri Maronis accedat?'' <ref>''Ep.'' V.32 ab Ausonio Symmacho missa et in epistolarium eius introducta.</ref> </blockquote> Sed et adversarii "Romani decus eloquii" attollebant ut poeta Christianus Prudentius qui eum supra Ciceronem ponebat<ref>''Contra Symmachum'' I.632-5.</ref> atque eo magis eum pigebat quod pereuntes deos et sordidos defendere mallet. In electione verborum archaismos apud Plautum aut Terentium inventos saepe adfectat, ut e.g. ''fors fuat an'' in classici 'forsitan' loco. Poeticas locutiones quoque non contemnit. Modernus rursus videtur cum nomina [[Abstractio|abstracta]] e verbis ducta multiplicat aut etiam [[Neologismus|neologismos]] procudit<ref>E. Schulze (1884).</ref>. == De primis editionibus== *[[Editio princeps]] a Bartolomeo Cynischo curata anno [[1503]] [[Venetiae|Venetiis]] in lucem prodiit e [[Manuscriptum|manuscripto]] qui florilegium tantummodo continebat. Rarissimus est hodie hic liber<ref>James E. Dunlap, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/265035 The Earliest Editions of the Letters of Symmachus]", ''Classical Philology'', 1937: 329-340.</ref> . *1510/1 quattuor reeditiones [[Argentoratum|Argentorati]] apud Iohannem Grunigerum<ref>[https://books.google.fr/books?id=V41TNWAo4fMC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Symmachi Cons. Ro. Epistolae Familiares...]</ref>, Ioannem Schottum<ref>[https://sammlungen.ulb.uni-muenster.de/hd/content/titleinfo/794134?lang=de]</ref>, Iohannem Knoblouchum<ref>[https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb10981912?page=4,5]</ref>, H. Baldingum sese invicem imitantes. *[[1549]] editio [[Basilea|Basilensis]] [[Sigismundus Gelenius|Sigismundi Gelenii]] 49 relationes primum addidit<ref> ''Epistolarum Symmachi libri duo D. Ambrosii epistolae in Symmachum II...'', Basileae, Froben, 1549</ref> * anno [[1580]] [[Franciscus Iuretus]] e novo manuscripto [[Divio|Divione]] in abbatia sancti Benigni servato primus decem libros epistolarum integros publicat<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_GXOsKR2l-NcC/page/n3/mode/2up Q. Aurelii Symmachi, ... epistolarum ad diuersos libri decem. Ex Bibliotheca coenobij S. Benigni Diuionensis magna parte in integrum restituti. Cura & studio Francisci Iureti, cuius etiam notae adiectae sunt]'', Parisiis, apud Nicolaum Chesneau, 1580.</ref>. Alios manuscriptos quoque recensere et comparare potuit. * anno [[1608]] [[Gasparus Scioppius]] ad novam editionem [[Moguntiacum|Moguntiaci]] editam<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_ru86H_ixgUYC/page/n1/mode/2up Symmachi Epistolarum noua editio. Gasp. Scioppius recensuit]'', Moguntiaci, 1608</ref> ignotos adhuc manuscriptos et florilegia adhibuit e quibus nonnulli hodie non iam supersunt<ref>JP Callu (2006).</ref>. Certe eius editionem optimam mansisse usque ad Ottonem Seeck iudicabat JP Callu<ref>[[Collection des Universités de France|Collection des Unibersités de France]] t.I p.32.</ref>. == Notae == <references/> == Fontes == *[[Corpus inscriptionum Latinarum|CIL]] [https://edh-www.adw.uni-heidelberg.de/edh/foto/F010361 VI, 1699] ; VIII, 24584 ; VIII, 5347 *[[Ambrosius]], ''Epistulae'' XVII et XVIII *[[Libanius]], ''Epistula'' 1004. * [[Macrobius]], ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' *[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' == Editiones criticae et commentarii == *Otto Seeck, ''[https://archive.org/details/qaureliisymmach00seecgoog/page/n8/mode/2up Q. Aurelii Symmachi quae supersunt]'' ([[Monumenta Germaniae historica|Monumenta Germaniae Historica]]), Berolini, 1893 [[Fasciculus:Base statua di Quinto Aurelio Simmaco - Musei Capitolini.jpg|thumb|CIL VI, 1699 = basis statuae a filio Memmio patri in [[Mons Caelius|monte Caelio]] erectae ubi eorum domus erat: cursum honorum brevem legere licet.]] *[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1973_num_42_1_1704_t1_0288_0000_5 Recensio critica] ** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2013_num_82_1_3841_t17_0359_0000_2 Recensio critica] * Giovanni Alberto Cecconi, ''Commento storico al libro II dell'Epistolario di Q. Aurelio Simmaco : con introduzione, testo, traduzione e indici'', Pisae, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003.11.17 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2004_num_73_1_2554_t1_0408_0000_2 Altera recensio critica] [https://www.academia.edu/84769725/Giovanni_Alberto_Cecconi_Commento_storico_al_libro_II_dellepistolario_di_Q_Aurelio_Simmaco_Con_introduzione_testo_traduzione_e_indici Tertia recensio critica] *Maria Lubello, ''[https://flore.unifi.it/retrieve/5f4d48db-5049-487b-ac42-4092ba20a52a/Lubello_Maria_Commento_storico_libri_VII-VIII_2024.pdf Commento storico ai libri VII e VIII dell’epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, testo, traduzione, commento storico]'', Florentiae, 2024 [https://flore.unifi.it/handle/2158/1374992 Dissertatio academica] * Arnaldo Marcone, ''Commento storico al libro IV dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco: introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1987 ** Commento storico al libro VI dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco: Introd., commento storico, teste, traduzione, indici, Pisae, 1983 *Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica] *Paola Rivolta Tiberga, ''Commento storico al libro V dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1982 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1996_num_65_1_1262_t1_0346_0000_2 Recensio critica] *Sergio Roda, ''Commento storico al libro IX dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione e indici'', Pisae, 1981 * Domenico Vera, ''Commento storico alle "relationes" di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981 == Plura legere si cupis == *Marco Bertolini, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/24182889 Sull' attegiamento religioso di Q. A. Simmaco]", ''Studi Classici e Orientali'', 1987: 189-208 *Philippe Bruggisser, ''Symmaque ou le rituel épistolaire de l'amitié littéraire. Recherches sur le premier livre de la correspondance'', Fribourg, 1993 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1995_num_64_1_1237_t1_0337_0000_2 Recensio critica] *JP Callu, "[https://www.persee.fr/doc/efr_0223-5099_2006_ant_361_1_11709 En marge des vieux livres : les manuscrits perdus de Symmaque]", ''Revue d’histoire des textes'', 1976: 197-217 *Alan Cameron, ''The Last Pagans of Rome'', Oxford University Press, 2011 [https://books.google.fr/books?id=AIQ8DwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] [https://www.academia.edu/117724893/The_Last_Pagans_of_Rome_By_Alan_Cameron Recensio critica] [https://bmcr.brynmawr.edu/2011/2011.12.35 Altera recensio critica] *Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium] *Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE''' *Gerd Haverling, ''Studies on Symmachus' Language and Style'', [[Gothoburgum|Gothoburgi]], 1988 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1990_num_59_1_2300_t1_0385_0000_2 Recensio critica] * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172 * Bettina Hecht, ''Störungen der Rechtslage in den Relationen des Symmachus : Verwaltung und Rechtsprechung in Rom 384/385 n. Chr'', Berolini, 2006 [https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.7767/zrgra.2008.125.1.775/html Recensio critica] *C. Hermann,"[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/RTO5IXPCZRH6TI34MRUXMKLIHBPSGMLS Die Ausgaben des Symmachus]", in ''Festschrift zu dem funfzigjährigen Jubiläum der Königstädtischen Realschule zu Berlin'', 1882: 293-320 *A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/864/mode/2up 865-871] * R. Klein, Symmachus, ''Eine tragische Gestalt des ausgehenden Heidentums'', [[Darmstadium|Darmstadii]], 1971 [https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1972_num_74_1_3927_t1_0322_0000_1 Recensio critica] * Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE''' *Guilelmus Kroll, ''[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015024459482&seq=5 De Q. Aurelii Symmachi studiis graecis et latinis]'', Vratislaviae, 1891 '''LATINE''' * Federico Lizzani, ''Il patrimonio di Q. Aurelius Symmachus a Roma e nel Lazio : una restituzione archeologica dall'epistolario'', Romae, "L'Erma" di Bretschneider, 2024 ISBN 978-88-913-3294-3 *John Alexander McGeachy, ''Quintus Aurelius Symmachus and the Senatorial Aristocracy of the West'', University of Chicago, 1942 * Jill Mitchell, ''[https://www.academia.edu/118514477/The_Religious_world_of_Quintus_Aurelius_Symmachus The Religious World of Quintus Aurelius Symmachus]'', Trivent Publishing, 2021 *Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE''' * F. Paschoud (curator), ''Colloque genevois sur Symmaque : à l'occasion du mille six centième anniversaire du conflit de l'autel de la Victoire'', [1984], Les Belles lettres, 1986 *S. Roda, "Simmaco nel gioco politico del suo tempo", ''Studia et Documenta Historiae et Iuris'', 1973: 53-114 *Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367 * Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE''' * Ramón Teja, ''La más antigua polémica sobre la tolerancia religiosa: el debate entre San Ambrosio de Milán y el senador Símaco sobre el Altar de la Victoria'', Matriti, 2023 ISBN 978-84-19782-23-6 *Cristiana Sogno, ''Q. Aurelius Symmachus : a political biography'', University of Michigan Press, 2006 [https://books.google.fr/books?id=N3qFtZRLuXgC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *L. M. A. Viola, ''Quinto Aurelio Simmaco : lo splendore della romanitas : la perfezione dell'uomo religioso romano-italiano e la costituzione della civiltà universale della pace'', Forii, Victrix, 2010 [https://bibcatalogo.uca.es/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=870445&shelfbrowse_itemnumber=2642939] {{NexInt}} * [[Controversia de ara Victoriae]] == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Quintus_Aurelius_Symmachus Quintum Aurelium Symmachum] spectant *[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem] * [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] * {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}} * [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]| annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]| successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}} {{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}} [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Gens Symmachia]] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Gens Aurelia]] dxmxtkg85n19wr2439bgya4b6lmn6od 3980826 3980825 2026-08-12T13:39:37Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De primis editionibus */ 3980826 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Roma, metà di dittico con un'apoteosi, 400 circa.JPG|thumb|Consecratio Symmachi (ut vulgo putatur). Nam hoc dimidium [[Diptychon consulare|diptychum]] [[ebur|eburneum]] [[Monogramma|monogramma]] Symmachorum fert et circa 400 scalptum est.]] '''Quintus Aurelius Symmachus''' signo '''Eusebius''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Vulgo pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est<ref>Etiam ab adversariis ut [[Prudentius]], ''Contra Symmachum'': I.632-642.</ref>. Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in controversia de ara Victoriae affirmavit. == De familia == Primus ex illa gente avus Quinti Symmachi, Aurelius Valerius Tullianus Symmachus, [[Consul|consulatus]] insignia "severitatis merito" anno [[330]] accepit; nova familia igitur in ordine senatorio erant Symmachi. Eo magis praerogativas ordinis vindicare visi sunt. Quintus sororem unam<ref>''Ep''. VIII.49</ref> et tres fratres habuit qui omnes ante ipsum obierunt<ref>Nam circa 380 de Celsino Titiano ita scripsit: ''tertius hic mihi de optimis fratribus luctus est'' (''ep''. III.6).</ref>. Circa 370 Quintus Rusticianam, filiam praefecti [[Memmius Vitrasius Orfitus|Orfiti]], uxorem duxit. Filia eis fuit ignoto nomine nomine<ref>''Ep''. VI.12, 67, 79</ref> quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans, et aliquanto postea filius [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] operum patris sui editor posthumus. A maioribus multa [[Immobile|bona immobilia]] hereditario accepit: tres domus Romae, unam [[Capua (urbs antiqua)|Capuae]], quindecim [[villa|villas]] plerumque in Italia meridionali sitas, praedia quoque in [[Samnium|Samnio]], [[Apulia]], [[Sicilia (provincia Romana)|Sicilia]], [[Mauretania (discretiva)|Mauretania]]. Inter tamen senatores modice divites numerabatur et ad munera [[Praetor|praetoria]] filii sui duo milia argenti pondo erogasse dicitur<ref>[[Olympiodorus Thebanus|Olympiodorus]], Fragmentum 44.</ref>. == De cursu honorum == * Annis incertis [[Quaestor|quaesturam]] et [[praetor|praeturam]] gessit. Circa idem tempus [[pontifex |pontifex maior]] cooptatus est<ref>''Epistulae'' I.49, 51 ;II.53 ; IX.147-8.</ref> nec aliud sacerdotium umquam suscepit, quamvis studiosus paganismi defensor<ref>CIL VI, 1699, stela a filio erecta quae cursum honorum Symmachi nobis servavit.</ref>. *364-5 tum cum pater [[Praefectus urbi Romae|praefectus urbi]] erat ipse corrector [[Lucania|Lucaniae]] et [[Bruttium|Brittiorum]] fit<ref>Cf ''Epistulae'' II.48.</ref>. Tum vetustissimas epistulas scribit quas quidem adhuc habeamus. * anno 369 [[Panegyricus|panegyricos]] [[Valentinianus I|Valentiniani I]] et [[Gratianus|Gratiani]] coram principibus pronuntiat<ref>''Orationes'' I-III.</ref>. In Gallia apud Valentinianum usque ad annum 370 mansit ubi [[Decimus Magnus Ausonius|Ausonium]] cognovit cuius amicitiam coluit<ref>''Epistulae'' I.14 et 32.</ref>. Mox [[comes]] tertii ordinis renuntiatur. * 373-4 [[Fasti proconsulum Africae|proconsul Africae]] fit, officium honorificum sine vera potentia<ref>CIL VIII, 24584 et 5347 inscriptiones in [[Africa (provincia Romana)|Africa]] repertae. Cf ''Epistulae'' VIII.5 et 20. X.1.2-3.</ref>. * anno 376 Gratiani nuntium de morte [[Flavius Maximinus|Maximini]] in senatu recitat<ref>''Epistulae'' I.13 et X.2</ref>. Die 9 Ianuarii orationem ''Pro Trygetio'' in senatu habuit gratias agens quod patrem plebe seditiosa expulsum honorifice revocassent<ref>''Oratio'' V. Cf ''Epistulae'' I.44</ref>. *377-8 Aegrotavit<ref>''Epistulae'' I.20 et 85. III.47.</ref> * anno 382 legatus senatorum ad Gratianum missus [[Ara Victoriae|aram Victoriae]] in [[Curia Hostilia|curia]] restituendam poscere volebat sed aditu principis prohibitus est<ref>Ambrosius, ''Epistulae'' 17.10</ref> * anno 384 [[Valentinianus II|Valentiniano II]] cum matre [[Iustina]] imperante [[Praefectus urbi Romae|praefectus Urbi]] ''sub aestatis exordio''<ref>''Relatio'' 25.3</ref> fit. Tum iterum arae Victoriae restitutionem petiit<ref>''Relatio'' tertia.</ref> sed ab [[Ambrosius|Ambrosio]] episcopo victus est. Praeterea annonae angustiae eum ad magistratum deponendum incitaverunt (februario 385)<ref>Eventa huius praefecturae ab ipsius ''relationibus'' nota sunt. Vide etiam ''Epistulas'' II.36 et 55, III.28.</ref>. In praefectura [[Augustinus Hipponensis|Augustinum]] magistrum rhetoricae nominavit<ref>''[[Confessiones (Augustinus)|Confessiones]]'' V.13.</ref>. * anno 387 partes usurpatoris [[Magnus Maximus|Magni Maximi]] oratione quidem non armis<ref>[[Gennadius Scholasticus|Gennadius]], ''De Viris illustribus'' 49.</ref> sequitur quo mox a Theodosio victo veniam quidem impetrat (et Theodosio in oratione hodie deperdita gratias agebat<ref>''Epistulae'' II.13, 28, 30-32.</ref>) sed eius dignitas aliquantum imminuta est<ref>[[Libanius]], ''Epistulae'' 1008</ref>. Revera [[Novatianus|Novatianorum]] intercessio episcopi ei saluti fuerat. * iamdiu orator disertissimus velut praeco senatorum erat et anno incerto [[princeps senatus]] publice nominatur<ref>[[Socrates Scholasticus]] V.14.6.</ref> * anno 390 cum Theodosio in gratiam redit et ad [[consul|consulatum ordinarium]] anni proximi designatur<ref>[[Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' I.622-5. Cf ''Epistulae'' II.62-4. V.15. IX.149. </ref> *anno 391 gratiarum actionem in aula Mediolani habet sed quia aram Victoriae memoravit a Theodosio ex urbe expellitur. * annis 392-4 ab [[Eugenius|Eugenii]] [[Arbogastes|Arbogastis]]que usurpatione ipse abstinet sed filius quaestor, gener praefectus Urbi sunt et amicus Virius Nicomachus Flavius post cladem sibi mortem voluntariam conscivit. *Usque ad annum 398 in umbra remanet. 396/7 aegrotavit<ref>''Epistulae'' III.38-39, V.58 etc.</ref>, anno 398 plebe irata expulsus est ac postea revocatus<ref>''Epistulae'' VI.66, VIII.64-5, IX.81.</ref>. Ab illo anno cursui honorum Memmi filii (sc. praeturae) operam dat<ref>''Ep''. IV.7, 8, 12, 58, 59, 60, 63 etc. </ref> et usque ad mortem [[Flavius Stilicho|Stilichoni]] tum in Occidente dominanti satis propinquus est<ref>''Epistulae'' IV.1-14.</ref>. In summa munera honorifica multa absolvit, numquam tamen in aula apud principes vitam egit. Plerumque Romae aut in villis tempus litteris terebat. Itaque ad res magnas decidendas momentum non habuit. == De homine litterato == E litteris igitur et facultate dicendi pleramque auctoritatem suam ducebat. In litteris ut in republica aut religione [[mos maiorum|morem maiorum]] imprimis venerabatur. Ita [[Vergilius|Vergilium]], [[Cicero|Ciceronem]], [[Titus Maccius Plautus|Plautum]], [[Publius Terentius Afer|Terentium]], [[Horatius|Horatium]] imprimis amat quorum sententiarum saepe in ''Epistulis'' meminit. Amplam bibliothecam sibi pararat: novimus enim apud Symmachum fuisse Titum Livium integrum quem emendare coeperat<ref>''Epistulae'' IX.13.</ref>, necnon [[Plinius Maior|Plinium Maiorem]] aut ''[[Commentarii de Bello Gallico|Commentarios de Bello Gallico]]''. Ita quodam modo 'litteras classicas' iam invenerat quas spreta lingua suae aetatis colebat<ref>De Symmachi studiis vide G. Kroll(1891).</ref> et litteras amatas ut posteris traderentur curabat. Librarii enim apud Symmachos textus duplicabant. Adulescentes suae aetatis quoque ad rhetoricam studendam hortabatur<ref>[[Libanius]], ''Epistula'' 1004.</ref> et filio instituendo ipse operam dedit<ref>''Ep''. V.5 et VI.61</ref> In ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalibus]]''<ref>I.24.8.</ref> Vergilium non tantum litterarum sed etiam [[Theologia|theologiae]] et [[ritus|rituum]] magistrum esse contendebat. Non minus enim a novitatibus orientalibus in [[Polytheismus|polytheismum]] nuper introductis abhorrebat quam a Christianismo. Vetus Romanus volebat esse. == De operibus == Tria genera operum reliquit Symmachus, epistulas, relationes, orationes: * '''orationes''' octo ab ipso circa [[376]] publicatae sunt quae ad patrem, Valentinianos principes et alios homines nobiles pertinent. Anno [[1815]] in [[Palimpsestus|palimpsesto]] ab [[Angelus Mai|Angelo Mai]] inventae sunt, antea a septimo saeculo deperditae. *'''relationes''' 49 statim post praefecturam circa [[385]] edidit inter quas celeberrima tertia relatio de ara Victoriae versatur. Illae relationes illius actionem in magistratu gerendo recensent. *'''epistulae''' plus quam nongentae in decem libros digestae magnum opus eius faciunt. Liber primus paulo post 385 in lumen prodisse vulgo creditur (epistulas ad patrem et fratrem continet necnon ad poetam [[Ausonius|Ausonium]] filiumque eius Hesperium et ad amicum [[Vettius Agorius Praetextatus|Praetextatum]], fratrem in paganismo). Cetera post mortem auctoris sed ante annum 409 a filio Memmio edita putantur. In septem primis libris epistulae per personas quibus missae sunt disponuntur sine ulla [[Chronologia|chronologica]] aut [[Thema (litterae)|thematica]] ordinatione. In octavo et nono sine ordine miscentur epistulae (pars maxima decimi deperdita est), ne personae quidem quibus mittuntur semper indicantur. Unde eruditi coniecerunt auctorem editionem usque ad septimum librum praeparasse, postea filium solum relictum ut potuit reliqua edidisse<ref>S. Roda, "Alcune ipotesi sulla prima edizione dell'epistolario di Simmaco", ''La Parola des Passato'', 1979: 31-54.</ref>. Certe Nicomachi non parvam partem epistularum recipiunt: liber secundus totus [[Virius Nicomachus Flavianus|Virio Nicomacho Flaviano]] dicatur, sextum librum ceteri inter se Nicomachi partiuntur. Lectorem modernum in illis epistulis paupertas [[thema|thematum]] offendit: etenim de rebus publicis aut religiosis scribendi tum libertas nulla erat et delatores speculabantur. Etiam retrorsus censura agebat: ita Memmius epistulas ad [[Usurpatio|usurpatores]] [[Magnus Maximus|Maximum]], [[Eugenius (imperator)|Eugenium]], [[Arbogastes|Arbogastem]] suppressit. Nuntii secreti et periculosi tabellariis maximae fidei mandabantur qui oraliter eos referebant, numquam scribebantur. Brevissimae igitur sunt epistulae Symmachi. Plerumque de mera salutatione et amicitiae professione agebatur aut [[Salus|salutis]] inquisitione et officiorum reciprocitate in epistularum commercio. Saepe simul propinquos et homines bene meritos [[Magistratus|magistratibus]] amicis commendabat. Rarius de litteris aut senatu consulto et annona Urbis aliquid scribebat aut de peregrinationibus in villas suas. Semel et iterum de lite apud iudices<ref>Federico-Alberto Poglio, "[https://www.persee.fr/doc/mefr_0223-5102_2008_num_120_1_10422 Una lite giudiziaria tra Aurelio Simmaco e Petronio Probo : a proposito di Symm., Epp. 2, 28; 30-31 e 3, 4]" in ''Mélanges de l'école française de Rome'', 2008 (120-1): 149-161.</ref>. Omnia cursim sine excursu. Itaque spem lectoris saepe decipit. Ipse tenuis materiae sibi conscius erat: ''Quousque enim'', Nicomacho inquiebat, ''dandae ac reddendae salutationis verba blaterabimus, cum alia stylo materia non suppetat?''.<ref>''Ep''. II.35.</ref> == De genere dicendi et iudiciis == Stilus Symmachi non facile finitur. Duodecimo saeculo [[Alanus ab Insulis]] brevitatem eius evidentem extollens eum 'verbis parcum' sed 'mente profundum' dicebat: <blockquote><poem> Symacus in uerbis parcus sed mente profundus, Prodigus in sensu, uerbis angustus, habundans Mente, sed ore minor, fructu, non fronde beatus, Sensus diuicias uerbi breuitate coartat.<ref>''Anticlaudianus'' III.236-9</ref> </poem></blockquote> Nec dubium quin sententiae breves subiunctionem vitantes alienissimae sunt a [[periodus|periodico]] stilo quem in Ciceronis orationibus legimus sed non minus a sermone familiari quo utebatur magnus orator in epistulis abhorrent. Ipse ''ingenii sui maciem'' causabatur<ref>I.81. Cf ibidem I.14 ad Ausonium: ''Sed ego qui sum paupertini ingenii mei mihi conscius, Laconicae malo studere brevitati, quam multijugis paginis infantiae maciem publicare''.</ref>. Coaevi tamen stilum floridum et pinguem potius laudabant verisimile quia nomina et adiectiva magna densitate spissantur et plenitudinis speciem praebent. Ita [[Macrobius]]: <blockquote> ''Quattuor sunt, inquit Eusebius, genera dicendi: copiosum, in quo Cicero dominatur: breve, in quo Salustius regnat: siccum, quod Frontoni ascribitur: pingue et floridum in quo Plinius Secundus quondam et nunc nullo veterum minor noster Symmachus luxuriatur.''<ref>''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' V.1.7.</ref> </blockquote> [[Rhythmus|Numeris]] sophisticis<ref>Johannes Möller, ''De clausulis a Q. Aurelio Symmacho adhibitis'', Aschendorff, 1912. Louis Havet, ''[https://archive.org/details/laprosemtriqued00havegoog/page/n15/mode/2up La prose métrique de Symmaque et les origines métriques du cursus]'', Lutetiae, Emile Bouillon, 1892</ref> et splendido exquisitoque [[Vocabularium|vocabulario]] nitebat Symmachi [[prosa]] quae summam artem redolebat in variationibus circa exilem materiam innumeris. Amicus Ausonius [[Dithyrambus|dithyrambum]] ei composuit: <blockquote> ''Haud quisquam ita nitet, ut comparatus tibi non sordeat. Quis ita Aesopi venustatem, quis sophisticas Socratis conclusiones, enthymemata Demosthenis, aut opulentiam Tullianam, aut proprietatem nostri Maronis accedat?'' <ref>''Ep.'' V.32 ab Ausonio Symmacho missa et in epistolarium eius introducta.</ref> </blockquote> Sed et adversarii "Romani decus eloquii" attollebant ut poeta Christianus Prudentius qui eum supra Ciceronem ponebat<ref>''Contra Symmachum'' I.632-5.</ref> atque eo magis eum pigebat quod pereuntes deos et sordidos defendere mallet. In electione verborum archaismos apud Plautum aut Terentium inventos saepe adfectat, ut e.g. ''fors fuat an'' in classici 'forsitan' loco. Poeticas locutiones quoque non contemnit. Modernus rursus videtur cum nomina [[Abstractio|abstracta]] e verbis ducta multiplicat aut etiam [[Neologismus|neologismos]] procudit<ref>E. Schulze (1884).</ref>. == De primis editionibus== *[[Editio princeps]] a Bartolomeo Cynischo curata anno [[1503]] [[Venetiae|Venetiis]] in lucem prodiit e [[Manuscriptum|manuscripto]] qui defloratiunculam tantummodo continebat. Rarissimus est hodie hic liber<ref>James E. Dunlap, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/265035 The Earliest Editions of the Letters of Symmachus]", ''Classical Philology'', 1937: 329-340.</ref> . *1510/1 quattuor reeditiones [[Argentoratum|Argentorati]] apud Iohannem Grunigerum<ref>[https://books.google.fr/books?id=V41TNWAo4fMC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Symmachi Cons. Ro. Epistolae Familiares...]</ref>, Ioannem Schottum<ref>[https://sammlungen.ulb.uni-muenster.de/hd/content/titleinfo/794134?lang=de]</ref>, Iohannem Knoblouchum<ref>[https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb10981912?page=4,5]</ref>, H. Baldingum sese invicem imitantes. *[[1549]] editio [[Basilea|Basilensis]] [[Sigismundus Gelenius|Sigismundi Gelenii]] 49 relationes primum addidit<ref> ''Epistolarum Symmachi libri duo D. Ambrosii epistolae in Symmachum II...'', Basileae, Froben, 1549</ref> * anno [[1580]] [[Franciscus Iuretus]] e novo manuscripto [[Divio|Divione]] in abbatia sancti Benigni servato primus decem libros epistolarum integros publicat<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_GXOsKR2l-NcC/page/n3/mode/2up Q. Aurelii Symmachi, ... epistolarum ad diuersos libri decem. Ex Bibliotheca coenobij S. Benigni Diuionensis magna parte in integrum restituti. Cura & studio Francisci Iureti, cuius etiam notae adiectae sunt]'', Parisiis, apud Nicolaum Chesneau, 1580.</ref>. Alios manuscriptos quoque recensere et comparare potuit. * anno [[1608]] [[Gasparus Scioppius]] ad novam editionem [[Moguntiacum|Moguntiaci]] editam<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_ru86H_ixgUYC/page/n1/mode/2up Symmachi Epistolarum noua editio. Gasp. Scioppius recensuit]'', Moguntiaci, 1608</ref> ignotos adhuc manuscriptos et florilegia adhibuit e quibus nonnulli hodie non iam supersunt<ref>JP Callu (2006).</ref>. Certe eius editionem optimam mansisse usque ad Ottonem Seeck iudicabat JP Callu<ref>[[Collection des Universités de France|Collection des Unibersités de France]] t.I p.32.</ref>. == Notae == <references/> == Fontes == *[[Corpus inscriptionum Latinarum|CIL]] [https://edh-www.adw.uni-heidelberg.de/edh/foto/F010361 VI, 1699] ; VIII, 24584 ; VIII, 5347 *[[Ambrosius]], ''Epistulae'' XVII et XVIII *[[Libanius]], ''Epistula'' 1004. * [[Macrobius]], ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' *[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' == Editiones criticae et commentarii == *Otto Seeck, ''[https://archive.org/details/qaureliisymmach00seecgoog/page/n8/mode/2up Q. Aurelii Symmachi quae supersunt]'' ([[Monumenta Germaniae historica|Monumenta Germaniae Historica]]), Berolini, 1893 [[Fasciculus:Base statua di Quinto Aurelio Simmaco - Musei Capitolini.jpg|thumb|CIL VI, 1699 = basis statuae a filio Memmio patri in [[Mons Caelius|monte Caelio]] erectae ubi eorum domus erat: cursum honorum brevem legere licet.]] *[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1973_num_42_1_1704_t1_0288_0000_5 Recensio critica] ** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2013_num_82_1_3841_t17_0359_0000_2 Recensio critica] * Giovanni Alberto Cecconi, ''Commento storico al libro II dell'Epistolario di Q. Aurelio Simmaco : con introduzione, testo, traduzione e indici'', Pisae, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003.11.17 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2004_num_73_1_2554_t1_0408_0000_2 Altera recensio critica] [https://www.academia.edu/84769725/Giovanni_Alberto_Cecconi_Commento_storico_al_libro_II_dellepistolario_di_Q_Aurelio_Simmaco_Con_introduzione_testo_traduzione_e_indici Tertia recensio critica] *Maria Lubello, ''[https://flore.unifi.it/retrieve/5f4d48db-5049-487b-ac42-4092ba20a52a/Lubello_Maria_Commento_storico_libri_VII-VIII_2024.pdf Commento storico ai libri VII e VIII dell’epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, testo, traduzione, commento storico]'', Florentiae, 2024 [https://flore.unifi.it/handle/2158/1374992 Dissertatio academica] * Arnaldo Marcone, ''Commento storico al libro IV dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco: introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1987 ** Commento storico al libro VI dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco: Introd., commento storico, teste, traduzione, indici, Pisae, 1983 *Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica] *Paola Rivolta Tiberga, ''Commento storico al libro V dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1982 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1996_num_65_1_1262_t1_0346_0000_2 Recensio critica] *Sergio Roda, ''Commento storico al libro IX dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione e indici'', Pisae, 1981 * Domenico Vera, ''Commento storico alle "relationes" di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981 == Plura legere si cupis == *Marco Bertolini, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/24182889 Sull' attegiamento religioso di Q. A. Simmaco]", ''Studi Classici e Orientali'', 1987: 189-208 *Philippe Bruggisser, ''Symmaque ou le rituel épistolaire de l'amitié littéraire. Recherches sur le premier livre de la correspondance'', Fribourg, 1993 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1995_num_64_1_1237_t1_0337_0000_2 Recensio critica] *JP Callu, "[https://www.persee.fr/doc/efr_0223-5099_2006_ant_361_1_11709 En marge des vieux livres : les manuscrits perdus de Symmaque]", ''Revue d’histoire des textes'', 1976: 197-217 *Alan Cameron, ''The Last Pagans of Rome'', Oxford University Press, 2011 [https://books.google.fr/books?id=AIQ8DwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] [https://www.academia.edu/117724893/The_Last_Pagans_of_Rome_By_Alan_Cameron Recensio critica] [https://bmcr.brynmawr.edu/2011/2011.12.35 Altera recensio critica] *Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium] *Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE''' *Gerd Haverling, ''Studies on Symmachus' Language and Style'', [[Gothoburgum|Gothoburgi]], 1988 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1990_num_59_1_2300_t1_0385_0000_2 Recensio critica] * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172 * Bettina Hecht, ''Störungen der Rechtslage in den Relationen des Symmachus : Verwaltung und Rechtsprechung in Rom 384/385 n. Chr'', Berolini, 2006 [https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.7767/zrgra.2008.125.1.775/html Recensio critica] *C. Hermann,"[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/RTO5IXPCZRH6TI34MRUXMKLIHBPSGMLS Die Ausgaben des Symmachus]", in ''Festschrift zu dem funfzigjährigen Jubiläum der Königstädtischen Realschule zu Berlin'', 1882: 293-320 *A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/864/mode/2up 865-871] * R. Klein, Symmachus, ''Eine tragische Gestalt des ausgehenden Heidentums'', [[Darmstadium|Darmstadii]], 1971 [https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1972_num_74_1_3927_t1_0322_0000_1 Recensio critica] * Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE''' *Guilelmus Kroll, ''[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015024459482&seq=5 De Q. Aurelii Symmachi studiis graecis et latinis]'', Vratislaviae, 1891 '''LATINE''' * Federico Lizzani, ''Il patrimonio di Q. Aurelius Symmachus a Roma e nel Lazio : una restituzione archeologica dall'epistolario'', Romae, "L'Erma" di Bretschneider, 2024 ISBN 978-88-913-3294-3 *John Alexander McGeachy, ''Quintus Aurelius Symmachus and the Senatorial Aristocracy of the West'', University of Chicago, 1942 * Jill Mitchell, ''[https://www.academia.edu/118514477/The_Religious_world_of_Quintus_Aurelius_Symmachus The Religious World of Quintus Aurelius Symmachus]'', Trivent Publishing, 2021 *Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE''' * F. Paschoud (curator), ''Colloque genevois sur Symmaque : à l'occasion du mille six centième anniversaire du conflit de l'autel de la Victoire'', [1984], Les Belles lettres, 1986 *S. Roda, "Simmaco nel gioco politico del suo tempo", ''Studia et Documenta Historiae et Iuris'', 1973: 53-114 *Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367 * Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE''' * Ramón Teja, ''La más antigua polémica sobre la tolerancia religiosa: el debate entre San Ambrosio de Milán y el senador Símaco sobre el Altar de la Victoria'', Matriti, 2023 ISBN 978-84-19782-23-6 *Cristiana Sogno, ''Q. Aurelius Symmachus : a political biography'', University of Michigan Press, 2006 [https://books.google.fr/books?id=N3qFtZRLuXgC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *L. M. A. Viola, ''Quinto Aurelio Simmaco : lo splendore della romanitas : la perfezione dell'uomo religioso romano-italiano e la costituzione della civiltà universale della pace'', Forii, Victrix, 2010 [https://bibcatalogo.uca.es/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=870445&shelfbrowse_itemnumber=2642939] {{NexInt}} * [[Controversia de ara Victoriae]] == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Quintus_Aurelius_Symmachus Quintum Aurelium Symmachum] spectant *[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem] * [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] * {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}} * [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]| annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]| successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}} {{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}} [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Gens Symmachia]] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Gens Aurelia]] jxmcayvm6ou5ylv2zak7z4uw7musg7l 3980850 3980826 2026-08-12T15:03:35Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De primis editionibus */ 3980850 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Roma, metà di dittico con un'apoteosi, 400 circa.JPG|thumb|Consecratio Symmachi (ut vulgo putatur). Nam hoc dimidium [[Diptychon consulare|diptychum]] [[ebur|eburneum]] [[Monogramma|monogramma]] Symmachorum fert et circa 400 scalptum est.]] '''Quintus Aurelius Symmachus''' signo '''Eusebius''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Vulgo pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est<ref>Etiam ab adversariis ut [[Prudentius]], ''Contra Symmachum'': I.632-642.</ref>. Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in controversia de ara Victoriae affirmavit. == De familia == Primus ex illa gente avus Quinti Symmachi, Aurelius Valerius Tullianus Symmachus, [[Consul|consulatus]] insignia "severitatis merito" anno [[330]] accepit; nova familia igitur in ordine senatorio erant Symmachi. Eo magis praerogativas ordinis vindicare visi sunt. Quintus sororem unam<ref>''Ep''. VIII.49</ref> et tres fratres habuit qui omnes ante ipsum obierunt<ref>Nam circa 380 de Celsino Titiano ita scripsit: ''tertius hic mihi de optimis fratribus luctus est'' (''ep''. III.6).</ref>. Circa 370 Quintus Rusticianam, filiam praefecti [[Memmius Vitrasius Orfitus|Orfiti]], uxorem duxit. Filia eis fuit ignoto nomine nomine<ref>''Ep''. VI.12, 67, 79</ref> quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans, et aliquanto postea filius [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] operum patris sui editor posthumus. A maioribus multa [[Immobile|bona immobilia]] hereditario accepit: tres domus Romae, unam [[Capua (urbs antiqua)|Capuae]], quindecim [[villa|villas]] plerumque in Italia meridionali sitas, praedia quoque in [[Samnium|Samnio]], [[Apulia]], [[Sicilia (provincia Romana)|Sicilia]], [[Mauretania (discretiva)|Mauretania]]. Inter tamen senatores modice divites numerabatur et ad munera [[Praetor|praetoria]] filii sui duo milia argenti pondo erogasse dicitur<ref>[[Olympiodorus Thebanus|Olympiodorus]], Fragmentum 44.</ref>. == De cursu honorum == * Annis incertis [[Quaestor|quaesturam]] et [[praetor|praeturam]] gessit. Circa idem tempus [[pontifex |pontifex maior]] cooptatus est<ref>''Epistulae'' I.49, 51 ;II.53 ; IX.147-8.</ref> nec aliud sacerdotium umquam suscepit, quamvis studiosus paganismi defensor<ref>CIL VI, 1699, stela a filio erecta quae cursum honorum Symmachi nobis servavit.</ref>. *364-5 tum cum pater [[Praefectus urbi Romae|praefectus urbi]] erat ipse corrector [[Lucania|Lucaniae]] et [[Bruttium|Brittiorum]] fit<ref>Cf ''Epistulae'' II.48.</ref>. Tum vetustissimas epistulas scribit quas quidem adhuc habeamus. * anno 369 [[Panegyricus|panegyricos]] [[Valentinianus I|Valentiniani I]] et [[Gratianus|Gratiani]] coram principibus pronuntiat<ref>''Orationes'' I-III.</ref>. In Gallia apud Valentinianum usque ad annum 370 mansit ubi [[Decimus Magnus Ausonius|Ausonium]] cognovit cuius amicitiam coluit<ref>''Epistulae'' I.14 et 32.</ref>. Mox [[comes]] tertii ordinis renuntiatur. * 373-4 [[Fasti proconsulum Africae|proconsul Africae]] fit, officium honorificum sine vera potentia<ref>CIL VIII, 24584 et 5347 inscriptiones in [[Africa (provincia Romana)|Africa]] repertae. Cf ''Epistulae'' VIII.5 et 20. X.1.2-3.</ref>. * anno 376 Gratiani nuntium de morte [[Flavius Maximinus|Maximini]] in senatu recitat<ref>''Epistulae'' I.13 et X.2</ref>. Die 9 Ianuarii orationem ''Pro Trygetio'' in senatu habuit gratias agens quod patrem plebe seditiosa expulsum honorifice revocassent<ref>''Oratio'' V. Cf ''Epistulae'' I.44</ref>. *377-8 Aegrotavit<ref>''Epistulae'' I.20 et 85. III.47.</ref> * anno 382 legatus senatorum ad Gratianum missus [[Ara Victoriae|aram Victoriae]] in [[Curia Hostilia|curia]] restituendam poscere volebat sed aditu principis prohibitus est<ref>Ambrosius, ''Epistulae'' 17.10</ref> * anno 384 [[Valentinianus II|Valentiniano II]] cum matre [[Iustina]] imperante [[Praefectus urbi Romae|praefectus Urbi]] ''sub aestatis exordio''<ref>''Relatio'' 25.3</ref> fit. Tum iterum arae Victoriae restitutionem petiit<ref>''Relatio'' tertia.</ref> sed ab [[Ambrosius|Ambrosio]] episcopo victus est. Praeterea annonae angustiae eum ad magistratum deponendum incitaverunt (februario 385)<ref>Eventa huius praefecturae ab ipsius ''relationibus'' nota sunt. Vide etiam ''Epistulas'' II.36 et 55, III.28.</ref>. In praefectura [[Augustinus Hipponensis|Augustinum]] magistrum rhetoricae nominavit<ref>''[[Confessiones (Augustinus)|Confessiones]]'' V.13.</ref>. * anno 387 partes usurpatoris [[Magnus Maximus|Magni Maximi]] oratione quidem non armis<ref>[[Gennadius Scholasticus|Gennadius]], ''De Viris illustribus'' 49.</ref> sequitur quo mox a Theodosio victo veniam quidem impetrat (et Theodosio in oratione hodie deperdita gratias agebat<ref>''Epistulae'' II.13, 28, 30-32.</ref>) sed eius dignitas aliquantum imminuta est<ref>[[Libanius]], ''Epistulae'' 1008</ref>. Revera [[Novatianus|Novatianorum]] intercessio episcopi ei saluti fuerat. * iamdiu orator disertissimus velut praeco senatorum erat et anno incerto [[princeps senatus]] publice nominatur<ref>[[Socrates Scholasticus]] V.14.6.</ref> * anno 390 cum Theodosio in gratiam redit et ad [[consul|consulatum ordinarium]] anni proximi designatur<ref>[[Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' I.622-5. Cf ''Epistulae'' II.62-4. V.15. IX.149. </ref> *anno 391 gratiarum actionem in aula Mediolani habet sed quia aram Victoriae memoravit a Theodosio ex urbe expellitur. * annis 392-4 ab [[Eugenius|Eugenii]] [[Arbogastes|Arbogastis]]que usurpatione ipse abstinet sed filius quaestor, gener praefectus Urbi sunt et amicus Virius Nicomachus Flavius post cladem sibi mortem voluntariam conscivit. *Usque ad annum 398 in umbra remanet. 396/7 aegrotavit<ref>''Epistulae'' III.38-39, V.58 etc.</ref>, anno 398 plebe irata expulsus est ac postea revocatus<ref>''Epistulae'' VI.66, VIII.64-5, IX.81.</ref>. Ab illo anno cursui honorum Memmi filii (sc. praeturae) operam dat<ref>''Ep''. IV.7, 8, 12, 58, 59, 60, 63 etc. </ref> et usque ad mortem [[Flavius Stilicho|Stilichoni]] tum in Occidente dominanti satis propinquus est<ref>''Epistulae'' IV.1-14.</ref>. In summa munera honorifica multa absolvit, numquam tamen in aula apud principes vitam egit. Plerumque Romae aut in villis tempus litteris terebat. Itaque ad res magnas decidendas momentum non habuit. == De homine litterato == E litteris igitur et facultate dicendi pleramque auctoritatem suam ducebat. In litteris ut in republica aut religione [[mos maiorum|morem maiorum]] imprimis venerabatur. Ita [[Vergilius|Vergilium]], [[Cicero|Ciceronem]], [[Titus Maccius Plautus|Plautum]], [[Publius Terentius Afer|Terentium]], [[Horatius|Horatium]] imprimis amat quorum sententiarum saepe in ''Epistulis'' meminit. Amplam bibliothecam sibi pararat: novimus enim apud Symmachum fuisse Titum Livium integrum quem emendare coeperat<ref>''Epistulae'' IX.13.</ref>, necnon [[Plinius Maior|Plinium Maiorem]] aut ''[[Commentarii de Bello Gallico|Commentarios de Bello Gallico]]''. Ita quodam modo 'litteras classicas' iam invenerat quas spreta lingua suae aetatis colebat<ref>De Symmachi studiis vide G. Kroll(1891).</ref> et litteras amatas ut posteris traderentur curabat. Librarii enim apud Symmachos textus duplicabant. Adulescentes suae aetatis quoque ad rhetoricam studendam hortabatur<ref>[[Libanius]], ''Epistula'' 1004.</ref> et filio instituendo ipse operam dedit<ref>''Ep''. V.5 et VI.61</ref> In ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalibus]]''<ref>I.24.8.</ref> Vergilium non tantum litterarum sed etiam [[Theologia|theologiae]] et [[ritus|rituum]] magistrum esse contendebat. Non minus enim a novitatibus orientalibus in [[Polytheismus|polytheismum]] nuper introductis abhorrebat quam a Christianismo. Vetus Romanus volebat esse. == De operibus == Tria genera operum reliquit Symmachus, epistulas, relationes, orationes: * '''orationes''' octo ab ipso circa [[376]] publicatae sunt quae ad patrem, Valentinianos principes et alios homines nobiles pertinent. Anno [[1815]] in [[Palimpsestus|palimpsesto]] ab [[Angelus Mai|Angelo Mai]] inventae sunt, antea a septimo saeculo deperditae. *'''relationes''' 49 statim post praefecturam circa [[385]] edidit inter quas celeberrima tertia relatio de ara Victoriae versatur. Illae relationes illius actionem in magistratu gerendo recensent. *'''epistulae''' plus quam nongentae in decem libros digestae magnum opus eius faciunt. Liber primus paulo post 385 in lumen prodisse vulgo creditur (epistulas ad patrem et fratrem continet necnon ad poetam [[Ausonius|Ausonium]] filiumque eius Hesperium et ad amicum [[Vettius Agorius Praetextatus|Praetextatum]], fratrem in paganismo). Cetera post mortem auctoris sed ante annum 409 a filio Memmio edita putantur. In septem primis libris epistulae per personas quibus missae sunt disponuntur sine ulla [[Chronologia|chronologica]] aut [[Thema (litterae)|thematica]] ordinatione. In octavo et nono sine ordine miscentur epistulae (pars maxima decimi deperdita est), ne personae quidem quibus mittuntur semper indicantur. Unde eruditi coniecerunt auctorem editionem usque ad septimum librum praeparasse, postea filium solum relictum ut potuit reliqua edidisse<ref>S. Roda, "Alcune ipotesi sulla prima edizione dell'epistolario di Simmaco", ''La Parola des Passato'', 1979: 31-54.</ref>. Certe Nicomachi non parvam partem epistularum recipiunt: liber secundus totus [[Virius Nicomachus Flavianus|Virio Nicomacho Flaviano]] dicatur, sextum librum ceteri inter se Nicomachi partiuntur. Lectorem modernum in illis epistulis paupertas [[thema|thematum]] offendit: etenim de rebus publicis aut religiosis scribendi tum libertas nulla erat et delatores speculabantur. Etiam retrorsus censura agebat: ita Memmius epistulas ad [[Usurpatio|usurpatores]] [[Magnus Maximus|Maximum]], [[Eugenius (imperator)|Eugenium]], [[Arbogastes|Arbogastem]] suppressit. Nuntii secreti et periculosi tabellariis maximae fidei mandabantur qui oraliter eos referebant, numquam scribebantur. Brevissimae igitur sunt epistulae Symmachi. Plerumque de mera salutatione et amicitiae professione agebatur aut [[Salus|salutis]] inquisitione et officiorum reciprocitate in epistularum commercio. Saepe simul propinquos et homines bene meritos [[Magistratus|magistratibus]] amicis commendabat. Rarius de litteris aut senatu consulto et annona Urbis aliquid scribebat aut de peregrinationibus in villas suas. Semel et iterum de lite apud iudices<ref>Federico-Alberto Poglio, "[https://www.persee.fr/doc/mefr_0223-5102_2008_num_120_1_10422 Una lite giudiziaria tra Aurelio Simmaco e Petronio Probo : a proposito di Symm., Epp. 2, 28; 30-31 e 3, 4]" in ''Mélanges de l'école française de Rome'', 2008 (120-1): 149-161.</ref>. Omnia cursim sine excursu. Itaque spem lectoris saepe decipit. Ipse tenuis materiae sibi conscius erat: ''Quousque enim'', Nicomacho inquiebat, ''dandae ac reddendae salutationis verba blaterabimus, cum alia stylo materia non suppetat?''.<ref>''Ep''. II.35.</ref> == De genere dicendi et iudiciis == Stilus Symmachi non facile finitur. Duodecimo saeculo [[Alanus ab Insulis]] brevitatem eius evidentem extollens eum 'verbis parcum' sed 'mente profundum' dicebat: <blockquote><poem> Symacus in uerbis parcus sed mente profundus, Prodigus in sensu, uerbis angustus, habundans Mente, sed ore minor, fructu, non fronde beatus, Sensus diuicias uerbi breuitate coartat.<ref>''Anticlaudianus'' III.236-9</ref> </poem></blockquote> Nec dubium quin sententiae breves subiunctionem vitantes alienissimae sunt a [[periodus|periodico]] stilo quem in Ciceronis orationibus legimus sed non minus a sermone familiari quo utebatur magnus orator in epistulis abhorrent. Ipse ''ingenii sui maciem'' causabatur<ref>I.81. Cf ibidem I.14 ad Ausonium: ''Sed ego qui sum paupertini ingenii mei mihi conscius, Laconicae malo studere brevitati, quam multijugis paginis infantiae maciem publicare''.</ref>. Coaevi tamen stilum floridum et pinguem potius laudabant verisimile quia nomina et adiectiva magna densitate spissantur et plenitudinis speciem praebent. Ita [[Macrobius]]: <blockquote> ''Quattuor sunt, inquit Eusebius, genera dicendi: copiosum, in quo Cicero dominatur: breve, in quo Salustius regnat: siccum, quod Frontoni ascribitur: pingue et floridum in quo Plinius Secundus quondam et nunc nullo veterum minor noster Symmachus luxuriatur.''<ref>''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' V.1.7.</ref> </blockquote> [[Rhythmus|Numeris]] sophisticis<ref>Johannes Möller, ''De clausulis a Q. Aurelio Symmacho adhibitis'', Aschendorff, 1912. Louis Havet, ''[https://archive.org/details/laprosemtriqued00havegoog/page/n15/mode/2up La prose métrique de Symmaque et les origines métriques du cursus]'', Lutetiae, Emile Bouillon, 1892</ref> et splendido exquisitoque [[Vocabularium|vocabulario]] nitebat Symmachi [[prosa]] quae summam artem redolebat in variationibus circa exilem materiam innumeris. Amicus Ausonius [[Dithyrambus|dithyrambum]] ei composuit: <blockquote> ''Haud quisquam ita nitet, ut comparatus tibi non sordeat. Quis ita Aesopi venustatem, quis sophisticas Socratis conclusiones, enthymemata Demosthenis, aut opulentiam Tullianam, aut proprietatem nostri Maronis accedat?'' <ref>''Ep.'' V.32 ab Ausonio Symmacho missa et in epistolarium eius introducta.</ref> </blockquote> Sed et adversarii "Romani decus eloquii" attollebant ut poeta Christianus Prudentius qui eum supra Ciceronem ponebat<ref>''Contra Symmachum'' I.632-5.</ref> atque eo magis eum pigebat quod pereuntes deos et sordidos defendere mallet. In electione verborum archaismos apud Plautum aut Terentium inventos saepe adfectat, ut e.g. ''fors fuat an'' in classici 'forsitan' loco. Poeticas locutiones quoque non contemnit. Modernus rursus videtur cum nomina [[Abstractio|abstracta]] e verbis ducta multiplicat aut etiam [[Neologismus|neologismos]] procudit<ref>E. Schulze (1884).</ref>. == De primis editionibus== *[[Editio princeps]] a Bartolomeo Cynischo curata anno [[1503]] [[Venetiae|Venetiis]] in lucem prodiit e [[Manuscriptum|manuscripto]] qui defloratiunculam tantummodo continebat. Rarissimus est hodie hic liber<ref>James E. Dunlap, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/265035 The Earliest Editions of the Letters of Symmachus]", ''Classical Philology'', 1937: 329-340.</ref> . *1510/1 quattuor reeditiones [[Argentoratum|Argentorati]] apud Iohannem Grunigerum<ref>[https://books.google.fr/books?id=V41TNWAo4fMC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Symmachi Cons. Ro. Epistolae Familiares...]</ref>, Ioannem Schottum<ref>[https://sammlungen.ulb.uni-muenster.de/hd/content/titleinfo/794134?lang=de]</ref>, Iohannem Knoblouchum<ref>[https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb10981912?page=4,5]</ref>, H. Baldingum sese invicem imitantes. *[[1549]] editio [[Basilea|Basilensis]] [[Sigismundus Gelenius|Sigismundi Gelenii]] 49 relationes prima addidit<ref> ''Epistolarum Symmachi libri duo D. Ambrosii epistolae in Symmachum II...'', Basileae, Froben, 1549</ref> * anno [[1580]] [[Franciscus Iuretus]] e novo manuscripto [[Divio|Divione]] in abbatia sancti Benigni servato primus decem libros epistolarum integros publicat<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_GXOsKR2l-NcC/page/n3/mode/2up Q. Aurelii Symmachi, ... epistolarum ad diuersos libri decem. Ex Bibliotheca coenobij S. Benigni Diuionensis magna parte in integrum restituti. Cura & studio Francisci Iureti, cuius etiam notae adiectae sunt]'', Parisiis, apud Nicolaum Chesneau, 1580.</ref>. Alios manuscriptos quoque recensere et comparare potuit. * anno [[1608]] [[Gasparus Scioppius]] ad novam editionem [[Moguntiacum|Moguntiaci]] editam<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_ru86H_ixgUYC/page/n1/mode/2up Symmachi Epistolarum noua editio. Gasp. Scioppius recensuit]'', Moguntiaci, 1608</ref> ignotos adhuc manuscriptos et florilegia adhibuit e quibus nonnulli hodie non iam supersunt<ref>JP Callu (2006).</ref>. Certe eius editionem optimam mansisse usque ad Ottonem Seeck iudicabat JP Callu<ref>[[Collection des Universités de France|Collection des Unibersités de France]] t.I p.32.</ref>. == Notae == <references/> == Fontes == *[[Corpus inscriptionum Latinarum|CIL]] [https://edh-www.adw.uni-heidelberg.de/edh/foto/F010361 VI, 1699] ; VIII, 24584 ; VIII, 5347 *[[Ambrosius]], ''Epistulae'' XVII et XVIII *[[Libanius]], ''Epistula'' 1004. * [[Macrobius]], ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' *[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' == Editiones criticae et commentarii == *Otto Seeck, ''[https://archive.org/details/qaureliisymmach00seecgoog/page/n8/mode/2up Q. Aurelii Symmachi quae supersunt]'' ([[Monumenta Germaniae historica|Monumenta Germaniae Historica]]), Berolini, 1893 [[Fasciculus:Base statua di Quinto Aurelio Simmaco - Musei Capitolini.jpg|thumb|CIL VI, 1699 = basis statuae a filio Memmio patri in [[Mons Caelius|monte Caelio]] erectae ubi eorum domus erat: cursum honorum brevem legere licet.]] *[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1973_num_42_1_1704_t1_0288_0000_5 Recensio critica] ** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2013_num_82_1_3841_t17_0359_0000_2 Recensio critica] * Giovanni Alberto Cecconi, ''Commento storico al libro II dell'Epistolario di Q. Aurelio Simmaco : con introduzione, testo, traduzione e indici'', Pisae, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003.11.17 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2004_num_73_1_2554_t1_0408_0000_2 Altera recensio critica] [https://www.academia.edu/84769725/Giovanni_Alberto_Cecconi_Commento_storico_al_libro_II_dellepistolario_di_Q_Aurelio_Simmaco_Con_introduzione_testo_traduzione_e_indici Tertia recensio critica] *Maria Lubello, ''[https://flore.unifi.it/retrieve/5f4d48db-5049-487b-ac42-4092ba20a52a/Lubello_Maria_Commento_storico_libri_VII-VIII_2024.pdf Commento storico ai libri VII e VIII dell’epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, testo, traduzione, commento storico]'', Florentiae, 2024 [https://flore.unifi.it/handle/2158/1374992 Dissertatio academica] * Arnaldo Marcone, ''Commento storico al libro IV dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco: introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1987 ** Commento storico al libro VI dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco: Introd., commento storico, teste, traduzione, indici, Pisae, 1983 *Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica] *Paola Rivolta Tiberga, ''Commento storico al libro V dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1982 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1996_num_65_1_1262_t1_0346_0000_2 Recensio critica] *Sergio Roda, ''Commento storico al libro IX dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione e indici'', Pisae, 1981 * Domenico Vera, ''Commento storico alle "relationes" di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981 == Plura legere si cupis == *Marco Bertolini, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/24182889 Sull' attegiamento religioso di Q. A. Simmaco]", ''Studi Classici e Orientali'', 1987: 189-208 *Philippe Bruggisser, ''Symmaque ou le rituel épistolaire de l'amitié littéraire. Recherches sur le premier livre de la correspondance'', Fribourg, 1993 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1995_num_64_1_1237_t1_0337_0000_2 Recensio critica] *JP Callu, "[https://www.persee.fr/doc/efr_0223-5099_2006_ant_361_1_11709 En marge des vieux livres : les manuscrits perdus de Symmaque]", ''Revue d’histoire des textes'', 1976: 197-217 *Alan Cameron, ''The Last Pagans of Rome'', Oxford University Press, 2011 [https://books.google.fr/books?id=AIQ8DwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] [https://www.academia.edu/117724893/The_Last_Pagans_of_Rome_By_Alan_Cameron Recensio critica] [https://bmcr.brynmawr.edu/2011/2011.12.35 Altera recensio critica] *Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium] *Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE''' *Gerd Haverling, ''Studies on Symmachus' Language and Style'', [[Gothoburgum|Gothoburgi]], 1988 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1990_num_59_1_2300_t1_0385_0000_2 Recensio critica] * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172 * Bettina Hecht, ''Störungen der Rechtslage in den Relationen des Symmachus : Verwaltung und Rechtsprechung in Rom 384/385 n. Chr'', Berolini, 2006 [https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.7767/zrgra.2008.125.1.775/html Recensio critica] *C. Hermann,"[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/RTO5IXPCZRH6TI34MRUXMKLIHBPSGMLS Die Ausgaben des Symmachus]", in ''Festschrift zu dem funfzigjährigen Jubiläum der Königstädtischen Realschule zu Berlin'', 1882: 293-320 *A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/864/mode/2up 865-871] * R. Klein, Symmachus, ''Eine tragische Gestalt des ausgehenden Heidentums'', [[Darmstadium|Darmstadii]], 1971 [https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1972_num_74_1_3927_t1_0322_0000_1 Recensio critica] * Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE''' *Guilelmus Kroll, ''[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015024459482&seq=5 De Q. Aurelii Symmachi studiis graecis et latinis]'', Vratislaviae, 1891 '''LATINE''' * Federico Lizzani, ''Il patrimonio di Q. Aurelius Symmachus a Roma e nel Lazio : una restituzione archeologica dall'epistolario'', Romae, "L'Erma" di Bretschneider, 2024 ISBN 978-88-913-3294-3 *John Alexander McGeachy, ''Quintus Aurelius Symmachus and the Senatorial Aristocracy of the West'', University of Chicago, 1942 * Jill Mitchell, ''[https://www.academia.edu/118514477/The_Religious_world_of_Quintus_Aurelius_Symmachus The Religious World of Quintus Aurelius Symmachus]'', Trivent Publishing, 2021 *Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE''' * F. Paschoud (curator), ''Colloque genevois sur Symmaque : à l'occasion du mille six centième anniversaire du conflit de l'autel de la Victoire'', [1984], Les Belles lettres, 1986 *S. Roda, "Simmaco nel gioco politico del suo tempo", ''Studia et Documenta Historiae et Iuris'', 1973: 53-114 *Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367 * Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE''' * Ramón Teja, ''La más antigua polémica sobre la tolerancia religiosa: el debate entre San Ambrosio de Milán y el senador Símaco sobre el Altar de la Victoria'', Matriti, 2023 ISBN 978-84-19782-23-6 *Cristiana Sogno, ''Q. Aurelius Symmachus : a political biography'', University of Michigan Press, 2006 [https://books.google.fr/books?id=N3qFtZRLuXgC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *L. M. A. Viola, ''Quinto Aurelio Simmaco : lo splendore della romanitas : la perfezione dell'uomo religioso romano-italiano e la costituzione della civiltà universale della pace'', Forii, Victrix, 2010 [https://bibcatalogo.uca.es/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=870445&shelfbrowse_itemnumber=2642939] {{NexInt}} * [[Controversia de ara Victoriae]] == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Quintus_Aurelius_Symmachus Quintum Aurelium Symmachum] spectant *[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem] * [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] * {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}} * [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]| annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]| successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}} {{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}} [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Gens Symmachia]] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Gens Aurelia]] b9dpql3ns8lpcndtjjbyxffkenlawpp 3980851 3980850 2026-08-12T15:04:26Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De primis editionibus */ 3980851 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Roma, metà di dittico con un'apoteosi, 400 circa.JPG|thumb|Consecratio Symmachi (ut vulgo putatur). Nam hoc dimidium [[Diptychon consulare|diptychum]] [[ebur|eburneum]] [[Monogramma|monogramma]] Symmachorum fert et circa 400 scalptum est.]] '''Quintus Aurelius Symmachus''' signo '''Eusebius''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Vulgo pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est<ref>Etiam ab adversariis ut [[Prudentius]], ''Contra Symmachum'': I.632-642.</ref>. Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in controversia de ara Victoriae affirmavit. == De familia == Primus ex illa gente avus Quinti Symmachi, Aurelius Valerius Tullianus Symmachus, [[Consul|consulatus]] insignia "severitatis merito" anno [[330]] accepit; nova familia igitur in ordine senatorio erant Symmachi. Eo magis praerogativas ordinis vindicare visi sunt. Quintus sororem unam<ref>''Ep''. VIII.49</ref> et tres fratres habuit qui omnes ante ipsum obierunt<ref>Nam circa 380 de Celsino Titiano ita scripsit: ''tertius hic mihi de optimis fratribus luctus est'' (''ep''. III.6).</ref>. Circa 370 Quintus Rusticianam, filiam praefecti [[Memmius Vitrasius Orfitus|Orfiti]], uxorem duxit. Filia eis fuit ignoto nomine nomine<ref>''Ep''. VI.12, 67, 79</ref> quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans, et aliquanto postea filius [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] operum patris sui editor posthumus. A maioribus multa [[Immobile|bona immobilia]] hereditario accepit: tres domus Romae, unam [[Capua (urbs antiqua)|Capuae]], quindecim [[villa|villas]] plerumque in Italia meridionali sitas, praedia quoque in [[Samnium|Samnio]], [[Apulia]], [[Sicilia (provincia Romana)|Sicilia]], [[Mauretania (discretiva)|Mauretania]]. Inter tamen senatores modice divites numerabatur et ad munera [[Praetor|praetoria]] filii sui duo milia argenti pondo erogasse dicitur<ref>[[Olympiodorus Thebanus|Olympiodorus]], Fragmentum 44.</ref>. == De cursu honorum == * Annis incertis [[Quaestor|quaesturam]] et [[praetor|praeturam]] gessit. Circa idem tempus [[pontifex |pontifex maior]] cooptatus est<ref>''Epistulae'' I.49, 51 ;II.53 ; IX.147-8.</ref> nec aliud sacerdotium umquam suscepit, quamvis studiosus paganismi defensor<ref>CIL VI, 1699, stela a filio erecta quae cursum honorum Symmachi nobis servavit.</ref>. *364-5 tum cum pater [[Praefectus urbi Romae|praefectus urbi]] erat ipse corrector [[Lucania|Lucaniae]] et [[Bruttium|Brittiorum]] fit<ref>Cf ''Epistulae'' II.48.</ref>. Tum vetustissimas epistulas scribit quas quidem adhuc habeamus. * anno 369 [[Panegyricus|panegyricos]] [[Valentinianus I|Valentiniani I]] et [[Gratianus|Gratiani]] coram principibus pronuntiat<ref>''Orationes'' I-III.</ref>. In Gallia apud Valentinianum usque ad annum 370 mansit ubi [[Decimus Magnus Ausonius|Ausonium]] cognovit cuius amicitiam coluit<ref>''Epistulae'' I.14 et 32.</ref>. Mox [[comes]] tertii ordinis renuntiatur. * 373-4 [[Fasti proconsulum Africae|proconsul Africae]] fit, officium honorificum sine vera potentia<ref>CIL VIII, 24584 et 5347 inscriptiones in [[Africa (provincia Romana)|Africa]] repertae. Cf ''Epistulae'' VIII.5 et 20. X.1.2-3.</ref>. * anno 376 Gratiani nuntium de morte [[Flavius Maximinus|Maximini]] in senatu recitat<ref>''Epistulae'' I.13 et X.2</ref>. Die 9 Ianuarii orationem ''Pro Trygetio'' in senatu habuit gratias agens quod patrem plebe seditiosa expulsum honorifice revocassent<ref>''Oratio'' V. Cf ''Epistulae'' I.44</ref>. *377-8 Aegrotavit<ref>''Epistulae'' I.20 et 85. III.47.</ref> * anno 382 legatus senatorum ad Gratianum missus [[Ara Victoriae|aram Victoriae]] in [[Curia Hostilia|curia]] restituendam poscere volebat sed aditu principis prohibitus est<ref>Ambrosius, ''Epistulae'' 17.10</ref> * anno 384 [[Valentinianus II|Valentiniano II]] cum matre [[Iustina]] imperante [[Praefectus urbi Romae|praefectus Urbi]] ''sub aestatis exordio''<ref>''Relatio'' 25.3</ref> fit. Tum iterum arae Victoriae restitutionem petiit<ref>''Relatio'' tertia.</ref> sed ab [[Ambrosius|Ambrosio]] episcopo victus est. Praeterea annonae angustiae eum ad magistratum deponendum incitaverunt (februario 385)<ref>Eventa huius praefecturae ab ipsius ''relationibus'' nota sunt. Vide etiam ''Epistulas'' II.36 et 55, III.28.</ref>. In praefectura [[Augustinus Hipponensis|Augustinum]] magistrum rhetoricae nominavit<ref>''[[Confessiones (Augustinus)|Confessiones]]'' V.13.</ref>. * anno 387 partes usurpatoris [[Magnus Maximus|Magni Maximi]] oratione quidem non armis<ref>[[Gennadius Scholasticus|Gennadius]], ''De Viris illustribus'' 49.</ref> sequitur quo mox a Theodosio victo veniam quidem impetrat (et Theodosio in oratione hodie deperdita gratias agebat<ref>''Epistulae'' II.13, 28, 30-32.</ref>) sed eius dignitas aliquantum imminuta est<ref>[[Libanius]], ''Epistulae'' 1008</ref>. Revera [[Novatianus|Novatianorum]] intercessio episcopi ei saluti fuerat. * iamdiu orator disertissimus velut praeco senatorum erat et anno incerto [[princeps senatus]] publice nominatur<ref>[[Socrates Scholasticus]] V.14.6.</ref> * anno 390 cum Theodosio in gratiam redit et ad [[consul|consulatum ordinarium]] anni proximi designatur<ref>[[Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' I.622-5. Cf ''Epistulae'' II.62-4. V.15. IX.149. </ref> *anno 391 gratiarum actionem in aula Mediolani habet sed quia aram Victoriae memoravit a Theodosio ex urbe expellitur. * annis 392-4 ab [[Eugenius|Eugenii]] [[Arbogastes|Arbogastis]]que usurpatione ipse abstinet sed filius quaestor, gener praefectus Urbi sunt et amicus Virius Nicomachus Flavius post cladem sibi mortem voluntariam conscivit. *Usque ad annum 398 in umbra remanet. 396/7 aegrotavit<ref>''Epistulae'' III.38-39, V.58 etc.</ref>, anno 398 plebe irata expulsus est ac postea revocatus<ref>''Epistulae'' VI.66, VIII.64-5, IX.81.</ref>. Ab illo anno cursui honorum Memmi filii (sc. praeturae) operam dat<ref>''Ep''. IV.7, 8, 12, 58, 59, 60, 63 etc. </ref> et usque ad mortem [[Flavius Stilicho|Stilichoni]] tum in Occidente dominanti satis propinquus est<ref>''Epistulae'' IV.1-14.</ref>. In summa munera honorifica multa absolvit, numquam tamen in aula apud principes vitam egit. Plerumque Romae aut in villis tempus litteris terebat. Itaque ad res magnas decidendas momentum non habuit. == De homine litterato == E litteris igitur et facultate dicendi pleramque auctoritatem suam ducebat. In litteris ut in republica aut religione [[mos maiorum|morem maiorum]] imprimis venerabatur. Ita [[Vergilius|Vergilium]], [[Cicero|Ciceronem]], [[Titus Maccius Plautus|Plautum]], [[Publius Terentius Afer|Terentium]], [[Horatius|Horatium]] imprimis amat quorum sententiarum saepe in ''Epistulis'' meminit. Amplam bibliothecam sibi pararat: novimus enim apud Symmachum fuisse Titum Livium integrum quem emendare coeperat<ref>''Epistulae'' IX.13.</ref>, necnon [[Plinius Maior|Plinium Maiorem]] aut ''[[Commentarii de Bello Gallico|Commentarios de Bello Gallico]]''. Ita quodam modo 'litteras classicas' iam invenerat quas spreta lingua suae aetatis colebat<ref>De Symmachi studiis vide G. Kroll(1891).</ref> et litteras amatas ut posteris traderentur curabat. Librarii enim apud Symmachos textus duplicabant. Adulescentes suae aetatis quoque ad rhetoricam studendam hortabatur<ref>[[Libanius]], ''Epistula'' 1004.</ref> et filio instituendo ipse operam dedit<ref>''Ep''. V.5 et VI.61</ref> In ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalibus]]''<ref>I.24.8.</ref> Vergilium non tantum litterarum sed etiam [[Theologia|theologiae]] et [[ritus|rituum]] magistrum esse contendebat. Non minus enim a novitatibus orientalibus in [[Polytheismus|polytheismum]] nuper introductis abhorrebat quam a Christianismo. Vetus Romanus volebat esse. == De operibus == Tria genera operum reliquit Symmachus, epistulas, relationes, orationes: * '''orationes''' octo ab ipso circa [[376]] publicatae sunt quae ad patrem, Valentinianos principes et alios homines nobiles pertinent. Anno [[1815]] in [[Palimpsestus|palimpsesto]] ab [[Angelus Mai|Angelo Mai]] inventae sunt, antea a septimo saeculo deperditae. *'''relationes''' 49 statim post praefecturam circa [[385]] edidit inter quas celeberrima tertia relatio de ara Victoriae versatur. Illae relationes illius actionem in magistratu gerendo recensent. *'''epistulae''' plus quam nongentae in decem libros digestae magnum opus eius faciunt. Liber primus paulo post 385 in lumen prodisse vulgo creditur (epistulas ad patrem et fratrem continet necnon ad poetam [[Ausonius|Ausonium]] filiumque eius Hesperium et ad amicum [[Vettius Agorius Praetextatus|Praetextatum]], fratrem in paganismo). Cetera post mortem auctoris sed ante annum 409 a filio Memmio edita putantur. In septem primis libris epistulae per personas quibus missae sunt disponuntur sine ulla [[Chronologia|chronologica]] aut [[Thema (litterae)|thematica]] ordinatione. In octavo et nono sine ordine miscentur epistulae (pars maxima decimi deperdita est), ne personae quidem quibus mittuntur semper indicantur. Unde eruditi coniecerunt auctorem editionem usque ad septimum librum praeparasse, postea filium solum relictum ut potuit reliqua edidisse<ref>S. Roda, "Alcune ipotesi sulla prima edizione dell'epistolario di Simmaco", ''La Parola des Passato'', 1979: 31-54.</ref>. Certe Nicomachi non parvam partem epistularum recipiunt: liber secundus totus [[Virius Nicomachus Flavianus|Virio Nicomacho Flaviano]] dicatur, sextum librum ceteri inter se Nicomachi partiuntur. Lectorem modernum in illis epistulis paupertas [[thema|thematum]] offendit: etenim de rebus publicis aut religiosis scribendi tum libertas nulla erat et delatores speculabantur. Etiam retrorsus censura agebat: ita Memmius epistulas ad [[Usurpatio|usurpatores]] [[Magnus Maximus|Maximum]], [[Eugenius (imperator)|Eugenium]], [[Arbogastes|Arbogastem]] suppressit. Nuntii secreti et periculosi tabellariis maximae fidei mandabantur qui oraliter eos referebant, numquam scribebantur. Brevissimae igitur sunt epistulae Symmachi. Plerumque de mera salutatione et amicitiae professione agebatur aut [[Salus|salutis]] inquisitione et officiorum reciprocitate in epistularum commercio. Saepe simul propinquos et homines bene meritos [[Magistratus|magistratibus]] amicis commendabat. Rarius de litteris aut senatu consulto et annona Urbis aliquid scribebat aut de peregrinationibus in villas suas. Semel et iterum de lite apud iudices<ref>Federico-Alberto Poglio, "[https://www.persee.fr/doc/mefr_0223-5102_2008_num_120_1_10422 Una lite giudiziaria tra Aurelio Simmaco e Petronio Probo : a proposito di Symm., Epp. 2, 28; 30-31 e 3, 4]" in ''Mélanges de l'école française de Rome'', 2008 (120-1): 149-161.</ref>. Omnia cursim sine excursu. Itaque spem lectoris saepe decipit. Ipse tenuis materiae sibi conscius erat: ''Quousque enim'', Nicomacho inquiebat, ''dandae ac reddendae salutationis verba blaterabimus, cum alia stylo materia non suppetat?''.<ref>''Ep''. II.35.</ref> == De genere dicendi et iudiciis == Stilus Symmachi non facile finitur. Duodecimo saeculo [[Alanus ab Insulis]] brevitatem eius evidentem extollens eum 'verbis parcum' sed 'mente profundum' dicebat: <blockquote><poem> Symacus in uerbis parcus sed mente profundus, Prodigus in sensu, uerbis angustus, habundans Mente, sed ore minor, fructu, non fronde beatus, Sensus diuicias uerbi breuitate coartat.<ref>''Anticlaudianus'' III.236-9</ref> </poem></blockquote> Nec dubium quin sententiae breves subiunctionem vitantes alienissimae sunt a [[periodus|periodico]] stilo quem in Ciceronis orationibus legimus sed non minus a sermone familiari quo utebatur magnus orator in epistulis abhorrent. Ipse ''ingenii sui maciem'' causabatur<ref>I.81. Cf ibidem I.14 ad Ausonium: ''Sed ego qui sum paupertini ingenii mei mihi conscius, Laconicae malo studere brevitati, quam multijugis paginis infantiae maciem publicare''.</ref>. Coaevi tamen stilum floridum et pinguem potius laudabant verisimile quia nomina et adiectiva magna densitate spissantur et plenitudinis speciem praebent. Ita [[Macrobius]]: <blockquote> ''Quattuor sunt, inquit Eusebius, genera dicendi: copiosum, in quo Cicero dominatur: breve, in quo Salustius regnat: siccum, quod Frontoni ascribitur: pingue et floridum in quo Plinius Secundus quondam et nunc nullo veterum minor noster Symmachus luxuriatur.''<ref>''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' V.1.7.</ref> </blockquote> [[Rhythmus|Numeris]] sophisticis<ref>Johannes Möller, ''De clausulis a Q. Aurelio Symmacho adhibitis'', Aschendorff, 1912. Louis Havet, ''[https://archive.org/details/laprosemtriqued00havegoog/page/n15/mode/2up La prose métrique de Symmaque et les origines métriques du cursus]'', Lutetiae, Emile Bouillon, 1892</ref> et splendido exquisitoque [[Vocabularium|vocabulario]] nitebat Symmachi [[prosa]] quae summam artem redolebat in variationibus circa exilem materiam innumeris. Amicus Ausonius [[Dithyrambus|dithyrambum]] ei composuit: <blockquote> ''Haud quisquam ita nitet, ut comparatus tibi non sordeat. Quis ita Aesopi venustatem, quis sophisticas Socratis conclusiones, enthymemata Demosthenis, aut opulentiam Tullianam, aut proprietatem nostri Maronis accedat?'' <ref>''Ep.'' V.32 ab Ausonio Symmacho missa et in epistolarium eius introducta.</ref> </blockquote> Sed et adversarii "Romani decus eloquii" attollebant ut poeta Christianus Prudentius qui eum supra Ciceronem ponebat<ref>''Contra Symmachum'' I.632-5.</ref> atque eo magis eum pigebat quod pereuntes deos et sordidos defendere mallet. In electione verborum archaismos apud Plautum aut Terentium inventos saepe adfectat, ut e.g. ''fors fuat an'' in classici 'forsitan' loco. Poeticas locutiones quoque non contemnit. Modernus rursus videtur cum nomina [[Abstractio|abstracta]] e verbis ducta multiplicat aut etiam [[Neologismus|neologismos]] procudit<ref>E. Schulze (1884).</ref>. == De primis editionibus== *[[Editio princeps]] a Bartolomeo Cynischo curata anno [[1503]] [[Venetiae|Venetiis]] in lucem prodiit e [[Manuscriptum|manuscripto]] qui defloratiunculam tantummodo continebat. Rarissimus est hodie hic liber<ref>James E. Dunlap, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/265035 The Earliest Editions of the Letters of Symmachus]", ''Classical Philology'', 1937: 329-340.</ref> . *1510/1 quattuor reeditiones [[Argentoratum|Argentorati]] apud Iohannem Grunigerum<ref>[https://books.google.fr/books?id=V41TNWAo4fMC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Symmachi Cons. Ro. Epistolae Familiares...]</ref>, Ioannem Schottum<ref>[https://sammlungen.ulb.uni-muenster.de/hd/content/titleinfo/794134?lang=de]</ref>, Iohannem Knoblouchum<ref>[https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb10981912?page=4,5]</ref>, H. Baldingum sese invicem imitantes. *[[1549]] editio [[Basilea|Basilensis]] [[Sigismundus Gelenius|Sigismundi Gelenii]] 49 relationes prima addidit<ref> ''Epistolarum Symmachi libri duo D. Ambrosii epistolae in Symmachum II...'', Basileae, Froben, 1549</ref> * anno [[1580]] [[Franciscus Iuretus]] e novo manuscripto [[Divio|Divione]] in abbatia sancti Benigni servato primus decem libros epistolarum integros publicat<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_GXOsKR2l-NcC/page/n3/mode/2up Q. Aurelii Symmachi, ... epistolarum ad diuersos libri decem. Ex Bibliotheca coenobij S. Benigni Diuionensis magna parte in integrum restituti. Cura & studio Francisci Iureti, cuius etiam notae adiectae sunt]'', Parisiis, apud Nicolaum Chesneau, 1580.</ref>. Alios manuscriptos quoque recensere et comparare potuit. * anno [[1608]] [[Gasparus Scioppius]] ad novam editionem [[Moguntiacum|Moguntiaci]] editam<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_ru86H_ixgUYC/page/n1/mode/2up Symmachi Epistolarum noua editio. Gasp. Scioppius recensuit]'', Moguntiaci, 1608</ref> ignotos adhuc manuscriptos et deflorationes adhibuit e quibus nonnulli hodie non iam supersunt<ref>JP Callu (2006).</ref>. Certe eius editionem optimam mansisse usque ad Ottonem Seeck iudicabat JP Callu<ref>[[Collection des Universités de France|Collection des Unibersités de France]] t.I p.32.</ref>. == Notae == <references/> == Fontes == *[[Corpus inscriptionum Latinarum|CIL]] [https://edh-www.adw.uni-heidelberg.de/edh/foto/F010361 VI, 1699] ; VIII, 24584 ; VIII, 5347 *[[Ambrosius]], ''Epistulae'' XVII et XVIII *[[Libanius]], ''Epistula'' 1004. * [[Macrobius]], ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' *[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' == Editiones criticae et commentarii == *Otto Seeck, ''[https://archive.org/details/qaureliisymmach00seecgoog/page/n8/mode/2up Q. Aurelii Symmachi quae supersunt]'' ([[Monumenta Germaniae historica|Monumenta Germaniae Historica]]), Berolini, 1893 [[Fasciculus:Base statua di Quinto Aurelio Simmaco - Musei Capitolini.jpg|thumb|CIL VI, 1699 = basis statuae a filio Memmio patri in [[Mons Caelius|monte Caelio]] erectae ubi eorum domus erat: cursum honorum brevem legere licet.]] *[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1973_num_42_1_1704_t1_0288_0000_5 Recensio critica] ** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2013_num_82_1_3841_t17_0359_0000_2 Recensio critica] * Giovanni Alberto Cecconi, ''Commento storico al libro II dell'Epistolario di Q. Aurelio Simmaco : con introduzione, testo, traduzione e indici'', Pisae, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003.11.17 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2004_num_73_1_2554_t1_0408_0000_2 Altera recensio critica] [https://www.academia.edu/84769725/Giovanni_Alberto_Cecconi_Commento_storico_al_libro_II_dellepistolario_di_Q_Aurelio_Simmaco_Con_introduzione_testo_traduzione_e_indici Tertia recensio critica] *Maria Lubello, ''[https://flore.unifi.it/retrieve/5f4d48db-5049-487b-ac42-4092ba20a52a/Lubello_Maria_Commento_storico_libri_VII-VIII_2024.pdf Commento storico ai libri VII e VIII dell’epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, testo, traduzione, commento storico]'', Florentiae, 2024 [https://flore.unifi.it/handle/2158/1374992 Dissertatio academica] * Arnaldo Marcone, ''Commento storico al libro IV dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco: introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1987 ** Commento storico al libro VI dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco: Introd., commento storico, teste, traduzione, indici, Pisae, 1983 *Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica] *Paola Rivolta Tiberga, ''Commento storico al libro V dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1982 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1996_num_65_1_1262_t1_0346_0000_2 Recensio critica] *Sergio Roda, ''Commento storico al libro IX dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione e indici'', Pisae, 1981 * Domenico Vera, ''Commento storico alle "relationes" di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981 == Plura legere si cupis == *Marco Bertolini, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/24182889 Sull' attegiamento religioso di Q. A. Simmaco]", ''Studi Classici e Orientali'', 1987: 189-208 *Philippe Bruggisser, ''Symmaque ou le rituel épistolaire de l'amitié littéraire. Recherches sur le premier livre de la correspondance'', Fribourg, 1993 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1995_num_64_1_1237_t1_0337_0000_2 Recensio critica] *JP Callu, "[https://www.persee.fr/doc/efr_0223-5099_2006_ant_361_1_11709 En marge des vieux livres : les manuscrits perdus de Symmaque]", ''Revue d’histoire des textes'', 1976: 197-217 *Alan Cameron, ''The Last Pagans of Rome'', Oxford University Press, 2011 [https://books.google.fr/books?id=AIQ8DwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] [https://www.academia.edu/117724893/The_Last_Pagans_of_Rome_By_Alan_Cameron Recensio critica] [https://bmcr.brynmawr.edu/2011/2011.12.35 Altera recensio critica] *Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium] *Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE''' *Gerd Haverling, ''Studies on Symmachus' Language and Style'', [[Gothoburgum|Gothoburgi]], 1988 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1990_num_59_1_2300_t1_0385_0000_2 Recensio critica] * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172 * Bettina Hecht, ''Störungen der Rechtslage in den Relationen des Symmachus : Verwaltung und Rechtsprechung in Rom 384/385 n. Chr'', Berolini, 2006 [https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.7767/zrgra.2008.125.1.775/html Recensio critica] *C. Hermann,"[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/RTO5IXPCZRH6TI34MRUXMKLIHBPSGMLS Die Ausgaben des Symmachus]", in ''Festschrift zu dem funfzigjährigen Jubiläum der Königstädtischen Realschule zu Berlin'', 1882: 293-320 *A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/864/mode/2up 865-871] * R. Klein, Symmachus, ''Eine tragische Gestalt des ausgehenden Heidentums'', [[Darmstadium|Darmstadii]], 1971 [https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1972_num_74_1_3927_t1_0322_0000_1 Recensio critica] * Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE''' *Guilelmus Kroll, ''[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015024459482&seq=5 De Q. Aurelii Symmachi studiis graecis et latinis]'', Vratislaviae, 1891 '''LATINE''' * Federico Lizzani, ''Il patrimonio di Q. Aurelius Symmachus a Roma e nel Lazio : una restituzione archeologica dall'epistolario'', Romae, "L'Erma" di Bretschneider, 2024 ISBN 978-88-913-3294-3 *John Alexander McGeachy, ''Quintus Aurelius Symmachus and the Senatorial Aristocracy of the West'', University of Chicago, 1942 * Jill Mitchell, ''[https://www.academia.edu/118514477/The_Religious_world_of_Quintus_Aurelius_Symmachus The Religious World of Quintus Aurelius Symmachus]'', Trivent Publishing, 2021 *Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE''' * F. Paschoud (curator), ''Colloque genevois sur Symmaque : à l'occasion du mille six centième anniversaire du conflit de l'autel de la Victoire'', [1984], Les Belles lettres, 1986 *S. Roda, "Simmaco nel gioco politico del suo tempo", ''Studia et Documenta Historiae et Iuris'', 1973: 53-114 *Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367 * Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE''' * Ramón Teja, ''La más antigua polémica sobre la tolerancia religiosa: el debate entre San Ambrosio de Milán y el senador Símaco sobre el Altar de la Victoria'', Matriti, 2023 ISBN 978-84-19782-23-6 *Cristiana Sogno, ''Q. Aurelius Symmachus : a political biography'', University of Michigan Press, 2006 [https://books.google.fr/books?id=N3qFtZRLuXgC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *L. M. A. Viola, ''Quinto Aurelio Simmaco : lo splendore della romanitas : la perfezione dell'uomo religioso romano-italiano e la costituzione della civiltà universale della pace'', Forii, Victrix, 2010 [https://bibcatalogo.uca.es/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=870445&shelfbrowse_itemnumber=2642939] {{NexInt}} * [[Controversia de ara Victoriae]] == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Quintus_Aurelius_Symmachus Quintum Aurelium Symmachum] spectant *[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem] * [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] * {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}} * [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]| annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]| successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}} {{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}} [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Gens Symmachia]] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Gens Aurelia]] 2msir7vorn7e68efejsbtxehy9fefca 3980898 3980851 2026-08-12T18:16:07Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 3980898 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Roma, metà di dittico con un'apoteosi, 400 circa.JPG|thumb|Consecratio Symmachi (ut vulgo putatur). Nam hoc dimidium [[Diptychon consulare|diptychum]] [[ebur|eburneum]] [[Monogramma|monogramma]] Symmachorum fert et circa 400 scalptum est.]] '''Quintus Aurelius Symmachus''' signo '''Eusebius''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Vulgo pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est<ref>Etiam ab adversariis ut [[Prudentius]], ''Contra Symmachum'': I.632-642.</ref>. Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in controversia de ara Victoriae affirmavit. == De familia == Primus ex illa gente avus Quinti Symmachi, Aurelius Valerius Tullianus Symmachus, [[Consul|consulatus]] insignia "severitatis merito" anno [[330]] accepit; nova familia igitur in ordine senatorio erant Symmachi. Eo magis praerogativas ordinis vindicare visi sunt. Quintus sororem unam<ref>''Ep''. VIII.49</ref> et tres fratres habuit qui omnes ante ipsum obierunt<ref>Nam circa 380 de Celsino Titiano ita scripsit: ''tertius hic mihi de optimis fratribus luctus est'' (''ep''. III.6).</ref>. Circa 370 Quintus Rusticianam, filiam praefecti [[Memmius Vitrasius Orfitus|Orfiti]], uxorem duxit. Filia eis fuit ignoto nomine nomine<ref>''Ep''. VI.12, 67, 79</ref> quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans, et aliquanto postea filius [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] operum patris sui editor posthumus. A maioribus multa [[Immobile|bona immobilia]] hereditario accepit: tres domus Romae, unam [[Capua (urbs antiqua)|Capuae]], quindecim [[villa|villas]] plerumque in Italia meridionali sitas, praedia quoque in [[Samnium|Samnio]], [[Apulia]], [[Sicilia (provincia Romana)|Sicilia]], [[Mauretania (discretiva)|Mauretania]]. Inter tamen senatores modice divites numerabatur et ad munera [[Praetor|praetoria]] filii sui duo milia argenti pondo erogasse dicitur<ref>[[Olympiodorus Thebanus|Olympiodorus]], Fragmentum 44.</ref>. == De cursu honorum == * Annis incertis [[Quaestor|quaesturam]] et [[praetor|praeturam]] gessit. Circa idem tempus [[pontifex |pontifex maior]] cooptatus est<ref>''Epistulae'' I.49, 51 ;II.53 ; IX.147-8.</ref> nec aliud sacerdotium umquam suscepit, quamvis studiosus paganismi defensor<ref>CIL VI, 1699, stela a filio erecta quae cursum honorum Symmachi nobis servavit.</ref>. *364-5 tum cum pater [[Praefectus urbi Romae|praefectus urbi]] erat ipse corrector [[Lucania|Lucaniae]] et [[Bruttium|Brittiorum]] fit<ref>Cf ''Epistulae'' II.48.</ref>. Tum vetustissimas epistulas scribit quas quidem adhuc habeamus. * anno 369 [[Panegyricus|panegyricos]] [[Valentinianus I|Valentiniani I]] et [[Gratianus|Gratiani]] coram principibus pronuntiat<ref>''Orationes'' I-III.</ref>. In Gallia apud Valentinianum usque ad annum 370 mansit ubi [[Decimus Magnus Ausonius|Ausonium]] cognovit cuius amicitiam coluit<ref>''Epistulae'' I.14 et 32.</ref>. Mox [[comes]] tertii ordinis renuntiatur. * 373-4 [[Fasti proconsulum Africae|proconsul Africae]] fit, officium honorificum sine vera potentia<ref>CIL VIII, 24584 et 5347 inscriptiones in [[Africa (provincia Romana)|Africa]] repertae. Cf ''Epistulae'' VIII.5 et 20. X.1.2-3.</ref>. * anno 376 Gratiani nuntium de morte [[Flavius Maximinus|Maximini]] in senatu recitat<ref>''Epistulae'' I.13 et X.2</ref>. Die 9 Ianuarii orationem ''Pro Trygetio'' in senatu habuit gratias agens quod patrem plebe seditiosa expulsum honorifice revocassent<ref>''Oratio'' V. Cf ''Epistulae'' I.44</ref>. *377-8 Aegrotavit<ref>''Epistulae'' I.20 et 85. III.47.</ref> * anno 382 legatus senatorum ad Gratianum missus [[Ara Victoriae|aram Victoriae]] in [[Curia Hostilia|curia]] restituendam poscere volebat sed aditu principis prohibitus est<ref>Ambrosius, ''Epistulae'' 17.10</ref> * anno 384 [[Valentinianus II|Valentiniano II]] cum matre [[Iustina]] imperante [[Praefectus urbi Romae|praefectus Urbi]] ''sub aestatis exordio''<ref>''Relatio'' 25.3</ref> fit. Tum iterum arae Victoriae restitutionem petiit<ref>''Relatio'' tertia.</ref> sed ab [[Ambrosius|Ambrosio]] episcopo victus est. Praeterea annonae angustiae eum ad magistratum deponendum incitaverunt (februario 385)<ref>Eventa huius praefecturae ab ipsius ''relationibus'' nota sunt. Vide etiam ''Epistulas'' II.36 et 55, III.28.</ref>. In praefectura [[Augustinus Hipponensis|Augustinum]] magistrum rhetoricae nominavit<ref>''[[Confessiones (Augustinus)|Confessiones]]'' V.13.</ref>. * anno 387 partes usurpatoris [[Magnus Maximus|Magni Maximi]] oratione quidem non armis<ref>[[Gennadius Scholasticus|Gennadius]], ''De Viris illustribus'' 49.</ref> sequitur quo mox a Theodosio victo veniam quidem impetrat (et Theodosio in oratione hodie deperdita gratias agebat<ref>''Epistulae'' II.13, 28, 30-32.</ref>) sed eius dignitas aliquantum imminuta est<ref>[[Libanius]], ''Epistulae'' 1008</ref>. Revera [[Novatianus|Novatianorum]] intercessio episcopi ei saluti fuerat. * iamdiu orator disertissimus velut praeco senatorum erat et anno incerto [[princeps senatus]] publice nominatur<ref>[[Socrates Scholasticus]] V.14.6.</ref> * anno 390 cum Theodosio in gratiam redit et ad [[consul|consulatum ordinarium]] anni proximi designatur<ref>[[Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' I.622-5. Cf ''Epistulae'' II.62-4. V.15. IX.149. </ref> *anno 391 gratiarum actionem in aula Mediolani habet sed quia aram Victoriae memoravit a Theodosio ex urbe expellitur. * annis 392-4 ab [[Eugenius|Eugenii]] [[Arbogastes|Arbogastis]]que usurpatione ipse abstinet sed filius quaestor, gener praefectus Urbi sunt et amicus Virius Nicomachus Flavius post cladem sibi mortem voluntariam conscivit. *Usque ad annum 398 in umbra remanet. 396/7 aegrotavit<ref>''Epistulae'' III.38-39, V.58 etc.</ref>, anno 398 plebe irata expulsus est ac postea revocatus<ref>''Epistulae'' VI.66, VIII.64-5, IX.81.</ref>. Ab illo anno cursui honorum Memmi filii (sc. praeturae) operam dat<ref>''Ep''. IV.7, 8, 12, 58, 59, 60, 63 etc. </ref> et usque ad mortem [[Flavius Stilicho|Stilichoni]] tum in Occidente dominanti satis propinquus est<ref>''Epistulae'' IV.1-14.</ref>. In summa munera honorifica multa absolvit, numquam tamen in aula apud principes vitam egit. Plerumque Romae aut in villis tempus litteris terebat. Itaque ad res magnas decidendas momentum non habuit. == De homine litterato == E litteris igitur et facultate dicendi pleramque auctoritatem suam ducebat. In litteris ut in republica aut religione [[mos maiorum|morem maiorum]] imprimis venerabatur. Ita [[Vergilius|Vergilium]], [[Cicero|Ciceronem]], [[Titus Maccius Plautus|Plautum]], [[Publius Terentius Afer|Terentium]], [[Horatius|Horatium]] imprimis amat quorum sententiarum saepe in ''Epistulis'' meminit. Amplam bibliothecam sibi pararat: novimus enim apud Symmachum fuisse Titum Livium integrum quem emendare coeperat<ref>''Epistulae'' IX.13.</ref>, necnon [[Plinius Maior|Plinium Maiorem]] aut ''[[Commentarii de Bello Gallico|Commentarios de Bello Gallico]]''. Ita quodam modo 'litteras classicas' iam invenerat quas spreta lingua suae aetatis colebat<ref>De Symmachi studiis vide G. Kroll(1891).</ref> et litteras amatas ut posteris traderentur curabat. Librarii enim apud Symmachos textus duplicabant. Adulescentes suae aetatis quoque ad rhetoricam studendam hortabatur<ref>[[Libanius]], ''Epistula'' 1004.</ref> et filio instituendo ipse operam dedit<ref>''Ep''. V.5 et VI.61</ref> In ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalibus]]''<ref>I.24.8.</ref> Vergilium non tantum litterarum sed etiam [[Theologia|theologiae]] et [[ritus|rituum]] magistrum esse contendebat. Non minus enim a novitatibus orientalibus in [[Polytheismus|polytheismum]] nuper introductis abhorrebat quam a Christianismo. Vetus Romanus volebat esse. == De operibus == Tria genera operum reliquit Symmachus, epistulas, relationes, orationes: * '''orationes''' octo ab ipso circa [[376]] publicatae sunt quae ad patrem, Valentinianos principes et alios homines nobiles pertinent. Anno [[1815]] in [[Palimpsestus|palimpsesto]] ab [[Angelus Mai|Angelo Mai]] inventae sunt, antea a septimo saeculo deperditae. *'''relationes''' 49 statim post praefecturam circa [[385]] edidit inter quas celeberrima tertia relatio de ara Victoriae versatur. Illae relationes illius actionem in magistratu gerendo recensent. *'''epistulae''' plus quam nongentae in decem libros digestae magnum opus eius faciunt. Liber primus paulo post 385 in lumen prodisse vulgo creditur (epistulas ad patrem et fratrem continet necnon ad poetam [[Ausonius|Ausonium]] filiumque eius Hesperium et ad amicum [[Vettius Agorius Praetextatus|Praetextatum]], fratrem in paganismo). Cetera post mortem auctoris sed ante annum 409 a filio Memmio edita putantur. In septem primis libris epistulae per personas quibus missae sunt disponuntur sine ulla [[Chronologia|chronologica]] aut [[Thema (litterae)|thematica]] ordinatione. In octavo et nono sine ordine miscentur epistulae (pars maxima decimi deperdita est), ne personae quidem quibus mittuntur semper indicantur. Unde eruditi coniecerunt auctorem editionem usque ad septimum librum praeparasse, postea filium solum relictum ut potuit reliqua edidisse<ref>S. Roda, "Alcune ipotesi sulla prima edizione dell'epistolario di Simmaco", ''La Parola des Passato'', 1979: 31-54.</ref>. Certe Nicomachi non parvam partem epistularum recipiunt: liber secundus totus [[Virius Nicomachus Flavianus|Virio Nicomacho Flaviano]] dicatur, sextum librum ceteri inter se Nicomachi partiuntur. Lectorem modernum in illis epistulis paupertas [[thema|thematum]] offendit: etenim de rebus publicis aut religiosis scribendi tum libertas nulla erat et delatores speculabantur. Etiam retrorsus censura agebat: ita Memmius epistulas ad [[Usurpatio|usurpatores]] [[Magnus Maximus|Maximum]], [[Eugenius (imperator)|Eugenium]], [[Arbogastes|Arbogastem]] suppressit. Nuntii secreti et periculosi tabellariis maximae fidei mandabantur qui oraliter eos referebant, numquam scribebantur. Brevissimae igitur sunt epistulae Symmachi. Plerumque de mera salutatione et amicitiae professione agebatur aut [[Salus|salutis]] inquisitione et officiorum reciprocitate in epistularum commercio. Saepe simul propinquos et homines bene meritos [[Magistratus|magistratibus]] amicis commendabat. Rarius de litteris aut senatu consulto et annona Urbis aliquid scribebat aut de peregrinationibus in villas suas. Semel et iterum de lite apud iudices<ref>Federico-Alberto Poglio, "[https://www.persee.fr/doc/mefr_0223-5102_2008_num_120_1_10422 Una lite giudiziaria tra Aurelio Simmaco e Petronio Probo : a proposito di Symm., Epp. 2, 28; 30-31 e 3, 4]" in ''Mélanges de l'école française de Rome'', 2008 (120-1): 149-161.</ref>. Omnia cursim sine excursu. Itaque spem lectoris saepe decipit. Ipse tenuis materiae sibi conscius erat: ''Quousque enim'', Nicomacho inquiebat, ''dandae ac reddendae salutationis verba blaterabimus, cum alia stylo materia non suppetat?''.<ref>''Ep''. II.35.</ref> == De genere dicendi et iudiciis == Stilus Symmachi non facile finitur. Duodecimo saeculo [[Alanus ab Insulis]] brevitatem eius evidentem extollens eum 'verbis parcum' sed 'mente profundum' dicebat: <blockquote><poem> Symacus in uerbis parcus sed mente profundus, Prodigus in sensu, uerbis angustus, habundans Mente, sed ore minor, fructu, non fronde beatus, Sensus diuicias uerbi breuitate coartat.<ref>''Anticlaudianus'' III.236-9</ref> </poem></blockquote> Nec dubium quin sententiae breves subiunctionem vitantes alienissimae sunt a [[periodus|periodico]] stilo quem in Ciceronis orationibus legimus sed non minus a sermone familiari quo utebatur magnus orator in epistulis abhorrent. Ipse ''ingenii sui maciem'' causabatur<ref>I.81. Cf ibidem I.14 ad Ausonium: ''Sed ego qui sum paupertini ingenii mei mihi conscius, Laconicae malo studere brevitati, quam multijugis paginis infantiae maciem publicare''.</ref>. Coaevi tamen stilum floridum et pinguem potius laudabant verisimile quia nomina et adiectiva magna densitate spissantur et plenitudinis speciem praebent. Ita [[Macrobius]]: <blockquote> ''Quattuor sunt, inquit Eusebius, genera dicendi: copiosum, in quo Cicero dominatur: breve, in quo Salustius regnat: siccum, quod Frontoni ascribitur: pingue et floridum in quo Plinius Secundus quondam et nunc nullo veterum minor noster Symmachus luxuriatur.''<ref>''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' V.1.7.</ref> </blockquote> [[Rhythmus|Numeris]] sophisticis<ref>Johannes Möller, ''De clausulis a Q. Aurelio Symmacho adhibitis'', Aschendorff, 1912. Louis Havet, ''[https://archive.org/details/laprosemtriqued00havegoog/page/n15/mode/2up La prose métrique de Symmaque et les origines métriques du cursus]'', Lutetiae, Emile Bouillon, 1892</ref> et splendido exquisitoque [[Vocabularium|vocabulario]] nitebat Symmachi [[prosa]] quae summam artem redolebat in variationibus circa exilem materiam innumeris. Amicus Ausonius [[Dithyrambus|dithyrambum]] ei composuit: <blockquote> ''Haud quisquam ita nitet, ut comparatus tibi non sordeat. Quis ita Aesopi venustatem, quis sophisticas Socratis conclusiones, enthymemata Demosthenis, aut opulentiam Tullianam, aut proprietatem nostri Maronis accedat?'' <ref>''Ep.'' V.32 ab Ausonio Symmacho missa et in epistolarium eius introducta.</ref> </blockquote> Sed et adversarii "Romani decus eloquii" attollebant ut poeta Christianus Prudentius qui eum supra Ciceronem ponebat<ref>''Contra Symmachum'' I.632-5.</ref> atque eo magis eum pigebat quod pereuntes deos et sordidos defendere mallet. In electione verborum archaismos apud Plautum aut Terentium inventos saepe adfectat, ut e.g. ''fors fuat an'' in classici 'forsitan' loco. Poeticas locutiones quoque non contemnit. Modernus rursus videtur cum nomina [[Abstractio|abstracta]] e verbis ducta multiplicat aut etiam [[Neologismus|neologismos]] procudit<ref>E. Schulze (1884).</ref>. == De primis editionibus== *[[Editio princeps]] a Bartolomeo Cynischo curata anno [[1503]] [[Venetiae|Venetiis]] in lucem prodiit e [[Manuscriptum|manuscripto]] qui defloratiunculam tantummodo continebat. Rarissimus est hodie hic liber<ref>James E. Dunlap, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/265035 The Earliest Editions of the Letters of Symmachus]", ''Classical Philology'', 1937: 329-340.</ref> . *1510/1 quattuor reeditiones [[Argentoratum|Argentorati]] apud Iohannem Grunigerum<ref>[https://books.google.fr/books?id=V41TNWAo4fMC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Symmachi Cons. Ro. Epistolae Familiares...]</ref>, Ioannem Schottum<ref>[https://sammlungen.ulb.uni-muenster.de/hd/content/titleinfo/794134?lang=de]</ref>, Iohannem Knoblouchum<ref>[https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb10981912?page=4,5]</ref>, H. Baldingum sese invicem imitantes. *[[1549]] editio [[Basilea|Basilensis]] [[Sigismundus Gelenius|Sigismundi Gelenii]] 49 relationes prima addidit<ref> ''Epistolarum Symmachi libri duo D. Ambrosii epistolae in Symmachum II...'', Basileae, Froben, 1549</ref> * anno [[1580]] [[Franciscus Iuretus]] e novo manuscripto [[Divio|Divione]] in abbatia sancti Benigni servato primus decem libros epistolarum integros publicat<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_GXOsKR2l-NcC/page/n3/mode/2up Q. Aurelii Symmachi, ... epistolarum ad diuersos libri decem. Ex Bibliotheca coenobij S. Benigni Diuionensis magna parte in integrum restituti. Cura & studio Francisci Iureti, cuius etiam notae adiectae sunt]'', Parisiis, apud Nicolaum Chesneau, 1580.</ref>. Alios manuscriptos quoque recensere et comparare potuit. * anno [[1608]] [[Gasparus Scioppius]] ad novam editionem [[Moguntiacum|Moguntiaci]] editam<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_ru86H_ixgUYC/page/n1/mode/2up Symmachi Epistolarum noua editio. Gasp. Scioppius recensuit]'', Moguntiaci, 1608</ref> ignotos adhuc manuscriptos et deflorationes adhibuit e quibus nonnulli hodie non iam supersunt<ref>JP Callu (2006).</ref>. Certe eius editionem optimam mansisse usque ad Ottonem Seeck iudicabat JP Callu<ref>[[Collection des Universités de France|Collection des Unibersités de France]] t.I p.32.</ref>. == Notae == <references/> == Fontes == *[[Corpus inscriptionum Latinarum|CIL]] [https://edh-www.adw.uni-heidelberg.de/edh/foto/F010361 VI, 1699] ; VIII, 24584 ; VIII, 5347 *[[Ambrosius]], ''Epistulae'' XVII et XVIII *[[Libanius]], ''Epistula'' 1004. * [[Macrobius]], ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' *[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' == Editiones criticae et commentarii == *Otto Seeck, ''[https://archive.org/details/qaureliisymmach00seecgoog/page/n8/mode/2up Q. Aurelii Symmachi quae supersunt]'' ([[Monumenta Germaniae historica|Monumenta Germaniae Historica]]), Berolini, 1893 [[Fasciculus:Base statua di Quinto Aurelio Simmaco - Musei Capitolini.jpg|thumb|CIL VI, 1699 = basis statuae a filio Memmio patri in [[Mons Caelius|monte Caelio]] erectae ubi eorum domus erat: cursum honorum brevem legere licet.]] *[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1973_num_42_1_1704_t1_0288_0000_5 Recensio critica] ** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2013_num_82_1_3841_t17_0359_0000_2 Recensio critica] * Giovanni Alberto Cecconi, ''Commento storico al libro II dell'Epistolario di Q. Aurelio Simmaco : con introduzione, testo, traduzione e indici'', Pisae, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003.11.17 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2004_num_73_1_2554_t1_0408_0000_2 Altera recensio critica] [https://www.academia.edu/84769725/Giovanni_Alberto_Cecconi_Commento_storico_al_libro_II_dellepistolario_di_Q_Aurelio_Simmaco_Con_introduzione_testo_traduzione_e_indici Tertia recensio critica] *Maria Lubello, ''[https://flore.unifi.it/retrieve/5f4d48db-5049-487b-ac42-4092ba20a52a/Lubello_Maria_Commento_storico_libri_VII-VIII_2024.pdf Commento storico ai libri VII e VIII dell’epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, testo, traduzione, commento storico]'', Florentiae, 2024 [https://flore.unifi.it/handle/2158/1374992 Dissertatio academica] * Arnaldo Marcone, ''Commento storico al libro IV dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco: introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1987 ** Commento storico al libro VI dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco: Introd., commento storico, teste, traduzione, indici, Pisae, 1983 *Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica] *Paola Rivolta Tiberga, ''Commento storico al libro V dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1982 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1996_num_65_1_1262_t1_0346_0000_2 Recensio critica] *Sergio Roda, ''Commento storico al libro IX dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione e indici'', Pisae, 1981 * Domenico Vera, ''Commento storico alle "relationes" di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981 == Plura legere si cupis == *Marco Bertolini, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/24182889 Sull' attegiamento religioso di Q. A. Simmaco]", ''Studi Classici e Orientali'', 1987: 189-208 *Philippe Bruggisser, ''Symmaque ou le rituel épistolaire de l'amitié littéraire. Recherches sur le premier livre de la correspondance'', Fribourg, 1993 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1995_num_64_1_1237_t1_0337_0000_2 Recensio critica] *JP Callu, "[https://www.persee.fr/doc/efr_0223-5099_2006_ant_361_1_11709 En marge des vieux livres : les manuscrits perdus de Symmaque]", ''Revue d’histoire des textes'', 1976: 197-217 *Alan Cameron, ''The Last Pagans of Rome'', Oxford University Press, 2011 [https://books.google.fr/books?id=AIQ8DwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] [https://www.academia.edu/117724893/The_Last_Pagans_of_Rome_By_Alan_Cameron Recensio critica] [https://bmcr.brynmawr.edu/2011/2011.12.35 Altera recensio critica] *Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium] *Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE''' *Gerd Haverling, ''Studies on Symmachus' Language and Style'', [[Gothoburgum|Gothoburgi]], 1988 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1990_num_59_1_2300_t1_0385_0000_2 Recensio critica] * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172 * Bettina Hecht, ''Störungen der Rechtslage in den Relationen des Symmachus : Verwaltung und Rechtsprechung in Rom 384/385 n. Chr'', Berolini, 2006 [https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.7767/zrgra.2008.125.1.775/html Recensio critica] *C. Hermann,"[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/RTO5IXPCZRH6TI34MRUXMKLIHBPSGMLS Die Ausgaben des Symmachus]", in ''Festschrift zu dem funfzigjährigen Jubiläum der Königstädtischen Realschule zu Berlin'', 1882: 293-320 *A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/864/mode/2up 865-871] * R. Klein, Symmachus, ''Eine tragische Gestalt des ausgehenden Heidentums'', [[Darmstadium|Darmstadii]], 1971 [https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1972_num_74_1_3927_t1_0322_0000_1 Recensio critica] * Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE''' *Guilelmus Kroll, ''[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015024459482&seq=5 De Q. Aurelii Symmachi studiis graecis et latinis]'', Vratislaviae, 1891 '''LATINE''' * Federico Lizzani, ''Il patrimonio di Q. Aurelius Symmachus a Roma e nel Lazio : una restituzione archeologica dall'epistolario'', Romae, "L'Erma" di Bretschneider, 2024 ISBN 978-88-913-3294-3 *John Alexander McGeachy, ''Quintus Aurelius Symmachus and the Senatorial Aristocracy of the West'', University of Chicago, 1942 * Jill Mitchell, ''[https://www.academia.edu/118514477/The_Religious_world_of_Quintus_Aurelius_Symmachus The Religious World of Quintus Aurelius Symmachus]'', Trivent Publishing, 2021 *Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE''' * F. Paschoud (curator), ''Colloque genevois sur Symmaque : à l'occasion du mille six centième anniversaire du conflit de l'autel de la Victoire'', [1984], Les Belles lettres, 1986 *S. Roda, "Simmaco nel gioco politico del suo tempo", ''Studia et Documenta Historiae et Iuris'', 1973: 53-114 *Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367 **"[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/4436116 Reflections on Symmachus' Idea of Tradition]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1989: 348-364 * Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE''' * Ramón Teja, ''La más antigua polémica sobre la tolerancia religiosa: el debate entre San Ambrosio de Milán y el senador Símaco sobre el Altar de la Victoria'', Matriti, 2023 ISBN 978-84-19782-23-6 *Cristiana Sogno, ''Q. Aurelius Symmachus : a political biography'', University of Michigan Press, 2006 [https://books.google.fr/books?id=N3qFtZRLuXgC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *L. M. A. Viola, ''Quinto Aurelio Simmaco : lo splendore della romanitas : la perfezione dell'uomo religioso romano-italiano e la costituzione della civiltà universale della pace'', Forii, Victrix, 2010 [https://bibcatalogo.uca.es/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=870445&shelfbrowse_itemnumber=2642939] {{NexInt}} * [[Controversia de ara Victoriae]] == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Quintus_Aurelius_Symmachus Quintum Aurelium Symmachum] spectant *[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem] * [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] * {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}} * [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]| annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]| successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}} {{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}} [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Gens Symmachia]] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Gens Aurelia]] 3ly8bnp550giippg5vihcsrt900nkvy 3980899 3980898 2026-08-12T18:24:26Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 3980899 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Roma, metà di dittico con un'apoteosi, 400 circa.JPG|thumb|Consecratio Symmachi (ut vulgo putatur). Nam hoc dimidium [[Diptychon consulare|diptychum]] [[ebur|eburneum]] [[Monogramma|monogramma]] Symmachorum fert et circa 400 scalptum est.]] '''Quintus Aurelius Symmachus''' signo '''Eusebius''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Vulgo pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est<ref>Etiam ab adversariis ut [[Prudentius]], ''Contra Symmachum'': I.632-642.</ref>. Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in controversia de ara Victoriae affirmavit. == De familia == Primus ex illa gente avus Quinti Symmachi, Aurelius Valerius Tullianus Symmachus, [[Consul|consulatus]] insignia "severitatis merito" anno [[330]] accepit; nova familia igitur in ordine senatorio erant Symmachi. Eo magis praerogativas ordinis vindicare visi sunt. Quintus sororem unam<ref>''Ep''. VIII.49</ref> et tres fratres habuit qui omnes ante ipsum obierunt<ref>Nam circa 380 de Celsino Titiano ita scripsit: ''tertius hic mihi de optimis fratribus luctus est'' (''ep''. III.6).</ref>. Circa 370 Quintus Rusticianam, filiam praefecti [[Memmius Vitrasius Orfitus|Orfiti]], uxorem duxit. Filia eis fuit ignoto nomine nomine<ref>''Ep''. VI.12, 67, 79</ref> quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans, et aliquanto postea filius [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] operum patris sui editor posthumus. A maioribus multa [[Immobile|bona immobilia]] hereditario accepit: tres domus Romae, unam [[Capua (urbs antiqua)|Capuae]], quindecim [[villa|villas]] plerumque in Italia meridionali sitas, praedia quoque in [[Samnium|Samnio]], [[Apulia]], [[Sicilia (provincia Romana)|Sicilia]], [[Mauretania (discretiva)|Mauretania]]. Inter tamen senatores modice divites numerabatur et ad munera [[Praetor|praetoria]] filii sui duo milia argenti pondo erogasse dicitur<ref>[[Olympiodorus Thebanus|Olympiodorus]], Fragmentum 44.</ref>. == De cursu honorum == * Annis incertis [[Quaestor|quaesturam]] et [[praetor|praeturam]] gessit. Circa idem tempus [[pontifex |pontifex maior]] cooptatus est<ref>''Epistulae'' I.49, 51 ;II.53 ; IX.147-8.</ref> nec aliud sacerdotium umquam suscepit, quamvis studiosus paganismi defensor<ref>CIL VI, 1699, stela a filio erecta quae cursum honorum Symmachi nobis servavit.</ref>. *364-5 tum cum pater [[Praefectus urbi Romae|praefectus urbi]] erat ipse corrector [[Lucania|Lucaniae]] et [[Bruttium|Brittiorum]] fit<ref>Cf ''Epistulae'' II.48.</ref>. Tum vetustissimas epistulas scribit quas quidem adhuc habeamus. * anno 369 [[Panegyricus|panegyricos]] [[Valentinianus I|Valentiniani I]] et [[Gratianus|Gratiani]] coram principibus pronuntiat<ref>''Orationes'' I-III.</ref>. In Gallia apud Valentinianum usque ad annum 370 mansit ubi [[Decimus Magnus Ausonius|Ausonium]] cognovit cuius amicitiam coluit<ref>''Epistulae'' I.14 et 32.</ref>. Mox [[comes]] tertii ordinis renuntiatur. * 373-4 [[Fasti proconsulum Africae|proconsul Africae]] fit, officium honorificum sine vera potentia<ref>CIL VIII, 24584 et 5347 inscriptiones in [[Africa (provincia Romana)|Africa]] repertae. Cf ''Epistulae'' VIII.5 et 20. X.1.2-3.</ref>. * anno 376 Gratiani nuntium de morte [[Flavius Maximinus|Maximini]] in senatu recitat<ref>''Epistulae'' I.13 et X.2</ref>. Die 9 Ianuarii orationem ''Pro Trygetio'' in senatu habuit gratias agens quod patrem plebe seditiosa expulsum honorifice revocassent<ref>''Oratio'' V. Cf ''Epistulae'' I.44</ref>. *377-8 Aegrotavit<ref>''Epistulae'' I.20 et 85. III.47.</ref> * anno 382 legatus senatorum ad Gratianum missus [[Ara Victoriae|aram Victoriae]] in [[Curia Hostilia|curia]] restituendam poscere volebat sed aditu principis prohibitus est<ref>Ambrosius, ''Epistulae'' 17.10</ref> * anno 384 [[Valentinianus II|Valentiniano II]] cum matre [[Iustina]] imperante [[Praefectus urbi Romae|praefectus Urbi]] ''sub aestatis exordio''<ref>''Relatio'' 25.3</ref> fit. Tum iterum arae Victoriae restitutionem petiit<ref>''Relatio'' tertia.</ref> sed ab [[Ambrosius|Ambrosio]] episcopo victus est. Praeterea annonae angustiae eum ad magistratum deponendum incitaverunt (februario 385)<ref>Eventa huius praefecturae ab ipsius ''relationibus'' nota sunt. Vide etiam ''Epistulas'' II.36 et 55, III.28.</ref>. In praefectura [[Augustinus Hipponensis|Augustinum]] magistrum rhetoricae nominavit<ref>''[[Confessiones (Augustinus)|Confessiones]]'' V.13.</ref>. * anno 387 partes usurpatoris [[Magnus Maximus|Magni Maximi]] oratione quidem non armis<ref>[[Gennadius Scholasticus|Gennadius]], ''De Viris illustribus'' 49.</ref> sequitur quo mox a Theodosio victo veniam quidem impetrat (et Theodosio in oratione hodie deperdita gratias agebat<ref>''Epistulae'' II.13, 28, 30-32.</ref>) sed eius dignitas aliquantum imminuta est<ref>[[Libanius]], ''Epistulae'' 1008</ref>. Revera [[Novatianus|Novatianorum]] intercessio episcopi ei saluti fuerat. * iamdiu orator disertissimus velut praeco senatorum erat et anno incerto [[princeps senatus]] publice nominatur<ref>[[Socrates Scholasticus]] V.14.6.</ref> * anno 390 cum Theodosio in gratiam redit et ad [[consul|consulatum ordinarium]] anni proximi designatur<ref>[[Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' I.622-5. Cf ''Epistulae'' II.62-4. V.15. IX.149. </ref> *anno 391 gratiarum actionem in aula Mediolani habet sed quia aram Victoriae memoravit a Theodosio ex urbe expellitur. * annis 392-4 ab [[Eugenius|Eugenii]] [[Arbogastes|Arbogastis]]que usurpatione ipse abstinet sed filius quaestor, gener praefectus Urbi sunt et amicus Virius Nicomachus Flavius post cladem sibi mortem voluntariam conscivit. *Usque ad annum 398 in umbra remanet. 396/7 aegrotavit<ref>''Epistulae'' III.38-39, V.58 etc.</ref>, anno 398 plebe irata expulsus est ac postea revocatus<ref>''Epistulae'' VI.66, VIII.64-5, IX.81.</ref>. Ab illo anno cursui honorum Memmi filii (sc. praeturae) operam dat<ref>''Ep''. IV.7, 8, 12, 58, 59, 60, 63 etc. </ref> et usque ad mortem [[Flavius Stilicho|Stilichoni]] tum in Occidente dominanti satis propinquus est<ref>''Epistulae'' IV.1-14.</ref>. In summa munera honorifica multa absolvit, numquam tamen in aula apud principes vitam egit. Plerumque Romae aut in villis tempus litteris terebat. Itaque ad res magnas decidendas momentum non habuit. == De homine litterato == E litteris igitur et facultate dicendi pleramque auctoritatem suam ducebat. In litteris ut in republica aut religione [[mos maiorum|morem maiorum]] imprimis venerabatur. Ita [[Vergilius|Vergilium]], [[Cicero|Ciceronem]], [[Titus Maccius Plautus|Plautum]], [[Publius Terentius Afer|Terentium]], [[Horatius|Horatium]] imprimis amat quorum sententiarum saepe in ''Epistulis'' meminit. Amplam bibliothecam sibi pararat: novimus enim apud Symmachum fuisse Titum Livium integrum quem emendare coeperat<ref>''Epistulae'' IX.13.</ref>, necnon [[Plinius Maior|Plinium Maiorem]] aut ''[[Commentarii de Bello Gallico|Commentarios de Bello Gallico]]''. Ita quodam modo 'litteras classicas' iam invenerat quas spreta lingua suae aetatis colebat<ref>De Symmachi studiis vide G. Kroll(1891).</ref> et litteras amatas ut posteris traderentur curabat. Librarii enim apud Symmachos textus duplicabant. Adulescentes suae aetatis quoque ad rhetoricam studendam hortabatur<ref>[[Libanius]], ''Epistula'' 1004.</ref> et filio instituendo ipse operam dedit<ref>''Ep''. V.5 et VI.61</ref> In ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalibus]]''<ref>I.24.8.</ref> Vergilium non tantum litterarum sed etiam [[Theologia|theologiae]] et [[ritus|rituum]] magistrum esse contendebat. Non minus enim a novitatibus orientalibus in [[Polytheismus|polytheismum]] nuper introductis abhorrebat quam a Christianismo. Vetus Romanus volebat esse. == De operibus == Tria genera operum reliquit Symmachus, epistulas, relationes, orationes: * '''orationes''' octo ab ipso circa [[376]] publicatae sunt quae ad patrem, Valentinianos principes et alios homines nobiles pertinent. Anno [[1815]] in [[Palimpsestus|palimpsesto]] ab [[Angelus Mai|Angelo Mai]] inventae sunt, antea a septimo saeculo deperditae. *'''relationes''' 49 statim post praefecturam circa [[385]] edidit inter quas celeberrima tertia relatio de ara Victoriae versatur. Illae relationes illius actionem in magistratu gerendo recensent. *'''epistulae''' plus quam nongentae in decem libros digestae magnum opus eius faciunt. Liber primus paulo post 385 in lumen prodisse vulgo creditur (epistulas ad patrem et fratrem continet necnon ad poetam [[Ausonius|Ausonium]] filiumque eius Hesperium et ad amicum [[Vettius Agorius Praetextatus|Praetextatum]], fratrem in paganismo). Cetera post mortem auctoris sed ante annum 409 a filio Memmio edita putantur. In septem primis libris epistulae per personas quibus missae sunt disponuntur sine ulla [[Chronologia|chronologica]] aut [[Thema (litterae)|thematica]] ordinatione. In octavo et nono sine ordine miscentur epistulae (pars maxima decimi deperdita est), ne personae quidem quibus mittuntur semper indicantur. Unde eruditi coniecerunt auctorem editionem usque ad septimum librum praeparasse, postea filium solum relictum ut potuit reliqua edidisse<ref>S. Roda, "Alcune ipotesi sulla prima edizione dell'epistolario di Simmaco", ''La Parola des Passato'', 1979: 31-54.</ref>. Certe Nicomachi non parvam partem epistularum recipiunt: liber secundus totus [[Virius Nicomachus Flavianus|Virio Nicomacho Flaviano]] dicatur, sextum librum ceteri inter se Nicomachi partiuntur. Lectorem modernum in illis epistulis paupertas [[thema|thematum]] offendit: etenim de rebus publicis aut religiosis scribendi tum libertas nulla erat et delatores speculabantur. Etiam retrorsus censura agebat: ita Memmius epistulas ad [[Usurpatio|usurpatores]] [[Magnus Maximus|Maximum]], [[Eugenius (imperator)|Eugenium]], [[Arbogastes|Arbogastem]] suppressit. Nuntii secreti et periculosi tabellariis maximae fidei mandabantur qui oraliter eos referebant, numquam scribebantur. Brevissimae igitur sunt epistulae Symmachi. Plerumque de mera salutatione et amicitiae professione agebatur aut [[Salus|salutis]] inquisitione et officiorum reciprocitate in epistularum commercio. Saepe simul propinquos et homines bene meritos [[Magistratus|magistratibus]] amicis commendabat. Rarius de litteris aut senatu consulto et annona Urbis aliquid scribebat aut de peregrinationibus in villas suas. Semel et iterum de lite apud iudices<ref>Federico-Alberto Poglio, "[https://www.persee.fr/doc/mefr_0223-5102_2008_num_120_1_10422 Una lite giudiziaria tra Aurelio Simmaco e Petronio Probo : a proposito di Symm., Epp. 2, 28; 30-31 e 3, 4]" in ''Mélanges de l'école française de Rome'', 2008 (120-1): 149-161.</ref>. Omnia cursim sine excursu. Itaque spem lectoris saepe decipit. Ipse tenuis materiae sibi conscius erat: ''Quousque enim'', Nicomacho inquiebat, ''dandae ac reddendae salutationis verba blaterabimus, cum alia stylo materia non suppetat?''.<ref>''Ep''. II.35.</ref> == De genere dicendi et iudiciis == Stilus Symmachi non facile finitur. Duodecimo saeculo [[Alanus ab Insulis]] brevitatem eius evidentem extollens eum 'verbis parcum' sed 'mente profundum' dicebat: <blockquote><poem> Symacus in uerbis parcus sed mente profundus, Prodigus in sensu, uerbis angustus, habundans Mente, sed ore minor, fructu, non fronde beatus, Sensus diuicias uerbi breuitate coartat.<ref>''Anticlaudianus'' III.236-9</ref> </poem></blockquote> Nec dubium quin sententiae breves subiunctionem vitantes alienissimae sunt a [[periodus|periodico]] stilo quem in Ciceronis orationibus legimus sed non minus a sermone familiari quo utebatur magnus orator in epistulis abhorrent. Ipse ''ingenii sui maciem'' causabatur<ref>I.81. Cf ibidem I.14 ad Ausonium: ''Sed ego qui sum paupertini ingenii mei mihi conscius, Laconicae malo studere brevitati, quam multijugis paginis infantiae maciem publicare''.</ref>. Coaevi tamen stilum floridum et pinguem potius laudabant verisimile quia nomina et adiectiva magna densitate spissantur et plenitudinis speciem praebent. Ita [[Macrobius]]: <blockquote> ''Quattuor sunt, inquit Eusebius, genera dicendi: copiosum, in quo Cicero dominatur: breve, in quo Salustius regnat: siccum, quod Frontoni ascribitur: pingue et floridum in quo Plinius Secundus quondam et nunc nullo veterum minor noster Symmachus luxuriatur.''<ref>''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' V.1.7.</ref> </blockquote> [[Rhythmus|Numeris]] sophisticis<ref>Johannes Möller, ''De clausulis a Q. Aurelio Symmacho adhibitis'', Aschendorff, 1912. Louis Havet, ''[https://archive.org/details/laprosemtriqued00havegoog/page/n15/mode/2up La prose métrique de Symmaque et les origines métriques du cursus]'', Lutetiae, Emile Bouillon, 1892</ref> et splendido exquisitoque [[Vocabularium|vocabulario]] nitebat Symmachi [[prosa]] quae summam artem redolebat in variationibus circa exilem materiam innumeris. Amicus Ausonius [[Dithyrambus|dithyrambum]] ei composuit: <blockquote> ''Haud quisquam ita nitet, ut comparatus tibi non sordeat. Quis ita Aesopi venustatem, quis sophisticas Socratis conclusiones, enthymemata Demosthenis, aut opulentiam Tullianam, aut proprietatem nostri Maronis accedat?'' <ref>''Ep.'' V.32 ab Ausonio Symmacho missa et in epistolarium eius introducta.</ref> </blockquote> Sed et adversarii "Romani decus eloquii" attollebant ut poeta Christianus Prudentius qui eum supra Ciceronem ponebat<ref>''Contra Symmachum'' I.632-5.</ref> atque eo magis eum pigebat quod pereuntes deos et sordidos defendere mallet. In electione verborum archaismos apud Plautum aut Terentium inventos saepe adfectat, ut e.g. ''fors fuat an'' in classici 'forsitan' loco. Poeticas locutiones quoque non contemnit. Modernus rursus videtur cum nomina [[Abstractio|abstracta]] e verbis ducta multiplicat aut etiam [[Neologismus|neologismos]] procudit<ref>E. Schulze (1884).</ref>. == De primis editionibus== *[[Editio princeps]] a Bartolomeo Cynischo curata anno [[1503]] [[Venetiae|Venetiis]] in lucem prodiit e [[Manuscriptum|manuscripto]] qui defloratiunculam tantummodo continebat. Rarissimus est hodie hic liber<ref>James E. Dunlap, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/265035 The Earliest Editions of the Letters of Symmachus]", ''Classical Philology'', 1937: 329-340.</ref> . *1510/1 quattuor reeditiones [[Argentoratum|Argentorati]] apud Iohannem Grunigerum<ref>[https://books.google.fr/books?id=V41TNWAo4fMC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Symmachi Cons. Ro. Epistolae Familiares...]</ref>, Ioannem Schottum<ref>[https://sammlungen.ulb.uni-muenster.de/hd/content/titleinfo/794134?lang=de]</ref>, Iohannem Knoblouchum<ref>[https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb10981912?page=4,5]</ref>, H. Baldingum sese invicem imitantes. *[[1549]] editio [[Basilea|Basilensis]] [[Sigismundus Gelenius|Sigismundi Gelenii]] 49 relationes prima addidit<ref> ''Epistolarum Symmachi libri duo D. Ambrosii epistolae in Symmachum II...'', Basileae, Froben, 1549</ref> * anno [[1580]] [[Franciscus Iuretus]] e novo manuscripto [[Divio|Divione]] in abbatia sancti Benigni servato primus decem libros epistolarum integros publicat<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_GXOsKR2l-NcC/page/n3/mode/2up Q. Aurelii Symmachi, ... epistolarum ad diuersos libri decem. Ex Bibliotheca coenobij S. Benigni Diuionensis magna parte in integrum restituti. Cura & studio Francisci Iureti, cuius etiam notae adiectae sunt]'', Parisiis, apud Nicolaum Chesneau, 1580.</ref>. Alios manuscriptos quoque recensere et comparare potuit. * anno [[1608]] [[Gasparus Scioppius]] ad novam editionem [[Moguntiacum|Moguntiaci]] editam<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_ru86H_ixgUYC/page/n1/mode/2up Symmachi Epistolarum noua editio. Gasp. Scioppius recensuit]'', Moguntiaci, 1608</ref> ignotos adhuc manuscriptos et deflorationes adhibuit e quibus nonnulli hodie non iam supersunt<ref>JP Callu (2006).</ref>. Certe eius editionem optimam mansisse usque ad Ottonem Seeck iudicabat JP Callu<ref>[[Collection des Universités de France|Collection des Unibersités de France]] t.I p.32.</ref>. == Notae == <references/> == Fontes == *[[Corpus inscriptionum Latinarum|CIL]] [https://edh-www.adw.uni-heidelberg.de/edh/foto/F010361 VI, 1699] ; VIII, 24584 ; VIII, 5347 *[[Ambrosius]], ''Epistulae'' XVII et XVIII *[[Libanius]], ''Epistula'' 1004. * [[Macrobius]], ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' *[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' == Editiones criticae et commentarii == *Otto Seeck, ''[https://archive.org/details/qaureliisymmach00seecgoog/page/n8/mode/2up Q. Aurelii Symmachi quae supersunt]'' ([[Monumenta Germaniae historica|Monumenta Germaniae Historica]]), Berolini, 1893 [[Fasciculus:Base statua di Quinto Aurelio Simmaco - Musei Capitolini.jpg|thumb|CIL VI, 1699 = basis statuae a filio Memmio patri in [[Mons Caelius|monte Caelio]] erectae ubi eorum domus erat: cursum honorum brevem legere licet.]] *[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1973_num_42_1_1704_t1_0288_0000_5 Recensio critica] ** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2013_num_82_1_3841_t17_0359_0000_2 Recensio critica] * Giovanni Alberto Cecconi, ''Commento storico al libro II dell'Epistolario di Q. Aurelio Simmaco : con introduzione, testo, traduzione e indici'', Pisae, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003.11.17 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2004_num_73_1_2554_t1_0408_0000_2 Altera recensio critica] [https://www.academia.edu/84769725/Giovanni_Alberto_Cecconi_Commento_storico_al_libro_II_dellepistolario_di_Q_Aurelio_Simmaco_Con_introduzione_testo_traduzione_e_indici Tertia recensio critica] *Maria Lubello, ''[https://flore.unifi.it/retrieve/5f4d48db-5049-487b-ac42-4092ba20a52a/Lubello_Maria_Commento_storico_libri_VII-VIII_2024.pdf Commento storico ai libri VII e VIII dell’epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, testo, traduzione, commento storico]'', Florentiae, 2024 [https://flore.unifi.it/handle/2158/1374992 Dissertatio academica] * Arnaldo Marcone, ''Commento storico al libro IV dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco: introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1987 ** Commento storico al libro VI dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco: Introd., commento storico, teste, traduzione, indici, Pisae, 1983 *Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica] *Paola Rivolta Tiberga, ''Commento storico al libro V dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1982 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1996_num_65_1_1262_t1_0346_0000_2 Recensio critica] *Sergio Roda, ''Commento storico al libro IX dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione e indici'', Pisae, 1981 * Domenico Vera, ''Commento storico alle "relationes" di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981 == Plura legere si cupis == *Marco Bertolini, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/24182889 Sull' attegiamento religioso di Q. A. Simmaco]", ''Studi Classici e Orientali'', 1987: 189-208 *Philippe Bruggisser, ''Symmaque ou le rituel épistolaire de l'amitié littéraire. Recherches sur le premier livre de la correspondance'', Fribourg, 1993 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1995_num_64_1_1237_t1_0337_0000_2 Recensio critica] *JP Callu, "[https://www.persee.fr/doc/efr_0223-5099_2006_ant_361_1_11709 En marge des vieux livres : les manuscrits perdus de Symmaque]", ''Revue d’histoire des textes'', 1976: 197-217 *Alan Cameron, ''The Last Pagans of Rome'', Oxford University Press, 2011 [https://books.google.fr/books?id=AIQ8DwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] [https://www.academia.edu/117724893/The_Last_Pagans_of_Rome_By_Alan_Cameron Recensio critica] [https://bmcr.brynmawr.edu/2011/2011.12.35 Altera recensio critica] *Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium] *Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE''' *Gerd Haverling, ''Studies on Symmachus' Language and Style'', [[Gothoburgum|Gothoburgi]], 1988 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1990_num_59_1_2300_t1_0385_0000_2 Recensio critica] * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172 * Bettina Hecht, ''Störungen der Rechtslage in den Relationen des Symmachus : Verwaltung und Rechtsprechung in Rom 384/385 n. Chr'', Berolini, 2006 [https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.7767/zrgra.2008.125.1.775/html Recensio critica] *C. Hermann,"[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/RTO5IXPCZRH6TI34MRUXMKLIHBPSGMLS Die Ausgaben des Symmachus]", in ''Festschrift zu dem funfzigjährigen Jubiläum der Königstädtischen Realschule zu Berlin'', 1882: 293-320 *A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/864/mode/2up 865-871] * R. Klein, Symmachus, ''Eine tragische Gestalt des ausgehenden Heidentums'', [[Darmstadium|Darmstadii]], 1971 [https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1972_num_74_1_3927_t1_0322_0000_1 Recensio critica] * Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE''' *Guilelmus Kroll, ''[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015024459482&seq=5 De Q. Aurelii Symmachi studiis graecis et latinis]'', Vratislaviae, 1891 '''LATINE''' * Federico Lizzani, ''Il patrimonio di Q. Aurelius Symmachus a Roma e nel Lazio : una restituzione archeologica dall'epistolario'', Romae, "L'Erma" di Bretschneider, 2024 ISBN 978-88-913-3294-3 *J. F. Matthews, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/299176 Symmachus and the Oriental Cults]", ''The Journal of Roman Studies'', 1973: 175-195 *John Alexander McGeachy, ''Quintus Aurelius Symmachus and the Senatorial Aristocracy of the West'', University of Chicago, 1942 * Jill Mitchell, ''[https://www.academia.edu/118514477/The_Religious_world_of_Quintus_Aurelius_Symmachus The Religious World of Quintus Aurelius Symmachus]'', Trivent Publishing, 2021 *Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE''' * F. Paschoud (curator), ''Colloque genevois sur Symmaque : à l'occasion du mille six centième anniversaire du conflit de l'autel de la Victoire'', [1984], Les Belles lettres, 1986 *S. Roda, "Simmaco nel gioco politico del suo tempo", ''Studia et Documenta Historiae et Iuris'', 1973: 53-114 *Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367 **"[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/4436116 Reflections on Symmachus' Idea of Tradition]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1989: 348-364 * Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE''' * Ramón Teja, ''La más antigua polémica sobre la tolerancia religiosa: el debate entre San Ambrosio de Milán y el senador Símaco sobre el Altar de la Victoria'', Matriti, 2023 ISBN 978-84-19782-23-6 *Cristiana Sogno, ''Q. Aurelius Symmachus : a political biography'', University of Michigan Press, 2006 [https://books.google.fr/books?id=N3qFtZRLuXgC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] *L. M. A. Viola, ''Quinto Aurelio Simmaco : lo splendore della romanitas : la perfezione dell'uomo religioso romano-italiano e la costituzione della civiltà universale della pace'', Forii, Victrix, 2010 [https://bibcatalogo.uca.es/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=870445&shelfbrowse_itemnumber=2642939] {{NexInt}} * [[Controversia de ara Victoriae]] == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Quintus_Aurelius_Symmachus Quintum Aurelium Symmachum] spectant *[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem] * [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] * {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}} * [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]| annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]| successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}} {{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}} [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Gens Symmachia]] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Gens Aurelia]] 6tifz8fcfmn2km3n6nerq4p5vcil2dj 0 45247 3980810 3976327 2026-08-12T12:07:56Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3980810 wikitext text/x-wiki {{L1}} {{FA stella}} '''Hizbullah''' ([[Lingua Arabica|Arabice]]: حزب الله ''ḥizbu-llāh'' 'factio Dei'), quae etiam '''Hezbollah''', '''Hisbollah''', '''Hisbolla''' (-ae)<ref>{{cite web|url=http://ephemeris.alcuinus.net/archi2008/nuntius1.php?id=378|title=SOLLEMNITAS AŠURA|last1=Putz|first1=Ulrica|year=[[2008]]|website=Ephemeris|date=|last2=Gross|first2=Nicolaus}}: "Hoc etiam dictum esse a phylarcho Hassanum Nasrallam, duce spirituali Hisbollae Berytensi."</ref> aliter scribitur, est factio politica et militaris [[Libanus|Libanica]], cuius socii maxima ex parte sectam [[Religio Islamica|Islamicam]] [[Secta Siitica|Siiticam]] sequuntur. Quorum doctrinae [[Islamismus|Islamisticae]] auctor est [[Ruhullah Khumayni]], qui [[Seditio Islamica|Seditionem Islamicam]] in [[Irania]] concitavit. Quamquam se publicae electioni offert et hodie 14 ex 128 sedibus [[Parlamentum|Parlamenti]] et Ministerium Laboris tenet, dubium non est quin plus sit quam factio tantum, quales quidem factiones democraticas in Occidente cognovimus. Non enim desinerunt assectatores Hizbullah rei bellicae studere, cum miles [[Israël]]iticus eorum rebellione ex Libano cum ignominia evictus iam non nisi minimas terras, scilicet [[Praedia Siba]], occupet. Prorsus partes rei publicae agit Hizbullah per regiones Libani Siiticas sicut eas quae trans [[Leontes|Leontem]] sitae ad meridiem vergunt et [[Bica|Bicam vallem]] et [[Berytus|Beryti]] suburbia meridionalia, ubi cunctis fungitur aediliciis muneribus. Nam commeatum ibi instruit et publicae eruditioni praeest et [[valetudinarium|valetudinaria]] curat et [[mitigatio paupertatis|pauperibus fert auxilia]], civitate Libanica latente. Favent huic factioni Siitae fere omnes, factionis quoque [[Amal]] consociatae sectatores, atque etiam permulti [[Religio Christiana|Christiani]] Libanici, ducibus [[Michael Aoun|Michaele Aoun]] et [[Suleiman Frangieh Ir.|Suleiman Frangieh Iuniore]], nec non quidem nonnulli [[Secta Sunnitica|Sunnitae]], ut paene dimidia pars populi Libanici esse videatur, quae Hizbullah suffragatur.<ref>[https://web.archive.org/web/20070927030212/http://www.mideastmonitor.org/issues/0609/0609_6.htm Briefing: Lebanese Public Opinion] {{ling|Anglice}}</ref><ref> [http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/1908671.stm Who Are Hezbollah] {{ling|Anglice}}</ref> Et aliis in terris Islamicae fidei addictis maximam benevolentiam sibi conciliavit, cum regna occidentalia sicut [[Civitates Foederatae Americae]] et [[Israel (civitas)|Israël]] contraria ex parte Hizbullah in numero [[tromocratia|societatum tromocraticarum]] habeant. == Historia == === Bellum civile Libanicum === Postquam [[Israël]]itici Libanum anno [[1982]] a meridie invaserunt, ducis [[Rūḥullāh Khumaynī]] iussu cohors 2000 [[Pasdaran|Custodum Seditionis]] [[Irania|Iranicorum]] in valle [[Bica]] iuxta fines [[Syria|Syrorum]] incepit iuventutem Siiticam in armis exercere, ut [[Seditio Islamica|Seditionem Islamicam]] in Libano propagarent et hostem Iudaicum una cum factione [[Amal]] debellarent, quae copiis Israëliticis manum dederat.<ref name="nyb17060">[http://www.nybooks.com/articles/17060 In Search of Hezbollah] {{ling|Anglice}}</ref> Opes ad Hizbullah instituendam, quae quidem non prius quam ab anno [[1985]] hoc nomine utebatur, dabant primarii Custodum Seditionis ut imperatores ʿAbbās Zamani (''Abū Šarīf''), Musṭafa Khamrān, ʿAlī Akbar Mohtashami, [[Ali-Reza Asgari|ʿAlī-Reza Asgari]]. Anno [[1985]], vehementius exarduerunt pugnae cum factioni Amal, altera Siitica, cui Syria subsidiis succurrebat. Rationem odii dedit Hizbullah, quod Amal castra exsulum [[Palaestina|Palaestinensium]] gemina—iam horribili illa caede afflicta, quam Christiani furentes fecerunt Israëliticis spectantibus—[[Caedes Sabrae et Satilae|Sabram et Satilam]] devastavit. [[Bellum civile Libanicum|Bello civili]] autem exstincto altera factio alteri adeo reconciliata est, ut earum duces [[Nabih Berri]] et [[Hasanus Nasrallah]] hodie plerumque iuxta in tabulis monstrarentur, quorum de rebus publicis sententiae vix aut potius nullo modo distingui possunt. === Post pacem Taifensem === Pace [[Taifum|Taifi]] in [[Arabia Saudiana]] anno [[1989]] composita, Hizbullah sola ex omnibus belli civilis militiis arma sua retinuit, quod finem quam sibi constituit Libani ab occupatione Israëlitica liberandi nondum impetraverat. Quamquam gloriatur hostem rebellione sua anno [[2000]] tandem repulisse, tela usque non tradidit dum [[Praedia Siba]] recuperarentur, decreto [[Concilium Salutis|Concilii Salutis]] [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]] 1559 obloquente. Ideo pergebat cum copiis Israëliticis trans Libanicos terminos reductis contendere annique [[2007]] aestate atroces pugnas et terra et aere pugnavit, a quibus se victricem abisse asseverat. Clade Israëlitica superba, Hizbullah magis magisque se ad res Libani civiles convertit et cum [[Michael Aoun|Michaelis Aoun]], ducis Christiani, factione foederata summum civitatis imperium petit. Die [[18 Septembris]] [[2024]], impetus bombarum per [[telephonum gestabile|telephonos gestabiles]] subiecti sunt, quod a rectione [[Israël]] putatur et plus quam 12 homines necati sunt et circa 3000 homines [[vulnus|vulnali]] sunt.<ref>[https://www.aljazeera.com/opinions/2024/9/18/the-lebanon-pager-attack-israels-terror-playbook-strikes-again The Lebanon pager attack: Isreal's terror playbook strikes again]</ref> == Doctrina == In libello die [[16 Februarii]] anni [[1985]] divulgato, factio exposuit sibi propositum esse:<ref>[https://web.archive.org/web/20071029000205/http://www.standwithus.com/pdfs/flyers/hezbollah_program.pdf The Hizballah Program] {{ling|Anglice}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20071110232422/http://www.stanfordreview.org/Archive/Volume_XXXVII/Issue_10/World/world2.shtml "The Stanford Review"] {{ling|Anglice}}</ref> {{Citatio| * Americanos, Francicos, eorumque socios ex [[Libanus|Libano]] expellere in perpetuum et quemque coloniam nostris in terris conditam delere * [[Phalanges (Libanus)|Phalangum factionem]] iustae potestati iudicibusque mandare scelerum causa quae in Musulmanos atque Christianos commiserunt * concedere cunctis nationis filiis ut sortes suas ipsi constituant reique publicae statum, quemcumque cupiant. Quos omnes hortamur ut eligant optionem rei publicae Islamicae, quae sola tutam praestabit iustitiam et libertatem. Nullum enim regimen nisi Islamicum arcere potest clandestinos [[Imperialismus|imperialistarum]] impetus in terram nostram.|Abraham al-Amīn|Epistola aperta: Regula Hizbullah}} Hizbullah illo libello manifeste declaravit vi sibi utendum fore ad haec proposita impetranda vocabulisque ex [[Alcoranus|Alcorano]] promptis hanc pugnam esse [[Gihad|sanctam]] (جهاد ''ǧihād'') profitetur.<ref>Qassem 2005:39. {{ling|Anglice}}</ref> Post pacem Taifensem autem metam seditionis Islamicae ad instar Iraniae Libano inferendae reique publicae [[Theocratia|theocraticae]] (ولاية الفقيه ''welāyatu l-faqīh'') ibi constituendae sibi praetermissam esse annuntiavit. Quin dixit [[Hasan Nasrallah|Nasrallah]]: "Ducimus rempublicam Islamicam indigere maximo populi suffragio, neque dimidiae partis et unius, sed multo plurimorum. Quod in Libano non datur neque aliquando datum iri videtur."<ref name="nyb17060" /> Ex quo putatur factio esse "libanisata"<ref>[https://web.archive.org/web/20080919171539/http://almashriq.hiof.no/lebanon/300/320/324/324.2/hizballah/warn2/index.html Staying the Course: the "Lebanonization" of Hizbollah - the integration of an Islamist movement into a pluralist political system] {{ling|Anglice}}</ref>, quia seditionem recusavit, se ad civitatem reformandam convertit, religionum varietatem in Libano probavit, quamquam pergit reicere portiones ecclesiis Christianis et Musulmanis [[Secta Sunnitica|Sunniticis]] pace Taifensi adscitas.<ref>Cobban, Helena [https://web.archive.org/web/20070203070822/http://bostonreview.net/BR30.2/cobban.html "Hizbullah’s New Face."] {{ling|Anglice}}</ref> Libellus, quem anno 1996 publici iuris fecit, proposita factionis statuit a prioribus diversa: Cum primo quidem loco rebellionem memoret contra occupantes, secundo tamen aequabilitatem iustamque civitatem et deinde multa ad oeconomiam, eruditionem, salum publicum pertinentia enumerat, [[Libertas religionis|libertate religionis]] non excepta.<ref>[http://almashriq.hiof.no/lebanon/300/320/324/324.2/hizballah/hizballah-platform.html The electoral program of Hizbullah, 1996] {{ling|Anglice}}</ref> Post militis [[Israël]]itici reditum ultra fines Libani meridionales studium rebellionis non iam pertinet nisi ad [[Praedia Siba|Praediorum Siba]] glebam minimam, quamquam dux factionis saepius se censere professus est civitatem Israël tandem omnino esse delendam.<ref>[https://web.archive.org/web/20061016143445/http://www.unb.ca/web/bruns/9900/issue14/intnews/israel.html Hizbollah promises Israel a blood-filled new year, Iran calls for Israel’s end.] {{ling|Anglice}}</ref> Condemnavit autem [[11 Septembris 2001|insidias 11 Septembris anni 2001]] adversus [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatas Americae]] perpetratas quippe quae a iure Islamico abhorreant.<ref>Dictum ducis Fadlallah in periodico Theodisco "Der Spiegel" 42/01 laudatum</ref> == Collegium == === Regula === De factionis structura ambigitur. Nam sunt qui negent Hizbullah societatem vel [[Collegium (ius)|collegium]] esse ut qui eam sectantur quasi membra sint symbolis instructa certisque functa muneribus.<ref>''al-Nahar al-Arabi w-al-duwali'', 10-16 June 1985; et ''La Revue du Liban'', 27 July-3 August 1985. Laudata apud Ranstorp, ''Hizb'allah in Lebanon,'' 1997:41 {{ling|Anglice}}</ref> Etenim haesitant viri docti de numero sectatorum, quem alii inter 300 et 400 armatos,<ref>International Crisis Group: Old Games—New Rules. Bruxellae 2002:23 {{ling|Anglice}}</ref> alii fere 20 000 esse aestimant.<ref>Neue Zürcher Zeitung: [http://www.nzz.ch/2006/07/16/al/articleEB16Z.html Hizbullah nimmt Libanon als Geisel], [[16 Iulii]] [[2006]]. {{ling|Theodisce}}</ref> Constat autem summum imperium in gremio Consilii (مجلس الشورى ''maǧlisu š-šūra'') duodecim virorum esse positum, qui divinitatis peritissimi res factionis gerunt cotidianas. Consilio praeest Secretarius Generalis [[Hasanus Nasrallah]], qui anno [[1960]] natus Abbati al-Musāwi ab Israëliticis occiso successit anno [[1992]]. Vicario Nasrallah fungitur Naʿīm Qāssim. Nititur Consilium septem comitiis, quae res curant ideologicas, pecuniarias, militares, politicas, iuridicas, praeconias, sociales. Imitantur hanc structuram ea factionis collegia quae singulas regiones administrant, videlicet [[Berytus|Berytum]], vallem [[Bica]]m, et regionem meridionalem.<ref>Ranstorp, ''Hizb'allah in Lebanon,'' (1997), p.45 {{Ling|Anglice}}</ref> In rebus divinis semper auditur sententia Machometi Ḥussayn Faḍlallah, qui anno [[1935]] natus quasi partes agit summi factionis pontificis. Si autem alicuius rei ultima ratio petitur, solent ducem supremum [[Irania]]e consultare.<ref>Ranstorp, ''Hizb'allah in Lebanon,'' (1997), p.45{{Ling|Anglice}}</ref> Cancellaria factionis politica Berytensis collocata est in manibus Abrahami al-Amīn, qui etiam in [[Parlamentum|Parlamento]] eius praesidet senatoribus. ʿImād Muġnīyyah tandem, qui anno [[2008]] [[Damascus|Damasci]] ab ignotis necatus est, praefuisse dicitur exploratoribus secretis Hizbullah. === Opes === Si quaeritur de fontibus, e quibus hauritur illa pecuniae opulentia, qua dotata immensas praestat impensas in pauperes sustinendos et milites conducendos et arma emenda, respondet Hizbullah se donis tantum frui fidelium.<ref>Diarium ''Washington Post'' 20 Decembris 2004 [https://web.archive.org/web/20190416050928/https://www.washingtonpost.com/ac2/wp-dyn/A12336-2004Dec19/?language=printer Lebanese Wary of a Rising Hezbollah]. {{Ling|Anglice}}</ref> Et patet profecto haud exiguas auferre stipes Siitarum Libanicorum, praecipue eorum qui patriae procul victum adepti in [[Africa]] occidentali, [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis]], [[America]]que meridionali habitant.<ref>[https://web.archive.org/web/20090719233310/http://www.meib.org/articles/0201_l2.htm Hezbollah's Global Finance Network: The Triple Frontier] {{Ling|Anglice}}</ref> Sed dubium non est quin etiam [[Irania]]e regimen [[Islamismus|Islamisticum]] factioni amicae opes suppeditet et arma et alia auxilia; quae dicuntur explere inter 60 000 000 et 100 000 000 US$ per annum.<ref> [http://www.irinnews.org/report.asp?ReportID=52494&SelectRegion=Middle_East LEBANON: The many hands and faces of Hezbollah] {{Ling|Anglice}}</ref> === Arma === Non negat [[Irania]] quin arma factioni mittat quibus hostem comprimat Israëliticum. Quae in ipsa Irania et [[Russia]] et [[Res publica popularis Sinarum|Sina]] confecta trans [[Syria]]m aut rarius trans [[Turcia]]m furtimque trans apertos Libani fines apportantur. Possidet Hizbullah diversa armorum genera, inter quae imprimis nominanda sunt missilia Russica generis ''Katjuša-122'', quae 29 chiliometra per aëra volant, et Iranica generis ''Fajr-3'', ''Fajr-5'', ''Zelzal-1'', quae creduntur usque ad [[Telavivum]] mitti posse. In promptu quoque habet missilia contra [[Autocurrus armatus|autocurrus armatos]] sicut Russica generis ''AT-3 Sagger'', ''AT-4 Spigot'', ''AT-5 Spandrel'', ''Metis-M'', ''АТ-14 Kornet'', Iranica generis ''Raad'', ''Towsan'', ''Toophan'', necnon missilia ad [[Aeroplanum|aeroplana]] ferienda sicut [[Tormentum bellicum|tormenta bellica]] generis ''ZU-23'' et ''Strela 2'', quae ab humeris mittuntur, et ''SA-18''<ref>[https://web.archive.org/web/20090110201645/http://www.meib.org/articles/0304_l2.htm Middle East Intelligence Bulletin] {{ling|Anglice}}</ref> et ''C-802'' contra naves idonea.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/5242566.stm Hezbollah missile threat assessed] {{ling|Anglice}}</ref> == Res in bello gestae == === Bella Israëlitica === Tot nationibus et militiis Libanicis [[Bellum civile Libanicum|bello civili]] luctantibus, non in ora omnium pervenit nomen Hizbullah, quoad pace Taifensi composita inter omnes sola factiones arma sua deponere recusavit audaciusque studio institit militis [[Israël]]itici e terris, quas in Libani meridie tenebat, expellendi. Permultos post impetus in se perpetratos, exercitus Iudaeus mense Aprili anni [[1996]] incursionem in Hizbullah fecit cui appellationem "Uvarum irae" (מבצע ענבי זעם) dedit. Qua etiam 154 homines togatos e populo necavit, inter quos 107 in vico Canae vita privavit [[Tormentum bellicum|tormentis bellicis]] usus.<ref>[https://web.archive.org/web/20040116034350/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE150421996?open&of=ENG-LBN#GOW Amnesty] {{ling|Anglice}}</ref><ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/72493.stm History of Israel's role in Lebanon {{ling|Anglice}}</ref> Quod Israël die 24 Maii anni [[2000]] tandem occupatione Libani destitit [[Praedia Siba|praediis Siba]] exceptis, Hizbullah sibi suaeque ascribit constantiae. Die [[12 Iulii]] [[2006]] autem in vicinis Aita al-Chaab, sectatores Hizbullah cum militibus Israëliticis conflixerunt, quorum octo occiderunt duosque captivos abduxerunt. Quod an citra transve Libanicos fines actum est, hic illicque in utramque disputatur partem. <ref>[http://www.spiegel.de/politik/ausland/0,1518,426302,00.html Israelische Truppen dringen in den Libanon ein] {{ling|Theodisce}}</ref> Quo commotus Israël ignem et gladium Libano intulit, multosque armatos pluresque togatos interfecit, donec die 14 Augusti [[2006]] [[Concilium Salutis|Concilio Salutis]] hortante siluerunt arma, quae Hizbullah quidem domare nequierunt, quod [[Hasanus Nasrallah]] ut "divinam victoriam" (نصر من الله ''naṣrun min Allah'') pronuntiavit. === Facta tromocratica === [[Fasciculus:Beirutbarr.jpg|thumb|Fumus supra castra classicorum [[Civitates Foederatae Americae|Americanorum]] die 23 Octobris 1983 [[Pyrobolus|pyrobolis]] devastata]] Longus est index scelerum, quae Hizbullah commisisse criminantur, quamquam ipsa se magna ex parte insontem professa tot insidias collocasse, incursiones fecisse, obsides abduxisse non gloriatur.<ref>[https://web.archive.org/web/20060927093727/http://www.cfr.org/publication/9155/#6 Hezbollah] {{ling|Anglice}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20060819122710/http://aijac.org.au/resources/hezb_00-06.html Hezbollah Attacks Since May 2000] {{ling|Anglice}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20080604015350/http://www.redding.com/redd/nw_columnists/article/0%2C2232%2CREDD_17528_4389698%2C00.html Hezbollah denies terrorist ties, increases role in government] {{ling|Anglice}}</ref> * Insidiae contra legationem [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]] [[Berytus|Berytensem]] anno [[1983]], quibus 59 homines perierunt, nec non illae contra castra classicorum Americanorum eodem anno machinatae, quae 58 [[Francia|Francicos]] et 241 milites [[Civitates Foederatae Americae|Americanos]] morte affecerunt.<ref>[https://web.archive.org/web/20070610064835/http://www.uni-kassel.de/fb5/frieden/regionen/Libanon/ursachen.html https://web.archive.org/web/20070610064835/http://www.uni-kassel.de/fb5/frieden/regionen/Libanon/ursachen.html] {{ling|Theodisce}}</ref> * Item caedes 13 [[Francia|Francicorum]] [[Lutetia|Parisiis Lutetiae]] annis 1985 et 1986 facta. <ref>[http://www.conflits.org/document750.html ''Culture et conflit: Les attentats de 1986 en France''] {{ling|Francogallice}}</ref> * Item insidiae quae anno [[1994]] in urbe [[Bonaëropolis|Bonaëropoli]] Argentinorum in aedificium Iudaico cultui propagando dicatum instructae 85 cives cruentae morti tradiderunt, quamobrem curia Argentina anno 2006 [[Irania]]m tamquam factionis patronam accusavit, nec non incursio in legationem [[Israël]]iticam in eadem urbe anno [[1992]] facta, quae 22 homines propinquis ademit.<ref>[http://www.tagesschau.de/aktuell/meldungen/0,,OID6035408,00.html Haftbefehl gegen Irans Ex-Präsidenten beantragt] {{ling|Theodisce}}</ref> * Dicuntur sectatores Hizbullah et dextras tetendisse ut praefectus speculatorum [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americanarum]] abduceretur, qui captivus in tormentis vitam efflavit.<ref>[http://www.weltwoche.ch/artikel/?AssetID=14464&CategoryID=66 Der Tausendsassa des Terrors] {{ling|Theodisce}}</ref> == Res in pace gestae == [[Fasciculus:Lebanon Jul06.png|thumb|right|250px|Quibus Libani locis vivant [[Secta Siitica|Siitae]]]] === Res publica === Postquam anno [[1990]] ubique Libani arma cesserant togis, Hizbullah quoque in foro periclitari censuit annoque [[1992]] publico nixa suffragio [[Parlamentum]] introivit, ut quod in castris agere pergebat abhinc et a rostris confirmaret. In partibus Libani meridionalibus, ubi cum factione [[Amal]] certat de [[Secta Siitica|Siitarum]] gratia, complurium oppidorum curias dominatur. [[Syria]]co praesidio deducto, anno [[2005]] regimini adscripta energiae ministerium consecuta est. Mense autem Februario anni [[2006]], pacto cum ducis Christiani [[Michael Aoun|Michaelis Aoun]] [[Commotio Nationalis Libera|Commotione Nationale Libera]] composito, se partibus adiunxit regimini universoque Occidenti adversis<ref> [http://www.qantara.de/webcom/show_article.php/_c-468/_nr-648/i.html Die Koalition der Korruptionsgegner] {{ling|Theodisce}}</ref> pauloque post cum sociis suis munera publica recusavit novumque regimen flagitavit.<ref>[http://www.naharnet.com/domino/tn/NewsDesk.nsf/0/A96138992550D16AC2257219001A2043?OpenDocument "Nasrallah Warns of 'Street Demonstrations' if National Unity Government is not Formed"] {{ling|Anglice}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20071215113527/http://archive.gulfnews.com/articles/06/10/15/10075244.html "Aoun calls for national unity government"] {{ling|Anglice}}</ref> Propius nihil est factum, quam ut seditionibus domesticis atque pugnis cum [[Secta Sunnitica|Sunnitis]] regimini faventibus denuo bellum civile concitavisset. Mense tandem Maio anni [[2008]], cum ne quidem [[Syria]] neque [[Irania]] factionis amicae commoda ex eius contumacia capere censerent, omnes Libanicae factiones in [[Quataria]] pactae sunt, ut regimen constituerent quod Unionis nationalis dicebatur sectatoresque Hizbullah complecteretur. Propterea Machometo Fneich, hunc in ordinem iterum recepto, Ministerium Laboris mandatum est. === Subsidia socialia === Hizbullah factio Islamica non esset, nisi viduas, orbos, pauperes, infirmos sublevaret maternaque mente aleret. Itaque haud pauca sunt valetudinaria, hospitia, scholarum instituta, quae eius sumptibus in usum [[Secta Siitica|Siitarum]] administrentur, neque eo differt a ceteris Libani factionibus, quod indigentibus, universitatum studiosis, parentibus martyrorum stipendia exsolvit, quo efficitur, ut sibi eorum gratias perpetuas conciliet. Quicumque bello aestivo anni [[2006]] aut prioribus bellis sua bona amiserunt aut domis fugere coacti sunt, subsidia accipiunt a factione, quae etiam per societatem mercatoriam nomine "Studium aedificandi" (جهاد البناء ''ǧihādu l-bināʾ'') aedificia reparanda novasque domos curat exstruendas, quamquam pleraque non ipsa solvit impensa, sed civium et civitatis nititur collationibus.<ref> [http://www.library.cornell.edu/colldev/mideast/hlphzbl.htm ''Helping Hand of Hezbollah Emerging in South Lebanon.''] {{ling|Anglice}}</ref> Habet Hizbullah haud minus quam aliae factiones suum [[Televisio|canalem televisualem]], qui "al-Manar" (المنار ''al-manār'' 'Pharus') vocatus suam doctrinam per Libanum et mundum propagat, in [[Francia]] vero anno [[2004]] interdictus est, quod invidias et bella instigaret.<ref>[https://web.archive.org/web/20070129151103/http://www.col.fr/breve-1917.html „Der französische Staatsrat verbietet Al-Manar“] {{ling|Theodisce}}</ref> == Iudicia aliorum == === In partibus orientalibus === Populi quidem civitatum Arabicarum et Islamicarum maiore ex parte Hizbullah in tantis deliciis habent, ut his temporibus fortasse non exstet dux apud eos, qui manifestiore fruatur multitudinis favore, quam [[Hasan Nasrallah]]. Secundum diversas [[Indagatio demoscopica|indagationes demoscopicas]] enim 87 % Libanicorum anno [[2006]] probaverunt pugnam factionis cum Israël,<ref >[https://web.archive.org/web/20060830210321/http://www.beirutcenter.info/default.asp?contentid=692&MenuID=46 Poll finds support for Hizbullah's retaliation] {{ling|Anglice}}</ref> 79,6 % [[Palaestina|Palaestinensium]] bene existimaverunt de Hizbullah,<ref>[https://web.archive.org/web/20071015233732/http://angus-reid.com/polls/view/12694 Angus Reid Global Monitor: Polls & Research / Palestinians Hold Hezbollah in High Regard] {{ling|Anglice}}</ref> 63,9 % [[Iordania|Iordanensium]] duxerunt eius rebellionem legitimam esse, cum 6% tantum Hizbullah societatem tromocraticam esse censerent.<ref>[https://web.archive.org/web/20071015233851/http://angus-reid.com/polls/view/12527 Angus Reid Global Monitor: Polls & Research / Hamas, Hezbollah Legitimate for Jordanians] {{ling|Anglice}}</ref> Quod autem ad ipsa attinet illarum civitatum regimina, discedunt sententiae: etsi [[Irania]], [[Syria]], [[Iemenia]], [[Libya]], [[Quataria]] aliaeque Hizbullah animo et manu favere pergunt, non sunt paucae eaeque non minimae, ut [[Aegyptus]], [[Iordania]], [[Arabia Saudiana]], quae factionis Siiticae successa moleste ferant.<ref>[http://fr.jpost.com/servlet/Satellite?cid=1150886029284&pagename=JPost/JPArticle/ShowFull Arab world fed up with Hizbullah]{{Nexus deficit|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ling|Anglice}}</ref> === In partibus occidentalibus === Vix mirandum est, quod [[Israël]] factionem sicut ceteras militias Islamisticas [[Tromocratia|societatibus tromocraticis]] adnumerandam censet.<ref>[http://www.mfa.gov.il/MFA/MFAArchive/2000_2009/2005/Summary+of+Terrorist+Activity+2004.htm] Ministerium Rerum Externarum Israeliticum {{ling|Anglice}}</ref> Assentiunt [[Civitates Foederatae Americae]]<ref>[https://web.archive.org/web/20050324113844/http://www.state.gov/s/ct/rls/fs/37191.htm Foreign Terrorist Organizations (FTOs)] Ministerium Rerum Externarum CFA {{ling|Anglice}}</ref> et [[Canada]].<ref>[https://web.archive.org/web/20061119150657/http://www.psepc.gc.ca/prg/ns/le/cle-en.asp Listed entities pursuant to the Anti-Terrorism Act (2001, c. 41)] Regimen Canadae {{ling|Anglice}}</ref> [[Britanniarum Regnum]] autem, et [[Australia]],<ref>[http://www.ag.gov.au/www/attorneygeneralHome.nsf/Alldocs/9F22AF531A4693F2CA256D66007C1F14?OpenDocument www.ag.gov.au] {{ling|Anglice}}</ref> non totam factionem, sed partem illius, quam "Societatem Hizbullah incolumitati externae servandae" (''Hizballah External Security Organisation'') vocant, actorum tromocraticorum accusant. Indice tromocratico a [[Consociatio Nationum|Consociatione Nationum]] curato Hizbullah non comprehenditur, quia solum ad eos spectant auctores, qui [[Alcaeda]]e cognati amicitiaque coniuncti sunt,<ref>[http://www.un.org/Docs/sc/committees/1267/tablelist.htm Index societatum Alcaedae cognatarum] {{ling|Anglice}}</ref> at monetur Hizbullah pluribus [[Concilium Salutis|Concilii Salutis]] resolutionibus, imprimis resolutione 1559, ut arma sua deponat. Index societatum tromocraticarum, quo [[Unio Europaea]] alligatur, factionem non comprehenditur; licet [[Parlamentum Europaeum]] eam adiciendam flagitaverit. == Notae == <references /> == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20151214184147/http://moqawama.org/ Pagina officialis Hizbullah] {{Ling|Arabice}} * [https://web.archive.org/web/20080307002954/http://www.ghaliboun.net/ Idem] {{Ling|Arabice}} * [http://www.wa3ad.org/ Pagina societatis Waʿad] {{Ling|Arabice}} * [https://web.archive.org/web/20080322045016/http://montada.almaaref.org/index.php Disputatio inter sectatores Hizbullah] {{Ling|Arabice}} [[Categoria:Tromocratia]] [[Categoria:Libanus]] [[Categoria:Irania]] [[Categoria:Factiones politicae Libanenses]] 284dj9o3ujhz55hm4fymwx2ayb7dxdq 0 49022 3980935 3949675 2026-08-12T23:28:49Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3980935 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:MohammadRezaPahlavi1977.jpg|thumb|Mahometus Reza Pahlavi cum [[imperator|imperatrice]] [[Farah Pahlavi]] mense Novembri [[1977]].]] '''Mahometus Rezā Šāh Pahlawī''' ([[Persice]] محمد رضا شاه پهلوی ''Mohammad Rezā Šāh Pahlawī''), filius [[Rezā Pahlawī]], fuit a die [[17 Septembris]] [[1941]] usque ad diem [[16 Februarii]] [[1979]], cum in exsilium iit, ultimus [[sachus|imperator]] [[Persia]]e ([[Irania]]e). Natus die [[26 Octobris]] [[1919]] [[Teheranum|Teherani]], propter [[cancer (morbus)|cancrum]] mortuus est die [[27 Iulii]] [[1980]] in [[Cairus|Cairo]] in [[Aegyptus|Aegypto]]). == Bibliographia == * Ehsan Naraghi, ''From Palace to Prison: inside the Iranian revolution''. Londinii: I. B. Tauris, 1994 {{Google Books|kSTTColOqa8C|Paginae selectae}} == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20170206231102/http://www.iranchamber.com/history/mohammad_rezashah/mohammad_rezashah.php Historia Iraniae: Mohammad Reza Shah Pahlavi] {{Ling|Anglice}} * [http://www.iranian.com/History/2005/January/Shah/index.html Biographia Mahometi Reza Shah] {{Ling|Anglice}} * [https://web.archive.org/web/20021108105224/http://www.zahedi.info/ Imagines] {{bio-stipula}} {{Principes Iraniae}} {{Lifetime|1919|1980|Pahlavi, Machometus Reza}} [[Categoria:Imperatores Iraniae]] {{Myrias|Homines}} tr6x870vst63ge1p0actr3qitk65fqk 0 60410 3980847 3850155 2026-08-12T14:54:38Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3980847 wikitext text/x-wiki '''Insulae Pitcairn,''' vulgo '''Pitkern Ailen,''' sunt circulus [[quattuor]] [[insula]]rum [[mons ignifer|volcanicarum]]—publice [[Ducie Insula|Ducie]], [[Henderson Insula (Pitcairn Insulae)|Henderson]], [[Oeno Insula|Oeno]], et [[Pitcairn Insula|Pitcairn]] appellatae—in [[Oceanus Pacificus|Oceano Pacifico]] australi. Hae insulae sunt [[Territorium Maritimum Britannicum]], olim [[colonia]] [[Britanniarum Regnum|Britannica]], ultima in Pacifico. Solum Insula Pitcairn, secunda quod attinet ad [[magnitudo|magnitudinem]], ab [[homo|hominibus]] [[habitatio|habitatur]]. ==Geographia== [[Fasciculus:Bounty bay.jpg|thumb|left|200px|Despectus in [[Sinus Bounty|Sinum Bounty]]]] [[Fasciculus:Pitcairn Islands-CIA WFB Map.png|thumb|Tabula Pitcairn Insularum. Fons: [[CIA World Factbook]]]] In Pitcairn Insulis [[planta]] ''[[Glochidion pitcairnense]]'' est [[endemismus|endemica]]. [[Fasciculus:Pitcairnsatellite.png|thumb|Despectus in insulas de satellite in caelo]] ==Historia== [[Fasciculus:Mutiny HMS Bounty.jpg|thumb|left|Homines seditiosi Lt Bligh, praefectos, et nautas navis [[HMS Bounty|''Bounty'']] [[29 Aprilis]] [[1789]] [[ventus|vento]] iactant.]] [[Fasciculus:Pitcairn - Church of Adamstown.jpg|thumb|left|Templum in Adamstown]] Insula facta est colonia Britannica anno [[1838]], et est inter prima mundi territoria quae [[suffragium feminarum|suffragium feminis]] donat. ==Homines== Plerique insulani sunt progenies hominum sediosorum navis [[Seditio super Bounty|''Bounty'']] et Tahitiorum. Plerique ad [[Ecclesia Adventistarum Diei Septimae|Ecclesiam Adventistarum Diei Septimae]] pertinent. == Nexus externi == *[http://www.fatefulvoyage.com/pitcairn/pitcairnHome.html Commentarii] <!--by the first discoverers of the mutineers whereabouts.--> *[http://www.fatefulvoyage.com/pitcairn/pitcairnHome.html#register Pitcairn Island Register] * [http://www.lonelyplanet.com/worldguide/destinations/pacific/pitcairn-islands Lonely Planet WorldGuide profile] * http://www.vanityfair.com/culture/features/2008/01/pitcairn200801 "Trouble in Paradise" *[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/3693574.stm Bloody history of empire's last outpost] BBC News examines the settlement's history, including the 2004 sex-abuse trial. *[https://web.archive.org/web/20071009092037/http://www.pitcairn.pn/PnRegistry/PnRegistry.htm ccTLD registry] * News accounts of Pitcairn sexual abuse trial: [http://www.abc.net.au/pm/content/2004/s1227483.htm (ABC)] [http://www.nzherald.co.nz/storydisplay.cfm?storyID=3603827&thesection=news&thesubsection=world (New Zealand Herald)] * [https://web.archive.org/web/20210317204049/http://pitcairn.pn/ Official Website of the Pitcairn Government] ** [http://www.google.pn/search?hl=en&ie=UTF-8&oe=UTF-8&q=site%3A.pn Google Listing of .PN sites] * [https://web.archive.org/web/20120430051529/http://www.stamps.gov.pn/ Pitcairn Islands Philatelic Bureau] * [http://stamps.nzpost.co.nz/Cultures/en-NZ/Stamps/OtherCountriesAndTerritories/PitcairnIsland/ Pitcairn Philatelic Bureau & Stamps at NZ Post] * [http://library.puc.edu/pitcairn/index.shtml Pitcairn Islands Study Center] * [http://www.pisg.net Pitcairn Islands Study Group] * [http://www.lareau.org/pitc.html Pitcairn Island Website] ** [http://www.lareau.org/pitcres.html Who's Who on Pitcairn] - Names, ages, and photos of residents * [https://web.archive.org/web/20081014011340/http://www.pitcairnnews.co.nz/index.html pitcairnnews.co.nz] - Pitcairn news by Chris Double * [https://web.archive.org/web/20080924014704/http://www.onlinepitcairn.com/monthlyfeaturenewslinks.htm ''Uklun Tul Un Dem Tul''] - Pitcairn monthly news by Julie Christian * [https://web.archive.org/web/20090207210645/http://onlinepitcairn.com/newslinks.htm onlinepitcairn.com] - Pitcairn news by Mike Warren * [https://web.archive.org/web/20090122051431/http://www.archaeology.org/9905/etc/bounty.html Archaeological project on Pitcairn Island] * [https://web.archive.org/web/20051122131642/http://www.travelintelligence.com/wsd/articles/art_546.html Simon Winchester on Pitcairn, in ''Travel Intelligence''] * [http://www.toplumpostasi.net/index.php/cat/9/col/85/art/1033/PageName/English Living interminably on the periphery by Alkan Chaglar] * [https://web.archive.org/web/20080923014924/http://earthobservatory.nasa.gov/Newsroom/NewImages/images.php3?img_id=17348 Island Evolution: Pitcairn Island] from ''[[NASA Earth Observatory]]'' * [https://web.archive.org/web/20171025180747/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/pc.html Res de Insulis] ex ''[[The CIA World Factbook]]'' *[https://web.archive.org/web/20080308183350/http://www.britlink.org/pitcairn.htm Pitcairn Islands] - Pitcairn Insulae apud Britlink. *[https://web.archive.org/web/20080418035500/http://www.fco.gov.uk/en/about-the-fco/country-profiles/asia-oceania/pitcairn-islands/ from the British Foreign & Commonwealth Office] * [http://findarticles.com/p/articles/mi_m1511/is_n11_v18/ai_19847179/pg_1]{{Nexus deficit|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} - Commentarius ab Iared Diamond scriptus de Polynesiis Pitcairn Insulae habitantibus et eorum historia * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/magazine/7600696.stm Commentarius de Pitcairn Insulis] * [https://web.archive.org/web/20110505235337/http://pitcairnstudygroup.co.uk/ ''Pitcairn Islands Study Group, United Kingdom'' apud www.pitcairnstudygroup.co.uk] Caterva Britannica quae historae Pitcairn et eius hominibus studet *[https://web.archive.org/web/20081122013126/http://www.zalmo.com/honey.html ''Purest Honey from Pitcairn's Island'' apud www.zalmo.com] Situs de melle Pitcairnensi [[Categoria:Archipelagi Oceani Pacifici]] [[Categoria:Insulae Pitcairn|!]] [[Categoria:Polynesia]] [[Categoria:Territoria obnoxia Oceaniae]] {{coord|25|04|S|130|06|W|display=title}} 358ebzsvao9mun6opzysvc7fxnug2qf 0 62792 3980893 3853559 2026-08-12T17:15:31Z LilyKitty 18316 de eponymo 3980893 wikitext text/x-wiki {{L}} [[Fasciculus:Vista de la Alhambra.jpg|thumb|right|250px|Alhambra]] '''Alhambra'''<ref name="UNESCO"/> [[arx]] apud [[Granata]]m, in [[Hispania]] locata est. Aedificata [[saeculum 13|saeculo tertio decimo]] a [[Regnum Granatae|regibus Granatensibus]] ut arx et [[palatium]] est. Nomen arabicum ''Al Hamra'' (الحمراء) ('rubram (arcem)') ob tegulas et [[later]]icia murorum appellatur. Alhambra praeclara [[aedificium]] [[Andalusia|Maurorum in Hispania]] est. Alhambra pars [[patrimonium totius mundi|Patrimonii Totius Mundi]] est.<ref name=UNESCO>{{cite web |title=Alhambra, Generalife and Albayzín, Granada |work=[[Patrimonium totius mundi]] |publisher=UNESCO |url=https://whc.unesco.org/en/list/314 |access-date=13 January 2013 |archive-date=27 May 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080527031642/https://whc.unesco.org/en/list/314 |url-status=live }}</ref> == Historia == [[Saeculum 7|Saeculo septimo]] gens [[Visigothi|''Visigothorum'']] peninsulam Hispanicam inhabitabant. Ab anno 711, post [[Proelium apud Transductos Promontorios]], invadebant [[mauri]], populus [[Africa Septentrionalis|Africae Septentrionalis]], regnum [[Hispania Visigothica|Hispaniae Visigothicae]], quod denique ad annum 720 terminatum est. [[saeculum 9|Saeculo 9]] mauri collis summo Alhambrae posterioris iam in tempore Romano populato ad saeculum 12 ''arcem Elviram'' aedificabant. == Influentia == Alhambra saepe nostalgice in nonnullis societatibus musulmanis post conquestum Christianum 1492 memoratum fuit et exempla architecturae islamicae postea moverunt.<ref>{{Cite book |last=Salmon |first=Xavier |title=Marrakech: Splendeurs saadiennes: 1550–1650 |publisher=LienArt |year=2016 |isbn=9782359061826 |location=Lutetia}}</ref> Asteroides [[3851 Alhambra]] in eius honorem nomintus fuit. == Notae == <references/> == Nexus externus == *[https://web.archive.org/web/20090422063811/http://www.yleradio1.fi/nuntii/id19936.shtml Nuntius Latine exaratus de Alhambra] {{aedi-stipula}} [[Categoria:Medium Aevum Hispanicum]] [[Categoria:Architectura Arabica]] [[Categoria:Architectura Islamica]] [[Categoria:Loci hereditatis mundialis in Hispania]] [[Categoria:Provincia Granata]] {{Myrias|Ars}} 1thmnix3rnmzcrocmo59h5ndnzy9zf4 0 71239 3980842 3959449 2026-08-12T14:44:18Z Pippobuono 54500 nexus et parochus 3980842 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} '''Petrus Fourier''' (natus in [[Mirecourt]] die [[30 Novembris]] [[1565]]; mortuus est in [[Gray (Arar Superior)|Gray]] die [[9 Decembris]] [[1640]]) fuit clericus [[Ecclesia Catholica|catholicus]] [[Lotharingia|Lotharingius]]. Parochus [[Mataincuria]] ab anno 1597 fuit. Sententia eius erat: ''Omnibus prodesse, obesse nemini'' == Nexus externi == {{CommuniaCat|Pierre Fourier|Petrum Fourier}} {{Fontes biographici}} * {{BBKL|f/fourier_p|auctor=Ekkart Sauser|commentatio=FOURIER, Pierre|tomus=17|columnae=395-396}} {{bio-stipula}} {{Lifetime|1565|1640|Fourier, Petrus}} [[Categoria:Sancti|Petrus Fourier]] [[Categoria:Incolae Franciae]] [[Categoria:Incolae Lotharingiae]] kr7a3pwt1ajsuxfs1dl590s3m712303 0 71774 3980886 3816081 2026-08-12T16:50:06Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Monumenta ac loci delectationis */ 3980886 wikitext text/x-wiki {{pro pagina discretiva vide|Forum Claudii (discretiva)}} [[Fasciculus:Karte Gemeinde Fully 2007.png |thumb|Octoduri collocatio]] ''' Octodurus''' aut '''Forum Claudii Vallensium''' aut '''Martiniacum''' <ref>Cfr. {{LHH|2732|Martigny}}</ref> ([[Francice]] ''Martigny'', Germanice ''Martinach'') est [[urbs]] [[Helvetia|Helvetica]] 15'778 incolarum (anno [[2009]]) quae ad pagum [[Valesia]]m pertinet. Erat proelium ibi in [[Bellum Gallicum|Bello Gallico]], ut scripsit [[Iulius Caesar]]. == Monumenta ac loci oblectamenta == * Amphitheatrum Romanum * [[Mithras|Mithraeum]] * Oppidum La Bâtiaz * Museum "Petrus Gianadda" == Praeclari cives == Octoduri olim vixerunt aut nati sunt et hodie vivunt multi illustres viri atque feminae: === Nati === * [[Paschalis Couchepin]], [[consiliarius foederalis]] * [[Christophorus Darbellay]], rerum politicarum peritus === Mortui === * [[Mauritius Chappaz]], [[scriptor]] * [[Marcellus Lefebvre]], [[episcopus]] == Pinacotheca == {|cellpadding="2" |-valign="top" |[[Fasciculus:Martigny.jpg|thumb|left|250px|Despectus in urbem]] |[[Fasciculus:LaubenGaengeMartigny.jpg|thumb|left|250px|Via]] |[[Fasciculus:Martigny_Batiaz.jpg|thumb|left|125px|Oppidum La Bâtiaz]] |} == Bibliographia == * Armand Brulhart, ''La grande place de Martigny, ou, Le rêve de Poliphile'', Editions Monographic, Sierre 2010, ISBN 9782883411999 * Léonard Pierre Closuit, ''Inventaire des trouvailles archéologiques d'Octodure'', Fondation Pro Octoduro, Martigny 1975 * Léonard Pierre Closuit, ''À la découverte des monuments de Martigny'', Office national suisse du tourisme, Martigny 1983 {{NexInt}} * [[Porta Magni Sancti Bernardi]] == Nexus externi == {{communia|Martigny|Octodurum}} * [http://www.martigny.ch Pagina officialis] * {{LHH|2732}} == Notae == <div class="references-small"><references /></div> {{geo-stipula}} [[Categoria:Urbes Helvetiae]] [[Categoria:Valesia]] n44mewlwq58b5elpwupgwf5za0dk3vh 3980902 3980886 2026-08-12T19:12:54Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3980902 wikitext text/x-wiki {{pro pagina discretiva vide|Forum Claudii (discretiva)}} [[Fasciculus:Karte Gemeinde Fully 2007.png |thumb|Octoduri collocatio]] ''' Octodurus''' aut '''Forum Claudii Vallensium''' aut '''Martiniacum''' <ref>Cfr. {{LHH|2732|Martigny}}</ref> ([[Francice]] ''Martigny'', Germanice ''Martinach'') est [[urbs]] [[Helvetia|Helvetica]] 15'778 incolarum (anno [[2009]]) quae ad pagum [[Valesia]]m pertinet. Fuit proelium ibi in [[Bellum Gallicum|bello Gallico]], ut scripsit [[Iulius Caesar]]<ref>''De bello Gallico'' III.1-6.</ref>. == Monumenta ac loci oblectamenta == * Amphitheatrum Romanum * [[Mithras|Mithraeum]] * Oppidum La Bâtiaz * Museum "Petrus Gianadda" == Praeclari cives == Octoduri olim vixerunt aut nati sunt et hodie vivunt multi illustres viri atque feminae: === Nati === * [[Paschalis Couchepin]], [[consiliarius foederalis]] * [[Christophorus Darbellay]], rerum politicarum peritus === Mortui === * [[Mauritius Chappaz]], [[scriptor]] * [[Marcellus Lefebvre]], [[episcopus]] == Pinacotheca == {|cellpadding="2" |-valign="top" |[[Fasciculus:Martigny.jpg|thumb|left|250px|Despectus in urbem]] |[[Fasciculus:LaubenGaengeMartigny.jpg|thumb|left|250px|Via]] |[[Fasciculus:Martigny_Batiaz.jpg|thumb|left|125px|Oppidum La Bâtiaz]] |} == Bibliographia == * Armand Brulhart, ''La grande place de Martigny, ou, Le rêve de Poliphile'', Editions Monographic, Sierre 2010, ISBN 9782883411999 * Léonard Pierre Closuit, ''Inventaire des trouvailles archéologiques d'Octodure'', Fondation Pro Octoduro, Martigny 1975 * Léonard Pierre Closuit, ''À la découverte des monuments de Martigny'', Office national suisse du tourisme, Martigny 1983 {{NexInt}} * [[Porta Magni Sancti Bernardi]] == Nexus externi == {{communia|Martigny|Octodurum}} * [http://www.martigny.ch Pagina officialis] * {{LHH|2732}} == Notae == <div class="references-small"><references /></div> {{geo-stipula}} [[Categoria:Urbes Helvetiae]] [[Categoria:Valesia]] 7kbalqf7ynt6o7hpmfv2peyaugr1ssm 3980948 3980902 2026-08-13T07:03:45Z Pippobuono 54500 capsa et fontes 3980948 wikitext text/x-wiki {{pro pagina discretiva vide|Forum Claudii (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidatorum}} '''Octodurus''' aut '''Forum Claudii Vallensium''' aut '''Martiniacum'''<ref>Cfr. {{LHH|2732|Martigny}}</ref> ([[Francice]] ''Martigny'', Germanice ''Martinach'') est [[urbs]] [[Helvetia|Helvetica]] {{formatnum:18301}} incolarum (anno [[2024]]) quae ad pagum [[Valesia]]m pertinet. Fuit proelium ibi in [[Bellum Gallicum|bello Gallico]], ut scripsit [[Iulius Caesar]]<ref>''De bello Gallico'' III.1-6.</ref>. == Monumenta ac loci oblectamenta == * Amphitheatrum Romanum * [[Mithras|Mithraeum]] * Oppidum La Bâtiaz * Museum "Petrus Gianadda" == Praeclari cives == Octoduri olim vixerunt aut nati sunt et hodie vivunt multi illustres viri atque feminae: === Nati === * [[Paschalis Couchepin]], [[consiliarius foederalis]] * [[Christophorus Darbellay]], rerum politicarum peritus === Mortui === * [[Mauritius Chappaz]], [[scriptor]] * [[Marcellus Lefebvre]], [[episcopus]] == Pinacotheca == {|cellpadding="2" |-valign="top" |[[Fasciculus:Martigny.jpg|thumb|left|250px|Despectus in urbem]] |[[Fasciculus:LaubenGaengeMartigny.jpg|thumb|left|250px|Via]] |[[Fasciculus:Martigny_Batiaz.jpg|thumb|left|125px|Oppidum La Bâtiaz]] |} == Bibliographia == * Armand Brulhart, ''La grande place de Martigny, ou, Le rêve de Poliphile'', Editions Monographic, Sierre 2010, ISBN 9782883411999 * Léonard Pierre Closuit, ''Inventaire des trouvailles archéologiques d'Octodure'', Fondation Pro Octoduro, Martigny 1975 * Léonard Pierre Closuit, ''À la découverte des monuments de Martigny'', Office national suisse du tourisme, Martigny 1983 {{NexInt}} * [[Porta Magni Sancti Bernardi]] == Nexus externi == {{communia|Martigny|Octodurum}} {{Fontes geographici}} * {{opus|url=https://www.martigny.ch |titulus=Pagina officialis}} == Notae == <div class="references-small"><references /></div> {{geo-stipula}} [[Categoria:Urbes Helvetiae]] [[Categoria:Valesia]] pevmbkrodorp1c0uwp3vihgnljxyjr0 3980949 3980948 2026-08-13T07:04:08Z Pippobuono 54500 novissima 3980949 wikitext text/x-wiki {{pro pagina discretiva vide|Forum Claudii (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidatorum}} '''Octodurus''' aut '''Forum Claudii Vallensium''' aut '''Martiniacum'''<ref>Cfr. {{LHH|2732|Martigny}}</ref> ([[Francice]] ''Martigny'', Germanice ''Martinach'') est [[urbs]] [[Helvetia|Helvetica]] {{formatnum:22247}} incolarum (anno [[2024]]) quae ad pagum [[Valesia]]m pertinet. Fuit proelium ibi in [[Bellum Gallicum|bello Gallico]], ut scripsit [[Iulius Caesar]]<ref>''De bello Gallico'' III.1-6.</ref>. == Monumenta ac loci oblectamenta == * Amphitheatrum Romanum * [[Mithras|Mithraeum]] * Oppidum La Bâtiaz * Museum "Petrus Gianadda" == Praeclari cives == Octoduri olim vixerunt aut nati sunt et hodie vivunt multi illustres viri atque feminae: === Nati === * [[Paschalis Couchepin]], [[consiliarius foederalis]] * [[Christophorus Darbellay]], rerum politicarum peritus === Mortui === * [[Mauritius Chappaz]], [[scriptor]] * [[Marcellus Lefebvre]], [[episcopus]] == Pinacotheca == {|cellpadding="2" |-valign="top" |[[Fasciculus:Martigny.jpg|thumb|left|250px|Despectus in urbem]] |[[Fasciculus:LaubenGaengeMartigny.jpg|thumb|left|250px|Via]] |[[Fasciculus:Martigny_Batiaz.jpg|thumb|left|125px|Oppidum La Bâtiaz]] |} == Bibliographia == * Armand Brulhart, ''La grande place de Martigny, ou, Le rêve de Poliphile'', Editions Monographic, Sierre 2010, ISBN 9782883411999 * Léonard Pierre Closuit, ''Inventaire des trouvailles archéologiques d'Octodure'', Fondation Pro Octoduro, Martigny 1975 * Léonard Pierre Closuit, ''À la découverte des monuments de Martigny'', Office national suisse du tourisme, Martigny 1983 {{NexInt}} * [[Porta Magni Sancti Bernardi]] == Nexus externi == {{communia|Martigny|Octodurum}} {{Fontes geographici}} * {{opus|url=https://www.martigny.ch |titulus=Pagina officialis}} == Notae == <div class="references-small"><references /></div> {{geo-stipula}} [[Categoria:Urbes Helvetiae]] [[Categoria:Valesia]] mtcufe60db76rbamjsjk6kc7mseg10g 0 72601 3980952 3336514 2026-08-13T08:03:58Z CommonsDelinker 1422 [[c:COM:CDC|automaton]]: Substituens [[File:Starr_010419-0038_Cinnamomum_camphora.jpg]] pro File:Starr_010419_0038_cinnamomum_camphora.jpg. CommonsDelinker hanc rationem dedit: [[:c:COM:Duplicate|Duplicate]]: Exact or scaled-down duplicate: [[:c::File:Sta 3980952 wikitext text/x-wiki {{L1}} [[Fasciculus:Camphor Enantiomers V.1.svg|thumb|350px|Structura [[molecula]]e camphorae]] [[Fasciculus:Starr 010419-0038 Cinnamomum camphora.jpg|thumb|250px|right|Arbor ''Cinnamomum camphora'', cuius e ligno camphora paratur]] '''Camphora'''<ref>Cf. nomen speciale arboris ''[[Cinnamomum camphora]]''</ref> seu '''caphura'''<ref>[[Carolus Clusius]], "[[Aromatum apud Indos nascentium historia]]" in eiusdem ''[[Exoticorum libri decem]]'' (1605) [https://archive.org/stream/mobot31753000811387#page/n173/mode/2up p. 160]</ref> (a nomine [[Lingua Arabica|Arabico]] كافور ''kāfūr'', a [[Lingua Sanscrita|Sanscrito]] ''karpūra'')<ref>Raja Tazi, ''Arabismen im Deutschen'' (1998), [http://books.google.com/books?id=GHaGxm4TZ5wC&lpg=PA136&hl=nl&pg=PA97 pp.97-98]</ref><ref>Online Etymology Dictionary (© 2001 Douglas Harper), lemma [http://www.etymonline.com/index.php?term=camphor 'camphor']</ref> est materies alba vel translucida cerae similis et forti odore aromatico, cuius formula chemica est C₁₀H₁₆O. Camphora paratur e ligno arborum duarum, quae sunt ''[[Cinnamomum camphora]]'', in [[Oriens extremus|Oriente extremo]], imprimis [[Formosa]], crescens, et ''[[Dryobalanops aromatica]]'', in [[Borneum|Borneo]] et [[Sumatra]]. ==Notae== <references/> [[Categoria:Chemica]] [[Categoria:Verba Arabica mutuata]] [[Categoria:Camphora|!]] 36qceydik0ew0wnlwebi8k34o51c1zh 0 84180 3980918 3574205 2026-08-12T20:42:08Z Demetrius Talpa 81729 3980918 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Janus Secundus.gif|thumb|right|Ianus Secundus sculptor et poeta. Icon incisa secundum picturam [[Ioannes Scorellus|Ioannis Scorelli]], cum his versibus a fratre [[Hadrianus Marius|Hadriano Mario]] pactis : <center> Talis Ioannes oculis eram et ore Secundus, </center> <center> Festinans quintam claudere Olympiadem; </center> <center> Praevenit cita mors. At,docti dextra Scorelli </center> <center> Quam dederat, vitam laedere non potuit. </center>]] '''Iohannes Everardi''' praecipue notus in [[Res publica litteraria|Re publica litteraria]] ut '''Ianus Secundus''' vel '''Ioannes Secundus''', natus [[15 Novembris]] [[1511]] [[Haga|Hagae Comitum]] et vita functus die [[25 Septembris]] [[1536]] in urbe (nunc in Francogallia) Saint-Amand-les-Eaux est humanista et poëta Latinus natione Batavus. Etiam sculptor fuit qui perpulchre nomismata caelare valebat. Mortuus iuvenis, micuit mirificentissime in arte poetica. Eius ''[[Basia (Ianus Secundus)|Basia]]'' et ''Elegiae'' demonstrant animam poeticam eximiam et suavem. Multi ''Basia'' Secundi imitabantur, inter quos [[Ianus Dousa]] et [[Ianus Lernutius]]. == Nexus externi == {{fontes biographici}} * [http://www.thelatinlibrary.com/janus.html ''Basia''] {{Ling|Latine}} * [http://www.blackcatpoems.com/s/johannes_secundus.html ''Basia''] {{Ling|Anglice}} * [http://www.dbnl.org/tekst/_gid001183901_01/_gid001183901_01_0125.php Historia de gente poetarum Everardi filiorum.] {{DEFAULTSORT:Secundus, Ianus}} [[Categoria:Poetae Latini Belgiae]] [[Categoria:Scriptores Nederlandiae]] [[Categoria:Auctores Latini Renascentiae]] [[Categoria:Nati 1511]] [[Categoria:Mortui 1536]] o5b20bwjytu5vexds8hpcjpud3n65oc 0 95151 3980820 2442081 2026-08-12T13:09:42Z Zafer 73615 Photo changed 3980820 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Dirk Kuyt Fenerbahçe 20260805 (1) (cropped).JPG|thumb|200 px|Dirk Kuyt]] ''' Dirk Kuyt''' (natus in ''[[Katwijk]]'' die [[22 Iulii]] [[1980]]) est athleta et [[pedilusor]] [[Nederlandia|Nederlandicus]]. Dirk Kuyt nunc cum turma ''[[FC Liverpool]]'' ludit. Anno [[2006]] [[Pedilusor Nederlandicus Anni]] fuit. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Dirk Kuyt|Dirk Kuyt}} * [http://www.weltfussball.de/spieler_profil/dirk-kuyt/#redirect Pedilusoris pagina interretialis] {{bio-stipula}} {{Lifetime|1980||Kuyt, Dirk}} [[Categoria:Pedilusores Nederlandiae]] bb4a1cznyra11xnujjzmgp709munfz7 0 96977 3980941 3712829 2026-08-13T00:04:07Z LilyKitty 18316 de calendario solari 3980941 wikitext text/x-wiki '''Calendarium Aegyptium''' antiquum dies 365 cuiusque anni recognovit, in 12 menses 30 dierum distributos, quinque [[dies epagomenus|diebus ''epagomenis'']] ([[Graece]] {{Polytonic|ἐπαγόμεναι}}) in fine omnis anni additis. Calendarium Aegyptium sors [[calendarium solare]] et reformare voluit anno [[238 a.C.n.]] aut rex [[Ptolemaeus III (rex Aegypti)|Ptolemaeus III]] aut sacerdotes Aegyptii, qui sextum diem epagomenum quarto anno addendum in [[Decretum Canopicum|Decreto Canopico]] iusserunt, sed id non evenit. [[Augustus (imperator)|Augustus]] autem, anno 26/[[25 a.C.n.]], Aegypto nuper in [[imperium Romanum]] recepto, rursus eandem rem iussit, quae ab anno [[22 a.C.n.]] facta est. Ab hoc tempore de calendariis [[Calendarium Copticum|Coptico]] et [[Calendarium Aethiopicum|Aethiopico]] agitur, nondum de Aegyptio. {| class="wikitable" |+ Menses !''No'' !Nomina prisca !Regnum Medium !Regnum Novum !Nomina Graeca !Nomina Coptica |- |I || I ''Akhet'' || Tekh || Dhwt || [[Thoth (mensis)|Thoth]] || Thout |- |II || II ''Akhet'' || Menhet || Pa-n-ip.t|| [[Phaophi]] || Paopi |- |III || III ''Akhet'' || Hwt-hwr || Hwt-hwr || [[Athyr]] || Hathor |- |IV || IV ''Akhet'' || Ka-hr-ka || Ka-hr-ka || [[Choeac]] || Koiak |- |V || I ''Peret'' || Sf-bdt || Ta-'b || [[Tybi]] || Tobi |- |VI || II ''Peret'' || Rekh wer || Mḫyr || [[Mechir]] || Meshir |- |VII || III ''Peret'' || Rekh neds || Pa-n-amn-htp.w || [[Phamenoth]] || Paremhat |- |VIII || IV ''Peret'' || Renwet || Pa-n-rnn.t || [[Pharmuthi]] || Paremoude |- |IX || I ''Shemu'' || Hnsw || Pa-n-ḫns.w || [[Pachon]] || Pashons |- |X || II ''Shemu'' || Hnt-htj || Pa-n-in.t || [[Payni]] || Paoni |- |XI || III ''Shemu'' || Ipt-hmt || Ipip || [[Epiphi]] || Epip |- |XII || IV ''Shemu'' || Wep-renpet || Msw-r' || [[Mesore]] || Mesori |} == Nexus externi == * [http://www.tyndalehouse.com/Egypt/ptolemies/chron/egyptian/chron_lnk_intro.htm De calendario Aegyptio] apud ''Egyptian Royal Genealogy'' * [https://web.archive.org/web/20100701211615/http://aegyptologie.online-resourcen.de/Date_Converter_for_Ancient_Egypt Conversio dierum] * [https://web.archive.org/web/20050216102054/http://emr.cs.iit.edu/home/reingold/calendar-book/Calendrica.html Calendrica] Aegyptia, Coptica, Aethiopica, Francica * [http://www.egyptologyforum.org/civil4.0.zip CIVIL4.0] (programma conversionis) == Bibliographia == * E. Grzybek, ''Du calendrier macédonien au calendrier ptolémaïque: problèmes de chronologie hellénistique''. Basileae, 1990 * H. Hauben, "La chronologie macédonienne et ptolémaïque mise à l'épreuve: à propos d'un livre d'E. Grzybek" in ''Chronique d'Egypte'' no. 133 (1992) pp. 143-171 * L. E. Rose, 'Sun, Moon, and Sothis: A Study of Calendars and Calendar Reforms in Ancient Egypt''. Deerfield Beach, Fl., 1999 * Richard A. Parker, ''The Calendars of Ancient Egypt''. Chicago: University of Chicago Press, 1950. (''Studies in Ancient Oriental Civilization'', 26) * A. E. Samuel, ''Ptolemaic Chronology''. Monaci, 1962 [[Categoria:Calendarium Aegyptium|!]] {{Myrias|Anthropologia}} 3ffuowhdex1jmvrqmzctb6ps4jf1ic5 0 123776 3980864 3980505 2026-08-12T15:39:02Z Pippobuono 54500 nomen latinum 3980864 wikitext text/x-wiki Hic est index [[commune|communium]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] praefecturae [[Francia|Francicae]], cui subsunt communia 515 numero. [[Fasciculus:Vosges-Position.png|thumb|Situs praefecturae]] [[Fasciculus: Senones vu du Petit Paris.jpg|thumb|Despectus in ''[[ Senones ]]'']] {| class="wikitable sortable" ! [[INSEE|Numerus INSEE]] ! [[Numerus cursualis]] ! [[Commune]] |- | 88001 | 88270 | [[Les Ableuvenettes]] |- | 88002 | 88500 | [[Ahéville]] |- | 88003 | 88140 | [[Aingeville]] |- | 88004 | 88320 | [[Ainvelle (Vosegus)|Ainvelle]] |- | 88005 | 88110 | [[Allarmont]] |- | 88006 | 88500 | [[Ambacuria]] |- | 88007 | 88410 | [[Ameuvelle]] |- | 88008 | 88700 | [[Anglemont]] |- | 88009 | 88650 | [[Anould]] |- | 88010 | 88170 | [[Aouze]] |- | 88011 | 88380 | [[Arches (Vosegus)|Arches]] |- | 88012 | 88380 | [[Archettes]] |- | 88013 | 88170 | [[Aroffe]] |- | 88014 | 88430 | [[Arrentès-de-Corcieux]] |- | 88015 | 88300 | [[Attignéville]] |- | 88016 | 88260 | [[Attigny (Vosegus)|Attigny]] |- | 88017 | 88300 | [[Aulnois]] |- | 88018 | 88640 | [[Aumontzey]] |- | 88019 | 88300 | [[Autigny-la-Tour]] |- | 88020 | 88300 | [[Autreville (Vosegus)|Autreville]] |- | 88021 | 88700 | [[Autrey (Vosegus)|Autrey]] |- | 88022 | 88140 | [[Auzainvilliers]] |- | 88023 | 88500 | [[Avillers (Vosegus)|Avillers]] |- | 88024 | 88130 | [[Avrainville (Vosegus)|Avrainville]] |- | 88025 | 88630 | [[Avranville]] |- | 88026 | 88600 | [[Aydoilles]] |- | 88027 | 88330 | [[Badménil-aux-Bois]] |- | 88028 | 88460 | [[La Baffe]] |- | 88029 | 88240 | [[Bains-les-Bains]] |- | 88030 | 88270 | [[Bainville-aux-Saules]] |- | 88031 | 88170 | [[Balléville]] |- | 88032 | 88520 | [[Ban-de-Laveline]] |- | 88033 | 88210 | [[Ban-de-Sapt]] |- | 88106 | 88230 | [[Ban-sur-Meurthe-Clefcy]] |- | 88035 | 88640 | [[Barbey-Seroux]] |- | 88036 | 88300 | [[Barville (Vosegus)|Barville]] |- | 88037 | 88120 | [[Basse-sur-le-Rupt]] |- | 88038 | 88130 | [[Battexey]] |- | 88039 | 88500 | [[Baudricourt]] |- | 88040 | 88150 | [[Bayecourt]] |- | 88041 | 88270 | [[Bazegney]] |- | 88042 | 88700 | [[Bazien]] |- | 88043 | 88500 | [[Bazoilles-et-Ménil]] |- | 88044 | 88300 | [[Bazoilles-sur-Meuse]] |- | 88045 | 88300 | [[Beaufremont]] |- | 88046 | 88600 | [[Beauménil]] |- | 88047 | 88270 | [[Begnécourt]] |- | 88048 | 88370 | [[Bellefontaine (Vosegus)|Bellefontaine]] |- | 88049 | 88260 | [[Belmont-lès-Darney]] |- | 88050 | 88600 | [[Belmont-sur-Buttant]] |- | 88051 | 88800 | [[Belmont-sur-Vair]] |- | 88052 | 88260 | [[Belrupt]] |- | 88053 | 88210 | [[Belval (Vosegus)|Belval]] |- | 88054 | 88520 | [[Bertrimoutier]] |- | 88055 | 88450 | [[Bettegney-Saint-Brice]] |- | 88056 | 88500 | [[Bettoncourt]] |- | 88057 | 88490 | [[Le Beulay]] |- | 88058 | 88170 | [[Biécourt]] |- | 88059 | 88430 | [[Biffontaine]] |- | 88060 | 88500 | [[Blémerey (Vosegus)|Blémerey]] |- | 88061 | 88410 | [[Bleurville]] |- | 88062 | 88320 | [[Blevaincourt]] |- | 88063 | 88270 | [[Bocquegney]] |- | 88064 | 88600 | [[Bois-de-Champ]] |- | 88065 | 88260 | [[Bonvillet]] |- | 88066 | 88500 | [[Boulaincourt]] |- | 88068 | 88470 | [[La Bourgonce]] |- | 88069 | 88270 | [[Bouxières-aux-Bois]] |- | 88070 | 88130 | [[Bouxurulles]] |- | 88071 | 88270 | [[Bouzemont]] |- | 88073 | 88130 | [[Brantigny]] |- | 88074 | 88350 | [[Brechainville]] |- | 88075 | 88250 | [[La Bresse]] |- | 88076 | 88600 | [[Brouvelieures]] |- | 88077 | 88700 | [[Brû]] |- | 88078 | 88600 | [[Bruyères]] |- | 88079 | 88140 | [[Boloniacivilla]] |- | 88080 | 88700 | [[Bult]] |- | 88081 | 88540 | [[Bussang]] |- | 88082 | 88110 | [[Celles-sur-Plaine]] |- | 88083 | 88300 | [[Certilleux]] |- | 88084 | 88130 | [[Chamagne]] |- | 88085 | 88640 | [[Champdray]] |- | 88086 | 88600 | [[Ducis Campus|Champ-le-Duc]] |- | 88087 | 88000 | [[Chantraine (commune)|Chantraine]] |- | 88088 | 88240 | [[La Chapelle-aux-Bois]] |- | 88089 | 88600 | [[La Chapelle-devant-Bruyères]] |- | 88090 | 88130 | [[Carpinia]] |- | 88091 | 88460 | [[Charmois-devant-Bruyères]] |- | 88092 | 88270 | [[Charmois-l'Orgueilleux]] |- | 88093 | 88210 | [[Châtas]] |- | 88094 | 88330 | [[Châtel-sur-Moselle]] |- | 88095 | 88170 | [[Châtenois (Vosegus)|Châtenois]] |- | 88096 | 88410 | [[Châtillon-sur-Saône]] |- | 88097 | 88500 | [[Chauffecourt]] |- | 88098 | 88390 | [[Chaumousey]] |- | 88099 | 88150 | [[Chavelot]] |- | 88100 | 88500 | [[Chef-Haut]] |- | 88101 | 88460 | [[Cheniménil]] |- | 88102 | 88630 | [[Chermisey]] |- | 88103 | 88270 | [[Circourt]] |- | 88104 | 88300 | [[Circourt-sur-Mouzon]] |- | 88105 | 88410 | [[Claudon]] |- | 88107 | 88630 | [[Clérey-la-Côte]] |- | 88108 | 88240 | [[Le Clerjus]] |- | 88109 | 88120 | [[Cleurie]] |- | 88110 | 88700 | [[Clézentaine]] |- | 88111 | 88100 | [[Coinches]] |- | 88113 | 88490 | [[Combrimont]] |- | 88114 | 88140 | [[Gundrecivilla]] |- | 88115 | 88430 | [[Corcieux]] |- | 88116 | 88310 | [[Cornimont]] |- | 88117 | 88170 | [[Courcelles-sous-Châtenois]] |- | 88118 | 88630 | [[Cussiacum (Vosegus)|Cussiacum]] |- | 88119 | 88140 | [[Crainvilliers]] |- | 88120 | 88520 | [[La Croix-aux-Mines]] |- | 88121 | 88330 | [[Damas-aux-Bois]] |- | 88122 | 88270 | [[Damas-et-Bettegney]] |- | 88123 | 88320 | [[Damblain]] |- | 88124 | 88260 | [[Darney]] |- | 88125 | 88170 | [[Darney-aux-Chênes]] |- | 88126 | 88390 | [[Darnieulles]] |- | 88127 | 88700 | [[Deinvillers]] |- | 88128 | 88210 | [[Denipaire]] |- | 88129 | 88270 | [[Derbamont]] |- | 88130 | 88600 | [[Destord]] |- | 88131 | 88600 | [[Deycimont]] |- | 88132 | 88000 | [[Deyvillers]] |- | 88133 | 88000 | [[Dignonville]] |- | 88134 | 88000 | [[Dinozé]] |- | 88135 | 88460 | [[Docelles]] |- | 88136 | 88000 | [[Dogneville]] |- | 88137 | 88170 | [[Dolaincourt]] |- | 88138 | 88260 | [[Dombasle-devant-Darney]] |- | 88139 | 88500 | [[Dombasle-en-Xaintois]] |- | 88140 | 88140 | [[Dombrot-le-Sec]] |- | 88141 | 88170 | [[Dombrot-sur-Vair]] |- | 88144 | 88500 | [[Domèvre-sous-Montfort]] |- | 88142 | 88390 | [[Domèvre-sur-Avière]] |- | 88143 | 88330 | [[Domèvre-sur-Durbion]] |- | 88145 | 88600 | [[Domfaing]] |- | 88146 | 88800 | [[Domjulien]] |- | 88147 | 88390 | [[Dommartin-aux-Bois]] |- | 88148 | 88200 | [[Domnus Martinus (Romaricus Mons)]] |- | 88149 | 88260 | [[Dommartin-lès-Vallois]] |- | 88150 | 88170 | [[Dommartin-sur-Vraine]] |- | 88151 | 88270 | [[Donoparium]] |- | 88152 | 88600 | [[Dompierre (Vosegus)|Dompierre]] |- | 88153 | 88700 | [[Domptail]] |- | 88154 | 88630 | [[Domnum Remigium]] |- | 88155 | 88500 | [[Domvallier]] |- | 88156 | 88700 | [[Doncières]] |- | 88157 | 88220 | [[Dounoux]] |- | 88158 | 88510 | [[Éloyes]] |- | 88159 | 88650 | [[Entre-deux-Eaux]] |- | 88160 | 88000 | [[Spinalium]] |- | 88161 | 88260 | [[Escles]] |- | 88162 | 88260 | [[Esley]] |- | 88163 | 88130 | [[Essegney]] |- | 88164 | 88500 | [[Estrennes]] |- | 88165 | 88480 | [[Étival-Clairefontaine]] |- | 88166 | 88450 | [[Évaux-et-Ménil]] |- | 88167 | 88460 | [[Faucompierre]] |- | 88168 | 88700 | [[Fauconcourt]] |- | 88169 | 88600 | [[Fays (Vosegus)|Fays]] |- | 88170 | 88360 | [[Ferdrupt]] |- | 88171 | 88410 | [[Fignévelle]] |- | 88172 | 88600 | [[Fiménil]] |- | 88173 | 88130 | [[Florémont]] |- | 88174 | 88390 | [[Fomerey]] |- | 88175 | 88600 | [[Fontenay (Vosegus)|Fontenay]] |- | 88176 | 88240 | [[Fontenoy-le-Château]] |- | 88177 | 88530 | [[La Forge (Vosegus)|La Forge]] |- | 88178 | 88390 | [[Les Forges (Vosegus)|Les Forges]] |- | 88179 | 88320 | [[Fouchécourt (Vosegus)|Fouchécourt]] |- | 88180 | 88320 | [[Frain]] |- | 88181 | 88230 | [[Fraize]] |- | 88182 | 88490 | [[Frapelle]] |- | 88183 | 88630 | [[Frebécourt]] |- | 88184 | 88600 | [[Fremifontaine]] |- | 88185 | 88500 | [[Frenelle-la-Grande]] |- | 88186 | 88500 | [[Frenelle-la-Petite]] |- | 88187 | 88270 | [[Frénois (Vosegus)|Frénois]] |- | 88188 | 88160 | [[Fresse-sur-Moselle]] |- | 88189 | 88350 | [[Fréville (Vosegus)|Fréville]] |- | 88190 | 88440 | [[Frizon]] |- | 88192 | 88270 | [[Gelvécourt-et-Adompt]] |- | 88193 | 88520 | [[Gemaingoutte]] |- | 88194 | 88170 | [[Gemmelaincourt]] |- | 88195 | 88140 | [[Gendreville]] |- | 88196 | 88400 | [[Gérardmer]] |- | 88197 | 88120 | [[Gerbamont]] |- | 88198 | 88430 | [[Gerbépal]] |- | 88199 | 88320 | [[Gignéville]] |- | 88200 | 88390 | [[Gigney]] |- | 88201 | 88390 | [[Girancourt]] |- | 88202 | 88500 | [[Gircourt-lès-Viéville]] |- | 88203 | 88600 | [[Girecourt-sur-Durbion]] |- | 88205 | 88340 | [[Girmont-Val-d'Ajol]] |- | 88206 | 88170 | [[Gironcourt-sur-Vraine]] |- | 88208 | 88410 | [[Godoncourt]] |- | 88209 | 88190 | [[Golbey]] |- | 88210 | 88270 | [[Gorhey]] |- | 88212 | 88350 | [[Grand (Vosegus)|Grand]] |- | 88213 | 88490 | [[Magna Fossa]] |- | 88215 | 88210 | [[Grandrupt]] |- | 88214 | 88240 | [[Grandrupt-de-Bains]] |- | 88216 | 88600 | [[Grandvillers]] |- | 88218 | 88640 | [[Granges-sur-Vologne]] |- | 88219 | 88630 | [[Greux]] |- | 88220 | 88410 | [[Grignoncourt]] |- | 88221 | 88240 | [[Gruey-lès-Surance]] |- | 88222 | 88600 | [[Gugnécourt]] |- | 88223 | 88450 | [[Gugney-aux-Aulx]] |- | 88224 | 88330 | [[Hadigny-les-Verrières]] |- | 88225 | 88220 | [[Hadol]] |- | 88226 | 88270 | [[Hagécourt]] |- | 88227 | 88300 | [[Hagnéville-et-Roncourt]] |- | 88228 | 88330 | [[Haillainville]] |- | 88229 | 88300 | [[Harchéchamp]] |- | 88230 | 88700 | [[Hardancourt]] |- | 88231 | 88800 | [[Haréville]] |- | 88232 | 88300 | [[Harmonville]] |- | 88233 | 88270 | [[Harol]] |- | 88234 | 88240 | [[Harsault]] |- | 88235 | 88240 | [[Hautmougey]] |- | 88236 | 88240 | [[La Haye (Vosegus)|La Haye]] |- | 88237 | 88270 | [[Hennecourt]] |- | 88238 | 88260 | [[Hennezel]] |- | 88239 | 88130 | [[Hergugney]] |- | 88240 | 88600 | [[Herpelmont]] |- | 88241 | 88170 | [[Houécourt]] |- | 88242 | 88300 | [[Houéville]] |- | 88243 | 88700 | [[Housseras]] |- | 88244 | 88430 | [[La Houssière]] |- | 88245 | 88210 | [[Hurbache]] |- | 88246 | 88500 | [[Hymont]] |- | 88247 | 88150 | [[Igney (Vosegus)|Igney]] |- | 88248 | 88320 | [[Isches]] |- | 88249 | 88300 | [[Jainvillotte]] |- | 88250 | 88550 | [[Jarménil]] |- | 88251 | 88700 | [[Jeanménil]] |- | 88252 | 88260 | [[Jésonville]] |- | 88253 | 88000 | [[Jeuxey]] |- | 88254 | 88500 | [[Jorxey]] |- | 88255 | 88630 | [[Jubainville]] |- | 88256 | 88640 | [[Jussarupt]] |- | 88257 | 88500 | [[Juvaincourt]] |- | 88258 | 88320 | [[Marchia (Vosegus)|Marchia]] |- | 88259 | 88300 | [[Landaville]] |- | 88260 | 88130 | [[Langley (Vosegus)|Langley]] |- | 88261 | 88600 | [[Laval-sur-Vologne]] |- | 88262 | 88600 | [[Laveline-devant-Bruyères]] |- | 88263 | 88640 | [[Laveline-du-Houx]] |- | 88264 | 88270 | [[Légéville-et-Bonfays]] |- | 88265 | 88300 | [[Lemmecourt]] |- |} {| class="wikitable sortable" ! [[INSEE|Numerus INSEE]] ! [[Numerus cursualis]] ! [[Commune]] |- | 88266 | 88600 | [[Lépanges-sur-Vologne]] |- | 88267 | 88260 | [[Lerrain]] |- | 88268 | 88490 | [[Lesseux]] |- | 88269 | 88400 | [[Liézey]] |- | 88270 | 88350 | [[Liffol-le-Grand]] |- | 88271 | 88800 | [[Lignéville]] |- | 88272 | 88410 | [[Lironcourt]] |- | 88273 | 88000 | [[Longchamp (Vosegus)|Longchamp]] |- | 88274 | 88170 | [[Longchamp-sous-Châtenois]] |- | 88275 | 88490 | [[Lubine]] |- | 88276 | 88490 | [[Lusse]] |- | 88277 | 88110 | [[Luvigny]] |- | 88278 | 88170 | [[Maconcourt]] |- | 88279 | 88270 | [[Madecourt]] |- | 88280 | 88450 | [[Madegney]] |- | 88281 | 88270 | [[Madonne-et-Lamerey]] |- | 88282 | 88240 | [[Le Magny (Vosegus)|Le Magny]] |- | 88283 | 88140 | [[Malaincourt]] |- | 88284 | 88650 | [[Mandray]] |- | 88285 | 88800 | [[Mandres-sur-Vair]] |- | 88286 | 88130 | [[Marainville-sur-Madon]] |- | 88287 | 88320 | [[Mariacum (Vosegus)|Mariacum]] |- | 88288 | 88270 | [[Maroncourt]] |- | 88289 | 88320 | [[Martiniacum (Vosegus)|Martiniacum]] |- | 88290 | 88300 | [[Martigny-les-Gerbonvaux]] |- | 88291 | 88410 | [[Martinvelle]] |- | 88292 | 88500 | [[Mataincuria]] |- | 88293 | 88630 | [[Maxey-sur-Meuse]] |- | 88294 | 88150 | [[Mazeley]] |- | 88295 | 88500 | [[Maceriolae]] |- | 88296 | 88140 | [[Madonis villa]] |- | 88297 | 88600 | [[Méménil]] |- | 88298 | 88700 | [[Menardi Mons]] |- | 88302 | 88160 | [[Le Ménil]] |- | 88300 | 88210 | [[Ménil-de-Senones]] |- | 88299 | 88500 | [[Mansile in Sanctesio]] |- | 88301 | 88700 | [[Ménil-sur-Belvitte]] |- | 88303 | 88630 | [[Mudrevallis]] |- | 88304 | 88500 | [[Mirecurtium]] |- | 88305 | 88630 | [[Moncel-sur-Vair]] |- | 88306 | 88210 | [[Le Mont]] |- | 88309 | 88800 | [[Monthureux-le-Sec]] |- | 88310 | 88410 | [[Monthureux-sur-Saône]] |- | 88307 | 88320 | [[Mont-lès-Lamarche]] |- | 88308 | 88300 | [[Montes ante Novum Castrum]] |- | 88311 | 88240 | [[Montmotier]] |- | 88312 | 88170 | [[Morelli Domus]] |- | 88313 | 88330 | [[Murini villa]] |- | 88314 | 88320 | [[Morizécourt]] |- | 88315 | 88600 | [[Mors Agni]] |- | 88316 | 88140 | [[Maurivilla]] |- | 88317 | 88210 | [[Moussey (Vosegus)|Moussey]] |- | 88318 | 88700 | [[Medius Mons (Vosegus)|Medius Mons]] |- | 88319 | 88420 | [[Medianum Monasterium]] |- | 88320 | 88100 | [[Nayemont-les-Fosses]] |- | 88321 | 88300 | [[Neocastrum (Francia)|Neocastrum]] |- | 88322 | 88600 | [[La Neuveville-devant-Lépanges]] |- | 88324 | 88170 | [[La Neuveville-sous-Châtenois]] |- | 88325 | 88800 | [[La Neuveville-sous-Montfort]] |- | 88326 | 88100 | [[Neuvillers-sur-Fave]] |- | 88327 | 88440 | [[Nomexy]] |- | 88328 | 88470 | [[Nompardivilla]] |- | 88330 | 88260 | [[Novilla (Vosegus)|Novilla]] |- | 88331 | 88600 | [[Nontiavilla]] |- | 88332 | 88800 | [[Noretum]] |- | 88333 | 88700 | [[Nossoncourt]] |- | 88334 | 88500 | [[Ollevilla]] |- | 88335 | 88500 | [[Offroicourt]] |- | 88336 | 88170 | [[Audoleni villa]] |- | 88338 | 88700 | [[Ortonis curia]] |- | 88340 | 88700 | [[Padua (Vosegus)|Padua]] |- | 88341 | 88100 | [[Pair-et-Grandrupt]] |- | 88342 | 88330 | [[Pallegney]] |- | 88343 | 88800 | [[Paretum (Vosegus)|Paretum]] |- | 88344 | 88350 | [[Pargniacum subtus Mirevallem]] |- | 88345 | 88490 | [[La Petite-Fosse]] |- | 88346 | 88210 | [[La Petite-Raon]] |- | 88347 | 88270 | [[Petraficta (Vosegus)|Petraficta]] |- | 88348 | 88600 | [[Petreus Pons]] |- | 88349 | 88230 | [[Plenifesium]] |- | 88350 | 88170 | [[Pluvesia]] |- | 88351 | 88370 | [[Plumberae]] |- | 88352 | 88300 | [[Pomperra (Vosegus)|Pomperra]] |- | 88353 | 88260 | [[Pons iuxta Undinovilla]] |- | 88354 | 88500 | [[Pont-sur-Madon]] |- | 88355 | 88330 | [[Portus Caelorum]] |- | 88356 | 88600 | [[Les Poulières]] |- | 88357 | 88500 | [[Portus Suavis]] |- | 88358 | 88550 | [[Pouxeux]] |- | 88359 | 88600 | [[Prey (Vosegus)|Prey]] |- | 88360 | 88260 | [[Provenchères-lès-Darney]] |- | 88361 | 88490 | [[Provenchères-et-Colroy]] |- | 88362 | 88210 | [[Le Puid]] |- | 88363 | 88630 | [[Purneretum]] |- | 88364 | 88500 | [[Puzieux (Vosegus)|Puzieux]] |- | 88365 | 88270 | [[Racécourt]] |- | 88366 | 88170 | [[Radalli villa]] |- | 88367 | 88700 | [[Rambervilleriae]] |- | 88368 | 88500 | [[Rancuria]] |- | 88369 | 88160 | [[Romarici campus]] |- | 88370 | 88270 | [[Radonis curtis]] |- | 88371 | 88220 | [[Rapo ad Silvas]] |- | 88372 | 88110 | [[Rapo ad Stationem]] |- | 88373 | 88110 | [[Raon-sur-Plaine]] |- | 88374 | 88130 | [[Rapey]] |- | 88375 | 88520 | [[Raves (Vosegus)|Raves]] |- | 88376 | 88300 | [[Ribovilla]] |- | 88377 | 88410 | [[Rainharii villa]] |- | 88378 | 88450 | [[Regney]] |- | 88379 | 88330 | [[Ranconis curtis]] |- | 88380 | 88640 | [[Rehaupal]] |- | 88381 | 88260 | [[Relangia]] |- | 88382 | 88500 | [[Rimacuria]] |- | 88383 | 88200 | [[Romarici Mons]] |- | 88386 | 88100 | [[Remomeix]] |- | 88385 | 88800 | [[Romulficuria]] |- | 88387 | 88170 | [[Ramaldi villa]] |- | 88388 | 88390 | [[Renauvoid]] |- | 88389 | 88500 | [[Reparium]] |- | 88390 | 88320 | [[Roberticuria]] |- | 88391 | 88120 | [[Rochesson]] |- | 88394 | 88320 | [[Romania ad Silvas]] |- | 88395 | 88700 | [[Rotmundum]] |- | 88398 | 88600 | [[Les Rouges-Eaux]] |- | 88399 | 88460 | [[Le Roulier]] |- | 88400 | 88500 | [[Ruvera in Sanctesio]] |- | 88401 | 88170 | [[Roverium (Vosegus)|Roverium]] |- | 88402 | 88700 | [[Rovilla ad Quercus]] |- | 88403 | 88500 | [[Roserota]] |- | 88404 | 88320 | [[Roseriae supra Mosunam]] |- | 88406 | 88130 | [[Rugney]] |- | 88407 | 88630 | [[Ruppes]] |- | 88408 | 88360 | [[Rupt-sur-Moselle]] |- | 88409 | 88120 | [[Saint-Amé]] |- | 88411 | 88260 | [[Sanctus Basolimons]] |- | 88412 | 88700 | [[Sanctus Benedictus (Vosegus)|Sanctus Benedictus]] |- | 88413 | 88100 | [[Sanctus Deodatus (urbs)|Sanctus Deodatus]] |- | 88410 | 88700 | [[Sancta Barbara (Vosegus)|Sancta Barbara]] |- | 88418 | 88700 | [[Sancta Helena (Vosegus)|Sancta Helena]] |- | 88424 | 88100 | [[Sancta Margareta (Vosegus)|Sancta Margareta]] |- | 88415 | 88200 | [[Sanctus Stephanus ultra Mosellam]] |- | 88416 | 88700 | [[Sanctus Genesius (Vosegus)|Sanctus Genesius]] |- | 88417 | 88700 | [[Sanctus Gorgonius (Vosegus)|Sanctus Gorgonius]] |- | 88419 | 88210 | [[Saint-Jean-d'Ormont]] |- | 88421 | 88410 | [[Sanctus Iulianus (Vosegus)|Sanctus Iulianus]] |- | 88423 | 88650 | [[Sanctus Leonardus (Vosegus)|Sanctus Leonardus]] |- | 88425 | 88700 | [[Sanctus Mauricius (Vosegus)|Sanctus Mauricius]] |- | 88426 | 88560 | [[Saint-Maurice-sur-Moselle]] |- | 88427 | 88170 | [[Sanctus Memmius (Vosegus)|Sanctus Memmius]] |- | 88428 | 88470 | [[Saint-Michel-sur-Meurthe]] |- | 88429 | 88200 | [[Sanctus Nabor (Vosegus)|Sanctus Nabor]] |- | 88430 | 88140 | [[Sanctus Audoenus (Vosegus)|Sanctus Audoenus]] |- | 88431 | 88170 | [[Sanctus Paulus (Vosegus)|Sanctus Paulus]] |- | 88432 | 88700 | [[Sanctus Petrimons]] |- | 88433 | 88500 | [[Sanctus Pancratius (Vosegus)|Sanctus Pancratius]] |- | 88434 | 88800 | [[Sancti Remigii Mons (Vosegus)|Sancti Remigii Mons]] |- | 88435 | 88480 | [[Sanctus Remigius (Vosegus)|Sanctus Remigius]] |- | 88436 | 88210 | [[Sanctus Stephanus (Vosegus)|Sanctus Stephanus]] |- | 88437 | 88270 | [[Sanctus Valerius (Vosegus)|Sanctus Valerius]] |- | 88438 | 88470 | [[La Salle (Vosegus)|La Salle]] |- | 88439 | 88390 | [[Sanchey]] |- | 88440 | 88170 | [[Sandaucuria]] |- | 88441 | 88260 | [[Sans-Vallois]] |- | 88442 | 88120 | [[Sapois (Vosegus)|Sapois]] |- | 88443 | 88300 | [[Sartes]] |- | 88444 | 88210 | [[Le Saulcy]] |- | 88445 | 88580 | [[Salicetum (Vosegus)|Salicetum]] |- | 88446 | 88140 | [[Salsurae (Vosegus)|Salsurae]] |- | 88447 | 88290 | [[Salsuriae]] |- | 88448 | 88140 | [[Seivilla]] |- | 88449 | 88130 | [[Saviniacum (Vosegus)|Saviniacum]] |- | 88450 | 88320 | [[Senagda]] |- | 88451 | 88210 | [[Senonia (Vosegus)|Senonia]] |- | 88452 | 88260 | [[Senonges]] |- | 88453 | 88630 | [[Seromons]] |- | 88454 | 88600 | [[Sarcus (Vosegus)|Sarcus]] |- | 88455 | 88320 | [[Sirecuria]] |- | 88456 | 88320 | [[Serocourt]] |- | 88457 | 88630 | [[Seona (Vosegus)|Seona]] |- | 88458 | 88130 | [[Solicuria]] |- | 88459 | 88170 | [[Soncuria]] |- | 88460 | 88630 | [[Solicia]] |- | 88461 | 88140 | [[Serewavilla]] |- | 88462 | 88120 | [[Le Syndicat]] |- | 88463 | 88100 | [[Tinctorivus]] |- | 88464 | 88460 | [[Tendon (Vosegus)|Tendon]] |- | 88465 | 88150 | [[Tado]] |- | 88466 | 88800 | [[Tillia]] |- | 88467 | 88290 | [[Thiéfosse]] |- | 88468 | 88160 | [[Le Thillot]] |- | 88469 | 88500 | [[Tirocuria]] |- | 88470 | 88530 | [[Le Tholy]] |- | 88471 | 88410 | [[Les Thons]] |- | 88472 | 88260 | [[Thuillières]] |- | 88473 | 88320 | [[Tignécourt]] |- | 88474 | 88300 | [[Tellum (Vosegus)|Tellum]] |- | 88475 | 88320 | [[Toteleni curtis]] |- | 88476 | 88500 | [[Totoni villa]] |- | 88477 | 88350 | [[Trampodium]] |- | 88478 | 88300 | [[Tranculfi villa]] |- | 88479 | 88240 | [[Trémonzey]] |- | 88480 | 88130 | [[Ubexy]] |- | 88481 | 88220 | [[Uriménil]] |- | 88482 | 88140 | [[Eurivilla]] |- | 88483 | 88390 | [[Ursiniacum]] |- | 88484 | 88220 | [[Usminga]] |- | 88485 | 88140 | [[La Vacheresse-et-la-Rouillie]] |- | 88486 | 88120 | [[Vainiacum]] |- | 88487 | 88340 | [[Le Val-d'Ajol]] |- | 88488 | 88270 | [[Valefridicurtis]] |- | 88489 | 88270 | [[Vallis Regia (Vosegus)|Vallis Regia]] |- | 88490 | 88800 | [[Vallis Regia Sicca]] |- | 88491 | 88260 | [[Tres Valesii]] |- | 88492 | 88230 | [[Le Valtin]] |- | 88493 | 88450 | [[Varmonzey]] |- | 88494 | 88500 | [[Vaubexy]] |- | 88495 | 88000 | [[Waldinivilla]] |- | 88496 | 88140 | [[Valdonis curtis (Vosegus)|Valdonis curtis]] |- | 88497 | 88330 | [[Wauxoncuria]] |- | 88498 | 88200 | [[Vecoux]] |- | 88499 | 88270 | [[Velotte-et-Tatignécourt]] |- | 88500 | 88310 | [[Ventron]] |- | 88501 | 88210 | [[Le Vermont]] |- | 88502 | 88600 | [[Vervezelle]] |- | 88503 | 88110 | [[Vexaincourt]] |- | 88504 | 88170 | [[Vicherey]] |- | 88505 | 88430 | [[Vienville]] |- | 88506 | 88210 | [[Vieux-Moulin (Vosegus)|Vieux-Moulin]] |- | 88507 | 88500 | [[Villers (Vosegus)|Villers]] |- | 88508 | 88270 | [[Ville-sur-Illon]] |- | 88509 | 88150 | [[Villoncourt]] |- | 88510 | 88320 | [[Villotte]] |- | 88511 | 88350 | [[Villouxel]] |- | 88512 | 88600 | [[Viménil]] |- | 88513 | 88450 | [[Vincey]] |- | 88514 | 88170 | [[Viocourt]] |- | 88515 | 88260 | [[Vioménil]] |- | 88516 | 88800 | [[Vittel]] |- | 88517 | 88260 | [[Vivarium (Vosegus)|Vivarium]] |- | 88518 | 88500 | [[Viverium]] |- | 88519 | 88470 | [[La Voivre (Vosegus)|La Voivre]] |- | 88520 | 88240 | [[Les Voivres]] |- | 88521 | 88700 | [[Vomécourt]] |- | 88522 | 88500 | [[Vomécourt-sur-Madon]] |- | 88523 | 88170 | [[Vouxey]] |- | 88524 | 88140 | [[Vrécourt]] |- | 88525 | 88500 | [[Vroville]] |- | 88526 | 88520 | [[Wisembach]] |- | 88527 | 88700 | [[Xaffévillers]] |- | 88528 | 88460 | [[Xamontarupt]] |- | 88529 | 88130 | [[Xaronval]] |- | 88530 | 88220 | [[Scatiniacum]] |- | 88531 | 88400 | [[Xonrupt-Longemer]] |- | 88532 | 88330 | [[Zincourt]] |} {{Indices communium praefecturarum Franciae}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi|!]] 493whsrrrlze7m83z2t09st197rdba3 0 128426 3980947 3449505 2026-08-13T03:01:20Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3980947 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Blason ville fr Guémené-Penfao (Loire-Atlantique).svg|thumb|200 px|Montis Candidi arma gentilitia]] '''Mons Candidus'''<ref>Léon Maître, ''Situation du diocèse de Nantes au XIe et au XIIe siècles.'', in ''Charte du roi Louis le Gros, accordée à l'évêque Brice et à l'église de Nantes.'', in: Annales de Bretagne. T. 27, n° 1, 1911. pp. 102-120. [http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/abpo_0003-391x_1911_num_27_1_1355] </ref> ([[Francogallice]] ''Guémené-Penfao'', [[Lingua Gallonica|Gallonice]] ''Gemenae-Penfou'', [[Lingua Britonica|Britonice]] ''Gwenvenez-Penfaou'') est commune 4928 incolarum (anno [[2008]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Liger Atlanticus|Ligeris Atlantici]] in [[Francia]]e occidentalis regione [[Pagi Ligeris (regio Franciae)|Pagis Ligeris]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Ligeris Atlantici]] == Notae == <references /> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Guémené-Penfao|Montem Candidum}} * [https://web.archive.org/web/20100304080637/http://www.mairie-guemene-penfao.fr/ Montis Candidi pagina interretialis] {{Ling|Francogallice}} * {{INSEE commune|44067|de=Monte Candido}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Ligeris Atlantici]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Ligeris Atlantici]] kzfdkuliutv1bc0tvm6s8conu6jooso 0 140861 3980892 3317114 2026-08-12T17:14:19Z LilyKitty 18316 de origine nominis 3980892 wikitext text/x-wiki {{L1}} <!-- Cave ne astronomicas huius textus mensuras emendes; e formula {{fn|Data Asteroidum 3000}} automatice inseruntur. --> {{Capsa asteroidis |Numerus = 3851 |Genus = Asteroides Cinguli Principalis |Epocha = {{#time:j xg Y| {{Data Asteroidum 3000|3851|epocha}} }} |Axis = {{Data Asteroidum 3000|3851|axis semimaior}} |Perihelion = {{Data Asteroidum 3000|3851|perihelion}} |Aphelion = {{Data Asteroidum 3000|3851|aphelion}} |Periodus = {{Data Asteroidum 3000|3851|periodus}} |Anomalia = {{Data Asteroidum 3000|3851|anomalia media}} |Inclinatio = {{Data Asteroidum 3000|3851|inclinatio}} |Nodus = {{Data Asteroidum 3000|3851|omega}} |Argumentum = {{Data Asteroidum 3000|3851|argumentum}} |Eccentricitas = {{Data Asteroidum 3000|3851|eccentricitas}} |Diametrum = |Massa = |Densitas = |Rotatio h = |Rotatio m = |Tholen = {{Data Asteroidum 3000|3851|spectrum tholen}} |SMASS = {{Data Asteroidum 3000|3851|spectrum smass}} |Magnitudo = {{Data Asteroidum 3000|3851|magnitudo}} |Albedo = {{Data Asteroidum 3000|3851|albedo}} |Repertor = Tsutomu Seki |Repertorbrevis = T. Seki |Repertor2 = |Repertorbrevis2 = |Repertor3 = |Repertorbrevis3 = |Repertor4 = |Repertorbrevis4 = ; |Dies = {{#time:j xg| {{Data Asteroidum 3000|3851|repertum}} }} |Annus = {{#time:Y| {{Data Asteroidum 3000|3851|repertum}} }} |Designationes = 1986 UZ, 1950 MC, 1960 RA, 1965 CD, 1973 SE4, 1973 ST2 }} '''3851 {{Data Asteroidum 3000|3851|nomen}}''',<ref>[[Nomina asteroidum]] iussu [[Unio Astronomica Internationalis|Unionis Astronomicae Internationalis]] imposita sunt.</ref> olim designationibus '''1986 UZ''', '''1950 MC''', '''1960 RA''', '''1965 CD''', '''1973 SE4''', et '''1973 ST2''' agnitus, est [[asteroides]] [[Systema Solare|systematis solaris]] nostri, [[Asteroides Cinguli Principalis|asteroidibus Cinguli Principalis]] attributus. [[Astronomia|Astronomis]] terrestribus [[magnitudo absoluta|magnitudinem absolutam]] {{Data Asteroidum 3000|3851|magnitudo}} monstrat. Die [[{{#time:j xg| {{Data Asteroidum 3000|3851|repertum}} }}]] [[{{#time:Y| {{Data Asteroidum 3000|3851|repertum}} }}]] a [[Tsutomu Seki|Tsutomu Seki]], astronomo apud [[Observatorium Geisei|Observatorium Geisei]] versato, repertus est.<ref>{{Harvard MPC Discovery Circumstances}}</ref> In honorem arcis [[Alhambra]]e nomintus est.<!-- Hic de origine nominis scribendum est. --> Rerum orbitalium ratio [[epocha (astronomia)|epocha]]e {{#time:j xg Y| {{Data Asteroidum 3000|3851|epocha}} }} constitit. Qua epocha 3851 {{Data Asteroidum 3000|3851|nomen}} per dies {{#expr: (365.25 * {{Data Asteroidum 3000|3851|periodus}}) round 0}} circa solem movebatur. Axem orbitalem habebat [[Unitas astronomica|unitatum astronomicarum]] {{#expr: {{Data Asteroidum 3000|3851|axis semimaior}} round 2}} et eccentricitatem {{#expr: {{Data Asteroidum 3000|3851|eccentricitas}} round 2}}, distans igitur a sole [[perihelion|quam minime]] unitatibus {{#expr: {{Data Asteroidum 3000|3851|perihelion}} round 2}}, [[aphelion|quam maxime]] unitatibus {{#expr: {{Data Asteroidum 3000|3851|aphelion}} round 2}}. [[Inclinatio orbitalis]] {{#expr: {{Data Asteroidum 3000|3851|inclinatio}} round 2}}[[gradus (mensura)|&deg;]] reperiebatur, [[anomalia media]] {{#expr: {{Data Asteroidum 3000|3851|anomalia media}} round 2}}&deg;. <!-- Discovered 1986-Oct-30 by Seki, T. at Geisei <b>Reference:</b> DISCOVERY.DB <b>Last Updated:</b> 2003-08-29 --> ==Notae== <references/> ==Nexus externi== {{NASA JPL|Data=[http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=3851]}} {{systema solare nostrum}} [[Categoria:Asteroides anno {{#time:Y| {{Data Asteroidum 3000|3851|repertum}} }} reperti]] [[Categoria:Asteroides Cinguli Principalis]] jhngfhzl1xmg6upj614f75e2omad4va 0 150406 3980869 3697274 2026-08-12T15:51:13Z Pippobuono 54500 capsa et novissima, necnon discretiva 3980869 wikitext text/x-wiki {{videdis|Martiniacum (discretiva)}} {{Capsa subdivisionis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Martigny (50) Mairie.jpg |thumb|upright=0.8|left|Martiniacum : [[vici conciliabulum]].]] {{res|Martiniacum}}<ref>{{Graesse}}, t. 2, p. 508.</ref> ([[Francogallice]] ''Martigny'') est delegata novi [[commune|communis]] [[Grandparigny]] pars. Illud novum commune [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Manica (praefectura Franciae)|Manicae]] in [[Francia]]e borealis provincia [[Normannia Inferior]]i e fusione quattuor pristinorum communium, [[Chèvreville (Manica)|Chèvreville]], Martinaci, [[Milleyum|Milleyi]] et [[Parigny (Manica)|Parigny]], die [[1 Ianuarii]] [[2016]] creatum est. Priusquam illi novo communi coniunctum fuisset, Martiniacum 328 incolas (anno [[2008]]) habebat. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Manicae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat| Martigny (Manche) | Martiniacum }} * {{INSEE commune|50293|de=Martigny}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia abrogata Oceani Britannici]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Oceani Britannici]] 3ccr7t3l4wcuxb2usdmw7vt9djfikdu 3980870 3980869 2026-08-12T15:51:31Z Pippobuono 54500 Pippobuono movit paginam [[Martigny (Manica)]] ad [[Martiniacum (Manica)]]: nomen latine attestatur in Graesse 3980869 wikitext text/x-wiki {{videdis|Martiniacum (discretiva)}} {{Capsa subdivisionis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Martigny (50) Mairie.jpg |thumb|upright=0.8|left|Martiniacum : [[vici conciliabulum]].]] {{res|Martiniacum}}<ref>{{Graesse}}, t. 2, p. 508.</ref> ([[Francogallice]] ''Martigny'') est delegata novi [[commune|communis]] [[Grandparigny]] pars. Illud novum commune [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Manica (praefectura Franciae)|Manicae]] in [[Francia]]e borealis provincia [[Normannia Inferior]]i e fusione quattuor pristinorum communium, [[Chèvreville (Manica)|Chèvreville]], Martinaci, [[Milleyum|Milleyi]] et [[Parigny (Manica)|Parigny]], die [[1 Ianuarii]] [[2016]] creatum est. Priusquam illi novo communi coniunctum fuisset, Martiniacum 328 incolas (anno [[2008]]) habebat. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Manicae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat| Martigny (Manche) | Martiniacum }} * {{INSEE commune|50293|de=Martigny}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia abrogata Oceani Britannici]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Oceani Britannici]] 3ccr7t3l4wcuxb2usdmw7vt9djfikdu 0 151575 3980876 3707939 2026-08-12T16:03:05Z LilyKitty 18316 de materis 3980876 wikitext text/x-wiki {{L}} {{videhom|Tegula (insectorum)}} [[Fasciculus:Roof-Tile-3149.jpg|thumb|Tegulae in tecto]] '''Tegula''' est genus [[later]]is, quo [[aedificium|aedificia]] nonnulla [[tectum|tecta]] sunt. Saepe ex [[fictile|fictili]] fiunt tegulae, sed etiam inveniuntür tegulae ex [[lapis|lapide]] aut [[plastica (materia)|plastica]]. == Historia == Apud Romanos antiquos, in tectis tegularum erant genera duo: imbrices (lateres convexi) et tegulae (lateres plani), quae secundum [[Isidorus Hispalensis|Isidorum]] ''tegulae vocatae quod tegant aedes, et imbrices quod accipiant imbres''. == Pinacotheca == <gallery> Roman tile antefix.jpg|Tegula [[Legio XX Valeria Victrix|Legionis XX]]. Tuiles du toit.JPG|Tegulae ecclesiae castelli [[Novicastrum (urbs)|Novicastrensis]]. Dijon Hotel Aubriot 05.jpg|Tegulae deversorii Aubriot in urbe [[Divio]]ne Franciae. Toiture de la cathédrale langres.JPG|Tectum ecclesiae cathedralis urbis [[Langres]]. Blue Mosque Yerevan Dome.JPG|Turris in urbe [[Erivanum]]. Martinskirche Neckartailfingen08.jpg|Tegulae tecti ecclesiae Sancti Martini urbis [[Neckartailfingen]] anno [[1111]] facti. </gallery> {{NexInt}} *[[Imbrex et tegula]] *[[Fictile]] *[[Opus fictile]] == Bibliographia == * Elke Herbst: ''Dachziegel.'' Köln 1997. * Hans Jürgen Krolkiewicz: ''Dachziegel. Geschichte der Baustoffe.'' In: ''baustoff-technik.'' Duisburg 2003. * Hans Jürgen Krolkiewicz: ''Der Dachziegel – eine historische Betrachtung.'' In: ''DDH Das Dachdecker Handwerk.'' Köln 2004/2005. * Willi Bender: ''Lexikon der Ziegel.'' 2. Auflage. Berlin 1995, ISBN 3-7625-3156-0. * M. Kornmann und CTTB: ''Clay bricks and roof tiles, manufacturing and properties.'' Paris 2007, ISBN 978-2-9517765-6-2. ==Nexus externi== {{commonscat|Roof tiles|Tegulas}} * [https://web.archive.org/web/20120323205130/http://www.museum-sonderjylland.dk/cathrinesminde.html#.VsHRACn4miY Museum tegularum Cathrinesminde.] [[Categoria:Architectura]] [[en:Tile#Roof tiles]] hn79dyk5bzq9tquhanhgyy0fhzix6fe 0 157962 3980855 3452948 2026-08-12T15:21:03Z Pippobuono 54500 capsa et discretiva 3980855 wikitext text/x-wiki {{videdis|Martiniacum (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Église de Martigné-sur-Mayenne (6).jpg |thumb|upright=0.7|left|Martiniacum: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Sanctus Georgius|Sancto Georgio]] dicata.]] {{res|Martiniacum}}<ref>{{Graesse}}, t. 2, p. 509.</ref> ([[Francogallice]] ''Martigné-sur-Mayenne'') est commune {{formatnum:1902}} incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Meduana (praefectura Franciae)|Meduanae]] in [[Francia]]e regione [[Pagi Ligeris (regio Franciae)|Pagis Ligeris]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Meduanae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Martigné-sur-Mayenne|Martiniacum}} {{INSEE commune|53146|de=Martiniaco}} * {{opus|url=https://www.martigne.com |titulus=Martiniaci pagina interretialis}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Meduanae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Meduanae]] 48ka44uf1q0897xtnnuji45ztvd9g4w 0 163981 3980865 3435653 2026-08-12T15:41:37Z Pippobuono 54500 capsa 3980865 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Martigny-sur-l'Ante mairie.jpg |thumb|upright=0.7|left|Martigny-sur-l'Ante: [[vici conciliabulum]].]] {{res|Martigny-sur-l'Ante}} est commune [[Francia|Francicum]] 316 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Calva Dorsa|Calvorum Dorsorum]] in regione [[Normannia]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Calvorum Dorsorum]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Martigny-sur-l'Ante|Martigny-sur-l'Ante}} {{INSEE commune|14405|de=Martigny-sur-l'Ante}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Rupis Calvadosiae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Rupis Calvadosiae]] jzbmqw5aebspqeuq53xwxgm7jwyxohv 0 170143 3980923 3461196 2026-08-12T21:27:40Z Cyprianus Marcus 66550 3980923 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Chaulnes_Place_de_l%27H%C3%B4tel-de-ville.jpg |thumb|left|300px|Chaulnes: vici conciliabulum]] [[Fasciculus: Map commune FR insee code 80186.png|thumb|300px| Chaulnes: communis tabula]] ''' Chaulnes ''' est commune [[Francia|Francicum]] 1948 incolarum (anno [[2009]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Samara (praefectura Franciae)|Samara]] in regione [[Picardia]]. == Coniunctio communium == * [[Edemissa]] (in [[Saxonia Inferior]]e) == Cives clari == * [[Carolus Franciscus Lhomond]] (1727 - 1794), scriptor. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Samarae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat| Chaulnes | Chaulnes }} * {{INSEE commune|80186|de=Chaulnes}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Suminae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Suminae]] mokk5w2celxzkcjz1nmnifeqeg8z91r 0 177590 3980924 3937466 2026-08-12T21:35:51Z Cyprianus Marcus 66550 3980924 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in PE.svg|300px|right|Communia in circulo Peine]] '''Circulus terrae Poynensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus terrae Poynensis" -Theodisce ''Landkreis Peine'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Poynum]]" -ad quod gentilicium "Poynensis-e" redertur-, vide {{Graesse}}.</ref>, nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] anno [[1885]] conditus est et ad annum [[1945]] ad [[Borussia]]m terram pertinuit, nunc autem ad Saxoniam Inferiorem. Caput circuli urbs [[Poynum]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> est. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli: * [[Edemissa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Edemissen''; [[Saxonice]] ''Emisse'') (12.339 incolae) * [[Hohenhameln]] (9265) * [[Ilsede]] (21.394) * [[Lengede]] (12.859) * [[Poynum]]<ref name="Graesse"/> (48.558) * [[Vechelde]] (16.028) * [[Wendeburg]] (10.027) == Coniunctiones pagorum == * [[Heinola]] ([[Finnia]]) * Powiat Opolski ([[Polonia]]) * [[Nanchang]] ([[Res Publica Popularis Sinarum]]) ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{Commonscat|Landkreis Peine|Circulus Peine}} * [https://web.archive.org/web/20201101070141/https://www.landkreis-peine.de/ Pagina interretialis] {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Peine circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1885]] 4w2xtbe3juej0zqpza4asit9xbu02eb 3980925 3980924 2026-08-12T21:38:55Z Cyprianus Marcus 66550 3980925 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in PE.svg|300px|right|Communia in circulo Peine]] '''Circulus terrae Poynensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus terrae Poynensis" -Theodisce ''Landkreis Peine'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Poynum]]" -ad quod gentilicium "Poynensis-e" redertur-, vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Peine''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Peine''; [[Saxonice]] ''Landkreis Paane''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] anno [[1885]] conditus est et ad annum [[1945]] ad [[Borussia]]m terram pertinuit, nunc autem ad Saxoniam Inferiorem. Caput circuli urbs [[Poynum]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> est. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli: * [[Edemissa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Edemissen''; [[Saxonice]] ''Emisse'') (12.339 incolae) * [[Hohenhameln]] (9265) * [[Ilsede]] (21.394) * [[Lengede]] (12.859) * [[Poynum]]<ref name="Graesse"/> (48.558) * [[Vechelde]] (16.028) * [[Wendeburg]] (10.027) == Coniunctiones pagorum == * [[Heinola]] ([[Finnia]]) * Powiat Opolski ([[Polonia]]) * [[Nanchang]] ([[Res Publica Popularis Sinarum]]) ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{Commonscat|Landkreis Peine|Circulus Peine}} * [https://web.archive.org/web/20201101070141/https://www.landkreis-peine.de/ Pagina interretialis] {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Peine circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1885]] 7hbbygg2g488aedcgp6ikrjzxpu6kcr 0 177671 3980909 3505531 2026-08-12T19:52:53Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Edemissen]] ad [[Edemissa]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3505531 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Martin-Luther-Kirche in Edemissen IMG 4333.jpg|thumb|Ecclesia Martin Luther in Edemissen]] '''Edemissen''' oppidum [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Peine|circulo Peine]] situm est. Ad Edemissen etiam vici Abbensen, Alvesse, Blumenhagen cum Klein Blumenhagen, Eddesse cum Klein Eddesse, Edemissen cum Ankensen Berkhöpen atque Oelheim, Eickenrode, Mödesse, Oedesse cum Klein Oedesse, Oelerse, Plockhorst, Rietze cum Klein Rietze, Voigtholz-Ahlemissen, Wehnsen cum Wehnser Horst atque Wipshausen cum Horst pertinent. == Historia == Edemissen anno [[1295]] primo in actis descriptum est. Postea inter [[Guelphi|Guelphos]] et [[Dioecesis Hildesiensis|Dioecesem Hildesiensem]] bellum de agris circa oppidum gestum est. Anno [[1802]] ad [[Borussia]]m pervenit, anno [[1807]] ad [[Regnum Westphaliae]], anno [[1815]] ad [[Regnum Hannoveranum]], tum anno [[1866]] hoc hoc regno iterum ad Borussiam pervenit et anno [[1946]] pars Saxonia Inferioris facta est. == Nexus externi == {{Commonscat}} * [http://www.edemissen.de/ www.edemissen.de Pagina communis Edemissen (lingua Theodisca)] [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 13]] 9dgzdhehy3cqrqnf4bhi5eyyi3885it 3980912 3980909 2026-08-12T20:32:57Z Cyprianus Marcus 66550 3980912 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Martin-Luther-Kirche in Edemissen IMG 4333.jpg|thumb|Ecclesia Martini Lutheri Edemissae.]] '''Edemissa'''<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Edemissen''; [[Saxonice]] ''Emisse'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Peine|circulo Peine]] situm est. Ad Edemissen etiam pertinent hi vici: * [[Abbensa (Edemissa)|Abbensa]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Abbensen''); * [[Alvesse (Edemissa)|Alvesse]] (Theodisce ''Alvesse''); * [[Blumenhaga (Edemissa)|Blumenhaga]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Blumenhagen'') cum [[Blumenhaga Minor]]e<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> (Theodisce ''Klein Blumenhagen''); * [[Eddesse]] (Theodisce ''Eddesse'') cum [[Eddesse Minus|Eddessi Minore]]<ref name="KleinGrosse"/> (Theodisce ''Klein Eddesse''); * [[Edemissa (vicus)|Edemissa]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Edemissen'') cum [[Ankensa]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Ankensen''), [[Berkhopa]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Berkhöpen'') et [[Oelhemium|Oelhemio]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Oelheim''): * [[Eickenroda]]<ref name="-roda">Germanica toponyma cum suffixis ''-rode'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-roda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Baceroda]], [[Gerningeroda]], [[Osteroda]], [[Werningroda]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Eickenrode''); * [[Moedesse]] (Theodisce ''Mödesse'') * [[Oedesse]] (Theodisce ''Oedesse'') cum [[Oedesse Minus|Oedessi Minore]]<ref name="KleinGrosse"/> (Theodisce ''Klein Oedesse'') * [[Oelerse]] (Theodisce ''Oelerse'') * [[loci Nemus]]<ref>Nomen ''Plockhorst'', cuius antiquissima forma ''Plochorst'' anno 1272 testata est, ex duobus elementis compositum esse videtur. Primum elementum ''Plock-'' tamquam nomen proprium loci servandum est; alterum vero, ''-horst'', locum arboribus aut fruticibus consitum significat. Quare ''-horst' Latine "nemus, nemoris" reddendo, totum nomen "Ploci Nemus" appellari potest.</ref><ref name="Horst">Vocabulum et affixum Germanicum ''Horst'', quod in toponymia locum arboribus aut fruticibus consitum significat, Latine "nemus, nemoris" reddi potest. Qua de aequivalentia, v.gr. vide: Ohainski, U., & Udolph, J. (ed.). (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg''. Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Bd. VII. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> (Theodisce ''Plockhorst'') * [[Rietze]] (Theodisce ''Rietze'') cum [[Rietze Minus|Rietzi Minore]]<ref name="KleinGrosse"/> (Theodisce ''Klein Rietze'') * [[Voigtholz-Ahlemissen]] (Theodisce ''Voigtholz-Ahlemissen'') * [[Wehnsen (Edemissa)|Wehnsen]] (Theodisce ''Wehnsen'') cum Wehnser Horst (Theodisce ''Wehnser Horst'') * [[Wipshausen]] (Theodisce ''Wipshausen'') cum [[Horst (Edemissa)|Horst]] (Theodisce ''Horst'') == Historia == Edemissa anno [[1295]] primo in actis descripta est. Postea inter [[Guelphi|Guelphos]] et [[Dioecesis Hildesiensis|Dioecesem Hildesiensem]] bellum de agris circa commune gestum est. Anno [[1802]] ad [[Borussia]]m pervenit, anno [[1807]] ad [[Regnum Westphaliae]], anno [[1815]] ad [[Regnum Hannoveranum]], tum anno [[1866]] hoc regno iterum ad Borussiam pervenit et anno [[1946]] pars Saxonia Inferioris facta est. == Nexus externi == {{Commonscat|Edemissen|Edemissam}} * [http://www.edemissen.de/ www.edemissen.de Pagina communis Edemissae (Theodisce)] [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 13]] nwis0ac4c7y8pa9molbc61bm0ifosmk 3980915 3980912 2026-08-12T20:33:36Z Cyprianus Marcus 66550 3980915 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Martin-Luther-Kirche in Edemissen IMG 4333.jpg|thumb|Ecclesia Martini Lutheri Edemissae.]] '''Edemissa'''<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Edemissen''; [[Saxonice]] ''Emisse'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Peine|circulo Peine]] situm est. Ad Edemissen etiam pertinent hi vici: * [[Abbensa (Edemissa)|Abbensa]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Abbensen''); * [[Alvesse (Edemissa)|Alvesse]] (Theodisce ''Alvesse''); * [[Blumenhaga (Edemissa)|Blumenhaga]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Blumenhagen'') cum [[Blumenhaga Minor]]e<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> (Theodisce ''Klein Blumenhagen''); * [[Eddesse]] (Theodisce ''Eddesse'') cum [[Eddesse Minus|Eddessi Minore]]<ref name="KleinGrosse"/> (Theodisce ''Klein Eddesse''); * [[Edemissa (vicus)|Edemissa]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Edemissen'') cum [[Ankensa]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Ankensen''), [[Berkhopa]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Berkhöpen'') et [[Oelhemium|Oelhemio]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Oelheim''): * [[Eickenroda]]<ref name="-roda">Germanica toponyma cum suffixis ''-rode'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-roda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Baceroda]], [[Gerningeroda]], [[Osteroda]], [[Werningroda]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Eickenrode''); * [[Moedesse]] (Theodisce ''Mödesse'') * [[Oedesse]] (Theodisce ''Oedesse'') cum [[Oedesse Minus|Oedessi Minore]]<ref name="KleinGrosse"/> (Theodisce ''Klein Oedesse'') * [[Oelerse]] (Theodisce ''Oelerse'') * [[Ploci Nemus]]<ref>Nomen ''Plockhorst'', cuius antiquissima forma ''Plochorst'' anno 1272 testata est, ex duobus elementis compositum esse videtur. Primum elementum ''Plock-'' tamquam nomen proprium loci servandum est; alterum vero, ''-horst'', locum arboribus aut fruticibus consitum significat. Quare ''-horst' Latine "nemus, nemoris" reddendo, totum nomen "Ploci Nemus" appellari potest.</ref><ref name="Horst">Vocabulum et affixum Germanicum ''Horst'', quod in toponymia locum arboribus aut fruticibus consitum significat, Latine "nemus, nemoris" reddi potest. Qua de aequivalentia, v.gr. vide: Ohainski, U., & Udolph, J. (ed.). (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg''. Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Bd. VII. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> (Theodisce ''Plockhorst'') * [[Rietze]] (Theodisce ''Rietze'') cum [[Rietze Minus|Rietzi Minore]]<ref name="KleinGrosse"/> (Theodisce ''Klein Rietze'') * [[Voigtholz-Ahlemissen]] (Theodisce ''Voigtholz-Ahlemissen'') * [[Wehnsen (Edemissa)|Wehnsen]] (Theodisce ''Wehnsen'') cum Wehnser Horst (Theodisce ''Wehnser Horst'') * [[Wipshausen]] (Theodisce ''Wipshausen'') cum [[Horst (Edemissa)|Horst]] (Theodisce ''Horst'') == Historia == Edemissa anno [[1295]] primo in actis descripta est. Postea inter [[Guelphi|Guelphos]] et [[Dioecesis Hildesiensis|Dioecesem Hildesiensem]] bellum de agris circa commune gestum est. Anno [[1802]] ad [[Borussia]]m pervenit, anno [[1807]] ad [[Regnum Westphaliae]], anno [[1815]] ad [[Regnum Hannoveranum]], tum anno [[1866]] hoc regno iterum ad Borussiam pervenit et anno [[1946]] pars Saxonia Inferioris facta est. == Nexus externi == {{Commonscat|Edemissen|Edemissam}} * [http://www.edemissen.de/ www.edemissen.de Pagina communis Edemissae (Theodisce)] [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 13]] 6n24tzopm0r5qh6knlyehspmxq3evz6 3980922 3980915 2026-08-12T21:24:38Z Cyprianus Marcus 66550 3980922 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Martin-Luther-Kirche in Edemissen IMG 4333.jpg|thumb|Ecclesia Martini Lutheri Edemissae.]] '''Edemissa'''<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Edemissen''; [[Saxonice]] ''Emisse'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Peine|circulo Peine]] situm est. Ad Edemissen etiam pertinent hi vici: * [[Abbensa (Edemissa)|Abbensa]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Abbensen''); * [[Alvesse (Edemissa)|Alvesse]] (Theodisce ''Alvesse''); * [[Blumenhaga (Edemissa)|Blumenhaga]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Blumenhagen'') cum [[Blumenhaga Minor]]e<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> (Theodisce ''Klein Blumenhagen''); * [[Eddesse]] (Theodisce ''Eddesse'') cum [[Eddesse Minus|Eddessi Minore]]<ref name="KleinGrosse"/> (Theodisce ''Klein Eddesse''); * [[Edemissa (vicus)|Edemissa]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Edemissen'') cum [[Ankensa]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Ankensen''), [[Berkhopa]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Berkhöpen'') et [[Oelhemium|Oelhemio]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Oelheim''): * [[Eickenroda]]<ref name="-roda">Germanica toponyma cum suffixis ''-rode'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-roda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Baceroda]], [[Gerningeroda]], [[Osteroda]], [[Werningroda]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Eickenrode''); * [[Moedesse]] (Theodisce ''Mödesse'') * [[Nemus Advocati-Ahlemissa]]<ref>''Voigtholz'' ex duobus elementis compositum est. Primum elementum ad titulum Germanicum ''Vogt-'' pertinet, qui ex antiquo Saxonico ''fogat'' et ex Medio Inferiore Germanico ''vaget, voyt'' derivatur atque praefectum sive administratorem significat; secundum elementum est ''-holt'', quod in forma recentiore ''-holz'' apparet et locum arboribus consitum, id est silvam, significat. Quam ob rem ''Voigtholz'' Latine Nemus Advocati reddi potest.</ref> (Theodisce ''Voigtholz-Ahlemissen'') * [[Oedesse]] (Theodisce ''Oedesse'') cum [[Oedesse Minus|Oedessi Minore]]<ref name="KleinGrosse"/> (Theodisce ''Klein Oedesse'') * [[Oelerse]] (Theodisce ''Oelerse'') * [[Ploci Nemus]]<ref>Nomen ''Plockhorst'', cuius antiquissima forma ''Plochorst'' anno 1272 testata est, ex duobus elementis compositum esse videtur. Primum elementum ''Plock-'' tamquam nomen proprium loci servandum est; alterum vero, ''-horst'', locum arboribus aut fruticibus consitum significat. Quare ''-horst' Latine "nemus, nemoris" reddendo, totum nomen "Ploci Nemus" appellari potest.</ref><ref name="Horst">Vocabulum et affixum Germanicum ''Horst'', quod in toponymia locum arboribus aut fruticibus consitum significat, Latine "nemus, nemoris" reddi potest. Qua de aequivalentia, v.gr. vide: Ohainski, U., & Udolph, J. (ed.). (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg''. Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Bd. VII. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> (Theodisce ''Plockhorst'') * [[Rietze]] (Theodisce ''Rietze'') cum [[Rietze Minus|Rietzi Minore]]<ref name="KleinGrosse"/> (Theodisce ''Klein Rietze'') * [[Wehnsa (Edemissa)|Wehnsa]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Wehnsen'') cum [[Wehnsense Nemus|Wehnsensi Nemore]]<ref>''Wehnser Horst'' ex nomine vici [[Wehnsa]] (Theodisce ''Wehnsen'') atque ex vocabulo ''Horst'' compositum est. Forma antiquissima ''to Wetense de Horst'', anno 1375 testata, ipsum sensum nominis demonstrat: agitur de ''Horst'' ad Wehnsam pertinentia. Cum "Horst" locum arboribus aut fruticibus consitum significet, Latine "nemus" redditur; adiectivum autem Wehnser adiectivo "Wehnsensis-e" exprimi potest. Itaque ''Wehnser Horst'' Latine "Wehnsense Nemus" reddi potest.</ref><ref name="Horst"/> (Theodisce ''Wehnser Horst'') * [[Wipshusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Wipshausen'') cum [[Nemus (Edemissa)|Nemore]]<ref name="Horst"/> (Theodisce ''Horst'') == Historia == Edemissa anno [[1295]] primo in actis descripta est. Postea inter [[Guelphi|Guelphos]] et [[Dioecesis Hildesiensis|Dioecesem Hildesiensem]] bellum de agris circa commune gestum est. Anno [[1802]] ad [[Borussia]]m pervenit, anno [[1807]] ad [[Regnum Westphaliae]], anno [[1815]] ad [[Regnum Hannoveranum]], tum anno [[1866]] hoc regno iterum ad Borussiam pervenit et anno [[1946]] pars Saxonia Inferioris facta est. == Nexus externi == {{Commonscat|Edemissen|Edemissam}} * [http://www.edemissen.de/ www.edemissen.de Pagina communis Edemissae (Theodisce)] [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 13]] ozcjpxjr8vobcs582fl96c4szn5a0u9 0 180725 3980903 3421626 2026-08-12T19:25:57Z CommonsDelinker 1422 Imago Sir_Edmund_Hillary,_Sir_Willoughby_Norrie,_and_George_Lowe_at_Government_House,_Wellington,_1953.jpg deleta est ex Communibus ab Krd. Ille hanc rationem dedit: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Sir Edmund Hillary, Sir Willoughby Norrie, and Ge 3980903 wikitext text/x-wiki ''' Georgius Lowe''' (natus in [[Hastings (Nova Zelandia)|Hastings]] Novae Zelandiae die [[15 Ianuarii]] [[1924]]; mortuus in [[Ripley]] [[Anglia]]e die [[20 Martii]] [[2013]]), [[Nova Zelandia|Neozelandensis]] [[oribata]] et [[explorator]], primus cum comitibus [[Tenzing Norgay]] et [[Edmundus Hillary|Edmundo Hillary]] partes altissimas [[mons Everestius|montis Everestii]] conscendit. Fuit magister scholarum in Nova Zelandia, deinde in Anglia (ubi apud [[Schola Reptonensis|Scholam Reptonensem]] docuit) et inter annos [[1963]] et [[1973]] in [[Chilia]]. == Bibliographia == * Ed Douglas, "[http://www.guardian.co.uk/world/2013/mar/22/george-lowe George Lowe obituary: Mountaineer who prepared the way for Hillary and Tenzing to conquer Everest]" in ''[[The Guardian]]'' (22 Mar. 2013) ==Nexus externus== {{CommuniaCat|George Lowe (mountaineer)|Georgium Lowe}} {{bio-stipula}} {{Lifetime|1924|2013|Lowe, Georgius}} [[Categoria:Everestius mons]] [[Categoria:Exploratores Novae Zelandiae]] [[Categoria:Incolae Angliae]] [[Categoria:Incolae Chiliae]] [[Categoria:Oribatae]] [[Categoria:Magistri Scholae Reptonensis]] labluelf5r3f026ysj1m8c8janr9u5o 3980921 3980903 2026-08-12T21:06:50Z IacobusAmor 1163 ~ 3980921 wikitext text/x-wiki '''Georgius Lowe''' (natus [[Hastings (Nova Zelandia)|Hastings]] in oppido [[Nova Zelandia|Neozelandensi]] die [[15 Ianuarii]] [[1924]]; mortuus [[Ripley]] in oppido [[Anglia|Anglico]] die [[20 Martii]] [[2013]]) fuit [[oribata]] et [[explorator]] Neozelandensis, qui primus cum [[Tenzing Norgay]] et [[Edmundus Hillary|Edmundo Hillary]] altissimas [[mons Everestius|montis Everestii]] partes ascendit. Magister [[schola]]rum in Nova Zelandia, deinde in Anglia (apud [[Schola Reptonensis|Scholam Reptonensem]]), et inter annos [[1963]] et [[1973]] in [[Tsilia]] docuit. == Bibliographia == * Ed Douglas, "[http://www.guardian.co.uk/world/2013/mar/22/george-lowe George Lowe obituary: Mountaineer who prepared the way for Hillary and Tenzing to conquer Everest]" in ''[[The Guardian]]'' (22 Mar. 2013) ==Nexus externus== {{CommuniaCat|George Lowe (mountaineer)|Georgium Lowe}} {{bio-stipula}} {{Lifetime|1924|2013|Lowe, Georgius}} [[Categoria:Everestius mons]] [[Categoria:Exploratores Novae Zelandiae]] [[Categoria:Incolae Angliae]] [[Categoria:Incolae Chiliae]] [[Categoria:Magistri Scholae Reptonensis]] [[Categoria:Oribatae]] 90tgrcbm6e35g46srtt69f3um1xy2mv 0 183004 3980936 3273487 2026-08-12T23:32:39Z ~2026-44353-78 213388 3980936 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Canosa di Puglia BW 2016-10-14 11-12-35.jpg|thumb|[[Mausoleum Boamundi Tarentini|Mausoleum Boamundi]] [[Canusium|Canusii]] in [[Apulia]] visitandum]] '''Boamundus''' (natus anno circiter 1050; mortuus die [[3 Martii]] [[1111]]), nomine baptismali "Marcus", fuit nobilis [[Tarentum|Tarentinus]], ductor [[Prima expeditio sacra|primae expeditionis sacrae]] et [[Principatus Antiochenus|princeps]] [[Antiochia ad Orontem|Antiochenus]]. Filius fuit [[Robertus Guiscardus|Roberti Guiscardi]] et [[Alverada de Bono Albergo|Alveradae de Bono Albergo]]. [[Constantia (principissa Antiochiae)|Constantiam]] regis [[Francia|Francorum]] [[Philippus I (rex Francorum)|Philippi I]] filiam in matrimonium duxit. Ab imperatore Byzantino [[Alexius I Comnenus|Alexio Comneno]] in [[Proelium ad Aulonem|proelio]] iuxta [[Aulon]]em devictus [[Foedus Deabolense]] anno [[1108]] conclusit. == Fontes rerum gestarum Boamundi == * [[Anna Comnena]], ''[[Alexias]]'' * ''[[Gesta Francorum et aliorum Hierosolymitanorum]]'' * [[Radulfus Cadomensis]], ''[[Gesta Tancredi]]'' * [[Baldericus Dolensis]], ''[[Historia Hierosolymitana (Baldericus)|Historia Hierosolymitana]]'' * ''[[Canso d'Antioca]]'' (fons lacunosus) cum ''[[Gran conquista de Ultramar|La gran conquista de Ultramar]]'' * ''[[Chanson d'Antioche]]'' == Nexus externi == * {{Medlands|http://fmg.ac/Projects/MedLands/SICILY.htm#MarcoBohemonddied1111A|Marco (Bohémond) of Apulia}} [[Categoria:Nati saeculo 11]] [[Categoria:Mortui 1111]] [[Categoria:Principes Antiocheni]] [[Categoria:Nobiles Italiae]] [[Categoria:Normanni]] [[Categoria:Participes primae expeditionis sacrae]] == Primary sources == * {{cite book |last=Anonymus |title=Gesta Francorum et aliorum Hierosolimitanorum |url=https://archive.org/details/gestafrancorumet00heinuoft |editor=Heinrich Hagenmeyer |year=1890 |publisher=Carl Winter's Universitätsbuchhandlung}} * {{cite book |last1=Baldericus Dolensis |title=Historia Hierosolymitana |url=https://books.google.com/books?id=OW8UAAAAQAAJ |editor=J.-P. Migne |year=1854 |publisher=Patrologia Latina}} * {{cite book |last1=Guibertus Novigentinus |title=Gesta Dei per Francos |url=https://www.thelatinlibrary.com/ |publisher=The Latin Library}} * {{cite book |last1=Raymundus de Aguilers |title=Historia Francorum qui ceperunt Jerusalem |url=https://www.thelatinlibrary.com/ |publisher=The Latin Library}} * {{cite book |last1=Radulfus Cadomensis |title=Gesta Tancredi in expeditione Hierosolymitana |url=https://www.thelatinlibrary.com/ |publisher=The Latin Library}} * {{cite book |last1=Anna Comnena |title=Alexias |url=https://books.google.com/ |publisher=Corpus Scriptorum Historiae Byzantinae}} cy4eunymy0qnbh6p93qcj1yyehfj3az 3980937 3980936 2026-08-12T23:34:13Z ~2026-44353-78 213388 3980937 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Canosa di Puglia BW 2016-10-14 11-12-35.jpg|thumb|[[Mausoleum Boamundi Tarentini|Mausoleum Boamundi]] [[Canusium|Canusii]] in [[Apulia]] visitandum]] '''Boamundus''' (natus anno circiter 1050; mortuus die [[3 Martii]] [[1111]]), nomine baptismali "Marcus", fuit nobilis [[Tarentum|Tarentinus]], ductor [[Prima expeditio sacra|primae expeditionis sacrae]] et [[Principatus Antiochenus|princeps]] [[Antiochia ad Orontem|Antiochenus]]. Filius fuit [[Robertus Guiscardus|Roberti Guiscardi]] et [[Alverada de Bono Albergo|Alveradae de Bono Albergo]]. [[Constantia (principissa Antiochiae)|Constantiam]] regis [[Francia|Francorum]] [[Philippus I (rex Francorum)|Philippi I]] filiam in matrimonium duxit. Ab imperatore Byzantino [[Alexius I Comnenus|Alexio Comneno]] in [[Proelium ad Aulonem|proelio]] iuxta [[Aulon]]em devictus [[Foedus Deabolense]] anno [[1108]] conclusit. == Fontes rerum gestarum Boamundi == * [[Anna Comnena]], ''[[Alexias]]'' * ''[[Gesta Francorum et aliorum Hierosolymitanorum]]'' * [[Radulfus Cadomensis]], ''[[Gesta Tancredi]]'' * [[Baldericus Dolensis]], ''[[Historia Hierosolymitana (Baldericus)|Historia Hierosolymitana]]'' * ''[[Canso d'Antioca]]'' (fons lacunosus) cum ''[[Gran conquista de Ultramar|La gran conquista de Ultramar]]'' * ''[[Chanson d'Antioche]]'' == Nexus externi == * {{Medlands|http://fmg.ac/Projects/MedLands/SICILY.htm#MarcoBohemonddied1111A|Marco (Bohémond) of Apulia}} [[Categoria:Nati saeculo 11]] [[Categoria:Mortui 1111]] [[Categoria:Principes Antiocheni]] [[Categoria:Nobiles Italiae]] [[Categoria:Normanni]] [[Categoria:Participes primae expeditionis sacrae]] == Fontes primarii == * {{cite book |last=Anonymus |title=Gesta Francorum et aliorum Hierosolimitanorum |url=https://archive.org/details/gestafrancorumet00heinuoft |editor=Heinrich Hagenmeyer |year=1890 |publisher=Carl Winter's Universitätsbuchhandlung}} * {{cite book |last1=Baldericus Dolensis |title=Historia Hierosolymitana |url=https://books.google.com/books?id=OW8UAAAAQAAJ |editor=J.-P. Migne |year=1854 |publisher=Patrologia Latina}} * {{cite book |last1=Guibertus Novigentinus |title=Gesta Dei per Francos |url=https://www.thelatinlibrary.com/ |publisher=The Latin Library}} * {{cite book |last1=Raymundus de Aguilers |title=Historia Francorum qui ceperunt Jerusalem |url=https://www.thelatinlibrary.com/ |publisher=The Latin Library}} * {{cite book |last1=Radulfus Cadomensis |title=Gesta Tancredi in expeditione Hierosolymitana |url=https://www.thelatinlibrary.com/ |publisher=The Latin Library}} * {{cite book |last1=Anna Comnena |title=Alexias |url=https://books.google.com/ |publisher=Corpus Scriptorum Historiae Byzantinae}} dswlhrx05theuj65vllhtlxtqar315d 3980938 3980937 2026-08-12T23:39:13Z ~2026-44353-78 213388 Abrogans recensionem 3980937 ab usore [[User:~2026-44353-78|~2026-44353-78]] ([[User talk:~2026-44353-78|Disputatio]] | [[Special:Contributions/~2026-44353-78|conlationes]]) 3980938 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Canosa di Puglia BW 2016-10-14 11-12-35.jpg|thumb|[[Mausoleum Boamundi Tarentini|Mausoleum Boamundi]] [[Canusium|Canusii]] in [[Apulia]] visitandum]] '''Boamundus''' (natus anno circiter 1050; mortuus die [[3 Martii]] [[1111]]), nomine baptismali "Marcus", fuit nobilis [[Tarentum|Tarentinus]], ductor [[Prima expeditio sacra|primae expeditionis sacrae]] et [[Principatus Antiochenus|princeps]] [[Antiochia ad Orontem|Antiochenus]]. Filius fuit [[Robertus Guiscardus|Roberti Guiscardi]] et [[Alverada de Bono Albergo|Alveradae de Bono Albergo]]. [[Constantia (principissa Antiochiae)|Constantiam]] regis [[Francia|Francorum]] [[Philippus I (rex Francorum)|Philippi I]] filiam in matrimonium duxit. Ab imperatore Byzantino [[Alexius I Comnenus|Alexio Comneno]] in [[Proelium ad Aulonem|proelio]] iuxta [[Aulon]]em devictus [[Foedus Deabolense]] anno [[1108]] conclusit. == Fontes rerum gestarum Boamundi == * [[Anna Comnena]], ''[[Alexias]]'' * ''[[Gesta Francorum et aliorum Hierosolymitanorum]]'' * [[Radulfus Cadomensis]], ''[[Gesta Tancredi]]'' * [[Baldericus Dolensis]], ''[[Historia Hierosolymitana (Baldericus)|Historia Hierosolymitana]]'' * ''[[Canso d'Antioca]]'' (fons lacunosus) cum ''[[Gran conquista de Ultramar|La gran conquista de Ultramar]]'' * ''[[Chanson d'Antioche]]'' == Nexus externi == * {{Medlands|http://fmg.ac/Projects/MedLands/SICILY.htm#MarcoBohemonddied1111A|Marco (Bohémond) of Apulia}} [[Categoria:Nati saeculo 11]] [[Categoria:Mortui 1111]] [[Categoria:Principes Antiocheni]] [[Categoria:Nobiles Italiae]] [[Categoria:Normanni]] [[Categoria:Participes primae expeditionis sacrae]] == Primary sources == * {{cite book |last=Anonymus |title=Gesta Francorum et aliorum Hierosolimitanorum |url=https://archive.org/details/gestafrancorumet00heinuoft |editor=Heinrich Hagenmeyer |year=1890 |publisher=Carl Winter's Universitätsbuchhandlung}} * {{cite book |last1=Baldericus Dolensis |title=Historia Hierosolymitana |url=https://books.google.com/books?id=OW8UAAAAQAAJ |editor=J.-P. Migne |year=1854 |publisher=Patrologia Latina}} * {{cite book |last1=Guibertus Novigentinus |title=Gesta Dei per Francos |url=https://www.thelatinlibrary.com/ |publisher=The Latin Library}} * {{cite book |last1=Raymundus de Aguilers |title=Historia Francorum qui ceperunt Jerusalem |url=https://www.thelatinlibrary.com/ |publisher=The Latin Library}} * {{cite book |last1=Radulfus Cadomensis |title=Gesta Tancredi in expeditione Hierosolymitana |url=https://www.thelatinlibrary.com/ |publisher=The Latin Library}} * {{cite book |last1=Anna Comnena |title=Alexias |url=https://books.google.com/ |publisher=Corpus Scriptorum Historiae Byzantinae}} cy4eunymy0qnbh6p93qcj1yyehfj3az 3980939 3980938 2026-08-12T23:39:44Z ~2026-44353-78 213388 Abrogans recensionem 3980936 ab usore [[User:~2026-44353-78|~2026-44353-78]] ([[User talk:~2026-44353-78|Disputatio]] | [[Special:Contributions/~2026-44353-78|conlationes]]) 3980939 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Canosa di Puglia BW 2016-10-14 11-12-35.jpg|thumb|[[Mausoleum Boamundi Tarentini|Mausoleum Boamundi]] [[Canusium|Canusii]] in [[Apulia]] visitandum]] '''Boamundus''' (natus anno circiter 1050; mortuus die [[3 Martii]] [[1111]]), nomine baptismali "Marcus", fuit nobilis [[Tarentum|Tarentinus]], ductor [[Prima expeditio sacra|primae expeditionis sacrae]] et [[Principatus Antiochenus|princeps]] [[Antiochia ad Orontem|Antiochenus]]. Filius fuit [[Robertus Guiscardus|Roberti Guiscardi]] et [[Alverada de Bono Albergo|Alveradae de Bono Albergo]]. [[Constantia (principissa Antiochiae)|Constantiam]] regis [[Francia|Francorum]] [[Philippus I (rex Francorum)|Philippi I]] filiam in matrimonium duxit. Ab imperatore Byzantino [[Alexius I Comnenus|Alexio Comneno]] in [[Proelium ad Aulonem|proelio]] iuxta [[Aulon]]em devictus [[Foedus Deabolense]] anno [[1108]] conclusit. == Fontes rerum gestarum Boamundi == * [[Anna Comnena]], ''[[Alexias]]'' * ''[[Gesta Francorum et aliorum Hierosolymitanorum]]'' * [[Radulfus Cadomensis]], ''[[Gesta Tancredi]]'' * [[Baldericus Dolensis]], ''[[Historia Hierosolymitana (Baldericus)|Historia Hierosolymitana]]'' * ''[[Canso d'Antioca]]'' (fons lacunosus) cum ''[[Gran conquista de Ultramar|La gran conquista de Ultramar]]'' * ''[[Chanson d'Antioche]]'' == Nexus externi == * {{Medlands|http://fmg.ac/Projects/MedLands/SICILY.htm#MarcoBohemonddied1111A|Marco (Bohémond) of Apulia}} [[Categoria:Nati saeculo 11]] [[Categoria:Mortui 1111]] [[Categoria:Principes Antiocheni]] [[Categoria:Nobiles Italiae]] [[Categoria:Normanni]] [[Categoria:Participes primae expeditionis sacrae]] rz7m9jyh4nvci3gkjho7to4odpb6fij 0 187576 3980879 3980784 2026-08-12T16:22:36Z Cyprianus Marcus 66550 3980879 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Bad Bevensen - Klein Bünstrofer Straße - Rathaus 02 ies.jpg|thumb|left|Curia Bebenhusana.]] '''Bebenhusa'''<ref>Ahlfeldt, J. (Ed.). (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses (TAF/041 no. 068, anno 820)''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref> seu '''Bebenhusium'''<ref>Reinecke, W. (Ed.) (1899). ''Lüneburgs ältestes Stadtbuch und Verfestungsregister (1289–1399)''. Kommission für Niedersachsen und Bremen; Herold.</ref> ([[Theodisce]] ''Bad Bevensen''; [[Saxonice]] ''Bämsen'') urbs [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Ulsenensis|Circuli Ulsenensis]] est. Ad Bebenhusam etiam vici [[Bunestorpe]]<ref name="Cas">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Uelzen''. In ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch (Teil V)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> (Theodisce ''Klein Bünstorf''), [[Gaddestorpe]]<ref name="Vog">Vogtherr, T. (Ed.) (1993). ''Urkundenbuch der Stadt Lüneburg bis zum Jahre 1369''. Hahnsche Buchhandlung.</ref> (Theodisce ''Jastorf''), [[Goldere]]<ref name="Mey 1984">Meyer-Hove, H. (Ed.) (1984). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf''. Hahnsche Buchhandlung. </ref> (Theodisce ''Gollern''), [[Golste]] (Theodisce ''Golste''), [[Hesebeke Maius]]<ref name="Cas"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> (Theodisce ''Groß Hesebeck''), [[Hesebeke Maius]]<ref name="Cas"/><ref name="KleinGrosse"/> (Theodisce ''Klein Hesebeck''), [[Medinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Medingen''), [[Redebere]]<ref name="Cas"/> (Theodisce ''Röbbel''), [[Sasendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Sasendorf''), [[Seedorfium]]<ref name="-dorf"/> (Theodisce ''Seedorf'') atque [[Urbs Media (Bebenhusa)|Urbs Media]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> (Theodisce ''Kernstadt'') pertinent. Ab anno [[2011]] Bebenhusa ad [[Bebenhusa-Ebbestorpium (commune generale)|Bebenhusam-Ebbestorpium]] commune generale pertinet. Bebenhusa ad ripam fluminis [[Luya]]e situm est. == Historia == Bebenhusa anno [[763]] primo in actis descripta est. Fuit postea pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1929]] urbs proclamata est. Ab anno [[1946]] Bebenhusa pars Saxoniae Inferioris est. Anno 1972 vici supra dicti cum Bebenhusa coniuncti sunt. Anno eodem Bebenhusa etiam caput communis generalis Bebenhusae factum est. Quod autem anno [[2011]] cum aliis communibus ad commune generale Bebenhusam-Ebbestorpium coniunctum est. Ab anno 1976 ''Bevensen'' Theodiscum nomen ''Bad'' (scilicet "aquae") accepit, quod fontes thermales ibi repertae sunt. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat}} * [http://www.bevensen-ebstorf.de/desktopdefault.aspx/tabid-4914/ Pagina communis generalis Bebenhusae-Ebbestorpii de Bebenhusa scripta] * [http://www.bad-bevensen.de/ Pagina communis Bebenhusae] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 8]] [[Categoria:Thermae Saxoniae Inferioris]] kdmzaehcsreqalx4rzvein1uzjuco32 3980880 3980879 2026-08-12T16:23:23Z Cyprianus Marcus 66550 3980880 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Bad Bevensen - Klein Bünstrofer Straße - Rathaus 02 ies.jpg|thumb|left|Curia Bebenhusana.]] '''Bebenhusa'''<ref>Ahlfeldt, J. (Ed.). (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses (TAF/041 no. 068, anno 820)''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref> seu '''Bebenhusium'''<ref>Reinecke, W. (Ed.) (1899). ''Lüneburgs ältestes Stadtbuch und Verfestungsregister (1289–1399)''. Kommission für Niedersachsen und Bremen; Herold.</ref> ([[Theodisce]] ''Bad Bevensen''; [[Saxonice]] ''Bämsen'') urbs [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Ulsenensis|Circuli Ulsenensis]] est. Ad Bebenhusam etiam vici [[Bunestorpe]]<ref name="Cas">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Uelzen''. In ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch (Teil V)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> (Theodisce ''Klein Bünstorf''), [[Gaddestorpe]]<ref name="Vog">Vogtherr, T. (Ed.) (1993). ''Urkundenbuch der Stadt Lüneburg bis zum Jahre 1369''. Hahnsche Buchhandlung.</ref> (Theodisce ''Jastorf''), [[Goldere]]<ref name="Mey 1984">Meyer-Hove, H. (Ed.) (1984). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf''. Hahnsche Buchhandlung. </ref> (Theodisce ''Gollern''), [[Golste]] (Theodisce ''Golste''), [[Hesebeke Maius]]<ref name="Cas"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> (Theodisce ''Groß Hesebeck''), [[Hesebeke Minus]]<ref name="Cas"/><ref name="KleinGrosse"/> (Theodisce ''Klein Hesebeck''), [[Medinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Medingen''), [[Redebere]]<ref name="Cas"/> (Theodisce ''Röbbel''), [[Sasendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Sasendorf''), [[Seedorfium]]<ref name="-dorf"/> (Theodisce ''Seedorf'') atque [[Urbs Media (Bebenhusa)|Urbs Media]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> (Theodisce ''Kernstadt'') pertinent. Ab anno [[2011]] Bebenhusa ad [[Bebenhusa-Ebbestorpium (commune generale)|Bebenhusam-Ebbestorpium]] commune generale pertinet. Bebenhusa ad ripam fluminis [[Luya]]e situm est. == Historia == Bebenhusa anno [[763]] primo in actis descripta est. Fuit postea pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1929]] urbs proclamata est. Ab anno [[1946]] Bebenhusa pars Saxoniae Inferioris est. Anno 1972 vici supra dicti cum Bebenhusa coniuncti sunt. Anno eodem Bebenhusa etiam caput communis generalis Bebenhusae factum est. Quod autem anno [[2011]] cum aliis communibus ad commune generale Bebenhusam-Ebbestorpium coniunctum est. Ab anno 1976 ''Bevensen'' Theodiscum nomen ''Bad'' (scilicet "aquae") accepit, quod fontes thermales ibi repertae sunt. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat}} * [http://www.bevensen-ebstorf.de/desktopdefault.aspx/tabid-4914/ Pagina communis generalis Bebenhusae-Ebbestorpii de Bebenhusa scripta] * [http://www.bad-bevensen.de/ Pagina communis Bebenhusae] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 8]] [[Categoria:Thermae Saxoniae Inferioris]] 5wucib61lhsn8znbq9wtohc8jvapmew 0 188189 3980929 3643956 2026-08-12T22:23:25Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3980929 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Lomma''' est [[regiones urbanae in Suecia|regio urbana]]<!--([[Suecice]] ''tätort''<ref>http://www.ne.se/statistiska-centralbyr�n Statistics Sweden].</ref>)--> et sedes [[Municipalitas Lomma|Municipalitatis Lommae]] in [[Comitatus Skåne|Comitatu Skåne]] [[Suecia]]e sita, cui anno [[2010]] fuerunt 10&thinsp;837 incolarum.<ref name=scb>{{cite web |url=http://www.scb.se/Statistik/MI/MI0810/2010A01/Tatorternami0810tab1_4.xls |title=Tätorternas landareal, folkmängd och invånare per km² 2005 och 2010 |date=[[14 Decembris]] [[2011]] |publisher=[[Statistics Sweden]] |language=Suecice |archiveurl=http://www.webcitation.org/64arqC15e |archivedate=[[10 Ianuarii]] [[2012]] |deadurl=no |accessdate=[[10 Ianuarii]] [[2012]]}}.</ref> ==Nota== <div class="references-small"><references/></div> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Lomma|Lommam}} * [https://web.archive.org/web/20201101024826/http://www.lomma.se/ Situs publicus,] www.lomma.se {{urbs-stipula}} [[Categoria:Urbes Sueciae]] f4joagky16xa4d5mpkpgqleleq2pvm9 0 191041 3980908 3980160 2026-08-12T19:45:03Z Cyprianus Marcus 66550 3980908 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in LG.svg|300px|right|Communia in circulo Luneburgensi]] '''Circulus Luneburgensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Luneburgensis" -Theodisce ''Landreis Lüneburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Luneburgensis-e" ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Lüneburg''; [[Saxonice]] ''Landkreis Lümborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Lüneburg''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est et ad annum [[1945]] ad [[Borussia]]m pertinuit et ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem. Caput circuli urbs [[Luneburgum]] est. == Historia == Ager circuli fuit pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto ducatu a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1885]] circulus conditus est, anno [[1929]] circulus pristinus Leopolitanus<ref name="Ebel 1960"/> Leneburgo adiunctus est. Ab anno [[1946]] Circulus Luneburgensis pars Saxoniae Inferioris est. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt: * [[Adenthorpium]]<ref name="Höhbaum 1876">Höhbaum, K. (Ed.) (1876). ''Hansisches Urkundenbuch: Monumenta Germaniae Historica e codicibus diplomaticis Bremensibus et Luneburgensibus'' (Vol. I). Halis Saxonum: Typis Orphanotrophei.</ref> ([[Theodisce]] ''Adendorf''; [[Saxonice]] ''Adendörp'') (10.288 incolae) * [[Leopolis (Saxonia Inferior)|Leopolis]]<ref name="Ebel 1960">Ebel, W. (1960). ''Lübisches Recht: Erster Band''. Hansischer Geschichtsverein.</ref> ([[Theodisce]] ''Bleckede''; [[Saxonice]] ''Bleikd'') (9.532) * [[Luneburgum]] urbs (70.438) * [[Praefectura Neohusana]]<ref name="Grupen II 1742">Grupen, C. U. (1742). ''Disceptationes Forenses cum Observationibus Juris: De originibus et iurisdictione praefecturarum ditionis Brunsvicensis (Caput de Praefectura Neohusana)'' (Vol. II). Hannoverae: Förster.</ref> ([[Theodisce]] ''Amt Neuhaus'') (4.830) * [[Amelinghusium (commune generale)|Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746"/> ([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'') (8.259) ** [[Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746"/> ([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'') (3.962) ** [[Betzendorfum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702">Bünting, H., & Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi.</ref> ([[Theodisce]] ''Betzendorfum''; [[Saxonice]] ''Bätzendörp'') (1.156) ** [[Oldendorf (Luya)|Oldendorf]] (985) ** [[Rehlingen]] (712) ** [[Soderstorf]] (1.444) * [[Bardenuvicum (commune generale)|Bardenuvicum]] ([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'') (16.584) ** [[Bardenuvicum]] ([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'') (sedes administrationis et oppidum, 6.473) ** [[Barum (Luneburgum)|Barum]]<ref name="Mindermann I II 2004">Mindermann, A. (Ed.) (2004). ''Verdener Urkundenbuch, 1. Abteilung, Band 2: 1300–1380''. Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> ([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Boorn'') (1.828) ** [[Handorf]] (1.953) ** [[Mechtersen]] (662) ** [[Radbruch]] (1.970) ** [[Vögelsen]] (2.255) ** [[Wittorf]] (1.443) * [[Dalenburgum (commune generale)|Dalenburgum]]<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024">Rzihacek, A., & Spreitzer, F. (Ed.) (2024). ''Die Urkunden Otto IV (Monumenta Germaniae Historica, Diplomata Regum et Imperatorum Germaniae, Tomus XI). Hahnsche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'') (6.150) ** [[Boitzia]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> ([[Theodisce]] ''Boitze''; [[Saxonice]] ''Böhtz'') (393) ** [[Dalemia]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dahlem'') (599) ** [[Dalenburgum]]<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024"/> ([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'') (sedes administrationis et oppidum, 3351) ** [[Nahrendorf]] (1.236) ** [[Tosterglope]] (571) * [[Gellersen (commune generale)|Gellersen]] (12.849) ** [[Kirchgellersen]] (2.279) ** [[Reppenstedt]] (sedes administrationis, 7.210) ** [[Südergellersen]] (1.602) ** [[Westergellersen]] (1758) * [[Ilmenavia (commune generale)|Ilmenavia]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ilmenau'') (10.486) ** [[Barnstedum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> ([[Theodisce]] ''Barnstedt'') (747) ** [[Embsen]] (2.630) ** [[Everinga]]<ref name="-ingaEvern">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum mediaevali formae huius toponymi ''Everinge'' testatae applicatur. Quo de mediaevali toponymo, vide: Ohainski, U., & Udolph, J. (1998). ''Die Ortsnamen des Landkreises und der Stadt Hannover (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil I)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] ''Deutsch Evern''; [[Saxonice]] ''Düütsch Äwern'')</small> (3.736) ** [[Melbeck]] (sedes administrationis, 3.373) * [[Ostheide (commune generale)|Ostheide]] (10.178) ** [[Barunvilla]]<ref name="SdaedhdlM 1862">Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle (1862). ''Mémoires de la Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle: Année 1860–1861''. Rousseau-Pallez.</ref> ([[Theodisce]] ''Barendorf''; [[Saxonice]] ''Borendörp'') (sedes administrationis, 2.418) ** [[Neetze]] (2.583) ** [[Reinstorf]] (1.290) ** [[Thomasburg]] (1.291) ** [[Vastorf]] (815) ** [[Wendisch Evern]] (1.781) * [[Scharnebeck (commune generale)|Scharnebeck]] (15.091) ** [[Artlenburgum]]<ref name="Baring 1746">Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Artlenburg'') (1.610) ** [[Britlinga]]<ref name="Udolph 2004">Udolph, J. (2004). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala''. [[Gottinga]]e: Hahnsche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Brietlingen''; [[Saxonice]] ''Brietl'') (3.319) ** [[Echemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Echem''; [[Saxonice]] ''Echen'') (1.017) ** [[Hittbergen]] (912) ** [[Hohnstorf (Albis)|Hohnstorf]] (2.408) ** [[Lüdersburg]] (624) ** [[Rullstorf]] (1.880) ** [[Scharnebeck]] (sedes administrationis, 3.321) ==Notae== <references /> {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Luneburgensis circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1885]] l2qh7q4k9zbsykvqdwc9h3m9tm76gku 0 196392 3980953 3560919 2026-08-13T08:04:01Z CommonsDelinker 1422 [[c:COM:CDC|automaton]]: Substituens [[File:Starr_010419-0038_Cinnamomum_camphora.jpg]] pro File:Starr_010419_0038_cinnamomum_camphora.jpg. CommonsDelinker hanc rationem dedit: [[:c:COM:Duplicate|Duplicate]]: Exact or scaled-down duplicate: [[:c::File:Sta 3980953 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{Taxobox |image = Starr 010419-0038 Cinnamomum camphora.jpg |image_caption = Arbor ''Cinnamomum camphora'' |regnum = [[Plantae]] |unranked_divisio = [[Angiospermae]] |unranked_classis = [[Magnoliidae]] |ordo = [[Laurales]] |familia = [[Lauraceae]] |genus = ''[[Cinnamomum]]'' |binomial = ''Cinnamomum camphora'' |binomial_authority = ([[L.]]) [[Ioannes Svatopluk Presl|J.Presl]] |}} [[Fasciculus:Cinnamomum camphora - Botanic Gardens.jpg|thumb|upright=1.5|Arbor ''Cinnamomum camphora'' in [[horti botanici Adelaidenses|hortis botanicis]] [[Adelaidis|Adelaidensibus]] florens]] '''''Cinnamomum camphora''''' ([[binomen]] ab [[Ioannes Svatopluk Presl|Ioanne Presl]] anno fere [[1825]] statutum) est species arborum generis ''[[Cinnamomum|Cinnamomi]]'' et fons [[aroma]]tis [[camphora]]e. == Bibliographia == ; Fontes antiquiores * 1563 : [[Garcias ab Orta]], ''[[Aromatum apud Indos nascentium historia|Colóquios dos simples e drogas da Índia]]'' [http://purl.pt/22937/3/#/105 39r] * 1605 : [[Carolus Clusius]], interpr., "[[Aromatum apud Indos nascentium historia]]" in eiusdem ''[[Exoticorum libri decem]]'' [https://archive.org/stream/mobot31753000811387#page/n173/mode/2up p. 160] * 1750 : {{Rumphius}} vol. 7 pp. 65, 68; cf. {{Merrill}} [http://www.biodiversitylibrary.org/page/38882613#page/241/mode/1up p. 233] == Nexus externi == {{CommuniaCat}} {{Vicispecies}} {{Fontes biologici}} {{Aromata}} [[Categoria:Cinnamomum]] [[Categoria:Taxa J. Presl]] [[Categoria:Taxa 1825]] [[Categoria:Plantae medicinales]] [[Categoria:Camphora]] [[Categoria:Species plantarum]] 3sm13cjn4nv8707h6alhek2etlmfmxi 0 198071 3980907 3977736 2026-08-12T19:43:34Z Cyprianus Marcus 66550 3980907 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Scharnebeck''' commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Luneburgensis|Circuli Luneburgensis]] est. Ad Scharnebeck communia [[Artlenburgum]]<ref name="Baring 1746">Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Artlenburg'') (1.610 incolae), [[Britlinga]]<ref name="Udolph 2004">Udolph, J. (2004). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala''. [[Gottinga]]e: Hahnsche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Brietlingen''; [[Saxonice]] ''Brietl'') (3.319), [[Echemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Echem''; [[Saxonice]] ''Echen'') (1.017), [[Hittbergen]] (912), [[Hohnstorf (Albis)|Hohnstorf]] (2.408), [[Lüdersburg]] (624), [[Rullstorf]] (1.880) atque [[Scharnebeck]] (sedes administrationis, 3.321) pertinent. == Historia == Commune generale Scharnebeck anno [[1974]] e communibus supra dictis constitutum est. ==Notae== <references /> == Nexus externi == * [http://www.scharnebeck.de/ Pagina Communis generalis Scharnebeck] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1974]] f6i4y1dau4q89p6uczk17ye7q5h7ra5 0 198167 3980904 3715682 2026-08-12T19:32:40Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Echem]] ad [[Echemium]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3715682 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Echem''' commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] pars [[Circulus Luneburgensis|Circuli Luneburgensis]] et pars communis generalis [[Scharnebeck (commune generale)|Scharnebeck]] est. Ad Echem et vici Fischhausen atque Bullendorf pertinent. == Historia == Echem initio saeculi 13 primo in actis descriptum est. Postea pars [[Ducatus Luneburgensis]] fuit. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Echem ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris et ab anno [[1974]] pars [[Scharnebeck (commune generale)|Scharnebeck]] communis generalis est. Eodem anno supra dicti vici ad Echem accesserunt. == Nexus externi == {{commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20140826114307/http://www.scharnebeck.de/desktopdefault.aspx/tabid-3043/ Pagina communis generalis Scharnebeck de Echem scripta] * [http://www.echem.de/ Pagina officialis] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 12]] ebw3ilaqwt95uf1mit7fxe8trdoa0tz 3980906 3980904 2026-08-12T19:41:52Z Cyprianus Marcus 66550 3980906 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Echemium'''<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Echem''; [[Saxonice]] ''Echen'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] pars [[Circulus Luneburgensis|Circuli Luneburgensis]] et pars communis generalis [[Scharnebeck (commune generale)|Scharnebeck]] est. Ad Echemium et vici [[Domus Piscaturae]]<ref name="Udo">Udolph, J. (2001). ''Die Orts- und Wüstungsnamen der Samtgemeinde Scharnebeck''. Verlag für Regionalgeschichte/Akademie der Wissenschaften zu Göttingen.</ref> (Theodisce ''Fischhausen''), [[Echemium (vicus)|Echemium]]<ref name="-hemium"/> (Theodisce ''Echem'') atque [[Bullendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Bullendorf'') pertinent. == Historia == Echemium initio saeculi 13 primo in actis descriptum est. Postea pars [[Ducatus Luneburgensis]] fuit. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Echemium ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris et ab anno [[1974]] pars [[Scharnebeck (commune generale)|Scharnebeck]] communis generalis est. Eodem anno supra dicti vici ad Echemium accesserunt. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Echem|Echemium}} * [https://web.archive.org/web/20140826114307/http://www.scharnebeck.de/desktopdefault.aspx/tabid-3043/ Pagina communis generalis Scharnebeck de Echemio scripta] * [http://www.echem.de/ Pagina officialis] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 12]] lv6qyg8hejhgghyed91khpva1lmdld9 0 198321 3980931 3594086 2026-08-12T22:33:14Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3980931 wikitext text/x-wiki {{pro pagina discretiva vide|Lucerna (discretiva)}} {{pro pagina discretiva vide|Fanum Sancti Ioannis (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Rotonda Luserna.jpg|thumb|Lucerna (Pedemontium)]] '''Lucerna'''<ref>''DIZIONARIO GEOGRAFICO'' - Di GOFFREDO CASALIS, Voll. V.V., Torino 1833-1854</ref><ref>Nomi d'Italia - AAVV, De Agostini</ref> {{victio|Lucerna|ae|f}} (alia nomina: ''Luserna'', ''Luserna Fanum Sancti Ioannis'') ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Luserna San Giovanni|Luserna San Giovanni]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], in [[Regio Italiae|Regione]] [[Pedemontium|Pedemontio]] et in [[Provincia Taurinensis|Provincia Taurinensi]] situm. Incolae ''Lucernenses'' appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> === Sententia === Sententia municipalis est: ''Lux in tenebris lucet''. == Fractiones, vici et loci in municipio == == Municipia finitima == {{NexInt}} * [[Pedemontium]] (''regio''), * [[Provincia Taurinensis]], * [[Augusta Taurinorum]] (''urbs''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20160808211518/http://www.comune.luserna.to.it/ Pagina officialis] {{CommuniaCat|Luserna San Giovanni|Lucernam}} == Pinacotheca == <gallery> Imago:Map - IT - Torino - Municipality code 1139.svg|Collocatio finium municipii in Provincia Taurinensi. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in Urbe metropolitana Taurinensi]] [[Categoria:Municipia Italica Linguae Francogallicae]] [[Categoria:Municipia Italica Linguae Occitanae]] [[Categoria:Municipia iuncta Italiae]] mf7yv03gzmgetrl2uxi1jacopfm16xf 0 198438 3980885 3976383 2026-08-12T16:49:40Z Cyprianus Marcus 66550 3980885 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Bergen Jiggel 01 ies.jpg|thumb|left|Aedificia agricolarum in vico Jiggel ad Bergam ad Dumnam pertinente.]] '''Berga ad Dumnam'''<ref name="Bruzen de La Martinière 1737">Bruzen de La Martinière, A. A. (1737). ''Thesaurus geographicus criticus: in quo omnium orbis terrarum regionum, civitatum, oppidorum, nominibus antiquis, medii aevi et modernis''. Ex Officina Wetsteniana.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergen an der Dumme''; [[Polabice]] ''Djörska'') oppidum [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus terrae Luchoviensis et Danebergensis|Circuli terrae Luchoviensis et Danebergensis]] est. Ad Bergam etiam vici [[Banzavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Banzau''), [[Belavia]]<ref name="-avia"/> (Theodisce ''Belau''), [[Berga ad Dumnam (vicus)|Berga ad Dumnam]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737"/> (Theodisce ''Bergen an der Dumme''), [[Chiggele]]<ref name="Sud">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande (Band 1)''. Carl Rümpler.</ref> (Theodisce ''Jiggel''), [[Hospitale (Berga ad Dumnam)|Hospitale]]<ref name="">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Lüchow-Dannenberg''. In ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch (Teil XXI)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> (Theodisce ''Spithal''), [[Masleba]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Malsleben''), [[Nienberga]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Nienbergen'') atque [[Wohninga]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Wöhningen'') pertinent. Berga pars communis generalis [[Lüchow (terra Wenedorum)|Lüchow]] est. == Historia == Anno [[1203]] Berga in foedere de beneficiis inter filios [[Henricus (dux Brunsvicensis)|Henrici]] ducis Brunsvicensis primo in actis descriptum est. Postea pars [[Ducatus Luneburgensis]] fuit. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Berga ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris et ab anno [[2006]] pars [[Lüchow (terra Wenedorum)|Lüchow]] communis generalis est. Anno [[1972]] vici supra dicti ad Bergam adiuncti sunt. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Bergen an der Dumme|Bergam ad Dumnam}} * [http://www.bergen-dumme.de/ Pagina officialis] * [https://web.archive.org/web/20131224163949/http://www.luechow-wendland.de/desktopdefault.aspx/tabid-5750/ Pagina communis generalis Lüchow de Bergen scripta] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 12]] hyj9v9fmwv2mmak9dnks6mk0sz7j300 3980887 3980885 2026-08-12T16:51:06Z Cyprianus Marcus 66550 3980887 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Bergen Jiggel 01 ies.jpg|thumb|left|Aedificia agricolarum in vico Jiggel ad Bergam ad Dumnam pertinente.]] '''Berga ad Dumnam'''<ref name="Bruzen de La Martinière 1737">Bruzen de La Martinière, A. A. (1737). ''Thesaurus geographicus criticus: in quo omnium orbis terrarum regionum, civitatum, oppidorum, nominibus antiquis, medii aevi et modernis''. Ex Officina Wetsteniana.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergen an der Dumme''; [[Polabice]] ''Djörska'') oppidum [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus terrae Luchoviensis et Danebergensis|Circuli terrae Luchoviensis et Danebergensis]] est. Ad Bergam etiam vici [[Banzavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Banzau''), [[Belavia (Berga ad Dumnam)|Belavia]]<ref name="-avia"/> (Theodisce ''Belau''), [[Berga ad Dumnam (vicus)|Berga ad Dumnam]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737"/> (Theodisce ''Bergen an der Dumme''), [[Chiggele]]<ref name="Sud">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande (Band 1)''. Carl Rümpler.</ref> (Theodisce ''Jiggel''), [[Hospitale (Berga ad Dumnam)|Hospitale]]<ref name="">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Lüchow-Dannenberg''. In ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch (Teil XXI)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> (Theodisce ''Spithal''), [[Masleba]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Malsleben''), [[Nienberga]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Nienbergen'') atque [[Wohninga]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Wöhningen'') pertinent. Berga pars communis generalis [[Lüchow (terra Wenedorum)|Lüchow]] est. == Historia == Anno [[1203]] Berga in foedere de beneficiis inter filios [[Henricus (dux Brunsvicensis)|Henrici]] ducis Brunsvicensis primo in actis descriptum est. Postea pars [[Ducatus Luneburgensis]] fuit. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Berga ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris et ab anno [[2006]] pars [[Lüchow (terra Wenedorum)|Lüchow]] communis generalis est. Anno [[1972]] vici supra dicti ad Bergam adiuncti sunt. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Bergen an der Dumme|Bergam ad Dumnam}} * [http://www.bergen-dumme.de/ Pagina officialis] * [https://web.archive.org/web/20131224163949/http://www.luechow-wendland.de/desktopdefault.aspx/tabid-5750/ Pagina communis generalis Lüchow de Bergen scripta] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 12]] iamfoyn163eqowl8udxkeovygriu0pl 3980888 3980887 2026-08-12T16:53:12Z Cyprianus Marcus 66550 3980888 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Bergen Jiggel 01 ies.jpg|thumb|left|Aedificia agricolarum in vico [[Chiggele|Chiggeli]]<ref name="Sud"/> (Theodisce ''Jiggel'') ad Bergam ad Dumnam pertinente.]] '''Berga ad Dumnam'''<ref name="Bruzen de La Martinière 1737">Bruzen de La Martinière, A. A. (1737). ''Thesaurus geographicus criticus: in quo omnium orbis terrarum regionum, civitatum, oppidorum, nominibus antiquis, medii aevi et modernis''. Ex Officina Wetsteniana.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergen an der Dumme''; [[Polabice]] ''Djörska'') oppidum [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus terrae Luchoviensis et Danebergensis|Circuli terrae Luchoviensis et Danebergensis]] est. Ad Bergam etiam vici [[Banzavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Banzau''), [[Belavia (Berga ad Dumnam)|Belavia]]<ref name="-avia"/> (Theodisce ''Belau''), [[Berga ad Dumnam (vicus)|Berga ad Dumnam]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737"/> (Theodisce ''Bergen an der Dumme''), [[Chiggele]]<ref name="Sud">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande (Band 1)''. Carl Rümpler.</ref> (Theodisce ''Jiggel''), [[Hospitale (Berga ad Dumnam)|Hospitale]]<ref name="">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Lüchow-Dannenberg''. In ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch (Teil XXI)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> (Theodisce ''Spithal''), [[Masleba]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Malsleben''), [[Nienberga]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Nienbergen'') atque [[Wohninga]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Wöhningen'') pertinent. Berga pars communis generalis [[Lüchow (terra Wenedorum)|Lüchow]] est. == Historia == Anno [[1203]] Berga in foedere de beneficiis inter filios [[Henricus (dux Brunsvicensis)|Henrici]] ducis Brunsvicensis primo in actis descriptum est. Postea pars [[Ducatus Luneburgensis]] fuit. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Berga ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris et ab anno [[2006]] pars [[Lüchow (terra Wenedorum)|Lüchow]] communis generalis est. Anno [[1972]] vici supra dicti ad Bergam adiuncti sunt. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Bergen an der Dumme|Bergam ad Dumnam}} * [http://www.bergen-dumme.de/ Pagina officialis] * [https://web.archive.org/web/20131224163949/http://www.luechow-wendland.de/desktopdefault.aspx/tabid-5750/ Pagina communis generalis Lüchow de Bergen scripta] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 12]] sfvrjorzoso2ngp1jqpdcai2j9uknpv 0 204746 3980934 3862360 2026-08-12T23:11:31Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3980934 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''M. F. K. Fisher''', plene ''Mary Frances Kennedy Fisher'' (nata [[1908]]; anno [[1992]] mortua) fuit [[scriptrix]] [[Americani|Americana]] in [[cibus|rebus cibariis]] praestans. == De vita == Maria Francisca Kennedy [[Albion (Michigania)|Albion]] in urbe [[Michigania]]e nata est ubi pater patruusque diarium dirigebant. Familia autem anno [[1911]] [[California]]m petivit ubi anno [[1912]] in urbe [[Whittier (California)|Whittier]] habitationem statuit. [[Collegium Occidentale (Angelopolis)|Collegium Occidentale]] [[Angelopolis|Angelopoli]] in urbe unum annum frequentavit, sed Alberto Fisher contubernali anno [[1929]] nupsit statimque cum eo ad [[Francia]]m itinere maritimo profecta est. [[Divio]]ne morabant ubi illa [[schola Bellarum Artium Divionensis|scholam Bellarum Artium]], hic [[universitas Divionensis|universitatem Divionensem]] frequentabat, ubi mox etiam studebat [[Laurentius Clark Powell]]. Maria Albertusque, pecunia carente, in Californiam prope parentibus rediti ad [[Laguna Beach]] habitare coeperunt: eo mox Laurentius Powell amicus, bibliothecarius futurus, eo paulo tardius mariti [[Dillwyn Parrish|Dillwyn]] pictor et [[Gertrudis Parrish|Gigi Parrish]] actrix convenerunt. Maria mox iter breve Francicum cum Dillwyn persecuta, hic Mariam Albertumque anno [[1936]] [[Vibiscum]] [[Helvetia]]e secum convenire invitavit: ibi duos fere annos degerunt atque, divortiis factis, Dillwyn Mariam in matrimonium duxit. Haec iam anno [[1937]] librum primum, titulo ''Serve It Forth'', alterumque, titulo ''Touch and Go'', quem cum Dillwyn sub pseudonymo Victoria Berne composuerat, anno [[1939]] divulgaverat. Ille autem eodem anno subito aegrotans, doloribus semper crescentibus, anno [[1941]] sibi mortem intulit. Maria ad eius memoriam tertium librum suum eodem anno editum, titulo ''Consider the Oyster'', dicavit. Annis insequentibus ad [[Hemet (California)|Hemet]] in California habitans Maria libros plures scripsit eodemque tempore apud [[Paramount Pictures]] mimographa cinematographica pro [[Bob Hope]], [[Bing Crosby]], [[Dorothea Lamour]] operam dedit.<ref>{{qc|id=Zimmerman (2011)}} p. 216</ref> Donaldo Friede editori scriptorique subito anno [[1944]] nupsit, anno [[1950]] se separavit. Breviter apud patrem, quo mortuo [[Aquae Sextiae|Aquis Sextiis]] in urbe Franciae ab [[1953]], deinde [[Sancta Helena (California)|Sanctae Helenae]] in [[vallis Napensis|valle Napensi]] ab anno [[1955]] habitabat. Hac in urbe cum [[Iacobus Beard|Iacobo Beard]] annis 1960 [[bibliotheca]]m vinariam [[vallis Napensis]] condidit.<ref>"[https://web.archive.org/web/20150521235813/https://www.afar.com/places/napa-valley-wine-library-association-saint-helena Napa Valley Wine Library Association]"</ref> Interdum in Franciam et praesertim [[Provincia (Francia)|Provinciam]] profectus est, ubi ante annum [[1970]] [[Iulia Child|Iuliam Child]], Iacobum Beard, [[Michael Field|Michaelem Field]] editorem cognovit.<ref>{{qc|id=Barr (2013)}}; David Kamp, ''The United States of Arugula'' (Broadway Books 2006) pp. 106-107</ref> Ad [[Glen Ellen]] Californiae eo anno mutavit ubi domum novam sibi construere iussit: ibi die [[22 Iunii]] [[1992]] mortem obiit.<!-- == Cursus gastronomicus == :''We indulged in a voluptuous riot of things like marshmallows in hot chocolate, thin pastry under the Tuesday hash, rare roast beef on Sunday instead of boiled hen. Mother ate all she wanted of cream of fresh mushroom soup; Father served a local wine, red-ink he called it, with the steak; we ate grilled sweetbreads and skewered kidneys with a daring dash of sherry on them'': <ref>{{qc|id=Fisher (1992)}} pp. 50-51</ref> :''We ate terrines of pate ten years old under their tight crusts of mildewed fat. We tied napkins under our chins and splashed in great odorous bowls of ecrevisses a la nage. We addled our palates with snipes hung so long they fell from their hooks, to be roasted then on cushions of toast softened with the paste of their rotted innards and fine brandy'': <ref>{{qc|id=Fisher (1992)}} p. 37</ref> :''Oh my god, how was the food? Jim it was heavenly! Madame Rigoulet ... was a great cook, and her husband was a great cook of omelets so he always did the omelet. And the food just floated through the air. You reached up in the air and drew it down — marvelous food'': <ref> Lawrence Powell, "Looking Back at Sixty oral history transcript: recollections of Lawrence Clark Powell, librarian, teacher and writer" (University of California Library 1973) p. 107</ref> :''There in Dijon, the cauliflowers were very small and succulent, grown in that ancient soil. I separated the flowerlets and dropped them in boiling water for just a few minutes. Then I drained them and put them in a wide shallow casserole, and covered them with heavy cream, and a thick sprinkling of freshly grated Gruyere, the nice rubbery kind that didn't come from Switzerland at all, but from the Jura. It was called râpé in the market, and was grated while you watched, in a soft cloudy pile, onto your piece of paper'': <ref>{{qc|id=Fisher (1954)}} p. 44</ref> --> == De operibus == Libros fere viginti septem edidit, inter quos ''[[Physiologie du goût|The Physiology of Taste]]'' ('Physiologia gustus'), quem ex [[Ioannes Anthelmus Brillat-Savarin|Ioannis Anthelmi Brillat-Savarin]] ''Physiologie du goût'' Anglice convertit. Duo volumina eius [[ephemeris|ephemeridum]] brevi tempore ante mortem prolata sunt. Primus liber eius, ''Serve it Forth,'' anno [[1937]] prolatus est. Eius libri sunt commentarii mixti, qui de [[victus|victu]], [[periegesis|periegesi]], [[memoria|memoriis]] tractant. M. F. K. Fisher credidit bonum cibum unam tantum ex "artibus vivendi" esse, quod in scriptis suis investigare solebat. [[Wystanus Hugo Auden|W. H. Auden]] anno [[1963]] "Neminem novi," scripsit, "in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis]] hodie viventem, qui meliorem [[prosa|orationem solutam]] scribat."<ref>''I do not know of anyone in the United States today who writes better prose'': [[Wystanus Hugo Auden|W. H. Auden]], "Introduction" in M. F. K. Fisher, ''The Art of Eating'' (Londinii: Faber & Faber, 1963); {{qc|id=Lazar (1992)}}</ref> ; Libri * ''Serve It Forth'' (Harper 1937), ISBN 0865473692 * (cum [[Dillwyn Parrish]] scriptus, sub pseudonymo Victoria Berne divulgatus) : ''Touch and Go'' (Harper 1939)<ref>[https://lccn.loc.gov/n81118711 Scheda apud Bibliothecam Congressus]</ref> * ''Consider the Oyster'' (Duell, Sloan and Pierce 1941), ISBN 0865473358 * ''How to Cook a Wolf'' (Duell, Sloan and Pierce 1942), ISBN 0865473366 * ''The Gastronomical Me'' (Duell, Sloan and Pierce 1943), ISBN 0865473927 * ''Here Let Us Feast, A Book of Banquets'' (Viking 1946), ISBN 0865472068 * ''Not Now but Now'' (Viking 1947), ISBN 0865470723 * ''An Alphabet for Gourmets'' (Viking 1949), ISBN 0865473919 * (interpres): ''[[Ioannes Anthelmus Brillat-Savarin|Jean Anthelme Brillat-Savarin]]: [[Physiologie du goût|The Physiology of Taste]]'' (Limited Editions Club 1949), ISBN 9781582431031 * {{ec|id=Fisher (1954)|c=''The Art of Eating'' (collectio operum ''Serve It Forth'', ''Consider the Oyster'', ''How to Cook a Wolf'', ''The Gastronomical Me'', ''An Alphabet for Gourmets'', praefatione [[Clifton Fadiman]] (Novi Eboraci: Macmillan, 1954) }} ** nova editio Londiniensis, praefatione [[Wystanus Hugo Auden|W. H. Auden]] (Faber & Faber, 1963) ISBN 0394713990 * ''A Cordiall Water: A Garland of Odd & Old Receipts to Assuage the Ills of Man or Beast'' (Little Brown 1961), ISBN 0865470367 * ''The Story of Wine in California'' (University of California Press 1962). OCLC 560806180. * ''Map of Another Town: A Memoir of Provence'' (Little Brown 1964). OCLC 1597658. * ''Recipes: The Cooking of Provincial France'' (Time-Life Books 1968); retractatus anno 1969 titulo ''The Cooking of Provincial France'' * ''With Bold Knife and Fork'' (Putnam 1969), ISBN 0399503978 * ''Among Friends'' (Knopf 1971), ISBN 0865471169 * ''A Considerable Town'' (Knopf 1978), ISBN 0394427114 * ''Not a Station but a Place'' (Synergistic Press 1979), ISBN 0912184027 * ''As They Were'' (Knopf 1982), ISBN 0394713486 * ''Sister Age'' (Vintage 1983), ISBN 0394723856 * ''Spirits of the Valley'' (Targ Editions 1985) * ''Fine Preserving: M.F.K. Fisher's Annotated Edition of Catherine Plagemann's Cookbook'' (Aris Books 1986), ISBN 0671630652 * ''Dubious Honors'' (North Point Press 1988), ISBN 0865473188 * ''The Boss Dog: A Story of Provence'' (Yolla Bolly Press 1990), ISBN 0865474656 * {{ec|id=Fisher (1991)|c=''Long Ago in France: The Years in Dijon'' (Prentice Hall 1991), ISBN 0139295488}} * {{ec|id=Fisher (1992)|c=''To Begin Again: Stories and Memoirs 1908-1929'' (Pantheon 1992), ISBN 0679415769}} * ''Stay Me, Oh Comfort Me: Journals and Stories 1933-1941'' (Pantheon 1993), ISBN 0679758259 * ''Last House: Reflections, Dreams and Observations 1943-1991'' (Pantheon 1995), ISBN 0679774114 * ''Aphorisms of Jean Anthelme Brillat-Savarin from His Work, The Physiology of Taste'' (1998) * ''A Life in Letters'' (Counterpoint 1998), ISBN 1887178465 * ''From the Journals of M. F. K. Fisher'' (Pantheon 1999), ISBN 0375708073 * ''Two Kitchens in Provence'' (Yolla Bolly Press 1999) * ''Home Cooking: An Excerpt from a Letter to Eleanor Friede, December, 1970'' (Weatherford Press 2000) == Notae == <references/> == Bibliographia == ; Florilegia operum * Zimmerman, Anne, ed. 2012. ''M. F. K. Fisher: Musings on Wine and Other Libations.'' Sterling Epicure. ISBN 9781402778131. ; Biographica et critica * {{ec|id=Barr (2013)|c=Barr, Luke. 2013. ''Provence, 1970: M. F. K. Fisher, Julia Child, James Beard, and the Reinvention of American Taste''. Novi Eboraci: Clarkson Potter, 2013}} * Barr, Norah Kennedy. 1993. Praefatio in M. F. K. Fisher, ''"Stay Me, Oh Comfort Me": Journals and Stories, 1933–1941.'' Novi Eboraci: Pantheon Books. * Ferrarry, Jeannette. 1998. ''M. F. K. Fisher and Me: A Memoir of Food and Friendship.'' ISBN 0312194420. * Holt, Geraldene. 2001. "Memories of M. F. K. Fisher," In: Harlan Walker, ed., ''Food and the memory: proceedings of the Oxford Symposium on Food and Cookery 2000'' (Blackawton: Prospect Books, 2001) pp. 107-114 * Derwin, Susan. 2003. "[https://web.archive.org/web/20071214020806/http://findarticles.com/p/articles/mi_m2342/is_3_37/ai_n6006605 The Poetics of M. F. K. Fisher.]" ''Style.'' (autumno 2003). * Green, Michelle. 2003. "[http://travel.nytimes.com/2008/08/31/travel/31footsteps.html M. F. K. Fisher’s Sonoma: A House Built to Feed Body and Soul.]" ''New York Times,'' 31 Augusti. * {{ec|Jackson (2011)|Jackson, Mildred. 2011. "M. F. K. Fisher" in Victor W. Geraci, Elizabeth S. Demers, edd., ''Icons of American cooking'' (Santa Barbara: Greenwood, 2011) pp. 117-130 [https://archive.org/details/iconsofamericanc0000unse/ exemplar mutuabile]}} * {{ec|id=Lazar (1992)|c=Lazar, David. 1992. ''Conversations with M. F. K. Fisher.'' University of Mississippi Press. }} * McLean, Alice. 2007. "Food, Sex, Language: The Lost Lovers and Later Words of M. F. K. Fisher and Elizabeth David." ''CEA Critic'' vol. 69 (2006/2007) pp. 14-24 [https://www.jstor.org/stable/44377631 JSTOR] * Reardon, Joan. 2004. ''Poet of the Appetites.'' Novi Eboraci: North Point Press. ISBN 0865475628. * Reardon, Joan. 2004 [b]. "M. F. K. Fisher in France: The First Insouciant Spell (1929–1932)". ''Gastronomica'' Vol. 4 no. 4 (2004) pp. 46-59 [https://www.jstor.org/stable/10.1525/gfc.2004.4.4.46 JSTOR] * Zealand, Donald. 2010. ''M. F. K. Fisher: An Annotated Bibliography.'' ISBN 1456307932. * {{ec|id=Zimmerman (2011)|c=Zimmerman, Anne. 2011. ''An Extravagant Hunger: The Passionate Years of M. F. K. Fisher.'' Counterpoint. ISBN 1582435464.}} == Nexus externi == * Albert, Janice. [https://web.archive.org/web/20161011031314/http://www.cateweb.org/CA_Authors/mfkfisher.html Biographia M. F. K. Fisher.] * [http://nrs.harvard.edu/urn-3:RAD.SCHL:sch00206 Res M.F.K. Fisher]: documenta in bibliotheca Schlesinger universitatis Harvardianae {{Lifetime|1908|1992|Fisher, M. F. K.}} [[Categoria:Auctores Anglici]] [[Categoria:Ephemeridographi]] [[Categoria:Episcopaliani Americani]] [[Categoria:Incolae Californiae]] [[Categoria:Scriptores Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Scriptores de re cibaria]] [[Categoria:Alumni Collegii Occidentalis (Angelopolis)]] [[Categoria:Ganeones]] [[Categoria:Epistolographi]] nmd6wrq5ga2y6p3suwfydw528whxcyb 0 216135 3980891 3980683 2026-08-12T17:11:04Z Cyprianus Marcus 66550 3980891 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Municipalities in Lower Saxony.svg|thumb|500px|Urbes et communia Saxoniae Inferioris.]] '''Index urbium, oppidorum et communium in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiore]]''' omnia [[commune|communia]] (Theodisce ''Gemeinden''), consociationes communium (Theodisce ''Gemeindeverbände'') atque loca nulli communium adscripta (Theodisce ''gemeindefreien Gebiete''), quae hodie in [[Terra foederalis (Germania)|terra]] [[Germania|Germanica]] [[Saxonia Inferior]]e exstant, complectitur. Postremae mutationes finium territorialium in Saxonia Inferiore [[1 Novembris|Kalendis Novembribus]] anni [[2021]] effectae sunt. Ex eo tempore [[Saxonia Inferior]] 939 communium et 25 loca nulli communi adscripta (quorum duo habitantur) habet. Quibus e communibus 159 titulo [[urbs|urbis]] (Theodisce ''Stadt'') et 49 titulo [[oppidum|oppidi]] (Theodisce ''Flecken'') utuntur. Praeterea nonnullae proprietates exstant secundum communium administrationem: Nam 939 communia in 289 communia unitaria et 650 communia membra dividuntur; quae vero in universum 114 consociationes communium constituunt, ut munera communiter administrent. Hae consociationes communium ipsa communia non sunt, sed foedera cooperationis, quae aut ex regione aut ex communitate in qua sedes administrationis sita est nomen accipiunt. Quapropter in Saxonia Inferiore idem nomen tam communi quam consociationi communium tribui potest. Agitur tamen de duobus corporibus iuridicis distinctis, quae proprias repraesentationes atque propria munera habent. Praeterea, propter magnitudinem suam, nonnullae communium et consociationes communium peculiarem rationem cum [[Index circulorum Germanicorum|circulo terrae]] (Theodisce ''Landkreis'') habent: * Decem urbes statum iuridicum [[Index circulorum Germanicorum|circuli urbani]] (Theodisce ''kreisfreien Stadt'') obtinent, nulli circulo terrae subiiciuntur atque omnia sua munera exercent. * Septem urbes statum iuridicum urbis magnae sui iuris (Theodisce ''Große selbständige Stadt'') obtinent atque multa, sed non omnia, munera circuli terrae cui adscribuntur exercent. * 61 communium et tria communia generalia (Theodisce ''Samtgemeinden'') statum iuridicum communis sui iuris (Theodisce ''Selbständige Gemeinde'') obtinent atque quaedam munera districtus cui adscribuntur exercent. * 861 ceterae communium nullam peculiarem rationem cum circulo terrae cui adscribuntur habent. === A === {{div col|3}} * [[Abensium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Apensen''; [[Saxonice]] ''Obbens'')</small> * [[Acheimum]]<ref name="Grote III 1877">Grote, H. (1877). ''Münzstudien: Geschichte der älteren Münzen und Urkunden des Bisthums Verden'' (Vol. VIII). Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Achim''; [[Saxonice]] ''Achem'')</small> * [[Achestedium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Axstedt''; [[Saxonice]] ''Ax'')</small> * [[Adelebsenum]]<ref name="Funck 1736">Funck, J. N. (1736). ''Disputatio Academica de Voluntaria Morte Judaeorum et Gentilium sub Praesidio S. R. I. Libero Baroni de Adelebsen Dedicata''. Rintelii: Typis Johannis Friderici Enax.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Adelebsen'')</small> * [[Adenebutla]]<ref name="Pischke 1998">Pischke, G. (Ed.) (1998). ''Das Lehnsregister der Edelherren von Meinersen: Edition und historische Untersuchung der mittelalterlichen Besitzurkunden'' (Documentum anni MCCXX). Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Adenbüttel'')</small> * [[Adenhusium]]<ref name="Schlegel 1703">Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis: De ecclesiis parochialibus et ditione antiqua oppidi Adenhusii''. Mindae: Typis Johannis Meyeri; et: Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis:...''. Mindae: Typis Johannis Meyeri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahnsen'')</small> * [[Adenthorpium]]<ref name="Höhbaum 1876">Höhbaum, K. (Ed.) (1876). ''Hansisches Urkundenbuch: Monumenta Germaniae Historica e codicibus diplomaticis Bremensibus et Luneburgensibus'' (Vol. I). Halis Saxonum: Typis Orphanotrophei.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adendorf''; [[Saxonice]] ''Adendörp'')</small> * [[Affinghusia]]<ref name="Rathlef 1766">Rathlef, E. L. (1766). ''Geschichte der Grafschaften Hoya und Diepholz: Monimenta diplomatica et antiquitates ditionis Affinghusiae'' (Vol. I). Bremae: Försterischen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Affinghausen''; [[Saxonice]] ''Affinghusen'' seu ''Affjehusen'')</small> * [[Alrebekesa]]<ref name="Oven 1872">Oven, A. von (Ed.) (1872). ''Urkundenbuch des Herzogthums Lüneburg: Diplomata, chartae et registra historica saeculi XII (Documentum anni MCXCVII de venditione praedii Alrebekesae)'' (Vol. I). Hannoverae: Carl Rümpler.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahnsbeck'')</small> * [[Ahusium (Saxonia Inferior)|Ahusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahausen''; [[Saxonice]] ''Ahusen'')</small> * [[Alfelda]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Alfeld''; [[Saxonice]] ''Allefelle'')</small> * [[Alfhusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Alfhausen'')</small> * [[Algermissenum]]<ref name="Hoogeweg III 1903">Hoogeweg, H. (Ed.) (1903). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et privilegia de Algermisseno)'' (Vol. III). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Algermissen'')</small> * [[Almstedium]]<ref name="Hoogeweg II 1901">Hoogeweg, H. (Ed.) (1901). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et registra de Almstedio)'' (Vol. II). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Almstedt'')</small> * [[Alorstedium]]<ref name="Pratje 1758">Pratje, J. H. (1758). ''Historische Nachrichten von dem ehemaligen berühmten Closter Harsefeld: Monumenta ac documenta saeculi XII ubi de decimis Alorstedii agitur''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahlerstedt''; [[Saxonice]] ''Ohlers'')</small> * [[Alvstedium]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Alfstedt''; [[Saxonice]] ''Alfs'' seu ''Alfst'')</small> * [[Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746">Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'')</small> * [[Anchemium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ankum'')</small> * [[Andervenia]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Andervenne'')</small> * [[Andorlangia]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Anderlingen''; [[Saxonice]] ''Annerlingen'')</small> * [[Antiqua Medingha]]<ref name="Homeyer X 2006">Homeyer, J. (Ed.) (2006). ''Urkundenbuch des Klosters Medingen: Lüneburger Urkundenbuch (Monimenta historica saeculi XIV de parochia Medinghae) (Vol. X)''. Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Altenmedingen''; [[Saxonice]] ''Ohmein'')</small> * [[Apenum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>([[Theodisce]] ''Apen''; [[Saxonice]] ''Aap'')</small> * [[Apleremum]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Apelern'')</small> * [[Appelium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Appel'')</small> * [[Aquae Lauterbergenses in Montibus Harthicis]]<ref name="Mirus 1826">Mirus, A. (1826). ''De salubritate aquarum lauterbergensium in montibus harthicis sitarum''. Typis Regiis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Lauterberg im Harz'')</small> * [[Aquae Nendorpenses]]<ref name="Marcard 1805">Marcard, H. M. (1805). ''De salubritate aquarum nendorpensium et de earum usu in morbis chronicis''. [[Goettinga]]e: Dieterich; et: Macard, H. M. (1805). ''De usu salutari fontium salinorum in territorio Hildesiensi sitorum''. [[Goettinga]]e: Dieterich.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Nenndorf'')</small> * [[Aquae Zwischenahnenses]]<ref name="Statisitakamt Nord 2025">Statistikamt Nord (Editio Latina). ''Catalogus Urbium et Communium Germaniae''. Hamburgi, 2025.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Zwischenahn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Twiskenoan'' seu ''Boad Twiskenoan''; [[Saxonice]] ''Twüschenahn'')</small> * [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'')</small> * [[Artlenburgum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Artlenburg'')</small> * [[Artlissa]]<ref name="Mader 1664">Mader, J. J. (1664). ''Antiquitates Brunsvicenses: De antiquis parochiis Saxonum et finibus dioecesis Mindensis (Caput de parochia Artlissa)''. Helmestadii: Typis Henningi Mulleri.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Aerzen'': quoque [[Theodisce]] ''Ärzen'')</small> * [[Arx Agathae]]<ref name="Kochen 1724">Kochen, J. H. (1724). ''Introductio in Historiam Ducatus Bremensis y Verdensis: Accesserunt diplomata varia et descriptio Arcis Agathae et ditionis Stadiensis''. Stadae: Typis Caspari Holmii.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Agathenburg''; [[Saxonice]] ''Gothenborg'')</small> * [[Arx Draconis]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Drakenburg'')</small> * [[Ascalingium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahlden'')</small> * [[Asanthorpium]]<ref name="Vogell 1856">Vogell, A. (Ed.) (1856). ''Urkundenbuch des Bisthums Verden y des Collegiatstifts Bardewick: Chartae, diplomata et monumenta historica saeculi XIII...''. Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg">Fingitur nomen "Circulus Harburgensis" -Theodisce ''Landkreis Harburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Harburgum]]" -ad quod gentilicium "Harburgensis-e" refertur-.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Asenthorpium]]<ref name="Hodenberg 1855">Hodenberg, W. von (Ed.) (1855). ''Hoyer Urkundenbuch'' (Vol. I). Hannoverae: Jänecke Verlag.</ref> <small>(in [[Circulus terrae Diepholtia|Circulo terrae Diepholtia]]<ref name="Landkreis Diepholz">Fingitur nomen "Circulus terrae Diepholtia" -Theodisce ''Landkreis Diepholz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Diepholtia]]", vide {{Hofmannus}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Assena]]<ref name="Philippi & Bar 1892">Philippi, F., & Bär, M. (Eds.) (1892). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Die Urkunden der Jahre 772-1200'' (Vol. 1). Verein für Geschichte und Landeskunde von Osnabrück.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Essen'')</small> * [[Astanholteremarki-Scirnbeki]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterholz-Scharmbeck''; [[Saxonice]] ''Oosterholt-Scharmbeek'')</small> * [[Auricum (Saxonia Inferior)|Auricum]]<ref name="Emmius 1616">Emmius, U. (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: Elzevier.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Aurich''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Aurk''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Auerk'')</small> {{div col end}} === B === {{div col|3}} * [[Badberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Badbergen''; [[Saxonice]] ''Badbern'')</small> * [[Baddekenstedium]]<ref name="Casemir & Menzel & Ohainski X 2018">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil X)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Baddeckenstedt''; [[Saxonice]] ''Barkenstäe'')</small> * [[Balga]]<ref name="Udolph 1994">Udolph, J. (1994). ''Namenkundliche Studien zum Germanenproblem'' (Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, Ergänzungsbände 9). Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balje'')</small> * [[Balga Cortis]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Balge'')</small> * [[Baltrumum]]<ref name="Wiarda III 1792">Wiarda, T. D. (1792). ''Ostfriesische Geschichte: Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1648'' (Vol. 3). August Friedrich Winter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Baltrum'')</small> * [[Bamwida]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Bohmte''; [[Saxonice]] ''Baumte'')</small> * [[Bardenuvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'')</small> * [[Bardorpium]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bahrdorf'')</small> * [[Barenburgum]]<ref name="Kolb 1712">Kolb, G. (1712). ''Compendium totius orbis: partim geographicum, partim historicum, partim genealogicum''. Typis Universitatis Carolo-Francisceae</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barenburg''; [[Saxonice]] ''Baarnborg'')</small> * [[Bargstedum]]<ref name="Mushard 1764">Mushard, M. (1764). ''Palaeogentilismus Bremensis: Monumenta ac veterum tumuli in ducatibus Bremensi et Verdensi''. Typis Andreae Vandenhoeck.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bargstedt''; [[Saxonice]] ''Bargst'' seu ''Bars'')</small> * [[Barnstedum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702">Bünting, H., & Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barnstedt'')</small> * [[Barnstorfium]]<ref name="Böhmer 2007">Böhmer, J. F. (2007). ''Regesta Imperii III: Salisches Haus 1024–1125. Die Regesten des Kaiserreiches unter Heinrich IV'' (T. Struve, Ed.). Böhlau Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barnstorf''; [[Saxonice]] ''Baarnstrup'')</small> * [[Barsela]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barßel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bäärsel''; [[Saxonice]] ''Bassel'')</small> * [[Barsingehusa]]<ref name="Harenberg 1753">Harenberg, J. C. (1753). ''Historia ecclesiae Gandershemensis diplomatica''. Typis et Impensis Joannis Christophori Meisneri.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Barsinghausen''; [[Saxonice]] ''Baschehusen'' seu ''Basche'')</small> * [[Barum (Luneburgum)|Barum]]<ref name="Mindermann I II 2004">Mindermann, A. (Ed.) (2004). ''Verdener Urkundenbuch, 1. Abteilung, Band 2: 1300–1380''. Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>(in [[Circulus Luneburgensis|Circulo Luneburgensi]]<ref name="Landreis Lüneburg">Fingitur nomen "Circulus Luneburgensis" -Theodisce ''Landreis Lüneburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Luneburgensis-e" ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Boorn'')</small> * [[Barum (Circulus Ulsenensis)|Barum]]<ref name="AdWzG 2010">Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, & U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen">Fingitur nomen "Circulus Ulsenensis" -Theodisce ''Landkreis Uelzen'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Ulsenensis-e" ad [[Ulsena]]m refertur. Quo de gentilicio, vide lemma "res-publica Ulsenensis" apud {{Google Books|w_tWAAAAcAAJ|vide paginam dedicationis operis}}"; et de topnymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Bourm'')</small> * [[Barunvilla]]<ref name="SdaedhdlM 1862">Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle (1862). ''Mémoires de la Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle: Année 1860–1861''. Rousseau-Pallez.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barendorf''; [[Saxonice]] ''Borendörp'')</small> * [[Barverum]]<ref name="Böhmer 1844">Böhmer, J. F. (1844). ''Regesta Chronologico-Diplomatica Regum et Imperatorum Romanorum: Inde a Conrado I. Usque ad Henricum VII''. Typis et Sumtibus J. C. Hermann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barver'')</small> * [[Barwedelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barwedel'')</small> * [[Basdalum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Basdahl''; [[Saxonice]] ''Basdaal'' seu ''Basdohl'')</small> * [[Bawinkelum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bawinkel''; [[Saxonice]] ''Bowinkel'')</small> * [[Bebenhusa (Saxonia Inferior)|Bebenhusa]]<ref name="Ahlfeldt 2010">Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bevensen''; [[Saxonice]] ''Bämsen'' seu ''Bemsen'')</small> * [[Beckdorfium]]<ref name="AdWzG 2010"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckdorf''; [[Saxonice]] ''Beekdörp'')</small> * [[Beckedorfium]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckedorf''; [[Saxonice]] ''Biäkedörp'')</small> * [[Beckelnum]]<ref name="Böhmer 1844"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beckeln'')</small> * [[Bedenbostelum]]<ref name="NL 1924">Niedersächsisches Landesarchiv (1924). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte''. Veröffentlichungen de Historischen Kommission für Niedersachsen und Bremen.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Beedenbostel''; [[Saxonice]] ''Bedenbossel'')</small> * [[Beierstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beierstedt''; [[Saxonice]] ''Barste’e'')</small> * [[Belmum]]<ref name="Moser 1738"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Belm'')</small> * [[Belumum]]<ref name="Mushard 1764"/> <small>([[Theodisce]] ''Belum''; [[Saxonice]] ''Belen'')</small> * [[Bema (Saxonia Inferior)|Bema]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Böhme''; [[Saxonice]] ''Böhm'')</small> * [[Bendestorfium]]<ref name="Bührmann 2005">Bührmann, M. (2005). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen des norddeutschen Raumes''. Akademie der Wissenschaften zu Göttingen. </ref> <small>([[Theodisce]] ''Bendestorf''; [[Saxonice]] ''Bendsdörp'')</small> * [[Berga (Circulus Cellensis)|Berga]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737">Bruzen de La Martinière, A. A. (1737). ''Thesaurus geographicus criticus: in quo omnium orbis terrarum regionum, civitatum, oppidorum, nominibus antiquis, medii aevi et modernis''. Ex Officina Wetsteniana.</ref> <small>(in [[Circulus Cellensis|Circulo Cellensi]]<ref name="Landkreis Celle">Fingitur nomen "Circulus Cellensis" -Theodisce ''Landkreis Celle'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Cella (Germania)|Cella]]" -ad quod gentilicium "Cellensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bergen''; [[Saxonice]] ''Bargen'')</small> * [[Berga (Circulus Osnabrugae)|Berga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(in [[Circulus Osnabrugae|Circulo Osnabrugae]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Osnabrugae" -Theodisce ''Landkreis Osnabrück'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum ''LandKreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Osnabruga|Osnabruga-ae]]", vide Pertsch, Erich: ''Langenscheidts Großes Schulwörterbuch Lateinisch-Deutsch'', Berolini et Monaci 1983, ISBN 3-468-07202-3, p. 1325.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Berge'')</small> * [[Berga ad Dumnam]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergen an der Dumme''; [[Polabice]] ''Djörska'')</small> * [[Bergenborstelium]]<ref name="Hodenberg 1855"/> <small>([[Theodisce]] ''Bahrenborstel''; [[Saxonice]] ''Bornbössel'' seu ''Boornbössel'')</small> * [[Bergfelda]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergfeld''; quoque [[Saxonice]] ''Bargfeld'')</small> * [[Bersenbrugum]]<ref name="Sandhoff 1785">Sandhoff, J. E. (1785). ''Antistitum Osnabrugensis ecclesiae, qui per decem saecula episcopale munus in ea gesserunt, chronotaxis''. Typis Joannis Georgii Kislingii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bersenbrück''; [[Saxonice]] ''Bessenbrügge'')</small> * [[Berumburgum]]<ref name="Emmius 1616"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Berumbur'')</small> * [[Bestena]]<ref name="Jellinghaus 1923">Jellinghaus, H. (1923). ''Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Bestandteilen''' (III ed.). Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beesten'')</small> * [[Betzendorfum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] ''Betzendorfum''; [[Saxonice]] ''Bätzendörp'')</small> * [[Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern'')</small> * [[Beverstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beverstedt''; [[Saxonice]] ''Beverst'')</small> * [[Bienenbuttelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bienenbüttel''; [[Saxonice]] ''Bienbüddel'')</small> * [[Bilshusa]]<ref name="Wolf 1819">Wolf, J. (1819). ''Politische Geschichte des Eichsfeldes mit Urkunden erläutert''. Johann Georg Rosenbusch.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bilshausen'')</small> * [[Binethemum]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bentheim'')</small> * [[Binnenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Binnen'')</small> * [[Bippenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bippen''; [[Saxonice]] ''Bippen'')</small> * [[Birsina]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bassum''; [[Saxonice]] ''Bassen'')</small> * [[Bissendorpum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bissendorf''; [[Saxonice]] ''Bissendörp'')</small> * [[Blenderum]]<ref name="Brosius 1993">Brosius, D. (1993). ''Urkundenbuch des Klosters Loccum'' (Vol. 1). Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Blender''; [[Saxonice]] ''Blenner'')</small> * [[Bliederstorpum]]<ref name="Trüper 2017">Trüper, H. G. (2017). ''Urkundenbuch der Herren von Zesterfleth: 1232–1657''. Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bliedersdorf''; [[Saxonice]] ''Bliersdörp'')</small> * [[Bobentunum]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bovenden''; quoque [[Saxonice]] ''Bovten'')</small> * [[Bocensis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bückeburg''; [[Saxonice]] ''Bückeborg'')</small> * [[Bocholta (Circulus Heidensis)|Bocholta]]<ref name="Hodenberg 1859"/> <small>(in [[Circulus Heidensis|Circulo Heidensi]]<ref name="Heidekreis">Fingitur nomen "Circulus Heidensis" -Theodisce ''Heidekreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum gentilicium "Heidensis-e" Theodiscum lexema ''Heide-'' vertit.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bocholta (Circulus Theorosburgensis)|Bocholta]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>(in [[Circulus Theorosburgensis|Circulo Theorosburgensi]]<ref name="Landkreis Schaumburg">Fingitur nomen "Circulus Theorosburgensis" -Theodisce ''Landkreis Schaumburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino gentilicio "Theorosburgensis-e", quod ad [[Theorosburgum]] refertur, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Baukholt'')</small> * [[Bocholtum in Ericeto]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>[[urbs]] et commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz in der Nordheide''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bochorna (Circulus Frisicus)|Bochorna]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873">Ehmck, D. R., & von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.</ref> <small>(in [[Circulus Frisicus|Circulo Frisico]]<ref name="Landkreis Friesland">Fingitur nomen "Circulus Frisicus" -Theodisce ''Landkreis Friesland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Frisicus-a-um" ad [[Frisia (discretiva)|Frisiam]] refertur. Quod de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bockhorn'')</small> * [[Bochorna (Circulus Vetha)|Bochorna]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus Vetha|Circulo Vetha]]<ref name="Landkreis Vechta">Fingitur nomen "Circulus Vetha" -Theodisce ''Landkreis Vechta'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo).</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Bakum'')</small> * [[Bochorstia]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bockhorst''; [[Saxonice]] ''Baukhast'')</small> * [[Bodendicum]]<ref name="Brosius 1985">Brosius, D. (1985). ''Aus der Geschichte der Burg Bodenteich''. Ecomed Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bodenteich''; [[Saxonice]] ''Bonndiek'')</small> * [[Bodenfelda]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenfelde'')</small> * [[Bodensa]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bodensee'')</small> * [[Bodonis Insula]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenwerder'')</small> * [[Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'')</small> * [[Boitersena]]<ref name="Mindermann 2001">Mindermann, A. (Ed.) (2001). ''Urkundenbuch der Bischöfe und des Domkapitels von Verden: Band 1''. Von den Anfängen bis 1300. [[Stadae|Stadis]]: Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bötersen''; [[Saxonice]] ''Boitzen'')</small> * [[Boitzia]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Boitze''; [[Saxonice]] ''Böhtz'')</small> * [[Bokenstorpium]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Bokensdorf''; [[Saxonice]] ''Bokensdörp'')</small> * [[Bokenum]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bockenem''; [[Saxonice]] ''Bokeln'')</small> * [[Borchwega]]<ref name="Rüther 1905">Rüther, H. (Ed.) (1905). ''Urkundenbuch des Klosters Neuenwalde''. Halle’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Burweg'')</small> * [[Borkna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Borkum''; [[lingua Frisica|Frisice]] ''Boarkum''; quoque [[Saxonice]] ''Börkum'')</small> * [[Borna Castra]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Berne'')</small> * [[Borsla]]<ref name="Niemeyer 2012">Niemeyer, M. (Ed.) (2012). ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bösel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Böäsel''; [[Saxonice]] ''Bäsel'')</small> * [[Borstla]]<ref name="Hodenberg 1842">Hodenberg, W. von (Ed.) (1842). ''Diepholzer Urkundenbuch: Authentische Urkunden zur Geschichte der Grafschaft Diepholz''. [[Hannovera]]e: Hahn'schen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Borstel''; [[Saxonice]] ''Bössel'')</small> * [[Botela]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Bothel''; [[Saxonice]] ''Bootel'')</small> * [[Brachia (Germania)|Brachia]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Brake''; [[Saxonice]] ''Braak'' seu ''Broak'')</small> * [[Braclina]]<ref name="Rübel 1881">Rübel, K. (Ed.) (1881). ''Dortmunder Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1340''. [[Isarlohia]]e: J. Baedeker.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brackel''; [[Saxonice]] ''Braackel'')</small> * [[Bramascus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bramsche'')</small> * [[Breddenberga]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Breddenberg'')</small> * [[Bredenforda]]<ref name="Hoogeweg 1898">Hoogeweg, H. (Ed.) (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden vom J. 1201-1300''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brevörde'')</small> * [[Bredthorpium]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Breddorf''; [[Saxonice]] ''Breddörp'')</small> * [[Brestum (Saxonia Inferior)|Brestum]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brest'')</small> * [[Brincama]]<ref name="Friedländer 1878">Friedländer, E. (Ed.) (1878). ''Ostfriesisches Urkundenbuch: Band 1. (Jahre 787–1470)''. [[Emda]]e: Haynel.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Brinkum'')</small> * [[Britlinga]]<ref name="Udolph 2004">Udolph, J. (2004). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala''. [[Gottinga]]e: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brietlingen''; [[Saxonice]] ''Brietl'')</small> * [[Brochema]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockum''; [[Saxonice]] ''Broubm'' seu ''Brookm'')</small> * [[Brocleda]]<ref name="Janicke 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1''. [[Lipsia]]e: S. Hirzel.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bröckel''; [[Saxonice]] ''Bräukel'')</small> * [[Broclina]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockel''; [[Saxonice]] ''Brookel'')</small> * [[Broma]]<ref name="Casemir & Ohainski 2014">Casemir, K., & Ohainski, U. (Ed.). (2014). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch: Die Ortsnamen des Landkreises Gifhorn''. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Brome''; [[Saxonice]] ''Brom'')</small> * [[Brochusium-Vilsena]]<ref name="Hodenberg 1855"/><ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bruchhausen-Vilsen''; [[Saxonice]] ''Brooksen-Vilsen'')</small> * [[Brunsvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Braunschweig''; [[Saxonice]] ''Brunswiek''; [[lingua Saxonica|Brunsvicice]] dialectaliter ''Bronswiek'' seu ''Brönswiek'')</small> * [[Bukina]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bücken''; [[Saxonice]] ''Bücken'')</small> * [[Bulcova]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bülkau'')</small> * [[Bulsteda]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Bülstedt''; [[Saxonice]] ''Büls'')</small> * [[Brunla]]<ref name="Bode 1893">Bode, G. (Ed.) (1893). ''Urkundenbuch der Stadt Goslar und der in und bei Goslar belegenen geistlichen Stiftungen: Band 1 (922 bis 1250)''.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Braunlage'')</small> * [[Bunda]]<ref name="Deiter">Deiter, H. (1881). Oldeborchs, Pastoris zu Bunda in Reiderland, kleine ostfriesische Chronicke, betreffend die Jahre 1558 bis 1605. ''Jahrbuch de Gesellschaft für bildende Kunst und vaterländische Altertümer zu Emden''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bunde''; [[Saxonice]] ''Bunn'')</small> * [[Burchardivillare]]<ref name="Janicke 1892">Janicke, K. (Ed.) (1892). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1. Bis zum Jahre 1221''. S. Hirzel.</ref> <small>(in [[Circulus Guelpherbytensis|Circulo Guelpherbytensi]]<ref name="Landkreis Wolfenbüttel">Fingitur nomen "Circulus Guelpherbytensis" -Theodisce ''Landkreis Wolfenbüttel'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Guelpherbytensis-e" ad [[Guelpherbytum]] refertur. Quo de toponymo, vide [https://vd18.gbv.de/viewer/fullscreen/006049869/1/ ''vd18.gbv.de''], ubi dicitur "(...) Pro eo ac debuisti, urbs aerumnosa, infelix ac misera Guelpherbytum (...)"; et quo de gentilicio, vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/MBRY52X6EUWPQOQRFBKHVLYBSUG4M6LS ''Carmina Votiva Honori Clarißimi atq[ue] Experientißimi Viri Dn. Samuelis Stockhausen''], ubi dicitur "(...) Practici Guelpherbytensis (...)".</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'')</small> * [[Burgdorfium]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Hannovera (regio)|Regione Hannovera]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'' seu ''Bortörp'')</small> * [[Burgium (Saxonia Inferior)|Burgium]]<ref name="Remling VII 2026">Remling, L. (2026). ''Die Ortsnamen des Landkreises Emsland''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Börger''; [[Saxonice]] ''Borger'')</small> * [[Buria (Saxonia Inferior)|Buria]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>([[Theodisce]] ''Bühren'')</small> * [[Bursina (Saxonia Inferior)|Bursina]]<ref name="Casemir 2003">Casemir, K. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil III)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Börßum'')</small> * [[Butiadinga]]<ref name="Ehmck & Bippen II 1876">Ehmck, D. R., & Bippen, W. von. (Ed.) (1876). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 2. 1301–1350''. D. Ed. Müller.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Butjadingen'')</small> * [[Buxtehuda]]<ref name="Lappenberg 1842">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1842). ''Hamburgisches Urkundenbuch: Band 1''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Buxtehude''; [[Saxonice]] ''Buxthu'')</small> * [[Byspinga]]<ref name="Hodenberg 1859">Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bispingen''; [[Saxonice]] ''Bissen'')</small> {{div col end}} === C === {{div col|3}} * [[Campus Rufus]]<ref name="Stüve 1789"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Rothenfelde'')</small> * [[Capella (Saxonia Inferior)|Capella]]<ref name="Philippi II 1894">Philippi, F. (Ed.) (1894). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Band 2. Die Urkunden der Jahre 1201–1250''. H. Th. Wenner.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Cappeln'')</small> * [[Castrovallium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgwedel''; [[Saxonice]] ''Borwee'' seu ''Boorwee'')</small> * [[Cella (Germania)|Cella]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Celle'')</small> * [[Clenza]]<ref name="Janicke II 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 2. Von 1221 bis 1260''. S. Hirzel.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clenze''; [[Polabice]] ''Kloncka'')</small> * [[Cloppenburgum]]<ref name="Egli 1893"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Cloppenburg''; [[Saxonice]] ''Cloppenborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kloppenbuurich'')</small> * [[Collis (Saxonia Inferior)|Collis]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>[[oppidum]]</small> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Polle'') * [[Cramma]]<ref name="Casemir 2003"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cramme'')</small> * [[Cuxhavia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Cuxhaven''; [[Saxonice]] ''Cuxhoben'')</small> {{div col end}} === D === {{div col|3}} * [[Dalemia]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dahlem'')</small> * [[Dalenburgum]]<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024">Rzihacek, A., & Spreitzer, F. (Ed.) (2024). ''Die Urkunden Otto IV (Monumenta Germaniae Historica, Diplomata Regum et Imperatorum Germaniae, Tomus XI). Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'')</small> * [[Dalum]]<ref name="Janicke II 1896"/> <small>([[Theodisce]] ''Dahlum''; [[Saxonice]] ''Tahln'')</small> * [[Damma (Saxonia Inferior)|Damma]]<ref name="Philippi II 1894"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Damme'')</small> * [[Damnatzium]]<ref name="Garzmann LXXVI 2004">Garzmann, M. R. W. (Ed.) (2004). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte: Neue Folge der Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen (Band 76)''. Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Damnatz'')</small> * [[Danneberga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dannenberg''; [[Saxonice]] ''Dannenbarg''; [[Polabice]] ''Wajdars'')</small> * [[Danthorpum]]<ref name="Casemir & Menzel % Udolph VII 2011">Casemir, K., Menzel, F., & Udolph, J. (2011). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII''). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Danndorf'')</small> * [[Dassela]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dassel'')</small> * [[Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'')</small> * [[Deinste]]<ref name="Vanni & Rossi 2012">Vanni, D., & Rossi, M. (Ed.) (2012). ''Index Nominum Geographicorum Locorumque Mundi Latine Redditus''. Societas Latina.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinste''; [[Saxonice]] ''Deinst'')</small> * [[Deinstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinstedt''; [[Saxonice]] ''Deins'')</small> * [[Delmenhorstium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Delmenhorst''; [[Saxonice]] ''Demost'')</small> * [[Dengdia]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Denkte'')</small> * [[Derental]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007"/> <small>([[Theodisce]] ''Derental'')</small> * [[Dersum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Dersum''; [[Saxonice]] ''Derßm'')</small> * [[Dettum]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Dettum''; [[Saxonice]] ''Detten'')</small> * [[Dicla]]<ref name="Mooyer 1855">Mooyer, E. F. (Ed.) (1855). ''Urkundenbuch des vormaligen Stiftes Minden''. J. C. C. Bruns.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dickel'')</small> * [[Didderse]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Didderse'' et [[Saxonice]] ''Deesse'')</small> * [[Diekholza]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diekholzen'')</small> * [[Dielmissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dielmissen'')</small> * [[Diepenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diepenau'')</small> * [[Diepholtia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Diepholz''; [[Saxonice]] ''Deefholt'')</small> * [[Dinklage]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dinklage''; [[Saxonice]] ''Dinklaoge'')</small> * [[Disaldishusa]]<ref name="-husaDelligsen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Disaldishusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Reuter, A. (Ed.) (1950). ''1100 Jahre Delligsen: Geschichte der Hilsmulde und des Ortes Delligsen''. Verlag der Gemeinde Delligsen. </ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Delligsen'')</small> * [[Disna (Saxonia Inferior)|Disna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dissen am Teutoburger Wald'')</small> * [[Dohra (Terra Emesensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Terrae Emesensis|Terra Emesensi]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Terrae Altenburgensis" -Theodisce ''Landkreis Emsland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum "terra-ae" Theodiscum lexema ''-land'' vertit et Latinum gentilicium "Emesensis-e" ad flumen [[Amisia|Emesam]] refertur. De hoc hydronymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dohren '')</small> * [[Dohra (Circulus Harburgensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Dohren''; [[Saxonice]] ''Duhrn'')</small> * [[Dolnere]]<ref name="Dolnere">Vide [https://adw-goe.de/fileadmin/forschungsprojekte/ortsnamen_rhein_elbe/dokumente/Publikationen_Udolph_PDF/2001-2005/315._Udolph_Anmerkungen_zum_Ortsnamen_Dollern.pdf ''Anmerkugen zum Ortsnamen Dollern''], ubi dicitur "(...) 1105 (Fälschung Mitte 12. Jh.) ''Dolnere'' (...) 1209 ''Johannes de dolnere'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dollern'')</small> * [[Doristacus]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dorstadt'')</small> * [[Dornum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dornum''; [[Saxonice]] ''Dornm'')</small> * [[Dorverda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dörverden''; [[Saxonice]] ''Dörbern'' seu ''Dörb'' seu ''Dörveern'')</small> * [[Dotlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dötlingen'')</small> * [[Drage (Albis)|Drage]]<ref name="Drage">'''Drage-es'''; declinatio regularis generis Graeci vel Latini in prima declinatione, aut ut nomen substantivum regulare primae declinationis in geographicis rationibus modernis tractatum. Quo de toponymo, vide: Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Drage''; [[Saxonice]] ''Draag'')</small> * [[Drentwede]]<ref name="Hodenberg 1842">von Hodenberg, W. (1842). ''Diepholzer Urkundenbuch''. [[Hannovera]]e.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drentwede'')</small> * [[Drestadium]]<ref name="-stadt"/> <small>([[Theodisce]] ''Drestedt''; [[Saxonice]] ''Dreest'')</small> * [[Drochtersa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Drochtersen''; [[Saxonice]] ''Drochters'')</small> * [[Dudanebutli]]<ref name="Lappenberg 1841">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1841). ''Hamburgisches Urkundenbuch (Band 1)''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Düdenbüttel''; [[Saxonice]] ''Düünbeudel'')</small> * [[Duderstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Duderstadt''; [[Saxonice]] ''Dustadt'')</small> * [[Dunsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dünsen'')</small> * [[Dunum]]<ref name="Houtrouw 1889">Houtrouw, O. G. (1889). ''Ostfriesland: Eine geschichtlich-ortskundige Wanderung gegen Ende der Fürstenzeit (Band 1)''. Dunkmann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dunum'')</small> * [[Duthungun]]<ref name="Udolph 2004"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Duingen''; [[Saxonice|Ostfalice]] ''Daujen'')</small> {{div col end}} === E === {{div col|3}} * [[Ebbestorpium]]<ref name="Jaitner 1985">Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Ebstorf''; [[Saxonice]] ''Ebstörp'')</small> * [[Ebersdorfium (Saxonia Inferior)|Ebersdorfium]]<ref name="Ebersdorfium">Theodiscum toponymum ''Ebersdorf' in Latinam "Ebersdorfium" verti solet. V.gr. vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ebersdorf''; [[Saxonice]] ''Eversdörp'')</small> * [[Echem]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Edemissen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Edewecht]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Egestorf]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Eggermühlen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Ehra-Lessien]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Ehrenburg (Niedersachsen)|Ehrenburg]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Eickeloh]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Eicklingen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Eildissum]]<ref name="Stumpf-Brentano II 1865">Stumpf-Brentano, K. F. (Ed.) (1865). ''Die Reichskanzler vornehmlich des X., XI. und XII. Jahrhunderts: Acta Imperii Selecta'' (Vol. 2). [[Aeni Pons (Austria)|Aeni Ponte]]: Wagner'schen Universitäts-Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Eilsen''; [[Saxonice]] ''Ahlsen'')</small> * [[Eime]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Eimen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Eimke]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Einbeck]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Elbe (Niedersachsen)|Elbe]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Elbingerode (bei Herzberg am Harz)|Elbingerode]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Eldingen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Elmlohe]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Elsdorf (Niedersachsen)|Elsdorf]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Elsfleth]] <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Elze]] <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Embsen]] * [[Emda]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Emlichheim]] * [[Emmendorf]] * [[Emmerthal]] * [[Emsbüren]] * [[Emstek]] * [[Emtinghausen]] * [[Engden]] * [[Engelschoff]] * [[Erkerode]] * [[Ermelstorpium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Armstorf''; [[Saxonice]] ''Armsdörp'')</small> * [[Esche]] * [[Eschede]] * [[Eschershausen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Esens]] <small>[[urbs]]</small> * [[Essel]] * [[Essen (Oldenburgum)]] * [[Esterwegen]] * [[Estorf (Landkreis Stade)|Estorf]] <small>(Lkr.Stade)</small> * [[Estorf (Weser)|Estorf]] <small>(Weser)</small> * [[Evergoteshemium]]<ref name="-hemiumEver">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Euergoteshem'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: H. Bresslau et. al.: ''Die Urkunden Heinrichs II. und Arduins''. In: Monumenta Germaniae Historica, Die Urkunden der deutschen Könige und Kaiser, Band 3. [[Hannovera]]e 1900–1903.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ebergötzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ewerchötzschen'')</small> * [[Everinga]]<ref name="-ingaEvern">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum mediaevali formae huius toponymi ''Everinge'' testatae applicatur. Quo de mediaevali toponymo, vide: Ohainski, U., & Udolph, J. (1998). ''Die Ortsnamen des Landkreises und der Stadt Hannover (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil I)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deutsch Evern''; [[Saxonice]] ''Düütsch Äwern'')</small> * [[Everode]] * [[Eversmeer]] * [[Evessen]] * [[Eydelstedt]] * [[Eyendorf]] * [[Eystrup]] {{div col end}} === F === {{div col|3}} * [[Fallingbostela]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bad Fallingbostel''; [[Saxonice]] ''Bad Fambossel'')</small> * [[Fardium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Verden''; [[Saxonice]] ''Veern'')</small> * [[Farven]] * [[Faßberg]] * [[Filsum]] * [[Fintel]] * [[Firrel]] * [[Flögeln]] * [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'')</small> * [[Flöthe]] * [[Frankenfeld]] * [[Freden]] * [[Fredenbeck]] * [[Freiburg/Elbe]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Freistatt]] * [[Frellstedt]] * [[Freren]] <small>[[urbs]]</small> * [[Fresenburg]] * [[Friedeburg]] * [[Friedlandia (Saxonia Inferior)|Friedland]] * [[Friesoythe]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Fürstenau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Furstenberga]] {{div col end}} === G === {{div col|3}} * [[Ganderkesee]] <small>commune sui iuris</small> * [[Gandershemium]]<ref>[http://books.google.fi/books?id=6kwBAAAAQAAJ&pg=PA27&lpg=PA27&dq=Gandershemium&source=bl&ots=_NMr2DmhUK&sig=CXPUuuKZ8W03AC7uB3YlYYNscJ4&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CDIQ6AEwAQ#v=onepage&q=Gandershemium&f=false R. p. Hertenberger: ''Historia pragmatica universalis, sacra et profana''], p.27; [http://books.google.fi/books?id=yScyAQAAQBAJ&pg=PA58&lpg=PA58&dq=Gandershemium&source=bl&ots=ZoGX4tZRRD&sig=8fUZc6grFgYD0jN-twVcDyzarYI&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=Gandershemium&f=false ''Acta Sanctorum, Junii'' (1698-1717), cit. in ''A Companion to Hrotsvit of Gandersheim (fl. 960)''], p. 58 n.103.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Gandersheim''; [[Saxonice]] ''Ganderssen'')</small> * [[Gandesbergen]] * [[Garbsen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Garlstorf]] * [[Garrel]] * [[Garstedt]] * [[Gartow]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Geeste]] * [[Geestland]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Gehrde]] * [[Gehrden]] <small>[[urbs]]</small> * [[Georgsdorf]] * [[Georgsmarienhütte]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Gerdau]] * [[Gersten]] * [[Getelo]] * [[Gevensleben]] * [[Gevera]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jever'')</small> * [[Geversdorf]] * [[Gieboldehausen]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Giesen]] * [[Gifhorna]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Gifhorn'')</small> * [[Gilten]] * [[Glandorf]] * [[Gleichen]] * [[Gnarrenburg]] * [[Gödenstorf]] * [[Göhrde]] * [[Goldenstedt]] * [[Gölenkamp]] * [[Golmbach]] * [[Gorleben]] * [[Goslaria]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Goslar''; [[Saxonice]] ''Goslär'')</small> * [[Gottinga]]<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles].</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'')</small> * [[Grafhorst]] * [[Grasberg]] * [[Grasleben]] * [[Grethem]] * [[Gronau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Groß Berßen]] * [[Großefehn]] * [[Großenkneten]] * [[Großenwörden]] * [[Großheide]] * [[Groß Ippener]] * [[Groß Meckelsen]] * [[Groß Oesingen]] * [[Groß Twülpstedt]] * [[Grundensis Civitas Metallica]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Grund'')</small> * [[Grünendeich]] * [[Guderhandviertel]] * [[Guelpherbytum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfenbüttel''; [[Saxonice]] ''Wulfenbüttel'')</small> * [[Gusborn]] * [[Gyhum]] {{div col end}} === H === {{div col|3}} * [[Hademstorf]] * [[Haga Schauenburgi]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stadthagen'')</small> * [[Hage]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Hagen am Teutoburger Wald]] * [[Hagen im Bremischen]] * [[Hagenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Hagermarsch]] * [[Hahausen]] * [[Halbemond]] * [[Halle (comitatus Binethensis)|Halle]] <small>(b.Neuenhaus)</small> * [[Halle (Holtisminni)|Halle]] <small>(Montes Visurgis)</small> * [[Halvesbostel]] * [[Hamala]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hameln'')</small> * [[Hambergen]] * [[Hambühren]] * [[Hämelhausen]] * [[Hamersen]] * [[Hammah]] * [[Handeloh]] * [[Handorf]] * [[Handrup]] * [[Hankensbüttel]] * [[Hannovera]]<ref name="Graesse"/> <small>[[caput (urbs)|caput]] [[Terra foederalis (Germania)|terrae foederalis]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hannover''; [[Saxonice]] ''Hannober'')</small> * [[Hann. Münden]] <small>commune sui iuris</small> * [[Hanstedt (Circulus Ulsenensis)|Hanstedt]] <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen"/>)</small> * [[Hanstedt (Nordheide)|Hanstedt]] <small>(Nordheide)</small> * [[Harbarnsen]] * [[Hardegsen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Haren (Amisia)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Harmstorf]] * [[Harpstedt]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Harsefeld]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Harsum]] * [[Hartsburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Harzburg''; [[Saxonice]] ''Harzeborg'')</small> * [[Hasbergen]] * [[Haselünne]] <small>[[urbs]]</small> * [[Haßbergen]] * [[Hassel (Weser)]] * [[Hassendorf]] * [[Haste]] * [[Hatten]] * [[Hattorf ad Harthicos montes]] * [[Häuslingen]] * [[Haverlah]] * [[Hechthausen]] * [[Hedeper]] * [[Heede (Emsland)|Heede]] * [[Heemsen]] * [[Heere]] * [[Heeslingen]] * [[Heeßen]] * [[Hehlen]] * [[Heidenau (Saxonia Inferior)|Heidenau]] * [[Heinade]] * [[Heinbockel]] * [[Heiningen (Niedersachsen)|Heiningen]] * [[Heinsen]] * [[Hellwege]] * [[Helmstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Helmstedt''; [[Saxonice]] ''Helmstidde'')</small> * [[Helpsen]] * [[Helvesiek]] * [[Hemmingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hemmoor]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hemsbünde]] * [[Hemslingen]] * [[Hemsloh]] * [[Hepstedt]] * [[Herzberg am Harz]] <small>[[urbs]]</small> * [[Herzlake]] * [[Hesel]] * [[Hespe]] * [[Hessisch Oldendorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Heuerßen]] * [[Heyen]] * [[Hildesia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hildesheim''; [[Saxonice]] ''Hilmessen'' seu ''Hilmssen'')</small> * [[Hilgermissen]] * [[Hilkenbrook]] * [[Hillerse]] * [[Hilter am Teutoburger Wald]] * [[Himbergen]] * [[Himmelpforten]] * [[Hinte]] * [[Hipstedt]] * [[Hittbergen]] * [[Hitzacker]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hodenhagen]] * [[Höhbeck]] * [[Hohenhameln]] * [[Hohne]] * [[Hohnhorst]] * [[Hohnstorf (Albis)]] * [[Holdorf (Niedersachsen)|Holdorf]] * [[Holenberg]] * [[Holle]] * [[Hollenstedt]] * [[Hollern-Twielenfleth]] * [[Hollnseth]] * [[Holste]] * [[Holtgast]] * [[Holtisminni]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Holzminden''; [[Saxonice]] ''Holtsminne'')</small> * [[Holtland]] * [[Holzen (bei Eschershausen)|Holzen]] * [[Hoogstede]] * [[Hörden ad Harthicos montes]] * [[Horneburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Horstedt (Niedersachsen)|Horstedt]] * [[Hoya]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hoyerhagen]] * [[Hoyershausen]] * [[Hude (Oldenburg)]] * [[Hüde]] * [[Hülsede]] * [[Husum (bei Nienburg)|Husum]] * [[Hüven]] {{div col end}} === I === {{div col|3}} * [[Iburgum]]<ref name="Von Schaten 1714">Von Schaten, N. (1714). ''Monumenta Osnabrugensia ex historia romana, francica, saxonicaque eruta''. Typis Jodoci Henrici Meyer.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Iburg''; [[Saxonice]] ''Bad Ibig'' seu ''Ibig'')</small> * [[Ihlienworth]] * [[Ihlow (Frisia Orientalis)|Ihlow]] * [[Ilsede]] * [[Ingeleben]] * [[Isenbüttel]] * [[Isernhagen]] <small>commune sui iuris</small> * [[Isterberg]] * [[Itterbeck]] {{div col end}} === J === {{div col|3}} * [[Jade (Saxonia Inferior)|Jade]] * [[Jameln]] * [[Jelmstorf]] * [[Jembke]] * [[Jemgum]] * [[Jerxheim]] * [[Jesteburg]] * [[Jork]] * [[Jühnde]] * [[Juist]] {{div col end}} === K === {{div col|3}} * [[Kakenstorf]] * [[Kalbe (Niedersachsen)|Kalbe]] * [[Kalefeld]] * [[Karwitz]] * [[Katlenburg-Lindau]] * [[Kettenkamp]] * [[Kirchbrak]] * [[Kirchdorf (bei Sulingen)|Kirchdorf]] * [[Kirchgellersen]] * [[Kirchlinteln]] * [[Kirchseelte]] * [[Kirchtimke]] * [[Kirchwalsede]] * [[Kissenbrück]] * [[Klein Berßen]] * [[Klein Meckelsen]] * [[Kluse (Emsland)|Kluse]] * [[Kneitlingen]] * [[Köhlen]] * [[Königsmoor]] * [[Kranenburg (Oste)|Kranenburg]] * [[Krebeck]] * [[Krummendeich]] * [[Krummhörn]] * [[Kührstedt]] * [[Küsten]] * [[Kutenholz]] {{div col end}} === L === {{div col|3}} * [[Laar]] * [[Laatzen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Lachendorf]] * [[Laerium]]<ref name="Stüve 1789">Stüve, J. E. (1789). ''Beschreibung des Fürstenthums Osnabrück mit einigen Urkunden''. Kißling.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Laer'')</small> * [[Lage (Saxonia Inferior)|Lage]] * [[Lähden]] * [[Lahn (Hümmling)|Lahn]] * ''[[Lamspringe]]'' * [[Lamstedt]] * [[Landesbergen]] * [[Landolfshausen]] * [[Landwehr (Gemeinde)|Landwehr]] * [[Langelsheim]] <small>[[urbs]]</small> * '''[[Langen (bei Bremerhaven)|Langen]]''' <small>(b.Bremerhaven)</small> * [[Langen (Emsland)|Langen]] <small>(Emsland)</small> * [[Langendorf (Elbe)|Langendorf]] * [[Langenhagen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Langeoog]] * [[Langlingen]] * [[Langwedel (Weser)|Langwedel]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lastrup]] * [[Lathen]] * [[Lauenau]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lauenbrück]] * [[Lauenförde]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lauenhagen]] * [[Leese]] * [[Leezdorf]] * [[Lehe (Emsland)|Lehe]] * [[Lehre (Niedersachsen)|Lehre]] * [[Lehrte]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Leiferde]] * [[Lembruch]] * [[Lemförde]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lemgow]] * [[Lemwerdera]]<ref name="Rüthning 1926">Rüthning, G. (Ed.) (1926). ''Oldenburger Urkundenbuch''. Gerhard Stalling.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lemwerder'')</small> * [[Lengede]] * [[Lengenbostel]] * [[Lengerich (Emsland)|Lengerich]] * [[Lenne (Niedersachsen)|Lenne]] * [[Leopolis (Saxonia Inferior)|Leopolis]]<ref name="Ebel 1960">Ebel, W. (1960). ''Lübisches Recht: Erster Band''. Hansischer Geschichtsverein.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bleckede''; [[Saxonice]] ''Bleikd'')</small> * [[Leri]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leer''; [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Läär''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lier'')</small> * [[Liebenau (Niedersachsen)|Liebenau]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Liebenburg]] * [[Lilienthal]] * [[Lindern (Oldenburg)]] * [[Lindhorst]] * [[Lindwedel]] * [[Lingen (Ems)]] <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Linsburg]] * [[Lintig]] * [[Locus Occidentalis (Saxonia Inferior)|Locus Occidentalis]]<ref name="Cellarius 1703">Cellarius, C. (1703). ''Geographia Antiqua iuxta et Nova''. Ienae: Bielckius.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Westerstede''; [[Saxonice]] ''Westerstäe'')</small> * [[Lohne (Oldenburg)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Löningen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Lorup]] * [[Loxstedt]] * [[Lübberstedt]] * [[Lübbow]] * [[Luchovia]]<ref name="Luchovia">Vide [https://ia801403.us.archive.org/28/items/antiquitatessele00keys/antiquitatessele00keys.pdf ''Antiquitates selectae septentrionales et Celticae''], ubi dicitur "(...) De Venedicis aut Germanicis prope Luchoviam effossis Epistola ''Georgii Frid, Mithofii'' data Luchovia d. 17. Maji 1691 (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüchow''; [[Polabice]] ''Ljauchüw'')</small> * [[Luckau (Saxonia Inferior)|Luckau]] * [[Lüder (Lüneburger Heide)|Lüder]] * [[Lüdersburg]] * [[Lüdersfeld]] * [[Lüerdissen]] * [[Luhden]] * [[Luneburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüneburg''; [[Saxonice]] ''Lümborg'' seu ''Lünborg''; [[Lingua Saxonica antiqua|Palaeosaxonice]] ''Hliuni'')</small> * [[Lünne]] * [[Lütetsburg]] * ''[[Lutter am Barenberge]]'' * [[Luttera Regalis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königslutter am Elm'')</small> {{div col end}} === M === {{div col|3}} * [[Maasen]] * [[Marienhafe]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Marienhagen]] * [[Mariental (Niedersachsen)|Mariental]] * [[Marklohe]] * [[Marl (Dümmer)|Marl]] * [[Marschacht]] * [[Martfeld]] * [[Marxen]] * [[Mechtersen]] * [[Meerbeck]] * [[Meine]] * [[Meinersen]] * [[Melbeck]] * [[Melle]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Mellinghausen]] * [[Menslage]] * [[Meppea]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Meppen''; quoque [[Saxonice]] ''Möppen'')</small> * [[Merzen]] * [[Messenkamp]] * [[Messingen]] * [[Midlum (Land Wursten)|Midlum]] * [[Misselwarden]] * [[Mittelnkirchen]] * [[Mittelstenahe]] * [[Moisburg]] * [[Molbergen]] * [[Mons Catonis (Saxonia Inferior)|Mons Catonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Cadenberge''; [[Saxonice]] ''Cuddeldutt'' seu ''Kumbarg'')</small> * [[Moormerland]] * [[Moorweg]] * [[Moringen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Müden (Alara)]] * [[Mulsum (Land Wursten)|Mulsum]] * [[Mundia Hannoverana]] <small>[[urbs]]</small> * [[Munimeri]]<ref name="Dronke 1844">Dronke, E. F. J. (Ed.) (1844). ''Traditiones et Antiquitates Fuldenses: Chartae et registra historica saeculi IX''. Fuldense: Typis Müllerianis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Münder am Deister''; [[Saxonice]] ''Bad Münner'')</small> * [[Munster (Örtze)|Munster]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === N === {{div col|3}} * [[Nahrendorf]] * [[Natendorf]] * [[Neetze]] * [[Negenborn]] * [[Nenndorf (circulus Widmundensis)|Nenndorf]] * [[Neubörger]] * [[Neu Darchau]] * [[Neuenhaus]] <small>[[urbs]]</small> * [[Neuenkirchen (Altes Land)|Neuenkirchen]] <small>(Altes Land)</small> * [[Neuenkirchen (bei Bassum)|Neuenkirchen]] <small>(b.Bassum)</small> * [[Neuenkirchen (Land Hadeln)|Neuenkirchen]] <small>(Land Hadeln)</small> * [[Neuenkirchen (Landkreis Osnabrück)|Neuenkirchen]] <small>(Lkr.Osnabrück)</small> * [[Neuenkirchen (Lüneburger Heide)|Neuenkirchen]] <small>(Lüneb.Heide)</small> * [[Neuenkirchen-Vörden]] * [[Neuharlingersiel]] * [[Neuhaus (Oste)]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Neuhof (Landkreis Hildesheim)|Neuhof]] * [[Neukamperfehn]] * [[Neulehe]] * [[Neuschoo]] * [[Neustadt am Rübenberge]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Neu Wulmstorf]] * [[Niederlangen]] * [[Niedernwöhren]] * [[Niemetal]] * [[Nienhagen (Landkreis Celle)|Nienhagen]] * [[Nienstädt]] * [[Norden]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Nordenham]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Norderney]] <small>[[urbs]]</small> * [[Nordholz]] * [[Nordleda]] * [[Nordsehl]] * [[Nordstemmen]] * [[Nörten-Hardenberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Northemium]]<ref name="Nothemium">Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/wassenberg1/Wassenberg_florus.html ''FLORUS GERMANICUS''] , ubi dicitur "(...) Et VVolferbytum, Northemium, Steinbruggam, Nienburgum (...) Primo vere Tillius tribunos suos Northemium misit (...) Caesaeriani Northemium expugnant (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Northeim''; [[Saxonice]] ''Nuurten'')</small> * [[Northorna]]<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nordhorn''; [[Saxonice]] ''Nothoorn'' seu ''Notthoarn'' seu ''Netthoarn'' seu ''Noordhoorn'')</small> * [[Nortmoor]] * [[Nortrup]] * [[Nottensdorf]] * [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Nova Urbs]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nienburg/Weser''; [[Saxonice]] ''Näinborg'' seu ''Nienborg'' seu ''Neenborg'' seu ''Negenborg'')</small> * [[Novale Frigidum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Colnrade''; [[Saxonice]] ''Kollenroad'')</small> {{div col end}} === O === {{div col|3}} * [[Oberlangen]] * [[Oberndorf (Oste)|Oberndorf]] * [[Obernfeld]] * [[Obernholz]] * [[Obernkirchen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ochtersum]] * [[Odisheim]] * [[Oederquart]] * [[Oerel]] * [[Oetzen]] * [[Ohne]] * [[Ohrum]] * [[Oldenburgum]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Oldendorf (Landkreis Stade)|Oldendorf]] <small>(Lkr.Stade)</small> * [[Oldendorf (Luhe)]] * [[Osloß]] * [[Osnabruga]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Osnabrück''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ossenbrääch''; [[Saxonice]] et [[Lingua Saxonica|Westfalice]] ''Ossenbrügge'')</small> * [[Osteel]] * [[Osten (Oste)|Osten]] * [[Osterbruch]] * [[Ostercappeln]] * [[Ostereistedt]] * [[Osterode am Harz]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Osterwald]] * [[Ostrhauderfehn]] * [[Ottenstein (Niedersachsen)|Ottenstein]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Otter]] * [[Otterndorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ottersberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Ovelgönne]] * [[Ovenhagium]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Auhagen'')</small> * [[Oyten]] {{div col end}} === P === {{div col|3}} * [[Padingbüttel]] * [[Papenburg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Parsau]] * [[Pattensen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Pegestorf]] * [[Pennigsehl]] * [[Petrimons]]<ref name="Perizonius 1758">Perizonius, J. (1758). ''Compendium historiarum antiquissimarum, civilium et ecclesiasticarum, usque ad seculum decimum octavum: Cum appendice de ducatu Westphaliae et comitatu Petrimontano''. Ex officina Wetsteniana.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Pyrmont''; [[Saxonice]] ''Bad Puurmont'')</small> * [[Pohle]] * [[Pollhagen]] * [[Pons Cobbanus]]<ref name="Leuckfeld 1714">Leuckfeld, J. G. (1714). ''Antiquitates Blankenburgenses, oder Historische Beschreibung derer vormals berühmten Grafen von Blankenburg, nebst dazugehörigen diplomatibus und Chartis''. Gottfried Freytag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Coppenbrügge'')</small> * [[Poynum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Peine''; [[Saxonice]] ''Paane''; [[Lingua Theodisca alta recens|Protoneoaltotheodisce]] ''Peina'')</small> * [[Praefectura Neohusana]]<ref name="Grupen II 1742">Grupen, C. U. (1742). ''Disceptationes Forenses cum Observationibus Juris: De originibus et iurisdictione praefecturarum ditionis Brunsvicensis (Caput de Praefectura Neohusana)'' (Vol. II). Hannoverae: Förster.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amt Neuhaus'')</small> * [[Pratum Vitulorum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Calberlah'')</small> * [[Prezelle]] * [[Prinzhöfte]] {{div col end}} === Q === {{div col|3}} * [[Quakenbrück]] <small>[[urbs]]</small> * [[Quendorf]] * [[Querenhorst]] * [[Quernheim]] {{div col end}} === R === {{div col|3}} * [[Räbke]] * [[Radbruch]] * [[Raddestorf]] * [[Rastdorf]] * [[Rastede]] * [[Rätzlingen (Niedersachsen)|Rätzlingen]] * [[Rechtsupweg]] * [[Reeßum]] * [[Regesbostel]] * [[Rehburg-Loccum]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rehden]] * [[Rehlingen]] * [[Reinstorf]] * [[Remlingen (Niedersachsen)|Remlingen]] * [[Renkenberge]] * [[Rennau]] * [[Reppenstedt]] * [[Rethem (Aller)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rhade]] * [[Rhauderfehn]] * [[Rhede (Ems)]] * [[Rheden (Niedersachsen)|Rheden]] * [[Rhumspringe]] * [[Ribbesbüttel]] * [[Riede (Landkreis Verden)|Riede]] * [[Rieste]] * [[Ringe]] * [[Ringstedt]] * [[Rinteln]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Ritterhude]] * [[Rodenberg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rodewald]] * [[Rohrsen]] * [[Roklum]] * [[Rollshausen]] * [[Römstedt]] * [[Ronnenberg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Rosche]] * [[Rosdorf]] * [[Rosengarten (Landkreis Harburg)|Rosengarten]] * [[Rotenburgum ad Wemmam]]<ref name="Rotenburgum ad Wemmam">De Latino toponymico syntagmate "[[Rotenburgum ad Wemmam]]" -ad quod Latinum gentilicium "Rotenburgensis-e" refertur-, vide homonymas urbes apud {{Graesse}} et {{Hofmannus}}. De hydronymo "[[Wemma]]", etiam vide {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rotenburg''; quoque [[Theodisce]] ''Rotenburg an der Wümme''; [[Saxonice]] ''Rodenborg'')</small> * [[Rötgesbüttel]] * [[Rüdershausen]] * [[Rühen]] * [[Rullstorf]] {{div col end}} === S === {{div col|3}} * [[Sachsenhagen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sagterlandia]]<ref name="BOV 2013">Bischöfliches Offizialat Vechta (2013). ''Findbuch des Offizialatsarchivs Vechta: Altes Archiv (Abteilung A: Saterlandia, Kirchliche Unterlagen, Akte A 8: „Informatio de Sagterlandia“ aus dem Jahre 1710)''. Vechtae, in Germania: Bischöfliches Offizialat.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Saterland''; quoque [[Theodisce]] ''Sagterland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Seelterlound'')</small> * [[Salis Cancellum]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Salzgitter''; [[Saxonice]] ''Soltgitter'')</small> * [[Salzbergen]] * [[Salzdetfordium]]<ref name="Marcard 1805"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Salzdetfurth'')</small> * [[Salzhausen]] * [[Salzhemmendorf]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Samern]] * [[Sandbostel]] * [[Sande (Frisia)|Sande]] * [[Sarstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sassenburg]] * [[Sathsa]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Sachsa'')</small> * [[Sauensiek]] * [[Schapen]] * [[Scharnebeck]] * [[Scheden]] * [[Scheeßel]] * [[Schellerten]] * [[Schiffdorf]] * [[Schladen-Werla]] * [[Schnackenburg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schnega]] * [[Schneverdingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Scholen]] * [[Schönewörde]] * [[Schöningen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schöppenstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schortens]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Schüttorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schwaförden]] * [[Schwanewede]] * [[Schwarme]] * [[Schwarmstedt]] * [[Schweindorf]] * [[Schweringen]] * [[Schwerinsdorf]] * [[Schwienau]] * [[Schwülper]] * [[Seeburg (Niedersachsen)|Seeburg]] * [[Seedorf (bei Zeven)|Seedorf]] * [[Seelze]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seesen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seevetal]] <small>commune sui iuris</small> * [[Seggebruch]] * [[Sehlde]] * [[Sehlem (Niedersachsen)|Sehlem]] * [[Sehnde]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Selsingen]] * [[Semmenstedt]] * [[Seulingen]] * [[Sibbesse]] * [[Sickte]] * [[Siedenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Sittensen]] * [[Soderstorf]] * [[Sögel]] * [[Söhlde]] * [[Söllingen (Niedersachsen)|Söllingen]] * [[Soltau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Soltendieck]] * [[Sottrum]] * [[Spahnharrenstätte]] * [[Spelle]] * [[Spiekeroog]] * [[Sprakensehl]] * [[Springe]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Stadae]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stade''; [[Saxonice]] ''Stood'')</small> * [[Stadlandia]]<ref>Ioannes Iustus Wynkelman, [https://books.google.com/books?id=WvgaAAAAYAAJ&pg=PA617&lpg=PA617&dq=statlandia+saxonia&source=bl&ots=Ysl9JI4L06&sig=2y6x3I38sU3-RcrP0HtnSkUxssI&hl=en&sa=X&ved=0CCwQ6AEwA2oVChMIwqiv-NWMxgIVQgmSCh2CZwDj#v=onepage&q=statlandia%20saxonia&f=false ''Notitia historico-politica veteris Saxo-Westphaliae finitimarumque regionum,''] 1667:277.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Stadland'')</small> * [[Stadtoldendorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Staffhorst]] * [[Staufenberg]] * [[Stavern]] * [[Stedesdorf]] * [[Steimbke]] * [[Steinau (Niedersachsen)|Steinau]] * [[Steinfeld (Oldenburg)]] * [[Steinhorst (Niedersachsen)|Steinhorst]] * [[Steinkirchen (Altes Land)|Steinkirchen]] * [[Stelle]] * [[Stemmen (Landkreis Rotenburg)|Stemmen]] * [[Stemshorn]] * [[Steyerberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Stinstedt]] * [[Stöckse]] * [[Stoetze]] * [[Stolzenau]] * [[Stuhr]] <small>commune sui iuris</small> * [[Südbrookmerland]] * [[Suderburg]] * [[Südergellersen]] * [[Südheide]] * [[Sudwalde]] * [[Suhlendorf]] * [[Sulingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Süpplingen]] * [[Süpplingenburg]] * [[Süstedt]] * [[Sustrum]] * [[Surwold]] * [[Suthfeld]] * [[Syke]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === T === {{div col|3}} * [[Tappenbeck]] * [[Tarmstedt]] * [[Tespe]] * [[Teuderium]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Detern''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Tjootern''; [[Saxonice|Orientalifrisicosaxonice]] ''Däitern'')</small> * [[Thransfellensis Ecclesia]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dransfeld'')</small> * [[Thedinghausen]] * [[Theodolfestorpum]]<ref name="Asseburg 1855">Asseburg, J. von der. (1855). ''Urkundenbuch des Geschlechts von der Asseburg (Vol. 1)''. Hahnschen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dedelstorf'')</small> * [[Thomasburg]] * [[Thorpum]]<ref name="Thorpum">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardDorfinderdeutschenOrtsgeschichte20160831-7111.htm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Dörpen''', 9. Jh., bei Aschendorf nördlich Meppens, F2-1090 THURP (Dorf) Dorfa (7), Thorpum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dörpen'')</small> * [[Thuine]] * [[Tiddische]] * [[Tiste]] * [[Toppenstedt]] * [[Tostedt]] * [[Tosterglope]] * [[Trebel]] * [[Triburi]]<ref name="Philippi & Bar 1892"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drebber'')</small> * [[Tülau]] * [[Twieflingen]] * [[Twist (Emsland)|Twist]] * [[Twistringen]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === U === {{div col|3}} * [[Uchte]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Uehrde]] * [[Uelsen]] * [[Uetze]] <small>commune sui iuris</small> * [[Ulsena]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Uelzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ülz’n'')</small> * [[Ummern]] * [[Undeloh]] * [[Upgant-Schott]] * [[Uplengen]] * [[Uslar]] <small>[[urbs]]</small> * [[Utarp]] {{div col end}} === V === {{div col|3}} * [[Vahlberg]] * [[Vahlbruch]] * [[Vahlde]] * [[Vallis Augae]]<ref name="SLH 1988">Societas Latina Hannoverana (1988). ''Fasciculi geographici et historici: De parvis provinciis ditionis Hannoveranae et Schaumburgensis''. Hannoverae: Typis Exscripsit Libraria Scripturarum.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Auetal'')</small> * [[Vallis Claustra-Cella]]<ref name="Conring 1730">Conring, H. (1730). ''De Antiquitatibus Academicis Dissertationes Septem''. Officina Smeinkiana.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clausthal-Zellerfeld''; [[Supraharthice]] ''Clasthol-Zallerfall'')</small> * [[Varel]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Varrel]] * [[Vastorf]] * [[Vechelde]] * [[Velpke]] * [[Veltheim (Ohe)]] * [[Vetha]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Vechta''; [[Saxonice]] ''Vechte'')</small> * [[Vicus Adelaidis]]<ref name="ALF 2016">Academia Latinitati Fovendae (2016). ''Commentarii Academiae Latinitati Fovendae: De novis parochiis et communibus Saxoniae Inferioris textus'' (Vol. XXIV). Romae: Herder.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adelheidsdorf'')</small> * [[Vierden]] * [[Vierhöfen]] * [[Vildhusia]]<ref name="Hofmannus"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Wildeshausen''; [[Saxonice]] ''Wilshusen'')</small> * [[Villa Cremilonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cremlingen'')</small> * [[Visbek]] * [[Visselhövede]] <small>[[urbs]]</small> * [[Vögelsen]] * [[Vollersode]] * [[Voltlage]] * [[Vorda Bremensis]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bremervörde''; [[Saxonice]] ''Bremervöör'')</small> * [[Vordorf]] * [[Vorwerk (Niedersachsen)|Vorwerk]] * [[Vrees]] {{div col end}} === W === {{div col|3}} * [[Waake]] * [[Waddeweitz]] * [[Wagenfeld]] * [[Wagenhoff]] * [[Wahrenholz]] * [[Walchum]] * [[Walkenried]] * [[Wallenhorst]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wallmoden]] * [[Walsrode]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Wangelnstedt]] * [[Wangerland]] * [[Wangerooge]] * [[Wanna]] * [[Warberg]] * [[Wardenburg]] * [[Warmsen]] * [[Warpe]] * [[Wasbüttel]] * [[Wathlingen]] * [[Wedemark]] <small>commune sui iuris</small> * [[Weener]] <small>[[urbs]]</small> * [[Weenzen]] * [[Wehrbleck]] * [[Welle]] * [[Wendeburg]] * [[Wendisch Evern]] * [[Wennigsen]] * [[Wenzendorf]] * [[Werdum]] * [[Werlte]] <small>[[urbs]]</small> * [[Werpeloh]] * [[Wesendorf]] * [[Weste (Niedersachsen)|Weste]] * [[Westergellersen]] * [[Westerholt]] * [[Westertimke]] * [[Westerwalsede]] * [[Westfeld (Niedersachsen)|Westfeld]] * [[Westoverledingen]] * [[Wetschen]] * [[Wettrup]] * [[Weyhausen]] * [[Weyhe]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wieda]] * [[Wiedensahl]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Wiefelstede]] * [[Wielen]] * [[Wienhausen]] * [[Wiesmoor]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wietmarschen]] * [[Wietze]] * [[Wietzen]] * [[Wietzendorf]] * [[Wilhelmshaven]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Wilstedt]] * [[Wilsum]] * [[Wingst]] * [[Winkelsett]] * [[Winnigstedt]] * [[Winsen (Aller)]] * [[Winsenia]]<ref name="Büttner">Büttner, D. S. (1710). ''Rudera Diluvii Testes, i.e. Zeichnung und Abbildung derer Columnarum Sceletonum''. Gottfried Zimmermann.</ref> <small>(ad [[Luya]]m<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Winsen'')</small> * [[Winzenburg]] * [[Wippingen]] * [[Wirdum]] * [[Wischhafen]] * [[Wistedt]] * [[Witmundia]]<ref>E.g., [[Ioannes Luyts|Ioannis Luyts]] ''Introductio ad Geographiam novam et veterem'', Ultraiecti 1692, [https://books.google.fr/books?id=_o0YP3-9VTMC&pg=PA281&dq=Witmundia&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjShLT7vdDrAhVJw4sKHZLLCokQ6AEwAnoECAMQAg#v=onepage&q=Witmundia&f=false p. 281].</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wittmund'')</small> * [[Wittingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wittmar]] * [[Wittorf]] * [[Wohnste]] * [[Wolfsburgum]]<ref>Vide nomini arcis: Samuel Pufendorfus, ''Commentariorum de rebus Suecicis libri XXVI'' {{Google Books|lV1PAAAAcAAJ|pag. 457 et 475}}, ''Nova Acta Eruditorum'' {{Google Books|eGFlITDJFSMC|pag. 487}}, Lipsiae, anno 1756, ac ''Itininerarium Thomae Carve, Tipperariensis'' ([https://archive.org/details/itinerariumthom00kerngoog/page/n182 pag. 108]).</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> </small> <small>([[Theodisce]] ''Wolfsburg''; [[Saxonice]] ''Wulfsborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfsbuurich'')</small> * [[Wollbrandshausen]] * [[Wollershausen]] * [[Wölpinghausen]] * [[Wolsdorf]] * [[Woltersdorf (Wendland)|Woltersdorf]] * [[Woltershausen]] * [[Worpswede]] * [[Wremen]] * [[Wrestedt]] * [[Wriedel]] * [[Wulfsen]] * [[Wulften ad Harthicos montes]] * [[Wunstorf]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Wurster Nordseeküste]] * [[Wustrow (Saxonia Inferior)]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === Z === {{div col|3}} * [[Zernien]] * [[Zetel]] * [[Zeven]] <small>[[urbs]]</small> * [[Zorge]] {{div col end}} ==Notae== <references /> [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris|!]] nminvvbagmwvrje9mcmr76iy7exy188 3980913 3980891 2026-08-12T20:33:04Z Cyprianus Marcus 66550 3980913 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Municipalities in Lower Saxony.svg|thumb|500px|Urbes et communia Saxoniae Inferioris.]] '''Index urbium, oppidorum et communium in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiore]]''' omnia [[commune|communia]] (Theodisce ''Gemeinden''), consociationes communium (Theodisce ''Gemeindeverbände'') atque loca nulli communium adscripta (Theodisce ''gemeindefreien Gebiete''), quae hodie in [[Terra foederalis (Germania)|terra]] [[Germania|Germanica]] [[Saxonia Inferior]]e exstant, complectitur. Postremae mutationes finium territorialium in Saxonia Inferiore [[1 Novembris|Kalendis Novembribus]] anni [[2021]] effectae sunt. Ex eo tempore [[Saxonia Inferior]] 939 communium et 25 loca nulli communi adscripta (quorum duo habitantur) habet. Quibus e communibus 159 titulo [[urbs|urbis]] (Theodisce ''Stadt'') et 49 titulo [[oppidum|oppidi]] (Theodisce ''Flecken'') utuntur. Praeterea nonnullae proprietates exstant secundum communium administrationem: Nam 939 communia in 289 communia unitaria et 650 communia membra dividuntur; quae vero in universum 114 consociationes communium constituunt, ut munera communiter administrent. Hae consociationes communium ipsa communia non sunt, sed foedera cooperationis, quae aut ex regione aut ex communitate in qua sedes administrationis sita est nomen accipiunt. Quapropter in Saxonia Inferiore idem nomen tam communi quam consociationi communium tribui potest. Agitur tamen de duobus corporibus iuridicis distinctis, quae proprias repraesentationes atque propria munera habent. Praeterea, propter magnitudinem suam, nonnullae communium et consociationes communium peculiarem rationem cum [[Index circulorum Germanicorum|circulo terrae]] (Theodisce ''Landkreis'') habent: * Decem urbes statum iuridicum [[Index circulorum Germanicorum|circuli urbani]] (Theodisce ''kreisfreien Stadt'') obtinent, nulli circulo terrae subiiciuntur atque omnia sua munera exercent. * Septem urbes statum iuridicum urbis magnae sui iuris (Theodisce ''Große selbständige Stadt'') obtinent atque multa, sed non omnia, munera circuli terrae cui adscribuntur exercent. * 61 communium et tria communia generalia (Theodisce ''Samtgemeinden'') statum iuridicum communis sui iuris (Theodisce ''Selbständige Gemeinde'') obtinent atque quaedam munera districtus cui adscribuntur exercent. * 861 ceterae communium nullam peculiarem rationem cum circulo terrae cui adscribuntur habent. === A === {{div col|3}} * [[Abensium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Apensen''; [[Saxonice]] ''Obbens'')</small> * [[Acheimum]]<ref name="Grote III 1877">Grote, H. (1877). ''Münzstudien: Geschichte der älteren Münzen und Urkunden des Bisthums Verden'' (Vol. VIII). Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Achim''; [[Saxonice]] ''Achem'')</small> * [[Achestedium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Axstedt''; [[Saxonice]] ''Ax'')</small> * [[Adelebsenum]]<ref name="Funck 1736">Funck, J. N. (1736). ''Disputatio Academica de Voluntaria Morte Judaeorum et Gentilium sub Praesidio S. R. I. Libero Baroni de Adelebsen Dedicata''. Rintelii: Typis Johannis Friderici Enax.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Adelebsen'')</small> * [[Adenebutla]]<ref name="Pischke 1998">Pischke, G. (Ed.) (1998). ''Das Lehnsregister der Edelherren von Meinersen: Edition und historische Untersuchung der mittelalterlichen Besitzurkunden'' (Documentum anni MCCXX). Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Adenbüttel'')</small> * [[Adenhusium]]<ref name="Schlegel 1703">Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis: De ecclesiis parochialibus et ditione antiqua oppidi Adenhusii''. Mindae: Typis Johannis Meyeri; et: Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis:...''. Mindae: Typis Johannis Meyeri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahnsen'')</small> * [[Adenthorpium]]<ref name="Höhbaum 1876">Höhbaum, K. (Ed.) (1876). ''Hansisches Urkundenbuch: Monumenta Germaniae Historica e codicibus diplomaticis Bremensibus et Luneburgensibus'' (Vol. I). Halis Saxonum: Typis Orphanotrophei.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adendorf''; [[Saxonice]] ''Adendörp'')</small> * [[Affinghusia]]<ref name="Rathlef 1766">Rathlef, E. L. (1766). ''Geschichte der Grafschaften Hoya und Diepholz: Monimenta diplomatica et antiquitates ditionis Affinghusiae'' (Vol. I). Bremae: Försterischen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Affinghausen''; [[Saxonice]] ''Affinghusen'' seu ''Affjehusen'')</small> * [[Alrebekesa]]<ref name="Oven 1872">Oven, A. von (Ed.) (1872). ''Urkundenbuch des Herzogthums Lüneburg: Diplomata, chartae et registra historica saeculi XII (Documentum anni MCXCVII de venditione praedii Alrebekesae)'' (Vol. I). Hannoverae: Carl Rümpler.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahnsbeck'')</small> * [[Ahusium (Saxonia Inferior)|Ahusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahausen''; [[Saxonice]] ''Ahusen'')</small> * [[Alfelda]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Alfeld''; [[Saxonice]] ''Allefelle'')</small> * [[Alfhusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Alfhausen'')</small> * [[Algermissenum]]<ref name="Hoogeweg III 1903">Hoogeweg, H. (Ed.) (1903). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et privilegia de Algermisseno)'' (Vol. III). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Algermissen'')</small> * [[Almstedium]]<ref name="Hoogeweg II 1901">Hoogeweg, H. (Ed.) (1901). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et registra de Almstedio)'' (Vol. II). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Almstedt'')</small> * [[Alorstedium]]<ref name="Pratje 1758">Pratje, J. H. (1758). ''Historische Nachrichten von dem ehemaligen berühmten Closter Harsefeld: Monumenta ac documenta saeculi XII ubi de decimis Alorstedii agitur''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahlerstedt''; [[Saxonice]] ''Ohlers'')</small> * [[Alvstedium]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Alfstedt''; [[Saxonice]] ''Alfs'' seu ''Alfst'')</small> * [[Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746">Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'')</small> * [[Anchemium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ankum'')</small> * [[Andervenia]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Andervenne'')</small> * [[Andorlangia]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Anderlingen''; [[Saxonice]] ''Annerlingen'')</small> * [[Antiqua Medingha]]<ref name="Homeyer X 2006">Homeyer, J. (Ed.) (2006). ''Urkundenbuch des Klosters Medingen: Lüneburger Urkundenbuch (Monimenta historica saeculi XIV de parochia Medinghae) (Vol. X)''. Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Altenmedingen''; [[Saxonice]] ''Ohmein'')</small> * [[Apenum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>([[Theodisce]] ''Apen''; [[Saxonice]] ''Aap'')</small> * [[Apleremum]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Apelern'')</small> * [[Appelium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Appel'')</small> * [[Aquae Lauterbergenses in Montibus Harthicis]]<ref name="Mirus 1826">Mirus, A. (1826). ''De salubritate aquarum lauterbergensium in montibus harthicis sitarum''. Typis Regiis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Lauterberg im Harz'')</small> * [[Aquae Nendorpenses]]<ref name="Marcard 1805">Marcard, H. M. (1805). ''De salubritate aquarum nendorpensium et de earum usu in morbis chronicis''. [[Goettinga]]e: Dieterich; et: Macard, H. M. (1805). ''De usu salutari fontium salinorum in territorio Hildesiensi sitorum''. [[Goettinga]]e: Dieterich.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Nenndorf'')</small> * [[Aquae Zwischenahnenses]]<ref name="Statisitakamt Nord 2025">Statistikamt Nord (Editio Latina). ''Catalogus Urbium et Communium Germaniae''. Hamburgi, 2025.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Zwischenahn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Twiskenoan'' seu ''Boad Twiskenoan''; [[Saxonice]] ''Twüschenahn'')</small> * [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'')</small> * [[Artlenburgum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Artlenburg'')</small> * [[Artlissa]]<ref name="Mader 1664">Mader, J. J. (1664). ''Antiquitates Brunsvicenses: De antiquis parochiis Saxonum et finibus dioecesis Mindensis (Caput de parochia Artlissa)''. Helmestadii: Typis Henningi Mulleri.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Aerzen'': quoque [[Theodisce]] ''Ärzen'')</small> * [[Arx Agathae]]<ref name="Kochen 1724">Kochen, J. H. (1724). ''Introductio in Historiam Ducatus Bremensis y Verdensis: Accesserunt diplomata varia et descriptio Arcis Agathae et ditionis Stadiensis''. Stadae: Typis Caspari Holmii.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Agathenburg''; [[Saxonice]] ''Gothenborg'')</small> * [[Arx Draconis]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Drakenburg'')</small> * [[Ascalingium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahlden'')</small> * [[Asanthorpium]]<ref name="Vogell 1856">Vogell, A. (Ed.) (1856). ''Urkundenbuch des Bisthums Verden y des Collegiatstifts Bardewick: Chartae, diplomata et monumenta historica saeculi XIII...''. Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg">Fingitur nomen "Circulus Harburgensis" -Theodisce ''Landkreis Harburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Harburgum]]" -ad quod gentilicium "Harburgensis-e" refertur-.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Asenthorpium]]<ref name="Hodenberg 1855">Hodenberg, W. von (Ed.) (1855). ''Hoyer Urkundenbuch'' (Vol. I). Hannoverae: Jänecke Verlag.</ref> <small>(in [[Circulus terrae Diepholtia|Circulo terrae Diepholtia]]<ref name="Landkreis Diepholz">Fingitur nomen "Circulus terrae Diepholtia" -Theodisce ''Landkreis Diepholz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Diepholtia]]", vide {{Hofmannus}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Assena]]<ref name="Philippi & Bar 1892">Philippi, F., & Bär, M. (Eds.) (1892). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Die Urkunden der Jahre 772-1200'' (Vol. 1). Verein für Geschichte und Landeskunde von Osnabrück.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Essen'')</small> * [[Astanholteremarki-Scirnbeki]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterholz-Scharmbeck''; [[Saxonice]] ''Oosterholt-Scharmbeek'')</small> * [[Auricum (Saxonia Inferior)|Auricum]]<ref name="Emmius 1616">Emmius, U. (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: Elzevier.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Aurich''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Aurk''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Auerk'')</small> {{div col end}} === B === {{div col|3}} * [[Badberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Badbergen''; [[Saxonice]] ''Badbern'')</small> * [[Baddekenstedium]]<ref name="Casemir & Menzel & Ohainski X 2018">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil X)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Baddeckenstedt''; [[Saxonice]] ''Barkenstäe'')</small> * [[Balga]]<ref name="Udolph 1994">Udolph, J. (1994). ''Namenkundliche Studien zum Germanenproblem'' (Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, Ergänzungsbände 9). Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balje'')</small> * [[Balga Cortis]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Balge'')</small> * [[Baltrumum]]<ref name="Wiarda III 1792">Wiarda, T. D. (1792). ''Ostfriesische Geschichte: Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1648'' (Vol. 3). August Friedrich Winter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Baltrum'')</small> * [[Bamwida]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Bohmte''; [[Saxonice]] ''Baumte'')</small> * [[Bardenuvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'')</small> * [[Bardorpium]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bahrdorf'')</small> * [[Barenburgum]]<ref name="Kolb 1712">Kolb, G. (1712). ''Compendium totius orbis: partim geographicum, partim historicum, partim genealogicum''. Typis Universitatis Carolo-Francisceae</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barenburg''; [[Saxonice]] ''Baarnborg'')</small> * [[Bargstedum]]<ref name="Mushard 1764">Mushard, M. (1764). ''Palaeogentilismus Bremensis: Monumenta ac veterum tumuli in ducatibus Bremensi et Verdensi''. Typis Andreae Vandenhoeck.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bargstedt''; [[Saxonice]] ''Bargst'' seu ''Bars'')</small> * [[Barnstedum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702">Bünting, H., & Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barnstedt'')</small> * [[Barnstorfium]]<ref name="Böhmer 2007">Böhmer, J. F. (2007). ''Regesta Imperii III: Salisches Haus 1024–1125. Die Regesten des Kaiserreiches unter Heinrich IV'' (T. Struve, Ed.). Böhlau Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barnstorf''; [[Saxonice]] ''Baarnstrup'')</small> * [[Barsela]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barßel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bäärsel''; [[Saxonice]] ''Bassel'')</small> * [[Barsingehusa]]<ref name="Harenberg 1753">Harenberg, J. C. (1753). ''Historia ecclesiae Gandershemensis diplomatica''. Typis et Impensis Joannis Christophori Meisneri.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Barsinghausen''; [[Saxonice]] ''Baschehusen'' seu ''Basche'')</small> * [[Barum (Luneburgum)|Barum]]<ref name="Mindermann I II 2004">Mindermann, A. (Ed.) (2004). ''Verdener Urkundenbuch, 1. Abteilung, Band 2: 1300–1380''. Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>(in [[Circulus Luneburgensis|Circulo Luneburgensi]]<ref name="Landreis Lüneburg">Fingitur nomen "Circulus Luneburgensis" -Theodisce ''Landreis Lüneburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Luneburgensis-e" ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Boorn'')</small> * [[Barum (Circulus Ulsenensis)|Barum]]<ref name="AdWzG 2010">Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, & U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen">Fingitur nomen "Circulus Ulsenensis" -Theodisce ''Landkreis Uelzen'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Ulsenensis-e" ad [[Ulsena]]m refertur. Quo de gentilicio, vide lemma "res-publica Ulsenensis" apud {{Google Books|w_tWAAAAcAAJ|vide paginam dedicationis operis}}"; et de topnymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Bourm'')</small> * [[Barunvilla]]<ref name="SdaedhdlM 1862">Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle (1862). ''Mémoires de la Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle: Année 1860–1861''. Rousseau-Pallez.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barendorf''; [[Saxonice]] ''Borendörp'')</small> * [[Barverum]]<ref name="Böhmer 1844">Böhmer, J. F. (1844). ''Regesta Chronologico-Diplomatica Regum et Imperatorum Romanorum: Inde a Conrado I. Usque ad Henricum VII''. Typis et Sumtibus J. C. Hermann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barver'')</small> * [[Barwedelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barwedel'')</small> * [[Basdalum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Basdahl''; [[Saxonice]] ''Basdaal'' seu ''Basdohl'')</small> * [[Bawinkelum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bawinkel''; [[Saxonice]] ''Bowinkel'')</small> * [[Bebenhusa (Saxonia Inferior)|Bebenhusa]]<ref name="Ahlfeldt 2010">Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bevensen''; [[Saxonice]] ''Bämsen'' seu ''Bemsen'')</small> * [[Beckdorfium]]<ref name="AdWzG 2010"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckdorf''; [[Saxonice]] ''Beekdörp'')</small> * [[Beckedorfium]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckedorf''; [[Saxonice]] ''Biäkedörp'')</small> * [[Beckelnum]]<ref name="Böhmer 1844"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beckeln'')</small> * [[Bedenbostelum]]<ref name="NL 1924">Niedersächsisches Landesarchiv (1924). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte''. Veröffentlichungen de Historischen Kommission für Niedersachsen und Bremen.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Beedenbostel''; [[Saxonice]] ''Bedenbossel'')</small> * [[Beierstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beierstedt''; [[Saxonice]] ''Barste’e'')</small> * [[Belmum]]<ref name="Moser 1738"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Belm'')</small> * [[Belumum]]<ref name="Mushard 1764"/> <small>([[Theodisce]] ''Belum''; [[Saxonice]] ''Belen'')</small> * [[Bema (Saxonia Inferior)|Bema]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Böhme''; [[Saxonice]] ''Böhm'')</small> * [[Bendestorfium]]<ref name="Bührmann 2005">Bührmann, M. (2005). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen des norddeutschen Raumes''. Akademie der Wissenschaften zu Göttingen. </ref> <small>([[Theodisce]] ''Bendestorf''; [[Saxonice]] ''Bendsdörp'')</small> * [[Berga (Circulus Cellensis)|Berga]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737">Bruzen de La Martinière, A. A. (1737). ''Thesaurus geographicus criticus: in quo omnium orbis terrarum regionum, civitatum, oppidorum, nominibus antiquis, medii aevi et modernis''. Ex Officina Wetsteniana.</ref> <small>(in [[Circulus Cellensis|Circulo Cellensi]]<ref name="Landkreis Celle">Fingitur nomen "Circulus Cellensis" -Theodisce ''Landkreis Celle'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Cella (Germania)|Cella]]" -ad quod gentilicium "Cellensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bergen''; [[Saxonice]] ''Bargen'')</small> * [[Berga (Circulus Osnabrugae)|Berga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(in [[Circulus Osnabrugae|Circulo Osnabrugae]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Osnabrugae" -Theodisce ''Landkreis Osnabrück'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum ''LandKreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Osnabruga|Osnabruga-ae]]", vide Pertsch, Erich: ''Langenscheidts Großes Schulwörterbuch Lateinisch-Deutsch'', Berolini et Monaci 1983, ISBN 3-468-07202-3, p. 1325.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Berge'')</small> * [[Berga ad Dumnam]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergen an der Dumme''; [[Polabice]] ''Djörska'')</small> * [[Bergenborstelium]]<ref name="Hodenberg 1855"/> <small>([[Theodisce]] ''Bahrenborstel''; [[Saxonice]] ''Bornbössel'' seu ''Boornbössel'')</small> * [[Bergfelda]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergfeld''; quoque [[Saxonice]] ''Bargfeld'')</small> * [[Bersenbrugum]]<ref name="Sandhoff 1785">Sandhoff, J. E. (1785). ''Antistitum Osnabrugensis ecclesiae, qui per decem saecula episcopale munus in ea gesserunt, chronotaxis''. Typis Joannis Georgii Kislingii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bersenbrück''; [[Saxonice]] ''Bessenbrügge'')</small> * [[Berumburgum]]<ref name="Emmius 1616"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Berumbur'')</small> * [[Bestena]]<ref name="Jellinghaus 1923">Jellinghaus, H. (1923). ''Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Bestandteilen''' (III ed.). Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beesten'')</small> * [[Betzendorfum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] ''Betzendorfum''; [[Saxonice]] ''Bätzendörp'')</small> * [[Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern'')</small> * [[Beverstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beverstedt''; [[Saxonice]] ''Beverst'')</small> * [[Bienenbuttelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bienenbüttel''; [[Saxonice]] ''Bienbüddel'')</small> * [[Bilshusa]]<ref name="Wolf 1819">Wolf, J. (1819). ''Politische Geschichte des Eichsfeldes mit Urkunden erläutert''. Johann Georg Rosenbusch.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bilshausen'')</small> * [[Binethemum]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bentheim'')</small> * [[Binnenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Binnen'')</small> * [[Bippenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bippen''; [[Saxonice]] ''Bippen'')</small> * [[Birsina]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bassum''; [[Saxonice]] ''Bassen'')</small> * [[Bissendorpum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bissendorf''; [[Saxonice]] ''Bissendörp'')</small> * [[Blenderum]]<ref name="Brosius 1993">Brosius, D. (1993). ''Urkundenbuch des Klosters Loccum'' (Vol. 1). Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Blender''; [[Saxonice]] ''Blenner'')</small> * [[Bliederstorpum]]<ref name="Trüper 2017">Trüper, H. G. (2017). ''Urkundenbuch der Herren von Zesterfleth: 1232–1657''. Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bliedersdorf''; [[Saxonice]] ''Bliersdörp'')</small> * [[Bobentunum]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bovenden''; quoque [[Saxonice]] ''Bovten'')</small> * [[Bocensis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bückeburg''; [[Saxonice]] ''Bückeborg'')</small> * [[Bocholta (Circulus Heidensis)|Bocholta]]<ref name="Hodenberg 1859"/> <small>(in [[Circulus Heidensis|Circulo Heidensi]]<ref name="Heidekreis">Fingitur nomen "Circulus Heidensis" -Theodisce ''Heidekreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum gentilicium "Heidensis-e" Theodiscum lexema ''Heide-'' vertit.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bocholta (Circulus Theorosburgensis)|Bocholta]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>(in [[Circulus Theorosburgensis|Circulo Theorosburgensi]]<ref name="Landkreis Schaumburg">Fingitur nomen "Circulus Theorosburgensis" -Theodisce ''Landkreis Schaumburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino gentilicio "Theorosburgensis-e", quod ad [[Theorosburgum]] refertur, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Baukholt'')</small> * [[Bocholtum in Ericeto]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>[[urbs]] et commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz in der Nordheide''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bochorna (Circulus Frisicus)|Bochorna]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873">Ehmck, D. R., & von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.</ref> <small>(in [[Circulus Frisicus|Circulo Frisico]]<ref name="Landkreis Friesland">Fingitur nomen "Circulus Frisicus" -Theodisce ''Landkreis Friesland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Frisicus-a-um" ad [[Frisia (discretiva)|Frisiam]] refertur. Quod de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bockhorn'')</small> * [[Bochorna (Circulus Vetha)|Bochorna]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus Vetha|Circulo Vetha]]<ref name="Landkreis Vechta">Fingitur nomen "Circulus Vetha" -Theodisce ''Landkreis Vechta'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo).</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Bakum'')</small> * [[Bochorstia]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bockhorst''; [[Saxonice]] ''Baukhast'')</small> * [[Bodendicum]]<ref name="Brosius 1985">Brosius, D. (1985). ''Aus der Geschichte der Burg Bodenteich''. Ecomed Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bodenteich''; [[Saxonice]] ''Bonndiek'')</small> * [[Bodenfelda]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenfelde'')</small> * [[Bodensa]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bodensee'')</small> * [[Bodonis Insula]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenwerder'')</small> * [[Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'')</small> * [[Boitersena]]<ref name="Mindermann 2001">Mindermann, A. (Ed.) (2001). ''Urkundenbuch der Bischöfe und des Domkapitels von Verden: Band 1''. Von den Anfängen bis 1300. [[Stadae|Stadis]]: Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bötersen''; [[Saxonice]] ''Boitzen'')</small> * [[Boitzia]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Boitze''; [[Saxonice]] ''Böhtz'')</small> * [[Bokenstorpium]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Bokensdorf''; [[Saxonice]] ''Bokensdörp'')</small> * [[Bokenum]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bockenem''; [[Saxonice]] ''Bokeln'')</small> * [[Borchwega]]<ref name="Rüther 1905">Rüther, H. (Ed.) (1905). ''Urkundenbuch des Klosters Neuenwalde''. Halle’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Burweg'')</small> * [[Borkna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Borkum''; [[lingua Frisica|Frisice]] ''Boarkum''; quoque [[Saxonice]] ''Börkum'')</small> * [[Borna Castra]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Berne'')</small> * [[Borsla]]<ref name="Niemeyer 2012">Niemeyer, M. (Ed.) (2012). ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bösel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Böäsel''; [[Saxonice]] ''Bäsel'')</small> * [[Borstla]]<ref name="Hodenberg 1842">Hodenberg, W. von (Ed.) (1842). ''Diepholzer Urkundenbuch: Authentische Urkunden zur Geschichte der Grafschaft Diepholz''. [[Hannovera]]e: Hahn'schen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Borstel''; [[Saxonice]] ''Bössel'')</small> * [[Botela]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Bothel''; [[Saxonice]] ''Bootel'')</small> * [[Brachia (Germania)|Brachia]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Brake''; [[Saxonice]] ''Braak'' seu ''Broak'')</small> * [[Braclina]]<ref name="Rübel 1881">Rübel, K. (Ed.) (1881). ''Dortmunder Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1340''. [[Isarlohia]]e: J. Baedeker.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brackel''; [[Saxonice]] ''Braackel'')</small> * [[Bramascus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bramsche'')</small> * [[Breddenberga]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Breddenberg'')</small> * [[Bredenforda]]<ref name="Hoogeweg 1898">Hoogeweg, H. (Ed.) (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden vom J. 1201-1300''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brevörde'')</small> * [[Bredthorpium]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Breddorf''; [[Saxonice]] ''Breddörp'')</small> * [[Brestum (Saxonia Inferior)|Brestum]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brest'')</small> * [[Brincama]]<ref name="Friedländer 1878">Friedländer, E. (Ed.) (1878). ''Ostfriesisches Urkundenbuch: Band 1. (Jahre 787–1470)''. [[Emda]]e: Haynel.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Brinkum'')</small> * [[Britlinga]]<ref name="Udolph 2004">Udolph, J. (2004). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala''. [[Gottinga]]e: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brietlingen''; [[Saxonice]] ''Brietl'')</small> * [[Brochema]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockum''; [[Saxonice]] ''Broubm'' seu ''Brookm'')</small> * [[Brocleda]]<ref name="Janicke 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1''. [[Lipsia]]e: S. Hirzel.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bröckel''; [[Saxonice]] ''Bräukel'')</small> * [[Broclina]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockel''; [[Saxonice]] ''Brookel'')</small> * [[Broma]]<ref name="Casemir & Ohainski 2014">Casemir, K., & Ohainski, U. (Ed.). (2014). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch: Die Ortsnamen des Landkreises Gifhorn''. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Brome''; [[Saxonice]] ''Brom'')</small> * [[Brochusium-Vilsena]]<ref name="Hodenberg 1855"/><ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bruchhausen-Vilsen''; [[Saxonice]] ''Brooksen-Vilsen'')</small> * [[Brunsvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Braunschweig''; [[Saxonice]] ''Brunswiek''; [[lingua Saxonica|Brunsvicice]] dialectaliter ''Bronswiek'' seu ''Brönswiek'')</small> * [[Bukina]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bücken''; [[Saxonice]] ''Bücken'')</small> * [[Bulcova]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bülkau'')</small> * [[Bulsteda]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Bülstedt''; [[Saxonice]] ''Büls'')</small> * [[Brunla]]<ref name="Bode 1893">Bode, G. (Ed.) (1893). ''Urkundenbuch der Stadt Goslar und der in und bei Goslar belegenen geistlichen Stiftungen: Band 1 (922 bis 1250)''.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Braunlage'')</small> * [[Bunda]]<ref name="Deiter">Deiter, H. (1881). Oldeborchs, Pastoris zu Bunda in Reiderland, kleine ostfriesische Chronicke, betreffend die Jahre 1558 bis 1605. ''Jahrbuch de Gesellschaft für bildende Kunst und vaterländische Altertümer zu Emden''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bunde''; [[Saxonice]] ''Bunn'')</small> * [[Burchardivillare]]<ref name="Janicke 1892">Janicke, K. (Ed.) (1892). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1. Bis zum Jahre 1221''. S. Hirzel.</ref> <small>(in [[Circulus Guelpherbytensis|Circulo Guelpherbytensi]]<ref name="Landkreis Wolfenbüttel">Fingitur nomen "Circulus Guelpherbytensis" -Theodisce ''Landkreis Wolfenbüttel'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Guelpherbytensis-e" ad [[Guelpherbytum]] refertur. Quo de toponymo, vide [https://vd18.gbv.de/viewer/fullscreen/006049869/1/ ''vd18.gbv.de''], ubi dicitur "(...) Pro eo ac debuisti, urbs aerumnosa, infelix ac misera Guelpherbytum (...)"; et quo de gentilicio, vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/MBRY52X6EUWPQOQRFBKHVLYBSUG4M6LS ''Carmina Votiva Honori Clarißimi atq[ue] Experientißimi Viri Dn. Samuelis Stockhausen''], ubi dicitur "(...) Practici Guelpherbytensis (...)".</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'')</small> * [[Burgdorfium]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Hannovera (regio)|Regione Hannovera]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'' seu ''Bortörp'')</small> * [[Burgium (Saxonia Inferior)|Burgium]]<ref name="Remling VII 2026">Remling, L. (2026). ''Die Ortsnamen des Landkreises Emsland''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Börger''; [[Saxonice]] ''Borger'')</small> * [[Buria (Saxonia Inferior)|Buria]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>([[Theodisce]] ''Bühren'')</small> * [[Bursina (Saxonia Inferior)|Bursina]]<ref name="Casemir 2003">Casemir, K. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil III)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Börßum'')</small> * [[Butiadinga]]<ref name="Ehmck & Bippen II 1876">Ehmck, D. R., & Bippen, W. von. (Ed.) (1876). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 2. 1301–1350''. D. Ed. Müller.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Butjadingen'')</small> * [[Buxtehuda]]<ref name="Lappenberg 1842">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1842). ''Hamburgisches Urkundenbuch: Band 1''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Buxtehude''; [[Saxonice]] ''Buxthu'')</small> * [[Byspinga]]<ref name="Hodenberg 1859">Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bispingen''; [[Saxonice]] ''Bissen'')</small> {{div col end}} === C === {{div col|3}} * [[Campus Rufus]]<ref name="Stüve 1789"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Rothenfelde'')</small> * [[Capella (Saxonia Inferior)|Capella]]<ref name="Philippi II 1894">Philippi, F. (Ed.) (1894). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Band 2. Die Urkunden der Jahre 1201–1250''. H. Th. Wenner.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Cappeln'')</small> * [[Castrovallium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgwedel''; [[Saxonice]] ''Borwee'' seu ''Boorwee'')</small> * [[Cella (Germania)|Cella]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Celle'')</small> * [[Clenza]]<ref name="Janicke II 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 2. Von 1221 bis 1260''. S. Hirzel.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clenze''; [[Polabice]] ''Kloncka'')</small> * [[Cloppenburgum]]<ref name="Egli 1893"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Cloppenburg''; [[Saxonice]] ''Cloppenborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kloppenbuurich'')</small> * [[Collis (Saxonia Inferior)|Collis]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>[[oppidum]]</small> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Polle'') * [[Cramma]]<ref name="Casemir 2003"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cramme'')</small> * [[Cuxhavia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Cuxhaven''; [[Saxonice]] ''Cuxhoben'')</small> {{div col end}} === D === {{div col|3}} * [[Dalemia]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dahlem'')</small> * [[Dalenburgum]]<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024">Rzihacek, A., & Spreitzer, F. (Ed.) (2024). ''Die Urkunden Otto IV (Monumenta Germaniae Historica, Diplomata Regum et Imperatorum Germaniae, Tomus XI). Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'')</small> * [[Dalum]]<ref name="Janicke II 1896"/> <small>([[Theodisce]] ''Dahlum''; [[Saxonice]] ''Tahln'')</small> * [[Damma (Saxonia Inferior)|Damma]]<ref name="Philippi II 1894"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Damme'')</small> * [[Damnatzium]]<ref name="Garzmann LXXVI 2004">Garzmann, M. R. W. (Ed.) (2004). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte: Neue Folge der Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen (Band 76)''. Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Damnatz'')</small> * [[Danneberga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dannenberg''; [[Saxonice]] ''Dannenbarg''; [[Polabice]] ''Wajdars'')</small> * [[Danthorpum]]<ref name="Casemir & Menzel % Udolph VII 2011">Casemir, K., Menzel, F., & Udolph, J. (2011). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII''). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Danndorf'')</small> * [[Dassela]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dassel'')</small> * [[Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'')</small> * [[Deinste]]<ref name="Vanni & Rossi 2012">Vanni, D., & Rossi, M. (Ed.) (2012). ''Index Nominum Geographicorum Locorumque Mundi Latine Redditus''. Societas Latina.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinste''; [[Saxonice]] ''Deinst'')</small> * [[Deinstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinstedt''; [[Saxonice]] ''Deins'')</small> * [[Delmenhorstium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Delmenhorst''; [[Saxonice]] ''Demost'')</small> * [[Dengdia]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Denkte'')</small> * [[Derental]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007"/> <small>([[Theodisce]] ''Derental'')</small> * [[Dersum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Dersum''; [[Saxonice]] ''Derßm'')</small> * [[Dettum]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Dettum''; [[Saxonice]] ''Detten'')</small> * [[Dicla]]<ref name="Mooyer 1855">Mooyer, E. F. (Ed.) (1855). ''Urkundenbuch des vormaligen Stiftes Minden''. J. C. C. Bruns.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dickel'')</small> * [[Didderse]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Didderse'' et [[Saxonice]] ''Deesse'')</small> * [[Diekholza]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diekholzen'')</small> * [[Dielmissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dielmissen'')</small> * [[Diepenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diepenau'')</small> * [[Diepholtia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Diepholz''; [[Saxonice]] ''Deefholt'')</small> * [[Dinklage]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dinklage''; [[Saxonice]] ''Dinklaoge'')</small> * [[Disaldishusa]]<ref name="-husaDelligsen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Disaldishusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Reuter, A. (Ed.) (1950). ''1100 Jahre Delligsen: Geschichte der Hilsmulde und des Ortes Delligsen''. Verlag der Gemeinde Delligsen. </ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Delligsen'')</small> * [[Disna (Saxonia Inferior)|Disna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dissen am Teutoburger Wald'')</small> * [[Dohra (Terra Emesensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Terrae Emesensis|Terra Emesensi]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Terrae Altenburgensis" -Theodisce ''Landkreis Emsland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum "terra-ae" Theodiscum lexema ''-land'' vertit et Latinum gentilicium "Emesensis-e" ad flumen [[Amisia|Emesam]] refertur. De hoc hydronymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dohren '')</small> * [[Dohra (Circulus Harburgensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Dohren''; [[Saxonice]] ''Duhrn'')</small> * [[Dolnere]]<ref name="Dolnere">Vide [https://adw-goe.de/fileadmin/forschungsprojekte/ortsnamen_rhein_elbe/dokumente/Publikationen_Udolph_PDF/2001-2005/315._Udolph_Anmerkungen_zum_Ortsnamen_Dollern.pdf ''Anmerkugen zum Ortsnamen Dollern''], ubi dicitur "(...) 1105 (Fälschung Mitte 12. Jh.) ''Dolnere'' (...) 1209 ''Johannes de dolnere'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dollern'')</small> * [[Doristacus]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dorstadt'')</small> * [[Dornum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dornum''; [[Saxonice]] ''Dornm'')</small> * [[Dorverda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dörverden''; [[Saxonice]] ''Dörbern'' seu ''Dörb'' seu ''Dörveern'')</small> * [[Dotlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dötlingen'')</small> * [[Drage (Albis)|Drage]]<ref name="Drage">'''Drage-es'''; declinatio regularis generis Graeci vel Latini in prima declinatione, aut ut nomen substantivum regulare primae declinationis in geographicis rationibus modernis tractatum. Quo de toponymo, vide: Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Drage''; [[Saxonice]] ''Draag'')</small> * [[Drentwede]]<ref name="Hodenberg 1842">von Hodenberg, W. (1842). ''Diepholzer Urkundenbuch''. [[Hannovera]]e.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drentwede'')</small> * [[Drestadium]]<ref name="-stadt"/> <small>([[Theodisce]] ''Drestedt''; [[Saxonice]] ''Dreest'')</small> * [[Drochtersa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Drochtersen''; [[Saxonice]] ''Drochters'')</small> * [[Dudanebutli]]<ref name="Lappenberg 1841">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1841). ''Hamburgisches Urkundenbuch (Band 1)''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Düdenbüttel''; [[Saxonice]] ''Düünbeudel'')</small> * [[Duderstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Duderstadt''; [[Saxonice]] ''Dustadt'')</small> * [[Dunsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dünsen'')</small> * [[Dunum]]<ref name="Houtrouw 1889">Houtrouw, O. G. (1889). ''Ostfriesland: Eine geschichtlich-ortskundige Wanderung gegen Ende der Fürstenzeit (Band 1)''. Dunkmann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dunum'')</small> * [[Duthungun]]<ref name="Udolph 2004"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Duingen''; [[Saxonice|Ostfalice]] ''Daujen'')</small> {{div col end}} === E === {{div col|3}} * [[Ebbestorpium]]<ref name="Jaitner 1985">Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Ebstorf''; [[Saxonice]] ''Ebstörp'')</small> * [[Ebersdorfium (Saxonia Inferior)|Ebersdorfium]]<ref name="Ebersdorfium">Theodiscum toponymum ''Ebersdorf' in Latinam "Ebersdorfium" verti solet. V.gr. vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ebersdorf''; [[Saxonice]] ''Eversdörp'')</small> * [[Echemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Echem''; [[Saxonice]] ''Echen'')</small> * [[Edemissa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Edemissen''; [[Saxonice]] ''Emisse'')</small> * [[Edewecht]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Egestorf]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Eggermühlen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Ehra-Lessien]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Ehrenburg (Niedersachsen)|Ehrenburg]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Eickeloh]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Eicklingen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Eildissum]]<ref name="Stumpf-Brentano II 1865">Stumpf-Brentano, K. F. (Ed.) (1865). ''Die Reichskanzler vornehmlich des X., XI. und XII. Jahrhunderts: Acta Imperii Selecta'' (Vol. 2). [[Aeni Pons (Austria)|Aeni Ponte]]: Wagner'schen Universitäts-Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Eilsen''; [[Saxonice]] ''Ahlsen'')</small> * [[Eime]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Eimen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Eimke]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Einbeck]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Elbe (Niedersachsen)|Elbe]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Elbingerode (bei Herzberg am Harz)|Elbingerode]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Eldingen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Elmlohe]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Elsdorf (Niedersachsen)|Elsdorf]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Elsfleth]] <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Elze]] <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Embsen]] * [[Emda]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Emlichheim]] * [[Emmendorf]] * [[Emmerthal]] * [[Emsbüren]] * [[Emstek]] * [[Emtinghausen]] * [[Engden]] * [[Engelschoff]] * [[Erkerode]] * [[Ermelstorpium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Armstorf''; [[Saxonice]] ''Armsdörp'')</small> * [[Esche]] * [[Eschede]] * [[Eschershausen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Esens]] <small>[[urbs]]</small> * [[Essel]] * [[Essen (Oldenburgum)]] * [[Esterwegen]] * [[Estorf (Landkreis Stade)|Estorf]] <small>(Lkr.Stade)</small> * [[Estorf (Weser)|Estorf]] <small>(Weser)</small> * [[Evergoteshemium]]<ref name="-hemiumEver">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Euergoteshem'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: H. Bresslau et. al.: ''Die Urkunden Heinrichs II. und Arduins''. In: Monumenta Germaniae Historica, Die Urkunden der deutschen Könige und Kaiser, Band 3. [[Hannovera]]e 1900–1903.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ebergötzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ewerchötzschen'')</small> * [[Everinga]]<ref name="-ingaEvern">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum mediaevali formae huius toponymi ''Everinge'' testatae applicatur. Quo de mediaevali toponymo, vide: Ohainski, U., & Udolph, J. (1998). ''Die Ortsnamen des Landkreises und der Stadt Hannover (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil I)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deutsch Evern''; [[Saxonice]] ''Düütsch Äwern'')</small> * [[Everode]] * [[Eversmeer]] * [[Evessen]] * [[Eydelstedt]] * [[Eyendorf]] * [[Eystrup]] {{div col end}} === F === {{div col|3}} * [[Fallingbostela]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bad Fallingbostel''; [[Saxonice]] ''Bad Fambossel'')</small> * [[Fardium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Verden''; [[Saxonice]] ''Veern'')</small> * [[Farven]] * [[Faßberg]] * [[Filsum]] * [[Fintel]] * [[Firrel]] * [[Flögeln]] * [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'')</small> * [[Flöthe]] * [[Frankenfeld]] * [[Freden]] * [[Fredenbeck]] * [[Freiburg/Elbe]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Freistatt]] * [[Frellstedt]] * [[Freren]] <small>[[urbs]]</small> * [[Fresenburg]] * [[Friedeburg]] * [[Friedlandia (Saxonia Inferior)|Friedland]] * [[Friesoythe]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Fürstenau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Furstenberga]] {{div col end}} === G === {{div col|3}} * [[Ganderkesee]] <small>commune sui iuris</small> * [[Gandershemium]]<ref>[http://books.google.fi/books?id=6kwBAAAAQAAJ&pg=PA27&lpg=PA27&dq=Gandershemium&source=bl&ots=_NMr2DmhUK&sig=CXPUuuKZ8W03AC7uB3YlYYNscJ4&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CDIQ6AEwAQ#v=onepage&q=Gandershemium&f=false R. p. Hertenberger: ''Historia pragmatica universalis, sacra et profana''], p.27; [http://books.google.fi/books?id=yScyAQAAQBAJ&pg=PA58&lpg=PA58&dq=Gandershemium&source=bl&ots=ZoGX4tZRRD&sig=8fUZc6grFgYD0jN-twVcDyzarYI&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=Gandershemium&f=false ''Acta Sanctorum, Junii'' (1698-1717), cit. in ''A Companion to Hrotsvit of Gandersheim (fl. 960)''], p. 58 n.103.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Gandersheim''; [[Saxonice]] ''Ganderssen'')</small> * [[Gandesbergen]] * [[Garbsen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Garlstorf]] * [[Garrel]] * [[Garstedt]] * [[Gartow]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Geeste]] * [[Geestland]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Gehrde]] * [[Gehrden]] <small>[[urbs]]</small> * [[Georgsdorf]] * [[Georgsmarienhütte]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Gerdau]] * [[Gersten]] * [[Getelo]] * [[Gevensleben]] * [[Gevera]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jever'')</small> * [[Geversdorf]] * [[Gieboldehausen]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Giesen]] * [[Gifhorna]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Gifhorn'')</small> * [[Gilten]] * [[Glandorf]] * [[Gleichen]] * [[Gnarrenburg]] * [[Gödenstorf]] * [[Göhrde]] * [[Goldenstedt]] * [[Gölenkamp]] * [[Golmbach]] * [[Gorleben]] * [[Goslaria]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Goslar''; [[Saxonice]] ''Goslär'')</small> * [[Gottinga]]<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles].</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'')</small> * [[Grafhorst]] * [[Grasberg]] * [[Grasleben]] * [[Grethem]] * [[Gronau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Groß Berßen]] * [[Großefehn]] * [[Großenkneten]] * [[Großenwörden]] * [[Großheide]] * [[Groß Ippener]] * [[Groß Meckelsen]] * [[Groß Oesingen]] * [[Groß Twülpstedt]] * [[Grundensis Civitas Metallica]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Grund'')</small> * [[Grünendeich]] * [[Guderhandviertel]] * [[Guelpherbytum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfenbüttel''; [[Saxonice]] ''Wulfenbüttel'')</small> * [[Gusborn]] * [[Gyhum]] {{div col end}} === H === {{div col|3}} * [[Hademstorf]] * [[Haga Schauenburgi]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stadthagen'')</small> * [[Hage]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Hagen am Teutoburger Wald]] * [[Hagen im Bremischen]] * [[Hagenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Hagermarsch]] * [[Hahausen]] * [[Halbemond]] * [[Halle (comitatus Binethensis)|Halle]] <small>(b.Neuenhaus)</small> * [[Halle (Holtisminni)|Halle]] <small>(Montes Visurgis)</small> * [[Halvesbostel]] * [[Hamala]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hameln'')</small> * [[Hambergen]] * [[Hambühren]] * [[Hämelhausen]] * [[Hamersen]] * [[Hammah]] * [[Handeloh]] * [[Handorf]] * [[Handrup]] * [[Hankensbüttel]] * [[Hannovera]]<ref name="Graesse"/> <small>[[caput (urbs)|caput]] [[Terra foederalis (Germania)|terrae foederalis]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hannover''; [[Saxonice]] ''Hannober'')</small> * [[Hann. Münden]] <small>commune sui iuris</small> * [[Hanstedt (Circulus Ulsenensis)|Hanstedt]] <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen"/>)</small> * [[Hanstedt (Nordheide)|Hanstedt]] <small>(Nordheide)</small> * [[Harbarnsen]] * [[Hardegsen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Haren (Amisia)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Harmstorf]] * [[Harpstedt]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Harsefeld]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Harsum]] * [[Hartsburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Harzburg''; [[Saxonice]] ''Harzeborg'')</small> * [[Hasbergen]] * [[Haselünne]] <small>[[urbs]]</small> * [[Haßbergen]] * [[Hassel (Weser)]] * [[Hassendorf]] * [[Haste]] * [[Hatten]] * [[Hattorf ad Harthicos montes]] * [[Häuslingen]] * [[Haverlah]] * [[Hechthausen]] * [[Hedeper]] * [[Heede (Emsland)|Heede]] * [[Heemsen]] * [[Heere]] * [[Heeslingen]] * [[Heeßen]] * [[Hehlen]] * [[Heidenau (Saxonia Inferior)|Heidenau]] * [[Heinade]] * [[Heinbockel]] * [[Heiningen (Niedersachsen)|Heiningen]] * [[Heinsen]] * [[Hellwege]] * [[Helmstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Helmstedt''; [[Saxonice]] ''Helmstidde'')</small> * [[Helpsen]] * [[Helvesiek]] * [[Hemmingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hemmoor]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hemsbünde]] * [[Hemslingen]] * [[Hemsloh]] * [[Hepstedt]] * [[Herzberg am Harz]] <small>[[urbs]]</small> * [[Herzlake]] * [[Hesel]] * [[Hespe]] * [[Hessisch Oldendorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Heuerßen]] * [[Heyen]] * [[Hildesia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hildesheim''; [[Saxonice]] ''Hilmessen'' seu ''Hilmssen'')</small> * [[Hilgermissen]] * [[Hilkenbrook]] * [[Hillerse]] * [[Hilter am Teutoburger Wald]] * [[Himbergen]] * [[Himmelpforten]] * [[Hinte]] * [[Hipstedt]] * [[Hittbergen]] * [[Hitzacker]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hodenhagen]] * [[Höhbeck]] * [[Hohenhameln]] * [[Hohne]] * [[Hohnhorst]] * [[Hohnstorf (Albis)]] * [[Holdorf (Niedersachsen)|Holdorf]] * [[Holenberg]] * [[Holle]] * [[Hollenstedt]] * [[Hollern-Twielenfleth]] * [[Hollnseth]] * [[Holste]] * [[Holtgast]] * [[Holtisminni]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Holzminden''; [[Saxonice]] ''Holtsminne'')</small> * [[Holtland]] * [[Holzen (bei Eschershausen)|Holzen]] * [[Hoogstede]] * [[Hörden ad Harthicos montes]] * [[Horneburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Horstedt (Niedersachsen)|Horstedt]] * [[Hoya]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hoyerhagen]] * [[Hoyershausen]] * [[Hude (Oldenburg)]] * [[Hüde]] * [[Hülsede]] * [[Husum (bei Nienburg)|Husum]] * [[Hüven]] {{div col end}} === I === {{div col|3}} * [[Iburgum]]<ref name="Von Schaten 1714">Von Schaten, N. (1714). ''Monumenta Osnabrugensia ex historia romana, francica, saxonicaque eruta''. Typis Jodoci Henrici Meyer.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Iburg''; [[Saxonice]] ''Bad Ibig'' seu ''Ibig'')</small> * [[Ihlienworth]] * [[Ihlow (Frisia Orientalis)|Ihlow]] * [[Ilsede]] * [[Ingeleben]] * [[Isenbüttel]] * [[Isernhagen]] <small>commune sui iuris</small> * [[Isterberg]] * [[Itterbeck]] {{div col end}} === J === {{div col|3}} * [[Jade (Saxonia Inferior)|Jade]] * [[Jameln]] * [[Jelmstorf]] * [[Jembke]] * [[Jemgum]] * [[Jerxheim]] * [[Jesteburg]] * [[Jork]] * [[Jühnde]] * [[Juist]] {{div col end}} === K === {{div col|3}} * [[Kakenstorf]] * [[Kalbe (Niedersachsen)|Kalbe]] * [[Kalefeld]] * [[Karwitz]] * [[Katlenburg-Lindau]] * [[Kettenkamp]] * [[Kirchbrak]] * [[Kirchdorf (bei Sulingen)|Kirchdorf]] * [[Kirchgellersen]] * [[Kirchlinteln]] * [[Kirchseelte]] * [[Kirchtimke]] * [[Kirchwalsede]] * [[Kissenbrück]] * [[Klein Berßen]] * [[Klein Meckelsen]] * [[Kluse (Emsland)|Kluse]] * [[Kneitlingen]] * [[Köhlen]] * [[Königsmoor]] * [[Kranenburg (Oste)|Kranenburg]] * [[Krebeck]] * [[Krummendeich]] * [[Krummhörn]] * [[Kührstedt]] * [[Küsten]] * [[Kutenholz]] {{div col end}} === L === {{div col|3}} * [[Laar]] * [[Laatzen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Lachendorf]] * [[Laerium]]<ref name="Stüve 1789">Stüve, J. E. (1789). ''Beschreibung des Fürstenthums Osnabrück mit einigen Urkunden''. Kißling.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Laer'')</small> * [[Lage (Saxonia Inferior)|Lage]] * [[Lähden]] * [[Lahn (Hümmling)|Lahn]] * ''[[Lamspringe]]'' * [[Lamstedt]] * [[Landesbergen]] * [[Landolfshausen]] * [[Landwehr (Gemeinde)|Landwehr]] * [[Langelsheim]] <small>[[urbs]]</small> * '''[[Langen (bei Bremerhaven)|Langen]]''' <small>(b.Bremerhaven)</small> * [[Langen (Emsland)|Langen]] <small>(Emsland)</small> * [[Langendorf (Elbe)|Langendorf]] * [[Langenhagen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Langeoog]] * [[Langlingen]] * [[Langwedel (Weser)|Langwedel]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lastrup]] * [[Lathen]] * [[Lauenau]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lauenbrück]] * [[Lauenförde]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lauenhagen]] * [[Leese]] * [[Leezdorf]] * [[Lehe (Emsland)|Lehe]] * [[Lehre (Niedersachsen)|Lehre]] * [[Lehrte]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Leiferde]] * [[Lembruch]] * [[Lemförde]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lemgow]] * [[Lemwerdera]]<ref name="Rüthning 1926">Rüthning, G. (Ed.) (1926). ''Oldenburger Urkundenbuch''. Gerhard Stalling.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lemwerder'')</small> * [[Lengede]] * [[Lengenbostel]] * [[Lengerich (Emsland)|Lengerich]] * [[Lenne (Niedersachsen)|Lenne]] * [[Leopolis (Saxonia Inferior)|Leopolis]]<ref name="Ebel 1960">Ebel, W. (1960). ''Lübisches Recht: Erster Band''. Hansischer Geschichtsverein.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bleckede''; [[Saxonice]] ''Bleikd'')</small> * [[Leri]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leer''; [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Läär''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lier'')</small> * [[Liebenau (Niedersachsen)|Liebenau]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Liebenburg]] * [[Lilienthal]] * [[Lindern (Oldenburg)]] * [[Lindhorst]] * [[Lindwedel]] * [[Lingen (Ems)]] <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Linsburg]] * [[Lintig]] * [[Locus Occidentalis (Saxonia Inferior)|Locus Occidentalis]]<ref name="Cellarius 1703">Cellarius, C. (1703). ''Geographia Antiqua iuxta et Nova''. Ienae: Bielckius.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Westerstede''; [[Saxonice]] ''Westerstäe'')</small> * [[Lohne (Oldenburg)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Löningen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Lorup]] * [[Loxstedt]] * [[Lübberstedt]] * [[Lübbow]] * [[Luchovia]]<ref name="Luchovia">Vide [https://ia801403.us.archive.org/28/items/antiquitatessele00keys/antiquitatessele00keys.pdf ''Antiquitates selectae septentrionales et Celticae''], ubi dicitur "(...) De Venedicis aut Germanicis prope Luchoviam effossis Epistola ''Georgii Frid, Mithofii'' data Luchovia d. 17. Maji 1691 (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüchow''; [[Polabice]] ''Ljauchüw'')</small> * [[Luckau (Saxonia Inferior)|Luckau]] * [[Lüder (Lüneburger Heide)|Lüder]] * [[Lüdersburg]] * [[Lüdersfeld]] * [[Lüerdissen]] * [[Luhden]] * [[Luneburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüneburg''; [[Saxonice]] ''Lümborg'' seu ''Lünborg''; [[Lingua Saxonica antiqua|Palaeosaxonice]] ''Hliuni'')</small> * [[Lünne]] * [[Lütetsburg]] * ''[[Lutter am Barenberge]]'' * [[Luttera Regalis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königslutter am Elm'')</small> {{div col end}} === M === {{div col|3}} * [[Maasen]] * [[Marienhafe]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Marienhagen]] * [[Mariental (Niedersachsen)|Mariental]] * [[Marklohe]] * [[Marl (Dümmer)|Marl]] * [[Marschacht]] * [[Martfeld]] * [[Marxen]] * [[Mechtersen]] * [[Meerbeck]] * [[Meine]] * [[Meinersen]] * [[Melbeck]] * [[Melle]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Mellinghausen]] * [[Menslage]] * [[Meppea]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Meppen''; quoque [[Saxonice]] ''Möppen'')</small> * [[Merzen]] * [[Messenkamp]] * [[Messingen]] * [[Midlum (Land Wursten)|Midlum]] * [[Misselwarden]] * [[Mittelnkirchen]] * [[Mittelstenahe]] * [[Moisburg]] * [[Molbergen]] * [[Mons Catonis (Saxonia Inferior)|Mons Catonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Cadenberge''; [[Saxonice]] ''Cuddeldutt'' seu ''Kumbarg'')</small> * [[Moormerland]] * [[Moorweg]] * [[Moringen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Müden (Alara)]] * [[Mulsum (Land Wursten)|Mulsum]] * [[Mundia Hannoverana]] <small>[[urbs]]</small> * [[Munimeri]]<ref name="Dronke 1844">Dronke, E. F. J. (Ed.) (1844). ''Traditiones et Antiquitates Fuldenses: Chartae et registra historica saeculi IX''. Fuldense: Typis Müllerianis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Münder am Deister''; [[Saxonice]] ''Bad Münner'')</small> * [[Munster (Örtze)|Munster]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === N === {{div col|3}} * [[Nahrendorf]] * [[Natendorf]] * [[Neetze]] * [[Negenborn]] * [[Nenndorf (circulus Widmundensis)|Nenndorf]] * [[Neubörger]] * [[Neu Darchau]] * [[Neuenhaus]] <small>[[urbs]]</small> * [[Neuenkirchen (Altes Land)|Neuenkirchen]] <small>(Altes Land)</small> * [[Neuenkirchen (bei Bassum)|Neuenkirchen]] <small>(b.Bassum)</small> * [[Neuenkirchen (Land Hadeln)|Neuenkirchen]] <small>(Land Hadeln)</small> * [[Neuenkirchen (Landkreis Osnabrück)|Neuenkirchen]] <small>(Lkr.Osnabrück)</small> * [[Neuenkirchen (Lüneburger Heide)|Neuenkirchen]] <small>(Lüneb.Heide)</small> * [[Neuenkirchen-Vörden]] * [[Neuharlingersiel]] * [[Neuhaus (Oste)]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Neuhof (Landkreis Hildesheim)|Neuhof]] * [[Neukamperfehn]] * [[Neulehe]] * [[Neuschoo]] * [[Neustadt am Rübenberge]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Neu Wulmstorf]] * [[Niederlangen]] * [[Niedernwöhren]] * [[Niemetal]] * [[Nienhagen (Landkreis Celle)|Nienhagen]] * [[Nienstädt]] * [[Norden]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Nordenham]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Norderney]] <small>[[urbs]]</small> * [[Nordholz]] * [[Nordleda]] * [[Nordsehl]] * [[Nordstemmen]] * [[Nörten-Hardenberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Northemium]]<ref name="Nothemium">Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/wassenberg1/Wassenberg_florus.html ''FLORUS GERMANICUS''] , ubi dicitur "(...) Et VVolferbytum, Northemium, Steinbruggam, Nienburgum (...) Primo vere Tillius tribunos suos Northemium misit (...) Caesaeriani Northemium expugnant (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Northeim''; [[Saxonice]] ''Nuurten'')</small> * [[Northorna]]<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nordhorn''; [[Saxonice]] ''Nothoorn'' seu ''Notthoarn'' seu ''Netthoarn'' seu ''Noordhoorn'')</small> * [[Nortmoor]] * [[Nortrup]] * [[Nottensdorf]] * [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Nova Urbs]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nienburg/Weser''; [[Saxonice]] ''Näinborg'' seu ''Nienborg'' seu ''Neenborg'' seu ''Negenborg'')</small> * [[Novale Frigidum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Colnrade''; [[Saxonice]] ''Kollenroad'')</small> {{div col end}} === O === {{div col|3}} * [[Oberlangen]] * [[Oberndorf (Oste)|Oberndorf]] * [[Obernfeld]] * [[Obernholz]] * [[Obernkirchen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ochtersum]] * [[Odisheim]] * [[Oederquart]] * [[Oerel]] * [[Oetzen]] * [[Ohne]] * [[Ohrum]] * [[Oldenburgum]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Oldendorf (Landkreis Stade)|Oldendorf]] <small>(Lkr.Stade)</small> * [[Oldendorf (Luhe)]] * [[Osloß]] * [[Osnabruga]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Osnabrück''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ossenbrääch''; [[Saxonice]] et [[Lingua Saxonica|Westfalice]] ''Ossenbrügge'')</small> * [[Osteel]] * [[Osten (Oste)|Osten]] * [[Osterbruch]] * [[Ostercappeln]] * [[Ostereistedt]] * [[Osterode am Harz]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Osterwald]] * [[Ostrhauderfehn]] * [[Ottenstein (Niedersachsen)|Ottenstein]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Otter]] * [[Otterndorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ottersberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Ovelgönne]] * [[Ovenhagium]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Auhagen'')</small> * [[Oyten]] {{div col end}} === P === {{div col|3}} * [[Padingbüttel]] * [[Papenburg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Parsau]] * [[Pattensen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Pegestorf]] * [[Pennigsehl]] * [[Petrimons]]<ref name="Perizonius 1758">Perizonius, J. (1758). ''Compendium historiarum antiquissimarum, civilium et ecclesiasticarum, usque ad seculum decimum octavum: Cum appendice de ducatu Westphaliae et comitatu Petrimontano''. Ex officina Wetsteniana.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Pyrmont''; [[Saxonice]] ''Bad Puurmont'')</small> * [[Pohle]] * [[Pollhagen]] * [[Pons Cobbanus]]<ref name="Leuckfeld 1714">Leuckfeld, J. G. (1714). ''Antiquitates Blankenburgenses, oder Historische Beschreibung derer vormals berühmten Grafen von Blankenburg, nebst dazugehörigen diplomatibus und Chartis''. Gottfried Freytag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Coppenbrügge'')</small> * [[Poynum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Peine''; [[Saxonice]] ''Paane''; [[Lingua Theodisca alta recens|Protoneoaltotheodisce]] ''Peina'')</small> * [[Praefectura Neohusana]]<ref name="Grupen II 1742">Grupen, C. U. (1742). ''Disceptationes Forenses cum Observationibus Juris: De originibus et iurisdictione praefecturarum ditionis Brunsvicensis (Caput de Praefectura Neohusana)'' (Vol. II). Hannoverae: Förster.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amt Neuhaus'')</small> * [[Pratum Vitulorum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Calberlah'')</small> * [[Prezelle]] * [[Prinzhöfte]] {{div col end}} === Q === {{div col|3}} * [[Quakenbrück]] <small>[[urbs]]</small> * [[Quendorf]] * [[Querenhorst]] * [[Quernheim]] {{div col end}} === R === {{div col|3}} * [[Räbke]] * [[Radbruch]] * [[Raddestorf]] * [[Rastdorf]] * [[Rastede]] * [[Rätzlingen (Niedersachsen)|Rätzlingen]] * [[Rechtsupweg]] * [[Reeßum]] * [[Regesbostel]] * [[Rehburg-Loccum]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rehden]] * [[Rehlingen]] * [[Reinstorf]] * [[Remlingen (Niedersachsen)|Remlingen]] * [[Renkenberge]] * [[Rennau]] * [[Reppenstedt]] * [[Rethem (Aller)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rhade]] * [[Rhauderfehn]] * [[Rhede (Ems)]] * [[Rheden (Niedersachsen)|Rheden]] * [[Rhumspringe]] * [[Ribbesbüttel]] * [[Riede (Landkreis Verden)|Riede]] * [[Rieste]] * [[Ringe]] * [[Ringstedt]] * [[Rinteln]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Ritterhude]] * [[Rodenberg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rodewald]] * [[Rohrsen]] * [[Roklum]] * [[Rollshausen]] * [[Römstedt]] * [[Ronnenberg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Rosche]] * [[Rosdorf]] * [[Rosengarten (Landkreis Harburg)|Rosengarten]] * [[Rotenburgum ad Wemmam]]<ref name="Rotenburgum ad Wemmam">De Latino toponymico syntagmate "[[Rotenburgum ad Wemmam]]" -ad quod Latinum gentilicium "Rotenburgensis-e" refertur-, vide homonymas urbes apud {{Graesse}} et {{Hofmannus}}. De hydronymo "[[Wemma]]", etiam vide {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rotenburg''; quoque [[Theodisce]] ''Rotenburg an der Wümme''; [[Saxonice]] ''Rodenborg'')</small> * [[Rötgesbüttel]] * [[Rüdershausen]] * [[Rühen]] * [[Rullstorf]] {{div col end}} === S === {{div col|3}} * [[Sachsenhagen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sagterlandia]]<ref name="BOV 2013">Bischöfliches Offizialat Vechta (2013). ''Findbuch des Offizialatsarchivs Vechta: Altes Archiv (Abteilung A: Saterlandia, Kirchliche Unterlagen, Akte A 8: „Informatio de Sagterlandia“ aus dem Jahre 1710)''. Vechtae, in Germania: Bischöfliches Offizialat.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Saterland''; quoque [[Theodisce]] ''Sagterland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Seelterlound'')</small> * [[Salis Cancellum]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Salzgitter''; [[Saxonice]] ''Soltgitter'')</small> * [[Salzbergen]] * [[Salzdetfordium]]<ref name="Marcard 1805"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Salzdetfurth'')</small> * [[Salzhausen]] * [[Salzhemmendorf]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Samern]] * [[Sandbostel]] * [[Sande (Frisia)|Sande]] * [[Sarstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sassenburg]] * [[Sathsa]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Sachsa'')</small> * [[Sauensiek]] * [[Schapen]] * [[Scharnebeck]] * [[Scheden]] * [[Scheeßel]] * [[Schellerten]] * [[Schiffdorf]] * [[Schladen-Werla]] * [[Schnackenburg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schnega]] * [[Schneverdingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Scholen]] * [[Schönewörde]] * [[Schöningen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schöppenstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schortens]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Schüttorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schwaförden]] * [[Schwanewede]] * [[Schwarme]] * [[Schwarmstedt]] * [[Schweindorf]] * [[Schweringen]] * [[Schwerinsdorf]] * [[Schwienau]] * [[Schwülper]] * [[Seeburg (Niedersachsen)|Seeburg]] * [[Seedorf (bei Zeven)|Seedorf]] * [[Seelze]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seesen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seevetal]] <small>commune sui iuris</small> * [[Seggebruch]] * [[Sehlde]] * [[Sehlem (Niedersachsen)|Sehlem]] * [[Sehnde]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Selsingen]] * [[Semmenstedt]] * [[Seulingen]] * [[Sibbesse]] * [[Sickte]] * [[Siedenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Sittensen]] * [[Soderstorf]] * [[Sögel]] * [[Söhlde]] * [[Söllingen (Niedersachsen)|Söllingen]] * [[Soltau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Soltendieck]] * [[Sottrum]] * [[Spahnharrenstätte]] * [[Spelle]] * [[Spiekeroog]] * [[Sprakensehl]] * [[Springe]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Stadae]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stade''; [[Saxonice]] ''Stood'')</small> * [[Stadlandia]]<ref>Ioannes Iustus Wynkelman, [https://books.google.com/books?id=WvgaAAAAYAAJ&pg=PA617&lpg=PA617&dq=statlandia+saxonia&source=bl&ots=Ysl9JI4L06&sig=2y6x3I38sU3-RcrP0HtnSkUxssI&hl=en&sa=X&ved=0CCwQ6AEwA2oVChMIwqiv-NWMxgIVQgmSCh2CZwDj#v=onepage&q=statlandia%20saxonia&f=false ''Notitia historico-politica veteris Saxo-Westphaliae finitimarumque regionum,''] 1667:277.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Stadland'')</small> * [[Stadtoldendorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Staffhorst]] * [[Staufenberg]] * [[Stavern]] * [[Stedesdorf]] * [[Steimbke]] * [[Steinau (Niedersachsen)|Steinau]] * [[Steinfeld (Oldenburg)]] * [[Steinhorst (Niedersachsen)|Steinhorst]] * [[Steinkirchen (Altes Land)|Steinkirchen]] * [[Stelle]] * [[Stemmen (Landkreis Rotenburg)|Stemmen]] * [[Stemshorn]] * [[Steyerberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Stinstedt]] * [[Stöckse]] * [[Stoetze]] * [[Stolzenau]] * [[Stuhr]] <small>commune sui iuris</small> * [[Südbrookmerland]] * [[Suderburg]] * [[Südergellersen]] * [[Südheide]] * [[Sudwalde]] * [[Suhlendorf]] * [[Sulingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Süpplingen]] * [[Süpplingenburg]] * [[Süstedt]] * [[Sustrum]] * [[Surwold]] * [[Suthfeld]] * [[Syke]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === T === {{div col|3}} * [[Tappenbeck]] * [[Tarmstedt]] * [[Tespe]] * [[Teuderium]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Detern''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Tjootern''; [[Saxonice|Orientalifrisicosaxonice]] ''Däitern'')</small> * [[Thransfellensis Ecclesia]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dransfeld'')</small> * [[Thedinghausen]] * [[Theodolfestorpum]]<ref name="Asseburg 1855">Asseburg, J. von der. (1855). ''Urkundenbuch des Geschlechts von der Asseburg (Vol. 1)''. Hahnschen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dedelstorf'')</small> * [[Thomasburg]] * [[Thorpum]]<ref name="Thorpum">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardDorfinderdeutschenOrtsgeschichte20160831-7111.htm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Dörpen''', 9. Jh., bei Aschendorf nördlich Meppens, F2-1090 THURP (Dorf) Dorfa (7), Thorpum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dörpen'')</small> * [[Thuine]] * [[Tiddische]] * [[Tiste]] * [[Toppenstedt]] * [[Tostedt]] * [[Tosterglope]] * [[Trebel]] * [[Triburi]]<ref name="Philippi & Bar 1892"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drebber'')</small> * [[Tülau]] * [[Twieflingen]] * [[Twist (Emsland)|Twist]] * [[Twistringen]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === U === {{div col|3}} * [[Uchte]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Uehrde]] * [[Uelsen]] * [[Uetze]] <small>commune sui iuris</small> * [[Ulsena]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Uelzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ülz’n'')</small> * [[Ummern]] * [[Undeloh]] * [[Upgant-Schott]] * [[Uplengen]] * [[Uslar]] <small>[[urbs]]</small> * [[Utarp]] {{div col end}} === V === {{div col|3}} * [[Vahlberg]] * [[Vahlbruch]] * [[Vahlde]] * [[Vallis Augae]]<ref name="SLH 1988">Societas Latina Hannoverana (1988). ''Fasciculi geographici et historici: De parvis provinciis ditionis Hannoveranae et Schaumburgensis''. Hannoverae: Typis Exscripsit Libraria Scripturarum.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Auetal'')</small> * [[Vallis Claustra-Cella]]<ref name="Conring 1730">Conring, H. (1730). ''De Antiquitatibus Academicis Dissertationes Septem''. Officina Smeinkiana.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clausthal-Zellerfeld''; [[Supraharthice]] ''Clasthol-Zallerfall'')</small> * [[Varel]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Varrel]] * [[Vastorf]] * [[Vechelde]] * [[Velpke]] * [[Veltheim (Ohe)]] * [[Vetha]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Vechta''; [[Saxonice]] ''Vechte'')</small> * [[Vicus Adelaidis]]<ref name="ALF 2016">Academia Latinitati Fovendae (2016). ''Commentarii Academiae Latinitati Fovendae: De novis parochiis et communibus Saxoniae Inferioris textus'' (Vol. XXIV). Romae: Herder.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adelheidsdorf'')</small> * [[Vierden]] * [[Vierhöfen]] * [[Vildhusia]]<ref name="Hofmannus"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Wildeshausen''; [[Saxonice]] ''Wilshusen'')</small> * [[Villa Cremilonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cremlingen'')</small> * [[Visbek]] * [[Visselhövede]] <small>[[urbs]]</small> * [[Vögelsen]] * [[Vollersode]] * [[Voltlage]] * [[Vorda Bremensis]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bremervörde''; [[Saxonice]] ''Bremervöör'')</small> * [[Vordorf]] * [[Vorwerk (Niedersachsen)|Vorwerk]] * [[Vrees]] {{div col end}} === W === {{div col|3}} * [[Waake]] * [[Waddeweitz]] * [[Wagenfeld]] * [[Wagenhoff]] * [[Wahrenholz]] * [[Walchum]] * [[Walkenried]] * [[Wallenhorst]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wallmoden]] * [[Walsrode]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Wangelnstedt]] * [[Wangerland]] * [[Wangerooge]] * [[Wanna]] * [[Warberg]] * [[Wardenburg]] * [[Warmsen]] * [[Warpe]] * [[Wasbüttel]] * [[Wathlingen]] * [[Wedemark]] <small>commune sui iuris</small> * [[Weener]] <small>[[urbs]]</small> * [[Weenzen]] * [[Wehrbleck]] * [[Welle]] * [[Wendeburg]] * [[Wendisch Evern]] * [[Wennigsen]] * [[Wenzendorf]] * [[Werdum]] * [[Werlte]] <small>[[urbs]]</small> * [[Werpeloh]] * [[Wesendorf]] * [[Weste (Niedersachsen)|Weste]] * [[Westergellersen]] * [[Westerholt]] * [[Westertimke]] * [[Westerwalsede]] * [[Westfeld (Niedersachsen)|Westfeld]] * [[Westoverledingen]] * [[Wetschen]] * [[Wettrup]] * [[Weyhausen]] * [[Weyhe]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wieda]] * [[Wiedensahl]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Wiefelstede]] * [[Wielen]] * [[Wienhausen]] * [[Wiesmoor]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wietmarschen]] * [[Wietze]] * [[Wietzen]] * [[Wietzendorf]] * [[Wilhelmshaven]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Wilstedt]] * [[Wilsum]] * [[Wingst]] * [[Winkelsett]] * [[Winnigstedt]] * [[Winsen (Aller)]] * [[Winsenia]]<ref name="Büttner">Büttner, D. S. (1710). ''Rudera Diluvii Testes, i.e. Zeichnung und Abbildung derer Columnarum Sceletonum''. Gottfried Zimmermann.</ref> <small>(ad [[Luya]]m<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Winsen'')</small> * [[Winzenburg]] * [[Wippingen]] * [[Wirdum]] * [[Wischhafen]] * [[Wistedt]] * [[Witmundia]]<ref>E.g., [[Ioannes Luyts|Ioannis Luyts]] ''Introductio ad Geographiam novam et veterem'', Ultraiecti 1692, [https://books.google.fr/books?id=_o0YP3-9VTMC&pg=PA281&dq=Witmundia&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjShLT7vdDrAhVJw4sKHZLLCokQ6AEwAnoECAMQAg#v=onepage&q=Witmundia&f=false p. 281].</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wittmund'')</small> * [[Wittingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wittmar]] * [[Wittorf]] * [[Wohnste]] * [[Wolfsburgum]]<ref>Vide nomini arcis: Samuel Pufendorfus, ''Commentariorum de rebus Suecicis libri XXVI'' {{Google Books|lV1PAAAAcAAJ|pag. 457 et 475}}, ''Nova Acta Eruditorum'' {{Google Books|eGFlITDJFSMC|pag. 487}}, Lipsiae, anno 1756, ac ''Itininerarium Thomae Carve, Tipperariensis'' ([https://archive.org/details/itinerariumthom00kerngoog/page/n182 pag. 108]).</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> </small> <small>([[Theodisce]] ''Wolfsburg''; [[Saxonice]] ''Wulfsborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfsbuurich'')</small> * [[Wollbrandshausen]] * [[Wollershausen]] * [[Wölpinghausen]] * [[Wolsdorf]] * [[Woltersdorf (Wendland)|Woltersdorf]] * [[Woltershausen]] * [[Worpswede]] * [[Wremen]] * [[Wrestedt]] * [[Wriedel]] * [[Wulfsen]] * [[Wulften ad Harthicos montes]] * [[Wunstorf]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Wurster Nordseeküste]] * [[Wustrow (Saxonia Inferior)]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === Z === {{div col|3}} * [[Zernien]] * [[Zetel]] * [[Zeven]] <small>[[urbs]]</small> * [[Zorge]] {{div col end}} ==Notae== <references /> [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris|!]] dw2gayypfvl4ccl4wlbjgo5sj7x608s 3980932 3980913 2026-08-12T22:44:37Z Cyprianus Marcus 66550 3980932 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Municipalities in Lower Saxony.svg|thumb|500px|Urbes et communia Saxoniae Inferioris.]] '''Index urbium, oppidorum et communium in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiore]]''' omnia [[commune|communia]] (Theodisce ''Gemeinden''), consociationes communium (Theodisce ''Gemeindeverbände'') atque loca nulli communium adscripta (Theodisce ''gemeindefreien Gebiete''), quae hodie in [[Terra foederalis (Germania)|terra]] [[Germania|Germanica]] [[Saxonia Inferior]]e exstant, complectitur. Postremae mutationes finium territorialium in Saxonia Inferiore [[1 Novembris|Kalendis Novembribus]] anni [[2021]] effectae sunt. Ex eo tempore [[Saxonia Inferior]] 939 communium et 25 loca nulli communi adscripta (quorum duo habitantur) habet. Quibus e communibus 159 titulo [[urbs|urbis]] (Theodisce ''Stadt'') et 49 titulo [[oppidum|oppidi]] (Theodisce ''Flecken'') utuntur. Praeterea nonnullae proprietates exstant secundum communium administrationem: Nam 939 communia in 289 communia unitaria et 650 communia membra dividuntur; quae vero in universum 114 consociationes communium constituunt, ut munera communiter administrent. Hae consociationes communium ipsa communia non sunt, sed foedera cooperationis, quae aut ex regione aut ex communitate in qua sedes administrationis sita est nomen accipiunt. Quapropter in Saxonia Inferiore idem nomen tam communi quam consociationi communium tribui potest. Agitur tamen de duobus corporibus iuridicis distinctis, quae proprias repraesentationes atque propria munera habent. Praeterea, propter magnitudinem suam, nonnullae communium et consociationes communium peculiarem rationem cum [[Index circulorum Germanicorum|circulo terrae]] (Theodisce ''Landkreis'') habent: * Decem urbes statum iuridicum [[Index circulorum Germanicorum|circuli urbani]] (Theodisce ''kreisfreien Stadt'') obtinent, nulli circulo terrae subiiciuntur atque omnia sua munera exercent. * Septem urbes statum iuridicum urbis magnae sui iuris (Theodisce ''Große selbständige Stadt'') obtinent atque multa, sed non omnia, munera circuli terrae cui adscribuntur exercent. * 61 communium et tria communia generalia (Theodisce ''Samtgemeinden'') statum iuridicum communis sui iuris (Theodisce ''Selbständige Gemeinde'') obtinent atque quaedam munera districtus cui adscribuntur exercent. * 861 ceterae communium nullam peculiarem rationem cum circulo terrae cui adscribuntur habent. === A === {{div col|3}} * [[Abensium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Apensen''; [[Saxonice]] ''Obbens'')</small> * [[Acheimum]]<ref name="Grote III 1877">Grote, H. (1877). ''Münzstudien: Geschichte der älteren Münzen und Urkunden des Bisthums Verden'' (Vol. VIII). Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Achim''; [[Saxonice]] ''Achem'')</small> * [[Achestedium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Axstedt''; [[Saxonice]] ''Ax'')</small> * [[Adelebsenum]]<ref name="Funck 1736">Funck, J. N. (1736). ''Disputatio Academica de Voluntaria Morte Judaeorum et Gentilium sub Praesidio S. R. I. Libero Baroni de Adelebsen Dedicata''. Rintelii: Typis Johannis Friderici Enax.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Adelebsen'')</small> * [[Adenebutla]]<ref name="Pischke 1998">Pischke, G. (Ed.) (1998). ''Das Lehnsregister der Edelherren von Meinersen: Edition und historische Untersuchung der mittelalterlichen Besitzurkunden'' (Documentum anni MCCXX). Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Adenbüttel'')</small> * [[Adenhusium]]<ref name="Schlegel 1703">Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis: De ecclesiis parochialibus et ditione antiqua oppidi Adenhusii''. Mindae: Typis Johannis Meyeri; et: Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis:...''. Mindae: Typis Johannis Meyeri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahnsen'')</small> * [[Adenthorpium]]<ref name="Höhbaum 1876">Höhbaum, K. (Ed.) (1876). ''Hansisches Urkundenbuch: Monumenta Germaniae Historica e codicibus diplomaticis Bremensibus et Luneburgensibus'' (Vol. I). Halis Saxonum: Typis Orphanotrophei.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adendorf''; [[Saxonice]] ''Adendörp'')</small> * [[Affinghusia]]<ref name="Rathlef 1766">Rathlef, E. L. (1766). ''Geschichte der Grafschaften Hoya und Diepholz: Monimenta diplomatica et antiquitates ditionis Affinghusiae'' (Vol. I). Bremae: Försterischen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Affinghausen''; [[Saxonice]] ''Affinghusen'' seu ''Affjehusen'')</small> * [[Alrebekesa]]<ref name="Oven 1872">Oven, A. von (Ed.) (1872). ''Urkundenbuch des Herzogthums Lüneburg: Diplomata, chartae et registra historica saeculi XII (Documentum anni MCXCVII de venditione praedii Alrebekesae)'' (Vol. I). Hannoverae: Carl Rümpler.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahnsbeck'')</small> * [[Ahusium (Saxonia Inferior)|Ahusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahausen''; [[Saxonice]] ''Ahusen'')</small> * [[Alfelda]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Alfeld''; [[Saxonice]] ''Allefelle'')</small> * [[Alfhusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Alfhausen'')</small> * [[Algermissenum]]<ref name="Hoogeweg III 1903">Hoogeweg, H. (Ed.) (1903). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et privilegia de Algermisseno)'' (Vol. III). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Algermissen'')</small> * [[Almstedium]]<ref name="Hoogeweg II 1901">Hoogeweg, H. (Ed.) (1901). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et registra de Almstedio)'' (Vol. II). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Almstedt'')</small> * [[Alorstedium]]<ref name="Pratje 1758">Pratje, J. H. (1758). ''Historische Nachrichten von dem ehemaligen berühmten Closter Harsefeld: Monumenta ac documenta saeculi XII ubi de decimis Alorstedii agitur''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahlerstedt''; [[Saxonice]] ''Ohlers'')</small> * [[Alvstedium]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Alfstedt''; [[Saxonice]] ''Alfs'' seu ''Alfst'')</small> * [[Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746">Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'')</small> * [[Anchemium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ankum'')</small> * [[Andervenia]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Andervenne'')</small> * [[Andorlangia]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Anderlingen''; [[Saxonice]] ''Annerlingen'')</small> * [[Antiqua Medingha]]<ref name="Homeyer X 2006">Homeyer, J. (Ed.) (2006). ''Urkundenbuch des Klosters Medingen: Lüneburger Urkundenbuch (Monimenta historica saeculi XIV de parochia Medinghae) (Vol. X)''. Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Altenmedingen''; [[Saxonice]] ''Ohmein'')</small> * [[Apenum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>([[Theodisce]] ''Apen''; [[Saxonice]] ''Aap'')</small> * [[Apleremum]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Apelern'')</small> * [[Appelium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Appel'')</small> * [[Aquae Lauterbergenses in Montibus Harthicis]]<ref name="Mirus 1826">Mirus, A. (1826). ''De salubritate aquarum lauterbergensium in montibus harthicis sitarum''. Typis Regiis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Lauterberg im Harz'')</small> * [[Aquae Nendorpenses]]<ref name="Marcard 1805">Marcard, H. M. (1805). ''De salubritate aquarum nendorpensium et de earum usu in morbis chronicis''. [[Goettinga]]e: Dieterich; et: Macard, H. M. (1805). ''De usu salutari fontium salinorum in territorio Hildesiensi sitorum''. [[Goettinga]]e: Dieterich.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Nenndorf'')</small> * [[Aquae Zwischenahnenses]]<ref name="Statisitakamt Nord 2025">Statistikamt Nord (Editio Latina). ''Catalogus Urbium et Communium Germaniae''. Hamburgi, 2025.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Zwischenahn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Twiskenoan'' seu ''Boad Twiskenoan''; [[Saxonice]] ''Twüschenahn'')</small> * [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'')</small> * [[Artlenburgum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Artlenburg'')</small> * [[Artlissa]]<ref name="Mader 1664">Mader, J. J. (1664). ''Antiquitates Brunsvicenses: De antiquis parochiis Saxonum et finibus dioecesis Mindensis (Caput de parochia Artlissa)''. Helmestadii: Typis Henningi Mulleri.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Aerzen'': quoque [[Theodisce]] ''Ärzen'')</small> * [[Arx Agathae]]<ref name="Kochen 1724">Kochen, J. H. (1724). ''Introductio in Historiam Ducatus Bremensis y Verdensis: Accesserunt diplomata varia et descriptio Arcis Agathae et ditionis Stadiensis''. Stadae: Typis Caspari Holmii.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Agathenburg''; [[Saxonice]] ''Gothenborg'')</small> * [[Arx Draconis]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Drakenburg'')</small> * [[Ascalingium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahlden'')</small> * [[Asanthorpium]]<ref name="Vogell 1856">Vogell, A. (Ed.) (1856). ''Urkundenbuch des Bisthums Verden y des Collegiatstifts Bardewick: Chartae, diplomata et monumenta historica saeculi XIII...''. Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg">Fingitur nomen "Circulus Harburgensis" -Theodisce ''Landkreis Harburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Harburgum]]" -ad quod gentilicium "Harburgensis-e" refertur-.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Asenthorpium]]<ref name="Hodenberg 1855">Hodenberg, W. von (Ed.) (1855). ''Hoyer Urkundenbuch'' (Vol. I). Hannoverae: Jänecke Verlag.</ref> <small>(in [[Circulus terrae Diepholtia|Circulo terrae Diepholtia]]<ref name="Landkreis Diepholz">Fingitur nomen "Circulus terrae Diepholtia" -Theodisce ''Landkreis Diepholz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Diepholtia]]", vide {{Hofmannus}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Assena]]<ref name="Philippi & Bar 1892">Philippi, F., & Bär, M. (Eds.) (1892). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Die Urkunden der Jahre 772-1200'' (Vol. 1). Verein für Geschichte und Landeskunde von Osnabrück.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Essen'')</small> * [[Astanholteremarki-Scirnbeki]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterholz-Scharmbeck''; [[Saxonice]] ''Oosterholt-Scharmbeek'')</small> * [[Auricum (Saxonia Inferior)|Auricum]]<ref name="Emmius 1616">Emmius, U. (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: Elzevier.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Aurich''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Aurk''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Auerk'')</small> {{div col end}} === B === {{div col|3}} * [[Badberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Badbergen''; [[Saxonice]] ''Badbern'')</small> * [[Baddekenstedium]]<ref name="Casemir & Menzel & Ohainski X 2018">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil X)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Baddeckenstedt''; [[Saxonice]] ''Barkenstäe'')</small> * [[Balga]]<ref name="Udolph 1994">Udolph, J. (1994). ''Namenkundliche Studien zum Germanenproblem'' (Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, Ergänzungsbände 9). Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balje'')</small> * [[Balga Cortis]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Balge'')</small> * [[Baltrumum]]<ref name="Wiarda III 1792">Wiarda, T. D. (1792). ''Ostfriesische Geschichte: Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1648'' (Vol. 3). August Friedrich Winter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Baltrum'')</small> * [[Bamwida]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Bohmte''; [[Saxonice]] ''Baumte'')</small> * [[Bardenuvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'')</small> * [[Bardorpium]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bahrdorf'')</small> * [[Barenburgum]]<ref name="Kolb 1712">Kolb, G. (1712). ''Compendium totius orbis: partim geographicum, partim historicum, partim genealogicum''. Typis Universitatis Carolo-Francisceae</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barenburg''; [[Saxonice]] ''Baarnborg'')</small> * [[Bargstedum]]<ref name="Mushard 1764">Mushard, M. (1764). ''Palaeogentilismus Bremensis: Monumenta ac veterum tumuli in ducatibus Bremensi et Verdensi''. Typis Andreae Vandenhoeck.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bargstedt''; [[Saxonice]] ''Bargst'' seu ''Bars'')</small> * [[Barnstedum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702">Bünting, H., & Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barnstedt'')</small> * [[Barnstorfium]]<ref name="Böhmer 2007">Böhmer, J. F. (2007). ''Regesta Imperii III: Salisches Haus 1024–1125. Die Regesten des Kaiserreiches unter Heinrich IV'' (T. Struve, Ed.). Böhlau Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barnstorf''; [[Saxonice]] ''Baarnstrup'')</small> * [[Barsela]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barßel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bäärsel''; [[Saxonice]] ''Bassel'')</small> * [[Barsingehusa]]<ref name="Harenberg 1753">Harenberg, J. C. (1753). ''Historia ecclesiae Gandershemensis diplomatica''. Typis et Impensis Joannis Christophori Meisneri.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Barsinghausen''; [[Saxonice]] ''Baschehusen'' seu ''Basche'')</small> * [[Barum (Luneburgum)|Barum]]<ref name="Mindermann I II 2004">Mindermann, A. (Ed.) (2004). ''Verdener Urkundenbuch, 1. Abteilung, Band 2: 1300–1380''. Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>(in [[Circulus Luneburgensis|Circulo Luneburgensi]]<ref name="Landreis Lüneburg">Fingitur nomen "Circulus Luneburgensis" -Theodisce ''Landreis Lüneburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Luneburgensis-e" ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Boorn'')</small> * [[Barum (Circulus Ulsenensis)|Barum]]<ref name="AdWzG 2010">Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, & U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen">Fingitur nomen "Circulus Ulsenensis" -Theodisce ''Landkreis Uelzen'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Ulsenensis-e" ad [[Ulsena]]m refertur. Quo de gentilicio, vide lemma "res-publica Ulsenensis" apud {{Google Books|w_tWAAAAcAAJ|vide paginam dedicationis operis}}"; et de topnymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Bourm'')</small> * [[Barunvilla]]<ref name="SdaedhdlM 1862">Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle (1862). ''Mémoires de la Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle: Année 1860–1861''. Rousseau-Pallez.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barendorf''; [[Saxonice]] ''Borendörp'')</small> * [[Barverum]]<ref name="Böhmer 1844">Böhmer, J. F. (1844). ''Regesta Chronologico-Diplomatica Regum et Imperatorum Romanorum: Inde a Conrado I. Usque ad Henricum VII''. Typis et Sumtibus J. C. Hermann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barver'')</small> * [[Barwedelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barwedel'')</small> * [[Basdalum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Basdahl''; [[Saxonice]] ''Basdaal'' seu ''Basdohl'')</small> * [[Bawinkelum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bawinkel''; [[Saxonice]] ''Bowinkel'')</small> * [[Bebenhusa (Saxonia Inferior)|Bebenhusa]]<ref name="Ahlfeldt 2010">Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bevensen''; [[Saxonice]] ''Bämsen'' seu ''Bemsen'')</small> * [[Beckdorfium]]<ref name="AdWzG 2010"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckdorf''; [[Saxonice]] ''Beekdörp'')</small> * [[Beckedorfium]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckedorf''; [[Saxonice]] ''Biäkedörp'')</small> * [[Beckelnum]]<ref name="Böhmer 1844"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beckeln'')</small> * [[Bedenbostelum]]<ref name="NL 1924">Niedersächsisches Landesarchiv (1924). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte''. Veröffentlichungen de Historischen Kommission für Niedersachsen und Bremen.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Beedenbostel''; [[Saxonice]] ''Bedenbossel'')</small> * [[Beierstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beierstedt''; [[Saxonice]] ''Barste’e'')</small> * [[Belmum]]<ref name="Moser 1738"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Belm'')</small> * [[Belumum]]<ref name="Mushard 1764"/> <small>([[Theodisce]] ''Belum''; [[Saxonice]] ''Belen'')</small> * [[Bema (Saxonia Inferior)|Bema]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Böhme''; [[Saxonice]] ''Böhm'')</small> * [[Bendestorfium]]<ref name="Bührmann 2005">Bührmann, M. (2005). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen des norddeutschen Raumes''. Akademie der Wissenschaften zu Göttingen. </ref> <small>([[Theodisce]] ''Bendestorf''; [[Saxonice]] ''Bendsdörp'')</small> * [[Berga (Circulus Cellensis)|Berga]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737">Bruzen de La Martinière, A. A. (1737). ''Thesaurus geographicus criticus: in quo omnium orbis terrarum regionum, civitatum, oppidorum, nominibus antiquis, medii aevi et modernis''. Ex Officina Wetsteniana.</ref> <small>(in [[Circulus Cellensis|Circulo Cellensi]]<ref name="Landkreis Celle">Fingitur nomen "Circulus Cellensis" -Theodisce ''Landkreis Celle'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Cella (Germania)|Cella]]" -ad quod gentilicium "Cellensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bergen''; [[Saxonice]] ''Bargen'')</small> * [[Berga (Circulus Osnabrugae)|Berga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(in [[Circulus Osnabrugae|Circulo Osnabrugae]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Osnabrugae" -Theodisce ''Landkreis Osnabrück'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum ''LandKreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Osnabruga|Osnabruga-ae]]", vide Pertsch, Erich: ''Langenscheidts Großes Schulwörterbuch Lateinisch-Deutsch'', Berolini et Monaci 1983, ISBN 3-468-07202-3, p. 1325.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Berge'')</small> * [[Berga ad Dumnam]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergen an der Dumme''; [[Polabice]] ''Djörska'')</small> * [[Bergenborstelium]]<ref name="Hodenberg 1855"/> <small>([[Theodisce]] ''Bahrenborstel''; [[Saxonice]] ''Bornbössel'' seu ''Boornbössel'')</small> * [[Bergfelda]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergfeld''; quoque [[Saxonice]] ''Bargfeld'')</small> * [[Bersenbrugum]]<ref name="Sandhoff 1785">Sandhoff, J. E. (1785). ''Antistitum Osnabrugensis ecclesiae, qui per decem saecula episcopale munus in ea gesserunt, chronotaxis''. Typis Joannis Georgii Kislingii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bersenbrück''; [[Saxonice]] ''Bessenbrügge'')</small> * [[Berumburgum]]<ref name="Emmius 1616"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Berumbur'')</small> * [[Bestena]]<ref name="Jellinghaus 1923">Jellinghaus, H. (1923). ''Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Bestandteilen''' (III ed.). Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beesten'')</small> * [[Betzendorfum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] ''Betzendorfum''; [[Saxonice]] ''Bätzendörp'')</small> * [[Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern'')</small> * [[Beverstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beverstedt''; [[Saxonice]] ''Beverst'')</small> * [[Bienenbuttelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bienenbüttel''; [[Saxonice]] ''Bienbüddel'')</small> * [[Bilshusa]]<ref name="Wolf 1819">Wolf, J. (1819). ''Politische Geschichte des Eichsfeldes mit Urkunden erläutert''. Johann Georg Rosenbusch.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bilshausen'')</small> * [[Binethemum]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bentheim'')</small> * [[Binnenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Binnen'')</small> * [[Bippenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bippen''; [[Saxonice]] ''Bippen'')</small> * [[Birsina]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bassum''; [[Saxonice]] ''Bassen'')</small> * [[Bissendorpum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bissendorf''; [[Saxonice]] ''Bissendörp'')</small> * [[Blenderum]]<ref name="Brosius 1993">Brosius, D. (1993). ''Urkundenbuch des Klosters Loccum'' (Vol. 1). Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Blender''; [[Saxonice]] ''Blenner'')</small> * [[Bliederstorpum]]<ref name="Trüper 2017">Trüper, H. G. (2017). ''Urkundenbuch der Herren von Zesterfleth: 1232–1657''. Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bliedersdorf''; [[Saxonice]] ''Bliersdörp'')</small> * [[Bobentunum]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bovenden''; quoque [[Saxonice]] ''Bovten'')</small> * [[Bocensis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bückeburg''; [[Saxonice]] ''Bückeborg'')</small> * [[Bocholta (Circulus Heidensis)|Bocholta]]<ref name="Hodenberg 1859"/> <small>(in [[Circulus Heidensis|Circulo Heidensi]]<ref name="Heidekreis">Fingitur nomen "Circulus Heidensis" -Theodisce ''Heidekreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum gentilicium "Heidensis-e" Theodiscum lexema ''Heide-'' vertit.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bocholta (Circulus Theorosburgensis)|Bocholta]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>(in [[Circulus Theorosburgensis|Circulo Theorosburgensi]]<ref name="Landkreis Schaumburg">Fingitur nomen "Circulus Theorosburgensis" -Theodisce ''Landkreis Schaumburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino gentilicio "Theorosburgensis-e", quod ad [[Theorosburgum]] refertur, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Baukholt'')</small> * [[Bocholtum in Ericeto]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>[[urbs]] et commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz in der Nordheide''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bochorna (Circulus Frisicus)|Bochorna]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873">Ehmck, D. R., & von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.</ref> <small>(in [[Circulus Frisicus|Circulo Frisico]]<ref name="Landkreis Friesland">Fingitur nomen "Circulus Frisicus" -Theodisce ''Landkreis Friesland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Frisicus-a-um" ad [[Frisia (discretiva)|Frisiam]] refertur. Quod de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bockhorn'')</small> * [[Bochorna (Circulus Vetha)|Bochorna]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus Vetha|Circulo Vetha]]<ref name="Landkreis Vechta">Fingitur nomen "Circulus Vetha" -Theodisce ''Landkreis Vechta'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo).</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Bakum'')</small> * [[Bochorstia]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bockhorst''; [[Saxonice]] ''Baukhast'')</small> * [[Bodendicum]]<ref name="Brosius 1985">Brosius, D. (1985). ''Aus der Geschichte der Burg Bodenteich''. Ecomed Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bodenteich''; [[Saxonice]] ''Bonndiek'')</small> * [[Bodenfelda]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenfelde'')</small> * [[Bodensa]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bodensee'')</small> * [[Bodonis Insula]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenwerder'')</small> * [[Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'')</small> * [[Boitersena]]<ref name="Mindermann 2001">Mindermann, A. (Ed.) (2001). ''Urkundenbuch der Bischöfe und des Domkapitels von Verden: Band 1''. Von den Anfängen bis 1300. [[Stadae|Stadis]]: Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bötersen''; [[Saxonice]] ''Boitzen'')</small> * [[Boitzia]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Boitze''; [[Saxonice]] ''Böhtz'')</small> * [[Bokenstorpium]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Bokensdorf''; [[Saxonice]] ''Bokensdörp'')</small> * [[Bokenum]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bockenem''; [[Saxonice]] ''Bokeln'')</small> * [[Borchwega]]<ref name="Rüther 1905">Rüther, H. (Ed.) (1905). ''Urkundenbuch des Klosters Neuenwalde''. Halle’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Burweg'')</small> * [[Borkna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Borkum''; [[lingua Frisica|Frisice]] ''Boarkum''; quoque [[Saxonice]] ''Börkum'')</small> * [[Borna Castra]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Berne'')</small> * [[Borsla]]<ref name="Niemeyer 2012">Niemeyer, M. (Ed.) (2012). ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bösel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Böäsel''; [[Saxonice]] ''Bäsel'')</small> * [[Borstla]]<ref name="Hodenberg 1842">Hodenberg, W. von (Ed.) (1842). ''Diepholzer Urkundenbuch: Authentische Urkunden zur Geschichte der Grafschaft Diepholz''. [[Hannovera]]e: Hahn'schen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Borstel''; [[Saxonice]] ''Bössel'')</small> * [[Botela]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Bothel''; [[Saxonice]] ''Bootel'')</small> * [[Brachia (Germania)|Brachia]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Brake''; [[Saxonice]] ''Braak'' seu ''Broak'')</small> * [[Braclina]]<ref name="Rübel 1881">Rübel, K. (Ed.) (1881). ''Dortmunder Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1340''. [[Isarlohia]]e: J. Baedeker.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brackel''; [[Saxonice]] ''Braackel'')</small> * [[Bramascus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bramsche'')</small> * [[Breddenberga]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Breddenberg'')</small> * [[Bredenforda]]<ref name="Hoogeweg 1898">Hoogeweg, H. (Ed.) (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden vom J. 1201-1300''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brevörde'')</small> * [[Bredthorpium]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Breddorf''; [[Saxonice]] ''Breddörp'')</small> * [[Brestum (Saxonia Inferior)|Brestum]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brest'')</small> * [[Brincama]]<ref name="Friedländer 1878">Friedländer, E. (Ed.) (1878). ''Ostfriesisches Urkundenbuch: Band 1. (Jahre 787–1470)''. [[Emda]]e: Haynel.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Brinkum'')</small> * [[Britlinga]]<ref name="Udolph 2004">Udolph, J. (2004). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala''. [[Gottinga]]e: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brietlingen''; [[Saxonice]] ''Brietl'')</small> * [[Brochema]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockum''; [[Saxonice]] ''Broubm'' seu ''Brookm'')</small> * [[Brocleda]]<ref name="Janicke 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1''. [[Lipsia]]e: S. Hirzel.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bröckel''; [[Saxonice]] ''Bräukel'')</small> * [[Broclina]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockel''; [[Saxonice]] ''Brookel'')</small> * [[Broma]]<ref name="Casemir & Ohainski 2014">Casemir, K., & Ohainski, U. (Ed.). (2014). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch: Die Ortsnamen des Landkreises Gifhorn''. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Brome''; [[Saxonice]] ''Brom'')</small> * [[Brochusium-Vilsena]]<ref name="Hodenberg 1855"/><ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bruchhausen-Vilsen''; [[Saxonice]] ''Brooksen-Vilsen'')</small> * [[Brunsvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Braunschweig''; [[Saxonice]] ''Brunswiek''; [[lingua Saxonica|Brunsvicice]] dialectaliter ''Bronswiek'' seu ''Brönswiek'')</small> * [[Bukina]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bücken''; [[Saxonice]] ''Bücken'')</small> * [[Bulcova]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bülkau'')</small> * [[Bulsteda]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Bülstedt''; [[Saxonice]] ''Büls'')</small> * [[Brunla]]<ref name="Bode 1893">Bode, G. (Ed.) (1893). ''Urkundenbuch der Stadt Goslar und der in und bei Goslar belegenen geistlichen Stiftungen: Band 1 (922 bis 1250)''.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Braunlage'')</small> * [[Bunda]]<ref name="Deiter">Deiter, H. (1881). Oldeborchs, Pastoris zu Bunda in Reiderland, kleine ostfriesische Chronicke, betreffend die Jahre 1558 bis 1605. ''Jahrbuch de Gesellschaft für bildende Kunst und vaterländische Altertümer zu Emden''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bunde''; [[Saxonice]] ''Bunn'')</small> * [[Burchardivillare]]<ref name="Janicke 1892">Janicke, K. (Ed.) (1892). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1. Bis zum Jahre 1221''. S. Hirzel.</ref> <small>(in [[Circulus Guelpherbytensis|Circulo Guelpherbytensi]]<ref name="Landkreis Wolfenbüttel">Fingitur nomen "Circulus Guelpherbytensis" -Theodisce ''Landkreis Wolfenbüttel'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Guelpherbytensis-e" ad [[Guelpherbytum]] refertur. Quo de toponymo, vide [https://vd18.gbv.de/viewer/fullscreen/006049869/1/ ''vd18.gbv.de''], ubi dicitur "(...) Pro eo ac debuisti, urbs aerumnosa, infelix ac misera Guelpherbytum (...)"; et quo de gentilicio, vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/MBRY52X6EUWPQOQRFBKHVLYBSUG4M6LS ''Carmina Votiva Honori Clarißimi atq[ue] Experientißimi Viri Dn. Samuelis Stockhausen''], ubi dicitur "(...) Practici Guelpherbytensis (...)".</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'')</small> * [[Burgdorfium]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Hannovera (regio)|Regione Hannovera]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'' seu ''Bortörp'')</small> * [[Burgium (Saxonia Inferior)|Burgium]]<ref name="Remling VII 2026">Remling, L. (2026). ''Die Ortsnamen des Landkreises Emsland''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Börger''; [[Saxonice]] ''Borger'')</small> * [[Buria (Saxonia Inferior)|Buria]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>([[Theodisce]] ''Bühren'')</small> * [[Bursina (Saxonia Inferior)|Bursina]]<ref name="Casemir 2003">Casemir, K. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil III)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Börßum'')</small> * [[Butiadinga]]<ref name="Ehmck & Bippen II 1876">Ehmck, D. R., & Bippen, W. von. (Ed.) (1876). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 2. 1301–1350''. D. Ed. Müller.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Butjadingen'')</small> * [[Buxtehuda]]<ref name="Lappenberg 1842">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1842). ''Hamburgisches Urkundenbuch: Band 1''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Buxtehude''; [[Saxonice]] ''Buxthu'')</small> * [[Byspinga]]<ref name="Hodenberg 1859">Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bispingen''; [[Saxonice]] ''Bissen'')</small> {{div col end}} === C === {{div col|3}} * [[Campus Rufus]]<ref name="Stüve 1789"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Rothenfelde'')</small> * [[Capella (Saxonia Inferior)|Capella]]<ref name="Philippi II 1894">Philippi, F. (Ed.) (1894). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Band 2. Die Urkunden der Jahre 1201–1250''. H. Th. Wenner.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Cappeln'')</small> * [[Castrovallium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgwedel''; [[Saxonice]] ''Borwee'' seu ''Boorwee'')</small> * [[Cella (Germania)|Cella]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Celle'')</small> * [[Clenza]]<ref name="Janicke II 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 2. Von 1221 bis 1260''. S. Hirzel.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clenze''; [[Polabice]] ''Kloncka'')</small> * [[Cloppenburgum]]<ref name="Egli 1893"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Cloppenburg''; [[Saxonice]] ''Cloppenborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kloppenbuurich'')</small> * [[Collis (Saxonia Inferior)|Collis]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>[[oppidum]]</small> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Polle'') * [[Cramma]]<ref name="Casemir 2003"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cramme'')</small> * [[Cuxhavia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Cuxhaven''; [[Saxonice]] ''Cuxhoben'')</small> {{div col end}} === D === {{div col|3}} * [[Dalemia]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dahlem'')</small> * [[Dalenburgum]]<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024">Rzihacek, A., & Spreitzer, F. (Ed.) (2024). ''Die Urkunden Otto IV (Monumenta Germaniae Historica, Diplomata Regum et Imperatorum Germaniae, Tomus XI). Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'')</small> * [[Dalum]]<ref name="Janicke II 1896"/> <small>([[Theodisce]] ''Dahlum''; [[Saxonice]] ''Tahln'')</small> * [[Damma (Saxonia Inferior)|Damma]]<ref name="Philippi II 1894"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Damme'')</small> * [[Damnatzium]]<ref name="Garzmann LXXVI 2004">Garzmann, M. R. W. (Ed.) (2004). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte: Neue Folge der Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen (Band 76)''. Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Damnatz'')</small> * [[Danneberga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dannenberg''; [[Saxonice]] ''Dannenbarg''; [[Polabice]] ''Wajdars'')</small> * [[Danthorpum]]<ref name="Casemir & Menzel % Udolph VII 2011">Casemir, K., Menzel, F., & Udolph, J. (2011). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII''). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Danndorf'')</small> * [[Dassela]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dassel'')</small> * [[Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'')</small> * [[Deinste]]<ref name="Vanni & Rossi 2012">Vanni, D., & Rossi, M. (Ed.) (2012). ''Index Nominum Geographicorum Locorumque Mundi Latine Redditus''. Societas Latina.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinste''; [[Saxonice]] ''Deinst'')</small> * [[Deinstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinstedt''; [[Saxonice]] ''Deins'')</small> * [[Delmenhorstium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Delmenhorst''; [[Saxonice]] ''Demost'')</small> * [[Dengdia]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Denkte'')</small> * [[Derental]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007"/> <small>([[Theodisce]] ''Derental'')</small> * [[Dersum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Dersum''; [[Saxonice]] ''Derßm'')</small> * [[Dettum]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Dettum''; [[Saxonice]] ''Detten'')</small> * [[Dicla]]<ref name="Mooyer 1855">Mooyer, E. F. (Ed.) (1855). ''Urkundenbuch des vormaligen Stiftes Minden''. J. C. C. Bruns.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dickel'')</small> * [[Didderse]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Didderse'' et [[Saxonice]] ''Deesse'')</small> * [[Diekholza]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diekholzen'')</small> * [[Dielmissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dielmissen'')</small> * [[Diepenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diepenau'')</small> * [[Diepholtia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Diepholz''; [[Saxonice]] ''Deefholt'')</small> * [[Dinklage]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dinklage''; [[Saxonice]] ''Dinklaoge'')</small> * [[Disaldishusa]]<ref name="-husaDelligsen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Disaldishusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Reuter, A. (Ed.) (1950). ''1100 Jahre Delligsen: Geschichte der Hilsmulde und des Ortes Delligsen''. Verlag der Gemeinde Delligsen. </ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Delligsen'')</small> * [[Disna (Saxonia Inferior)|Disna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dissen am Teutoburger Wald'')</small> * [[Dohra (Terra Emesensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Terrae Emesensis|Terra Emesensi]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Terrae Altenburgensis" -Theodisce ''Landkreis Emsland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum "terra-ae" Theodiscum lexema ''-land'' vertit et Latinum gentilicium "Emesensis-e" ad flumen [[Amisia|Emesam]] refertur. De hoc hydronymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dohren '')</small> * [[Dohra (Circulus Harburgensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Dohren''; [[Saxonice]] ''Duhrn'')</small> * [[Dolnere]]<ref name="Dolnere">Vide [https://adw-goe.de/fileadmin/forschungsprojekte/ortsnamen_rhein_elbe/dokumente/Publikationen_Udolph_PDF/2001-2005/315._Udolph_Anmerkungen_zum_Ortsnamen_Dollern.pdf ''Anmerkugen zum Ortsnamen Dollern''], ubi dicitur "(...) 1105 (Fälschung Mitte 12. Jh.) ''Dolnere'' (...) 1209 ''Johannes de dolnere'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dollern'')</small> * [[Doristacus]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dorstadt'')</small> * [[Dornum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dornum''; [[Saxonice]] ''Dornm'')</small> * [[Dorverda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dörverden''; [[Saxonice]] ''Dörbern'' seu ''Dörb'' seu ''Dörveern'')</small> * [[Dotlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dötlingen'')</small> * [[Drage (Albis)|Drage]]<ref name="Drage">'''Drage-es'''; declinatio regularis generis Graeci vel Latini in prima declinatione, aut ut nomen substantivum regulare primae declinationis in geographicis rationibus modernis tractatum. Quo de toponymo, vide: Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Drage''; [[Saxonice]] ''Draag'')</small> * [[Drentwede]]<ref name="Hodenberg 1842">von Hodenberg, W. (1842). ''Diepholzer Urkundenbuch''. [[Hannovera]]e.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drentwede'')</small> * [[Drestadium]]<ref name="-stadt"/> <small>([[Theodisce]] ''Drestedt''; [[Saxonice]] ''Dreest'')</small> * [[Drochtersa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Drochtersen''; [[Saxonice]] ''Drochters'')</small> * [[Dudanebutli]]<ref name="Lappenberg 1841">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1841). ''Hamburgisches Urkundenbuch (Band 1)''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Düdenbüttel''; [[Saxonice]] ''Düünbeudel'')</small> * [[Duderstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Duderstadt''; [[Saxonice]] ''Dustadt'')</small> * [[Dunsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dünsen'')</small> * [[Dunum]]<ref name="Houtrouw 1889">Houtrouw, O. G. (1889). ''Ostfriesland: Eine geschichtlich-ortskundige Wanderung gegen Ende der Fürstenzeit (Band 1)''. Dunkmann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dunum'')</small> * [[Duthungun]]<ref name="Udolph 2004"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Duingen''; [[Saxonice|Ostfalice]] ''Daujen'')</small> {{div col end}} === E === {{div col|3}} * [[Ebbestorpium]]<ref name="Jaitner 1985">Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Ebstorf''; [[Saxonice]] ''Ebstörp'')</small> * [[Ebersdorfium (Saxonia Inferior)|Ebersdorfium]]<ref name="Ebersdorfium">Theodiscum toponymum ''Ebersdorf' in Latinam "Ebersdorfium" verti solet. V.gr. vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ebersdorf''; [[Saxonice]] ''Eversdörp'')</small> * [[Echemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Echem''; [[Saxonice]] ''Echen'')</small> * [[Edemissa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Edemissen''; [[Saxonice]] ''Emisse'')</small> * [[Edewechte]]<ref name="Berger 2012">Berger, D. (2012). ''Edewecht''. In ''Deutsches Ortsnamenbuch''. Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Edewecht''; [[Saxonice]] ''Erwech''; historice ''Adewacht'')</small> * [[Egestorf]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Eggermühlen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Ehra-Lessien]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Ehrenburg (Niedersachsen)|Ehrenburg]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Eickeloh]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Eicklingen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Eildissum]]<ref name="Stumpf-Brentano II 1865">Stumpf-Brentano, K. F. (Ed.) (1865). ''Die Reichskanzler vornehmlich des X., XI. und XII. Jahrhunderts: Acta Imperii Selecta'' (Vol. 2). [[Aeni Pons (Austria)|Aeni Ponte]]: Wagner'schen Universitäts-Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Eilsen''; [[Saxonice]] ''Ahlsen'')</small> * [[Eime]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Eimen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Eimke]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Einbeck]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Elbe (Niedersachsen)|Elbe]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Elbingerode (bei Herzberg am Harz)|Elbingerode]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Eldingen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Elmlohe]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Elsdorf (Niedersachsen)|Elsdorf]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Elsfleth]] <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Elze]] <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Embsen]] * [[Emda]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Emlichheim]] * [[Emmendorf]] * [[Emmerthal]] * [[Emsbüren]] * [[Emstek]] * [[Emtinghausen]] * [[Engden]] * [[Engelschoff]] * [[Erkerode]] * [[Ermelstorpium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Armstorf''; [[Saxonice]] ''Armsdörp'')</small> * [[Esche]] * [[Eschede]] * [[Eschershausen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Esens]] <small>[[urbs]]</small> * [[Essel]] * [[Essen (Oldenburgum)]] * [[Esterwegen]] * [[Estorf (Landkreis Stade)|Estorf]] <small>(Lkr.Stade)</small> * [[Estorf (Weser)|Estorf]] <small>(Weser)</small> * [[Evergoteshemium]]<ref name="-hemiumEver">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Euergoteshem'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: H. Bresslau et. al.: ''Die Urkunden Heinrichs II. und Arduins''. In: Monumenta Germaniae Historica, Die Urkunden der deutschen Könige und Kaiser, Band 3. [[Hannovera]]e 1900–1903.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ebergötzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ewerchötzschen'')</small> * [[Everinga]]<ref name="-ingaEvern">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum mediaevali formae huius toponymi ''Everinge'' testatae applicatur. Quo de mediaevali toponymo, vide: Ohainski, U., & Udolph, J. (1998). ''Die Ortsnamen des Landkreises und der Stadt Hannover (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil I)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deutsch Evern''; [[Saxonice]] ''Düütsch Äwern'')</small> * [[Everode]] * [[Eversmeer]] * [[Evessen]] * [[Eydelstedt]] * [[Eyendorf]] * [[Eystrup]] {{div col end}} === F === {{div col|3}} * [[Fallingbostela]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bad Fallingbostel''; [[Saxonice]] ''Bad Fambossel'')</small> * [[Fardium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Verden''; [[Saxonice]] ''Veern'')</small> * [[Farven]] * [[Faßberg]] * [[Filsum]] * [[Fintel]] * [[Firrel]] * [[Flögeln]] * [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'')</small> * [[Flöthe]] * [[Frankenfeld]] * [[Freden]] * [[Fredenbeck]] * [[Freiburg/Elbe]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Freistatt]] * [[Frellstedt]] * [[Freren]] <small>[[urbs]]</small> * [[Fresenburg]] * [[Friedeburg]] * [[Friedlandia (Saxonia Inferior)|Friedland]] * [[Friesoythe]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Fürstenau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Furstenberga]] {{div col end}} === G === {{div col|3}} * [[Ganderkesee]] <small>commune sui iuris</small> * [[Gandershemium]]<ref>[http://books.google.fi/books?id=6kwBAAAAQAAJ&pg=PA27&lpg=PA27&dq=Gandershemium&source=bl&ots=_NMr2DmhUK&sig=CXPUuuKZ8W03AC7uB3YlYYNscJ4&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CDIQ6AEwAQ#v=onepage&q=Gandershemium&f=false R. p. Hertenberger: ''Historia pragmatica universalis, sacra et profana''], p.27; [http://books.google.fi/books?id=yScyAQAAQBAJ&pg=PA58&lpg=PA58&dq=Gandershemium&source=bl&ots=ZoGX4tZRRD&sig=8fUZc6grFgYD0jN-twVcDyzarYI&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=Gandershemium&f=false ''Acta Sanctorum, Junii'' (1698-1717), cit. in ''A Companion to Hrotsvit of Gandersheim (fl. 960)''], p. 58 n.103.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Gandersheim''; [[Saxonice]] ''Ganderssen'')</small> * [[Gandesbergen]] * [[Garbsen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Garlstorf]] * [[Garrel]] * [[Garstedt]] * [[Gartow]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Geeste]] * [[Geestland]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Gehrde]] * [[Gehrden]] <small>[[urbs]]</small> * [[Georgsdorf]] * [[Georgsmarienhütte]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Gerdau]] * [[Gersten]] * [[Getelo]] * [[Gevensleben]] * [[Gevera]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jever'')</small> * [[Geversdorf]] * [[Gieboldehausen]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Giesen]] * [[Gifhorna]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Gifhorn'')</small> * [[Gilten]] * [[Glandorf]] * [[Gleichen]] * [[Gnarrenburg]] * [[Gödenstorf]] * [[Göhrde]] * [[Goldenstedt]] * [[Gölenkamp]] * [[Golmbach]] * [[Gorleben]] * [[Goslaria]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Goslar''; [[Saxonice]] ''Goslär'')</small> * [[Gottinga]]<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles].</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'')</small> * [[Grafhorst]] * [[Grasberg]] * [[Grasleben]] * [[Grethem]] * [[Gronau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Groß Berßen]] * [[Großefehn]] * [[Großenkneten]] * [[Großenwörden]] * [[Großheide]] * [[Groß Ippener]] * [[Groß Meckelsen]] * [[Groß Oesingen]] * [[Groß Twülpstedt]] * [[Grundensis Civitas Metallica]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Grund'')</small> * [[Grünendeich]] * [[Guderhandviertel]] * [[Guelpherbytum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfenbüttel''; [[Saxonice]] ''Wulfenbüttel'')</small> * [[Gusborn]] * [[Gyhum]] {{div col end}} === H === {{div col|3}} * [[Hademstorf]] * [[Haga Schauenburgi]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stadthagen'')</small> * [[Hage]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Hagen am Teutoburger Wald]] * [[Hagen im Bremischen]] * [[Hagenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Hagermarsch]] * [[Hahausen]] * [[Halbemond]] * [[Halle (comitatus Binethensis)|Halle]] <small>(b.Neuenhaus)</small> * [[Halle (Holtisminni)|Halle]] <small>(Montes Visurgis)</small> * [[Halvesbostel]] * [[Hamala]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hameln'')</small> * [[Hambergen]] * [[Hambühren]] * [[Hämelhausen]] * [[Hamersen]] * [[Hammah]] * [[Handeloh]] * [[Handorf]] * [[Handrup]] * [[Hankensbüttel]] * [[Hannovera]]<ref name="Graesse"/> <small>[[caput (urbs)|caput]] [[Terra foederalis (Germania)|terrae foederalis]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hannover''; [[Saxonice]] ''Hannober'')</small> * [[Hann. Münden]] <small>commune sui iuris</small> * [[Hanstedt (Circulus Ulsenensis)|Hanstedt]] <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen"/>)</small> * [[Hanstedt (Nordheide)|Hanstedt]] <small>(Nordheide)</small> * [[Harbarnsen]] * [[Hardegsen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Haren (Amisia)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Harmstorf]] * [[Harpstedt]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Harsefeld]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Harsum]] * [[Hartsburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Harzburg''; [[Saxonice]] ''Harzeborg'')</small> * [[Hasbergen]] * [[Haselünne]] <small>[[urbs]]</small> * [[Haßbergen]] * [[Hassel (Weser)]] * [[Hassendorf]] * [[Haste]] * [[Hatten]] * [[Hattorf ad Harthicos montes]] * [[Häuslingen]] * [[Haverlah]] * [[Hechthausen]] * [[Hedeper]] * [[Heede (Emsland)|Heede]] * [[Heemsen]] * [[Heere]] * [[Heeslingen]] * [[Heeßen]] * [[Hehlen]] * [[Heidenau (Saxonia Inferior)|Heidenau]] * [[Heinade]] * [[Heinbockel]] * [[Heiningen (Niedersachsen)|Heiningen]] * [[Heinsen]] * [[Hellwege]] * [[Helmstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Helmstedt''; [[Saxonice]] ''Helmstidde'')</small> * [[Helpsen]] * [[Helvesiek]] * [[Hemmingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hemmoor]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hemsbünde]] * [[Hemslingen]] * [[Hemsloh]] * [[Hepstedt]] * [[Herzberg am Harz]] <small>[[urbs]]</small> * [[Herzlake]] * [[Hesel]] * [[Hespe]] * [[Hessisch Oldendorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Heuerßen]] * [[Heyen]] * [[Hildesia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hildesheim''; [[Saxonice]] ''Hilmessen'' seu ''Hilmssen'')</small> * [[Hilgermissen]] * [[Hilkenbrook]] * [[Hillerse]] * [[Hilter am Teutoburger Wald]] * [[Himbergen]] * [[Himmelpforten]] * [[Hinte]] * [[Hipstedt]] * [[Hittbergen]] * [[Hitzacker]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hodenhagen]] * [[Höhbeck]] * [[Hohenhameln]] * [[Hohne]] * [[Hohnhorst]] * [[Hohnstorf (Albis)]] * [[Holdorf (Niedersachsen)|Holdorf]] * [[Holenberg]] * [[Holle]] * [[Hollenstedt]] * [[Hollern-Twielenfleth]] * [[Hollnseth]] * [[Holste]] * [[Holtgast]] * [[Holtisminni]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Holzminden''; [[Saxonice]] ''Holtsminne'')</small> * [[Holtland]] * [[Holzen (bei Eschershausen)|Holzen]] * [[Hoogstede]] * [[Hörden ad Harthicos montes]] * [[Horneburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Horstedt (Niedersachsen)|Horstedt]] * [[Hoya]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hoyerhagen]] * [[Hoyershausen]] * [[Hude (Oldenburg)]] * [[Hüde]] * [[Hülsede]] * [[Husum (bei Nienburg)|Husum]] * [[Hüven]] {{div col end}} === I === {{div col|3}} * [[Iburgum]]<ref name="Von Schaten 1714">Von Schaten, N. (1714). ''Monumenta Osnabrugensia ex historia romana, francica, saxonicaque eruta''. Typis Jodoci Henrici Meyer.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Iburg''; [[Saxonice]] ''Bad Ibig'' seu ''Ibig'')</small> * [[Ihlienworth]] * [[Ihlow (Frisia Orientalis)|Ihlow]] * [[Ilsede]] * [[Ingeleben]] * [[Isenbüttel]] * [[Isernhagen]] <small>commune sui iuris</small> * [[Isterberg]] * [[Itterbeck]] {{div col end}} === J === {{div col|3}} * [[Jade (Saxonia Inferior)|Jade]] * [[Jameln]] * [[Jelmstorf]] * [[Jembke]] * [[Jemgum]] * [[Jerxheim]] * [[Jesteburg]] * [[Jork]] * [[Jühnde]] * [[Juist]] {{div col end}} === K === {{div col|3}} * [[Kakenstorf]] * [[Kalbe (Niedersachsen)|Kalbe]] * [[Kalefeld]] * [[Karwitz]] * [[Katlenburg-Lindau]] * [[Kettenkamp]] * [[Kirchbrak]] * [[Kirchdorf (bei Sulingen)|Kirchdorf]] * [[Kirchgellersen]] * [[Kirchlinteln]] * [[Kirchseelte]] * [[Kirchtimke]] * [[Kirchwalsede]] * [[Kissenbrück]] * [[Klein Berßen]] * [[Klein Meckelsen]] * [[Kluse (Emsland)|Kluse]] * [[Kneitlingen]] * [[Köhlen]] * [[Königsmoor]] * [[Kranenburg (Oste)|Kranenburg]] * [[Krebeck]] * [[Krummendeich]] * [[Krummhörn]] * [[Kührstedt]] * [[Küsten]] * [[Kutenholz]] {{div col end}} === L === {{div col|3}} * [[Laar]] * [[Laatzen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Lachendorf]] * [[Laerium]]<ref name="Stüve 1789">Stüve, J. E. (1789). ''Beschreibung des Fürstenthums Osnabrück mit einigen Urkunden''. Kißling.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Laer'')</small> * [[Lage (Saxonia Inferior)|Lage]] * [[Lähden]] * [[Lahn (Hümmling)|Lahn]] * ''[[Lamspringe]]'' * [[Lamstedt]] * [[Landesbergen]] * [[Landolfshausen]] * [[Landwehr (Gemeinde)|Landwehr]] * [[Langelsheim]] <small>[[urbs]]</small> * '''[[Langen (bei Bremerhaven)|Langen]]''' <small>(b.Bremerhaven)</small> * [[Langen (Emsland)|Langen]] <small>(Emsland)</small> * [[Langendorf (Elbe)|Langendorf]] * [[Langenhagen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Langeoog]] * [[Langlingen]] * [[Langwedel (Weser)|Langwedel]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lastrup]] * [[Lathen]] * [[Lauenau]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lauenbrück]] * [[Lauenförde]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lauenhagen]] * [[Leese]] * [[Leezdorf]] * [[Lehe (Emsland)|Lehe]] * [[Lehre (Niedersachsen)|Lehre]] * [[Lehrte]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Leiferde]] * [[Lembruch]] * [[Lemförde]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lemgow]] * [[Lemwerdera]]<ref name="Rüthning 1926">Rüthning, G. (Ed.) (1926). ''Oldenburger Urkundenbuch''. Gerhard Stalling.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lemwerder'')</small> * [[Lengede]] * [[Lengenbostel]] * [[Lengerich (Emsland)|Lengerich]] * [[Lenne (Niedersachsen)|Lenne]] * [[Leopolis (Saxonia Inferior)|Leopolis]]<ref name="Ebel 1960">Ebel, W. (1960). ''Lübisches Recht: Erster Band''. Hansischer Geschichtsverein.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bleckede''; [[Saxonice]] ''Bleikd'')</small> * [[Leri]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leer''; [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Läär''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lier'')</small> * [[Liebenau (Niedersachsen)|Liebenau]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Liebenburg]] * [[Lilienthal]] * [[Lindern (Oldenburg)]] * [[Lindhorst]] * [[Lindwedel]] * [[Lingen (Ems)]] <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Linsburg]] * [[Lintig]] * [[Locus Occidentalis (Saxonia Inferior)|Locus Occidentalis]]<ref name="Cellarius 1703">Cellarius, C. (1703). ''Geographia Antiqua iuxta et Nova''. Ienae: Bielckius.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Westerstede''; [[Saxonice]] ''Westerstäe'')</small> * [[Lohne (Oldenburg)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Löningen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Lorup]] * [[Loxstedt]] * [[Lübberstedt]] * [[Lübbow]] * [[Luchovia]]<ref name="Luchovia">Vide [https://ia801403.us.archive.org/28/items/antiquitatessele00keys/antiquitatessele00keys.pdf ''Antiquitates selectae septentrionales et Celticae''], ubi dicitur "(...) De Venedicis aut Germanicis prope Luchoviam effossis Epistola ''Georgii Frid, Mithofii'' data Luchovia d. 17. Maji 1691 (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüchow''; [[Polabice]] ''Ljauchüw'')</small> * [[Luckau (Saxonia Inferior)|Luckau]] * [[Lüder (Lüneburger Heide)|Lüder]] * [[Lüdersburg]] * [[Lüdersfeld]] * [[Lüerdissen]] * [[Luhden]] * [[Luneburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüneburg''; [[Saxonice]] ''Lümborg'' seu ''Lünborg''; [[Lingua Saxonica antiqua|Palaeosaxonice]] ''Hliuni'')</small> * [[Lünne]] * [[Lütetsburg]] * ''[[Lutter am Barenberge]]'' * [[Luttera Regalis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königslutter am Elm'')</small> {{div col end}} === M === {{div col|3}} * [[Maasen]] * [[Marienhafe]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Marienhagen]] * [[Mariental (Niedersachsen)|Mariental]] * [[Marklohe]] * [[Marl (Dümmer)|Marl]] * [[Marschacht]] * [[Martfeld]] * [[Marxen]] * [[Mechtersen]] * [[Meerbeck]] * [[Meine]] * [[Meinersen]] * [[Melbeck]] * [[Melle]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Mellinghausen]] * [[Menslage]] * [[Meppea]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Meppen''; quoque [[Saxonice]] ''Möppen'')</small> * [[Merzen]] * [[Messenkamp]] * [[Messingen]] * [[Midlum (Land Wursten)|Midlum]] * [[Misselwarden]] * [[Mittelnkirchen]] * [[Mittelstenahe]] * [[Moisburg]] * [[Molbergen]] * [[Mons Catonis (Saxonia Inferior)|Mons Catonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Cadenberge''; [[Saxonice]] ''Cuddeldutt'' seu ''Kumbarg'')</small> * [[Moormerland]] * [[Moorweg]] * [[Moringen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Müden (Alara)]] * [[Mulsum (Land Wursten)|Mulsum]] * [[Mundia Hannoverana]] <small>[[urbs]]</small> * [[Munimeri]]<ref name="Dronke 1844">Dronke, E. F. J. (Ed.) (1844). ''Traditiones et Antiquitates Fuldenses: Chartae et registra historica saeculi IX''. Fuldense: Typis Müllerianis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Münder am Deister''; [[Saxonice]] ''Bad Münner'')</small> * [[Munster (Örtze)|Munster]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === N === {{div col|3}} * [[Nahrendorf]] * [[Natendorf]] * [[Neetze]] * [[Negenborn]] * [[Nenndorf (circulus Widmundensis)|Nenndorf]] * [[Neubörger]] * [[Neu Darchau]] * [[Neuenhaus]] <small>[[urbs]]</small> * [[Neuenkirchen (Altes Land)|Neuenkirchen]] <small>(Altes Land)</small> * [[Neuenkirchen (bei Bassum)|Neuenkirchen]] <small>(b.Bassum)</small> * [[Neuenkirchen (Land Hadeln)|Neuenkirchen]] <small>(Land Hadeln)</small> * [[Neuenkirchen (Landkreis Osnabrück)|Neuenkirchen]] <small>(Lkr.Osnabrück)</small> * [[Neuenkirchen (Lüneburger Heide)|Neuenkirchen]] <small>(Lüneb.Heide)</small> * [[Neuenkirchen-Vörden]] * [[Neuharlingersiel]] * [[Neuhaus (Oste)]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Neuhof (Landkreis Hildesheim)|Neuhof]] * [[Neukamperfehn]] * [[Neulehe]] * [[Neuschoo]] * [[Neustadt am Rübenberge]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Neu Wulmstorf]] * [[Niederlangen]] * [[Niedernwöhren]] * [[Niemetal]] * [[Nienhagen (Landkreis Celle)|Nienhagen]] * [[Nienstädt]] * [[Norden]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Nordenham]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Norderney]] <small>[[urbs]]</small> * [[Nordholz]] * [[Nordleda]] * [[Nordsehl]] * [[Nordstemmen]] * [[Nörten-Hardenberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Northemium]]<ref name="Nothemium">Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/wassenberg1/Wassenberg_florus.html ''FLORUS GERMANICUS''] , ubi dicitur "(...) Et VVolferbytum, Northemium, Steinbruggam, Nienburgum (...) Primo vere Tillius tribunos suos Northemium misit (...) Caesaeriani Northemium expugnant (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Northeim''; [[Saxonice]] ''Nuurten'')</small> * [[Northorna]]<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nordhorn''; [[Saxonice]] ''Nothoorn'' seu ''Notthoarn'' seu ''Netthoarn'' seu ''Noordhoorn'')</small> * [[Nortmoor]] * [[Nortrup]] * [[Nottensdorf]] * [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Nova Urbs]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nienburg/Weser''; [[Saxonice]] ''Näinborg'' seu ''Nienborg'' seu ''Neenborg'' seu ''Negenborg'')</small> * [[Novale Frigidum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Colnrade''; [[Saxonice]] ''Kollenroad'')</small> {{div col end}} === O === {{div col|3}} * [[Oberlangen]] * [[Oberndorf (Oste)|Oberndorf]] * [[Obernfeld]] * [[Obernholz]] * [[Obernkirchen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ochtersum]] * [[Odisheim]] * [[Oederquart]] * [[Oerel]] * [[Oetzen]] * [[Ohne]] * [[Ohrum]] * [[Oldenburgum]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Oldendorf (Landkreis Stade)|Oldendorf]] <small>(Lkr.Stade)</small> * [[Oldendorf (Luhe)]] * [[Osloß]] * [[Osnabruga]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Osnabrück''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ossenbrääch''; [[Saxonice]] et [[Lingua Saxonica|Westfalice]] ''Ossenbrügge'')</small> * [[Osteel]] * [[Osten (Oste)|Osten]] * [[Osterbruch]] * [[Ostercappeln]] * [[Ostereistedt]] * [[Osterode am Harz]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Osterwald]] * [[Ostrhauderfehn]] * [[Ottenstein (Niedersachsen)|Ottenstein]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Otter]] * [[Otterndorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ottersberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Ovelgönne]] * [[Ovenhagium]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Auhagen'')</small> * [[Oyten]] {{div col end}} === P === {{div col|3}} * [[Padingbüttel]] * [[Papenburg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Parsau]] * [[Pattensen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Pegestorf]] * [[Pennigsehl]] * [[Petrimons]]<ref name="Perizonius 1758">Perizonius, J. (1758). ''Compendium historiarum antiquissimarum, civilium et ecclesiasticarum, usque ad seculum decimum octavum: Cum appendice de ducatu Westphaliae et comitatu Petrimontano''. Ex officina Wetsteniana.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Pyrmont''; [[Saxonice]] ''Bad Puurmont'')</small> * [[Pohle]] * [[Pollhagen]] * [[Pons Cobbanus]]<ref name="Leuckfeld 1714">Leuckfeld, J. G. (1714). ''Antiquitates Blankenburgenses, oder Historische Beschreibung derer vormals berühmten Grafen von Blankenburg, nebst dazugehörigen diplomatibus und Chartis''. Gottfried Freytag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Coppenbrügge'')</small> * [[Poynum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Peine''; [[Saxonice]] ''Paane''; [[Lingua Theodisca alta recens|Protoneoaltotheodisce]] ''Peina'')</small> * [[Praefectura Neohusana]]<ref name="Grupen II 1742">Grupen, C. U. (1742). ''Disceptationes Forenses cum Observationibus Juris: De originibus et iurisdictione praefecturarum ditionis Brunsvicensis (Caput de Praefectura Neohusana)'' (Vol. II). Hannoverae: Förster.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amt Neuhaus'')</small> * [[Pratum Vitulorum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Calberlah'')</small> * [[Prezelle]] * [[Prinzhöfte]] {{div col end}} === Q === {{div col|3}} * [[Quakenbrück]] <small>[[urbs]]</small> * [[Quendorf]] * [[Querenhorst]] * [[Quernheim]] {{div col end}} === R === {{div col|3}} * [[Räbke]] * [[Radbruch]] * [[Raddestorf]] * [[Rastdorf]] * [[Rastede]] * [[Rätzlingen (Niedersachsen)|Rätzlingen]] * [[Rechtsupweg]] * [[Reeßum]] * [[Regesbostel]] * [[Rehburg-Loccum]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rehden]] * [[Rehlingen]] * [[Reinstorf]] * [[Remlingen (Niedersachsen)|Remlingen]] * [[Renkenberge]] * [[Rennau]] * [[Reppenstedt]] * [[Rethem (Aller)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rhade]] * [[Rhauderfehn]] * [[Rhede (Ems)]] * [[Rheden (Niedersachsen)|Rheden]] * [[Rhumspringe]] * [[Ribbesbüttel]] * [[Riede (Landkreis Verden)|Riede]] * [[Rieste]] * [[Ringe]] * [[Ringstedt]] * [[Rinteln]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Ritterhude]] * [[Rodenberg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rodewald]] * [[Rohrsen]] * [[Roklum]] * [[Rollshausen]] * [[Römstedt]] * [[Ronnenberg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Rosche]] * [[Rosdorf]] * [[Rosengarten (Landkreis Harburg)|Rosengarten]] * [[Rotenburgum ad Wemmam]]<ref name="Rotenburgum ad Wemmam">De Latino toponymico syntagmate "[[Rotenburgum ad Wemmam]]" -ad quod Latinum gentilicium "Rotenburgensis-e" refertur-, vide homonymas urbes apud {{Graesse}} et {{Hofmannus}}. De hydronymo "[[Wemma]]", etiam vide {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rotenburg''; quoque [[Theodisce]] ''Rotenburg an der Wümme''; [[Saxonice]] ''Rodenborg'')</small> * [[Rötgesbüttel]] * [[Rüdershausen]] * [[Rühen]] * [[Rullstorf]] {{div col end}} === S === {{div col|3}} * [[Sachsenhagen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sagterlandia]]<ref name="BOV 2013">Bischöfliches Offizialat Vechta (2013). ''Findbuch des Offizialatsarchivs Vechta: Altes Archiv (Abteilung A: Saterlandia, Kirchliche Unterlagen, Akte A 8: „Informatio de Sagterlandia“ aus dem Jahre 1710)''. Vechtae, in Germania: Bischöfliches Offizialat.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Saterland''; quoque [[Theodisce]] ''Sagterland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Seelterlound'')</small> * [[Salis Cancellum]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Salzgitter''; [[Saxonice]] ''Soltgitter'')</small> * [[Salzbergen]] * [[Salzdetfordium]]<ref name="Marcard 1805"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Salzdetfurth'')</small> * [[Salzhausen]] * [[Salzhemmendorf]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Samern]] * [[Sandbostel]] * [[Sande (Frisia)|Sande]] * [[Sarstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sassenburg]] * [[Sathsa]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Sachsa'')</small> * [[Sauensiek]] * [[Schapen]] * [[Scharnebeck]] * [[Scheden]] * [[Scheeßel]] * [[Schellerten]] * [[Schiffdorf]] * [[Schladen-Werla]] * [[Schnackenburg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schnega]] * [[Schneverdingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Scholen]] * [[Schönewörde]] * [[Schöningen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schöppenstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schortens]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Schüttorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schwaförden]] * [[Schwanewede]] * [[Schwarme]] * [[Schwarmstedt]] * [[Schweindorf]] * [[Schweringen]] * [[Schwerinsdorf]] * [[Schwienau]] * [[Schwülper]] * [[Seeburg (Niedersachsen)|Seeburg]] * [[Seedorf (bei Zeven)|Seedorf]] * [[Seelze]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seesen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seevetal]] <small>commune sui iuris</small> * [[Seggebruch]] * [[Sehlde]] * [[Sehlem (Niedersachsen)|Sehlem]] * [[Sehnde]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Selsingen]] * [[Semmenstedt]] * [[Seulingen]] * [[Sibbesse]] * [[Sickte]] * [[Siedenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Sittensen]] * [[Soderstorf]] * [[Sögel]] * [[Söhlde]] * [[Söllingen (Niedersachsen)|Söllingen]] * [[Soltau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Soltendieck]] * [[Sottrum]] * [[Spahnharrenstätte]] * [[Spelle]] * [[Spiekeroog]] * [[Sprakensehl]] * [[Springe]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Stadae]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stade''; [[Saxonice]] ''Stood'')</small> * [[Stadlandia]]<ref>Ioannes Iustus Wynkelman, [https://books.google.com/books?id=WvgaAAAAYAAJ&pg=PA617&lpg=PA617&dq=statlandia+saxonia&source=bl&ots=Ysl9JI4L06&sig=2y6x3I38sU3-RcrP0HtnSkUxssI&hl=en&sa=X&ved=0CCwQ6AEwA2oVChMIwqiv-NWMxgIVQgmSCh2CZwDj#v=onepage&q=statlandia%20saxonia&f=false ''Notitia historico-politica veteris Saxo-Westphaliae finitimarumque regionum,''] 1667:277.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Stadland'')</small> * [[Stadtoldendorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Staffhorst]] * [[Staufenberg]] * [[Stavern]] * [[Stedesdorf]] * [[Steimbke]] * [[Steinau (Niedersachsen)|Steinau]] * [[Steinfeld (Oldenburg)]] * [[Steinhorst (Niedersachsen)|Steinhorst]] * [[Steinkirchen (Altes Land)|Steinkirchen]] * [[Stelle]] * [[Stemmen (Landkreis Rotenburg)|Stemmen]] * [[Stemshorn]] * [[Steyerberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Stinstedt]] * [[Stöckse]] * [[Stoetze]] * [[Stolzenau]] * [[Stuhr]] <small>commune sui iuris</small> * [[Südbrookmerland]] * [[Suderburg]] * [[Südergellersen]] * [[Südheide]] * [[Sudwalde]] * [[Suhlendorf]] * [[Sulingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Süpplingen]] * [[Süpplingenburg]] * [[Süstedt]] * [[Sustrum]] * [[Surwold]] * [[Suthfeld]] * [[Syke]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === T === {{div col|3}} * [[Tappenbeck]] * [[Tarmstedt]] * [[Tespe]] * [[Teuderium]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Detern''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Tjootern''; [[Saxonice|Orientalifrisicosaxonice]] ''Däitern'')</small> * [[Thransfellensis Ecclesia]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dransfeld'')</small> * [[Thedinghausen]] * [[Theodolfestorpum]]<ref name="Asseburg 1855">Asseburg, J. von der. (1855). ''Urkundenbuch des Geschlechts von der Asseburg (Vol. 1)''. Hahnschen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dedelstorf'')</small> * [[Thomasburg]] * [[Thorpum]]<ref name="Thorpum">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardDorfinderdeutschenOrtsgeschichte20160831-7111.htm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Dörpen''', 9. Jh., bei Aschendorf nördlich Meppens, F2-1090 THURP (Dorf) Dorfa (7), Thorpum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dörpen'')</small> * [[Thuine]] * [[Tiddische]] * [[Tiste]] * [[Toppenstedt]] * [[Tostedt]] * [[Tosterglope]] * [[Trebel]] * [[Triburi]]<ref name="Philippi & Bar 1892"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drebber'')</small> * [[Tülau]] * [[Twieflingen]] * [[Twist (Emsland)|Twist]] * [[Twistringen]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === U === {{div col|3}} * [[Uchte]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Uehrde]] * [[Uelsen]] * [[Uetze]] <small>commune sui iuris</small> * [[Ulsena]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Uelzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ülz’n'')</small> * [[Ummern]] * [[Undeloh]] * [[Upgant-Schott]] * [[Uplengen]] * [[Uslar]] <small>[[urbs]]</small> * [[Utarp]] {{div col end}} === V === {{div col|3}} * [[Vahlberg]] * [[Vahlbruch]] * [[Vahlde]] * [[Vallis Augae]]<ref name="SLH 1988">Societas Latina Hannoverana (1988). ''Fasciculi geographici et historici: De parvis provinciis ditionis Hannoveranae et Schaumburgensis''. Hannoverae: Typis Exscripsit Libraria Scripturarum.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Auetal'')</small> * [[Vallis Claustra-Cella]]<ref name="Conring 1730">Conring, H. (1730). ''De Antiquitatibus Academicis Dissertationes Septem''. Officina Smeinkiana.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clausthal-Zellerfeld''; [[Supraharthice]] ''Clasthol-Zallerfall'')</small> * [[Varel]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Varrel]] * [[Vastorf]] * [[Vechelde]] * [[Velpke]] * [[Veltheim (Ohe)]] * [[Vetha]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Vechta''; [[Saxonice]] ''Vechte'')</small> * [[Vicus Adelaidis]]<ref name="ALF 2016">Academia Latinitati Fovendae (2016). ''Commentarii Academiae Latinitati Fovendae: De novis parochiis et communibus Saxoniae Inferioris textus'' (Vol. XXIV). Romae: Herder.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adelheidsdorf'')</small> * [[Vierden]] * [[Vierhöfen]] * [[Vildhusia]]<ref name="Hofmannus"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Wildeshausen''; [[Saxonice]] ''Wilshusen'')</small> * [[Villa Cremilonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cremlingen'')</small> * [[Visbek]] * [[Visselhövede]] <small>[[urbs]]</small> * [[Vögelsen]] * [[Vollersode]] * [[Voltlage]] * [[Vorda Bremensis]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bremervörde''; [[Saxonice]] ''Bremervöör'')</small> * [[Vordorf]] * [[Vorwerk (Niedersachsen)|Vorwerk]] * [[Vrees]] {{div col end}} === W === {{div col|3}} * [[Waake]] * [[Waddeweitz]] * [[Wagenfeld]] * [[Wagenhoff]] * [[Wahrenholz]] * [[Walchum]] * [[Walkenried]] * [[Wallenhorst]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wallmoden]] * [[Walsrode]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Wangelnstedt]] * [[Wangerland]] * [[Wangerooge]] * [[Wanna]] * [[Warberg]] * [[Wardenburg]] * [[Warmsen]] * [[Warpe]] * [[Wasbüttel]] * [[Wathlingen]] * [[Wedemark]] <small>commune sui iuris</small> * [[Weener]] <small>[[urbs]]</small> * [[Weenzen]] * [[Wehrbleck]] * [[Welle]] * [[Wendeburg]] * [[Wendisch Evern]] * [[Wennigsen]] * [[Wenzendorf]] * [[Werdum]] * [[Werlte]] <small>[[urbs]]</small> * [[Werpeloh]] * [[Wesendorf]] * [[Weste (Niedersachsen)|Weste]] * [[Westergellersen]] * [[Westerholt]] * [[Westertimke]] * [[Westerwalsede]] * [[Westfeld (Niedersachsen)|Westfeld]] * [[Westoverledingen]] * [[Wetschen]] * [[Wettrup]] * [[Weyhausen]] * [[Weyhe]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wieda]] * [[Wiedensahl]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Wiefelstede]] * [[Wielen]] * [[Wienhausen]] * [[Wiesmoor]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wietmarschen]] * [[Wietze]] * [[Wietzen]] * [[Wietzendorf]] * [[Wilhelmshaven]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Wilstedt]] * [[Wilsum]] * [[Wingst]] * [[Winkelsett]] * [[Winnigstedt]] * [[Winsen (Aller)]] * [[Winsenia]]<ref name="Büttner">Büttner, D. S. (1710). ''Rudera Diluvii Testes, i.e. Zeichnung und Abbildung derer Columnarum Sceletonum''. Gottfried Zimmermann.</ref> <small>(ad [[Luya]]m<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Winsen'')</small> * [[Winzenburg]] * [[Wippingen]] * [[Wirdum]] * [[Wischhafen]] * [[Wistedt]] * [[Witmundia]]<ref>E.g., [[Ioannes Luyts|Ioannis Luyts]] ''Introductio ad Geographiam novam et veterem'', Ultraiecti 1692, [https://books.google.fr/books?id=_o0YP3-9VTMC&pg=PA281&dq=Witmundia&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjShLT7vdDrAhVJw4sKHZLLCokQ6AEwAnoECAMQAg#v=onepage&q=Witmundia&f=false p. 281].</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wittmund'')</small> * [[Wittingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wittmar]] * [[Wittorf]] * [[Wohnste]] * [[Wolfsburgum]]<ref>Vide nomini arcis: Samuel Pufendorfus, ''Commentariorum de rebus Suecicis libri XXVI'' {{Google Books|lV1PAAAAcAAJ|pag. 457 et 475}}, ''Nova Acta Eruditorum'' {{Google Books|eGFlITDJFSMC|pag. 487}}, Lipsiae, anno 1756, ac ''Itininerarium Thomae Carve, Tipperariensis'' ([https://archive.org/details/itinerariumthom00kerngoog/page/n182 pag. 108]).</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> </small> <small>([[Theodisce]] ''Wolfsburg''; [[Saxonice]] ''Wulfsborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfsbuurich'')</small> * [[Wollbrandshausen]] * [[Wollershausen]] * [[Wölpinghausen]] * [[Wolsdorf]] * [[Woltersdorf (Wendland)|Woltersdorf]] * [[Woltershausen]] * [[Worpswede]] * [[Wremen]] * [[Wrestedt]] * [[Wriedel]] * [[Wulfsen]] * [[Wulften ad Harthicos montes]] * [[Wunstorf]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Wurster Nordseeküste]] * [[Wustrow (Saxonia Inferior)]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === Z === {{div col|3}} * [[Zernien]] * [[Zetel]] * [[Zeven]] <small>[[urbs]]</small> * [[Zorge]] {{div col end}} ==Notae== <references /> [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris|!]] lr3wcmjl60gl405tj14wlseqzpeeppm 0 236133 3980951 3600936 2026-08-13T07:44:16Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3980951 wikitext text/x-wiki <imagemap> Fasciculus:Carl Oswald Rostosky - Zwei Kaninchen und ein Igel 1861.jpg|thumb|Haec [[adumbratio]], in [[Vicipaedia|situ Vicipaediano]] aspecta, [[ovum]] paschale celatum in medium profert si lector pulsat vel facit ut [[mus (computatralis)|mus]] [[ericius|ericio]] immineat. rect 271 383 680 434 [//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/54/Bg-easter-eggs.jpg Non ovum, sed ericius sum!] desc none </imagemap> '''Ovum paschale''' est [[iocus interior]], [[nuntius celatus]], vel proprietas in [[programma computatrale|programmate computatrali]], [[ludus magnetoscopicus|ludo magnetoscopico]], [[pellicula]], [[liber|libro]], [[crucigramma]]te, vel alio opere de industria<!--intentionally--> adhibitum. Nomen traditionalem [[venatio ovorum|venationis ovorum paschalis]] notionem evocare dicitur.<ref>Wolf 2012:177.</ref> {{NexInt}} *[[Ovum paschale]]<!-- *[[Easter eggs in Microsoft products]] *[[Hidden track]] *[[Magic string]] *[[Rickrolling]] *[[Liber Mozillanus]] *[[Undocumented feature]]--> ==Notae== <div class="references-small"><references/></div> == Bibliographia == * Hyman, Michael I. [[1995]]. [http://books.google.com/books?id=3eTCYYYaTC8C&q=amiga+os+software+hidden+messages&dq=amiga+os+software+hidden+messages ''PC roadkill.''] John Wiley & Sons. ISBN 978-1-56884-348-3. * Petersen, Julie K. [[2002]]. [http://books.google.com/books?id=b2mMzS0hCkAC&pg=PA293#v=onepage&f=false ''The Telecommunications Illustrated Dictionary'']. CRC Press; ed. 2a. ISBN 978-0-8493-1173-4. * Salen, Katie, et Eric Zimmerman. [[2006]]. Adventure as a Video Game: Adventure for the Atari 2600. In ''The Game Design Reader: A Rules of the Play Anthology,'' pp. 690–713. Cantabrigiae Massachusettae: MIT Press. ISBN 0-262-19536-4. [http://www.worldcat.org/oclc/58919795 OCLC 58919795.] * Wolf, Mark J. P., ed. [[2012]]. ''Encyclopedia of Video Games: The Culture, Technology, and Art of Gaming.'' ABC-CLIO. ISBN 978-0-313-37936-9. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20030622143623/http://www.eeggs.com/ Archivum Ovorum Paschalium,] www.eeggs.com * [http://smithsonianchips.si.edu/chipfun/graff.htm "Chip Fun: Microchip-based Easter eggs,"] smithsonianchips.si.edu (Museum Nationale Historiae Americanae) * [http://www.hiddendvdeastereggs.com/index.html "Hidden DVD & Blu-Ray Easter Eggs,"] www.hiddenvdeastereggs.com {{DEFAULTSORT:Easter Egg (Media)}} [[Categoria:Computatio et societas]]<!--pro tem, pro en:Computer humor--> [[Categoria:Perceptio]]<!-- [[Categoria:In-jokes]] [[Categoria:Software anomalies]] [[Categoria:Software features]] [[Categoria:Video game cheating]]--> jmzpsyjipws2n2xtud5039lv5v52ruw 0 239369 3980926 3505788 2026-08-12T22:10:41Z Cyprianus Marcus 66550 3980926 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:St. Nikolai-Kirche Edewecht.jpg|thumb|left|Ecclesia Sancti Nicolai in Edewecht sita]] [[Fasciculus:Edewecht Kokermühle.JPG|thumb|left|Mola in Edewecht sita]] '''Edewecht''' est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Paludosoterrensis|Circuli Paludosoterrensis]]. Ad Edewecht [[vicus|vici]] Nord Edewecht I, Nord Edewecht II, Friedrichsfehn, Husbäke, Jeddeloh I, Jeddeloh II, Klein Scharrel, Osterscheps, Portsloge, Kleefeld, Süddorf, Süd Edewecht, Westerscheps, Wittenberge atque Wildenloh pertinent. == Historia == Edewecht vicus anno [[1139]] nomine ''adewacht'' primo in actis descriptum est. Circa ab anno [[1400]] Edewecht a comitibus [[Ducatus Oldenburgensis|Oldenburgensibus]] regnatum est. Qui ductus annis 1667 ad usque 1773 ad [[Dania]]m pertinuit. Annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Edewecht iterum ad Magnum Ducatum Oldenburgensem traditum est, qui post annum [[1918]] res publica factus est. Anno [[1933]] Edewecht pars novi Circuli Paludosoterrensis factum est. Anno [[1945]] pugnis [[Secundum bellum mundanum|Secundi Belli Mundani]] partim deletum est. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. == Nexus externi == {{CommuniaCat}} * [http://www.edewecht.de/ www.edewecht.de] [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] 64dcifui0ca7p1t1a7ogro4q3yn8y2r 3980927 3980926 2026-08-12T22:11:05Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Edewecht]] ad [[Edewechte]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3980926 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:St. Nikolai-Kirche Edewecht.jpg|thumb|left|Ecclesia Sancti Nicolai in Edewecht sita]] [[Fasciculus:Edewecht Kokermühle.JPG|thumb|left|Mola in Edewecht sita]] '''Edewecht''' est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Paludosoterrensis|Circuli Paludosoterrensis]]. Ad Edewecht [[vicus|vici]] Nord Edewecht I, Nord Edewecht II, Friedrichsfehn, Husbäke, Jeddeloh I, Jeddeloh II, Klein Scharrel, Osterscheps, Portsloge, Kleefeld, Süddorf, Süd Edewecht, Westerscheps, Wittenberge atque Wildenloh pertinent. == Historia == Edewecht vicus anno [[1139]] nomine ''adewacht'' primo in actis descriptum est. Circa ab anno [[1400]] Edewecht a comitibus [[Ducatus Oldenburgensis|Oldenburgensibus]] regnatum est. Qui ductus annis 1667 ad usque 1773 ad [[Dania]]m pertinuit. Annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Edewecht iterum ad Magnum Ducatum Oldenburgensem traditum est, qui post annum [[1918]] res publica factus est. Anno [[1933]] Edewecht pars novi Circuli Paludosoterrensis factum est. Anno [[1945]] pugnis [[Secundum bellum mundanum|Secundi Belli Mundani]] partim deletum est. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. == Nexus externi == {{CommuniaCat}} * [http://www.edewecht.de/ www.edewecht.de] [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] 64dcifui0ca7p1t1a7ogro4q3yn8y2r 3980933 3980927 2026-08-12T22:44:45Z Cyprianus Marcus 66550 3980933 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:St. Nikolai-Kirche Edewecht.jpg|thumb|left|Ecclesia Sancti Nicolai Edewechti sita.]] [[Fasciculus:Edewecht Kokermühle.JPG|thumb|left|Mola Edewechti sita.]] '''Edewechte'''<ref name="Berger 2012">Berger, D. (2012). ''Edewecht''. In ''Deutsches Ortsnamenbuch''. Walter de Gruyter.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Edewecht''; [[Saxonice]] ''Erwech''; historice ''Adewacht'') est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Paludosoterrensis|Circuli Paludosoterrensis]]. Ad Edewechte [[vicus|vici]] (Theodisce ''Ort Edewecht''), (Theodisce ''Nord Edewecht I''), (Theodisce ''Nord Edewecht II''), (Theodisce ''Friedrichsfehn''), (Theodisce ''Husbäke''), (Theodisce ''Jeddeloh I''), (Theodisce ''Jeddeloh II''), (Theodisce ''Klein Scharrel''), (Theodisce ''Osterscheps''), (Theodisce ''Portsloge''), (Theodisce ''Kleefeld''), (Theodisce ''Süddorf''), (Theodisce ''Süd Edewecht''), (Theodisce ''Westerscheps''), (Theodisce ''Wittenberge'') atque (Theodisce ''Wildenloh'') pertinent. == Historia == Edewechte vicus anno [[1139]] nomine ''Adewacht'' primo in actis descriptus est. Circa ab anno [[1400]] Edewechte a comitibus [[Ducatus Oldenburgensis|Oldenburgensibus]] regnatum est. Qui ductus annis 1667 ad usque 1773 ad [[Dania]]m pertinuit. Annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Edewechte iterum ad Magnum Ducatum Oldenburgensem traditum est, qui post annum [[1918]] res publica factus est. Anno [[1933]] Edewechte pars novi Circuli Paludosoterrensis factum est. Anno [[1945]] pugnis [[Secundum bellum mundanum|Secundi Belli Mundani]] partim deletum est. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Edewecht|Edewechte}} * [http://www.edewecht.de/ www.edewecht.de] [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] m98eckk1i4t6t0fli3f28v8wza5e4ps 3980957 3980933 2026-08-13T10:03:15Z Cyprianus Marcus 66550 3980957 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:St. Nikolai-Kirche Edewecht.jpg|thumb|left|Ecclesia Sancti Nicolai Edewechti sita.]] [[Fasciculus:Edewecht Kokermühle.JPG|thumb|left|Mola Edewechti sita.]] '''Edewechte'''<ref name="Berger 2012">Berger, D. (2012). ''Edewecht''. In ''Deutsches Ortsnamenbuch''. Walter de Gruyter.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Edewecht''; [[Saxonice]] ''Erwech''; historice ''Adewacht'') est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Paludosoterrensis|Circuli Paludosoterrensis]]. Ad Edewechte [[vicus|vici]] [[Colonia Friderici]]<ref>Nomen ''Friedrichsfehn'' ex nomine proprio ''Friedrich'' atque vocabulo regionali ''-fehn'' compositum est. ''Fehn'' non solum paludem sive uliginem significat, sed etiam regionem palustrem colonis cultam atque habitationem ex eiusmodi regione ortam. Quam ob rem nomen ''Friedrichsfehn'' Latine "Colonia Friderici" reddi potest, id.</ref> (Theodisce ''Friedrichsfehn''), [[Edewechte (vicus)|Edewechte]]<ref name="Berger 2012"/> (Theodisce ''Ort Edewecht''), [[Edewechte Septentrionale Primum]]<ref name="Berger 2012"/><ref name="Septentrionalis">Latinum adiectivum [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/septentrionalis?wb=gross&nr=3 "septentrionalis-e"] Theodiscum praefixum aut vocabulum ''Nord(-)'' vertit.</ref><ref name="ordinalia">Adiectiva ordinalia distinctionem administrativam hodiernam homonymos inter vicos servat.</ref> (Theodisce ''Nord Edewecht I''), [[Edewecht Septentrionale Secundum]]<ref name="Berger 2012"/><ref name="Septentrionalis"/><ref name="ordinalia"/> (Theodisce ''Nord Edewecht II''), [[Husbacum]]<ref name="-bacum">Germanica toponyma cum suffixis ''-bach''aut ''-bäke'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bacum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Forbacum]], [[Gengenbacum]], [[Lambacum]], [[Muorbacum]], [[Orbacum]], [[Rohrbacum]], [[Rosbacum]], [[Rubeacum]], [[Solisbacum]], [[Swabacum]], [[Abacum (Germania)|Abacum]], [[Brubacum]], [[Corbacum]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Husbäke''), [[Kleefelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Kleefeld''), (Theodisce ''Klein Scharrel''), (Theodisce ''Osterscheps''), (Theodisce ''Portsloge''), (Theodisce ''Süddorf''), (Theodisce ''Süd Edewecht''), (Theodisce ''Westerscheps''), (Theodisce ''Wittenberge''), (Theodisce ''Wildenloh''), [[Ydelum Primum]]<ref name="Ydelum">Nomen Germanicum ''Ydelo'' post ablativi praepositionem, documentis saeculi XIII testatum, non formam Latinam sed formam vernaculam esse videtur. Nihilominus, si nomen ad usum Latinum accommodandum sit, "Ydelum" proponi potest, mutata terminatione vernacula -o in terminationem Latinam neutri generis -um. De forma ''Ydelo'' post ablativi praepositionem, vide: Oncken, H. (Ed.) (1893). ''Das älteste Lehnsregister der Grafen von Oldenburg und Oldenburg-Bruchhausen''. G. Stalling.</ref> (Theodisce ''Jeddeloh I''), [[Ydelum Secundum]]<ref name="Ydelum"/><ref name="ordinalia"/> (Theodisce ''Jeddeloh II'') pertinent. == Historia == Edewechte vicus anno [[1139]] nomine ''Adewacht'' primo in actis descriptus est. Circa ab anno [[1400]] Edewechte a comitibus [[Ducatus Oldenburgensis|Oldenburgensibus]] regnatum est. Qui ductus annis 1667 ad usque 1773 ad [[Dania]]m pertinuit. Annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Edewechte iterum ad Magnum Ducatum Oldenburgensem traditum est, qui post annum [[1918]] res publica factus est. Anno [[1933]] Edewechte pars novi Circuli Paludosoterrensis factum est. Anno [[1945]] pugnis [[Secundum bellum mundanum|Secundi Belli Mundani]] partim deletum est. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Edewecht|Edewechte}} * [http://www.edewecht.de/ www.edewecht.de] [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] o6n27xqb7jt7jaqmjk8ikgrknankzx1 0 246155 3980890 3976422 2026-08-12T17:05:32Z Cyprianus Marcus 66550 3980890 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Berumburer_Ortsteile.png|thumb|left|Partes communis Berumburgi.]] '''Berumburgum'''<ref name="Emmius 1616">Emmius, U. (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: Elzevier.</ref> seu '''Berumburga'''<ref>Schotanus, C. (1655). ''De geschiedenissen derkercken ende herformde leere van de vrye Frieslanden: una cum catalogus historicus et geographicus''. Gysbert Sybes.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Berumbur'') est commune [[Circulus Auriacum|circuli Auriaci]] in [[Frisia orientalis|Frisia Orientali]] atque [[Saxonia Inferior]]e situm. Cum aliis parvis communibus ad [[Hage (commune generale)|Hage]] commune generale se coniunxit. Ad Berumburgum etiam vici [[Berumburgum (vicus)|Berumburgum]] (Theodisce ''Berumbur''), [[Holzdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Holzdorf'') et [[Kleinheide]] (Theodisce ''Kleinheide'') pertinent. Nomen "Berumburgum" "foedus agricolarum vici Beri" significat, qui vicus autem ad commune [[Hage]] pertinet. == Historia == Berumburgum anno [[1555]] nomine ''Bherum Buer'' primo in actis descriptum est. Iam anno [[1552]] ''Lutke Haeyde'' vicus notus erat, Holzdorf anno [[1805]] conditus est. Diu Berumburgum ad Ducatum Frisiae Orientalis pertinuit, annis [[1744]] ad usque [[1806]] ad [[Borussia]]m, tum ab anno 1806 regio ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Berumburgum [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] traditum est, quae post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Berumburgum pars novi Circuli Norden factum est. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Anno [[1971]] Berumburgum ad commune generale Hage accessit, ut administratio melior fieret. Anno [[1977]] Berumburgum circulo Norden dissoluto ad circulum Auriacum transiit. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20150405173005/http://www.sg-hage.de/rathaus/die-samtgemeinde/berumbur.html Pagina interretialis communis generalis Hage de Berumburgo] [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] tubmn993jmhxh4foj00dgu5sluamsav 0 248443 3980859 3464137 2026-08-12T15:35:45Z Pippobuono 54500 discretiva et capsa 3980859 wikitext text/x-wiki {{videdis|Martiniacum (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus: Église Saint-Martin de Martigny (76).jpg|thumb|upright=0.7|left|Martiniacum: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Martinus Turonensis|Sancto Martino]] dicata.]] {{res|Martiniacum}}<ref>{{Graesse}}, t. 2, p. 508.</ref> ([[Francogallice]] ''Martigny'') est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 405 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Sequana Maritima|Sequanae Maritimae]] in regione [[Normannia Superior]]i (a die [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Normannia (regio Franciae)|Normannia]]). {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Sequanae Maritimae|Indicem communium praefecturae Sequanae Maritimae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Martigny (Seine-Maritime)|Martigny}} {{INSEE commune|76413|de=Martigny}} * {{opus|url=http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=21429 |titulus=De hoc communi|domus editoria= apud cassini.ehess.fr}} == Notae == <references /> {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Sequanae Maritimae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Sequanae maritimae]] p7hd8a39pbwoxjrpui0b64ro1kqn43k 3980861 3980859 2026-08-12T15:38:27Z Pippobuono 54500 Pippobuono movit paginam [[Martigny (Sequana Maritima)]] ad [[Martiniacum (Sequana Maritima)]]: nomen latinum attestatur in Graesse 3980859 wikitext text/x-wiki {{videdis|Martiniacum (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus: Église Saint-Martin de Martigny (76).jpg|thumb|upright=0.7|left|Martiniacum: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Martinus Turonensis|Sancto Martino]] dicata.]] {{res|Martiniacum}}<ref>{{Graesse}}, t. 2, p. 508.</ref> ([[Francogallice]] ''Martigny'') est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 405 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Sequana Maritima|Sequanae Maritimae]] in regione [[Normannia Superior]]i (a die [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Normannia (regio Franciae)|Normannia]]). {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Sequanae Maritimae|Indicem communium praefecturae Sequanae Maritimae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Martigny (Seine-Maritime)|Martigny}} {{INSEE commune|76413|de=Martigny}} * {{opus|url=http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=21429 |titulus=De hoc communi|domus editoria= apud cassini.ehess.fr}} == Notae == <references /> {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Sequanae Maritimae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Sequanae maritimae]] p7hd8a39pbwoxjrpui0b64ro1kqn43k 0 258864 3980866 3827287 2026-08-12T15:42:47Z Quo-Vadis 87599 3980866 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} [[Fasciculus:Saint_Raphael.JPG|thumb|Sanctus Raphael Ille Archangelus a [[Bartholomaeus Stephanus Murillo|Bartholomaeo Stephano Murillo]] pictus. Saeculum 17.]] [[Fasciculus:110.Tobias and the Angel.jpg|upright=0.8|left|thumb|Tobias et Raphael. 1866.]] '''Raphael''' ([[Hebraice]] רָפָאֵל, Rāfāʾēl, [[Latine]] 'Deus sanavit') est [[nomen proprium|nomen]] cuiusdam [[archangelus|archangeli]] [[traditio]]nis [[religio Iudaica|Iudaicae]]. Secundum [[Liber Tobit|Librum Tobit]] Raphael visitavit Tobitum ut eum sanavit et liberavit Sarah ex [[Daemon|daemone]] [[Asmodeus|Asmodeo]]. Raphael in libro octies memoratus est: in versis 3:25, 5:17, 6:16, 8:3, 9:6, 11:4, 11:7 et 12:15. Raphael est unus de septem [[Archangelus|archangelis]] in traditione [[Christianitas|christiana]]. [[Biblia]] quoque de archangelis [[Michael (archangelus)|Michael]] et [[Gabriel (archangelus)|Gabriel]] alibi narrat. == Veneratio == Raphael patronus est variarum rerum: Caecus; mala corporis; consiliarii; pharmacopolae; oculi problemata; felices conventus; sanatores; sanitatis inspectores; salutes technici; amor; amantes; aegritudo mentis; nutrices; pharmacopolae; medici; pastores; contra morbum; viatores et iuvenes.<ref name=":0">https://www.catholicculture.org/culture/liturgicalyear/calendar/day.cfm?date=2017-09-29</ref> Symbola et representatio Raphaelis sunt: Baculus; crumena et piscis; baculus et cucurbita; iuvenis baculum portans; iuvenes piscem portans; tenens lagenam vel lagenam; colores griseus vel flavus.<ref name=":0" /> Raphael celebratur quotannis ab [[Ecclesia Catholica]] autem et aliis ecclesiis diebus [[29 Septembris]] et [[24 Octobris]]. == Bibliographia == * [https://www.britannica.com/topic/Raphael-archangel Encyclopedia Britannica] * [https://www.newadvent.org/cathen/12640b.htm Catholic Encyclopedia] * [https://www.encyclopedia.com/religion/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/raphael-archangel Encyclopedia.com] {{reli-stipula}} [[Categoria:Archangeli]] [[Categoria:Religio Christiana]] [[Categoria:Religio Iudaica]] 3arzwnbd72okcys58649t2dvfi0bdha 3980867 3980866 2026-08-12T15:44:01Z Quo-Vadis 87599 3980867 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} [[Fasciculus:Saint_Raphael.JPG|thumb|Sanctus Raphael Ille Archangelus a [[Bartholomaeus Stephanus Murillo|Bartholomaeo Stephano Murillo]] pictus. Saeculum 17.]] [[Fasciculus:110.Tobias and the Angel.jpg|upright=0.8|left|thumb|Tobias et Raphael. 1866.]] '''Raphael''' ([[Hebraice]] רָפָאֵל, Rāfāʾēl, [[Latine]] 'Deus sanavit') est [[nomen proprium|nomen]] cuiusdam [[archangelus|archangeli]] [[traditio]]nis [[religio Iudaica|Iudaicae]]. Secundum [[Liber Tobit|Librum Tobit]] Raphael visitavit Tobitum ut eum sanavit et liberavit Sarah ex [[Daemon|daemone]] [[Asmodeus|Asmodeo]]. Raphael in libro octies memoratus est: in versis 3:25, 5:17, 6:16, 8:3, 9:6, 11:4, 11:7 et 12:15. Raphael est unus de septem [[Archangelus|archangelis]] in traditione [[Christianitas|christiana]]. [[Biblia]] quoque de archangelis [[Michael (archangelus)|Michael]] et [[Gabriel (archangelus)|Gabriel]] alibi narrat. == Veneratio == Raphael patronus est variarum rerum: Caecus; mala corporis; consiliarii; pharmacopolae; oculi problemata; felices conventus; sanatores; sanitatis inspectores; salutes technici; amor; amantes; aegritudo mentis; nutrices; pharmacopolae; medici; pastores; contra morbum; viatores et iuvenes.<ref name=":0">https://www.catholicculture.org/culture/liturgicalyear/calendar/day.cfm?date=2017-09-29</ref> Symbola et representatio Raphaelis sunt: Baculus; crumena et piscis; baculus et cucurbita; iuvenis baculum portans; iuvenes piscem portans; tenens lagenam vel lagenam; colores griseus vel flavus.<ref name=":0" /> Raphael celebratur quotannis ab [[Ecclesia Catholica]] autem et aliis ecclesiis diebus [[29 Septembris]] et [[24 Octobris]]. == Bibliographia == * [https://www.britannica.com/topic/Raphael-archangel Encyclopedia Britannica] * [https://www.newadvent.org/cathen/12640b.htm Catholic Encyclopedia] * [https://www.encyclopedia.com/religion/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/raphael-archangel Encyclopedia.com] == Notae == <references />{{reli-stipula}} [[Categoria:Archangeli]] [[Categoria:Religio Christiana]] [[Categoria:Religio Iudaica]] rr737rsjvjvwa2v0xo44hyq38as79tu 3980874 3980867 2026-08-12T15:55:43Z Quo-Vadis 87599 3980874 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} [[Fasciculus:Saint_Raphael.JPG|thumb|Sanctus Raphael Ille Archangelus a [[Bartholomaeus Stephanus Murillo|Bartholomaeo Stephano Murillo]] pictus. Saeculum 17.]] [[Fasciculus:110.Tobias and the Angel.jpg|upright=0.8|left|thumb|Tobias et Raphael. 1866.]] '''Raphael''' ([[Hebraice]] רָפָאֵל, Rāfāʾēl, [[Latine]] 'Deus sanavit') est [[nomen proprium|nomen]] cuiusdam [[archangelus|archangeli]] [[traditio]]nis [[religio Iudaica|Iudaicae]]. Secundum [[Liber Tobit|Librum Tobit]] Raphael visitavit Tobitum ut eum sanavit et liberavit Sarah ex [[Daemon|daemone]] [[Asmodeus|Asmodeo]]. Raphael in libro octies memoratus est: in versis 3:25, 5:17, 6:16, 8:3, 9:6, 11:4, 11:7 et 12:15. Raphael est unus de septem [[Archangelus|archangelis]] in traditione [[Christianitas|christiana]]. [[Biblia]] quoque de archangelis [[Michael (archangelus)|Michael]] et [[Gabriel (archangelus)|Gabriel]] alibi narrat. == Veneratio == [[Litaniae Sanctorum]] honorat Raphaelem post Michaelem et Gabrielem. Raphael patronus est variarum rerum: Caecus; mala corporis; consiliarii; pharmacopolae; oculi problemata; felices conventus; sanatores; sanitatis inspectores; salutes technici; amor; amantes; aegritudo mentis; nutrices; pharmacopolae; medici; pastores; contra morbum; viatores et iuvenes.<ref name=":0">https://www.catholicculture.org/culture/liturgicalyear/calendar/day.cfm?date=2017-09-29</ref> Symbola et representatio Raphaelis sunt: Baculus; crumena et piscis; baculus et cucurbita; iuvenis baculum portans; iuvenes piscem portans; tenens lagenam vel lagenam; colores griseus vel flavus.<ref name=":0" /> Raphael celebratur quotannis ab [[Ecclesia Catholica]] autem et aliis ecclesiis diebus [[29 Septembris]] et [[24 Octobris]]. == Bibliographia == * [https://www.britannica.com/topic/Raphael-archangel Encyclopedia Britannica] * [https://www.newadvent.org/cathen/12640b.htm Catholic Encyclopedia] * [https://www.encyclopedia.com/religion/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/raphael-archangel Encyclopedia.com] == Notae == <references />{{reli-stipula}} [[Categoria:Archangeli]] [[Categoria:Religio Christiana]] [[Categoria:Religio Iudaica]] 27vklsc2k3hesuiqgo9ur67sibvpbm8 3980875 3980874 2026-08-12T16:02:20Z Quo-Vadis 87599 3980875 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} [[Fasciculus:Saint_Raphael.JPG|thumb|Sanctus Raphael Ille Archangelus a [[Bartholomaeus Stephanus Murillo|Bartholomaeo Stephano Murillo]] pictus. Saeculum 17.]] [[Fasciculus:110.Tobias and the Angel.jpg|upright=0.8|left|thumb|Tobias et Raphael. 1866.]] '''Raphael''' ([[Hebraice]] רָפָאֵל, Rāfāʾēl, [[Latine]] 'Deus sanavit') est [[nomen proprium|nomen]] cuiusdam [[archangelus|archangeli]] [[traditio]]nis [[religio Iudaica|Iudaicae]]. Secundum [[Liber Tobit|Librum Tobit]] Raphael visitavit Tobitum ut eum sanavit et liberavit Sarah ex [[Daemon|daemone]] [[Asmodeus|Asmodeo]]. Raphael in libro octies memoratus est: in versis 3:25, 5:17, 6:16, 8:3, 9:6, 11:4, 11:7 et 12:15. Raphael est unus de septem [[Archangelus|archangelis]] in traditione [[Christianitas|christiana]]. [[Biblia]] quoque de archangelis [[Michael (archangelus)|Michael]] et [[Gabriel (archangelus)|Gabriel]] alibi narrat. == Veneratio == [[Litaniae Sanctorum]] honorat Raphaelem post Michaelem et Gabrielem. Raphael patronus est variarum rerum: Caecus; mala corporis; consiliarii; pharmacopolae; oculi problemata; felices conventus; sanatores; sanitatis inspectores; salutes technici; amor; amantes; aegritudo mentis; nutrices; pharmacopolae; medici; pastores; contra morbum; viatores et iuvenes.<ref name=":0">https://www.catholicculture.org/culture/liturgicalyear/calendar/day.cfm?date=2017-09-29</ref> Symbola et representatio Raphaelis sunt: Baculus; crumena et piscis; baculus et cucurbita; iuvenis baculum portans; iuvenes piscem portans; tenens lagenam vel lagenam; colores griseus vel flavus.<ref name=":0" /> Raphael celebratur quotannis ab [[Ecclesia Catholica]] autem et aliis ecclesiis diebus [[29 Septembris]] et [[24 Octobris]].<ref name=":0" /> == Bibliographia == * [https://www.britannica.com/topic/Raphael-archangel Encyclopedia Britannica] * [https://www.newadvent.org/cathen/12640b.htm Catholic Encyclopedia] * [https://www.encyclopedia.com/religion/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/raphael-archangel Encyclopedia.com] == Notae == <references />{{reli-stipula}} [[Categoria:Archangeli]] [[Categoria:Religio Christiana]] [[Categoria:Religio Iudaica]] fly2l9qi6cyewb1ximf08m1cn1m95k7 0 272651 3980817 3980799 2026-08-12T12:49:49Z IacobusAmor 1163 ~ (10K) 3980817 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:SB - Altay shaman with drum.jpg|thumb|[[Chartula cursualis]] [[Russia|Russica]] in [[photographema]]te anno [[1908]] ab S. I. Borisov condito samanam ethnicitatis sane [[Chakassi|Chakassum]] depingit.<ref>Hoppál 2005: 77, 287.</ref><ref>Znamensky 2005: 128.</ref>]] [[Fasciculus:Khagdaev1.JPG|thumb|upright=0.8|left|Samanus [[Buriati|Buriatus]] in [[Olchon|Olchone insula]] [[Siberia]]e.]] '''Samanismus'''{{Convertimus}}<ref>Post vocabulum [[Neograece|Neograecum]] σαμανισμός; cf. "samanus," nomen [[Latine|Latinum]] infra datum</ref> (ab [[vocabulum|vocabulo]] [[lingua Evenkensis|Evenkensi]] ''šamán'')<ref>Janhunan 1986: 194:97.</ref> est [[mos]] quo exercitator (samanus) {{Creanda|en|Altered state of consciousness|Mutatus conscientiae status|mutatos conscientiae status}} ad [[mundus|mundum]] [[spiritualitas|spiritualem]] percipiendum attingit ut eius [[energia]]s [[transcendentalismus|transcendentales]] in hunc [[mundus|mundum]] afferat atque cum eis [[communicatio|communicet]].<ref>Hoppál 1987: 76.</ref> ==De samanis== Samanus<ref>Cf.: "Mystae eorum nuncupantur Samani et plerque sunt fatidici" ([[Georgius Crisanius|Georgii Crisanii]] [https://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=Файл:Сибирь_в_XVII_веке_1890.pdf&page=137 ''Historia de Siberia'' (Moscuae 1890), 124]). Vel hunc locum: "putat hunc locum [[templum]] gentis cuiusdam a samanis ductae fuisse" (Iconoclastes, [http://ephemeris.alcuinus.net/scientiae.php "Templum samanisticum in Polonia repertum,"] ''Ephemeris, 2 Septembris 2017).</ref> vicissim est [[homo]] qui in [[mundus|mundum]] [[evocatio|spirituum benevolentium et malevolentium]] penetrare posse habetur, qui usitate in [[stupor|statum stuporis]] per [[ritus]] intrat, cum [[divinatio]]nem [[sanatio]]nemque efficit.<ref>{{cite web|url=http://www.askoxford.com/concise_oed/shaman?view=uk|title=OxfordDictionaries - Dictionary, Thesaurus, & Grammar|publisher=}}</ref> [[Vocabulum]] ''saman'' originem trahat in [[lingua Evenkensis|lingua Evenkensi]], una e [[linguae Tungusicae|linguis Tungusicis]] [[Asia Septentrionalis|Asiae Septentrionalis]]. Secundum [[Juha Janhunen]] ethnolinguistam, "investigatores [[vocabulum]] in omnibus [[sermo]]nibus Tungusicis attestantur,<ref>[[Anglice]]: "the word is attested in all of the Tungusic idioms."</ref> sicut [[lingua Negidalica|Negidalica]], [[lingua Evenensis|Evenensis]], [[lingua Udegeica|Udegeica]], [[lingua Orotchensis|Orotchensis]], [[lingua Nanaica|Nanaica]], [[lingua Orokica|Orokica]], [[lingua Mandshurica|Mandshurica]], et [[lingua Ulchica|Ulchica]], et "nihil sumptionem contradicere videtur significationem ''samanum'' etiam e Proto-Tungusica derivasse,"<ref>[[Anglice]] "nothing seems to contradict the assumption that the meaning 'shaman' also derives from Proto-Tungusic."</ref> et originem fortasse trahat abhinc millenniorum saltem duo.<ref>Janhunen 1986: 97–98.</ref> Vocabulum ad [[cultura Occidentalis|culturam Occidentalem]] [[saeculum 16|saeculo sexto decimo]] introductum est, postquam [[Russia|Russi]] populos [[Siberia]]e cognoverunt. ==De doctrina== [[Fasciculus:COLLECTIE TROPENMUSEUM Een shamaan op Zuid-Boeroe bezweert boze geesten de kinderen te verlaten waarbij hij een geldstuk en een sirihnoot offert TMnr 10001031.jpg|thumb|upright=0.7|left|Samanus [[Insulae Maluku|Insularum Moluccanarum Australium]] spiritus malos qui [[puer]]os occupant [[exorcismus|exorcizat]]. [[Buru]] [[Indonesia]]e, 1920.]] [[Fasciculus:Witsen's Shaman.JPG|thumb|upright=1|Prima samani [[Sibiria|Sibirici]] [[pictura]], a {{Creanda|en|Nicolaes Witsen|Nicolaus Witsen|Nicolao Witsen}} [[explorator]]e [[Nederlandia|Nederlandico]] adumbrata, qui [[narratio]]nem suarum peregrinationum inter homines Samoiedicos et Tungusicos anno [[1692]] scripsit. Ipse, hanc imaginem ''Presbyter Diaboli'' appellans, homini [[unguis|ungues]] pro [[pes|pedibus]] dedit, ut eius proprietates [[daemon]]icae melius significarentur.<ref>Hutton 2001: 32.</ref>]] [[Vocabulum]] ''shamanismus'' primum ab [[anthropologus|anthropologis]] [[cultura Occidentalis|Occidentalibus]] adhibebatur qui antiquam [[Turci|Turcorum]] [[Mongoles|Mongolorumque]] [[religio]]nes observabant, praeter religiones hominum vicinorum qui [[linguae Tungusicae|Tungusice]] et [[linguae Samoiedicae|Samoiedice]] loquebantur. Nonnulli anthropologi Occidentales, varietatem [[traditio]]num [[religio]]sarum observantes, vocabulum sensu latissimo adhibere coeperunt, ad usus magico-religiosos non cognatos describendos intra [[religio ethnica|religiones ethnicas]] aliarum regionum [[Asia]]e, [[Africa]]e, [[Australasia]]e repertos, et adeo ignotarum [[America]]e regionum, quia hos usus inter se similes esse credebant.<ref>Alberts 2015: 73–79.</ref> [[Fasciculus:Flowering San Pedro cactus.jpg|thumb|upright=0.8|''[[Echinopsis pachanoi]]'' [[flos|florens]], [[cactus]] entheogenica quae plus quam 3000 annorum in samanismo adhibetur.<ref>{{cite web|url=http://www.mescaline.com/sanpedro/|title=A Brief History of the San Pedro Cactus|}}.</ref> Hodie, longe plurimum [[mescalinum|mescalini]] e cactis columnaribus extrahitur, non e ''[[Lophophora williamsii]],'' quae vulnerabilis est.<ref>{{cite web|url=http://www.iucnredlist.org/details/151962/0|title=Lophophorawilliamsii|}}.</ref>;]] [[Fasciculus:Raven Rattle, 19th century, 05.588.7292.jpg|thumb|upright=0.8|Crepitaculum corvidum, saeculo undevicensimo. [[Museum Brooklynense]].]] [[Fasciculus:Goldes shaman priest in his regalia.png|thumb|upright=0.8|Samanus-sacerdos [[Goldes]] [[ethnos|ethnous]] in eius [[vestimentum|vestimentis]] sacris.]] [[Fasciculus:Shaman.jpg|thumb|upright=0.8|Samanus [[Sami]]anus et eius [[tympanum]].]] [[Fasciculus:Bobohizans.jpeg|thumb|upright=0.8|''[[Bobohizan]]'' [[Borneum Septentrionale|Bornei Septentrionalis]], circa 1921.]] [[Fasciculus:AinuBearSacrificeCirca1870.jpg|thumb|upright=0.8|[[Iomante|Sacrificium ursinum Ainuense]]. [[Pictura]] in [[volumen|volumine]] [[Iaponia|Iaponicum]], circa 1870.]] [[Fasciculus:Chuonnasuan, the last shaman of the Oroqen, in July 1994 (Photo by Richard Noll).jpg|thumb|upright=0.8|Samanus [[Oroqen gens|Oroqensis]] [[Sinae|Sinarum]] septentrionalium.]] [[Fasciculus:Sami shamanic drum.JPG|thumb|upright=0.8|[[Noaidi|Tympanum samanicum Samiense]] in [[Museum Scientiae Arcticum]], [[Rovaniemi]] in oppido [[Finnia]]e.]] [[Fasciculus:Mayan priest performing healing.jpg|thumb|upright=0.8|[[Sacerdotium Mayanum|Sacerdos Mayanus]] [[ritus]] curationis ad [[Tikal]] facit.]] [[Fasciculus:Chaman Amazonie 5 06.jpg|thumb|upright=0.8|Samanus e [[cultura]] ''shuara'' in [[silva Amazonica]] [[Aequatoria]]e, Iunio 2006.]] [[Fasciculus:Urarina shaman B Dean.jpg|thumb|upright=0.8|Samanus [[Urarina]], 1988.]] [[Mircea Eliade]] scribit "Prima huius rei multiplicis definitio, et fortasse minime periculosa, erit: samanismus est 'ars [[ecstasis religiosa]]e.'"<ref>[[Anglice]] "A first definition of this complex phenomenon, and perhaps the least hazardous, will be: shamanism = 'technique of religious ecstasy.'"</ref><ref name = Eli72>Eliade 1972: 3–7.</ref> Samanismus propositum amplectitur quod dicit samanos esse nuntios vel internuntios inter mundum [[homo|hominum]] et mundum [[spiritus|spirituum]]; etenim ei dicuntur [[morbus|morbos]] per [[anima]]m emendatam tractare. Levare [[trauma]]ta quae animum vel spiritum affligunt physicum singuli [[corpus]] recurat. Samanus praeterea [[supernaturale|regna supernaturalia]] vel [[planities (esotericismus)|planities esotericas]] intrat ac quaestiones solvendas quae communitatem affligunt. Samani alios mundos vel dimensiones visere possunt ad animas dementes ducendas et ad [[morbus|morbos]] [[anima]]e humanae a rebus alienis affectos melius faciendos. Operatur samanus plerumque intra mundum spiritualem, qui vicissim mundum humanum afficit. Aequilibrium restituere malum amovit.<ref name = Eli72/> {{NexInt}} * [[Animismus]] * [[Apophenia]] * [[Carolus Castaneda]] * [[Coniunx spiritualis]] * [[Himiko]] * [[Medicina praehistorica]] * [[Musica samanica]] * [[Neosamanismus]]<!-- + [[Neuroanthropologia]]--> * [[Neurotheologia]] * [[Paganismus]] * [[Panentheismus]] * {{Creanda|en|Healing|Sanatio}} * [[Spiritualitas]] * [[Supernaturale]] ==Notae== <references/> ==Bibliographia== *Alberts, Thomas. [[2015]]. ''Shamanism, Discourse, Modernity.'' Farnhamiae: Ashgate. ISBN 9781472439864. *Barüske, Heinz. [[1969]]. ''Eskimo Märchen.'' Die Märchen der Weltliteratur.'' Dusseldorpii et Coloniae: Eugen Diederichs Verlag. *Boglár, Lajos. [[2001]]. ''A kultúra arcai: Mozaikok a kulturális antropológia köreiből.'' TÁRStudomány. Budapestini: Napvilág Kiadó. ISBN 9639082945. *Bolin, Hans. [[2000]]. Animal Magic: "The mythological significance of elks, boats and humans in north Swedish rock art." ''Journal of Material Culture'' 5(2): 153–176. *Czaplicka, M. A. [[1914]]. [http://www.sacred-texts.com/sha/sis/sis05.htm Types of shaman.] In [http://www.sacred-texts.com/sha/sis/sis00.htm ''Shamanism in Siberia: Aboriginal Siberia: A study in social anthropology.''] Praefatio R. R. Marett. Oxoniae: Sommerville College, University of Oxford, Clarendon Press. ISBN 1605060607. *Dana, Kathleen Osgood. [[2004]]. "Áillohaš and his image drum: the native poet as shaman." ''Nordlit'' 15 (aestas). Faculty of Humanities, University of Tromsø. *Deschênes, Bruno. [[2002]]. [https://web.archive.org/web/20020803064325/http://www.mustrad.org.uk/articles/inuit.htm Inuit Throat-Singing.] ''Musical Traditions'' The Magazine for Traditional Music throughout the World. *Diószegi, Vilmos. [[1968]]. ''Tracing shamans in Siberia: The story of an ethnographical research expedition.'' E Hungarica in Anglicum conversus ab Anita Rajkay Babó. Oosterhout: Anthropological Publications. *Diószegi, Vilmos. [[1962]]. [http://mek.oszk.hu/01600/01639/''Samanizmus.''] Élet és Tudomány Kiskönyvtár. Budapestini: Gondolat. *Diószegi, Vilmos. [[1958]], [[1998]]. ''A sámánhit emlékei a magyar népi műveltségben. Budapestini: Akadémiai Kiadó. ISBN 9630575426. *DuBois, Thomas A. [[2009]]. ''An introduction to shamanism.'' Cantabrigiae et Novi Eboraci: Cambridge University Press. ISBN 9780521873536, ISBN 0521873533, ISBN 9780521695367 (charta), ISBN 0521695368 (charta). *Fienup-Riordan, Ann. [[1994]]. ''Boundaries and Passages: Rule and Ritual in Yup'ik Eskimo Oral Tradition.'' Normaniae Oclahomae: University of Oklahoma Press. ISBN 0585121907. *Fock, Niels. [[1963]]. ''Waiwai: Religion and society of an Amazonian tribe.'' Nationalmuseets skrifter, Etnografisk Række (Ethnographical series), VIII. Hafniae: National Museum of Denmark. *Freuchen, Peter. [[1961]]. ''Book of the Eskimos.'' Clevelandiae et Novi Eboraci: The World Publishing Company. ISBN 449308022. *Gulia, Kuldip Singh. [[2005]]. ''Human Ecology of Sikkim: A Case Study of Upper Rangit Basin.'' Dellii: Kalpaz Publications. ISBN 8178353253. *Hajdú, Péter, ed. [[1975]]. "A rokonság nyelvi háttere." In ''Uráli népek: Nyelvrokonaink kultúrája és hagyományai.'' Budapestini: Corvina Kiadó. ISBN 9631309002. *Hoppál, Mihály. [[1994]]. ''Sámánok, lelkek és jelképek.'' Budapestini: Helikon Kiadó. ISBN 9632082982. *Hoppál, Mihály. [[1998]]. "A honfoglalók hitvilága és a magyar samanizmus." In ''Folklór és közösség,'' 40–45. Budapestini: Széphalom Könyvműhely. ISBN 9639028142. *Hoppál, Mihály. [[2005]]. ''Sámánok Eurázsiában.'' Budapestini: Akadémiai Kiadó. ISBN 9630582953. *Hoppál, Mihály. [[2006]]. "Sámánok, kultúrák és kutatók az ezredfordulón." In ''Sámánok és kultúrák,'' ed. Mihály Hoppál, Botond Szathmári, et András Takács, 9–25. Budapestini: Gondolat. ISBN 9639450286. *Hoppál, Mihály. [[2007]]. "Eco-Animism of Siberian Shamanhood." In ''Shamans and Traditions.'' Bibliotheca Shamanistica, vol 13: 17–26. Budapestini: Akadémiai Kiadó. ISBN 9789630585217. *Hoppál, Mihály. [[2007]]. "Is Shamanism a Folk Religion?v In ''Shamans and Traditions.'' Bibliotheca Shamanistica, vol. 13: 11–16. Budapestini: Akadémiai Kiadó. ISBN 9789630585217. *Janhunen, Juha. [[1986]]. "Siberian shamanistic terminology.v ''Suomalais-ugrilaisen Seuran toimituksia / Memoires de la Société finno-ougrienne'' 194: 97–117. *Hugh-Jones, Christine. [[1980]]. ''From the Milk River: Spatial and Temporal Processes in Northwest Amazonia.'' Cambridge Studies in Social and Cultural Anthropology. Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 0521225442. *Hugh-Jones, Stephen. [[1980]]. ''The Palm and the Pleiades: Initiation and Cosmology in Northwest Amazonia.'' Cambridge Studies in Social and Cultural Anthropology. Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 0521219523. *Kleivan, Inge, et B. Sonne. [[1985]]. ''Eskimos: Greenland and Canada.'' Iconography of religions, sectio VIII, "Arctic Peoples," fasciculus 2. Institute of Religious Iconography • State University Groningen. Lugduni Batavorum: E. J. Brill. ISBN 9004071601. *Lupa. [[2012]]. [https://books.google.com/books?id=XfkRR25whnsC&lpg=PP1&dq=New%20Paths%20to%20Animal%20Totems&pg=PP1#v=onepage&q&f=false''NewPaths to Animal Totems.''] Woodbury Minnesotae: Llewellyn Worldwide. ISBN 9780738733371. *Menovščikov, G. A. (= Г. А. Меновщиков). [[1968]]. "Popular Conceptions, Religious Beliefs and Rites of the Asiatic Eskimoes." In ''Popular beliefs and folklore tradition in Siberia,'' ed. Vilmos Diószegi. Budapestini: Akadémiai Kiadó. *Nagy, Beáta Boglárka. [[1998]]. "Az északi szamojédok." In ''Finnugor kalauz,'' ed. Márta Csepregi, 221–234. Series Panoráma. Budapestini: Medicina Könyvkiadó. ISBN 9632438132. *Nattiez, Jean Jacques. ''Inuit Games and Songs • Chants et Jeux des Inuit. Musiques & musiciens du monde • Musics & musicians of the world.'' Monte Regii: Research Group in Musical Semiotics, Faculty of Music, University of Montreal. *Noll, Richard, et Kun Shi. [[2004]]. "Chuonnasuan (Meng Jin Fu), The Last Shaman of the Oroqen of Northeast China." ''韓國宗敎硏究 (''Journal of Korean Religions''). Seuli: 西江大學校: 宗教硏究所 (Sŏgang Taehakkyo: Chonggyo Yŏnʾguso) 6: 135–162. [http://www.desales.edu/assets/desales/SocScience/Oroqen_shaman_FSSForumAug07.pdfPDF.]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *Reinhard, Johan. [[1976]]. "Shamanism and Spirit Possession: The Definition Problem." In ''Spirit Possession in the Nepal Himalayas,'' ed. J. Hitchcock et R. Jones, 12–20. Dellii Novi: Vikas Publishing House. *Shimamura, Ippei. [[2014]]. ''The Roots Seekers: Shamanism and Ethnicity among the Mongol Buryats.'' Yokohamae Iaponiae: Shumpusha. *Turner, Robert P., David Lukoff, Ruth Tiffany Barnhouse, et Francis G. Lu. [[1995]]. "Religious or Spiritual Problem: A Culturally Sensitive Diagnostic Category in the DSM-IV." ''Journal of Nervous and Mental Disease'' 183(7): 435–444. *Voigt, Miklós. [[2000]]. "Sámán – a szó és értelme." In ''Világnak kezdetétől fogva: Történeti folklorisztikai tanulmányok,'' 41–45. Budapestini: Universitas Könyvkiadó. ISBN 9639104396. *Witzel, Michael. [[2011]]. "Shamanism in Northern and Southern Eurasia: Their distinctive methods and change of consciousness." ''Social Science Information'' 50 (1): 39–61. doi:10.1177/0539018410391044. ==Bibliographia addita== *Campbell, Joseph. [[1959]], [[1976]]. ''The Masks of God: Primitive Mythology.'' Novi Eboraci et Londinii: Penguin Books. ISBN 0140194436. *Harner, Michael. [[1980]]. ''The Way of the Shaman: A Guide to Power and Healing.'' Harper & Row Publishers. *de Miller, Richard, ed. [[1980]]. ''The Don Juan Papers: Further Castaneda Controversies.'' Sanctae Barbarae Californiae: Ross-Erikson. *Devereux, George. [https://www.jstor.org/stable/667052Shamans as Neurotics.] ''American Anthropologist,'' New Series, 63(5): pars 1:1088–1090. *Fikes, Jay Courtney. [[1993]]. ''Carlos Castaneda: Academic Opportunism and the Psychedelic Sixties.'' Millennia Press Canada. ISBN 0969696000. *Hultkrantz, Åke, ed. honoris causa. [http://www.folkscene.hu/magzines/shaman/about.htmShaman]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ''Journal of the International Society for Shamanistic Research.'' *Jenkins, Philip. [[2004]]. ''Dream Catchers: How Mainstream America Discovered Native Spirituality.'' Novi Eboraci: Oxford University Press. ISBN 0195161157. *Kehoe, Alice. [[2000]]. ''Shamans and Religion: An Anthropological Exploration in Critical Thinking.'' Londinii: Waveland Press. ISBN 1577661621. *Manners, David Charles. [[2011]]. ''In the Shadow of Crows.'' Oxoniae: Signal Books. ISBN 1904955924. *Paper, Jordan D. [[1995]]. ''The Spirits are Drunk: Comparative Approaches to Chinese Religion.'' Albaniae Novi Eboraci: State University of New York Press. ISBN 0791423158. *Smith, Frederick M. [[2006]]. ''[https://books.google.com/books?id=CuB7K3bDWDsCTheSelf Possessed: Deity and Spirit Possession in South Asian Literature]{{Nexus deficitur|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}''. Novi Eboraci: Columbia University Press. ISBN 0231137486. *Tedlock, Barbara. [[1992]]. ''Time and the Highland Maya.'' University of New Mexico Press. ISBN 0826313582. *Tomášková, Silvia. [[2013]]. ''Wayward Shamans: the prehistory of an idea.'' Berkeleiae: University of California Press. ISBN 9780520275324. *Weber, Michel. [[2015]]. [https://www.academia.edu/6011320/_Shamanism_and_proto-consciousness_2015_ Shamanism and proto-consciousness.] In ''Deus Unicus,'' ed. René Lebrun, Julien De Vos, et É. Van Quickelberghe. Actes du colloque «Aux origines du monothéisme et du scepticisme religieux» organisé à Louvain-la-Neuve les 7 et 8 juin 2013 par le Centre d’histoire des Religions Cardinal Julien Ries et Pierre Bordreuil in memoriam. Turnhout, Brepols, coll. Homo Religiosus, série II, 14, pp. 247–260. *Znamenski, Andrei. [[2003]]. ''Shamanism in Siberia: Russian Records of Siberian Spirituality.'' Dordrech et Bostoniae: Kluwer/Springer. ISBN 1402017405. *Znamensky, Andrei A. [[2005]]. Az ősiség szépsége: altáji török sámánok a szibériai regionális gondolkodásban (1860–1920). In ''Csodaszarvas: Őstörténet, vallás és néphagyomány,'' 1:117–134, ed. Ádám Molnár. Budapestini: Molnár Kiadó. ISBN 9632182006. ==Nexus externi== {{wiktionary|Shamanism|samanismum}} {{CommuniaCat|Shamanism|samanismum}} *Jon, A. Asbjorn. [http://www.folklore.ee/folklore/vol10/pdf/teuton.pdf Shamanism and the Image of the Teutonic Deity, Óðinn.] *Lintrop, Aaso. [http://haldjas.folklore.ee/~aado/ ''Studies in Siberian Shamanism and Religions of the Finno-Ugrian Peoples.''] Folk Belief and Media Group, Estonian Literary Museum. *Noll, Richard, et Kun Shi. [https://web.archive.org/web/20200811191558/https://www.desales.edu/assets/desales/SocScience/Oroqen_shaman_FSSForumAug07.pdfChuonnasuan] ''(Meng Jin Fu), The Last Shaman of the Oroqen of Northeast China.''] *Reichel-Dolmatoff, Gerardo. [https://web.archive.org/web/20041027152526/http://www.theecologist.info/page9.html ''A View from the Headwaters.''] De oecologia Amazonica. *Sem, Tatyana. [http://www.museum.state.il.us/exhibits/changing/journey/healing.htmlShamanic Healing Rituals.]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Russian Museum of Ethnography. *[https://web.archive.org/web/20190121215816/http://www.akhathai.org/ AFECT.] Societas eleemosynaria in Thailandia septentrionali *[http://newagefraud.org/ New Age Frauds and Plastic Shamans.] Societas contra fraudem. *[http://www.krupar.com/index.php?file=www/en/gallery/gallery.html&cat=5 ''Shamanism in Siberia.''] Photographemata Standa Krupar. [[Categoria:Anthropologia religionis]] [[Categoria:Doctrina samanaeorum]] [[Categoria:Samanismus| ]] [[Categoria:Sanatio supernaturalis]] [[Categoria:Spiritualitas]]<!--[[Categoria:Alternative medical systems]]--> {{Myrias|Philosophia}} ggls09kaduq5fdj2k0k9st690jbapp8 0 280604 3980837 3414272 2026-08-12T14:12:15Z Pippobuono 54500 +1 3980837 wikitext text/x-wiki {{discretiva}} '''Cussiacum''' potest: * '''[[Cussiacum (Dubis)]]''': oppidum et municipium [[Francia]]e. * '''[[Cussiacum (Vigenna)]]''': oppidum et municipium [[Francia]]e. * '''[[Cussiacum (Vosegus)]]''': communis Francicum [[Vosegus (praefectura Franciae)|praefecturae Vosegi]]. 2uzu0i03fokdnbca988s04hz77g9aez 0 281457 3980838 3767309 2026-08-12T14:17:50Z Pippobuono 54500 fasciculus et nexInt 3980838 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Eglise Saint Epvre Church Contrexéville.jpg|thumb|upright=0.7|left|Gundrecivilla: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Sanctus Aper|Sancto Apro]] dicata.]] '''Gundrecivilla'''<ref>[http://cths.fr/dico-topo/affiche-vedettes.php?cdep=88&cpage=109 "Gundrecivilla, 1213 ... Gondricevilla, 1325 ... Gondrexevilla, 1402" (etc.)]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} apud ''Dictionnaire topographique de la France''</ref> (Francogallice ''Contrexéville'') est oppidum [[Francia|Francicum]] et commune praefecturae [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]]. Aquae minerales, quae e fonte huius loci exsurgunt, a visitatoribus sanitatis causa sumuntur alibique venundantur appellatione mercatoria ''Contrex''. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vosegi]] == Notae == <references /> == Bibliographia == * Ambroise Bouloumié, ''Guide aux eaux minérales des Vosges: Vittel--Contrexéville--Plombières--Bains--Luxeuil--Bourbonne--Gérardmer''. Lutetiae: Hachette, 1879 [https://archive.org/details/b20385481 Textus] apud ''Internet Archive'' * Jean Paul Rothiot, ed., ''Des sources au thermalisme : Vittel, Contrexéville : actes des Journées d'études vosgiennes, Contrexéville, Vittel, 27 et 28 octobre 2001''. Nanceii: Association d'historiens de l'Est, 2002 [https://web.archive.org/web/20190626203218/http://www.bmi.agglo-epinal.fr/PORTPAT/doc/SYRACUSE/342944/des-sources-au-thermalisme-vittel-contrexeville-actes-des-journees-d-etudes-vosgiennes-contrexeville%3F_lg%3Dfr-FR Citatio huius libri] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Contrexéville|Gundrecivillam}} {{Fontes geographici}} * J. Teysseyre, "[https://www.shf-lhb.org/articles/lhb/pdf/1995/02/lhb1995026.pdf Gestion de l'environnement pour les bassins hydrominéraux de Contrexeville et de Vittel]" (''Nestlé Sources International'') {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]] [[Categoria:Thermae Franciae]] 33iakfu5lc11z43jv8u2j4kehijxo7s 0 282779 3980873 3906811 2026-08-12T15:55:18Z LilyKitty 18316 de sententia anno 2026 3980873 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-3}} '''Dies Internationalis Iuventutis''' est dies internationalis a [[Nationes Unitae|Nationibus Unitis]] decreta anno 1999. Celebratur die [[12 Augusti]] quotannis ad [[iura humana|iura]] [[iuventus|iuventutis]] humanae promovenda. Anno 2013 Conferentia internationalis iuventus fit ad iura iuventus cogitandum. [[sententiola praeconialis|Sententia]] anno 2019 fuit "Educationem reformare" ad societatem [[educatio inclusiva|inclusivam]] et [[accessibilitas|accessibilitatis]]. Et sententia anno 2000 fuit "Participatio iuventus pro actio mundialis", anno 2021 fuit "Transformatio systematis [[alimentum|alimentorum]], [[innovatio]] iuventus pro salute planetae et humana" et anno 2022 "[[Solidaritas]] inter generationes, mundum pro omnibus [[aetas|aetatibus]] creare", anno 2023 "Postestas viridis pro iuventis: ad mundum durabilem", anno 2024 "De click ad progressum: via digitalis iuventorum pro [[progressus durabilis|progressu durabili]]" et anno [[2025]] "Actio iuventorum localium ad [[Proposita progressus durabilis]]" et anno [[2026]] "Contexti differentiae, aspirationes communia" est.<ref>[http://www.un.org/en/observances/youth-day De die internationali inventus].</ref> == Notae == <references/> == Nexus externi == *[http://www.un.org/en/observances/youth-day Situs publicus] (Anglice) *[http://www.un.org/fr/observances/youth-day Situs publicus] (Francogallice) *[http://www.un.org/es/observances/youth-day Situs publicus] (Hispanice) [[Categoria:Ritus Augusti]] [[Categoria:Nationes Unitae]] [[Categoria:Iuventus]] ehaayq4tcj3855run6zjllr0f1ca2vh 0 286689 3980877 3899896 2026-08-12T16:12:19Z SpinnerLaserzthe2nd 137059 ([[c:GR|GR]]) [[File:Neuchatel-coat of arms.svg]] → [[File:CHE Canton de Neuchâtel COA.svg]] 3980877 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Religion map of Switzerland in 1800 - en.jpg|thumb|upright=1.5|[[Geographia]] [[religio]]sa anno [[1800]]: [[color]]e [[aurantius|aurantio]], [[Protestantes]]; [[viridis|viride]], [[Ecclesia Catholica|Catholici]].]] [[Fasciculus:Divico und Caesar.jpg|thumb|''[[Divico]] et [[Iulius Caesar]] post [[oppugnatio Bibractis|oppugnationem Bibractis]].'' [[Adumbratio]] [[saeculum 19|saeculo undevicensimo]] facta.]] '''Historia Helvetiae''' ex [[1848]] [[historia]]m [[confoederatio Helvetica|confoederationis Helveticae]] tractat, [[respublica foederalis|rei publicae foederalis]] [[pagus|pagorum]] aliquantulum [[libertas|liberorum]] [[maiestas (ius constitutionale)|suique iuris]], quorum nonnullis est [[traditio]] [[foederatio|confoederationis]], quae abhinc plus quam 700 [[annus|annos]] coepit, qua pro causa Helvetia hodierna una ex veterrimis [[tellus|orbis terrarum]] [[respublica|rebus publicis]] exstantibus habetur. ==Ordo antecessionis pagorum== Helveticus antecessionis pagorum ordo in [[constitutio]]ne foederali datus historicum accessionis ordinem sequitur, praeter tris pagos urbanos ([[caput (urbs)|capitibus]] [[Turicum|Turico]], [[Berna]], [[Lucerna]]), in summum indicem positos.<ref>{{cite web |publisher=Swiss Federal Statistical Office |title=Regional Portraits: Cantons |date=2011 |url=http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/de/index/regionen/thematische_karten/maps/uebersichtskarte.html |location=Neuchâtel, Switzerland |accessdate=21 Decembris 2015 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090430051050/http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/de/index/regionen/thematische_karten/maps/uebersichtskarte.html |archivedate=30 Aprilis 2009 |df=mdy-all }}.</ref> ;''[[Octo Pagi]]'' *[[1291]] – pagi conditores: [[Fasciculus:Wappen Uri matt.svg|20px]] [[Urania (pagus)|Urania]], [[Fasciculus:CHE Schwyz SZ COA.svg|20px]] [[Suitia]], [[Fasciculus:Wappen Unterwalden alt.svg|20px|]] [[Subsilvania]] *[[1332]] – [[Fasciculus:Lucerne-coat of arms.svg|20px]] [[Lucerna (pagus)|Lucerna]] *[[1351]] – [[Fasciculus:Wappen Zürich matt.svg|20px]] [[Turicum (pagus)|Turicum]] *[[1352]] – [[Fasciculus:Glaris-coat of arms.svg|20px]] [[Glarona (pagus)|Glarona]], [[Fasciculus:Zug-coat of arms.svg|20px]] [[Tugium (pagus)|Tugium]] *[[1353]] – [[Fasciculus:CHE Bern COA.svg|20px]] [[Berna (pagus)|Bern]] ;Expansio ad ''[[Tredecim Pagi|Tredecim Pagos]]'' *1481 – [[Fasciculus:Wappen Freiburg matt.svg|20px]] [[Friburgum (pagus)|Friburgum]], [[Fasciculus:Solothurn-coat of arms.svg|20px]] [[Solodurum (pagus)|Solodurum]] *1501 – [[Fasciculus:Wappen Basel-Stadt matt.svg|20px]] [[Basilea (pagus)|Basilea]], [[Fasciculus:Schaffhouse-coat of arms.svg|20px]] [[Scafusa (pagus)|Scafusa]] *1513 – [[Fasciculus:Wappen Appenzell Innerrhoden matt.svg|20px]] [[Appenzell]] ;[[Actus Mediationis]] *1803 – [[Fasciculus:Coat of arms of canton of St. Gallen.svg|20px]] [[Sanctogallum (pagus)|Sanctogallum]], [[Fasciculus:CHE Graubünden COA.svg|20px]] [[Grisonia]], [[Fasciculus:Wappen Aargau matt.svg|20px]] [[Argovia]], [[Fasciculus:Thurgovie-coat of arms.svg|20px]] [[Turgovia]], [[Fasciculus:Tessin-coat of arms.svg|20px]] [[Pagus Ticinensis]], [[Fasciculus:Wappen Waadt matt.svg|20px]] [[Pagus Valdensis]] ;[[Restitutio et Regeneratio in Helvetia|Tempus restitutionis]] *1815 – [[Fasciculus:Wappen Wallis matt.svg|20px]] [[Valesia]], [[Fasciculus:CHE Canton de Neuchâtel COA.svg|20px]] [[Novicastrum (pagus)|Novicastrum]], [[Fasciculus:Wappen Genf matt.svg|20px]] [[Genava (pagus)|Genava]] ;[[Helvetia civitas foederalis]] *1979 – [[Fasciculus:Jura-coat of arms.svg|20px]] [[Iura (pagus Helvetiae)|Iura]] ([[Quaestio Iurassica|secessio a Berna]]) *1999 – Proprii sex [[semipagus|semipagorum]] ut pagi ([[Fasciculus:Obwald-coat of arms.svg|20px]] [[Subsilvania superior]] et [[Fasciculus:Nidwald-coat of arms.svg|20px]] [[Subsilvania inferior]], [[Fasciculus:Wappen Appenzell Ausserrhoden matt.svg|20px]] [[Abbatis Cella Exterior]] et [[Fasciculus:Wappen Appenzell Innerrhoden matt.svg|20px]] [[Abbatis Cella Interior]], [[Fasciculus:Wappen Basel-Stadt matt.svg|20px]] [[Pagus Basilea Urbs]] et [[Fasciculus:BaleCampagne-coat of arms.svg|20px]] [[Pagus Basilea rus]]) {{NexInt}} [[Fasciculus:Historische Karte CH Rome 1.png|thumb|upright=1.2|[[Tabula]] Helvetia aetate [[imperium Romanum|Romana]].]] {{div col|3}} * [[Alamanni]] * [[Alpes]] * [[Alpes Poeninae]] * [[Ioannes Calvinus]] * [[Celtae]] * [[Comitatus Sabaudiae]] * [[Consociatio Europaea liberi commercii]] * [[Custodes Helvetici]] * [[Ducatus Sabaudiae]] * [[Foedus Pactum Helveticum]] * [[Genava]] * [[Helvetii]] * [[Historia Alpium]] * [[Historia Europae]] * [[Historiographia Helvetiae]] * [[Iura (mons)]] * [[Leponti]] * [[Lexicon Helvetiae historicum]] * [[Respublica Helvetica]] * [[Wilhelmus Thellius]] * [[Turicum]] * [[Uldrychus Zwingli]] {{div col end}} ==Notae== <references/> ==Bibliographia== [[Fasciculus:Leonhard Euler 2.jpg|thumb|upright=1|[[Leonhardus Eulerus]] (1707–83), [[mathematicus]] [[physicus]], [[astronomus]], [[geographus]]. [[logica|logicus]], et [[ingeniarius]] Helveticus, unus ex eruditis maximi momenti [[Illuminismus|aetatis illuminationis]].]] *Balsiger, Jörg. [[2009]]. ''Uphill Struggles: The Politics of Sustainable Mountain Development in Switzerland and California.'' *Bonjour, E., H. S. Offler, et G. R. Potter. [[1952]]. ''A Short History of Switzerland.'' [https://www.questia.com/library/1547608/a-short-history-of-switzerland Editio interretialis.] *Burnett, Amy Nelson, et Campi, Emidio, eds. [[2016]]. ''A Companion to the Swiss Reformation.'' Brill. ISBN 978-90-04-30102-3. *Church, Clive H. [[2004]]. ''The Politics and Government of Switzerland.'' Londinii: Palgrave Macmillan. ISBN 0-333-69277-2. *Church, Clive H., et Randolph C. Head. [[2013]]. ''A concise history of Switzerland.'' Cantabrigiae: Cambridge University Press. [http://www.cambridge.org/catalogue/catalogue.asp?isbn=9780521194440&ss=fro Catalogus interretialis.] *Codevilla, Angelo M. [[2000]]. ''Between the Alps and a Hard Place: Switzerland in World War II and the Rewriting of History.'' [https://www.amazon.com/dp/089526238X/ Partes et indagatio textus.] *Dalton, O. M. [[1927]]. ''The History of the Franks, by Gregory of Tours.'' Oxoniae: The Clarendon Press. *Dawson, William Harbutt. [[1897]]. ''Social Switzerland: Studies of Present-Day Social Movements and Legislation.'' [https://books.google.com/books?id=TMNFAAAAIAAJ Editio interretialis (Google Books).] *Fahrni, Dieter. [[2003]]. ''An Outline History of Switzerland: From the Origins to the Present Day.'' Ed. octava, augmentata. Turici: Pro Helvetia. ISBN 3-908102-61-8. *Halbrook, Stephen P. [[2003]]. ''Target Switzerland: Swiss Armed Neutrality in World War II.'' [https://www.amazon.com/dp/0306813254/ Partes et indagatio textus.] *Lerner, Marc. [[2011]]. ''A laboratory of liberty: the transformation of political culture in Republican Switzerland, 1750-1848.'' Brill. *Luck, James Murray. [[1985]]. ''A History of Switzerland: The First 100,000 Years: Before the Beginnings to the Days of the Present.'' Palo Alto Californiae: SPOSS. ISBN 0-930664-06-X. *Oechsli, Wilhelm. [[1922]]. ''History of Switzerland, 1499-1914.'' [https://books.google.com/books?id=oS1pAAAAMAAJ Editio interretialis.] *Ozment, Steven E. [[1975]]. ''"The Reformation in the Cities: The Appeal of Protestantism to Sixteenth-Century Germany and Switzerland.'' *Remak, Joachim. [[1993]]. ''A very civil war: The Swiss Sonderbund War of 1847.'' *Schelbert, Leo. [[2007]]. ''Historical Dictionary of Switzerland.'' [https://www.amazon.com/dp/0810849313 Partes et indagatio textus.] *Wilson, John. [[1832]].''History of Switzerland.'' [https://www.amazon.com/dp/1177261855/ Partes et indagatio textus.] ==Nexus externi== {{CommuniaCat|History of Switzerland|historiam Helvetiae}}<!-- {{Wikisource1911Enc|Switzerland/History}}--> *[https://web.archive.org/web/20190308235155/http://www.swissworld.org/en/history/ Historia Helvetiae.] Swissworld.org. *[http://www.dodis.ch/ "Swiss Diplomatic Documents."] *[http://eudocs.lib.byu.edu/index.php/History_of_Switzerland:_Primary_Documents "History of Switzerland: Primary Documents."] *[https://web.archive.org/web/20110309035235/http://swissamericanhistoricalsoc.org/ Situs interretialis Societatis Historicae Helvetico-Americanae proprius.] {{DEFAULTSORT:Historia Helvetiae}} [[Categoria:Historia Europae]] [[Categoria:Historia Helvetiae| ]] {{Myrias|Historia}} rv09ju38exwletigh110zeqe94c3afh 3980895 3980877 2026-08-12T17:45:14Z IacobusAmor 1163 ~ (10K) 3980895 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Religion map of Switzerland in 1800 - en.jpg|thumb|upright=1.5|[[Geographia]] [[religio]]sa anno [[1800]]: [[color]]e [[aurantius|aurantio]], [[Protestantes]]; [[viridis|viride]], [[Ecclesia Catholica|Catholici]].]] [[Fasciculus:Divico und Caesar.jpg|thumb|upright=0.8|''[[Divico]] et [[Iulius Caesar]] post [[oppugnatio Bibractis|oppugnationem Bibractis]].'' [[Adumbratio]] [[saeculum 19|saeculo undevicensimo]] facta.]] '''Historia Helvetiae''' ex [[1848]] [[historia]]m [[confoederatio Helvetica|confoederationis Helveticae]] tractat, [[respublica foederalis|rei publicae foederalis]] [[pagus|pagorum]] aliquantulum [[libertas|liberorum]] [[maiestas (ius constitutionale)|suique iuris]], quorum nonnullis est [[traditio]] [[foederatio|confoederationis]], quae abhinc plus quam 700 [[annus|annos]] coepit, qua pro causa Helvetia hodierna una ex veterrimis [[tellus|orbis terrarum]] [[respublica|rebus publicis]] exstantibus habetur. ==Ordo antecessionis pagorum== Helveticus antecessionis pagorum ordo in [[constitutio]]ne foederali datus historicum accessionis ordinem sequitur, praeter tris pagos urbanos ([[caput (urbs)|capitibus]] [[Turicum|Turico]], [[Berna]], [[Lucerna]]), in summum indicem positos.<ref>{{cite web |publisher=Swiss Federal Statistical Office |title=Regional Portraits: Cantons |date=2011 |url=http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/de/index/regionen/thematische_karten/maps/uebersichtskarte.html |location=Neuchâtel, Switzerland |accessdate=21 Decembris 2015 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090430051050/http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/de/index/regionen/thematische_karten/maps/uebersichtskarte.html |archivedate=30 Aprilis 2009 |df=mdy-all }}.</ref> ;''[[Octo Pagi]]'' *[[1291]] – pagi conditores: [[Fasciculus:Wappen Uri matt.svg|20px]] [[Urania (pagus)|Urania]], [[Fasciculus:CHE Schwyz SZ COA.svg|20px]] [[Suitia]], [[Fasciculus:Wappen Unterwalden alt.svg|20px|]] [[Subsilvania]] *[[1332]] – [[Fasciculus:Lucerne-coat of arms.svg|20px]] [[Lucerna (pagus)|Lucerna]] *[[1351]] – [[Fasciculus:Wappen Zürich matt.svg|20px]] [[Turicum (pagus)|Turicum]] *[[1352]] – [[Fasciculus:Glaris-coat of arms.svg|20px]] [[Glarona (pagus)|Glarona]], [[Fasciculus:Zug-coat of arms.svg|20px]] [[Tugium (pagus)|Tugium]] *[[1353]] – [[Fasciculus:CHE Bern COA.svg|20px]] [[Berna (pagus)|Bern]] ;Expansio ad ''[[Tredecim Pagi|Tredecim Pagos]]'' *1481 – [[Fasciculus:Wappen Freiburg matt.svg|20px]] [[Friburgum (pagus)|Friburgum]], [[Fasciculus:Solothurn-coat of arms.svg|20px]] [[Solodurum (pagus)|Solodurum]] *1501 – [[Fasciculus:Wappen Basel-Stadt matt.svg|20px]] [[Basilea (pagus)|Basilea]], [[Fasciculus:Schaffhouse-coat of arms.svg|20px]] [[Scafusa (pagus)|Scafusa]] *1513 – [[Fasciculus:Wappen Appenzell Innerrhoden matt.svg|20px]] [[Appenzell]] ;[[Actus Mediationis]] *1803 – [[Fasciculus:Coat of arms of canton of St. Gallen.svg|20px]] [[Sanctogallum (pagus)|Sanctogallum]], [[Fasciculus:CHE Graubünden COA.svg|20px]] [[Grisonia]], [[Fasciculus:Wappen Aargau matt.svg|20px]] [[Argovia]], [[Fasciculus:Thurgovie-coat of arms.svg|20px]] [[Turgovia]], [[Fasciculus:Tessin-coat of arms.svg|20px]] [[Pagus Ticinensis]], [[Fasciculus:Wappen Waadt matt.svg|20px]] [[Pagus Valdensis]] ;[[Restitutio et Regeneratio in Helvetia|Tempus restitutionis]] *1815 – [[Fasciculus:Wappen Wallis matt.svg|20px]] [[Valesia]], [[Fasciculus:CHE Canton de Neuchâtel COA.svg|20px]] [[Novicastrum (pagus)|Novicastrum]], [[Fasciculus:Wappen Genf matt.svg|20px]] [[Genava (pagus)|Genava]] ;[[Helvetia civitas foederalis]] *1979 – [[Fasciculus:Jura-coat of arms.svg|20px]] [[Iura (pagus Helvetiae)|Iura]] ([[Quaestio Iurassica|secessio a Berna]]) *1999 – Proprii sex [[semipagus|semipagorum]] ut pagi ([[Fasciculus:Obwald-coat of arms.svg|20px]] [[Subsilvania superior]] et [[Fasciculus:Nidwald-coat of arms.svg|20px]] [[Subsilvania inferior]], [[Fasciculus:Wappen Appenzell Ausserrhoden matt.svg|20px]] [[Abbatis Cella Exterior]] et [[Fasciculus:Wappen Appenzell Innerrhoden matt.svg|20px]] [[Abbatis Cella Interior]], [[Fasciculus:Wappen Basel-Stadt matt.svg|20px]] [[Pagus Basilea Urbs]] et [[Fasciculus:BaleCampagne-coat of arms.svg|20px]] [[Pagus Basilea rus]]) {{NexInt}} [[Fasciculus:Historische Karte CH Rome 1.png|thumb|upright=1.2|[[Tabula]] Helvetia aetate [[imperium Romanum|Romana]].]] {{div col|2}} * [[Alamanni]] * [[Alpes]] * [[Alpes Poeninae]] * [[Ioannes Calvinus]] * [[Celtae]] * [[Comitatus Sabaudiae]] * [[Consociatio Europaea liberi commercii]] * [[Custodes Helvetici]] * [[Ducatus Sabaudiae]] * [[Foedus Pactum Helveticum]] * [[Genava]] * [[Helvetii]] * [[Historia Alpium]] * [[Historia Europae]] * [[Historiographia Helvetiae]] * [[Iura (mons)]] * [[Leponti]] * [[Lexicon Helvetiae historicum]] * [[Respublica Helvetica]] * [[Wilhelmus Thellius]] * [[Turicum]] * [[Uldrychus Zwingli]] {{div col end}} ==Notae== <references/> ==Bibliographia== [[Fasciculus:Leonhard Euler 2.jpg|thumb|upright=1|[[Leonhardus Eulerus]] (1707–83), [[mathematicus]] [[physicus]], [[astronomus]], [[geographus]]. [[logica|logicus]], et [[ingeniarius]] Helveticus, unus ex eruditis maximi momenti [[Illuminismus|aetatis illuminationis]].]] *Balsiger, Jörg. [[2009]]. ''Uphill Struggles: The Politics of Sustainable Mountain Development in Switzerland and California.'' *Bonjour, E., H. S. Offler, et G. R. Potter. [[1952]]. ''A Short History of Switzerland.'' [https://www.questia.com/library/1547608/a-short-history-of-switzerland Editio interretialis.] *Burnett, Amy Nelson, et Campi, Emidio, eds. [[2016]]. ''A Companion to the Swiss Reformation.'' Brill. ISBN 978-90-04-30102-3. *Church, Clive H. [[2004]]. ''The Politics and Government of Switzerland.'' Londinii: Palgrave Macmillan. ISBN 0-333-69277-2. *Church, Clive H., et Randolph C. Head. [[2013]]. ''A concise history of Switzerland.'' Cantabrigiae: Cambridge University Press. [http://www.cambridge.org/catalogue/catalogue.asp?isbn=9780521194440&ss=fro Catalogus interretialis.] *Codevilla, Angelo M. [[2000]]. ''Between the Alps and a Hard Place: Switzerland in World War II and the Rewriting of History.'' [https://www.amazon.com/dp/089526238X/ Partes et indagatio textus.] *Dalton, O. M. [[1927]]. ''The History of the Franks, by Gregory of Tours.'' Oxoniae: The Clarendon Press. *Dawson, William Harbutt. [[1897]]. ''Social Switzerland: Studies of Present-Day Social Movements and Legislation.'' [https://books.google.com/books?id=TMNFAAAAIAAJ Editio interretialis (Google Books).] *Fahrni, Dieter. [[2003]]. ''An Outline History of Switzerland: From the Origins to the Present Day.'' Ed. octava, augmentata. Turici: Pro Helvetia. ISBN 3-908102-61-8. *Halbrook, Stephen P. [[2003]]. ''Target Switzerland: Swiss Armed Neutrality in World War II.'' [https://www.amazon.com/dp/0306813254/ Partes et indagatio textus.] *Lerner, Marc. [[2011]]. ''A laboratory of liberty: the transformation of political culture in Republican Switzerland, 1750-1848.'' Brill. *Luck, James Murray. [[1985]]. ''A History of Switzerland: The First 100,000 Years: Before the Beginnings to the Days of the Present.'' Palo Alto Californiae: SPOSS. ISBN 0-930664-06-X. *Oechsli, Wilhelm. [[1922]]. ''History of Switzerland, 1499-1914.'' [https://books.google.com/books?id=oS1pAAAAMAAJ Editio interretialis.] *Ozment, Steven E. [[1975]]. ''"The Reformation in the Cities: The Appeal of Protestantism to Sixteenth-Century Germany and Switzerland.'' *Remak, Joachim. [[1993]]. ''A very civil war: The Swiss Sonderbund War of 1847.'' *Schelbert, Leo. [[2007]]. ''Historical Dictionary of Switzerland.'' [https://www.amazon.com/dp/0810849313 Partes et indagatio textus.] *Wilson, John. [[1832]].''History of Switzerland.'' [https://www.amazon.com/dp/1177261855/ Partes et indagatio textus.] ==Nexus externi== {{CommuniaCat|History of Switzerland|historiam Helvetiae}}<!-- {{Wikisource1911Enc|Switzerland/History}}--> *[https://web.archive.org/web/20190308235155/http://www.swissworld.org/en/history/ Historia Helvetiae.] Swissworld.org. *[http://www.dodis.ch/ "Swiss Diplomatic Documents."] *[http://eudocs.lib.byu.edu/index.php/History_of_Switzerland:_Primary_Documents "History of Switzerland: Primary Documents."] *[https://web.archive.org/web/20110309035235/http://swissamericanhistoricalsoc.org/ Situs interretialis Societatis Historicae Helvetico-Americanae proprius.] {{DEFAULTSORT:Historia Helvetiae}} [[Categoria:Historia Europae]] [[Categoria:Historia Helvetiae| ]] {{Myrias|Historia}} nk0a85tnuzgqpk3ju489c1rup556otz 0 294979 3980846 3980806 2026-08-12T14:51:04Z Demetrius Talpa 81729 /* Aedificia nobilia */ 3980846 wikitext text/x-wiki [[Imago:Spb 06-2017 img01 Spit of Vasilievsky Island.jpg|thumb|Insula Basilii inter Nevam Maiorem et Minorem]] {{res|Insula Basilii}}{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1={{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ioannes Petrus Kohl|Ioannis Petri Kohlii|de|qid=Q1642289}} ''Introductio in historiam et rem literariam Slavorum'', Altonaviae 1729, p. 24 {{Google Books|xMsY1xBhVQkC}}; ''Flora Petropolitana'', Petropoli 1799, p. 13 {{Google Books|M80ZAAAAYAAJ}}; ''Flora Ingrica'' ex schedis [[Stephanus Krascheninnikow|Stephani Krascheninnikow]], Petropoli 1761; p. 4 {{Google Books|zH-FePnJaNkC}}; [[Franciscus Iosephus Ruprecht|Francisci Iosephi Ruprecht]] ''Flora Ingrica'', vol. I, Petropoli 1860; p. 238 {{Google Books|EwImAQAAMAAJ}}; [https://books.google.fr/books?id=65jm8tpOkiUC&q=insula+basilii+petropolitana&dq=insula+basilii+petropolitana&hl=la&sa=X&ved=2ahUKEwjH0vCk84zuAhUaCBAIHfP4C74Q6AEwBnoECAYQAg ''Analecta sacri Ordinis Fratrum Praedicatorum''], Romae 1897, p. 336.<br>'''Insula Basileensis''', — ''Flora Petropolitana'' curante [[Gregorius Sobolewski|Gregorio Sobolewski]], [https://books.google.ru/books?redir_esc=y&id=M80ZAAAAYAAJ&q=Crasnoselium#v=onepage&q=Linnaea%20borealis&f=false Petropoli 1799, p. 150].|2=Q1642289}} ([[Russice]] ''Васильевский остров, Vasil'evskij ostrov'') est insula [[Petropolis|Petropoli]] maxima, in [[delta fluminis|delta]] [[Neva]]e, inter deverticula [[Neva Maior|Nevam Maiorem]] et [[Neva Minor|Nevam Minorem]]. [[Smolenka]] deverticulum parvum [[insula Decembristarum|insulam Decembristarum]] ab insula Basilii separat. Saeculo XX et XXI [[Aggeratio maritima|aggeratione]] pars occidentalis insulae prius paludinosa multum aucta et siccata est, Smolenka laveum novum habet. [[Imago:Neva river 01.jpg|thumb|Technophylacium et columna rostralis prope ad acumen insulae Basilii; [[arx Petri et Pauli]] etiam videtur.]] ==Aedificia notiora== [[Acumen insulae Basilii|Acumen]]<ref>[[Russice]] ''стрелка'', promunturium inter duos ramos fluvii divergentes.</ref> insulae Basilii, a [[Bursa Petropolitana]] cum columnis rostralibus occupatum, quo Neva hic latissima in Nevam Maiorem et Minorem dividitur, cum [[arx Petri et Pauli|arce Petri et Pauli]] in ripa Nevae boreali et [[Aula Hiemalis|Aula Hiemali]] in ripa austali, partem Petropolis mediam in hac bifurcatione fluminis quasi definit. [[Technophylacium (Petropolis)|Technophylacium]], [[Academia Scientiarum Petropolitana]], [[Universitas Publica Petropolitana]], [[Palatium Petri II]], [[Palatium Menšikovii]], [[Academia Artium Petropolitana]], [[Institutum Metalleutices]] aliaque plura in insula Basilii sita sunt. [[Imago:Gavan"232.jpg|thumb|Crepido vetus in portu galearum insulae Basilii]] ==Viae== Tres vias magnas parallelas insula Basilii habet, [[via Maior insulae Basilii|Viam Maiorem]], [[via Media insulae Basilii|Viam Mediam]] et [[via Minor insulae Basilii|Viam Minorem]], quae non viis, sed [[linea (insula Basilii)|lineis]] numeratas perpendiculariter transgressae sunt; linea unam partem viae inclusit, ut via sensu solito duabus lineis composita est. ==Notae== <references /> ==Nexus externi== {{fontes geographici}} {{DEFAULTSORT:Basilii insula}} [[Categoria:Insula Basilii|!]] 7rwcx1fdxbvjjfqnr46z2jcszaktigr 3980857 3980846 2026-08-12T15:26:12Z Demetrius Talpa 81729 3980857 wikitext text/x-wiki [[Imago:Spb 06-2017 img01 Spit of Vasilievsky Island.jpg|thumb|Insula Basilii inter Nevam Maiorem et Minorem]] {{res|Insula Basilii}}{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1={{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ioannes Petrus Kohl|Ioannis Petri Kohlii|de|qid=Q1642289}} ''Introductio in historiam et rem literariam Slavorum'', Altonaviae 1729, p. 24 {{Google Books|xMsY1xBhVQkC}}; ''Flora Petropolitana'', Petropoli 1799, p. 13 {{Google Books|M80ZAAAAYAAJ}}; ''Flora Ingrica'' ex schedis [[Stephanus Krascheninnikow|Stephani Krascheninnikow]], Petropoli 1761; p. 4 {{Google Books|zH-FePnJaNkC}}; [[Franciscus Iosephus Ruprecht|Francisci Iosephi Ruprecht]] ''Flora Ingrica'', vol. I, Petropoli 1860; p. 238 {{Google Books|EwImAQAAMAAJ}}; [https://books.google.fr/books?id=65jm8tpOkiUC&q=insula+basilii+petropolitana&dq=insula+basilii+petropolitana&hl=la&sa=X&ved=2ahUKEwjH0vCk84zuAhUaCBAIHfP4C74Q6AEwBnoECAYQAg ''Analecta sacri Ordinis Fratrum Praedicatorum''], Romae 1897, p. 336.<br>'''Insula Basileensis''', — ''Flora Petropolitana'' curante [[Gregorius Sobolewski|Gregorio Sobolewski]], [https://books.google.ru/books?redir_esc=y&id=M80ZAAAAYAAJ&q=Crasnoselium#v=onepage&q=Linnaea%20borealis&f=false Petropoli 1799, p. 150].|2=Q1642289}} ([[Russice]] ''Васильевский остров, Vasil'evskij ostrov'') est insula [[Petropolis|Petropoli]] maxima, in [[delta fluminis|delta]] [[Neva]]e, inter deverticula [[Neva Maior|Nevam Maiorem]] et [[Neva Minor|Nevam Minorem]]. [[Smolenka]] deverticulum parvum [[insula Decembristarum|insulam Decembristarum]] ab insula Basilii separat. Saeculo XX et XXI [[Aggeratio maritima|aggeratione]] pars occidentalis insulae prius paludinosa multum aucta et siccata est, Smolenka alveum novum habet. [[Imago:Neva river 01.jpg|thumb|Technophylacium et columna rostralis prope ad acumen insulae Basilii; [[arx Petri et Pauli]] etiam videtur.]] ==Aedificia notiora== [[Acumen insulae Basilii|Acumen]]<ref>[[Russice]] ''стрелка'', promunturium inter duos ramos fluvii divergentes.</ref> insulae Basilii, a [[Bursa Petropolitana]] cum columnis rostralibus occupatum, quo Neva hic latissima in Nevam Maiorem et Minorem dividitur, cum [[arx Petri et Pauli|arce Petri et Pauli]] in ripa Nevae boreali et [[Aula Hiemalis|Aula Hiemali]] in ripa austali, partem Petropolis mediam in hac bifurcatione fluminis quasi definit. [[Technophylacium (Petropolis)|Technophylacium]], [[Academia Scientiarum Petropolitana]], [[Universitas Publica Petropolitana]], [[Palatium Petri II]], [[Palatium Menšikovii]], [[Academia Artium Petropolitana]], [[Institutum Metalleutices]] aliaque plura in insula Basilii sita sunt. [[Imago:Gavan"232.jpg|thumb|Crepido vetus in Portu Galerarum (''Galernaja gavan' '') insulae Basilii]] ==Viae== Tres vias magnas parallelas insula Basilii habet, [[via Maior insulae Basilii|Viam Maiorem]], [[via Media insulae Basilii|Viam Mediam]] et [[via Minor insulae Basilii|Viam Minorem]], quae non viis, sed [[linea (insula Basilii)|lineis]] numeratas perpendiculariter transgressae sunt; linea unam partem viae inclusit, ut via sensu solito duabus lineis composita est. [[Imago:Мост через Корабельный фарватер (главный пролёт).jpg|thumb|Pons rudentum per aestuarium Nevae Maioris]] ==Pontes== [[Pons Palatii]] (in acumine insulae) et [[pons Annuntiationis]] trans [[Neva Maior|Nevma Maiorem]] cum [[Pars Admiraliatus|parte Admiraliatus]] insulam Basilii coniungunt, [[pons Bursae]] (in acumine) et [[pons Tučkovii]] trans [[Neva Minor|Nevam Minorem]] cum [[insula Petropolitana]]. Partem insulae occidentalem [[Diametrum occidentale citatum]]<ref>''Zapadnyj skorostnoj diametr''.</ref> transit, cuius [[pons rudentum]] maximus per aestuarium Nevae Maioris nomine proprio caret. Per Smolenkam quinque pontes ducunt. ==Notae== <references /> ==Nexus externi== {{fontes geographici}} {{DEFAULTSORT:Basilii insula}} [[Categoria:Insula Basilii|!]] pbs6d7ruj5aehuhwj2px53km6z7na8a 3980858 3980857 2026-08-12T15:27:22Z Demetrius Talpa 81729 /* Pontes */ 3980858 wikitext text/x-wiki [[Imago:Spb 06-2017 img01 Spit of Vasilievsky Island.jpg|thumb|Insula Basilii inter Nevam Maiorem et Minorem]] {{res|Insula Basilii}}{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1={{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ioannes Petrus Kohl|Ioannis Petri Kohlii|de|qid=Q1642289}} ''Introductio in historiam et rem literariam Slavorum'', Altonaviae 1729, p. 24 {{Google Books|xMsY1xBhVQkC}}; ''Flora Petropolitana'', Petropoli 1799, p. 13 {{Google Books|M80ZAAAAYAAJ}}; ''Flora Ingrica'' ex schedis [[Stephanus Krascheninnikow|Stephani Krascheninnikow]], Petropoli 1761; p. 4 {{Google Books|zH-FePnJaNkC}}; [[Franciscus Iosephus Ruprecht|Francisci Iosephi Ruprecht]] ''Flora Ingrica'', vol. I, Petropoli 1860; p. 238 {{Google Books|EwImAQAAMAAJ}}; [https://books.google.fr/books?id=65jm8tpOkiUC&q=insula+basilii+petropolitana&dq=insula+basilii+petropolitana&hl=la&sa=X&ved=2ahUKEwjH0vCk84zuAhUaCBAIHfP4C74Q6AEwBnoECAYQAg ''Analecta sacri Ordinis Fratrum Praedicatorum''], Romae 1897, p. 336.<br>'''Insula Basileensis''', — ''Flora Petropolitana'' curante [[Gregorius Sobolewski|Gregorio Sobolewski]], [https://books.google.ru/books?redir_esc=y&id=M80ZAAAAYAAJ&q=Crasnoselium#v=onepage&q=Linnaea%20borealis&f=false Petropoli 1799, p. 150].|2=Q1642289}} ([[Russice]] ''Васильевский остров, Vasil'evskij ostrov'') est insula [[Petropolis|Petropoli]] maxima, in [[delta fluminis|delta]] [[Neva]]e, inter deverticula [[Neva Maior|Nevam Maiorem]] et [[Neva Minor|Nevam Minorem]]. [[Smolenka]] deverticulum parvum [[insula Decembristarum|insulam Decembristarum]] ab insula Basilii separat. Saeculo XX et XXI [[Aggeratio maritima|aggeratione]] pars occidentalis insulae prius paludinosa multum aucta et siccata est, Smolenka alveum novum habet. [[Imago:Neva river 01.jpg|thumb|Technophylacium et columna rostralis prope ad acumen insulae Basilii; [[arx Petri et Pauli]] etiam videtur.]] ==Aedificia notiora== [[Acumen insulae Basilii|Acumen]]<ref>[[Russice]] ''стрелка'', promunturium inter duos ramos fluvii divergentes.</ref> insulae Basilii, a [[Bursa Petropolitana]] cum columnis rostralibus occupatum, quo Neva hic latissima in Nevam Maiorem et Minorem dividitur, cum [[arx Petri et Pauli|arce Petri et Pauli]] in ripa Nevae boreali et [[Aula Hiemalis|Aula Hiemali]] in ripa austali, partem Petropolis mediam in hac bifurcatione fluminis quasi definit. [[Technophylacium (Petropolis)|Technophylacium]], [[Academia Scientiarum Petropolitana]], [[Universitas Publica Petropolitana]], [[Palatium Petri II]], [[Palatium Menšikovii]], [[Academia Artium Petropolitana]], [[Institutum Metalleutices]] aliaque plura in insula Basilii sita sunt. [[Imago:Gavan"232.jpg|thumb|Crepido vetus in Portu Galerarum (''Galernaja gavan' '') insulae Basilii]] ==Viae== Tres vias magnas parallelas insula Basilii habet, [[via Maior insulae Basilii|Viam Maiorem]], [[via Media insulae Basilii|Viam Mediam]] et [[via Minor insulae Basilii|Viam Minorem]], quae non viis, sed [[linea (insula Basilii)|lineis]] numeratas perpendiculariter transgressae sunt; linea unam partem viae inclusit, ut via sensu solito duabus lineis composita est. [[Imago:Мост через Корабельный фарватер (главный пролёт).jpg|thumb|Pons rudentum per aestuarium Nevae Maioris]] ==Pontes== [[Pons Palatii]] (in acumine insulae) et [[pons Annuntiationis]] per [[Neva Maior|Nevam Maiorem]] cum [[Pars Admiraliatus|parte Admiraliatus]] insulam Basilii coniungunt, [[pons Bursae]] (in acumine) et [[pons Tučkovii]] per [[Neva Minor|Nevam Minorem]] cum [[insula Petropolitana]]. Partem insulae occidentalem [[Diametrum occidentale citatum]]<ref>''Zapadnyj skorostnoj diametr''.</ref> transit, cuius [[pons rudentum]] maximus per aestuarium Nevae Maioris nomine proprio caret. Per Smolenkam quinque pontes ducunt. ==Notae== <references /> ==Nexus externi== {{fontes geographici}} {{DEFAULTSORT:Basilii insula}} [[Categoria:Insula Basilii|!]] l1jw4w1cv85buei2d1vwv6fx99m7z18 0 297167 3980845 3980808 2026-08-12T14:49:23Z Demetrius Talpa 81729 3980845 wikitext text/x-wiki [[Imago:Bolshoi Petrovsky Most, 2007.jpg|thumb|[[Pons insulae Petri maior]] (inter insulas Crucis et Petri trans Nevulam Minorem) anno 2007]]{{coord|59|58|20|N|30|15|8|E|display=title}} '''Insula Crucis'''<ref>[[Franciscus Iosephus Ruprecht|Francisci Iosephi Ruprecht]], [https://books.google.fr/books?id=xfJs7qBKxsIC&pg=PA196&dq=gatschinensis&hl=la&sa=X&ved=2ahUKEwiw5JWCiprxAhViposKHcXzCtgQ6AEwAXoECAkQAg#v=onepage&q=insula%20Crucis&f=false ''Flora Ingrica'', vol. I, Petropoli 1860, p. 195 etc.]</ref> ([[Russice]] ''Крестовский остров, Krestovskij ostrov'') est insula in [[Petropolis|Petropoli]] in [[delta fluminis|delta]] [[Neva]]e. [[Nevula Minor]] insulam Crucis ab insulis [[Insula Apothecaria|Apothecaria]], [[insula Petropolitana|Petropolitana]] et [[insula Petri|Petri]] separat, [[Krestovka]] deverticulum parvum ab [[insula Lapidea]] et [[Nevula Media]] ab [[insula Elaginis]]. Pars insulae Crucis occidentalis in [[sinus Finnicus|sinum Finnicum]] spectat. [[Imago:Chukhonka River (2026-05-17) - 2.jpg|thumb|Čuchonka fluvius in insula Crucis]] ==Partes insulae== Pars insulae borealis paludinosa a deverticulo parvo Nevulae Mediae ''Vinnovka'' nomine separata erat, donec annis sexagesimis saeculi XX [[canalis remigationis]] Petropolitanus constructus est, qui vallem Vinnovkae pristinam totam occupat; haec pars "insula Bovina" (''Byčij'') nuncupatur. [[Čuchonka]] deverticulum parvum Nevulae Minoris in Nevulam Mediam influens usque ad annum 1952 insulam transsecabat et in duas partes dividebat, nunc partim obruta est. Saeculo XX et XXI [[Aggeratio maritima|aggeratione]] pars occidentalis insulae Crucis prius paludinosa multum aucta et siccata est. ==Historia== Origo nominis incerta est; fabulae Petropolitanae vel eucterium quoddam cum cruce magna in insula fuisse vel in humo magnam crucem obrutam inventam esse, cum domus [[Natalia Alexii filia|Nataliae Alexii filiae]] construebantur, cui [[Petrus I]] anno 1708 insulam dedit. Est in insula lacus artificialis formam crucis habens et aliquot lacus naturales. Saeculo XIX principes Vici Albi et Lacus Albi (''Belosel'skie-Belozerskie'') insulam possidebant. ==Notae== <references /> ==Nexus externi== {{fontes geographici}} {{DEFAULTSORT:Crucis insula}} [[Categoria:Insulae in delta Nevae]] ozcugec0b81gx364egge3muqlisk5tu 2 300124 3980920 3966303 2026-08-12T20:58:03Z Demetrius Talpa 81729 /* Miscellanea */ 3980920 wikitext text/x-wiki <small>[[Fasciculus:Versiculi mnemonici.jpg|right|200px]] ''[[Magna charta libertatum|Magnam chartam libertatum]] talparum'' compositurus sum. Haec sunt libertates maximae includendae: *[[Libertas fodiendi]] *[[Libertas rodendi]] *[[Libertas caecuttiendi]] *[[Libertas dormiendi]] ====incolis abundant, nomine carent==== {{div col|4}}<small> *''Ačinsk'' *''Al'met'evsk'' *''Angarsk'' Angaropolis *''Artëm'' *''Balakovo'' *Balaschicha *''Barentsburg'' Barentiopolis *''Batajsk'' *''Berdsk'' *''Berezniki'' *''Čerkessk'' *''Chasavjurt'' *Chimkae *''Dimitrovgrad'' *''Domodedovo'' *''Dzeržinsk'' Nigrum (de priore ''Tschernoje'') *''Èlektrostal' '' Electrichalybs *''Essentuki'' *''Kamensk-Ural'skij'' Petra Uralensis *''Kaspijsk'' Caspia *''Kopejsk'' *''Kovrov'' *''Krasnogorsk'' *''Ljubercy'' *''Neftejugansk'' *''Neftekamsk'' Naphticamium ut Solicamium *''Nevinnomyssk'' *''Nižnekamsk'' Utbs Camae Inferioris *''Nižnevartovsk'' Ripa Vartovensis Inferior *''Nojabr'sk'' *''Novočeboksarsk'' Tscheboxari Novi *''Novočersassk'' Circassium Novum *''Novokujbyševsk'' *''Novomoskovsk'' Mosqua Nova *''Novošachtinsk'' Fodinae Novae *''Novyj Urengoj'' *''Obninsk'' *''Oktjabr'skij'' *''Orechovo-Zuevo'' *''Pervoural'sk'' *''[[Podolsk]]'' *''Prokop'evsk'' Procopiopolis *''Puškino'' *''Ramenskoe'' *''Rubcovsk'' *''Šachty'' Fodinae *''Salavat'' *''Ščëlkovo'' *''Severodvinsk'' Urbs Duinae Borealis (''in Urbe Duinae Boreali'') *''Seversk'' *''Železnodorožnyj'' Ferriviarium *''Železnogorsk'' Ferrimontium *''Žukovskij'' </small>{{div col end}} ===Miscellanea=== <div style="width:100%"> <div style="float:left; width:90%"> <div style="text-align:center; font-size:130%; padding:0.2em 0.6em 0.2em 0.6em; border-right:1px solid #BEBEBE; background:#FFFFFF"></div> </div> <div style="float:left; width:10%"> <div class="mw-customtoggle-1" style="cursor:pointer; text-align:center; padding:0.2em 0.6em 0.2em 0.6em; border-right:1px solid #BEBEBE; background:white; color:#495388">monstrentur</div> </div> </div> <div class="mw-collapsible mw-collapsed" id="mw-customcollapsible-1"> <div class="toccolours mw-collapsible-content" style="float:left; width:100%; border:0; background:#FFFFFF"> [[Imago:Novies toties.png|thumb|e ''[https://books.google.ru/books?id=8A0Cp0_WNdMC Capistrano triumphante]'']] {{coord|55|29|24|N|28|45|35|E|display=title}} {{Creanda|sv|Erik Väderhatt|Ericus Ventosi Pilei}}<ref>[https://books.google.ru/books?id=uEFSAQAAIAAJ&q=Ventosi+pilei#v=snippet&q=Ventosi%20pilei&f=false ''Saxonis Grammatici Historia Danica'', vol. I, Hauniae 1839].</ref> — {{Creanda|ru|Клейнмихель, Пётр Андреевич|Petrus Kleinmichel|Petrus Andreides comes Kleinmichel}}<ref>[[Eduardus Eichwald]], [https://books.google.ru/books?hl=fr&id=fGlxVUvGpBQC&q=Andreidi#v=snippet&q=Andreidi&f=false ''Fauna Caspio-Caucasica'', Petropoli 1841, dedicatio].</ref> [https://books.google.ru/books?hl=ru&id=9IJnAAAAcAAJ&q=Catcovius#v=snippet&q=Catcovius&f=false Michael Nicephorides Catcovius] [https://books.google.ru/books?id=Mz1GAAAAcAAJ&q=pristavorum#v=snippet&q=pristavorum&f=false Pristavus] — [https://old-smolensk.ru/?p=12670 Smolenscensis obsidionis...] [https://rusneb.ru/catalog/000200_000018_RU_NLR_DIGIT_75071/ idem] [https://books.google.fr/books?id=uGV3SHOFe8YC ''Relationes status dioecesium in magno ducatu Lituaniae''] [https://digital.ub.uni-duesseldorf.de/ihd/content/structure/1598225 ''Etymologica Vandalica et Slavica Megapolitana''] — [https://books.google.ru/books?id=iznC2Z7suJAC&pg=PA293&dq=regiopolitana&hl=fr&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjBl8eXzt-AAxV-JxAIHZSGBpUQ6AF6BAgBEAI#v=onepage&q=regiopolitana&f=false Regiopolitana] [[:commons:File:Heinrich_Kiepert._Asia_citerior.jpg|Asia Citerior]] — [https://web.archive.org/web/20070302034320/http://www.yunanmitolojisi.net/ilyada-1bolum/ Μῆνιν ἄειδε Turcice] paginae absunt, genii adsunt: [[gubernium Bessarabiae|Bessarabiae]] (regio), [[gubernium Caucasi|Caucasi]], [[gubernium Liflandiae|Liflandiae]], [[gubernium Curlandiae|Curlandiae]], [[gubernium Estlandiae|Estlandiae]] [[:el:Αγίες_Τεσσαράκοντα_Παρθένες_και_Αμμούν_ο_διδάσκαλος|παρθένοι μ']] [https://linguax.com/lexica/forc.php?searchedLG=crepido crepidines]<ref>{{Symeon|набережная}}</ref> Alliteratio<ref>Carolus Boetticher, [https://books.google.ru/books?id=L6xDAAAAIAAJ ''De alliterationis apud Romanos vi et usu'', 1884]; Ferdinandus Mering, [https://books.google.ru/books?id=EEo8AQAAMAAJ ''De alliteratione Luciliana'', 1891].</ref> Is. 7:14 propter hoc dabit Dominus ipse vobis signum: ecce virgo concipiet et pariet filium [[:commons:File:Christus_aan_het_kruis_Val_en_de_verlossing_van_de_mensheid_door_het_leven_en_passie_van_Christus_(serietitel),_RP-P-OB-7337.jpg|Croonhert]] <references /> '''Tassus''': [https://books.google.ru/books?id=pi2xDwAAQBAJ Sense] [https://oaktrust.library.tamu.edu/bitstream/handle/1969.1/192737/SCN%2079%201%262%20Complete%20%281%29.pdf?sequence=1&isAllowed=y recensio] [https://books.google.ru/books?id=QXV42_oywj0C&printsec=frontcover&source=gbs_atb&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false vindicata] [https://books.google.ru/books?id=hWBUAAAAcAAJ&pg=PA17&dq=hierosolymae+liberatae&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=hierosolymae%20liberatae&f=false xvi] [https://books.google.ru/books?id=WIt4Jjo_my4C&printsec=frontcover&source=gbs_atb&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false solymeis] [[:it:Scipione Gentili|scipione]] <hr> hic volucres armenta viros genus omne ferarum<br> ne quid diluvii perdat violentia, Noe<br> colligit atque vnam tot condita condit in arcam [[Fasciculus:Cat tail ani.gif|left|noborder|37px]] [[Fasciculus:Exit from Noah's Ark - British Library Add MS 18850 f16v (detail).jpg|100px]] [[Fasciculus:Autumn leaves in a rainy day at Hiroshima Peace Memorial Park.jpg|108px|top]] [[Fasciculus:Новочеркасск Вид с горы 3.jpg|137px|top]] [[Fasciculus:Lieutenant Schmidt Bridge - grating.jpg|120px|top]]<br> [https://photos.wikimapia.org/p/00/07/49/37/47_960.jpg ] [https://photos.wikimapia.org/p/00/02/53/52/27_big.jpg ] [[Fasciculus:Anagramma Quid est veritas = Est vir qui adest.gif|right|80px]] </div> </div> [[ru:Участник:Demetrius Talpa]] jhdcmbrxug8ximuwjwwlpx8grhne44m 0 307161 3980900 3768054 2026-08-12T18:29:43Z Raymond 4153 high res image of the painting 3980900 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Amnon and Tamar - Jan Steen - Wallraf-Richartz-Museum & Fondation Corboud-7520 (without frame).jpg|thumb|Thamar et Amnon ab [[Iohannes Steen|Ioanne Steen]] picti annis sexagesinis saeculi XVII]]{{videdis|Thamar (discretiva)}} '''Thamar''' ([[Hebraice]] ‏תָּמָר, [[Graece]] Θαμάρ) est [[persona]] [[Biblia|Biblica]], in [[Liber II Samuelis|libro II Samuelis]] memorata. Filia [[David (rex)|Davidis]], nata ex [[Maacha]]<ref>2 Sam. 3:3; cf. [[Flavius Iosephus|Iosephi Flavii]] ''[[Antiquitates Iudaicae]]'' VII 8, 1 </ref>, [[Absalom]] soror fuit. Pulchra fuit; Amnon, Davidis filius ex Achinoama, eam amavit, et, ab Ionadab monitus, se aegrum esse simulat et, cum Thamar cibum coxerat et in conclave attulerat, eam violavit et protinus odio incensus famulosque eam foras eicere iussit. Absalom frater sororem siccis vestibus vidit et omnia cognovit. David rex de facinore Amnonis certior factus irascebatur sed nihil fecit; Absalom post duos annos Amnonem interfecit. == Notae == <references /> ==Fontes== * [[Liber II Samuelis]], [https://www.vatican.va/archive/bible/nova_vulgata/documents/nova-vulgata_vt_ii-samuelis_lt.html#13 caput 13] * [[Flavius Iosephus|Iosephi Flavii]] ''[[Antiquitates Iudaicae]]'' VII 8, 1 [[Categoria:Personae Biblicae]] [[Categoria:Liber II Samuelis]] rcuslkcerqyb74g3wv3cuyj9ujx3wd3 0 312140 3980956 3973897 2026-08-13T10:00:31Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3980956 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} [[Fasciculus:Filippo Biagioli autoritratto digitale senza motivo.jpg|thumb|Philippus Biagioli.]] '''Philippus Biagioli''', etiam pseudonymo '''analphabeta''' notus (natus [[Pistorium|Pistoriae]] die [[9 Februarii]] [[1975]]), est [[artifex]] et [[sculptor]] [[Italia]]nus. == Biographia == Cum esset adoptione incola Castri Serravallis, exorsus{{dubsig}} est artem picturae anno 1997, dum diu iacebat in effecta calamitate autocinetica convalescentia. Biagioli primum se dedit artibus graphicis, libris nubeculatis disciplinaeque compunctionis, cuius interpretationem ritualem autonome coepit discere. Occursus artificis Pistoriensis Romuli Romani<ref>'''Filippo Biagioli 2011''' [http://www.p-ars.com/page14/page115/page115.html Res.]</ref>, qui evenit anno 1999, et subsequens cum eo amicitia perpulerunt Biagioli ad amplificandas artis suae inquisitiones, a typicis conceptis ad picturam magis symbolicam movendas; de hoc ipse Biagioli scripsit in ejus libro "''Arte sul fiume''"<ref>L'avvincente storia artistica internazionale dell'artista toscano Filippo Biagioli [https://genova.reteluna.it/it/l-avvincente-storia-artistica-internazionale-dell-artista-toscano-filippo-biagioli-AtKcp.html Res.]</ref> (Ars super flumen). Anno 2006 didicit picturam linearem, [[Sculptura|sculpturam]], [[Calligraphia|calligraphiam]] et [[Photographia|photographiam]]. Illo autem tempore coepit opera signare sua verbo compendioso figurato ex quibusdam elementis ejus nominis (FPP). Postea innotescere pluribus coepit sub pseudonymo "analphabeta", mutuato ab Illiterata Arte Johannis-Michaelis Basquiat et ab Arte Rude Johannis Dubuffet.<ref>Filippo Biagioli – Radiografia di un Analphabeta https://www.exibart.com/evento-arte/filippo-biagioli-radiografia-di-un-analphabeta/</ref> Praeterquam quod diligenter examineret structurae genera operum Picassi, perfusus est voluptate Africanae Artis, cuius exotericum et rituale adspectamen delenivit eius animum<ref>Namji, Nuchu, Gio’o, Hina Nagashi, The Importance Of Dolls In Ritual Arts https://sanzabl01a.wordpress.com/2013/10/29/namji-nuchu-gioo-hina-nagashi-the-importance-of-dolls-in-ritual-arts/</ref> (2007). Deinde se dedit sculpturae textibusque, incitatus africanis vexillis nationis Asafensis, quae incolit, Ghanam. Cum diversis generibus musivorum artificium utantur, opera Biagioli pertinent ad picturam et ad tribalem ac ritualem artem. Ab anno 2014 se dedit praedispositionibus sine fine lucrativo et adiumento contentionis contra impedimenta aegrorum hominum. == Opera in cimeliis et collectionibus == [[Fasciculus:M880cab_Chanukkiyah_51,2x60x4_cm_2017_sculpture_on_wood.jpg|alt=Channukah di Filippo Biagioli per Museo dei Lumi (Casale Monferrato)|thumb|upright=0.7|left|Encaenalia Candelabra Philippi Biagioli in Museo Luminum(Casale Monferrato, Italia)]] Tablinum Iurum Vaticanensis Apostolicae Bibliothecae Vaticanensis Civitatis, Bibliotheca Sectionis Imaginum [[Museum Britannicum|Musei Britannici]] [[Londinium|Londinii]], Bibliotheca Regalis [[Augusta Taurinorum|Augustae Taurinorum]], Tablinum Musei Pratensis [[Matritum|Matriti]], Bibliotheca Musei Nationalis Palatii in Taipeia<ref>Trattato di Demonologia, Summa verborum, numeri, temporis et spatii (scheda anagrafica). https://www.filippo-biagioli.com/arte-tribale-europea/trattato-di-demonologia-summa-verborum-numeri-temporis-et-spatii/</ref>, Bibliotheca Conclavis Picturarum Linearium et Impressionum in florentinis Officibus<ref>Trattato di demonologia = Essay on demonology : summa verborum, numeri, temporis et spatii / [scritto disegnato e assemblato da Filippo Biagioli]. https://web.archive.org/web/20241127183011/http://216.147.215.202/F/B898CP1NJU6L5MIIQ2NLNP6NPJ881V1L52BKPXHIHMXCURMQTY-23255?func=find-b&request=filippo+biagioli&find_code=WRD&adjacent=N&local_base=IRS01&x=0&y=0&filter_code_4=WFM&filter_request_4=&filter_code_2=WYR&filter_request_2=&filter_code_3=WYR&filter_request_3=</ref>, Pinacotheca Tate Bibliotheca Britannica in Londinio<ref>Trattato di demonologia: summa verborum, numeri, temporis et spatii = Essay on demonology https://library.tate.org.uk/client/en_GB/default/search/detailnonmodal/ent:$002f$002fSD_ILS$002f0$002fSD_ILS:348809/ada?qu=Biagioli&d=ent%3A%2F%2FSD_ILS%2F0%2FSD_ILS%3A348809%7EILS%7E0&te=ILS</ref>, MUSPAC (Experimentale Museum pro Contemporali Arte in Aquilia)<ref>Trattato di Demonologia, Summa verborum, numeri, temporis et spatii (scheda anagrafica). https://www.filippo-biagioli.com/arte-tribale-europea/trattato-di-demonologia-summa-verborum-numeri-temporis-et-spatii/</ref>, Bibliotheca Academiae Artium Brerae [[Mediolanum|Mediolani]]<ref>Trattato di demonologia : Summa verborum, numeri, temporis et spatii = Essay on demonology : Summa verborum, numeri, temporis et spatii / Filippo Biagioli https://web.archive.org/web/20240422212151/https://brera.biblioteche.it/opac/detail/view/brera:catalog:40752</ref>, Bibliotheca Academiae Artium [[Florentia]]e,<ref>Trattato di Demonologia, Summa verborum, numeri, temporis et spatii (scheda anagrafica). https://www.filippo-biagioli.com/arte-tribale-europea/trattato-di-demonologia-summa-verborum-numeri-temporis-et-spatii/</ref> Bibliotheca Gymnasii Artis Reginae Sofiae in Matrite<ref>Trattato di demonología: summa, berborum,{{dubsig}} numeri, temporis et spatti{{dubsig}} [https://catalogo.museoreinasofia.es/ABSYSINTERNET/abnetcl.exe/O7064/ID47904218?ACC=161 Res.]</ref> habent omnes unam manufactam copiam operis “Liber de daemonologia, Summa verborum, numeri, temporis et spatii” dinumerantis una 24 exemplaria. Cum maneamus in argumento manufactorum librorum, editorum in una copia, Bibliotheca et Monumentalis Aula Ierolaminorum Neapoli habent librum perfectum in amygdalo cum versibus Francescae de Masibus. Museum Johannis Toumaniani in Erevano (quod est in Armenia) habet librum dicatum fabulis divalibus ipsius Johannis, qui censitur poeta nationalis Armeniae<ref>Տոսկանացի Ֆիլիպոն ստեղծել է Թումանյանի հեքիաթների ձեռագործ գիրքը https://mediamax.am/am/news/special-report/42095/</ref>; Museum autem Cannabae in Castro Sanctae Anatoliae habet manufactum librum, omnino cannaba perfectum, cuius nomen est "Leggendario della Valnerina" [Fabulosa Historia Valnerinae]<ref>''Leggende su Canapa - Il Leggendario della Valnerina di Filippo Biagioli'' [https://www.museodellacanapa.it/leggende-su-canapa/ Res.]</ref>. Bibliotheca Collectionis nomine Peggy Guggenheim habet manufactum librum perfectum ex ligno chartaque, explicantem fabula, a Biagioli scripta, gravitatem Tribalis Artis<ref>The child with the dust blanket : [fable about the primary art] / by Filippo Biagioli [https://opac.sbn.it/risultati-ricerca-avanzata/-/opac-adv/index/5/ITICCUVEA1316467?fieldstruct%5B1%5D=ricerca.parole_tutte%3A4%3D6&fieldvalue%5B1%5D=filippo+biagioli&fieldaccess%5B1%5D=Keywords%3A1016&struct%3A1001=ricerca.parole_almeno_una%3A%40or%40 Res/]</ref>. Templum Materis Misericordiae in Varavo,{{dubsig}} Onthio,{{dubsig}} habet "Librum Devotionum Materis Misericordiae", dicatum Materi Misericordiae.<ref>Filippo Biagioli, ''Il Libro Della Misericordia'' [https://www.youtube.com/watch?v=l965m7HOEkw Res.]</ref> Cum spectemus ad opera, quae continent metallum, Museum Contemporalis Artis in civitate Kapani (quae est in Armenia), habet in sua collectione gladium et coronam, dicatos Mariae Virgini. Ecclesia Sancti Stephani in Castro Serravallis Pistoriensis custodit Crucem e ligno et piltro, sitam in Baptisterio ac dicatam Passioni Christi. Postremo, Museum, dicatum machinae 500 in civitate Garlenda (quae est in jurisdictione Savonis), in publico perenne proponit latus machinae Fiat 500<ref>Una fiancata di Fiat 500 diventa un’opera d’artedonata al Club da Biagioli https://www.lastampa.it/savona/2017/09/09/news/una-fiancata-di-fiat-500diventa-un-opera-d-artedonata-al-club-da-biagioli-1.34417156/</ref>, perfectum e ferro pannoque. Museum Civicum Serificii gentis Monti in Abbatia Lariana (LC), habet textum sericum, effingens fabulam Grignae, Museum autem MOCA in Balneis Montis Catini habet intextum pannum, effingens Ecclesiam Assuntae et photographiam cum graphitis, depingentem quandam viam civitatis<ref>Artisti https://www.mocamontecatini.it/artisti-2/</ref>. Museum Sancti Valerii in municipio Auximiani, sito in Alexandria, habet pannum, ubi intextus est vultus ipsius sancti.<ref>Museo d’arte dedicato a San Valerio https://www.ilmonferrato.it/notizia/PTMYdFp5ZEagI2GcKkMQSA/museo-d-arte-dedicato-a-san-valerio</ref> Postremo, Museum Artis Contemporalis et XX saeculi in Monte Summano habet tria dimensionum ingentium opera artificis<ref>Filippo Biagioli [https://www.macn.it/it/collezione/biagioli-filippo/ Res.]</ref>. Ultro, Museum Luminum, situm in Burgo Casali, proponit in publica collectione Encaenalium Candelabrorum opus, quod Biagioli, perfecit bractea aurea et ligno.<ref>LA COLLEZIONE – 193 [https://www.casalebraica.org/lume/193 Res.]</ref> Opera publica ut picturae parietariae possunt inveniri in hisce civitatibus: Arnatio (Savo), Contianum (Alexandria), [[Balnea Montis Catini]] (Pistoria), Ecclesiola Uzanensis (Pistoria) == Praecipua spectacula == * Italia, exhibitio propria, 2023, Larciani (Pistoria), apud Galleria CUM VENIO - exhibitio propria "''Retrospettiva 25 anni lungo il fiume''" * Italia, exhibitio collectiva, 2023, Prati, apud Museo di San Domenico - exhibitio collectiva "''El misionero musico''" * Italia, exhibitio collectiva, 2023, Cosii (in [[Provincia Imperiensis|Provincia Imperiensi]]), apud Secretarium Municipii Cosiensis ''-"CoBra “Alechinsky, Appel, Corneille, Jorn, Biagioli e Arte Tribale”"'' * Italia, exhibitio propria, 2022, Balneorum Montis Catini (Pistoria), apud Fabiani Arte – Florilegium "''Tele fatte a mano di inizio e fine carriera''" * Italia, exhibitio collectiva, 2020, Romae, apud GAM Galleria Arte Moderna - "''#domaniarte''" * Polonia, exhibitio collectiva, 2019, Vratislaviae, apud Galeriam Macondo - “''PrintCard Wroclaw''” * Italia, exhibitio collectiva, 2019, Montis Summani (Pistoria), apud MACn Museo Arte Contemporanea e del '900 - "''Alla fine ai miei occhi eri destinata''" * Italia, exhibitio collectiva, 2019, Eboli (in [[Provincia Salernitana]]), apud Museo MOA - "''Gerda Taro, arte, guerra e ribellione''" * Italia, exhibitio collectiva, 2019, Balneorum Montis Catini (Pistoria), apud MO.CA Museo Arte Contemporanea - "''The best, il meglio della collezione civica''" * Italia, exhibitio collectiva, 2018, Montis Bersarii (in [[Provincia Astensis|Provincia Astensi]]), apud Museo Civico d'Arte Moderna e Contemporanea - “''Presepi e altri''” * Italia, exhibitio collectiva, 2018, Montis Summani (Pistoria), apud MACn Museo Arte Contemporanea e del '900 - "''Anime Animus Anima''" * Italia, exhibitio collectiva, 2017, Burgi Casalis (in Provincia Alexandrina), apud Museo dei Lumi - “''Candelabri Chanukkhia''" * Germania, exhibitio collectiva, 2017, Berolini, apud Institute fur alles Mogliche - “''Usb shuffle show''” * Italia, exhibitio propria, 2016, Sergianae (in Provincia Spediensi), apud Primitive Art Gallery - “''Me, i, myself''” * Italia, exhibitio propria, 2016, Castri Serravallis Pistoriensis (in Provincia Pistoriensi), apud Cappella della Compagnia del SS. Sacramento - “''Dalla Terra degli Spiriti alla Terra delle Origini, Arte Tribale a Serravalle''" * Italia, exhibitio propria, 2016, Vercellarum, apud Galleria ViadeiMercati - “''Filippo Biagioli tra stupore e innovazione''” * Anglia, exhibitio propria, 2014, Coventriae, apud Warwick University - “''Ritual from life to death: performances, art and society''” * Nepalia, exhibitio collectiva, 2014, Catmandi, apud Blu Curio Gallery - “''Dialogue on Himalayan Tribal Art and European Tribal Art''” * Iaponia, exhibitio propria, 2012, Osacae, apud "''Komorebi Hall''" (workshop by Nroom Artspace) * Iaponia, exhibitio propria 2012, Tokii, apud Nroom Artspace - "''Japanese Experience''" * Italia, exhibitio propria, 2012, Genuae, apud Palazzo Imperiale - "''Fabrics and plastics''" * Italia, exhibitio propria, 2009, Savonis, apud Fortezza Priamar - "''La materia dei sogni''" * Italia, exhibitio propria, 2008, Imperiae, apud Galleria ViadeiMercati - "''Radiografia di un analphabeta''" == Monumenta litterarum == * "''L’imbarcazione come tema nell’Arte Rituale / The boat as a theme in the Ritual Art''" [Navigium ut thema in Arte Rituali], anno 2022 * "''In Ottempera Degnis, in Ottempera Matris''", anno 2022 * "''Arte sul fiume''" [Ars super flumen], anno 2017 * "''Criba Millennium''"anno 2015 * "''Criba Noia''" [Criba Taedium], anno 2014 * "''Criba la Notte Kan’d’Ema''", anno 2013 * "''Mediacaotica''", anno 2012 * "''Filippo Biagioli Japanese eXperience''" [Philippus Biagioli, Iaponica Experientia], anno 2012 * "''Criba il Divoratore di Affetti''" [Criba, Vorator Amorum], anno 2012 * "''L’Analphabeta, micro rivista di studi analphabetici''" [Analphabetus vir, parvum periodicum analphabetorum studiorum], annis 2009 - 2012 * "''Tecla, la Favola del Male''" [Taecla, seu Fabula Mali], (Philippus Biagioli et Andrea Mattiello), anno 2011 * "''Capitolo Zero [Capitulum Zero]. La caduta delle nubi''" [Casus nubium], anno 2008 * "''Demoni e Dei''" [Daemones Diique], anno 2000 == Notae == <references /> {{Lifetime|1975||Biagioli, Philippus}} [[Categoria:Pictores Italiae]] [[Categoria:Sculptores Italiae]] hiqlzylyfwnc4538vmsx711vcytrren 3 313747 3980945 3957471 2026-08-13T02:54:51Z Grufo 64423 /* De celatione nominis usoris */ Nova pars 3980945 wikitext text/x-wiki {{Hic sunt tabularia disputationum}} == Archiving old discussions == Hi Demetrius, To better preserve the page history, I moved the history of your first archive to [[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa/Tabularium 1]]. In doing so I followed [[Auxilium:De veteribus disputationibus ad tabularium movendis]], but please revert my edits if you don't like what I did! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:17, 13 Augusti 2024 (UTC) :Sic melius est, gratias ago. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 09:19, 13 Augusti 2024 (UTC) == [[Rhos]] == Mutationes huius paginae, a te antea editae, nuper vidi. Nescio an accipere aut revertere oportet. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 15:32, 31 Augusti 2024 (UTC) :Gratias ago, paululum correxi. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 17:34, 31 Augusti 2024 (UTC) == Petitio magistratus == Salve Demetri! Te [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Demetrius Talpa|proposui]] magistratum Vicipaediae! Responsum in pagina petitionis tibi scribendum est. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 09:10, 15 Octobris 2024 (UTC) : Tibi gratulor, Demetri, postremo magistratus factus es! Si quid de novis potestatibus quaerere vis, semper mihi scribere potes! Si tibi placet, adde novam formulam {{Fn|Magistratus sum}} tuae paginae usoris. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 15:38, 23 Octobris 2024 (UTC) == Gratulatio tardipedis == Demetri, valde doleo, quia per imprudentiam petitionem tuam praeterii. Ego quoque quam libentissime te magistratum proposuissem, nisi nimis tarde huc venissem. [[Usor:Neander|Neander]] ([[Disputatio Usoris:Neander|disputatio]]) 20:22, 22 Octobris 2024 (UTC) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:24, 26 Ianuarii 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> == Vandalisms == These [[Disputatio:Heta]] and [[Disputatio:Eta]] talk pages are VULGAR, please DELETE. Delete reasons provided. [[Specialis:Conlationes/103.102.128.112|103.102.128.112]] 13:51, 4 Maii 2025 (UTC) == One last article request == ''[request forwarded from another user]'' Hello! Since you added the article about [[Episcopia (Albania)]], I would like to request (this is the last request!) next article for Vicipaedia, also about an Albanian city - Korçë (English article: https://en.wikipedia.org/wiki/Kor%C3%A7%C3%AB). I don't know the title of Korçë in Latin language, but it should be "Coryza" or "Coriza" or "Coricia" or "Corceum". The first two titles are for what I have seen before on the media and the second two titles are as per Google Translate. Thanks [[Specialis:Conlationes/89.231.40.19|89.231.40.19]] 17:29, 23 Augusti 2025 (UTC) == Create a page for Kukës on Latin Wiki == @[[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] Hi Demetrius! I am from Albania and I have a request. I have seen that you edit the Latin Wiki, where you are one of the major editors on this Wiki. I want to ask you please can you create a page for the city of Kukës: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kukës on Latin Wiki. The reason I want this page to be on Latin Wiki is that Kukës is a major city and a well known city of Albania also outside Albania and is the only city of the 12 counties of Albania which doesn't have yet a page on Latin Wiki. I would thank you so much if you will create it. Then link the page to Wikidata. Thanks [[Usor:GennVekk|GennVekk]] ([[Disputatio Usoris:GennVekk|disputatio]]) 17:35, 13 Octobris 2025 (UTC) == De formula {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} == Salve Demetri! Video te formulā {{fsn|pcc}} usum esse (gratias tibi ago!), sed nescio quin mechanema sit intellegibile, itaque explicare velim. Exempli gratia, est in pagina [[Hortus Aestivus]] hic vicitextus: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Georgius Veldten|Georgio Veldten|ru|qid=Q982426}}</syntaxhighlight>. Quum [[Georgius Veldten|pagina de Georgio Veldten]] postea creata sit, nunc pagina [[Hortus Aestivus]] etiam in [[:Categoria:Paginae quae recensionem vacuam exspectant]] numeratur. Si [[Special:EditPage/Hortus Aestivus|eam recensebis]] et, ''nihil mutans'', recensionem divulgabis (i.e. “recensio vacua”), videbis quid nova formula facere possit. P.S. Paginae in [[:Categoria:Paginae quae recensionem vacuam exspectant]] numeratae non sunt cito recensendae, sed possunt perdiu sine recensione vacua manere. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 18:01, 16 Novembris 2025 (UTC) :Ipsa disparet, bene, gratias ago. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 19:35, 16 Novembris 2025 (UTC) :: Ita! Sed hic fuit casus simplex, quia pagina “Georgius Veldten” nectebatur, quae postea creata est. Attamen formula disparuisset quoque si pagina “[[Georgius Veldten (architectus)]]” creata esset—dummodo fuisset ad [[:d:Q982426]] nexa—quia parametrum {{para|qid|Q982426}} exsistentiam paginae decernit. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 20:08, 16 Novembris 2025 (UTC) {{Ast}} {{tpe|Nova}} Salve Demetri! Ad formulam {{fsn|pcc}} intra notas <syntaxhighlight lang="wikitext" inline><ref>...</ref></syntaxhighlight> inserendam, formulam {{fsn|cref}} nuper creavi (vide [[Formula:Annotatio cum paginis creandis|documentationem]] et quomodo paginas a te creatas [[Specialis:Diff/3925067/3950963|hic]] et [[Specialis:Diff/3927330/3950959|hic]] emendaverim). Vale. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 17:26, 26 Martii 2026 (UTC) == Achilleis == Salve Demetri. Formulam {{Fn|In usu}} e pagina “[[Achilleis]]” detraxi. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 17:58, 12 Decembris 2025 (UTC) == Translation request == Hello, Demetrius Talpa. Can you translate and upload the article [[:en:Mount Bazardüzü]] as [[Mons Bazardüzü]] in Latin Wikipedia? Yours sincerely, [[Usor:Kurcke|Kurcke]] ([[Disputatio Usoris:Kurcke|disputatio]]) 11:57, 7 Martii 2026 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:06, 28 Aprilis 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 --> == De celatione nominis usoris == Salve Demetri! Fecistine fortasse per errorem {{Nexus cum parametris|Ianus Lernutius|hanc celationem nominis usoris|oldif=3980919|diff=3980930|unhide=1}}? --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:54, 13 Augusti 2026 (UTC) fgbwlizyo5ixgen5eypk3ir59qkxvvd 3 315042 3980901 3980645 2026-08-12T19:03:48Z MediaWiki message delivery 62628 /* Invitation to try the Starter Kit Tool */ nova pars 3980901 wikitext text/x-wiki == Приглашение к участию в исследовании == <div lang="en" dir="ltr"> Здравствуйте! Фонд Викимедиа проводит опрос википедистов, чтобы лучше понять, что привлекает администраторов к участию в работе над Википедией и что влияет на удержание администраторов. Мы будем использовать это исследование для улучшения возможностей википедистов, решения распространенных проблем и удовлетворения потребностей. Мы определили Вас как подходящего кандидата для этого исследования и будем очень признательны за участие в этом '''[https://wikimediafoundation.limesurvey.net/728994?lang=ru анонимном опросе]'''. Для участия Вам не нужно быть администратором. Прохождение опроса должно занять около 10–15 минут. Вы можете прочитать больше об исследовании на его [[Special:MyLanguage/Research:Wikipedia Administrator Recruitment, Retention, and Attrition|странице Мета-вики]] и просмотреть его [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Administrator Experiences 2024 Survey Privacy Statement|заявление о конфиденциальности]]. Если у Вас есть вопросы или сомнения, обращайтесь к нам с использованием контактов на странице Мета-вики проекта. С уважением, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Research|Исследовательская группа Фонда Викимедиа]] </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:BGerdemann (WMF)|BGerdemann (WMF)]] ([[User talk:BGerdemann (WMF)|disputatio]]) 16:44, 8 Novembris 2024 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/mass_message_test_list&oldid=27720774 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-46</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/46|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * On wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Translate|Translate extension]] enabled, users will notice that the FuzzyBot will now automatically create translated versions of categories used on translated pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T285463] * View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the submitted task to use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SecurePoll|SecurePoll extension]] for English Wikipedia's special [[w:en:Wikipedia:Administrator elections|administrator election]] was resolved on time. [https://phabricator.wikimedia.org/T371454] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] In <code dir="ltr">[[mw:MediaWiki_1.44/wmf.2|1.44.0-wmf-2]]</code>, the logic of Wikibase function <code>getAllStatements</code> changed to behave like <code>getBestStatements</code>. Invoking the function now returns a copy of values which are immutable. [https://phabricator.wikimedia.org/T270851] * [https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/ Wikimedia REST API] users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. The API will be rerouting some page content endpoints from RESTbase to the newer [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API|MediaWiki REST API]] endpoints. The [[phab:T374683|impacted endpoints]] include getting page/revision metadata and rendered HTML content. These changes will be available on testwiki later this week, with other projects to follow. This change should not affect existing functionality, but active users of the impacted endpoints should verify behavior on testwiki, and raise any concerns on the related [[phab:T374683|Phabricator ticket]]. '''In depth''' * Admins and users of the Wikimedia projects [[mw:Special:MyLanguage/Moderator_Tools/Automoderator#Usage|where Automoderator is enabled]] can now monitor and evaluate important metrics related to Automoderator's actions. [https://superset.wmcloud.org/superset/dashboard/unified-automoderator-activity-dashboard/ This Superset dashboard] calculates and aggregates metrics about Automoderator's behaviour on the projects in which it is deployed. Thanks to the Moderator Tools team for this Dashboard; you can visit [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Automoderator/Unified Activity Dashboard|the documentation page]] for more information about this work. [https://phabricator.wikimedia.org/T369488] '''Meetings and events''' * 21 November 2024 ([[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 8:00 UTC|8:00 UTC]] & [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 16:00 UTC|16:00 UTC]]) - [[c:Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Community call]] with Wikimedia Commons volunteers and stakeholders to help prioritize support efforts for 2025-2026 Fiscal Year. The theme of this call is how content should be organised on Wikimedia Commons. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:55, 11 Novembris 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/mass_message_test_list&oldid=27720774 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-47</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/47|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Users of Wikimedia sites will now be warned when they create a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Redirects|redirect]] to a page that doesn't exist. This will reduce the number of broken redirects to red links in our projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T326057] * View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot/Overview|Pywikibot]], which automates work on MediaWiki sites, was upgraded to 9.5.0 on Toolforge. [https://phabricator.wikimedia.org/T378676] '''Updates for technical contributors''' * On wikis that use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs extension]], pages created or moved by users with the appropriate permissions are marked as flagged automatically. This feature has not been working recently, and changes fixing it should be deployed this week. Thanks to Daniel and Wargo for working on this. [https://phabricator.wikimedia.org/T379218][https://phabricator.wikimedia.org/T368380] '''In depth''' * There is a new [https://diff.wikimedia.org/2024/11/05/say-hi-to-temporary-accounts-easier-collaboration-with-logged-out-editors-with-better-privacy-protection Diff post] about Temporary Accounts, available in more than 15 languages. Read it to learn about what Temporary Accounts are, their impact on different groups of users, and the plan to introduce the change on all wikis. '''Meetings and events''' * Technical volunteers can now register for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]], which will take place in Istanbul, Turkey. [https://pretix.eu/wikimedia/hackathon2025/ Application for travel and accommodation scholarships] is open from '''November 12 to December 10 2024'''. The registration for the event will close in mid-April 2025. The Wikimedia Hackathon is an annual gathering that unites the global technical community to collaborate on existing projects and explore new ideas. * Join the [[C:Special:MyLanguage/Commons:WMF%20support%20for%20Commons/Commons%20community%20calls|Wikimedia Commons community calls]] this week to help prioritize support for Commons which will be planned for 2025–2026. The theme will be how content should be organised on Wikimedia Commons. This is an opportunity for volunteers who work on different things to come together and talk about what matters for the future of the project. The calls will take place '''November 21, 2024, [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 8:00 UTC|8:00 UTC]] and [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 16:00 UTC|16:00 UTC]]'''. * A [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community meetings#29 November 2024|Language community meeting]] will take place '''November 29, 16:00 UTC''' to discuss updates and technical problem-solving. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:44, 19 Novembris 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/mass_message_test_list&oldid=27720774 --> == Enabling Dark mode for logged-out users in this Wikipedia == <div lang="en" dir="ltr"> {{int:Hello}} Wikipedians, Apologies as this message is not written in your native language, {{Int:please-translate}}. The [[mediawikiwiki:Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]] will be enabling [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading|dark mode]] here on your Wikipedia now that pages on your wiki have passed our checks for accessibility and other quality checks. Congratulations! The plan to enable is made possible by the diligent work of editors and other technical contributors in your community who ensured that templates, gadgets, and other parts of pages can be accessible in dark mode. Thank you all for making dark mode available for everybody! For context, the Web team has concluded work on dark mode. If, on some wikis, the option is not yet available for logged-out users, this is likely because many pages do not yet display well in dark mode. As communities make progress on this work, we enable this feature on additional wikis once per month. If you notice any issues after enabling dark mode, please create a page: <code>Reading/Web/Accessibility for reading/Reporting/xx.wikipedia.org</code> in MediaWiki ([[mediawikiwiki:Reading/Web/Accessibility_for_reading/Reporting|like these pages]]), and report the issue in the created page. Thank you! On behalf of the [[mediawikiwiki:Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]]. </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 22:02, 21 Ianuarii 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/mass_message_test_list&oldid=27720774 --> == An improved dashboard for the Content Translation tool == <div lang="en" dir="ltr"> {{Int:hello}} Wikipedians, Apologies as this message is not in your language, {{Int:please-translate}}. The [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization|Language and Product Localization team]] has improved the [[testwiki:Special:ContentTranslation|Content Translation dashboard]] to create a consistent experience for all contributors using mobile and desktop devices. The improved translation dashboard allows all logged-in users of the tool to enjoy a consistent experience regardless of their type of device. With a harmonized experience, logged-in desktop users now have access to the capabilities shown in the image below. [[file:Content_Translation_new-dashboard.png|alt=|center|thumb|576x576px|Notice that in this screenshot, the new dashboard allows: Users to adjust suggestions with the "For you" and "...More" buttons to select general topics or community-created collections (like the example of Climate topic).  Also, users can use translation to create new articles (as before) and expand existing articles section by section. You can see how suggestions are provided in the new dashboard  in two groups ("Create new pages" and "Expand with new sections")-one for each activity.]] [[File:Content_Translation_dashboard_on_desktop.png|alt=|center|thumb|577x577px|In the current dashboard, you will notice that you can't adjust suggestions to select topics or community-created collections. Also, you can't expand on existing articles by translating new sections.]] We will implement [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|this improvement]] on your wiki '''on Monday, March 17th, 2025''' and remove the current dashboard '''by May 2025'''. Please reach out with any questions concerning the dashboard in this thread. Thank you! On behalf of the Language and Product Localization team. </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 02:33, 13 Martii 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/mass_message_test_list&oldid=27720774 --> == An improved dashboard for the Content Translation tool == <div lang="en" dir="ltr"> {{Int:hello}} Wikipedians, Apologies as this message is not in your language, {{Int:please-translate}}. The [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization|Language and Product Localization team]] has improved the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=es Content Translation dashboard] to create a consistent experience for all contributors using mobile and desktop devices. The improved translation dashboard allows all logged-in users of the tool to enjoy a consistent experience regardless of their type of device. With a harmonized experience, logged-in desktop users now have access to the capabilities shown in the image below. [[file:Content_Translation_new-dashboard.png|alt=|center|thumb|576x576px|Notice that in this screenshot, the new dashboard allows: Users to adjust suggestions with the "For you" and "...More" buttons to select general topics or community-created collections (like the example of Climate topic).  Also, users can use translation to create new articles (as before) and expand existing articles section by section. You can see how suggestions are provided in the new dashboard  in two groups ("Create new pages" and "Expand with new sections")-one for each activity.]] [[File:Content_Translation_dashboard_on_desktop.png|alt=|center|thumb|577x577px|In the current dashboard, you will notice that you can't adjust suggestions to select topics or community-created collections. Also, you can't expand on existing articles by translating new sections.]] We will implement [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|this improvement]] on your wiki '''on Monday, March 17th, 2025''' and remove the current dashboard '''by May 2025'''. Please reach out with any questions concerning the dashboard in this thread. Thank you! On behalf of the Language and Product Localization team. </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 02:47, 13 Martii 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/mass_message_test_list&oldid=28382523 --> == An improved dashboard for the Content Translation tool == <div lang="en" dir="ltr"> {{int:Hello}} Wikipedians, Apologies as this message is not in your language, {{int:please-translate}}. The [[mw:Special:MyLanguage:Wikimedia Language and Product Localization team|Language and Product Localization team]] has improved the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=es Content Translation dashboard] to create a consistent experience for all contributors using mobile and desktop devices. Below is a breakdown of important information about the improvement. '''What are the improvements?'''<br> The improved translation dashboard allows all logged-in users of the tool to enjoy a consistent experience regardless of their type of device. With a harmonized experience, logged-in desktop users can now access the capabilities shown in the image below. [[file:Content_Translation_new-dashboard.png|alt=|center|thumb|576x576px|Notice that in this screenshot, the new dashboard allows: Users to adjust suggestions with the "For you" and "...More" buttons to select general topics or community-created collections (like the example of Climate topic). Also, users can use translation to create new articles (as before) and expand existing articles section by section. You can see how suggestions are provided in the new dashboard in two groups ("Create new pages" and "Expand with new sections")-one for each activity.]] [[File:Content_Translation_dashboard_on_desktop.png|alt=|center|thumb|577x577px|In the current dashboard, you will notice that you can't adjust suggestions to select topics or community-created collections. Also, you can't expand on existing articles by translating new sections.]] '''Does this improvement change the current accessibility of this tool in this Wikipedia?'''<br> The Content translation tool will still be in beta; therefore, only logged-in users who activated the tool from the [[en:wikipedia:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] will continue to have access to the content translation tool. Also, if the tool is only available to a specific [[en:Wikipedia:User access levels|user group]], it will remain that way. '''When do we plan to implement this improvement?'''<br> We will implement it on your Wikipedia and others by 24th, March 2025. '''What happens to the former dashboard after we implement the improvement?'''<br> You can still access it in the tool for some time. We will remove it from all Wikipedias by May 2025, as maintaining it will no longer be productive. '''Where can I test this improvement and report any issues before it is implemented in this Wiki?''' <br> You can try the improved capabilities in the test wiki using this link: https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&campaign=contributionsmenu&to=es&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en#/ . If you notice an issue related to the improved dashboard in the test wiki, please let us know in this thread and ping me, or report it in [https://phabricator.wikimedia.org/ Phabricator], adding these tags: <code>BUG REPORT</code> and <code>ContentTranslation</code>. Please ask us any questions regarding this improvement in this thread. Thank you! On behalf of the Language and Product Localization team. </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 03:55, 14 Martii 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/mass_message_test_list&oldid=28382523 --> == An improved dashboard for the Content Translation tool == <div lang="en" dir="ltr"> {{int:Hello}} Wikipedians, Apologies as this message is not in your language, {{int:please-translate}}. The [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization|Language and Product Localization team]] has improved the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=es Content Translation dashboard] to create a consistent experience for all contributors using mobile and desktop devices. Below is a breakdown of important information about the improvement. '''What are the improvements?'''<br> The improved translation dashboard allows all logged-in users of the tool to enjoy a consistent experience regardless of their type of device. With a harmonized experience, logged-in desktop users can now access the capabilities shown in the image below. [[file:Content_Translation_new-dashboard.png|alt=|center|thumb|576x576px|Notice that in this screenshot, the new dashboard allows: Users to adjust suggestions with the "For you" and "...More" buttons to select general topics or community-created collections (like the example of Climate topic). Also, users can use translation to create new articles (as before) and expand existing articles section by section. You can see how suggestions are provided in the new dashboard in two groups ("Create new pages" and "Expand with new sections")-one for each activity.]] [[File:Content_Translation_dashboard_on_desktop.png|alt=|center|thumb|577x577px|In the current dashboard, you will notice that you can't adjust suggestions to select topics or community-created collections. Also, you can't expand on existing articles by translating new sections.]] '''Does this improvement change the current accessibility of this tool in this Wikipedia?'''<br> The Content translation tool will still be in beta; therefore, only logged-in users who activated the tool from the [[en:wikipedia:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] will continue to have access to the content translation tool. Also, if the tool is only available to a specific [[en:Wikipedia:User access levels|user group]], it will remain that way. '''When do we plan to implement this improvement?'''<br> We will implement it on your Wikipedia and others by 24th, March 2025. '''What happens to the former dashboard after we implement the improvement?'''<br> You can still access it in the tool for some time. We will remove it from all Wikipedias by May 2025, as maintaining it will no longer be productive. '''Where can I test this improvement and report any issues before it is implemented in this Wiki?''' <br> You can try the improved capabilities in the test wiki using this link: https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&campaign=contributionsmenu&to=es&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en#/ . If you notice an issue related to the improved dashboard in the test wiki, please let us know in this thread and ping me, or report it in [https://phabricator.wikimedia.org/ Phabricator], adding these tags: <code>BUG REPORT</code> and <code>ContentTranslation</code>. Please ask us any questions regarding this improvement in this thread. Thank you! On behalf of the Language and Product Localization team. </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 04:15, 14 Martii 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/mass_message_test_list&oldid=28382523 --> == Enabling Dark mode for logged-out users in this Wikipedia == <div lang="en" dir="ltr"> {{int:Hello}} Wikipedians, Apologies, as this message is not written in your native language. {{Int:please-translate}}. The [[mediawikiwiki:Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]] will be enabling [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading|dark mode]] here on your Wikipedia by 15th May 2025 now that pages on your wiki have passed our checks for accessibility and other quality checks. Congratulations! The plan to enable is made possible by the diligent work of editors and other technical contributors in your community who ensured that templates, gadgets, and other parts of pages can be accessible in dark mode. Thank you all for making dark mode available for everybody! For context, the Web team has concluded work on dark mode. If, on some wikis, the option is not yet available for logged-out users, this is likely because many pages do not yet display well in dark mode. As communities make progress on this work, we enable this feature on additional wikis once per month. If you notice any issues after enabling dark mode, please create a page: <code>Reading/Web/Accessibility for reading/Reporting/xx.wikipedia.org</code> in MediaWiki ([[mediawikiwiki:Reading/Web/Accessibility_for_reading/Reporting|like these pages]]), and report the issue in the created page. Thank you! On behalf of the [[mediawikiwiki:Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]]. </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 23:49, 6 Maii 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/mass_message_test_list&oldid=28382523 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-29</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Featured templates|Featured templates]], a new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed this week to all Wikimedia projects: With this feature, editors will be able to quickly access a list of templates that are likely to be useful. These templates will be displayed in a list, under the "featured" tab of the template discovery interface. Administrators can define the list via the Community Configuration interface. The feature fulfills a request by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Easy access Templates|through the Community Wishlist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367428][https://phabricator.wikimedia.org/T392896] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the request to add Malayalam fonts in the [[oldWikisource:Special:MyLanguage/Wikisource:WS Export|Wikisource Book Export Tool]] was resolved and now, the rendering of Malayalam letters in exported Wikisource books are accurate. [https://phabricator.wikimedia.org/T374457] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * Developers, designers, and all Wikimedians are invited to [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/7953/ submit a project idea] for the Wikimania Hackathon 2025. Read [https://diff.wikimedia.org/2025/06/30/call-for-projects-wikimania-hackathon-2025-is-coming-to-nairobi/ this Diff blog post] for more details. '''Meetings and events''' * [[m:WikiIndaba conference 2025|WikiIndaba 2025]] scholarship application and program submission is open until 23:59 GMT on July 20. WikiIndaba is a regional conference for African Wikimedians both on the continent and in the diaspora to unite and grow together. Submit [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdJTv68R1OPASXXDfpIl8EWiMLTM-TDwh6_5gNVvFuWccFZ2Q/viewform your scholarship application] and [https://ee.kobotoolbox.org/x/BI3omIfH program proposal] now! * [https://br.wikimedia.org/wiki/WikiCon_Brasil_2025 WikiCon Brasil 2025] will take place on July 19-20 in Salvador, Bahia, Brazil. The Brazilian community members are encouraged to register and attend! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:59, 14 Iulii 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/mass_message_test_list&oldid=28382523 --> == Get started with the Lua interface to simplify preparation of modules for translation of modules in MetaWiki == <div lang="en" dir="ltr"> Greetings! The [[mw:Wikimedia Language and Product Localization|Language and Product Localization team]] has developed a [[mw:Help:Extension:Translate/Message_Bundles/Lua_reference|Lua interface]] to simplify the preparation of Lua modules for translation in the MetaWiki platform. This means that module developers can now use the new Lua interface to load translatable strings, and the translators can translate them in the same translation interface that is used for templates and wiki pages. This improvement makes it easier for translators to find and edit module strings without dealing with raw Lua code. It helps prevent mistakes that could break the module during translation. We invite you to [[commons:File:Translatable_modules_video_demo_July_2025.webm|'''watch our demo video''']] '''and read more about''' [[mw:Translatable_modules|'''translatable modules''']] to understand how it works. '''Please give us your feedback on''' [[mw:Talk:Translatable_modules|'''this talk page''']] on how well the Lua interface addresses the challenges in your workflow and how useful it is in module localization tasks. You can also look at [[m:Module:User Wikimedia project|Module:User Wikimedia project]]. which was recently converted to utilize these messages, for example usage. Your feedback is important as it will help us evaluate and decide how to continue developing and improving this interface, extend it to other wikis, or change our approach. Thank you, and we anticipate your honest feedback. </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 06:13, 28 Iulii 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/mass_message_test_list&oldid=28382523 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing team wants to compile a list of templates, jargon terms, and policies used in edit summaries when a copyright violation is removed. This will help them identify the number of edits reverted due to copyright issues. We invite community members from the following Wikis to list these terms in [[Phab:T402601|T402601]], or to share their list with [[User:Trizek (WMF)|Trizek_(WMF)]]: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-plwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-viwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}. This project is open until September 9th 2025. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled for all Wikisources. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[Special:MyLanguage/Connection Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the Deployment information page. [https://meta.wikimedia.org/wiki/CampaignEvents/Deployment_status#How_to_Request_the_CampaignEvents_Extension_for_your_wiki] * The lists in the footer of the editing interface, such as "Templates used on this page," will now be organized into columns when there is enough space. This enhancement minimizes scrolling when editing lengthy articles on Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T401066] * On September 3rd, 2025 we will increase the sampling percentages of our [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment#Scope of the experiment|group by toggle experiment]] of the <code>Special:RecentChanges</code>, <code>Special:Watchlist</code>, and <code>Special:RelatedChanges</code> pages on the Chinese, French, and Portuguese Wikipedias to 100 percent, allowing more editors to be part of this experiment. This adjustment is intended to ensure we have sufficient data to make informed decisions when evaluating the experiment results. [https://phabricator.wikimedia.org/T402958][https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading on English Wikipedia beginning the week of September 22. The feature will be available on both desktop and mobile. All non-English wikis received this change in June and July. The goal is to make it easier for users to find articles. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.17|MediaWiki]] '''In depth''' * Wikifunctions now has a new capability called "lightweight enumeration types", an enumeration type is simply a fixed set of values that's in the type's definition. This capability makes it quick and easy to define such a type, and allows for the reuse of values that are already present in Wikidata. Here is [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-07-19|a newsletter]] to learn more. * The latest [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Newsletter updates#August 2025: Newsletter #1|Readers Newsletter]] is now available. This edition includes: the formation of two new teams — Reader Growth and Reader Experience; insights into declining pageviews and account creations; highlights from the Wikimania Nairobi panel on improving the reading experience; upcoming experiments to engage new and existing readers; and more. '''Meetings and events''' * Spotlight on some Wikimania 2025 Sessions: ** Identifying AI-generated text by searching for ISBNs whose checksums fail: Mathias Schindler of WMDE [https://www.youtube.com/watch?v=Dw9o8Lsl974&t=15910s shared tools to help communities search for these]. ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TCHZKH/ La durabilité du mouvement Wikimedia face aux défis actuels et futurs]: This session explored how Wikimedia can stay a trusted source of knowledge in the age of generative AI, information overload, and disinformation. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:29, 1 Septembris 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/mass_message_test_list&oldid=29050046 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing team wants to compile a list of templates, jargon terms, and policies used in edit summaries when a copyright violation is removed. This will help them identify the number of edits reverted due to copyright issues. We invite community members from the following Wikis to list these terms in [[Phab:T402601|T402601]], or to share their list with [[User:Trizek (WMF)|Trizek_(WMF)]]: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-plwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-viwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}. This project is open until September 9th 2025. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled for all Wikisources. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Connection Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the Deployment information page. [https://meta.wikimedia.org/wiki/CampaignEvents/Deployment_status#How_to_Request_the_CampaignEvents_Extension_for_your_wiki] * The lists in the footer of the editing interface, such as "Templates used on this page," will now be organized into columns when there is enough space. This enhancement minimizes scrolling when editing lengthy articles on Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T401066] * On September 3rd, 2025 we will increase the sampling percentages of our [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment#Scope of the experiment|group by toggle experiment]] of the <code>Special:RecentChanges</code>, <code>Special:Watchlist</code>, and <code>Special:RelatedChanges</code> pages on the Chinese, French, and Portuguese Wikipedias to 100 percent, allowing more editors to be part of this experiment. This adjustment is intended to ensure we have sufficient data to make informed decisions when evaluating the experiment results. [https://phabricator.wikimedia.org/T402958][https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading on English Wikipedia beginning the week of September 22. The feature will be available on both desktop and mobile. All non-English wikis received this change in June and July. The goal is to make it easier for users to find articles. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.17|MediaWiki]] '''In depth''' * Wikifunctions now has a new capability called "lightweight enumeration types", an enumeration type is simply a fixed set of values that's in the type's definition. This capability makes it quick and easy to define such a type, and allows for the reuse of values that are already present in Wikidata. Here is [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-07-19|a newsletter]] to learn more. * The latest [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Newsletter updates#August 2025: Newsletter #1|Readers Newsletter]] is now available. This edition includes: the formation of two new teams — Reader Growth and Reader Experience; insights into declining pageviews and account creations; highlights from the Wikimania Nairobi panel on improving the reading experience; upcoming experiments to engage new and existing readers; and more. '''Meetings and events''' * Spotlight on some Wikimania 2025 Sessions: ** Identifying AI-generated text by searching for ISBNs whose checksums fail: Mathias Schindler of WMDE [https://www.youtube.com/watch?v=Dw9o8Lsl974&t=15910s shared tools to help communities search for these]. ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TCHZKH/ La durabilité du mouvement Wikimedia face aux défis actuels et futurs]: This session explored how Wikimedia can stay a trusted source of knowledge in the age of generative AI, information overload, and disinformation. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:38, 1 Septembris 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/mass_message_test_list&oldid=29050046 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 On September 24th at 15:00 UTC], all Wikimedia sites users will experience a brief read-only period due to a scheduled [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter server switchover]]. The Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team will redirect all traffic from one primary server to its backup. You can listen to the switchover using the [http://listen.hatnote.com/ "Listen to Wikipedia"] tool, where you will hear edits stop for a few minutes during the read-only phase, then resume. This twice-yearly datacenter server switchover ensures reliability by testing the backup datacenter, so that our sites can stay online even if the primary datacenter fails. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the process on the Diff blog]]. '''Updates for editors''' * Editors of [[f:Special:Mylanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-09-12#Next round of Wiktionaries to receive embedded Wikifunctions calls|60 more Wiktionaries]] will soon be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them into their pages. A function takes one or more inputs and transforms them into a desired output, like adding numbers, converting miles to meters, calculating elapsed time, or declining a word into a case. They will join the other [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-29#Wikifunctions available on 65 Wiktionaries|65 Wiktionary language editions]], which already have access to embedded Wikifunctions calls. Later this year, plans are in place to expand to more Wiktionaries and the Incubator. * A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Technical metadata of another page|parser function]] has been added: <code><nowiki>{{#contentmodel}}</nowiki></code>. Template editors and admins can use it to get the localized or canonical name of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|content model]] of a specific page. The function makes it easier to create and edit system messages, such as ''MediaWiki:editinginterface'', even when you switch types of pages, like wiki, JavaScript, CSS or JSON page. [https://phabricator.wikimedia.org/T328254] * Adding or editing a <code>DISPLAYTITLE</code> for an article using VisualEditor will no longer be broken. Editors who use VisualEditor mode to modify the <code><nowiki>{{DISPLAYTITLE}}</nowiki></code> would no longer have the literal text "DISPLAYTITLE" or its localized variant added to their articles. A list of pages that may have been affected and might need cleanup is documented in [[phab:P83438|this ticket]]. * Beta users of the Wikipedia Android app can now try the redesigned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Activity Tab Experiment|Activity tab]], which replaces the Edits tab. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * Wikifunctions users can now import many essential facts involving [[f:Special:MyLanguage/Z6011|geo-coordinates]], [[f:Special:MyLanguage/Z6010|quantities]] and [[f:Special:MyLanguage/Z6064|time]] values from Wikidata. This is made possible by the creation of Wikifunctions types for these values, which makes them available for use by functions in Wikifunctions. Learn more about how this works in [[c:File:ImportingWikidataDatatypesIntoWikifunctions.webm|this video]] and Wikifunctions' [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-01#News in Types I: Wikidata quantity|August 1 newsletter]] (for quantities) and [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-22#News in Types: Wikidata geo-coordinate|August 22 newsletter]] (for geo-coordinates). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:39, 22 Septembris 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/mass_message_test_list&oldid=29050046 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A major software upgrade has been made to [[phab:|Phabricator]]. The update introduces performance improvements, a refreshed search interface, enhancements to Maniphest task search, updates to user profile pages and project workboards, new Herald automation features, as well as general text input, mobile experience improvements and more. [https://phabricator.wikimedia.org/phame/post/view/321/iterative_improvements_september_2025/] '''Updates for editors''' * The Community Tech team will release the new Community Wishlist extension on October 1, that will improve the way wishes will be submitted. The new extension will allow users to add tags to their wishes to better categorise them, and (in a future iteration) to filter them by status, tags and focus areas. It will also be possible to support individual wishes again, as requested by the community in many instances. The old system will be retired. There will be a brief period of downtime while the extension is deployed and wishes are migrated to the new system. You can read more about this [[:m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|in the latest update]] or you can consult the [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CommunityRequests|current documentation on MediaWiki]]. * As announced [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|on Diff blog]], the production trial of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|hCaptcha]] service for bot detection has begun. The trial is currently using hCaptcha to protect account creation on Chinese, Persian, Portuguese, Indonesian, Japanese, and Turkish Wikipedias, where it will replace our existing [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ConfirmEdit#FancyCaptcha|CAPTCHA]] (FancyCaptcha). The goal with the trial is to better block bots while also improving usability and accessibility for users who encounter CAPTCHA challenges. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|deployed]] to Wikimedia Commons. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. On Commons, anyone who is a registered user can use it as an event participant. To use it as an organizer, someone needs to have the [[c:Special:MyLanguage/Commons:Event organizers|event organizer right]]. * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to German Wikipedia. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|test the feature]] on testwiki or [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing on betawiki] as well. Please share your thoughts on [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Templates used in sub-references|using templates in sub-references]] or [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|volunteer to become a pilot wiki]]. * On wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|Mentorship]] system, communities can now opt experienced editors out of Mentorship through [[{{#special:CommunityConfiguration/Mentorship}}]]. Within this setting, communities may define thresholds, based on edit count and account age, to decide when an editor is considered experienced enough to no longer receive Mentorship. [https://phabricator.wikimedia.org/T403563] * The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tone Check|Tone check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Tone language model for the following languages: Arabic, Czech, German, Hebrew, Indonesian, Dutch, Polish, Russian, Turkish, Chinese, Farsi, Italian, Norwegian, Romanian and Latvian. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/Tone_Check/Model_evaluation|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on October 3, which will be the start date of the test. * The rollout of [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|multiblocks]] had the side effect that non-active block logs may have been shown on {{#special:Contributions}} and on blocked users' user and user_talk pages. This issue will be fully resolved in a few days. As part of the fix, [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=sp-contributions-blocked-notice}} messages prefixed with <code>sp-contributions-blocked-notice</code>] will be removed and replaced with [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=blocked-notice-logextract}} those prefixed with <code>blocked-notice-logextract</code>] in a few weeks. Please help translate the new messages and update any local overrides if needed. * There was a bug with links added using visual editor if they included characters such as <code dir=ltr><nowiki>[ ] |</nowiki></code> after the fragment identifier (<code><nowiki>#</nowiki></code>). They were not encoded properly creating an incorrect link. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T404823] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikiquote/en}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[q:ms:|<code>q:ms:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404698] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info Card]] now displays currently active global lock/blocks. [https://phabricator.wikimedia.org/T401128] '''Updates for technical contributors''' * Later this week, editors using Lua modules will be able to use the <code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.newBatch|mw.title.newBatch]]</code> function to look up the existence of up to 25 pages at once, in a way that only increases the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parser functions#Expensive parser functions|expensive function]] count once. * A new [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Unsupported Tools Working Group]] has been formed as part of ongoing efforts to collectively determine technical work priorities, similar to the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product & Technology Advisory Council]] (PTAC). The working group will help prioritize and review requests for support of unmaintained extensions, gadgets, bots, and tools. For the first cycle, the group will be prioritizing an unsupported Wikimedia Commons tool. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:35, 29 Septembris 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/mass_message_test_list&oldid=29050046 --> == Upcoming Dark Mode user interface rollout for anonymous Wikimedia sites users == <div lang="en" dir="ltr"> {{int:Hello}} Wikimedians, Apologies if this message is not in your language. {{int:please-translate}}. The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Reader Experience team]] will launch the Dark mode feature for anonymous users on all Wikimedia sites, including yours, on October 29, 2025. [[:en:Special:MyLanguage/Light-on-dark color scheme|Dark mode]] is an option that allows users to view pages in light-coloured text, and icons on a dark background. Once it is available for anonymous users, they can enable it when using various devices. More information on ways to enable it can be found on [[:en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Dark mode#Options for anyone|this page]]. Given many pages are still not compatible with dark mode this will be an opt-in feature and not automatically apply to pages. Dark mode requires modifications to content pages and templates, and since our initial launch [https://diff.wikimedia.org/2024/07/17/dark-modes-bright-future-how-dark-mode-will-transform-wikipedias-accessibility/|in July 2024], we have been working with communities and helping them prepare for dark mode. Before the rollout, it is essential that template authors and technical contributors test dark mode and read [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|this page]] to learn how to make pages Dark mode-ready and address any compatibility issues found in templates. We will fix most color compatibility issues only on the most-viewed pages on projects with over 5 million monthly page views. Technical contributors with an account should opt into dark mode currently using preferences or settings and test pages and seek help before the release to ensure everything complies before the enablement. If you have any questions or need help, please [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Reading/Web/Accessibility for reading#|contact the Reader Experience team]] for support. Thank you! </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 01:24, 30 Septembris 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/mass_message_test_list&oldid=29050046 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Apps newsletter – Third quarter of 2025</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="content"/> In this edition, we’ll walk you through the major updates, experiments, and improvements that took place in the Wikipedia mobile apps during July, August, and September. === iOS === ==== [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)|Tabbed Browsing]] ==== * In July, we released the first iteration of Tabbed Browsing to all users. * Our 30-day A/B test showed mixed but promising results: while logged-out user retention gains were modest compared to Android, survey feedback was overwhelmingly positive (93% rated the feature “Neutral to Very Satisfactory”). * We continued improvements throughout August and September, including a design review for “More Dynamic Tabs,” a new tab controller, and bug fixes such as inconsistent tab sizing on iPad mini and tooltip issues. ==== [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review |Personalized Wikipedia Year in Review]] ==== * Work continued on Year in Review upgrades, with spikes exploring features such as sharing entire reviews, custom app icons, and showing which geographies users read about the most. * We also began preparing overall app data to share richer collective insights. ==== [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Navigation Refresh/Updates|Navigation Refresh]] ==== *We improved code behind the History tab and recent searches to prepare for future navigational changes. ==== Other iOS Updates ==== *Released several app versions (7.8.1 through 7.8.3), with smoke tests completed. *Resolved numerous bugs including crashes (tooltips, gestures, search), iPad layout issues, and visual problems with captions, Quick Facts, and images in Dark Mode. *Added a new REST endpoint for remote configuration and upgraded fundraising configurations to support A/B testing. *Verified continued compatibility with multi-factor authentication (MFA). === Android === ==== [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Customizable Donation Reminder Experiment|Customizable Donation Reminder Experiment]] ==== *In August, we launched the Customizable Donation Reminder experiment in Italy. The reminder will allow users to decide if they want to be reminded to donate, and how often. ==== [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Activity Tab Experiment|Activity Tab Experiment]] ==== * By September, we finalized core modules, onboarding, instrumentation, and validation tasks needed for the A/B test of the new Activity Tab against the Edit Tab. * This marks a major step toward testing whether an Activity space can improve multi-day engagement and retention. ==== Bug Fixes & Improvements ==== *Fixed crashes with image gallery long-press, saved article syncing for Chinese, edit previews, and special links. *Addressed rendering and Dark Mode issues affecting math tags, GIFs, and citation numbers. ==== Other Android Updates ==== *We released a new beta and conducted multiple regression tests to ensure stability. *We added a general-purpose remote configuration REST endpoint, aligned with iOS. *Continued technical debt cleanup, including removing allowMainThreadQueries and adding suspend to DAO functions. *Upgraded fundraising configuration to support A/B testing. ==== Cross-Platform ==== *Both apps upgraded fundraising A/B test support and created a shared remote configuration REST endpoint. *We began tracking Account Vanish events on iOS and Android for privacy features. ==== Looking Ahead ==== This quarter marked a big step forward on Tabbed Browsing, Activity Tab, and Year in Review — three projects aimed at making Wikipedia more personal, navigable, and engaging. We also advanced donation experiments and backend improvements to support future flexibility. Make sure you’re [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/Wikimedia Apps updates|subscribed to this newsletter]] to stay in the loop — and thank you for being part of the journey! <section end="content"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:ARamadan-WMF|ARamadan-WMF]]</bdi> 02:07, 14 Octobris 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/mass_message_test_list&oldid=29050046 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-46</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translations]] are available. '''Updates for editors''' [[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * Starting November 12, users will see a change in the [[m:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Usability improvements|appearance of talk pages]] on [[Phab:T379264|some Wikipedias]]. Almost [[phab:T392121|all wikis]] have received this design change; [[phab:T409297|English Wikipedia]] will get these changes later. You can read more [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. Users can opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in their user preferences]] in "{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T379264] * MediaWiki can now display a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Protection indicators|page indicator]] automatically while a page is protected. This feature is disabled by default. It can be enabled by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|community request]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T12347] * Using the "{{int:showpreview}}" or "{{int:showdiff}}" buttons in the wikitext editor will now carry over certain URL parameters like '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#useskin|useskin]]', '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#uselang|uselang]]' and '[[mw:Special:MyLanguage/Help:Section#Editing sections|section]]'. This update also fixes an issue where, if the browser crashed while previewing an edit to a single section, saving this edit could overwrite the entire page with just that section’s content. [https://phabricator.wikimedia.org/T62744][https://phabricator.wikimedia.org/T24029][https://phabricator.wikimedia.org/T155097] * Wikivoyage wikis can use [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Markers and counters|colored map markers in the article text]]. The text of these markers will now be shown in contrasting black or white color, instead of always being white. Local workarounds for the problem can be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T369454] * The Activity tab in the Wikipedia Android app is now available for all users. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android/Activity_Tab_Experiment] * The Reader Growth team is launching an experiment called "Image browsing" to test how to make it easier for readers to browse and discover images on Wikipedia articles. This experiment, a mobile-only A/B test, will go live on English Wikipedia in the week of November 17 and will run for four weeks, affecting 0.05% of users on English wiki. The test launched on November 3 on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese wikis, affecting up to 10% of users on those wikis. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Reader_Growth/WE3.1.3_Image_Browsing] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example the inability to lock accounts on mobile sites has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T256185] '''Updates for technical contributors''' * [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#November 2025 committee nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]] members. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open through 2025-11-28. * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT issuer field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]] has been changed to <code><nowiki>https://meta.wikimedia.org</nowiki></code>. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT subject field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] will soon change from <code><user id></code> to <code dir=ltr style="white-space:nowrap">mw:<identity type>:<user id></code>, where <code><identity type></code> is typically <code dir=ltr>CentralAuth:</code><!-- not a typo --> (for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]]) or <code dir=ltr style="white-space:nowrap">local:<wiki id></code> (for other wikis). This is to avoid conflicts between different user ID types, and to make OAuth 2 access tokens and the <code>sessionJwt</code> cookie more similar. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * MediaWiki's block messages ([[MediaWiki:Blockedtext|blockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-partial|blockedtext-partial]], [[MediaWiki:Autoblockedtext|autoblockedtext]], [[MediaWiki:Systemblockedtext|systemblockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-tempuser|blockedtext-tempuser]], [[MediaWiki:Autoblockedtext-tempuser|autoblockedtext-tempuser]]) now support additional parameters indicating whether the user is blocked from editing their own user talk page <code><nowiki>$9</nowiki></code> or emailing other users <code><nowiki>$</nowiki><nowiki>10</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T285612] * A <code>REL1_45</code> branch for MediaWiki core and each of the extensions and skins in Wikimedia git has been created. This is the first step in the release process for MediaWiki 1.45.0, scheduled for late November 2025. If you are working on a critical bug fix or working on a new feature, you may need to take note of this change. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/ZUY7TY3Z6XPZWZVAZV63OPO5OW52Q6GE/] * The process for generating CirrusSearch dumps has been updated due to slowing performance. If you encounter any issues migrating to the replacement dumps, please contact the Search Platform Team for support. [https://phabricator.wikimedia.org/T366248][https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/3KQPOR6ACVN6OVLMLZPIBXQSWQKW4E3K/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:24, 10 Novembris 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/mass_message_test_list&oldid=29050046 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February. * All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. * Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385] '''Updates for technical contributors''' * A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049] * Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:04, 26 Ianuarii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/mass_message_test_list&oldid=29050046 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step. * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. '''Updates for editors''' * Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647] * The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823] * Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia. '''Updates for technical contributors''' * Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127] * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]] '''In depth''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:40, 23 Martii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/mass_message_test_list&oldid=29050046 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484] * All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676] '''Updates for technical contributors''' * As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:57, 27 Aprilis 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/mass_message_test_list&oldid=29050046 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-25</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use <code>class=notpageimage</code> excluding it from thumbnail previews, or <code>class=noviewer</code> excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word <code><nowiki>__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__</nowiki></code>. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class="wikitable"|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding <code dir=ltr>data-sort-order="desc"</code> to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page. * Wikis that wish to replace the "indefinitely" button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change. * The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited. * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server]. * The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4). * Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:36, 15 Iunii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/mass_message_test_list&oldid=29050046 --> == Invitation to try the Starter Kit Tool == <div lang="en" dir="ltr"> Greetings! As one of the active editors on this Wikipedia, you're invited by the [https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development Language Onboarding and Development] initiative to learn about the Starter Kit, try it out, and join a virtual meeting where you can ask questions about the tool.<br> '''What the tool does'''<br> The Starter Kit helps small or new Wikipedia contributors complete essential tasks, like importing infoboxes, tracking your wiki's growth and health metrics, and connecting with members of the broader Wikimedia community for technical guidance. Some features require certain user rights, but three of the six tasks are open to any autoconfirmed editor, so most active editors can get started right away. '''Here's what we would like you to do:''' * Read the manual for more detail on the tool and the tasks you can perform: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit * Access the Starter Kit tool: https://starterkit.toolforge.org/ and log in with your Wikimedia account to try it out. * Sign up for one of three virtual meetings: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit/Office_hours#Office_hours, where you can: ** Learn more about the tool. ** Ask questions and share your thoughts. Thank you so much for using the tool, and we look forward to your attending the virtual meeting. Best regards, </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 21:12, 11 Augusti 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/mass_message_test_list&oldid=30913090 --> == Invitation to try the Starter Kit Tool == <div lang="en" dir="ltr"> Greetings! As a contributor who has actively been involved in testing the [https://starterkit.toolforge.org/ Starter Kit tool], the [[mw:Language Onboarding and Development|Language Onboarding and Development]] initiative would like to invite you to join a virtual meeting where you can ask questions and learn more about the tool. Your experience using the Starter Kit is incredibly valuable not only for helping us improve the tool, but also for helping other Wikimedia communities learn from your experiences. We would love to hear how you've been using the Starter Kit, what you've accomplished with it, what has worked well, where you've encountered challenges, and what suggestions you have for making it more useful. Your insights will help shape future improvements and provide practical examples that other communities can learn from as they begin using the Starter Kit themselves. '''Here's what we would like you to do:''' *Sign up for one of the three virtual meetings: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit/Office_hours#Office_hours. Please attend one of the virtual meetings with your questions and thoughts. *Come prepared to share your experience using the Starter Kit - what you've used it for, what you've accomplished, any challenges you've faced, and any ideas or suggestions you have. *A user manual is now available with detailed guidance on the Starter Kit and the tasks you can perform: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit Thank you so much for your collaboration in this work. We look forward to seeing you at one of the virtual meetings. Best regards, </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 19:03, 12 Augusti 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/mass_message_test_list&oldid=30913090 --> qa7bwnshv0jax77lp8o8kowgmo61cbm 0 324414 3980896 3980697 2026-08-12T18:09:37Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Descriptio */ 3980896 wikitext text/x-wiki {{Titulus ad litteram}} {{Pagina principalis|Index Carminum Buranorum}} {{Carmen Carminum Buranorum | titulus = | imago = | descriptio = | categoria = | numerus = | auctor = | argumenta = | tempus = | lingua = | contextus = | praecedens = | sequens = }} {{lres|Tonat evangelica clara vox in mundo}} est initium [[carmen|carminis]] a [[Goliardia|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scripti, quod in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] sub numero XLIX reperitur.<ref name="de-correctione-hominum-26-28">{{Opus | titulus = De correctione hominum 26–28 | url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cmo5.html }}.</ref> == Textus == {{Versus numerati| Tonat evangelica clara vox in mundo: «qui dormis in pulvere, surge de profondo luce sua Dominus te illuminabit et a malis omnibus animam salvabit. Memor esto, iuvenis, tui creatoris. crux Christi te moneat omnibus in horis. cape mente, cogita corde de futuris, quod ad radicem arboris sit posita securis. Senes et decrepiti, vobis est oblata vera penitentia cruce Christi data. dies vestra desiit et est inclinata, nam ad umbram vergitur fine desperata. Ecce cum fiducia venit regnum Dei. illud primum querite vos, qui estis rei. carnem crucifigite famulantes ei et in psalmis dicite: ‹miserere mei!› O peccatrix anima, si vis dealbari et ab omni crimine penitus mundari, te in cruce Domini oportet gloriari et in ipso penitus ab hoste liberari. Iacob scale summitas altera calcatur, in qua Christi passio nobis reseratur. Tyrus alta desinit, in se reprobatur; in Iudea Domini mons uber adoratur. O fidelis anima, clama de profundis, de terrenis fugito rebus et immundis. cruce Christi naviga velis in secundis, ne te ventus turbinis suffocet in undis. Cum per ignem venerit nos iudicaturus homo Dei filius, nulli parcens, durus, eius omnis crucifer erit tunc securus, gratulans cum angelis, candidus et purus. In die iudicii cum sol obscuratur et lumen fidelibus crucis Christi datur, tunc in peccatoribus hostis dominatur; sed ab hoste crucifer tunc omnis liberatur. Ergo Christi milites fugite beati huius mundi gloriam cruce iam signati, in qua Christus moriens mortem superavit atque suo sanguine peccata nostra lavit. Quid erit, cum stabimus ante tribunal Christi? pandens sua vulnera dicet: ‹quid fecisti? pro te crucem subii; quare non subisti hanc loco penitentie? vade, iam peristi!› Ergo fetens Lazarus ducatur in exemplum digne penitentibus, ut sint eius templum, in quo virtus habitat sue passionis; hanc impleat et muniat ipse suis donis!»<ref name="de-correctione-hominum-26-28"/> }} == Descriptio == Hoc carmen, in sectione moralium et satiricorum servatum, est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|protrepsis et paraenesis|paraenesis|en|qid=Q2113832}} christiana quae omnes homines, tam iuvenes quam senes, ad [[Paenitentia|paenitentiam]] et ad fugam mundi hortatur. Auctor argumentis [[Eschatologia|eschatologicis]] utitur, commonens auditores de iudicio divino futuro, de securi ad radicem arboris posita, et de tribunali Christi ubi unusquisque de operibus suis rationem reddere debebit.<ref name="de-correctione-hominum-26-28"/> In textu, crux Christi praesentatur unicum salutis subsidium et quasi navis qua fideles per mundi procellas ad portum aeternum vehantur. Per exemplum [[Lazarus|Lazari]] et per citationes biblicas, carmen momentum paenitentiae effert, mundanam gloriam ut rem periculosam vituperat, et victoriam Christi super mortem celebrat ad animas peccatis mundandas.<ref name="de-correctione-hominum-26-28"/> == Notae == <references /> == Bibliographia == * {{Ecce citatio | id = Lehtonen, 1995 | c = {{Opus | cognomen = Lehtonen | nomen = Thomas Martinus Samuel | nomenclatura = compendiaria | titulus = Fortuna, Money, and the Sublunar World: Eleventh-century Ethical Thought as a Paradigm for Late Medieval Moral Philosophy | annus = 1995 | lingua = en | locus = [[Helsingia (Finnia)|Helsingiae]] | domus editoria = [[Societas Litterarum Finnicarum]] | isbn = 978-951-717-846-4 }} }} {{Carmina Burana}} [[Categoria:Index Carminum Buranorum]] [[Categoria:Litterae Latinae mediaevales]] 6iw2zsuk2phu8vlokj6wrtu27xirp2n 0 326830 3980839 3973611 2026-08-12T14:18:35Z Pippobuono 54500 casus 3980839 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Colroy-la-Grande-05.jpg|thumb|upright=0.8|left|Colretum: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Ioannes Baptista|Sancto Ioanni Baptistae]] dicata.]] {{res|Colretum}}<ref>{{Graesse}}, t. 1, p. 552.</ref> ([[Francogallice]]: ''Colroy-la-Grande'') est delegata novi [[commune|communis]] [[Provenchères-et-Colroy]] pars. Illud novum commune [[Francia|Francicum]] [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]] e fusione duorum pristinorum communium, [[Provincheriae (Sancti Deodati)|Provincheriae]] et Colreti, a [[1 Ianuarii]] [[2016]] creatum est. Antequam illi novo communi coniunctum fuisset, Colretum 535 incolas (anno [[2013]]) habebat. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vosegi]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Colroy-la-Grande|Colretum}} {{Fontes geographici}} == Notae == <references /> {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia delegata Vosegi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]] racx9mjv89r6xq5x876o4jx2rv7h06s 0 327618 3980832 3980501 2026-08-12T13:53:35Z Pippobuono 54500 typo 3980832 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Médonville, Église Notre-Dame 1.jpg|thumb|upright=0.8|left|Madonis villa: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Maria (mater Iesu)|Nostrae Dominae]] dicata.]] {{res|Madonis villa}}<ref>{{Graesse}}, t. 2, p. 441.</ref> ([[Francogallice]]: ''Médonville'') est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 52 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]]. == Incolae notabiles == * [[Iulius Aymé de la Herlière]] (1806-1887), legatus Vosegi, hic natus est. * [[Albertus Voilquin]] (1915-1999), legatus ac postea senator Vosegi, hic natus est. * [[Hubertus Voilquin]] (1923-2015), legatus Vosegi, hic natus est. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vosegi]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Médonville|Madonis villam}} {{Fontes geographici}} == Notae == <references /> {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]] gih5g16x1bdsaq5rwmnkbchzdh0vf6j 1 327656 3980878 3980803 2026-08-12T16:13:07Z Demetrius Talpa 81729 /* Ut "casual" et fidelitate */ 3980878 wikitext text/x-wiki {{Attributio|en|Casual wear|1368998575|partim}} == English:Casual Wear == [[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 07:35, 12 Augusti 2026 (UTC) == Ut "casual" et fidelitate == Sentio maior titulus/lemma debeat reflectare 'casual'( sensu anglice) forsitan 'remissio ' et res similaris, eg Vestimenta remissa/remisionis. I feel the title should reflect 'casual' as understood in English, perhaps with the word remissio or something similar. eg Vestimenta remissa.---[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) * "Vestimenta quotidiana", "everyday clothes", as well as "vestimenta remissa", "loose clothes", were always and everywhere, but "casual" is a new style that has only been around for a few decades, so it's unclear whether it needs to be translated. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 16:12, 12 Augusti 2026 (UTC) lhk9w4d18gxlqh7zwyhkru0ze7ub1o5 3980881 3980878 2026-08-12T16:32:33Z Grufo 64423 /* Ut "casual" et fidelitate */ Assentio 3980881 wikitext text/x-wiki {{Attributio|en|Casual wear|1368998575|partim}} == English:Casual Wear == [[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 07:35, 12 Augusti 2026 (UTC) == Ut "casual" et fidelitate == Sentio maior titulus/lemma debeat reflectare 'casual'( sensu anglice) forsitan 'remissio ' et res similaris, eg Vestimenta remissa/remisionis. I feel the title should reflect 'casual' as understood in English, perhaps with the word remissio or something similar. eg Vestimenta remissa.---[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) * "Vestimenta quotidiana", "everyday clothes", as well as "vestimenta remissa", "loose clothes", were always and everywhere, but "casual" is a new style that has only been around for a few decades, so it's unclear whether it needs to be translated. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 16:12, 12 Augusti 2026 (UTC) <!-- Si nomen tuum addere vis, tantummodo substitue “subst:Assenserunt” in locum verbi “Assenserunt” hic: -->{{Assenserunt|Grufo=2026-08-12 16:32:14}} q1bgxdf5ndty4kkpyy77wcf5i1l0aj0 3980882 3980881 2026-08-12T16:34:07Z Grufo 64423 /* Ut "casual" et fidelitate */ Mea sententia 3980882 wikitext text/x-wiki {{Attributio|en|Casual wear|1368998575|partim}} == English:Casual Wear == [[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 07:35, 12 Augusti 2026 (UTC) == Ut "casual" et fidelitate == Sentio maior titulus/lemma debeat reflectare 'casual'( sensu anglice) forsitan 'remissio ' et res similaris, eg Vestimenta remissa/remisionis. I feel the title should reflect 'casual' as understood in English, perhaps with the word remissio or something similar. eg Vestimenta remissa.---[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) * "Vestimenta quotidiana", "everyday clothes", as well as "vestimenta remissa", "loose clothes", were always and everywhere, but "casual" is a new style that has only been around for a few decades, so it's unclear whether it needs to be translated. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 16:12, 12 Augusti 2026 (UTC) <!-- Si nomen tuum addere vis, tantummodo substitue “subst:Assenserunt” in locum verbi “Assenserunt” hic: -->{{Assenserunt|Grufo=2026-08-12 16:32:14}} *: I agree with Demetrius (incidentally, I [[Specialis:Diff/3980878/3980881|took this opportunity]] to test the new {{Fn|Assenserunt}} template). It might be that the Wikidata item connected to this page specifically refers to what in English, and in many other languages, is called “casual wear”, often untranslated. In that case, however, I would prefer to change the Wikidata item to something more or less equivalent to “everyday clothes”, and eventually create a section of this page specifically about the contemporary style called “casual wear”. I don't think there is a way to reflect the specificity of the English term in Latin other than leaving it untranslated. I am not sure that this term truly deserves a page of its own. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 16:33, 12 Augusti 2026 (UTC) 4o69nov8933ot59x2k6e1k1en45at1a 0 327665 3980830 2026-08-12T13:51:54Z Pippobuono 54500 creatio a francica documentatione 3980830 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Mazirot, Église Saint-Pierre-aux-Liens.jpg|thumb|upright=0.8|left|Maceriolae: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Petrus|Sancto Petro]] in vinculis dicata.]] {{res|Maceriolae}}<ref>{{Graesse}}, t. 2, p. 437.</ref> ([[Francogallice]]: ''Mazirot'') est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 234 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]]. == Incolae notabiles == * [[Iosephus Hel]] (1842-1903), faber lythicus, hic natus est. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vosegi]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Mazirot|Maceriolas}} {{Fontes geographici}} == Notae == <references /> {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]] fxgsuj93w3xuw88wm3edteqfvip83ce 1 327666 3980831 2026-08-12T13:53:13Z Pippobuono 54500 attributio 3980831 wikitext text/x-wiki {{attributio|fr|Mazirot|238225148}} oj3te9lzawljhvs5jxgubzbztqbdioe 0 327667 3980833 2026-08-12T13:56:31Z Pippobuono 54500 creatio a francica documentatione 3980833 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Mazeley, Église Saint-Nicolas.jpg|thumb|upright=0.8|left|Mazeley: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Sanctus Nicolaus|Sancto Nicolao]] dicata.]] {{res|Mazeley}} est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 266 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vosegi]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Mazeley|Mazeley}} {{Fontes geographici}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]] 8frm8lrl0n7pdjxld3o69epki9s72ms 1 327668 3980834 2026-08-12T13:59:39Z Pippobuono 54500 attributio 3980834 wikitext text/x-wiki {{attributio|fr|Mazeley|237135568}} rp1klwtkm6q2izl13l78iolassfvl96 0 327669 3980835 2026-08-12T14:07:16Z Pippobuono 54500 creatio a francica documentatione 3980835 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Maxey-sur-Meuse, Église de l'Assomption-de-Notre-Dame.jpg|thumb|upright=0.8|left|Maxey-sur-Meuse: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Assumptio]]ni [[Maria (mater Iesu)|Nostrae Dominae]] dicata.]] {{res|Maxey-sur-Meuse}} est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 213 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]]. == Incola notabilis == * Raimundus Beigue, demarchus communis (1947-1974), consiliarius generalis pro pago [[Cussiacum (Vosegus)|Cussiaci]] (1970-1985), magister scholarum et apicultor, pugnator Resistentiae. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vosegi]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Maxey-sur-Meuse|Maxey-sur-Meuse}} {{Fontes geographici}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]] 31q4j8216mgfnzwa6ahl67abemylu4x 1 327670 3980836 2026-08-12T14:08:56Z Pippobuono 54500 attributio 3980836 wikitext text/x-wiki {{attributio|fr|Maxey-sur-Meuse|238225558}} jtvzvcuuqr1x41qjnwdv7zvypwkguzw 0 327671 3980840 2026-08-12T14:26:43Z Pippobuono 54500 creatio a francica documentatione 3980840 wikitext text/x-wiki {{videdis|Cussiacum (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Coussey, Église de l'Assomption-de-Notre-Dame.jpg|thumb|upright=0.8|left|Cussiacum: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Assumptio]]ni [[Maria (mater Iesu)|Nostrae Dominae]] dicata.]] {{res|Cussiacum}} seu '''Cusseiacum'''<ref>{{Graesse}}, t. 1, p. 616.</ref> ([[Francogallice]]: ''Coussey'') est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 716 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]]. == Incolae notabiles == * [[Petrus Grappin]] (1915-1997), studiosus studiorum Germanicorum et primus decanus Universitatis [[Nemetodurum|Nemetoduri]], hic natus est. * [[Desiderius Gustin]] (1966-), comoedus, hic crevit. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vosegi]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Coussey|Cussiacum}} {{Fontes geographici}} == Notae == <references /> {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]] jhk0lwqlmgvqy4l3vna7ttb1tpx4jdk 1 327672 3980841 2026-08-12T14:28:30Z Pippobuono 54500 attributio 3980841 wikitext text/x-wiki {{attributio|fr|Coussey|238275327}} m3p8au08xpowqypg1glnsz1ap6gu5y4 0 327673 3980843 2026-08-12T14:47:44Z Pippobuono 54500 creatio e francica documentatione 3980843 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Clocher-mattaincourt.JPG|thumb|upright=0.8|left|Mataincuria: [[basilica]] [[Petrus Fourier|Sancto Petro Fourier]] dicata.]] {{res|Mataincuria}}<ref>{{Graesse}}, t. 2, p. 519.</ref> ([[Francogallice]]: ''Mattaincourt'') est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 802 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]]. == Incolae notabiles == * [[Petrus Fourier|Sanctus Petrus Fourier]] (1565-1640), ab anno 1597 parochus communis functus est. * [[Alix Le Clerc|Beata Alix Le Clerc]] (1576–1622), religiosa et educatrix, una cum Petro Fourier [[Congregatio Dominae Nostrae|Congregationis Dominae Nostrae]] conditrix, prima fuit in educatione gratuita puellarum in Europa providenda. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vosegi]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Mattaincourt|Mataincuriam}} {{Fontes geographici}} == Notae == <references /> {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]] q25ey3tnpbgwedd30xl4nfxqttopwwn 1 327674 3980844 2026-08-12T14:49:16Z Pippobuono 54500 attributio 3980844 wikitext text/x-wiki {{attributio|fr|Mattaincourt|238224649}} 5mlk8cdchjl0so6ec6m9cq5p7jijhjg 0 327675 3980848 2026-08-12T14:58:32Z Pippobuono 54500 creatio e francica documentatione 3980848 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Martinvelle-eglise.jpg|thumb|upright=0.8|left|Martinvelle: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Petrus|Sancto Petro in vinculis]] dicata.]] {{res|Martinvelle}} est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 119 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vosegi]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Martinvelle|Martinvelle}} {{Fontes geographici}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]] jl2vxcenhorfppxf97uesr3f45ysnkb 1 327676 3980849 2026-08-12T14:59:52Z Pippobuono 54500 attributio 3980849 wikitext text/x-wiki {{attributio|fr|Martinvelle|238572512}} 5n4jru1xab7miaqg6lqr0tlpaqz2qn7 0 327677 3980852 2026-08-12T15:08:10Z Pippobuono 54500 creatio a francica documentatione 3980852 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Église de Martigny-les-Gerbonvaux.JPG|thumb|upright=0.8|left|Martigny-les-Gerbonvaux: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Sanctus Leodegarius|Sancto Leodegario]] dicata.]] {{res|Martigny-les-Gerbonvaux}} est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 121 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vosegi]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Martigny-les-Gerbonvaux|Martigny-les-Gerbonvaux}} {{Fontes geographici}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]] 260jxufwv8f40wtc63sjggftcx2d3ce 1 327678 3980853 2026-08-12T15:09:38Z Pippobuono 54500 attributio 3980853 wikitext text/x-wiki {{Attributio|fr|Martigny-les-Gerbonvaux|237135139}} ndq7fmttqs1yhdjdqdzakaz13u74fcl 0 327679 3980854 2026-08-12T15:14:37Z Pippobuono 54500 creatio e francica documentatione 3980854 wikitext text/x-wiki {{videdis|Martiniacum (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Martigny-les-Bains, Église Saint-Remy.jpg|thumb|upright=0.8|left|Martiniacum: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Sanctus Remigius|Sancto Reigio]] dicata.]] {{res|Martiniacum}}<ref>{{Graesse}}, t. 2, p. 508.</ref> ([[Francogallice]]: ''Martigny-les-Bains'') est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 807 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vosegi]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Martigny-les-Bains|Martiniacum}} {{Fontes geographici}} == Notae == <references /> {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]] 7ysuwnn4y6mzn33pr1kf1sasf98ix7e 0 327680 3980856 2026-08-12T15:23:59Z Pippobuono 54500 discretiva 3980856 wikitext text/x-wiki {{discretiva}} '''Martiniacum''' significare potest: == Toponyma == * [[Martiniacum (Meduana)]]: communis [[Francia|Francicum]] [[Meduana (praefectura Franciae)|praefecturae Meduanae]]. * [[Martiniacum (Vosegus)]]: communis Francicum [[Vosegus (praefectura Franciae)|praefecturae Vosegi]]. jfwjxhn9wgmg53sudjjcb2jaejq851k 3980860 3980856 2026-08-12T15:37:33Z Pippobuono 54500 +1 3980860 wikitext text/x-wiki {{discretiva}} '''Martiniacum''' significare potest: == Toponyma == * [[Martiniacum (Meduana)]]: communis [[Francia|Francicum]] [[Meduana (praefectura Franciae)|praefecturae Meduanae]]. * [[Martigny (Sequana Maritima)]]: communis Francicum [[Sequana Maritima|praefecturae Sequanae Maritimae]]. * [[Martiniacum (Vosegus)]]: communis Francicum [[Vosegus (praefectura Franciae)|praefecturae Vosegi]]. tgijlzy0apas3r55o20ab4gaqk166bu 3980863 3980860 2026-08-12T15:38:37Z Pippobuono 54500 /* Toponyma */ titulus novus 3980863 wikitext text/x-wiki {{discretiva}} '''Martiniacum''' significare potest: == Toponyma == * [[Martiniacum (Meduana)]]: communis [[Francia|Francicum]] [[Meduana (praefectura Franciae)|praefecturae Meduanae]]. * [[Martiniacum (Sequana Maritima)]]: communis Francicum [[Sequana Maritima|praefecturae Sequanae Maritimae]]. * [[Martiniacum (Vosegus)]]: communis Francicum [[Vosegus (praefectura Franciae)|praefecturae Vosegi]]. 4jf5m4mzmm5hhiq89r279r4t1qwuu8b 3980868 3980863 2026-08-12T15:45:35Z Pippobuono 54500 casus 3980868 wikitext text/x-wiki {{discretiva}} '''Martiniacum''' significare potest: == Toponyma == * [[Martiniacum (Meduana)]]: commune [[Francia|Francicum]] [[Meduana (praefectura Franciae)|praefecturae Meduanae]]. * [[Martiniacum (Sequana Maritima)]]: commune Francicum [[Sequana Maritima|praefecturae Sequanae Maritimae]]. * [[Martiniacum (Vosegus)]]: commune Francicum [[Vosegus (praefectura Franciae)|praefecturae Vosegi]]. 9r2dbifgsnqdu272hd6ftmy4wu8xm8j 3980872 3980868 2026-08-12T15:53:24Z Pippobuono 54500 /* Toponyma */ +1 3980872 wikitext text/x-wiki {{discretiva}} '''Martiniacum''' significare potest: == Toponyma == * [[Martiniacum (Manica)]]: pristinum commune [[Francia|Francicum]] [[Manica (praefectura Franciae)|praefecturae Manicae]]. * [[Martiniacum (Meduana)]]: commune Francicum [[Meduana (praefectura Franciae)|praefecturae Meduanae]]. * [[Martiniacum (Sequana Maritima)]]: commune Francicum [[Sequana Maritima|praefecturae Sequanae Maritimae]]. * [[Martiniacum (Vosegus)]]: commune Francicum [[Vosegus (praefectura Franciae)|praefecturae Vosegi]]. juzclfhlinskl4hpokha73su71uofi0 3980883 3980872 2026-08-12T16:46:34Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3980883 wikitext text/x-wiki {{discretiva}} '''Martiniacum''' significare potest: == Toponyma == * [[Martiniacum (Manica)]]: pristinum commune [[Francia|Francicum]] [[Manica (praefectura Franciae)|praefecturae Manicae]]. * [[Martiniacum (Meduana)]]: commune Francicum [[Meduana (praefectura Franciae)|praefecturae Meduanae]]. * [[Martiniacum (Sequana Maritima)]]: commune Francicum [[Sequana Maritima|praefecturae Sequanae Maritimae]]. * [[Martiniacum (Vosegus)]]: commune Francicum [[Vosegus (praefectura Franciae)|praefecturae Vosegi]]. * Martiniacum in Helvetia: vide [[Octodurus]] 58f1s8ywx37q1obkt973gtqlxev6tcf 3980884 3980883 2026-08-12T16:47:43Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3980884 wikitext text/x-wiki {{discretiva}} '''Martiniacum''' significare potest: == Toponyma == * [[Martiniacum (Manica)]]: pristinum commune [[Francia|Francicum]] [[Manica (praefectura Franciae)|praefecturae Manicae]]. * [[Martiniacum (Meduana)]]: commune Francicum [[Meduana (praefectura Franciae)|praefecturae Meduanae]]. * [[Martiniacum (Sequana Maritima)]]: commune Francicum [[Sequana Maritima|praefecturae Sequanae Maritimae]]. * [[Martiniacum (Vosegus)]]: commune Francicum [[Vosegus (praefectura Franciae)|praefecturae Vosegi]]. * [[Octodurus|Martiniacum in Helvetia]]: vide [[Octodurus]] j65romg4q0v84low5rz7l524hbv3nqp 3980950 3980884 2026-08-13T07:05:38Z Pippobuono 54500 mef 3980950 wikitext text/x-wiki {{discretiva}} '''Martiniacum''' significare potest: == Toponyma == === Francia === * [[Martiniacum (Manica)]]: pristinum commune [[Francia|Francicum]] [[Manica (praefectura Franciae)|praefecturae Manicae]]. * [[Martiniacum (Meduana)]]: commune Francicum [[Meduana (praefectura Franciae)|praefecturae Meduanae]]. * [[Martiniacum (Sequana Maritima)]]: commune Francicum [[Sequana Maritima|praefecturae Sequanae Maritimae]]. * [[Martiniacum (Vosegus)]]: commune Francicum [[Vosegus (praefectura Franciae)|praefecturae Vosegi]]. === Helvetia === * [[Octodurus|Martiniacum]]: urbs [[Helvetia|Helveticum]] in [[Valesia]]. ddhxqp96qozhmk7ia7z697n7bnkaw1l 0 327681 3980862 2026-08-12T15:38:27Z Pippobuono 54500 Pippobuono movit paginam [[Martigny (Sequana Maritima)]] ad [[Martiniacum (Sequana Maritima)]]: nomen latinum attestatur in Graesse 3980862 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Martiniacum (Sequana Maritima)]] 3nb04b55voijyjlgi6wq1ydcvbvfekt 0 327682 3980871 2026-08-12T15:51:31Z Pippobuono 54500 Pippobuono movit paginam [[Martigny (Manica)]] ad [[Martiniacum (Manica)]]: nomen latine attestatur in Graesse 3980871 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Martiniacum (Manica)]] cvoolburmf7gbypjr6ab9wi7xjt77dc 0 327683 3980905 2026-08-12T19:32:40Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Echem]] ad [[Echemium]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3980905 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Echemium]] fp8ngignixqi5fkab0zidlsfye3j5eb 0 327684 3980910 2026-08-12T19:52:53Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Edemissen]] ad [[Edemissa]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3980910 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Edemissa]] h3vcfm1leyg1u4psqc11s60yll3rwjl 0 327685 3980911 2026-08-12T20:28:30Z Demetrius Talpa 81729 nova 3980911 wikitext text/x-wiki {{res|Ianus Lernutius}} ([[Nederlandice]] ''Jan Leernout''), [[Brugae|Brugis]] natus die [[15 Novembris]] [[1545]] ibidemque mortuus [[29 Septembris]] [[1619]], fuit poeta Latinus e Belgicae originis. ==Vita== In familia opulenta natus, primis annis educationem [[Gandavum|Gandavi]] et [[Antverpia]]e accepit, postea [[universitas Lovaniensis|universitatem Lovaniensem]] frequentavit. Circa annum 1565 [[Lutetia]]m petiit, ubi amicitiam iunxit cum [[Ianus Dousa|Iano Dousa]] et [[Lucas Fruterius|Luca Fruterio]], qui eum ad scribendum carmina hortati sunt. Una operam dederunt epigrammatibus e septimo libro [[Anthologia Graeca|Anthologiae Graecae]] in linguam Latinam vertendis; haec versiones in ''Basiis'' Lernutii editae sunt. Anno 1570 [[Lovanium]] rediit, ubi cum [[Iustus Lipsius|Iusto Lipsio]] amicitiam firmavit. Inter tumultus belli civilis Belgici, in [[Vesontio]]nem confugit aliquotque menses in universitate [[Dola]]e commoratus est. Cum Iusto Lipsio interfuit promotioni doctoris medici {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Victor Giselinus|Victoris Giselini|d|qid=Q21545850}}, post quam Lernutius amico carmen elegiacum scripsit. Anno 1572, e [[Papia]] elegiarum librum ad Dousam misit, qui amaritudinem exilii depingebat. Per Italiam iter fecit, [[Roma]]m visitavit, et anno 1574 in patriam revertit. Die 17 Octobris 1575 Brugis in ecclesia Sancti Aegidii Mariam Tortelboom in matrimonium duxit, e qua duodecim liberos suscepit. Ab anno 1577 usque ad 1583 Lernutius munere senatoris urbis Brugensis functus est . Anno 1579 [[Christophorus Plantinus]] [[Antverpia]]e primum eius carminum volumen edidit. In hoc opere cyclus quadraginta duorum carminum continetur, qui "Ocelli" inscribitur et oculos puellae nomine Hyellae depingit, more [[Catullus|Catulliano]]. Ob hunc librum, qui inter optima poesis Latinae aetatis numeratus est, [[Rudolphus II (imperator)|Rudolphus II imperator]] Lernutium anno 1581 nobilitavit. Anno 1587 a militibus Anglicis in [[Ostenda]] captus et ad redemptionem retentus est; anno 1590 in Angliam translatus et anno 1592 dimissus est. Post haec, equo cadens, brachium fregit. Anno 1599 Brugas revertit et ab anno 1609 ad 1616 iterum senator fuit. Anno 1606, carmina epinicia de rebus gestis [[Ambrosius Spinola|Ambrosii Spinolae]] scripsit, quae anno 1607 ab Hieronymo Verdussen edita sunt. Alterum volumen poesis amatoriae, “Basia”, anno 1614, ab officina [[Elzeviri]]ana [[Leida]]e vulgatum est. Brugis circulos litterarios et poeticos cum amico Anselmo Beoetio de Boodt fundavit. In ecclesia Sancti Salvatoris Brugensis sepultus est. ==Opera Latina== *Carmina (Antverpiae, 1579) *''Encomiastica ordinibus Mandria universim et singillatim consecrata'' (Brugis, 1604) *''Epinicia honori et virtuti ducis Ambros. Spinulae dicata'' (Antverpiae, 1607) *''Epicedia, sive funus Lipsianum immortalitati sacr.'' (Antverpiae, 1607) *''Idyllia Filio Dei et magnae Matri Virgini sacra'' (Lovanii, 1612) *''Initia, basia, ocelli et alia poemata ab ipso auctore publicata'' (Lugduni Batavorum, 1614) *''De natura et cultu Karoli I, comitis Flandriae'' (Brugis, 1621) – unicum opus oratione soluta compositum, de Carolo Bono tractans, post mortem Lernutii a filio eius editum. ==Nexus externi== {{fontes biographici}} {{Anni vitae|1545|1619|Lernutius, Ianus}} [[Categoria:Auctores Latini Renascentiae]] [[Categoria:Poetae Latini Belgiae]] p00z3ul0bb1jnzq543qymqffow1c9nr 3980914 3980911 2026-08-12T20:33:32Z Demetrius Talpa 81729 3980914 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Ianus Lernutius}} ([[Nederlandice]] ''Jan Leernout''), [[Brugae|Brugis]] natus die [[15 Novembris]] [[1545]] ibidemque mortuus [[29 Septembris]] [[1619]], fuit poeta Latinus e Belgicae originis. ==Vita== In familia opulenta natus, primis annis educationem [[Gandavum|Gandavi]] et [[Antverpia]]e accepit, postea [[universitas Lovaniensis|universitatem Lovaniensem]] frequentavit. Circa annum 1565 [[Lutetia]]m petiit, ubi amicitiam iunxit cum [[Ianus Dousa|Iano Dousa]] et [[Lucas Fruterius|Luca Fruterio]], qui eum ad scribendum carmina hortati sunt. Una operam dederunt epigrammatibus e septimo libro [[Anthologia Graeca|Anthologiae Graecae]] in linguam Latinam vertendis; haec versiones in ''Basiis'' Lernutii editae sunt. Anno 1570 [[Lovanium]] rediit, ubi cum [[Iustus Lipsius|Iusto Lipsio]] amicitiam firmavit. Inter tumultus belli civilis Belgici, in [[Vesontio]]nem confugit aliquotque menses in universitate [[Dola]]e commoratus est. Cum Iusto Lipsio interfuit promotioni doctoris medici {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Victor Giselinus|Victoris Giselini|d|qid=Q21545850}}, post quam Lernutius amico carmen elegiacum scripsit. Anno 1572, e [[Papia]] elegiarum librum ad Dousam misit, qui amaritudinem exilii depingebat. Per Italiam iter fecit, [[Roma]]m visitavit, et anno 1574 in patriam revertit. Die 17 Octobris 1575 Brugis in ecclesia Sancti Aegidii Mariam Tortelboom in matrimonium duxit, e qua duodecim liberos suscepit. Ab anno 1577 usque ad 1583 Lernutius munere senatoris urbis Brugensis functus est . Anno 1579 [[Christophorus Plantinus]] [[Antverpia]]e primum eius carminum volumen edidit. In hoc opere cyclus quadraginta duorum carminum continetur, qui "Ocelli" inscribitur et oculos puellae nomine Hyellae depingit, more [[Catullus|Catulliano]]. Ob hunc librum, qui inter optima poesis Latinae aetatis numeratus est, [[Rudolphus II (imperator)|Rudolphus II imperator]] Lernutium anno 1581 nobilitavit. Anno 1587 a militibus Anglicis in [[Ostenda]] captus et ad redemptionem retentus est; anno 1590 in Angliam translatus et anno 1592 dimissus est. Post haec, equo cadens, brachium fregit. Anno 1599 Brugas revertit et ab anno 1609 ad 1616 iterum senator fuit. Anno 1606, carmina epinicia de rebus gestis [[Ambrosius Spinola|Ambrosii Spinolae]] scripsit, quae anno 1607 ab Hieronymo Verdussen edita sunt. Alterum volumen poesis amatoriae, “Basia”, anno 1614, ab officina [[Elzeviri]]ana [[Leida]]e vulgatum est. Brugis circulos litterarios et poeticos cum amico Anselmo Beoetio de Boodt fundavit. In ecclesia Sancti Salvatoris Brugensis sepultus est. ==Opera Latina== *Carmina (Antverpiae, 1579) *''Encomiastica ordinibus Mandria universim et singillatim consecrata'' (Brugis, 1604) *''Epinicia honori et virtuti ducis Ambros. Spinulae dicata'' (Antverpiae, 1607) *''Epicedia, sive funus Lipsianum immortalitati sacr.'' (Antverpiae, 1607) *''Idyllia Filio Dei et magnae Matri Virgini sacra'' (Lovanii, 1612) *''Initia, basia, ocelli et alia poemata ab ipso auctore publicata'' (Lugduni Batavorum, 1614) *''De natura et cultu Karoli I, comitis Flandriae'' (Brugis, 1621) – unicum opus oratione soluta compositum, de Carolo Bono tractans, post mortem Lernutii a filio eius editum. ==De Lernutio== * Louis Roersch, "Leernout (Jean)", in: Biographie Nationale de Belgique, [https://www.academieroyale.be/Academie/documents/FichierPDFBiographieNationaleTome2052.pdf vol. 11]] (Bruxellae, 1891), 631-638. {{Anni vitae|1545|1619|Lernutius, Ianus}} [[Categoria:Auctores Latini Renascentiae]] [[Categoria:Poetae Latini Belgiae]] pn7bnu6s7vy1iryj79wxlorb7gjzc69 3980919 3980914 2026-08-12T20:49:38Z Demetrius Talpa 81729 /* De Lernutio */ 3980919 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Ianus Lernutius}} ([[Nederlandice]] ''Jan Leernout''), [[Brugae|Brugis]] natus die [[15 Novembris]] [[1545]] ibidemque mortuus [[29 Septembris]] [[1619]], fuit poeta Latinus e Belgicae originis. ==Vita== In familia opulenta natus, primis annis educationem [[Gandavum|Gandavi]] et [[Antverpia]]e accepit, postea [[universitas Lovaniensis|universitatem Lovaniensem]] frequentavit. Circa annum 1565 [[Lutetia]]m petiit, ubi amicitiam iunxit cum [[Ianus Dousa|Iano Dousa]] et [[Lucas Fruterius|Luca Fruterio]], qui eum ad scribendum carmina hortati sunt. Una operam dederunt epigrammatibus e septimo libro [[Anthologia Graeca|Anthologiae Graecae]] in linguam Latinam vertendis; haec versiones in ''Basiis'' Lernutii editae sunt. Anno 1570 [[Lovanium]] rediit, ubi cum [[Iustus Lipsius|Iusto Lipsio]] amicitiam firmavit. Inter tumultus belli civilis Belgici, in [[Vesontio]]nem confugit aliquotque menses in universitate [[Dola]]e commoratus est. Cum Iusto Lipsio interfuit promotioni doctoris medici {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Victor Giselinus|Victoris Giselini|d|qid=Q21545850}}, post quam Lernutius amico carmen elegiacum scripsit. Anno 1572, e [[Papia]] elegiarum librum ad Dousam misit, qui amaritudinem exilii depingebat. Per Italiam iter fecit, [[Roma]]m visitavit, et anno 1574 in patriam revertit. Die 17 Octobris 1575 Brugis in ecclesia Sancti Aegidii Mariam Tortelboom in matrimonium duxit, e qua duodecim liberos suscepit. Ab anno 1577 usque ad 1583 Lernutius munere senatoris urbis Brugensis functus est . Anno 1579 [[Christophorus Plantinus]] [[Antverpia]]e primum eius carminum volumen edidit. In hoc opere cyclus quadraginta duorum carminum continetur, qui "Ocelli" inscribitur et oculos puellae nomine Hyellae depingit, more [[Catullus|Catulliano]]. Ob hunc librum, qui inter optima poesis Latinae aetatis numeratus est, [[Rudolphus II (imperator)|Rudolphus II imperator]] Lernutium anno 1581 nobilitavit. Anno 1587 a militibus Anglicis in [[Ostenda]] captus et ad redemptionem retentus est; anno 1590 in Angliam translatus et anno 1592 dimissus est. Post haec, equo cadens, brachium fregit. Anno 1599 Brugas revertit et ab anno 1609 ad 1616 iterum senator fuit. Anno 1606, carmina epinicia de rebus gestis [[Ambrosius Spinola|Ambrosii Spinolae]] scripsit, quae anno 1607 ab Hieronymo Verdussen edita sunt. Alterum volumen poesis amatoriae, “Basia”, anno 1614, ab officina [[Elzeviri]]ana [[Leida]]e vulgatum est. Brugis circulos litterarios et poeticos cum amico Anselmo Beoetio de Boodt fundavit. In ecclesia Sancti Salvatoris Brugensis sepultus est. ==Opera Latina== *Carmina (Antverpiae, 1579) *''Encomiastica ordinibus Mandria universim et singillatim consecrata'' (Brugis, 1604) *''Epinicia honori et virtuti ducis Ambros. Spinulae dicata'' (Antverpiae, 1607) *''Epicedia, sive funus Lipsianum immortalitati sacr.'' (Antverpiae, 1607) *''Idyllia Filio Dei et magnae Matri Virgini sacra'' (Lovanii, 1612) *''Initia, basia, ocelli et alia poemata ab ipso auctore publicata'' (Lugduni Batavorum, 1614) *''De natura et cultu Karoli I, comitis Flandriae'' (Brugis, 1621) – unicum opus oratione soluta compositum, de Carolo Bono tractans, post mortem Lernutii a filio eius editum. ==De Lernutio== * Louis Roersch, "Leernout (Jean)", in: Biographie Nationale de Belgique, [https://www.academieroyale.be/Academie/documents/FichierPDFBiographieNationaleTome2052.pdf vol. 11] (Bruxellae, 1891), 631-638. {{Anni vitae|1545|1619|Lernutius, Ianus}} [[Categoria:Auctores Latini Renascentiae]] [[Categoria:Poetae Latini Belgiae]] g0kn34xyin8xbb2efksau4x5faglih9 3980930 3980919 2026-08-12T22:29:38Z /* Opera Latina */ 3980930 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Ianus Lernutius}} ([[Nederlandice]] ''Jan Leernout''), [[Brugae|Brugis]] natus die [[15 Novembris]] [[1545]] ibidemque mortuus [[29 Septembris]] [[1619]], fuit poeta Latinus e Belgicae originis. ==Vita== In familia opulenta natus, primis annis educationem [[Gandavum|Gandavi]] et [[Antverpia]]e accepit, postea [[universitas Lovaniensis|universitatem Lovaniensem]] frequentavit. Circa annum 1565 [[Lutetia]]m petiit, ubi amicitiam iunxit cum [[Ianus Dousa|Iano Dousa]] et [[Lucas Fruterius|Luca Fruterio]], qui eum ad scribendum carmina hortati sunt. Una operam dederunt epigrammatibus e septimo libro [[Anthologia Graeca|Anthologiae Graecae]] in linguam Latinam vertendis; haec versiones in ''Basiis'' Lernutii editae sunt. Anno 1570 [[Lovanium]] rediit, ubi cum [[Iustus Lipsius|Iusto Lipsio]] amicitiam firmavit. Inter tumultus belli civilis Belgici, in [[Vesontio]]nem confugit aliquotque menses in universitate [[Dola]]e commoratus est. Cum Iusto Lipsio interfuit promotioni doctoris medici {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Victor Giselinus|Victoris Giselini|d|qid=Q21545850}}, post quam Lernutius amico carmen elegiacum scripsit. Anno 1572, e [[Papia]] elegiarum librum ad Dousam misit, qui amaritudinem exilii depingebat. Per Italiam iter fecit, [[Roma]]m visitavit, et anno 1574 in patriam revertit. Die 17 Octobris 1575 Brugis in ecclesia Sancti Aegidii Mariam Tortelboom in matrimonium duxit, e qua duodecim liberos suscepit. Ab anno 1577 usque ad 1583 Lernutius munere senatoris urbis Brugensis functus est . Anno 1579 [[Christophorus Plantinus]] [[Antverpia]]e primum eius carminum volumen edidit. In hoc opere cyclus quadraginta duorum carminum continetur, qui "Ocelli" inscribitur et oculos puellae nomine Hyellae depingit, more [[Catullus|Catulliano]]. Ob hunc librum, qui inter optima poesis Latinae aetatis numeratus est, [[Rudolphus II (imperator)|Rudolphus II imperator]] Lernutium anno 1581 nobilitavit. Anno 1587 a militibus Anglicis in [[Ostenda]] captus et ad redemptionem retentus est; anno 1590 in Angliam translatus et anno 1592 dimissus est. Post haec, equo cadens, brachium fregit. Anno 1599 Brugas revertit et ab anno 1609 ad 1616 iterum senator fuit. Anno 1606, carmina epinicia de rebus gestis [[Ambrosius Spinola|Ambrosii Spinolae]] scripsit, quae anno 1607 ab Hieronymo Verdussen edita sunt. Alterum volumen poesis amatoriae, “Basia”, anno 1614, ab officina [[Elzeviri]]ana [[Leida]]e vulgatum est. Brugis circulos litterarios et poeticos cum amico Anselmo Beoetio de Boodt fundavit. In ecclesia Sancti Salvatoris Brugensis sepultus est. ==Opera Latina== *''Carmina'' (Antverpiae, 1579) *''Encomiastica ordinibus Mandria universim et singillatim consecrata'' (Brugis, 1604) *''Epinicia honori et virtuti ducis Ambros. Spinulae dicata'' (Antverpiae, 1607) *''Epicedia, sive funus Lipsianum immortalitati sacr.'' (Antverpiae, 1607) *''Idyllia Filio Dei et magnae Matri Virgini sacra'' (Lovanii, 1612) *''Initia, basia, ocelli et alia poemata ab ipso auctore publicata'' (Lugduni Batavorum, 1614) *''De natura et cultu Karoli I, comitis Flandriae'' (Brugis, 1621) – unicum opus oratione soluta compositum, de Carolo Bono tractans, post mortem Lernutii a filio eius editum. ==De Lernutio== * Louis Roersch, "Leernout (Jean)", in: Biographie Nationale de Belgique, [https://www.academieroyale.be/Academie/documents/FichierPDFBiographieNationaleTome2052.pdf vol. 11] (Bruxellae, 1891), 631-638. {{Anni vitae|1545|1619|Lernutius, Ianus}} [[Categoria:Auctores Latini Renascentiae]] [[Categoria:Poetae Latini Belgiae]] b3s3s7used35ytw4dj74lwzerjqxuhx 1 327686 3980916 2026-08-12T20:39:02Z Demetrius Talpa 81729 Paginam instituit, scribens '{{Attributio|nl|Janus Lernutius|71613996|partim}} ~~~~' 3980916 wikitext text/x-wiki {{Attributio|nl|Janus Lernutius|71613996|partim}} [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 20:39, 12 Augusti 2026 (UTC) 5qwog6w2q1cmlik1hd236kwxn1g9vz5 0 327687 3980928 2026-08-12T22:11:06Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Edewecht]] ad [[Edewechte]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3980928 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Edewechte]] 27chqzbub0694a6ykk400nrq1bl0p1r 0 327688 3980954 2026-08-13T08:26:15Z ~2026-43617-84 213396 Paginam instituit, scribens ''''Methodus Interlinguae''' regulas complectitur selectionis [[Vocabulum|verborum]] internationalium, eorum formae, significationis, necnon selectionis [[Affixum|affixorum]] ([[Prefixos in Interlingua|praefixorum]] et [[Suffixo|suffixorum]]) et formationis novorum verborum. Haec a [[International Auxiliary Language Association|IALA]] elaborata est et adhibita ad [[Interlingua|Interlinguam]] IALA creandam. Nostris temporibus applicata est ad Interslavo|linguam...' 3980954 wikitext text/x-wiki '''Methodus Interlinguae''' regulas complectitur selectionis [[Vocabulum|verborum]] internationalium, eorum formae, significationis, necnon selectionis [[Affixum|affixorum]] ([[Prefixos in Interlingua|praefixorum]] et [[Suffixo|suffixorum]]) et formationis novorum verborum. Haec a [[International Auxiliary Language Association|IALA]] elaborata est et adhibita ad [[Interlingua|Interlinguam]] IALA creandam. Nostris temporibus applicata est ad [[Interslavo|linguam Interslavicam]] elaborandam, novam linguam constructam in linguis Slavicis fundatam. == Historia == [[Fasciculus:150px-Interlingua-Logo.png|right|thumb]] Methodologia Interlinguae descripta est in ''Dictionario Interlingua-Anglese'' sub redactione [[Alexander Gode|A. Gode]] anno 1951 edito. Difficile est auctoritatem methodologiae sine ambiguitate adscribere. Verisimiliter ea elaborata est a multis investigatoribus, operariis et collaboratoribus societatis IALA. In praefatione Dictionarii, Gode duos homines commemorat qui fundamenta huius methodi iecerunt. Hi sunt [[Ezra Clark Stillman|E. Clark Stillman]] et [[André Martinet|Andre Martinet]]. Multi alii homines a Gode commemorati in elaboratione Dictionarii participaverunt. In ultimo temporis spatio laboris IALA, haec a Gode dirigebatur, et ipse Dictionarium redegit. == Introductio == In Interlingua IALA, quinque sunt linguae originariae sive sic dictae ''linguae moderatrices'', quae determinant utrum certum quoddam verbum sit verbum in Interlingua<ref name=":0">{{Cite book|author=Alexander Gode|quote=Source or Control Languages.—(...)The best restricted sphere of languages in which to carry out a systematic collection of international words is consequently a combination of English and the Romance languages. We refer to these languages variously as source or control languages.|title=Interlingua English Dictionary|page=XXIV|year=1951|language=Anglice}}</ref>. Hae sunt: [[Lingua Anglica|Anglica]], [[Lingua Hispanica|Hispanica]], [[Lingua Lusitana|Lusitana]], [[Lingua Francogallica|Francogallica]], et [[Lingua Italica|Italica]]<ref name=":0" />. Hispanica et Lusitana propter similitudinem suam ut una lingua ("Iberica") tractantur. Hae quinque linguae etiam adhibitae sunt ad [[Grammatica Interlinguae|grammaticam Interlinguae]] definiendam. [[Lingua Theodisca|Theodisca]] et [[Lingua Russica|Russica]] ut fons secundarius Interlinguae adhibentur. Si consensus deest inter saltem tres ex quinque linguis moderatricibus (Hispanica et Lusitana pro una habitis), et duae tantum linguae moderatrices consentiunt, Theodisca aut Russica ut tertia fungi potest. In paucis casibus quibus etiam hic processus ad nullum verbum eligibile ducit, verbum de quo agitur primum ex [[Lingua Latina|Latina]], lingua scientiae antiquae, depromebatur. In Interlingua hodierna, derivationes ex aliis coniunctionibus [[Linguae Romanicae|linguarum Romanicarum]] usitatiores sunt, quamquam nonnulla verba Latina in usu populari manent. Cum constitutum est certum quoddam verbum in vocabularium Interlinguae recipi posse, '''forma''' verbi adhuc ignoratur: tantum collectio varietatum nationalium eiusdem verbi habetur. Processus formae definiendae quam verbum in Interlingua assumit '''prototypatio''' appellatur; Interlingua formis [[Prototypus|prototypicis]] verborum utitur. Eadem omnino ratio praefixis et suffixis adhibita est. == Vocabularium == === Introductio === '''Regula trium''' est una ex regulis maximi momenti in ratione derivandi verba internationalia in vocabulario [[Interlingua|Interlinguae]] [[IALA]]. Haec regula ''eligibilitatem'' verbi ad vocabulario definit, decernens utrum id "internationalis" (et ergo in Interlingua rectum) habeatur necne: verbum eligibile est si in tribus saltem linguis moderatricibus (Hispanica et Lusitana pro una habitis) forma et significatu congruentibus occurrit. Lingua Theodisca et/aut Russica unam ex tribus substituere potest. Regula trium ''non'' definit ''formam'' verbi; hoc determinatur a sic dictis ''prototypis''. === Eligibilitas === Verbum in vocabulario Interlinguae recipitur si eius varietates cum significatibus congruentibus — # in '''tribus''' ex quattuor sequentibus unitatibus linguisticis occurrunt<ref name=":1">{{Cite book|quote=In sum, a preliminary formulation of the criterion of internationality runs as follows: A word is to be accepted as international when its presence is attested—in corresponding forms and with corresponding meanings—in at least three of the language units, Italian, Spanish and/or Portuguese, French and English, with German and Russian as possible substitutes.|author=Alexander Gode|year=1951|page=XXVI|title=Interlingua English Dictionary}}</ref>: ## [[Lingua Anglica|Anglica]] ## "[[Linguae Ibericae|Iberica]]" (i.e., [[Lingua Hispanica|Hispanica]] et/aut [[Lingua Lusitana|Lusitana]]) ## [[Lingua Francogallica|Francogallica]] ## [[Lingua Italica|Italica]], # ''aut'' in duabus ex praedictis quattuor unitatibus linguisticis '''''et''''' in una ex sequentibus duabus linguis moderatricibus adiunctis occurrunt<ref name=":1" />: ## [[Lingua Theodisca|Theodisca]] ## [[Lingua Russica|Russica]]. In investigatione vocabularii, non solum ad lexicon hodiernum restringimur. Exempli gratia, verbum Francogallicum ''tuer'' (= occidere) nullam cognationem cum Italico ''uccidere'' ostendit, sed in lingua Francogallica antiqua verbum ''occire'' exstabat. Similiter, "occidere" Hispanice est ''matar'', sed verbum vetus ex parte in participio ''occiso'' superfuit. Verba non necessario in linguis originis ''de facto'' existere debent. Sufficit ut ''potentialiter'' existant. Exempli gratia, discipulus linguae Anglicae, qui verba sicut ''visible'', ''visibility'', ''versatile'', ''versatility'' novit, mirari potest quod ''proximity'' formam congruentem *''proxime'' aut *''proximous'' non habet. *''proxime'' in lingua Anglica potentialiter existit, quia in Anglica existit ''proximity''. Talis existentia potential sufficiens habetur dummodo verbum hypotheticum in una saltem lingua moderatrice existat (hoc in casu, exempli gratia, ''prossimo'' in Italica). Eadem ratiocinatio applicatur cum verbum "fundamentale" est omnino internationale, dum verbum derivatum solum potentialiter existit. Contraexemplum esse potest ''[[arachnophobia]]''. ''Arachnophobia'' in omnibus linguis moderatricibus occurrit, et hinc rectum in Interlingua videtur. Atqui *''arachna'' (= aranea) in omnibus linguis moderatricibus ''potentialiter'' existit, sed in nulla earum ''de facto'' exstat. Quocirca *''arachna'' non videtur bonus candidatus pro Interlingua, neque in dictionariis Interlinguae invenitur. === Principium serierum derivationalium completarum === Alia regula maximi momenti in progressione dictionarii IED fuit ''principium serierum derivationalium completarum''. Principium dicit ut, si invenimus verbum in serie derivationis internationale esse, omnia verba in illa serie in Interlingua recta sint, etiam si non omnino internationalia sunt<ref name=":3">For the international vocabulary the clarity of its derivational patterns is of such essential importance that it was decided to stress it in this Dictionary by an almost unqualified adherence to the principle that no word is listed without simultaneously admitting all its clear compounds, derivatives, and formations preceding it in a derivational series.</ref>. Hoc significat omnia verba ex verbo internationali derivata, necnon omnia verba antecedentia<ref name=":3" />. Exemplum esse potest verbum ''marin''. Si invenimus ''marin'' condicionibus eligibilitatis satisfacere, omnia verba in catena: : ''mar'' –> ''marin'' –> ''submarin'', ''marinero'' recta in Interlingua sunt, etiam si non omnino internationalia sunt<ref name=":4">{{Cite book|quote=If the adjective marin ‘marine’ is listed, it is allowed to take with it the compound submarin ‘submarine,’ the derivative marinero ‘mariner,’ and the form mar ‘sea’ which precedes it. Of course no word is allowed to carry with it dependents not clearly recognizable as such. If the adjective marin has a substantival derivative marina ‘navy,’ this word does not appear in the Dictionary as a dependent of marin because no one will recognize the signification of marina on the basis of his aequaintance with the adjeetive marin plus the termination -a. The word marina is in the vocabulary by its own rights. It is international in the required sense all by itself.|page=XLVI|title=Interlingua English Dictionary|author=Alexander Gode}}</ref>. Non omnia verba cognata ad eandem seriem derivationis pertinent<ref name=":4" />. Exempli gratia, ''marina'' (= classis) ad aliam seriem derivationis pertinet, quia significatio vocis ''marina'' ex significatione vocis ''marin'' cum suffixo -a deduci non potest<ref name=":4" />. ''Marina'' familiam verborum separatam constituit<ref name=":4" />. Praeterea, usus huius principii in progressione dictionarii restrictus est postulando ut unumquodque verbum in una saltem lingua originis occurrat. Principium serierum completarum effecit ut multa synonyma in dictionario iuxta alia verba includerentur, etiam si non omnino internationalia essent<ref>{{Cite book|author=Alexander Gode|title=Interlingua English Dictionary|quote=The Dictionary includes a fair number of doublets which cannot be kept out of the international vocabulary because they happen to be international. Most of them owe their occurrence to the principle of complete derivational series.|page=XLVIII}}</ref>. Exempla sunt<ref>{{Cite book|author=Alexander Gode|title=Interlingua English Dictionary|pages=XLIX}}</ref>: * ''vindicar'' iuxta ''vengiar'' * ''iride'' iuxta ''iris''. === Prototypatio === [[Fasciculus:Interlingua-English-Dictionary_secunde_edition.jpg|right|thumb|267x267px|Lexicon Interlingua-Anglicum ab A. Gode redactum, in quo methodologia Interlinguae explicabatur.]] In Interlinguam inducuntur sic dicta prototypa. Prototypum est recentissimus historicus aut theoricus antecessor communis vocabulorum ex linguis moderatricibus, sed quibusdam condicionibus satisfacere debet. Imprimis liberum esse debet ab omnibus proprietatibus nationalibus quae propriae sunt tantum linguae originis. Exempli gratia, prototypum vocabulorum Anglici ''statistics'' et Gallici ''statistique'' liberum esse debet a proprietatibus quae tantum Anglicae et Gallicae propriae sunt, atque talem formam possidere debet, a qua Anglicum ''statistics'' et Gallicum ''statistique'' tantum deviationes sint, proprietates praebentes ex historica harum linguarum evolutione ortas. Prototypa plerumque formis [[Latinitas vulgaris|Latinitatis vulgaris]] aequantur, sed non sunt eadem. Exempli gratia, prototypum Hispanici ''tierra'', Gallici ''terre'', Lusitani et Italici ''terra'' est ''terra''. Diphthongus ''ie'' est tantum forma Hispanicae propria, dum terminatio ''-e'' est tantum forma Gallicae propria. ''Terra'' videtur esse vocabulum Latinum, Italicum et Lusitanum, sed non est. Si diphthongus ''ie'' etiam Gallicae et Italicae proprietas esset, prototypum esset *''tierra'', non ''terra''. Praeterea prototypum congruere debet cum vocabulis derivatis. Exempli gratia, si vocabula derivata non considerarentur, prototypum Gallici ''temps'', Hispanici ''tiempo'', Lusitani et Italici ''tempo'' esset *''tempus'' aut (Gallica exclusa) *''tempo''. Sed adiectivum in linguis moderatricibus est ''temporal'' (vel eius varietates). Hinc prototypum quaesitum est ''tempore''. Prototypum ''tempore'' cum suffixo ''-al'' dat ''temporal''. Alterum exemplum est ''corde''. Prototypum Italici ''cuore'', Hispanici ''corazón'', Lusitani ''coração, cor'', Gallici ''cœur'' non est *''core'', quod responderet verbis ''cor'', ''coris'' Latinitatis vulgaris (contra ''cor'', ''cordis'' Latinitatis classicae), sed ''corde'', quia adiectivum quod in linguis moderatricibus occurrit est ''cordial''. Hinc ''corde'' -> ''cordial''. === Significatio === Sola exsistentia vocabulorum cognatorum in linguis moderatricibus non sufficit ad vocabulum in Interlinguam inducendum. Exemplum sunt Italicum ''piangere'', Hispanicum ''plañir'', Gallicum ''plaindre'' et (archaicum et dialectale) Anglicum ''to plain''. Omnia ex Latino ''plangere'' proveniunt, sed eorum significatio evoluta est et hodie omnia aliquid diversum significant. Ideo ''planger'' in Lexico Interlinguae non invenitur. Accuratius, ''planger'' in Lexico inveniri potest, sed nullam significationem ascriptam habet. Contra, varietas reflexiva huius verbi, scilicet ''planger se'', est bona Interlingua, quia eandem significationem in omnibus linguis Romanicis moderatricibus habet et hinc in Lexico invenitur. == Affixa == === Introductio === Prorsus eadem methodus quae ad vocabula adhibita est, etiam ad praefixa et suffixa adhibebatur. In Interlinguam inclusa sunt prototypa suffixorum et praefixorum linguarum moderatricium. Exemplum est suffixum ''-ale'' ex Latino ''-alis'' descendens. Integra huius suffixi forma in sola lingua Italica conservatur. In omnibus aliis linguis fontibus ad ''-al'' simplificatur. Ergo prototypum est ''-al''. Exemplum magis complexum est suffixum Latinum parallelum ''-ilis''. Hic rursus sola lingua Italica litteram ''-e'' finalem retinet. Fere in linguis moderatricibus hoc suffixum in duo suffixa dividitur: * Angl. ''civil'' contra ''agile'', * Gall. ''civil'' c. ''agile'', * Hisp. ''civil'' c. ''agil'', * Ital. ''civile'' c. ''agile''. Quam ob rem in Interlinguam duo prototypa inclusa sunt: ''-il'' et ''-ile''. Re vera ea prosunt ad distinguendum inter vocabula in ultima syllaba accentuata (''-il'') et vocabula in antepaenultima syllaba accentuata (''-ile''). Simile munus obit ''-e'' finale post litteras ''r'' et ''n''. Exempla: * ''autom<u>o</u>bile'' contra ''infant<u>i</u>l'', * ''<u>o</u>rdine'' c. ''asin<u>i</u>n'', * ''<u>a</u>rbore'' c. ''profess<u>o</u>r''. === Suffixa infinitivorum verborum === Suffixa Latina infinitivorum ''-are'', ''-ere'', ''-ire'' plene conservantur in sola lingua Italica. In omnibus aliis linguis moderatricibus ea simplificantur: Gallice ''-er'', ''-re'', ''-ir''; Hispanice et Lusitanice ''-ar'', ''-er'', ''-ir''. Ergo prototypa sunt ''-ar'', ''-er'', ''-ir''. Quia prototypum ''-er'' in linguis moderatricibus re vera in duas varietates dividitur, scilicet ''-er'' et ''-ere/-re'', erat facultas theorica in Interlinguam duo prototypa inducendi, ''-er'' et ''-ere'', quae re vera ad accentum et etymologiam vocabulorum distinguenda prodessent, similiter ac suffixa ''-il'' et ''-ile'', sed Lexicon talem distinctionem non facit<ref>{{Cite book|author=Alexander Gode|year=1951|quote=Since the subdivision of Latm -ere verbs in two groups with the stress on the penult and antepenult respectively is clearly traceable within the sphere of the modern Romance languages, the prototype of the infinitive termination might be determined for each of the two cases separately. The resulting distinction of verbs in -er with the stress on the last syllable and a smaller group of verbs in -ere with the stress on the antepenult would largely correspond to two types of derivation. The verbs in -er would show "weak" derivatives in -it plus -ion, -ive, -ura, etc., while the verbs in -ere would build such derivatives by adding -ion, -ive, -ura, etc. to a "strong" or modified stem. In this Dictionary no such distinction has been made.|page=XXXI-XXXII|title=Interlingua English Dictionary}}</ref>. == Vocabulorum formatio == Derivatio novorum vocabulorum in Interlingua est processus qui novum [[vocabulum]] ad usum in [[Interlingua]] definit. In Lexico originali sola vocabula quae re vera in una saltem ex linguis moderatricibus occurrunt inclusa sunt, sed omnes usores Interlinguae [[Regula|regulas]] ad propria vocabula creanda adhibere possunt, dummodo praefixa et suffixa logice adhibeantur et nova vocabula utilia sint. Quia hic processus plus minusve obiectivus est, nulla sunt vocabula officialiter sancita in Interlingua; processus derivationis per se stat. Exempli gratia, nova vocabula creare possumus ut: * ''[[jada]]'' -> ''jadificar'' = aliquid in formam iadi similem fingere, * ''pluralista'' -> ''pluralistic''. Longius ire et vocabula creare possemus ut: * ''jadificar'' -> ''jadification'', * ''jadification'' -> ''jadificational'', * ''pluralistic'' -> ''pluralisticitate'', sed eorum utilitas est dubitabilis. == Vocabula mutuata == === Vocabula ex linguis artificiosis prioribus mutuata === Lexicon Interlinguae animadvertit quaedam vocabula ex linguis artificiosis prioribus methodologiae Interlinguae non repugnare, et hinc in eam inducta esse. Haec sunt praesertim particulae. In IED uncinis quadratis notantur. Exempla: * ''yo'', * ''esque,'' * ''anque'', * ''ci'', * ''pois'', * ''depois''. Posteriori tempore quaedam vocabula in Interlinguam ex [[Interlingue|Occidentali]] mutuata sunt. Haec in Lexico originali non occurrunt, sed usurpantur et in aliis lexicis inveniuntur. Haec sunt vocabula ut ''besonio''<ref name=":2">{{Cite web|url=https://wikisource.org/wiki/Main_Page/Interlingua/51500_parolas|author=Piet Cleij|title=Le lista de 51.500 parolas extracte ab le Dictionario Interlingua Nederlandese de Piet Cleij}}</ref>, ''besoniar''<ref name=":2" />, ''micre''<ref>{{Cite book|editor=Paweł Wimmer|title=Dictionario Interlingua Polonese}}</ref>. === Vocabula ex linguis naturalibus mutuata === Multa vocabula in Interlinguam ex linguis naturalibus mutuata sunt. In IED una cum symbolo linguae originis exhibentur. Praecipue fecunda hic fuit lingua Gallica. Exempla sunt: * ex Gallica: ''defaite'', ''portrait'', ''amateur'', ''chef'', ''adieu'', ''adresse'', ''affaire'', ''brochure'', ''jargon'', * ex Italica: ''dilletante'', ''razzia'', ''schizzo'', ''torso'', * ex Anglica: ''club'', ''film'', ''magazine'', * ex Hispanica: ''cañon'', ''embargo'', ''guerrilla'', * ex Russica: ''soviet'', ''intelligentsia'', * ex [[Lingua Batava|Nederlandica]]: ''referendum'', ''addendum'', * ex [[Lingua Bohemica|Bohemica]]: ''robot'', * ex Latina: ''ad rem'', ''ad hoc'', ''a posteriori'', ''a priori'', ''ave!'', ''cum grano salis''. Eorum pronuntiatus idem est ac in linguis originis. Signa diacritica removentur nisi ad pronuntiatum distinguendum necessaria sunt (ex. gr. ''defaite'' pro Gallico ''défaite''). Fit ut ex vocabulis mutuatis vocabula derivata oriantur, ex. gr.: * ''defaite'' -> ''defaitismo'', ''defaitista'', * ''portrait'' -> ''portraitar'', ''portraitista'', * ''adresse'' -> ''adressar'', * ''schizzo'' -> ''schizzar''. == Disputatio == === Sphaerae productiva et receptiva === Una ex cogitationibus novatoribus societatis [[IALA]] in investigationibus suis ad elaborationem Interlinguae ducentibus est divisio linguarum Europaearum in duos campos: ''sphaeram productivam'' et ''sphaeram receptivam''. Antiquis temporibus, [[Lingua Latina|Latina]] et [[Lingua Graeca|Graeca]] erant linguae virium dominantium in re publica et cultura internationali (vide [[Imperium Romanum]], [[Graecia antiqua]]). Postea, per duo millennia ut [[Lingua auxiliaris internationalis|linguae auxiliares]] necessariae in [[Religio|religione]] et [[scientia]] Europaea fungebantur. Hoc effecit ut omnes linguae Europaeae milia vocabulorum originis Graecae et Latinae, directe obliqueve, importarent. Vocabula originis Graeco-Latinae quae per haec millennia linguis Europaeis communia facta sunt, amplum vocabularum internationale una formant. Oportet igitur linguam Graeco-Latinam, eiusque directas successrices [[Linguae Romanicae|linguas Romanicas]], ut praecipuam sphaerae productivae partem habere. Modernis temporibus, lingua Anglicana est avida vocabulorum internationalium productrix. Praeterito tempore una erat ex linguis receptivissimis Europae, et quamquam re vera est [[Linguae Germanicae|lingua Germanica]], maximam partem vocabularum Gallicorum et Graeco-Latinorum sibi ascivit, adeo ut IALA eam re vera, si non iure, linguam Romanicam duceret. Coniunctio praecipuarum linguarum vocabula internationalia praeterito praesentique tempore producentium efficit ut sphaera productiva definiri possit ut ''sphaera Anglo-Romanica''. Hic novus conspectus societati IALA permisit investigationes ad derivationem vocabularum internationalium ducentes magnopere simplificare: omittere licebat investigationem linguarum sphaerae receptivae, quia sola vocabula quae linguae sphaerae receptivae inter se et cum sphaera productiva communia habent sunt vocabula Graeco-Latina ex ipsa sphaera productiva mutuata. Exempli gratia, [[Lingua Batava|Nederlandica]] et [[Lingua Hungarica|Hungarica]] non multum commune habent, cum sint ex familiis omnino diversis — nisi varietates milium vocabulorum directe obliqueve ex Graeco-Latino internationali mutuatorum, ut ''information'', ''international'', ''politica'', etc. Ergo eorum inclusio ut linguarum moderatricium nihil vocabulario internationali adderet quod non iam adesset. === Correctio accommodativa === Tamen, progredientibus investigationibus, IALA invenit strictam adhaesionem ad notionem sphaerae productivae Anglo-Romanicae in omissione quorundam vocabulorum manifesto internationalium redundare, et conclusit accommodationem ad regulam trium necessariam esse. Ita duae linguae sphaerae receptivae gravissimae ad linguas moderatrices ut adiunctae admissae sunt: Germanica et Russica. Si vocabulo deest fulcrum alicuius linguae sphaerae Anglo-Romanicae, praesentia vocabuli in lingua Germanica aut Russica ut fulcrum correctivum haberi potest. === "Ibericum" === Linguae Ibericae Hispanica et Lusitana ut una lingua habentur propter similitudinem linguisticam, non propter iudicium aliquod de earum momento aut neglegentia ut linguarum singularium. === Lingua Graeca === Cum vocabula internationalia originis ''Graeco''-Latinae sint, non-inclusio linguae Graecae ut linguae moderatricis interdum admirationem movet. Quamquam lingua Graeca magna erat vocabulorum internationalium productrix antiquis temporibus, efficiens ut amplum vocabularum scientificum originis Graecae in Latinam post-classicam incorporaretur, Graeca moderna non iam est pars sphaerae productivae. Vocabula internationalia originis Graecae hodie independenter in vocabulario internationali vivunt, et neologismi scientifici Graeciformes re vera in linguis ut Germanica et Anglicana formantur, non in ipsa lingua Graeca. Pars Graecae hodie gravis omnino in sphaera Anglo-Romanica includitur, et per consequens inclusio Graecae ut linguae moderatricis distinctae re vera nihil mutaret. == Vide etiam == * [[Interlingua de IALA|Interlingua]] * [[Regula duorum]] === Nexus externi === Le ''[http://www.interlingua.fi/ialagr45.htm General Report]'' societatis IALA anni 1945 (Anglice scriptum), statum investigationum describens et varietates possibiles linguae internationalis proponens. In eo inveniuntur hae regulae fundamentales quae sunt fundamentum Interlinguae: 1) Eligibilitas: Si vocabulum internationale repraesentatur varietatibus cum una saltem significatione communi in tribus saltem ex quattuor unitatibus moderatricibus — Anglica, Gallica, Italica, Hispanica-Lusitana — id eligibile est ad repraesentationem in lingua auxiliari. 2) Forma: Forma in normam redacta, qua vocabulum internationale eligibile repraesentatur, est forma denominatoris communis omnium eius varietatum et prototypum eorum appellari potest. Prototypum gignitur per investigationem completam etymologiae familiae vocabulorum in qua vocabulum internationale invenitur. 3) Significatio: Significatio vel significationes vocabuli internationalis in normam redacti est significatio vel sunt significationes quas omnes varietates ad eius eligibilitatem conferentes in communi habent. == Bibliographia == * {{Cite book|title=Interlingua English Dictionary|year=1951|author=Alexander Gode}} == Referentiae == {{Reflist}} sry2jq81ok8kqno59om8blgy5jlwk69 3980955 3980954 2026-08-13T08:30:42Z ~2026-43617-84 213396 3980955 wikitext text/x-wiki '''Methodus Interlinguae''' regulas complectitur selectionis [[Vocabulum|verborum]] internationalium, eorum formae, significationis, necnon selectionis [[Affixum|affixorum]] ([[Prefixos in Interlingua|praefixorum]] et [[Suffixo|suffixorum]]) et formationis novorum verborum. Haec a [[International Auxiliary Language Association|IALA]] elaborata est et adhibita ad [[Interlingua|Interlinguam]] IALA creandam. Nostris temporibus applicata est ad [[Interslavo|linguam Interslavicam]] elaborandam, novam linguam constructam in linguis Slavicis fundatam. == Historia == [[Fasciculus:150px-Interlingua-Logo.png|right|thumb]] Methodologia Interlinguae descripta est in ''Dictionario Interlingua-Anglese'' sub redactione [[Alexander Gode|A. Gode]] anno 1951 edito. Difficile est auctoritatem methodologiae sine ambiguitate adscribere. Verisimiliter ea elaborata est a multis investigatoribus, operariis et collaboratoribus societatis IALA. In praefatione Dictionarii, Gode duos homines commemorat qui fundamenta huius methodi iecerunt. Hi sunt [[Ezra Clark Stillman|E. Clark Stillman]] et [[André Martinet|Andre Martinet]]. Multi alii homines a Gode commemorati in elaboratione Dictionarii participaverunt. In ultimo temporis spatio laboris IALA, haec a Gode dirigebatur, et ipse Dictionarium redegit. == Introductio == In Interlingua IALA, quinque sunt linguae originariae sive sic dictae ''linguae moderatrices'', quae determinant utrum certum quoddam verbum sit verbum in Interlingua<ref name=":0">{{Cite book|author=Alexander Gode|quote=Source or Control Languages.—(...)The best restricted sphere of languages in which to carry out a systematic collection of international words is consequently a combination of English and the Romance languages. We refer to these languages variously as source or control languages.|title=Interlingua English Dictionary|page=XXIV|year=1951|language=Anglice}}</ref>. Hae sunt: [[Lingua Anglica|Anglica]], [[Lingua Hispanica|Hispanica]], [[Lingua Lusitana|Lusitana]], [[Lingua Francogallica|Francogallica]], et [[Lingua Italica|Italica]]<ref name=":0" />. Hispanica et Lusitana propter similitudinem suam ut una lingua ("Iberica") tractantur. Hae quinque linguae etiam adhibitae sunt ad [[Grammatica Interlinguae|grammaticam Interlinguae]] definiendam. [[Lingua Theodisca|Theodisca]] et [[Lingua Russica|Russica]] ut fons secundarius Interlinguae adhibentur. Si consensus deest inter saltem tres ex quinque linguis moderatricibus (Hispanica et Lusitana pro una habitis), et duae tantum linguae moderatrices consentiunt, Theodisca aut Russica ut tertia fungi potest. In paucis casibus quibus etiam hic processus ad nullum verbum eligibile ducit, verbum de quo agitur primum ex [[Lingua Latina|Latina]], lingua scientiae antiquae, depromebatur. In Interlingua hodierna, derivationes ex aliis coniunctionibus [[Linguae Romanicae|linguarum Romanicarum]] usitatiores sunt, quamquam nonnulla verba Latina in usu populari manent. Cum constitutum est certum quoddam verbum in vocabularium Interlinguae recipi posse, '''forma''' verbi adhuc ignoratur: tantum collectio varietatum nationalium eiusdem verbi habetur. Processus formae definiendae quam verbum in Interlingua assumit '''prototypatio''' appellatur; Interlingua formis [[Prototypus|prototypicis]] verborum utitur. Eadem omnino ratio praefixis et suffixis adhibita est. == Vocabularium == === Introductio === '''Regula trium''' est una ex regulis maximi momenti in ratione derivandi verba internationalia in vocabulario [[Interlingua|Interlinguae]] [[IALA]]. Haec regula ''eligibilitatem'' verbi ad vocabulario definit, decernens utrum id "internationalis" (et ergo in Interlingua rectum) habeatur necne: verbum eligibile est si in tribus saltem linguis moderatricibus (Hispanica et Lusitana pro una habitis) forma et significatu congruentibus occurrit. Lingua Theodisca et/aut Russica unam ex tribus substituere potest. Regula trium ''non'' definit ''formam'' verbi; hoc determinatur a sic dictis ''prototypis''. === Eligibilitas === Verbum in vocabulario Interlinguae recipitur si eius varietates cum significatibus congruentibus — # in '''tribus''' ex quattuor sequentibus unitatibus linguisticis occurrunt<ref name=":1">{{Cite book|quote=In sum, a preliminary formulation of the criterion of internationality runs as follows: A word is to be accepted as international when its presence is attested—in corresponding forms and with corresponding meanings—in at least three of the language units, Italian, Spanish and/or Portuguese, French and English, with German and Russian as possible substitutes.|author=Alexander Gode|year=1951|page=XXVI|title=Interlingua English Dictionary}}</ref>: ## [[Lingua Anglica|Anglica]] ## "[[Linguae Ibericae|Iberica]]" (i.e., [[Lingua Hispanica|Hispanica]] et/aut [[Lingua Lusitana|Lusitana]]) ## [[Lingua Francogallica|Francogallica]] ## [[Lingua Italica|Italica]], # ''aut'' in duabus ex praedictis quattuor unitatibus linguisticis '''''et''''' in una ex sequentibus duabus linguis moderatricibus adiunctis occurrunt<ref name=":1" />: ## [[Lingua Theodisca|Theodisca]] ## [[Lingua Russica|Russica]]. In investigatione vocabularii, non solum ad lexicon hodiernum restringimur. Exempli gratia, verbum Francogallicum ''tuer'' (= occidere) nullam cognationem cum Italico ''uccidere'' ostendit, sed in lingua Francogallica antiqua verbum ''occire'' exstabat. Similiter, "occidere" Hispanice est ''matar'', sed verbum vetus ex parte in participio ''occiso'' superfuit. Verba non necessario in linguis originis ''de facto'' existere debent. Sufficit ut ''potentialiter'' existant. Exempli gratia, discipulus linguae Anglicae, qui verba sicut ''visible'', ''visibility'', ''versatile'', ''versatility'' novit, mirari potest quod ''proximity'' formam congruentem *''proxime'' aut *''proximous'' non habet. *''proxime'' in lingua Anglica potentialiter existit, quia in Anglica existit ''proximity''. Talis existentia potential sufficiens habetur dummodo verbum hypotheticum in una saltem lingua moderatrice existat (hoc in casu, exempli gratia, ''prossimo'' in Italica). Eadem ratiocinatio applicatur cum verbum "fundamentale" est omnino internationale, dum verbum derivatum solum potentialiter existit. Contraexemplum esse potest ''[[arachnophobia]]''. ''Arachnophobia'' in omnibus linguis moderatricibus occurrit, et hinc rectum in Interlingua videtur. Atqui *''arachna'' (= aranea) in omnibus linguis moderatricibus ''potentialiter'' existit, sed in nulla earum ''de facto'' exstat. Quocirca *''arachna'' non videtur bonus candidatus pro Interlingua, neque in dictionariis Interlinguae invenitur. === Principium serierum derivationalium completarum === Alia regula maximi momenti in progressione dictionarii IED fuit ''principium serierum derivationalium completarum''. Principium dicit ut, si invenimus verbum in serie derivationis internationale esse, omnia verba in illa serie in Interlingua recta sint, etiam si non omnino internationalia sunt<ref name=":3">For the international vocabulary the clarity of its derivational patterns is of such essential importance that it was decided to stress it in this Dictionary by an almost unqualified adherence to the principle that no word is listed without simultaneously admitting all its clear compounds, derivatives, and formations preceding it in a derivational series.</ref>. Hoc significat omnia verba ex verbo internationali derivata, necnon omnia verba antecedentia<ref name=":3" />. Exemplum esse potest verbum ''marin''. Si invenimus ''marin'' condicionibus eligibilitatis satisfacere, omnia verba in catena: : ''mar'' –> ''marin'' –> ''submarin'', ''marinero'' recta in Interlingua sunt, etiam si non omnino internationalia sunt<ref name=":4">{{Cite book|quote=If the adjective marin ‘marine’ is listed, it is allowed to take with it the compound submarin ‘submarine,’ the derivative marinero ‘mariner,’ and the form mar ‘sea’ which precedes it. Of course no word is allowed to carry with it dependents not clearly recognizable as such. If the adjective marin has a substantival derivative marina ‘navy,’ this word does not appear in the Dictionary as a dependent of marin because no one will recognize the signification of marina on the basis of his aequaintance with the adjeetive marin plus the termination -a. The word marina is in the vocabulary by its own rights. It is international in the required sense all by itself.|page=XLVI|title=Interlingua English Dictionary|author=Alexander Gode}}</ref>. Non omnia verba cognata ad eandem seriem derivationis pertinent<ref name=":4" />. Exempli gratia, ''marina'' (= classis) ad aliam seriem derivationis pertinet, quia significatio vocis ''marina'' ex significatione vocis ''marin'' cum suffixo -a deduci non potest<ref name=":4" />. ''Marina'' familiam verborum separatam constituit<ref name=":4" />. Praeterea, usus huius principii in progressione dictionarii restrictus est postulando ut unumquodque verbum in una saltem lingua originis occurrat. Principium serierum completarum effecit ut multa synonyma in dictionario iuxta alia verba includerentur, etiam si non omnino internationalia essent<ref>{{Cite book|author=Alexander Gode|title=Interlingua English Dictionary|quote=The Dictionary includes a fair number of doublets which cannot be kept out of the international vocabulary because they happen to be international. Most of them owe their occurrence to the principle of complete derivational series.|page=XLVIII}}</ref>. Exempla sunt<ref>{{Cite book|author=Alexander Gode|title=Interlingua English Dictionary|pages=XLIX}}</ref>: * ''vindicar'' iuxta ''vengiar'' * ''iride'' iuxta ''iris''. === Prototypatio === [[Fasciculus:Interlingua-English-Dictionary_secunde_edition.jpg|right|thumb|267x267px|Lexicon Interlingua-Anglicum ab A. Gode redactum, in quo methodologia Interlinguae explicabatur.]] In Interlinguam inducuntur sic dicta prototypa. Prototypum est recentissimus historicus aut theoricus antecessor communis vocabulorum ex linguis moderatricibus, sed quibusdam condicionibus satisfacere debet. Imprimis liberum esse debet ab omnibus proprietatibus nationalibus quae propriae sunt tantum linguae originis. Exempli gratia, prototypum vocabulorum Anglici ''statistics'' et Gallici ''statistique'' liberum esse debet a proprietatibus quae tantum Anglicae et Gallicae propriae sunt, atque talem formam possidere debet, a qua Anglicum ''statistics'' et Gallicum ''statistique'' tantum deviationes sint, proprietates praebentes ex historica harum linguarum evolutione ortas. Prototypa plerumque formis [[Latinitas vulgaris|Latinitatis vulgaris]] aequantur, sed non sunt eadem. Exempli gratia, prototypum Hispanici ''tierra'', Gallici ''terre'', Lusitani et Italici ''terra'' est ''terra''. Diphthongus ''ie'' est tantum forma Hispanicae propria, dum terminatio ''-e'' est tantum forma Gallicae propria. ''Terra'' videtur esse vocabulum Latinum, Italicum et Lusitanum, sed non est. Si diphthongus ''ie'' etiam Gallicae et Italicae proprietas esset, prototypum esset *''tierra'', non ''terra''. Praeterea prototypum congruere debet cum vocabulis derivatis. Exempli gratia, si vocabula derivata non considerarentur, prototypum Gallici ''temps'', Hispanici ''tiempo'', Lusitani et Italici ''tempo'' esset *''tempus'' aut (Gallica exclusa) *''tempo''. Sed adiectivum in linguis moderatricibus est ''temporal'' (vel eius varietates). Hinc prototypum quaesitum est ''tempore''. Prototypum ''tempore'' cum suffixo ''-al'' dat ''temporal''. Alterum exemplum est ''corde''. Prototypum Italici ''cuore'', Hispanici ''corazón'', Lusitani ''coração, cor'', Gallici ''cœur'' non est *''core'', quod responderet verbis ''cor'', ''coris'' Latinitatis vulgaris (contra ''cor'', ''cordis'' Latinitatis classicae), sed ''corde'', quia adiectivum quod in linguis moderatricibus occurrit est ''cordial''. Hinc ''corde'' -> ''cordial''. === Significatio === Sola exsistentia vocabulorum cognatorum in linguis moderatricibus non sufficit ad vocabulum in Interlinguam inducendum. Exemplum sunt Italicum ''piangere'', Hispanicum ''plañir'', Gallicum ''plaindre'' et (archaicum et dialectale) Anglicum ''to plain''. Omnia ex Latino ''plangere'' proveniunt, sed eorum significatio evoluta est et hodie omnia aliquid diversum significant. Ideo ''planger'' in Lexico Interlinguae non invenitur. Accuratius, ''planger'' in Lexico inveniri potest, sed nullam significationem ascriptam habet. Contra, varietas reflexiva huius verbi, scilicet ''planger se'', est bona Interlingua, quia eandem significationem in omnibus linguis Romanicis moderatricibus habet et hinc in Lexico invenitur. == Affixa == === Introductio === Prorsus eadem methodus quae ad vocabula adhibita est, etiam ad praefixa et suffixa adhibebatur. In Interlinguam inclusa sunt prototypa suffixorum et praefixorum linguarum moderatricium. Exemplum est suffixum ''-ale'' ex Latino ''-alis'' descendens. Integra huius suffixi forma in sola lingua Italica conservatur. In omnibus aliis linguis fontibus ad ''-al'' simplificatur. Ergo prototypum est ''-al''. Exemplum magis complexum est suffixum Latinum parallelum ''-ilis''. Hic rursus sola lingua Italica litteram ''-e'' finalem retinet. Fere in linguis moderatricibus hoc suffixum in duo suffixa dividitur: * Angl. ''civil'' contra ''agile'', * Gall. ''civil'' c. ''agile'', * Hisp. ''civil'' c. ''agil'', * Ital. ''civile'' c. ''agile''. Quam ob rem in Interlinguam duo prototypa inclusa sunt: ''-il'' et ''-ile''. Re vera ea prosunt ad distinguendum inter vocabula in ultima syllaba accentuata (''-il'') et vocabula in antepaenultima syllaba accentuata (''-ile''). Simile munus obit ''-e'' finale post litteras ''r'' et ''n''. Exempla: * ''autom<u>o</u>bile'' contra ''infant<u>i</u>l'', * ''<u>o</u>rdine'' c. ''asin<u>i</u>n'', * ''<u>a</u>rbore'' c. ''profess<u>o</u>r''. === Suffixa infinitivorum verborum === Suffixa Latina infinitivorum ''-are'', ''-ere'', ''-ire'' plene conservantur in sola lingua Italica. In omnibus aliis linguis moderatricibus ea simplificantur: Gallice ''-er'', ''-re'', ''-ir''; Hispanice et Lusitanice ''-ar'', ''-er'', ''-ir''. Ergo prototypa sunt ''-ar'', ''-er'', ''-ir''. Quia prototypum ''-er'' in linguis moderatricibus re vera in duas varietates dividitur, scilicet ''-er'' et ''-ere/-re'', erat facultas theorica in Interlinguam duo prototypa inducendi, ''-er'' et ''-ere'', quae re vera ad accentum et etymologiam vocabulorum distinguenda prodessent, similiter ac suffixa ''-il'' et ''-ile'', sed Lexicon talem distinctionem non facit<ref>{{Cite book|author=Alexander Gode|year=1951|quote=Since the subdivision of Latm -ere verbs in two groups with the stress on the penult and antepenult respectively is clearly traceable within the sphere of the modern Romance languages, the prototype of the infinitive termination might be determined for each of the two cases separately. The resulting distinction of verbs in -er with the stress on the last syllable and a smaller group of verbs in -ere with the stress on the antepenult would largely correspond to two types of derivation. The verbs in -er would show "weak" derivatives in -it plus -ion, -ive, -ura, etc., while the verbs in -ere would build such derivatives by adding -ion, -ive, -ura, etc. to a "strong" or modified stem. In this Dictionary no such distinction has been made.|page=XXXI-XXXII|title=Interlingua English Dictionary}}</ref>. == Vocabulorum formatio == Derivatio novorum vocabulorum in Interlingua est processus qui novum [[vocabulum]] ad usum in [[Interlingua]] definit. In Lexico originali sola vocabula quae re vera in una saltem ex linguis moderatricibus occurrunt inclusa sunt, sed omnes usores Interlinguae [[Regula|regulas]] ad propria vocabula creanda adhibere possunt, dummodo praefixa et suffixa logice adhibeantur et nova vocabula utilia sint. Quia hic processus plus minusve obiectivus est, nulla sunt vocabula officialiter sancita in Interlingua; processus derivationis per se stat. Exempli gratia, nova vocabula creare possumus ut: * ''[[jada]]'' -> ''jadificar'' = aliquid in formam iadi similem fingere, * ''pluralista'' -> ''pluralistic''. Longius ire et vocabula creare possemus ut: * ''jadificar'' -> ''jadification'', * ''jadification'' -> ''jadificational'', * ''pluralistic'' -> ''pluralisticitate'', sed eorum utilitas est dubitabilis. == Vocabula mutuata == === Vocabula ex linguis artificiosis prioribus mutuata === Lexicon Interlinguae animadvertit quaedam vocabula ex linguis artificiosis prioribus methodologiae Interlinguae non repugnare, et hinc in eam inducta esse. Haec sunt praesertim particulae. In IED uncinis quadratis notantur. Exempla: * ''yo'', * ''esque,'' * ''anque'', * ''ci'', * ''pois'', * ''depois''. Posteriori tempore quaedam vocabula in Interlinguam ex [[Interlingue|Occidentali]] mutuata sunt. Haec in Lexico originali non occurrunt, sed usurpantur et in aliis lexicis inveniuntur. Haec sunt vocabula ut ''besonio''<ref name=":2">{{Cite web|url=https://wikisource.org/wiki/Main_Page/Interlingua/51500_parolas|author=Piet Cleij|title=Le lista de 51.500 parolas extracte ab le Dictionario Interlingua Nederlandese de Piet Cleij}}</ref>, ''besoniar''<ref name=":2" />, ''micre''<ref>{{Cite book|editor=Paweł Wimmer|title=Dictionario Interlingua Polonese}}</ref>. === Vocabula ex linguis naturalibus mutuata === Multa vocabula in Interlinguam ex linguis naturalibus mutuata sunt. In IED una cum symbolo linguae originis exhibentur. Praecipue fecunda hic fuit lingua Gallica. Exempla sunt: * ex Gallica: ''defaite'', ''portrait'', ''amateur'', ''chef'', ''adieu'', ''adresse'', ''affaire'', ''brochure'', ''jargon'', * ex Italica: ''dilletante'', ''razzia'', ''schizzo'', ''torso'', * ex Anglica: ''club'', ''film'', ''magazine'', * ex Hispanica: ''cañon'', ''embargo'', ''guerrilla'', * ex Russica: ''soviet'', ''intelligentsia'', * ex [[Lingua Batava|Nederlandica]]: ''referendum'', ''addendum'', * ex [[Lingua Bohemica|Bohemica]]: ''robot'', * ex Latina: ''ad rem'', ''ad hoc'', ''a posteriori'', ''a priori'', ''ave!'', ''cum grano salis''. Eorum pronuntiatus idem est ac in linguis originis. Signa diacritica removentur nisi ad pronuntiatum distinguendum necessaria sunt (ex. gr. ''defaite'' pro Gallico ''défaite''). Fit ut ex vocabulis mutuatis vocabula derivata oriantur, ex. gr.: * ''defaite'' -> ''defaitismo'', ''defaitista'', * ''portrait'' -> ''portraitar'', ''portraitista'', * ''adresse'' -> ''adressar'', * ''schizzo'' -> ''schizzar''. == Disputatio == === Sphaerae productiva et receptiva === Una ex cogitationibus novatoribus societatis [[IALA]] in investigationibus suis ad elaborationem Interlinguae ducentibus est divisio linguarum Europaearum in duos campos: ''sphaeram productivam'' et ''sphaeram receptivam''. Antiquis temporibus, [[Lingua Latina|Latina]] et [[Lingua Graeca|Graeca]] erant linguae virium dominantium in re publica et cultura internationali (vide [[Imperium Romanum]], [[Graecia antiqua]]). Postea, per duo millennia ut [[Lingua auxiliaris internationalis|linguae auxiliares]] necessariae in [[Religio|religione]] et [[scientia]] Europaea fungebantur. Hoc effecit ut omnes linguae Europaeae milia vocabulorum originis Graecae et Latinae, directe obliqueve, importarent. Vocabula originis Graeco-Latinae quae per haec millennia linguis Europaeis communia facta sunt, amplum vocabularum internationale una formant. Oportet igitur linguam Graeco-Latinam, eiusque directas successrices [[Linguae Romanicae|linguas Romanicas]], ut praecipuam sphaerae productivae partem habere. Modernis temporibus, lingua Anglicana est avida vocabulorum internationalium productrix. Praeterito tempore una erat ex linguis receptivissimis Europae, et quamquam re vera est [[Linguae Germanicae|lingua Germanica]], maximam partem vocabularum Gallicorum et Graeco-Latinorum sibi ascivit, adeo ut IALA eam re vera, si non iure, linguam Romanicam duceret. Coniunctio praecipuarum linguarum vocabula internationalia praeterito praesentique tempore producentium efficit ut sphaera productiva definiri possit ut ''sphaera Anglo-Romanica''. Hic novus conspectus societati IALA permisit investigationes ad derivationem vocabularum internationalium ducentes magnopere simplificare: omittere licebat investigationem linguarum sphaerae receptivae, quia sola vocabula quae linguae sphaerae receptivae inter se et cum sphaera productiva communia habent sunt vocabula Graeco-Latina ex ipsa sphaera productiva mutuata. Exempli gratia, [[Lingua Batava|Nederlandica]] et [[Lingua Hungarica|Hungarica]] non multum commune habent, cum sint ex familiis omnino diversis — nisi varietates milium vocabulorum directe obliqueve ex Graeco-Latino internationali mutuatorum, ut ''information'', ''international'', ''politica'', etc. Ergo eorum inclusio ut linguarum moderatricium nihil vocabulario internationali adderet quod non iam adesset. === Correctio accommodativa === Tamen, progredientibus investigationibus, IALA invenit strictam adhaesionem ad notionem sphaerae productivae Anglo-Romanicae in omissione quorundam vocabulorum manifesto internationalium redundare, et conclusit accommodationem ad regulam trium necessariam esse. Ita duae linguae sphaerae receptivae gravissimae ad linguas moderatrices ut adiunctae admissae sunt: Germanica et Russica. Si vocabulo deest fulcrum alicuius linguae sphaerae Anglo-Romanicae, praesentia vocabuli in lingua Germanica aut Russica ut fulcrum correctivum haberi potest. === "Ibericum" === Linguae Ibericae Hispanica et Lusitana ut una lingua habentur propter similitudinem linguisticam, non propter iudicium aliquod de earum momento aut neglegentia ut linguarum singularium. === Lingua Graeca === Cum vocabula internationalia originis ''Graeco''-Latinae sint, non-inclusio linguae Graecae ut linguae moderatricis interdum admirationem movet. Quamquam lingua Graeca magna erat vocabulorum internationalium productrix antiquis temporibus, efficiens ut amplum vocabularum scientificum originis Graecae in Latinam post-classicam incorporaretur, Graeca moderna non iam est pars sphaerae productivae. Vocabula internationalia originis Graecae hodie independenter in vocabulario internationali vivunt, et neologismi scientifici Graeciformes re vera in linguis ut Germanica et Anglicana formantur, non in ipsa lingua Graeca. Pars Graecae hodie gravis omnino in sphaera Anglo-Romanica includitur, et per consequens inclusio Graecae ut linguae moderatricis distinctae re vera nihil mutaret. == Vide etiam == * [[Interlingua de IALA|Interlingua]] * [[Regula duorum]] === Nexus externi === Le ''[http://www.interlingua.fi/ialagr45.htm General Report]'' societatis IALA anni 1945 (Anglice scriptum), statum investigationum describens et varietates possibiles linguae internationalis proponens. In eo inveniuntur hae regulae fundamentales quae sunt fundamentum Interlinguae: 1) Eligibilitas: Si vocabulum internationale repraesentatur varietatibus cum una saltem significatione communi in tribus saltem ex quattuor unitatibus moderatricibus — Anglica, Gallica, Italica, Hispanica-Lusitana — id eligibile est ad repraesentationem in lingua auxiliari. 2) Forma: Forma in normam redacta, qua vocabulum internationale eligibile repraesentatur, est forma denominatoris communis omnium eius varietatum et prototypum eorum appellari potest. Prototypum gignitur per investigationem completam etymologiae familiae vocabulorum in qua vocabulum internationale invenitur. 3) Significatio: Significatio vel significationes vocabuli internationalis in normam redacti est significatio vel sunt significationes quas omnes varietates ad eius eligibilitatem conferentes in communi habent. == Bibliographia == * {{Cite book|title=Interlingua English Dictionary|year=1951|author=Alexander Gode}} == Referentiae == {{Reflist}} [[Categoria:Interlingua]] e6su5f2qbwunlb14h9lckm637cfuwf5